A.l.a. Firm v. Commissioner Of Income Tax, Madras

Case: A.L.A. FIRM versus COMMISSIONER OF INCOME TAX, MADRAS [[1991] 1 S.C.R. 624] (1991) ए. एल. ए. एफ. आई. आर. एम. आयकरआयुक्त, मद्रास 21 फरवरी, 1991 [ एस. रंगनाथन, एन. एम. कासलीवालऔर एस. सी. अग्रवाल, जे. जे.] आयकरअधिनियम, 1961: धारा147 (बी)-आकलनवर्षकादायरा1961-62-पुनर्मूल्यांकन-शब्दकीव्याख्याऔरअर्थ " सूचना"-मूलमूल्यांकनकेबादआयकरअधिकारीकेध्यानमेंआनेवालीसामग्रीशब्दकाअर्थ।भागजाओ"। ---फर्मकाविघटनबंदहोनेवालेस्टॉककामूल्यांकनसिद्धांतनिरंतरव्यवसायमेंबंदहोनेवालेस्टॉककामूल्यलागतयाबाजारमूल्यपरकियाजानाचाहिएजोकभीभीकमहो-जहांव्यवसायबंदहोजाताहै, बंदहोनेवालेस्टॉककामूल्यबाजारमूल्यपरकियाजानाचाहिए।अपीलार्थी-निर्धारिती, एकसाझेदारीफर्म, 1949 सेमुख्यरूपसेमलायामेंधनउधारदेनेकेव्यवसायमेंलगीहुईथीऔरइसकेलिएप्रासंगिकथी। व्यवसायघरकीबिक्रीऔरखरीदकाव्यवसायभीकररहाथा। संपत्तियाँ, उद्यानऔरसंपदाएँ।इसे26.3.1960 दिनांकितविलेखकेतहतपुनर्गठितकियागयाथा।फर्मको13.3.1961 परभंगकरदियागयाथाऔरउसतारीखसेअपनेखातेबंदकरदिएगएथे।निर्धारणवर्ष1961-62 केलिए10.4.1962 परदाखिलकीगईअपनीआय-करविवरणीमेंइसनेएकलाभऔरहानिखातादाखिलकियाथाजिसमें$1 कीराशिथी।1,01,248 फर्मकेविघटनपर"संपत्ति,उद्यानोंऔरघरकेउचितसंबंधकेपुनर्मूल्यांकनपरअंतर" केरूपमेंरुपये1,58,057 केबराबरदिखाया-गयाथा।आयकरउद्देश्योंकेलिएसमायोजनकेज्ञापनमेंइसराशिकोराजस्वयापूंजीकेरूपमेंआकलनयोग्यनहींहोनेकेरूपमेंकाटागयाथा।आयकरअधिकारीनेउसीदिनअधिनियमकीधारा23 (2) केतहतनोटिसजारीकियाऔरउसीदिनमलायामेंसंपत्तिकरकेरूपमेंभुगतानकिएगएRs.2088 काएकछोटासाजोड़करनेकेबादमूल्यांकनभीपूराकरलिया। जबबादकेवर्ष1962-63 केलिए, निर्धारितीनेअपनाविवरणीदाखिलकियाजिसमेंफर्मकेअग्रेषषणपत्रमेंशून्यआयकाउल्लेखकियागयाथा।आई. टी. ओ. नेनिर्धारितीकोलिखाकिरुपयेकेपुनर्मूल्यांकनअंतरकोपिछलेवर्षकरमेंलायाजानाचाहिएथा।निर्धारितीनेजवाबदियाकिपरिसंपत्तियोंकेपुनर्मूल्यांकनपरकोईलाभयाउससेकमकाआकलननहींकियाजासकताहै, किनिर्धारितीधीरे-धीरेमलायामेंअपनाव्यवसायबंदकररहाहै, अधिशेषषकेवलपूंजीहोगी। 624 625 ए. एल. ए. एफ. आई. आर. एम. बनामसी. आई. टी. मद्रास लाभऔरवहपुनर्मूल्यांकन1954 सेबाजारमूल्यपरप्रचलितथाऔरइसप्रकारकोईपूंजीगतलाभकरकेलिएप्रभार्यनहींथा।संतुष्टनहींहोनेपर, आई. टी. ओ. नेआयकरअधिनियम, 1961 कीधारा147(बी) केसाथपठितधारा148 केतहतएकनोटिसजारीकिया।निर्धारितीनेआपत्तियाँदायरकीं।सभीआपत्तियोंकोखारिजकरतेहुए, आयकरअधिकारीनेनिर्धारितीफर्मकापुनर्मूल्यांकनपूराकियाऔररुपयेकीराशिवापसजोड़दी।1.58,057 पहलेसेनिर्धारितआयकेलिए।उच्चन्यायालयतकअसफलहोनेकेबाद, निर्धारितीइसन्यायालयकेसमक्षअपीलमेंआया। अपीलकोखारिजकरतेहुए, उच्चन्यायालयकेफैसलेकीपुष्टिकरतेहुए,यहन्यायालय, पकड़नाः( 1 ) धारा147 (बी) केतहतकार्यवाहीवैधरूपसेशुरूकीगईथी।द. इसमामलेकेतथ्यकल्याणजीमावजीकेमामलेमेंप्रतिपादितप्रस्ताव(2) और(4) केदायरेमेंआतेहैं।प्रस्ताव(2) कोसंक्षेपमें"केवलरायपरिवर्तन" परभीकार्रवाईकीअनुमतिकेरूपमेंसंक्षेपितकियाजासकताहै।आई. ई. एन. एस. मामलेमेंइसपरसंदेहकियागयाहै।लेकिन, इसेविचारसेबाहररखतेहुएभी, इसमेंकोईसंदेहनहींहोसकताहैकिवर्तमानमामलाकल्याणजीकेमामलेमेंनिर्धारितप्रस्ताव(4)द्वारापूरीतरहसेकवरकियागयाहै।इसप्रस्तावमेंस्पष्टरूपसेपहलेसेहीरिकॉर्डमेंमौजूदसामग्रीकेआधारपरआयकरअधिकारीद्वारारायबनानेकीपरिकल्पनाकीगईहै, बशर्तेकिइसतरहकीरायकागठनतथ्योंयाकानूनकेकुछपहलुओंपरप्रकाशडालनेकेरूपमें"जानकारी" केपरिणामस्वरूपहो, जिसकेबारेमेंआयकरअधिकारीकोपहलेजानकारीनहींथी।[ 636 जी-637 बी] प्रस्तावोंमेंपरिकल्पितस्थितियोंकेबीचकाअंतर ( 2 ) औरकल्याणजीमावजीका(4) यहहैकिप्रस्ताव(4) एकऐसेमामलेकोसंदर्भितकरताहैजहांआयकरअधिकारीमामलेमेंपुनर्मूल्यांकनकार्यवाहीशुरूकरताहै। साथीकीजाँचद्वाराउसकेद्वाराप्राप्त"जानकारी" काप्रकाश रियालपहलेसेहीअभिलेखपरयाउसपरलागूकानूनमेंअनुसंधानद्वारा जोएकऐसेकोणयापहलूकोसामनेलायाहैजोपहलेछूटगयाथा।प्रस्ताव(2) निस्संदेहइसस्थितिकोभीशामिलकरताहैलेकिनयहइतनाव्यापकहै सभीतथ्योंऔरकानूनपरविचारकरनेकेबाद, एकविशेषषबिंदुपरपहुँचताहैनिष्कर्ष,लेकिनकार्यवाहीकोफिरसेशुरूकरताहैक्योंकि, केपुनर्मूल्यांकनपर वहीसामग्रीजिसपरपहलेऔरप्रकाशमेंविचारकियागयाथा जिनकानूनीपहलुओंपरउनकाध्यानपहलेखींचागयाथा, वे इसनिष्कर्षपरपहुँचताहैकिआयकीएकवस्तुजोउसकेपासपहलेथी पहलेकेमूल्यांकनसेजानबूझकरबाहररखाजानाचाहिएथाकरमेंलायागया। -[ 637 एफएच] यहसचहैकिविवरणीदाखिलकीगईथीऔरमूल्यांकनकियागयाथा उसीतारीखकोलेजायागया।फिरभी, यहसामान्यमानवसर्वोच्चन्यायालयरिपोर्ट[1991] 1 एस.सी. आर. केखिलाफहै। 626 ऐसाआचरणकरनाकिएकअधिकारीअपनेसामनेरखीगईसामग्रीकोदेखेबिनामूल्यांकनपूराकरेगा।ऐसानहींहैकिमूल्यांकनरिकॉर्डमेंबड़ीसंख्यामेंदस्तावेजथेयामामलेनेजटिलमुद्दोंकोउठायाजिससेयहसंभवहोजाताहैकिआयकरअधिकारीचूकगएथे। Case: A.L.A. FIRM versus COMMISSIONER OF INCOME TAX, MADRAS [[1991] 1 S.C.R. 624] (1991) ਏ.ਐਲ.ਏ. ਫਰਮ ਬਨਾਮ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਕਮਮਸ਼ਨਰ, ਮਦਰਾਸ 21 ਫਰਵਰੀ 1991 [ਐਸ. ਰੰਗਨਾਥਨ, ਐਨ.ਐਮ. ਕਾਸਲੀਵਾਲ ਅਤੇ ਐਸ.ਸੀ. ਅਗਰਵਾਲ, ਜੇ.ਜੇ.] ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ, 1961: ਧਾਰਾ 147 (B)— ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1961-62—ਪੁਨਰ-ਮੁਲਾਂਕਣ-ਸ਼ਬਦ "ਜਾਣਕਾਰੀ" ਦੀ ਮਵਆਮਿਆ ਅਤੇ ਅਰਥ- ਮੂਲ ਮੁਲਾਂਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਮਧਕਾਰੀ ਦੇ ਮਧਆਨ ਮਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਸਮਿੱਗਰੀ—"ਭਿੱਜਣਾ" ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ। ਫਰਮ ਦਾ ਭੰਗ ਹੋਣਾ—ਬੰਦ ਹੋਏ ਸਟਾਕ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ-ਮਸਧਾਂਤ- ਕਾਰੋਬਾਰ ਜਾਰੀ ਰਿੱਿਣ ਮਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਟਾਕ ਦਾ ਮੁਿੱਲ ਲਾਗਤ ਜਾਂ ਮਾਰਕੀਟ ਕੀਮਤ ਜੋ ਵੀ ਘਿੱਟ ਹੋਵੇ- ਮਜਿੱਥੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਬੰਦ ਕਰ ਮਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬੰਦ ਸਟਾਕ ਦਾ ਮੁਿੱਲ ਬਾਜਾਰ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਪੀਲਕਰਤਾ-ਮੁਲਾਂਕਣ, ਇੱਕ ਭਾਈਵਾਲੀ ਫਰਮ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਲਾਯਾ ਵਵੱਚ, 1949 ਤੋਂ ਪੈਸੇ ਉਧਾਰ ਦੇਣ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਵੱਚ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮਕਾਨ ਜਾਇਦਾਦਾਂ, ਬਾਗਾਂ ਅਤੇ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਦੀ ਵਵਕਰੀ ਅਤੇ ਖਰੀਦ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵੀ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਪੁਨਰਗਠਨ 26.3.1960 ਦੇ ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਦੇ ਤਵਹਤ ਕੀਤਾ ਵਗਆ ਸੀ। ਫਰਮ ਨ ੰ13.3.1961 ਨ ੰਭੰਗ ਕਰ ਵਦੱਤਾ ਵਗਆ ਸੀ। ਅਤੇ ਉਸ ਤਾਰੀਖ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਖਾਤੇ ਬੰਦ ਕਰ ਵਦੱਤੇ। ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1961-62 ਲਈ 10.4.1962 ਨ ੰਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਆਪਣੀ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਵਰਟਰਨ ਵਵੱਚ ਇਸ ਨੇ ਇੱਕ ਲਾਭ ਅਤੇ ਘਾਟਾ ਖਾਤਾ ਦਾਇਰ ਕੀਤਾ ਸੀ ਵਜਸ ਵਵੱਚ ਫਰਮ ਦੇ ਭੰਗ ਹੋਣ 'ਤੇ ਜਾਇਦਾਦਾਂ, ਬਾਗਾਂ ਅਤੇ ਮਕਾਨ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਦੇ ਮੁੜ ਮੁਲਾਂਕਣ 'ਤੇ ਅੰਤਰ" ਵਜੋਂ 1,01,248 ਡਾਲਰ ਦੀ ਰਕਮ 1,58,057 ਰੁਪਏ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਵਦਖਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਦੇ ਉਦੇਸਾਂ ਲਈ ਵਿਿਸਥਾ ਦੇ ਯਾਦ ਪੱਤਰ ਵਵੱਚ ਇਸ ਰਕਮ ਨ ੰਮਾਲੀਆ ਜਾਂ ਪ ੰਜੀ ਵਜੋਂ ਮੁਲਾਂਕਣਯੋਗ ਨਹੀਂ ਮੰਵਨਆ ਵਗਆ ਸੀ। ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅਵਧਕਾਰੀ ਨੇ ਉਸੇ ਵਦਨ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 23 (2) ਤਵਹਤ ਨੋਵਟਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸੇ ਵਦਨ ਮਵਲਆ ਵਵੱਚ ਪਰਾਪਰਟੀ ਟੈਕਸ ਵਜੋਂ ਅਦਾ ਕੀਤੇ ਗਏ 2088 ਰੁਪਏ ਦਾ ਛੋਟਾ ਵਜਹਾ ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਲਾਂਕਣ ਵੀ ਪ ਰਾ ਕਰ ਵਲਆ। ਜਦੋਂ ਅਗਲੇ ਸਾਲ 1962-63 ਲਈ, ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵਰਟਰਨ ਦਾਖਲ ਕੀਤੀ ਵਜਸ ਵਵੱਚ ਕੋਈ ਆਮਦਨ ਨਹੀਂ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਸੀ ਵਕ ਫਰਮ ਨ ੰ13.3.1961 ਨ ੰਭੰਗ ਕਰ ਵਦੱਤਾ ਵਗਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਆਈ.ਟੀ.ਓ. ਨੇ ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾਵਾਂ ਨ ੰਵਲਵਖਆ ਵਕ ਵਪਛਲੇ ਸਾਲ 1,58,057 ਰੁਪਏ ਦੇ ਪੁਨਰ-ਮੁਲਾਂਕਣ ਅੰਤਰ ਨ ੰਟੈਕਸ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਵੱਚ ਵਲਆਂਦਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ। ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਜਵਾਬ ਵਦੱਤਾ ਵਕ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਦੇ ਪੁਨਰ-ਮੁਲਾਂਕਣ 'ਤੇ ਕੋਈ ਲਾਭ ਜਾਂ ਘੱਟ ਮੁਲਾਂਕਣ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਵਕ ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਮਲਾਯਾ ਵਵੱਚ ਆਪਣਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਬੰਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਸਰਪਲੱਸ ਵਸਰਫ ਪ ੰਜੀਗਤ ਲਾਭ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਹ ਪੁਨਰ-ਮੁਲਾਂਕਣ 1954 ਤੋਂ ਪਰਚਵਲਤ ਮਾਰਕੀਟ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰਹਾਂ ਕੋਈ ਪ ੰਜੀਗਤ ਲਾਭ ਟੈਕਸ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸੰਤੁਸਟ ਨਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਆਈ.ਟੀ.ਓ. ਨੇ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ, 1961 ਦੀ ਧਾਰਾ 148 ਅਤੇ ਧਾਰਾ 147 (b) ਤਵਹਤ ਨੋਵਟਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ। ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਦਰਜ ਕੀਤੇ। ਸਾਰੇ ਇਤਰਾਜ਼ਾਂ ਨ ੰਰੱਦ ਕਰਵਦਆਂ, ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਵਧਕਾਰੀ ਨੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਤਾ ਫਰਮ ਦਾ ਮੁੜ ਮੁਲਾਂਕਣ ਪ ਰਾ ਕਰ ਵਲਆ ਅਤੇ ਪਵਹਲਾਂ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤੀ ਆਮਦਨ ਵਵੱਚ 1.58,057 ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਕਮ ਵਾਪਸ ਕਰ ਵਦੱਤੀ। ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਤੱਕ ਅਸਫਲ ਰਵਹਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਵਵੱਚ ਅਪੀਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। 624 XXXXXX ਏ.ਐਲ.ਏ. ਫਰਮ ਬਨਾਮ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਕਮਮਸ਼ਨਰ, ਮਦਰਾਸ 625 ਅਪੀਲ ਨ ੰਖਾਰਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਹਾਈ ਕੋਰਟ, ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦੀ ਪੁਸਟੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਅਦਾਲਤ ਦੁਆਰਾ ਵਿਹਾ ਵਿਆ: (1) ਧਾਰਾ 147 (b) ਅਧੀਨ ਕਾਰਵਾਈ ਜਾਇਜ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਕੇਸ ਦੇ ਤੱਥ ਕਵਲਆਣਜੀ ਮਾਵਜੀ ਦੇ ਕੇਸ ਵਵੱਚ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਪਰਸਤਾਵਾਂ (2) ਅਤੇ (4) ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਵੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ । ਪਰਸਤਾਵ (2) ਨ ੰਸੰਖੇਪ ਵਵੱਚ "ਵਸਰਫ ਵਵਚਾਰਾਂ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ" 'ਤੇ ਵੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਆਵਗਆ ਦੇਣ ਵਜੋਂ ਸੰਖੇਪ ਵਵੱਚ ਪੇਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਈ.ਈ.ਐਨ.ਐਸ. ਮਾਮਲੇ ਵਵੱਚ ਇਸੇ 'ਤੇ ਸੱਕ ਕੀਤਾ ਵਗਆ ਹੈ। ਪਰ, ਇਸ ਨ ੰਵਵਚਾਰਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਇਸ ਵਵਚ ਕੋਈ ਸੱਕ ਨਹੀਂ ਹੈ ਵਕ ਮੌਜ ਦਾ ਕੇਸ ਕਵਲਆਣ ਜੀ ਦੇ ਕੇਸ ਵਵਚ ਵਨਰਧਾਰਤ ਪਰਸਤਾਵ (4) ਦੁਆਰਾ ਪ ਰੀ ਤਰਹਾਂ ਕਵਰ ਕੀਤਾ ਵਗਆ ਹੈ ।ਇਹ ਪਰਸਤਾਵ ਸਪੱਸਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਵਹਲਾਂ ਤੋਂ ਵਰਕਾਰਡ 'ਤੇ ਮੌਜ ਦ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਵਧਕਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਰਾਏ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਬਸਰਤੇ ਵਕ ਅਵਜਹੀ ਰਾਏ ਦਾ ਗਠਨ ਤੱਥਾਂ ਜਾਂ ਕਾਨ ੰਨ ਦੇ ਪਵਹਲ ਆਂ 'ਤੇ ਕੁਝ ਚਾਨਣਾ ਪਾਉਣ ਦੇ ਰ ਪ ਵਵੱਚ "ਜਾਣਕਾਰੀ" ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਹੋਵੇ ਵਜਸ ਬਾਰੇ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਵਧਕਾਰੀ ਪਵਹਲਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ। [636G-637B] ਕਵਲਆਣਜੀ ਮਾਵਜੀ ਦੇ ਪਰਸਤਾਵ (2) ਅਤੇ (4) ਵਵੱਚ ਦਰਸਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਵਥਤੀਆਂ ਵਵੱਚ ਅੰਤਰ ਇਹ ਹੈ, ਵਕ ਪਰਸਤਾਵ (4) ਇੱਕ ਅਵਜਹੇ ਕੇਸ ਨ ੰਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਵਜੱਥੇ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਵਧਕਾਰੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦੁਆਰਾ ਪਰਾਪਤ ਕੀਤੀ "ਜਾਣਕਾਰੀ" ਦੀ ਰੌਸਨੀ ਵਵੱਚ ਮੁੜ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸੁਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਵਹਲਾਂ ਹੀ ਵਰਕਾਰਡ 'ਤੇ ਹੈ ਜਾਂ ਇਸ 'ਤੇ ਲਾਗ ਐਲਏ ਦੀ ਖੋਜ ਦੁਆਰਾ ਵਜਸ ਨੇ ਇੱਕ ਕੋਣ ਜਾਂ ਪਵਹਲ ਨ ੰਸਾਹਮਣੇ ਵਲਆਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਵਹਲਾਂ ਖੁੰਝ ਵਗਆ ਸੀ। ਪਰਸਤਾਵ (2) ਵਬਨਾਂ ਸੱਕ ਇਸ ਸਵਥਤੀ ਨ ੰਵੀ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਬਹੁਤ ਵਵਆਪਕ ਹੈ. ਉਨਹਾਂ ਮਾਮਵਲਆਂ Case: A.L.A. FIRM versus COMMISSIONER OF INCOME TAX, MADRAS [[1991] 1 S.C.R. 624] (1991) A.L.A. FIRM ·v. COMMISSIONER OF INCOME TAX, MADRAS FEBRUARY 21, 1991 [S. RANGANATHAN, N.M. KASLIWAL AND S.C. AGRAWAL, JJ.] A B Income Tax Act, 1961: Section 147(b)-Scope of-Assessment year 1961-62-Reassessment-Interpretation and meaning of the word "information"-Material coming to the notice of the Income Tax Officer subsequent to original assessment-Meaning of the word. c "Escape". Dissolution of Firm-Valuation of closing stock-Principles-In continuing business closing stock to be valued at cost or market price which ever is lower-Where business is discontinued, the closing stock D to be valued at market price. The Appellant-Assessee, a partnership firm was engaged mainly, in Malaya, in money lending business since 1949 and incidental to this business was also doing the business of sale and purchase of house properties, gardens and estates. It was reconstituted under a deed dated E 26.3.1960. The firm was dissolved on 13.3.1961 and closed its accounts with effect from that date. ID its income-tax return filed on 10.4.1962 for the assessment year 1961-62 it had filed a profit and loss account wherein an amount of $.1,01,248 equivalent of Rs.1,58,057 was shown as "difference on revaluation of the estates, gardens and house proper-ties" on the dissolution of the firm. In the memo of adjustment for p income-tax purposes this amount was deducted as being not assessable either as revenue or capital. The Income Tax Officer issued notice under section 23(2) of the Act on that very day and completed the assessment also on the same day after making a petty addition of Rs.2088 paid as property tax in Malaya. G G When for the subsequent year 1962-63, the a~ssee filed its return showing nil income stating in the forwarding letter that the Firm had been dissolved on 13.3.1961, the I.T.O. wrote to the assessee that the revaluation difference of Rs.1,58,057 should have been brought to tax in the previous year. The assessee replied that no profit or less could be assessed on a revaluation of assets, that the assessee was gradually H winding up its business in Malaya, the surplus would be only capital ..:;.+ '--y'- gains and that revaluation had been at the market price prevalent since 1954 and thus no capital gains were chargeable to tax. Not satisfied, the I.T.O. issued a notice under section 148 read with section 147(b) of the Income Tax Act, 1961. The assessee filed objections. Overruling all the objections, the Income Tax Officer completed reassessment of the assessee Firm adding back the sum of Rs.1.58,057 to the previously assessed income. Having failed right upto the High Court, the assessee came in appeal before this Court. Dismissing the appeal, affirming the decision of the High Court, this Court, HELD: (1) The proceedings u/s 147(b) were validly initiated. The facts of this case squarely fall within the scope of propositions (2) and (4) enunciated in Kalyanji Mavji's case. Proposition (2) may be briefly summarised as permitting action even on a "mere change of opinion". This is what has been doubted in the IENS case. But, even leaving this out of consideration, there can be no doubt that the present case is squarely covered by proposition (4) set out in Kalyanji's case. This proposition clearly envisages a formation of opinion by the Income-Tax Officer on the basis of material already on record provided the forma-tion of such opinion is consequent on "information" in the shape of some light thrown on aspects of facts or law which the Income Tax Officer bad not earlier been conscious of. [ 636G-637B] Case: A.L.A. FIRM versus COMMISSIONER OF INCOME TAX, MADRAS [[1991] 1 S.C.R. 624] (1991) The difference between the situations envisaged in propositions (2) and ( 4) of Kalyanji Mavji is this, that proposition ( 4) refers to a case where the Income Tax Officer initiates reassessment proceedings in the light of "information" obtained by him by an investigation into mate-rial already on record or by research into the law applicable thereto which has brought out an angle or aspect that had been missed earlier. Proposition (2) no doubt covers this situation also but it is so widely expressed as to include also cases in which the Income Tax Officer, having considered all the facts and law, · arrives at a particular conclusion, but reinitiates proceedings because, on a reappraisal of the same material which had been considered earlier and in the light of the same legal aspects to which his attention had been drawn earlier, he comes to a conclusion that an item of income which he had earlier ~y consciously left out from the earlier assessment should have been brought to tax. (637F-H] It is true that the return was filed and the assessment was comp-leted on the same date. Nevertheless, it is opposed to normal human A B c D E F G H conduct that an officer would complete the assessment without looking A at the"Dlaterial placed before him. It is not as if the assessment record contained a large number of documents or the case raised complicated issues rendering it probable that the Income Tax Officer had missed these facts. It is a case where there is only one contention raised before the Income Tax Officer -and it is, we think, impossible to hold that the 8 Income-Tax Officer did not at all look at the return-filed by the assessee or the statements accompanying i,t. The more reasonable view to take , would~ in our '!Pinion, be that the Income-Tax Officer looked at the facts and accepted the assessee's contention that the surplus was not taxable. But, in doing so. he obviously missed to take note of the law laid down in Ramachari -which there ls nothing to show, had been brought to his notice. When he subsequently became aware of the decision, he initia-C ted proceedings under section 147(b). The material which constituted information and on the basis of which the assessment was reopened was the. decision in Ramachari. This material was not considered at the time of the original assessment. Though it was a decision of 1961 and the Income Tax Ofticer could ~ve known Or it had he been diligent, the obvious D fact is that he was not aware of the existence of that_ decision then and, when he came to know aJ>out i~, he rightly initiated proceedings for reassessment. [ 639E-640B] The material on which the Income Tax Officer has taken action is a judicial decision. This had been pronounced just a few months earlier E to the original assessment and it is not difficult to see that the Income Tax Officer must have missed it or else he could not have completed the assessment as he did. Indeed it has not been suggested that he was _aware of it and yet chose not to apply it. It is therefore, much easier to see that the initiation of reassessment proceedings here is based on definite material not considered at the time of the original F assessment. [640D-E] (2) The stock-in-tra_de !>fa firm !}t the time of its disolution, has to be assessed at a fair volue. There can be no manner Of doubt that, in taking accounts for purposes of dissolution, the firm and the partners, being commercial inen, would value the,;lssets_only on a real basis and G not at cost or at their other value appearing in- the books. The real rights of the partners cannot be mutually adjusted on any other .. basis. This is what happened in Ramachari. Indeed, this is exactly what the par,tners in this. case have done and, having done so, it is untenable for them to contend that the vaiuation should be on some other basis. Once this principle is applied and the stock-in-trade is valued at -market H price, the surplus, if any, has to get reflected as the profits of the firm ~- ' -y- Case: A.L.A. FIRM versus COMMISSIONER OF INCOME TAX, MADRAS [[1991] 1 S.C.R. 624] (1991) ਕਵਲਆਣਜੀ ਮਾਵਜੀ ਦੇ ਪਰਸਤਾਵ (2) ਅਤੇ (4) ਵਵੱਚ ਦਰਸਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਵਥਤੀਆਂ ਵਵੱਚ ਅੰਤਰ ਇਹ ਹੈ, ਵਕ ਪਰਸਤਾਵ (4) ਇੱਕ ਅਵਜਹੇ ਕੇਸ ਨ ੰਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਵਜੱਥੇ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਵਧਕਾਰੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦੁਆਰਾ ਪਰਾਪਤ ਕੀਤੀ "ਜਾਣਕਾਰੀ" ਦੀ ਰੌਸਨੀ ਵਵੱਚ ਮੁੜ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸੁਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਵਹਲਾਂ ਹੀ ਵਰਕਾਰਡ 'ਤੇ ਹੈ ਜਾਂ ਇਸ 'ਤੇ ਲਾਗ ਐਲਏ ਦੀ ਖੋਜ ਦੁਆਰਾ ਵਜਸ ਨੇ ਇੱਕ ਕੋਣ ਜਾਂ ਪਵਹਲ ਨ ੰਸਾਹਮਣੇ ਵਲਆਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਵਹਲਾਂ ਖੁੰਝ ਵਗਆ ਸੀ। ਪਰਸਤਾਵ (2) ਵਬਨਾਂ ਸੱਕ ਇਸ ਸਵਥਤੀ ਨ ੰਵੀ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਬਹੁਤ ਵਵਆਪਕ ਹੈ. ਉਨਹਾਂ ਮਾਮਵਲਆਂ ਨ ੰਵੀ ਸਾਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਪਰਗਟ ਕੀਤਾ ਵਗਆ ਹੈ ਵਜਨਹਾਂ ਵਵੱਚ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਵਧਕਾਰੀ ਨੇ ਸਾਰੇ ਤੱਥਾਂ ਅਤੇ ਕਾਨ ੰਨ 'ਤੇ ਵਵਚਾਰ ਕੀਤਾ, · ਵਕਸੇ ਖਾਸ ਵਸੱਟੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਾਰਵਾਈ ਦੁਬਾਰਾ ਸੁਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਵਕਉਂਵਕ, ਉਸੇ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਮੁੜ ਮੁਲਾਂਕਣ 'ਤੇ ਵਜਸ 'ਤੇ ਪਵਹਲਾਂ ਵਵਚਾਰ ਕੀਤਾ ਵਗਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸੇ ਕਾਨ ੰਨੀ ਪਵਹਲ ਆਂ ਦੀ ਰੌਸਨੀ ਵਵੱਚ ਵਜਸ ਵੱਲ ਉਸਦਾ ਵਧਆਨ ਪਵਹਲਾਂ ਵਖੱਵਚਆ ਵਗਆ ਸੀ, ਉਹ ਇਸ ਵਸੱਟੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ ਵਕ ਆਮਦਨ ਦੀ ਇੱਕ ਵਸਤ ਵਜਸ ਨ ੰਉਸਨੇ ਪਵਹਲਾਂ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਪਵਹਲਾਂ ਮੁਲਾਂਕਣ ਤੋਂ ਛੱਡ ਵਦੱਤਾ ਸੀ, ਨ ੰਟੈਕਸ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਵੱਚ ਵਲਆਂਦਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ। [637F-H] 625 XXXXXX 626 ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀਆਂ ਮਰਪੋਰਟਾਂ [1991] 1 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਵਕ ਵਰਟਰਨ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਉਸੇ ਤਾਰੀਖ ਨ ੰਪ ਰਾ ਕੀਤਾ ਵਗਆ ਸੀ. ਵਫਰ ਵੀ, ਇਹ ਆਮ ਮਨੁੱਖੀ ਵਵਵਹਾਰ ਦੇ ਵਵਰੁੱਧ ਹੈ ਵਕ ਕੋਈ ਅਵਧਕਾਰੀ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸਮੱਗਰੀ ਨ ੰਵੇਖੇ ਵਬਨਾਂ ਮੁਲਾਂਕਣ ਪ ਰਾ ਕਰੇਗਾ. ਅਵਜਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਵਕ ਮੁਲਾਂਕਣ ਵਰਕਾਰਡ ਵਵੱਚ ਵੱਡੀ ਵਗਣਤੀ ਵਵੱਚ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਸਨ, ਜਾਂ ਕੇਸ ਨੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਮੁੱਦੇ ਉਠਾਏ ਸਨ ਵਜਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸੰਭਵ ਹੋ ਵਗਆ ਸੀ ਵਕ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਵਧਕਾਰੀ ਇਨਹਾਂ ਤੱਥਾਂ ਤੋਂ ਖੁੰਝ ਵਗਆ ਸੀ। ਇਹ ਇਕ ਅਵਜਹਾ ਮਾਮਲਾ ਹੈ ਵਜੱਥੇ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅਵਧਕਾਰੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਸਰਫ ਇਕ ਹੀ ਦਲੀਲ ਉਠਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਸੋਚਦੇ ਹਾਂ ਵਕ ਇਹ ਮੰਨਣਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ ਵਕ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅਵਧਕਾਰੀ ਨੇ ਟੈਕਸਦਾਤਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਵਰਟਰਨ ਜਾਂ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਵਦੱਤੇ ਵਬਆਨਾਂ ਨ ੰਵਬਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਦੇਵਖਆ। ਸਾਡੀ ਰਾਏ ਵਵੱਚ, ਵਧੇਰੇ ਵਾਜਬ ਵਦਰਸਟੀਕੋਣ ਇਹ ਹੋਵੇਗਾ ਵਕ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਵਧਕਾਰੀ ਨੇ ਤੱਥਾਂ ਨ ੰਦੇਵਖਆ ਅਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾਵਾਂ ਦੀ ਦਲੀਲ ਨ ੰਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਵਕ ਸਰਪਲੱਸ ਟੈਕਸਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪਰ, ਅਵਜਹਾ ਕਰਵਦਆਂ, ਉਹ ਸਪੱਸਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਾਮਚਾਰੀ ਵਵੱਚ ਵਨਰਧਾਰਤ ਕਾਨ ੰਨ ਦਾ ਨੋਵਟਸ ਲੈਣ ਤੋਂ ਖੁੰਝ ਗਏ, ਵਜਸ ਨ ੰਵਦਖਾਉਣ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜੋ ਉਨਹਾਂ ਦੇ ਵਧਆਨ ਵਵੱਚ ਵਲਆਂਦਾ ਵਗਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨ ੰਬਾਅਦ ਵਵੱਚ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਵਗਆ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਧਾਰਾ 147 (b) ਤਵਹਤ ਕਾਰਵਾਈ ਸੁਰ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਸਮੱਗਰੀ ਵਜਸ ਨੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵਜਸ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੁਬਾਰਾ ਖੋਵਲਹਆ ਵਗਆ ਸੀ, ਉਹ ਰਾਮਚਾਰੀ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਸੀ। ਮ ਲ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇਸ ਸਮੱਗਰੀ 'ਤੇ ਵਵਚਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਵਗਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਵਕ ਇਹ 1961 ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅਵਧਕਾਰੀ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਸਕਦਾ ਸੀ ਜੇ ਉਹ ਵਮਹਨਤੀ ਹੁੰਦਾ, ਪਰ ਸਪੱਸਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਹੈ ਵਕ ਉਸ ਨ ੰਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਫੈਸਲੇ ਦੀ ਹੋਂਦ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਸਨ ੰਇਸ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਵਗਆ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਮੁੜ ਮੁਲਾਂਕਣ ਲਈ ਸਹੀ ਕਾਰਵਾਈ ਸੁਰ ਕੀਤੀ। [639E-640B] ਵਜਸ ਸਮੱਗਰੀ 'ਤੇ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅਵਧਕਾਰੀ ਨੇ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਵਨਆਂਇਕ ਫੈਸਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਸਲ ਮੁਲਾਂਕਣ ਲਈ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਪਵਹਲਾਂ ਹੀ ਸੁਣਾਇਆ ਵਗਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਵੇਖਣਾ ਮੁਸਕਲ ਨਹੀਂ ਹੈ ਵਕ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਵਧਕਾਰੀ ਇਸ ਤੋਂ ਖੁੰਝ ਵਗਆ ਹੋਵੇਗਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਹ ਮੁਲਾਂਕਣ ਪ ਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ ਵਜਵੇਂ ਉਸਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਦਰਅਸਲ, ਇਹ ਸੁਝਾਅ ਨਹੀਂ ਵਦੱਤਾ ਵਗਆ ਹੈ ਵਕ ਉਹ ਇਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਵਫਰ ਵੀ ਇਸ ਨ ੰਲਾਗ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ. ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਵੇਖਣਾ ਬਹੁਤ ਸੌਖਾ ਹੈ ਵਕ ਇੱਥੇ ਪੁਨਰ-ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਸੁਰ ਆਤ ਵਨਸਚਤ ਸਮੱਗਰੀ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ ਵਜਸ 'ਤੇ ਅਸਲ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਵਚਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਵਗਆ ਸੀ. [640D-E] (2) ਵਕਸੇ ਫਰਮ ਦੇ ਭੰਗ ਹੋਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੇ ਿਪਾਰ ਵਿੱਚ ਸਟਾਿ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਵਾਜਬ ਮੁੱਲ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ. ਇਸ ਵਵਚ ਕੋਈ ਸੱਕ ਨਹੀਂ ਹੈ ਵਕ, ਭੰਗ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸਾਂ ਲਈ ਲੇਖਾ-ਜੋਖਾ ਕਰਨ ਵਵਚ, ਫਰਮ ਅਤੇ ਭਾਈਵਾਲ, ਵਪਾਰਕ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, "ਸੈਟਾਂ ਨ ੰਵਸਰਫ ਅਸਲ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਮਹੱਤਵ ਦੇਣਗੇ ਨਾ ਵਕ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਜਾਂ ਵਕਤਾਬਾਂ ਵਵਚ ਵਦਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਉਨਹਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਮੁੱਲ 'ਤੇ. ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਦੇ ਅਸਲ ਅਵਧਕਾਰਾਂ ਨ ੰਵਕਸੇ ਹੋਰ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਆਪਸੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਐਡਜਸਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਰਾਮਚਾਰੀ ਵਵੱਚ ਅਵਜਹਾ ਹੀ ਹੋਇਆ। ਦਰਅਸਲ, ਇਸ ਕੇਸ ਵਵੱਚ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਨੇ ਵਬਲਕੁਲ ਇਹੀ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਵਜਹਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਨਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਦਲੀਲ ਦੇਣਾ ਅਸਮਰੱਥ ਹੈ ਵਕ ਮੁਲਾਂਕਣ ਵਕਸੇ ਹੋਰ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ. ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਉਸਦਾ ਵਸਧਾਂਤ ਲਾਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਟਾਕ-ਇਨ. ਵਪਾਰ ਦਾ ਮੁੱਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਰਪਲੱਸ, ਜੇ ਕੋਈ ਹੋਵੇ, ਪਰਤੀਵਬੰਬਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਵਕਉਂਵਕ ਫਰਮ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ ਨ ੰਟੈਕਸ ਦੇਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ. ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੁਆਰਾ ਲਏ ਗਏ ਵਦਰਸਟੀਕੋਣ ਨੇ ਲਗਭਗ ਤੀਹ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਨ ੰਕਾਇਮ ਰੱਵਖਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਅਤੇ ਸਾਨ ੰਵੇਨ ਨਾਲ ਅਸਵਹਮਤ ਹੋਣ ਦਾ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਜੇ ਕੋਈ ਵੱਖਰਾ ਵਦਰਸਟੀਕੋਣ ਸੰਭਵ ਸੀ. [642B-D, 647E, 648A-C] 626 XXXXXX ਏ.ਐਲ.ਏ. ਫਰਮ ਬਨਾਮ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਕਮਮਸ਼ਨਰ, ਮਦਰਾਸ 627 Case: A.L.A. FIRM versus COMMISSIONER OF INCOME TAX, MADRAS [[1991] 1 S.C.R. 624] (1991) इसनिष्कर्षपरपहुँचताहैकिआयकीएकवस्तुजोउसकेपासपहलेथी पहलेकेमूल्यांकनसेजानबूझकरबाहररखाजानाचाहिएथाकरमेंलायागया। -[ 637 एफएच] यहसचहैकिविवरणीदाखिलकीगईथीऔरमूल्यांकनकियागयाथा उसीतारीखकोलेजायागया।फिरभी, यहसामान्यमानवसर्वोच्चन्यायालयरिपोर्ट[1991] 1 एस.सी. आर. केखिलाफहै। 626 ऐसाआचरणकरनाकिएकअधिकारीअपनेसामनेरखीगईसामग्रीकोदेखेबिनामूल्यांकनपूराकरेगा।ऐसानहींहैकिमूल्यांकनरिकॉर्डमेंबड़ीसंख्यामेंदस्तावेजथेयामामलेनेजटिलमुद्दोंकोउठायाजिससेयहसंभवहोजाताहैकिआयकरअधिकारीचूकगएथे। येतथ्य।यहएकऐसामामलाहैजिसमेंआयकरअधिकारीकेसमक्षकेवलएकहीतर्कउठायागयाहैऔरहमसमझतेहैंकियहमाननाअसंभवहैकिआयकरअधिकारीनेनिर्धारितीद्वारादायरविवरणीयाउसकेसाथदिएगएविवरणोंकोबिल्कुलनहींदेखा।हमारीरायमें, अधिकउचितदृष्टिकोणयहहोगाकिआय-करअधिकारीनेतथ्योंकोदेखाऔरनिर्धारितीकेइसतर्ककोस्वीकारकियाकिअधिशेषषकरयोग्यनहींथा।लेकिन, ऐसाकरतेहुए, वहस्पष्टरूपसेरामचारीमेंनिर्धारितकानूनपरध्यानदेनेसेचूकगए, जोदिखानेकेलिएकुछभीनहींहै, उनकेपासलायागयाथा। नोटिसकरें।जबबादमेंउन्हेंनिर्णयकेबारेमेंपताचला, तोउन्होंनेधारा147 (बी) केतहतकार्यवाहीशुरूकी।जानकारीकागठनकरनेवालीसामग्रीऔरजिसकेआधारपरमूल्यांकनकोफिरसेखोलागयाथा,वहरामचारीमेंनिर्णयथा।मूलमूल्यांकनकेसमयइससामग्रीपरविचारनहींकियागयाथा।हालाँकियह1961 कानिर्णयथाऔरआयकरअधिकारीकोइसकेबारेमेंपताचलसकताथाअगरवहमेहनतीहोते,तोस्पष्टतथ्ययहहैकिउन्हेंउसनिर्णयकेअस्तित्वकेबारेमेंपतानहींथाऔरजबउन्हेंइसकेबारेमेंपताचला, तोउन्होंनेउचितरूपसेपुनर्मूल्यांकनकेलिएकार्यवाहीशुरूकी।[ 639 ई-640 बी] जिससामग्रीपरआयकरअधिकारीनेकार्रवाईकीहै, वहएकन्यायिकनिर्णयहै।यहमूलमूल्यांकनसेकुछमहीनेपहलेहीघोषितकियागयाथाऔरयहदेखनामुश्किलनहींहैकिआयकरअधिकारीइसमेंचूकगएहोंगेयावहमूल्यांकनपूरानहींकरसकतेथेजैसाकिउन्होंनेकियाथा।वास्तवमेंयहसुझावनहींदियागयाहैकिवहइसकेबारेमेंजानतेथेऔरफिरभीउन्होंनेइसेलागूनहींकरनेकाफैसलाकिया।इसलिए, यहदेखनाबहुतआसानहैकियहांपुनर्मूल्यांकनकार्यवाहीकीशुरुआतनिश्चितसामग्रीपरआधारितहैजिसपर-मूलमूल्यांकनकेसमयविचारनहींकियागयाथा।[ 640 डीई] ( 2 ) किसीफर्मकेविनिवेशकेसमयउसकेस्टॉक-इन-ट्रेडडकामूल्यांकनउचितमात्रामेंकियाजानाचाहिए।इसमेंकोईसंदेहनहींहोसकताहैकि विघटनकेउद्देश्योंकेलिएलेखालेतेहुए, फर्मऔरभागीदार, वाणिज्यिकहोनेकेनाते, केवलवास्तविकआधारपरपरिसंपत्तियोंकामूल्यांकनकरेंगे, नकिलागतपरयापुस्तकोंमेंदिखाईदेनेवालेउनकेअन्यमूल्यपर।भागीदारोंकेवास्तविकअधिकारोंकोकिसीअन्यआधारपरपारस्परिकरूपसेसमायोजितनहींकियाजासकताहै।रामचारीमेंयहीहुआ।वास्तवमें, इसमामलेमेंभागीदारोंनेठीकयहीकियाहैऔरऐसाकरनेकेबाद, उनकेलिएयहतर्कदेनाअसमर्थनीयहैकिमूल्यांकनकिसीअन्यआधारपरहोनाचाहिए।एकबारजबयहसिद्धांतलागूहोजाताहैऔरस्टॉक-इन-ट्रेडडकाबाजारमूल्यपरमूल्यांकनकियाजाताहै, तोअधिशेषष, यदिकोईहो, तोफर्म627 केलाभकेरूपमेंपरिलक्षितहोनाचाहिए। औरकरदेनापड़ताहै।उच्चन्यायालयद्वारालियागयादृष्टिकोणअबलगभगतीसवर्षोंसेइसक्षेत्रमेंहैऔरहमअसहमतहोनेकाकोईकारणनहींदेखतेहैं, भलेहीएकअलगदृष्टिकोणसंभवहो।[ 642 बी-डी,647 ई, 648 ए-सी] -लोकप्रियऑटोमोबाइलबनाम।आयकरआयुक्त, [1989] 179 आई. टी. आर. 632 सुनीलसिद्धार्थभाईबनाम।आयकरआयुक्त, [1985] 156 आई. टी. आर.509; छात्रकार्यशालाएंv. केआयुक्त आय-कर, [1987] 166 आई. टी. आर. मालाबारफिशरीजकं. वी. आयकरआयुक्त, [1979] 120आई. टी. आर. 49; इंडियनएंडडईस्टर्नन्यूजपेपरसोसाइटीबनामआयकरआयुक्त, [1979] 119 1.टी. आर. 996; कल्याणजीमावजीएंडडकंपनीबनामआयकरआयुक्त, [1976] 102 आई. टी. आर.287; एम/एस।ए. एल. ए. फर्मबनामआयकरआयुक्त, मद्रास, [1976] आई. टी. आर. 622; आयकरआयुक्तv. हिंदकंस्ट्रक्शनलिमिटेडड, [1972] 83 आई. टी. आर. 211; आयकरआयुक्त Case: A.L.A. FIRM versus COMMISSIONER OF INCOME TAX, MADRAS [[1991] 1 S.C.R. 624] (1991) XXXXXX ਏ.ਐਲ.ਏ. ਫਰਮ ਬਨਾਮ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਕਮਮਸ਼ਨਰ, ਮਦਰਾਸ 627 [1989] 179 ਪਾਪੁਲਰ ਆਟੋਮੋਬਾਈਲਜ਼ ਬਨਾਮ ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਮਮਸ਼ਨਰ, ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 632; ਸੁਨੀਲ ਮਸਧਾਰਥਭਾਈ ਬਨਾਮ ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਮਮਸ਼ਨਰ, [1985] 156 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 509; ਪਾਪੁਲਰ ਵਰਕਸ਼ਾਪਸ ਬਨਾਮ ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਮਮਸ਼ਨਰ, [1987] 166 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 348; ਮਾਲਾਬਾਰ ਮਿੱਛੀ ਪਾਲਣ ਕੰਪਨੀ ਬਨਾਮ ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਮਮਸ਼ਨਰ, [1979] 120 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 49; ਇੰਡੀਅਨ ਅਤੇ [1979]। 119 ਈਸਟਰਨ ਮਨਊਜਪੇਪਰ ਸੋਸਾਇਟੀ ਬਨਾਮ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਕਮਮਸ਼ਨਰ, ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 996; ਕਮਲਆਣਜੀ ਮਾਵਜੀ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਬਨਾਮ ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਮਮਸ਼ਨਰ, [1976] 102 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 287; ਮੈਸਰਜ ਏ.ਐਲ.ਏ. ਫਰਮ ਬਨਾਮ ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਮਮਸ਼ਨਰ, ਮਦਰਾਸ, [1976] ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 622; ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਕਮਮਸ਼ਨਰ ਬਨਾਮ ਮਹੰਦ ਕੰਸਟਰਕਸ਼ਨ ਮਲਮਮਟਡ, [1972] 83 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 211; [1973] 89 ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਕਮਮਸ਼ਨਰ ਬਨਾਮ ਮਬਰਲਾ ਗਵਾਲੀਅਰ (ਪੀ.) ਮਲਮਮਟਡ, ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 266; ਆਨੰਦੀ ਹਮਰਦਾਸ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ (ਪੀ.) ਮਲਮਮਟਡ ਬਨਾਮ ਐਸ.ਪੀ. ਕੁਸ਼ੇਰੇ, ਸੇਲਜ ਟੈਕਸ ਅਫਸਰ, [1968] 21 ਐਸ.ਟੀ.ਸੀ. 326; ਇਨਕਮ [1968] 68 ਆਰ 240; ਟੈਕਸ ਕਮਮਸ਼ਨਰ ਬਨਾਮ ਦੇਵਾਸ ਮਸਨੇ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ, [1961] 41 ਰਾਮਚਾਰੀ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਬਨਾਮ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਕਮਮਸ਼ਨਰ, ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 142; ਮਹਾਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਕਮਲ ਮਸੰਘ ਬਨਾਮ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਮਧਕਾਰੀ, [1954] 35 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 1 ਐਸ.ਸੀ.; ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਕਮਮਸ਼ਨਰ ਬਨਾਮ ਏ. ਰਮਨ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ., [1968] 67 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 11ਐਸ.ਸੀ.; ਸਲੇਮ ਪਰੋਵੀਡੈਂਟ ਫੰਡ ਸੋਸਾਇਟੀ ਮਲਮਮਟਡ ਬਨਾਮ ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਮਮਸ਼ਨਰ, [1961] 42 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 547[1964] 51 ; ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਕਮਮਸ਼ਨਰ ਬਨਾਮ ਰਥੀਨਾਸਬਾਪਤੀ ਮੁਦਮਲਆਰ, ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 204[1966] 3 ; ਅਡੰਕੀ ਨਾਰਾਇਣ ਅਿੱਪਾ ਬਨਾਮ ਭਾਸਕਰ ਮਕਰਸ਼ਨਿੱਪਾ, ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. 400, [1971] ; ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਮਮਸ਼ਨਰ ਬਨਾਮ ਬੰਕੀ ਲਾਲ ਵੈਮਦਆ79 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 594; ਮਕਕਾਭਾਈ ਪਰੇਮ ਚੰਦ ਬਨਾਮ ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਮਮਸ਼ਨਰ, [1953] 24 ਆਈ, ਟੀ.ਆਰ. 506 (ਐਸ.ਸੀ.); ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਮਮਸ਼ਨਰ ਬਨਾਮ ਕੇ.ਏ.ਆਰ.ਕੇ. ਫਰਮ, [1934] 2 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 183; ਚੈਨਰੂਪ ਸੰਪਤਰਾਮ ਬਨਾਮ ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਮਮਸ਼ਨਰ, [1953] 24 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 481; ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ [1962] 46 ਕਮਮਸ਼ਨਰ ਬਨਾਮ ਮੈਸਰਜ ਸ਼ੂਰਜੀ ਵਿੱਲਭਦਾਸ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ, ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 144; ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਮਮਸ਼ਨਰ ਬਨਾਮ ਮਕਰਸ਼ਨਾਸਵਾਮੀ ਮੁਦਮਲਆਰ, [1964] 53 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 122; ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਮਮਸ਼ਨਰ ਬਨਾਮ ਅਮਹਮਦਾਬਾਦ ਮਨਊ ਕਾਟਨ ਮਮਿੱਲਜ ਕੰਪਨੀ ਮਲਮਮਟਡ, [1930] ਐਲ.ਆਰ. 57 ਆਈ.ਏ. 21; ਮੁਹੰਮਦ ਹੁਸੈਨ ਸਾਮਹਬ ਬਨਾਮ ਅਬਦੁਲ ਗਫੂਰ ਸਾਮਹਬ, [1950] 1 ਐਮ.ਐਲ.ਜੇ. 81 ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਵਦੱਤਾ ਵਗਆ ਹੈ। ਮਸਵਲ ਐਪੀਲੇਟ ਅਮਧਕਾਰ ਿੇਤਰ: 1976 ਦੀ ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰਬਰ 570. 1969 ਦੇ ਟੈਕਸ ਕੇਸ ਨੰਬਰ 104 ਮਵਿੱਚ ਮਦਰਾਸ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ 9.2.1976 ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਅਤੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਸਰਟੀਮਫਕੇਟ ਦੁਆਰਾ ਅਪੀਲ। ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਲਈ ਟੀ.ਏ. ਰਾਮਚੰਦਰਨ, ਪੀ.ਐਨ. ਰਾਮਮਲੰਗਮ ਅਤੇ ਏ.ਟੀ.ਐਮ. ਸੰਪਤ । 627 XXXXXX 628 ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀਆਂ ਮਰਪੋਰਟਾਂ [1991] 1 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. ਉੱਤਰਦਾਤਾ ਲਈ ਵੀ. ਗੌਰੀ ਸ਼ੰਕਰ, ਮਨੋਜ ਅਰੋੜਾ, ਐਸ. ਰਾਜਿੱਪਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰੀਮਤੀ ਏ. ਸੁਭਾਸ਼ੀਨੀ। ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਹੇਠ ਦੁਆਰਾ ਸੁਣਾਇਆ ਮਿਆ ਰੰਗਨਾਥਨ, ਜੇ. ਇਹ ਮਦਰਾਸ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ 10.1.1975 ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾਵਾਂ ਦੀ ਅਪੀਲ ਹੈ ਮਜਸ ਮਵਿੱਚ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਪੀਲ ਮਟਰਮਬਊਨਲ ਦੁਆਰਾ ਮਾਲੀਆ ਦੇ ਹਿੱਕ ਮਵਿੱਚ ਅਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾਵਾਂ ਦੇ ਮਵਰੁਿੱਧ ਭੇਜੇ ਗਏ ਮਤੰਨ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਮਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਹ ਹਵਾਲਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1961-62 ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ, ਮਜਸ ਦੇ ਸਬੰਧ ਮਵਿੱਚ ਮਪਛਲੇ ਸਾਲ 13.4.1960 ਨੂੰ ਸੰਿੇਪ ਮਵਿੱਚ ਦਿੱਮਸਆ ਮਗਆ ਸੀ। ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦਾ ਫੈਸਲਾ (1976) 102 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 622 ਦਿੱਮਸਆ ਮਗਆ ਹੈ। ਅਪੀਲਕਰਤਾ-ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਇਿੱਕ ਭਾਈਵਾਲੀ ਫਰਮ ਹੈ। 1949 ਤੋਂ, ਇਹ ਮਲਾਯਾ ਮਵਿੱਚ, ਇਿੱਕ ਪੈਸੇ ਉਧਾਰ ਦੇਣ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਚਲਾ ਮਰਹਾ ਸੀ ਅਤੇ, ਉਕਤ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਮਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਮਕਾਨ ਜਾਇਦਾਦਾਂ, ਬਾਗਾਂ ਅਤੇ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਦੀ ਿਰੀਦ ਅਤੇ ਮਵਕਰੀ ਮਵਿੱਚ ਇਿੱਕ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਮਰਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਪੁਨਰਗਠਨ 26.3.1960 ਦੇ ਇਿੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ ਤਮਹਤ ਕੀਤਾ ਮਗਆ ਸੀ। ਸਾਲ 1960-61 ਲਈ ਫਰਮ ਦੇ ਿਾਤੇ, ਜੋ 13.4.60 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਸਨ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 13 ਅਪਰੈਲ, 1961 ਨੂੰ ਜਾਂ ਇਸ ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਮਕ, ਫਰਮ ਨੇ 13.3.1961 ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਿਾਤੇ ਬੰਦ ਕਰ ਮਦਿੱਤੇ, ਮਜਸ ਤਾਰੀਿ ਤੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰ ਮਦਿੱਤਾ ਮਗਆ ਸੀ। 10 ਅਪਰੈਲ 1962 ਨੂੰ ਦਾਇਰ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1961-62 ਲਈ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਮਰਟਰਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਲਾਭ ਅਤੇ ਘਾਟੇ ਦਾ ਿਾਤਾ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਮਬਆਨ ਦਾਇਰ ਕੀਤੇ। ਲਾਭ ਅਤੇ ਘਾਟੇ ਦੇ ਿਾਤੇ ਮਵਿੱਚ, 13.3.61 ਨੂੰ ਫਰਮ ਦੇ ਭੰਗ ਹੋਣ 'ਤੇ $ 1,01,248 ਦੀ ਰਕਮ "ਜਾਇਦਾਦਾਂ, ਬਾਗਾਂ ਅਤੇ ਮਕਾਨ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਦੇ ਮੁੜ ਮੁਲਾਂਕਣ 'ਤੇ ਅੰਤਰ" ਵਜੋਂ ਮਦਿਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਇਹ ਅੰਤਰ "ਮਕਾਨ ਜਾਇਦਾਦਾਂ" ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਮਵਿੱਚ $ 70,500 ਅਤੇ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਅਤੇ ਬਾਗਾਂ ਦੇ ਸਬੰਧ ਮਵਿੱਚ $ 30,748 ਸੀ। ਹਾਲਾਂਮਕ, ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਮਿਿਸਥਾ ਦੇ ਯਾਦ ਪੱਤਰ ਮਵਿੱਚ, ਉਪਰੋਕਤ ਰਕਮ ਨੂੰ ਇਸ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕਿੱਮਟਆ ਮਗਆ ਸੀ ਮਕ ਇਹ ਮਾਲੀਆ ਜਾਂ ਪੂੰਜੀ ਵਜੋਂ ਮੁਲਾਂਕਣਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਅਮਧਕਾਰੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਕ ਮਬਆਨ ਵੀ ਮਦਿੱਤਾ ਮਗਆ ਸੀ ਮਕ ਭਾਈਵਾਲ ਰਾਮਨਾਥਨ ਚੇਟੀਅਰ, ਇਕ ਸਮੂਹ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਭਾਈਵਾਲ ਇਕ ਹੋਰ ਸਮੂਹ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਫਰਮ ਦੇ ਭੰਗ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਮਵਚ ਆਈਆਂ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਅਤੇ ਦੇਣਦਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿੱਿਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। Case: A.L.A. FIRM versus COMMISSIONER OF INCOME TAX, MADRAS [[1991] 1 S.C.R. 624] (1991) ~- ' -y- and has to be charged to tax. The view taken by the High Court has held the field for about thirty years now and we see no reason to disagree even if a different view was possible. [642B-D, 647E, 648A-C] A Popular Automobiles v. Commissioner of Income-Tax, [1989] 179 I.T.R. 632; Sunil Siddharthbhai v. Commissioner of Income Tax, [1985] 156 I.T.R. 509; Pupular Workshops v. Commissioner of B Income-Tax, [1987] 166 I.T.R. 348; Malabar Fisheries Co. v. Commis-sioner of Income Tax, [1979] 120 I.T.R. 49; Indian & Eastern News-paper Society v. Commissioner of Income Tax, [1979].119 I.T.R. 996; Kafyanji Mavji & Co. v. Commissioner of Income Tax, [1976] 102 I.T.R. 287; M/s. A.L.A. Firm v. The Commissioner of Incpme Tax, Madras, [1976] I.T.R. 622; Commissioner of Income Tax v. Hind c Construction Ltd., [1972] 83 I. T .R. 211; Commissioner of Income Tax v. Birla Gwalior (P.) Ltd., [1973] 89 I.T.R. 266; Anandji Haridas & Co. (P.) Ltd. v. S.P. Kushare, Sales Tax Officer, [1968] 21S.T.C.326; Commissioner of Income Tax v. Dewas Cine Corporation, [1968] 68 I. T ;R. 240; Ramachari & Co. v. Commissioner of Income Tax, [1961] 41 I.T.R. 142; Maharaj Kumar Kamal Singh v. Income Tax Officer, D [1954] 35 I.T.R. l S.C.; Commissioner of Income Tax v. A. Raman & Co., [1968] 67 I.T.R. 11 S.C.; Salem Provident Fund Society Ltd. v. Commissioner of Income Tax, [1961] 42 I.T.R. 547; Commissioner of Income Tax v. Rathinasabapathy Mudaliar, [1964] 51 I.T.R. 204; Addanki Narayanappa v. Bhaskara Krishnappa, [1966] 3 S.C.R. 400; Commissioner of Income Tax v. Bankey Lal Vaidya, [1971] 79 I.T.R. E 594; Kikabhai Premchand v. Commissioner of Income Tax, [1953] 24 I.T.R. 506 (S.C.); Commissioner of Income Tax v. K.A.R.K. Firm, [ 1934] 2 I. T .R. 183; Chainrup Sampathram v. Commissioner of Income Tax, [1953] 24 I.T.R. 481; Commissioner of Income Tax v. M/s. Shoorji Vallabhdas & Co., [1962] 46 I.T.R. 144; Commissioner of Income Tax v. Krishnaswamy Mudaliar, ]1964] 53 I.T.R. 122; Com-missioner of Income Tax v. Ahmedabad New Cotton Mills Co. Ltd., ]1930] L.R. 57 I.A. 21; Muhammad Hussain Sahib v. Abdul Gaffoor Sahib, ]1950] 1M.L.J.81. referred to. c CIVIL APPEELLATE JURISDICTION: Civil Appeal No. 570 of 1976. G Appeal by Certificate from the Judgment and Order dated 9 .2.1976 of the Madras High Court in Tax Case No. 104 of 1969. T.A. Ramachandran, P.N. Ramalingam and A.T.M. Sampath for the Appellant. H ! V. Gauri Shanker, Manoj Arora, S. Rajappa and Ms. A. Sub-A hashini for the Respondent. The Judgment of the Court was delivered by RANGANATHAN, J. This is the assessee's appeal from a judg-B ment of the Madras High Court dated 10.1.1975 answering three ques-. tions referred to it by the Income-tax Appellate Tribunal in favour of the Revenue and against the assessee. The reference related to .the assessment year 1961-62, the previous year in respect of which com-menced on 13.4.1960. The judgment of the High Court is reported as (1976) 102 I.T.R. 622. c Case: A.L.A. FIRM versus COMMISSIONER OF INCOME TAX, MADRAS [[1991] 1 S.C.R. 624] (1991) 179 आई. टी. आर. 632 सुनीलसिद्धार्थभाईबनाम।आयकरआयुक्त, [1985] 156 आई. टी. आर.509; छात्रकार्यशालाएंv. केआयुक्त आय-कर, [1987] 166 आई. टी. आर. मालाबारफिशरीजकं. वी. आयकरआयुक्त, [1979] 120आई. टी. आर. 49; इंडियनएंडडईस्टर्नन्यूजपेपरसोसाइटीबनामआयकरआयुक्त, [1979] 119 1.टी. आर. 996; कल्याणजीमावजीएंडडकंपनीबनामआयकरआयुक्त, [1976] 102 आई. टी. आर.287; एम/एस।ए. एल. ए. फर्मबनामआयकरआयुक्त, मद्रास, [1976] आई. टी. आर. 622; आयकरआयुक्तv. हिंदकंस्ट्रक्शनलिमिटेडड, [1972] 83 आई. टी. आर. 211; आयकरआयुक्त वी. बिड़लाग्वालियर(पी.) लिमिटेडड, [1973] 89 आई. टी. आर. 266; आनंदजीहरिदासएंडडकंपनी(पी.) लिमिटेडडबनाम।एस. पी. कुशारे, बिक्रीकरअधिकारी, [1968] 21 एस. टी. सी. 326;आयकरआयुक्तv. देवाससिनेकॉर्पोरेशन, [1968] 68 आई. टी. आर. 240; रामाचारीएंडडकंपनीवी. आयकरआयुक्त, [1961] 41 आई. टी. आर. महाराजकुमारकमलसिंहबनाम।आयकरअधिकारी,[1954] 35 1. टी. आर. 1 एस. सी. ; आयकरआयुक्तv. ए. रमनएंडडकंपनी, [1968] 67 आई.टी. आर. 11 एस. सी. ; सलेमभविष्यनिधिसोसायटीलिमिटेडडबनाम।आयकरआयुक्त, [1961] 42आई. टी. आर. 547; आयकरआयुक्तv. रथिनसबपतिमुदलियार, [1964] 51 आई. टी. आर. 204;अडांकीनारायणप्पाबनाम।भास्करकृष्णप्पा, [1966] 3 एस. सी. आर. 400; आयकरआयुक्तv. बंकीलालवैद्य, [1971] 79 आई. टी. आर. 594; कीकाभाईप्रेमचंदबनाम।आयकरआयुक्त, [1953] 24आई. टी. आर. 506 (एस. सी.) आयकरआयुक्तv. K.A.R.K. फर्म, [1934] 2 आई. टी. आर.183; चैनरूपसम्पात्रमबनाम।आयकरआयुक्त, [1953] 24 आई. टी. आर. 481; आयकरआयुक्तv.एम/एस।शूरजीवल्लभदासएंडडकंपनी, [1962] 46 आई. टी. आर. 144; आयकरआयुक्तv.कृष्णस्वामीमुदलियार,] 1964] 53 आई. टी. आर. 122; आयकरविभागकेमिशनरीबनाम.अहमदाबादन्यूकॉटनमिल्सकं. लिमिटेडड,] 1930] एल. आर. 57 आई. ए. 21; मुहम्मदहुसैनसाहिबबनाम।अब्दुलगफूरसाहिब,] 1950] 1 एम. एल. जे. 81।संदर्भितकियागया। सिविलअपीलीयन्यायनिर्णयःसिविलअपीलसं. 570 1976 का। निर्णयऔरदिनांकितआदेशसेप्रमाणपत्रद्वाराअपील 9.2.1976 1969 केकरमामलासं. 104 मेंमद्रासउच्चन्यायालय। टी. ए. रामचंद्रन, पी. एन. रामलिंगमऔरए. टी. एम. संपत अपीलार्थीकेलिए। [ 19 91 ] 1 एससीआर। 628 1 सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट वी. गौरीशंकर, मनोजअरोड़ा, एस. राजप्पाऔरसुश्रीए. सबउत्तरदाताकेलिएहशीनी। न्यायालयकानिर्णयइसकेद्वारादियागयाथारंगनाथन, जे. यहएकनिर्णयसेनिर्धारितीकीअपीलहैआयकरअपीलीयन्यायाधिकरणद्वाराराजस्वकेपक्षमेंऔरनिर्धारितीकेखिलाफभेजेगएतीनप्रश्नोंकाउत्तरदेतेहुएमद्रासउच्चन्यायालयनेदिनांकआई. डी. 1 काआदेशदिया।मूल्यांकनवर्ष1961-62 सेसंबंधितसंदर्भ, जिसकेसंबंधमेंपिछलेवर्ष13.4.1960 परलिखागयाथा।उच्चन्यायालयकानिर्णय(1976) 102 आई. टी. आर. 622 केरूपमेंसूचितकियागयाहै। अपीलार्थी-निर्धारितीएकसाझेदारीफर्महै।1949 से, यहथा मलायामें, एकधनउधारदेनेवालाव्यवसायऔर, उक्तव्यवसायकेहिस्सेकेरूपमेंऔरआकस्मिकरूपसे, घरकीसंपत्तियों, उद्यानोंऔरसंपदाओंकीखरीदऔरबिक्रीमेंएकव्यवसायचलरहाहै।इसे26.3.1960 दिनांकितविलेखकेतहतपुनर्गठितकियागयाथा।वर्ष1960-61 केलिएफर्मकेखाते,जो13.4.60 परशुरूहुएथे, आमतौरपर13 अप्रैल, 1961 कोयाउसकेआसपासबंदहोगएहोंगे।हालाँकि, फर्मनेअपनेखातोंको13.3.1961 परबंदकरदिया, जिसतारीखसेइसेभंगकियागयाथा।10 अप्रैल1962 कोदाखिलकिएगएनिर्धारणवर्षकेलिएअपनीआय-करविवरणीकेसाथ, निर्धारितीनेलाभऔरहानिखाताऔरकुछअन्यविवरणदाखिलकिए।लाभऔरहानिखातेमें, $1,01,248 कीराशिको13.3.61 परफर्मकेविघटनपर"संपत्ति, उद्यानऔरघरकीसंपत्तियोंकेपुनर्मूल्यांकनपरअंतर" केरूपमेंदिखायागयाथा, ऐसाअंतर"घरकीसंपत्तियों" केसंबंधमें$70,500 औरसंपत्तिऔरउद्यानोंकेसंबंधमें$30,748 था।हालाँकि, आय-करउद्देश्योंकेलिएसमायोजनकेज्ञापनमें, उपरोक्तराशिकीकटौतीइसआधारपरकीगईथीकियहराजस्वयापूंजीकेरूपमेंआकलनयोग्यनहींथी।अधिकारीकेसमक्षयहभीबयानदियागयाकिभागीदाररामनाथनचेट्टियार, एकसमूहबनातेहुएऔरअन्यसमूहबनातेहुए, फर्मकेविघटनपरउनकेशेयरोंमेंआनेवालीसंपत्तियोंऔरदेनदारियोंकेसाथअलगसेव्यवसायकररहेथे। आयकरअधिकारी(आई. टी. ओ.) नेधाराकेतहतनोटिसजारीकिया। 23 ( 2 ) उसीदिन(10.4.1962) उसीदिनसुनवाईपोस्टकरनेऔरउसीदिनमूल्यांकनभीपूराकरनेकेबाद, मलायामेंसंपत्तिकरकेरूपमेंभुगतानकिएगएRs.2083 काछोटाजोड़, औरनिम्नलिखितनोटदर्जकरनाः " लेखापरीक्षामूल्यांकन-लक्ष्मणनप्रकटहोताहै-विवरणीदाखिलकीजातीहै आई. टी. टीटी. 86 कोपुस्तकोंकीसूचीमेंस्वीकारकियागया आई. टी. टीटी. 86 कोपुस्तकोंकीसूचीमेंस्वीकारकियागया-जांच-पड़ताल-आदेशनिर्देशित"। ए. एल. ए. एफ. आई. आर. एम. बनामसी. आई. टी., मद्रास[रंगनाथन, जे.]बादकेमूल्यांकनवर्ष1962-63 केलिए, निर्धारितीनेएकदाखिलकिया Case: A.L.A. FIRM versus COMMISSIONER OF INCOME TAX, MADRAS [[1991] 1 S.C.R. 624] (1991) ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅਫਸਰ (ਆਈ.ਟੀ.ਓ.) ਨੇ ਉਸੇ ਮਦਨ (10.4.1962) ਨੂੰ ਧਾਰਾ 23 (2) ਤਮਹਤ ਨੋਮਟਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸੇ ਮਦਨ ਸੁਣਵਾਈ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਮਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਸੇ ਮਦਨ ਮੁਲਾਂਕਣ ਵੀ ਪੂਰਾ ਕਰ ਮਲਆ, ਮਲਾਯਾ ਮਵਿੱਚ ਪਰਾਪਰਟੀ ਟੈਕਸ ਵਜੋਂ ਅਦਾ ਕੀਤੇ ਗਏ 2083 ਰੁਪਏ ਦਾ ਛੋਟਾ ਮਜਹਾ ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਹੇਠ ਮਲਿੇ ਨੋਟ ਦਰਜ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ: "ਆਮਡਟ ਮੁਲਾਂਕਣ- ਲਕਸ਼ਮਣਨ ਪੇਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ- ਮਰਟਰਨ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ- ਆਈ.ਟੀ. 86 ਨੂੰ ਮਕਤਾਬਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਮਵਿੱਚ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ- ਪੜਤਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ- ਆਦੇਸ਼ ਮਨਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ". 628 XXXXXX ਏ.ਐਲ.ਏ. ਫਰਮ ਬਨਾਮ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਕਮਮਸ਼ਨਰ, ਮਦਰਾਸ [ਰੰਗਨਾਥਨ, ਜੇ.] 629 ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1962-63 ਲਈ, ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਇਿੱਕ ਮਰਟਰਨ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਮਜਸ ਮਵਿੱਚ ਕੋਈ ਆਮਦਨ ਨਹੀਂ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਿੱਕ ਪਿੱਤਰ ਵੀ ਦਾਇਰ ਕੀਤਾ ਮਗਆ ਸੀ ਮਜਸ ਮਵਿੱਚ ਦਿੱਮਸਆ ਮਗਆ ਸੀ ਮਕ ਫਰਮ ਨੂੰ 13.3.1961 ਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰ ਮਦਿੱਤਾ ਮਗਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 3.9.63 ਨੂੰ, ਆਈ.ਟੀ.ਓ. ਨੇ ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਿੱਕ ਪਿੱਤਰ ਮਲਮਿਆ ਮਕ ਰਾਮਚਾਰੀ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਬਨਾਮ ਸੀ.ਆਈ.ਟੀ., [1961] 41 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. ਮਵਿੱਚ ਮਦਰਾਸ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦੇ ਮਿੱਦੇਨਜਰ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1961-62 ਮਵਿੱਚ 1,01,248 ਡਾਲਰ ਦੇ ਪੁਨਰ-ਮੁਲਾਂਕਣ ਅੰਤਰ ਨੂੰ ਟੈਕਸ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਮਵਿੱਚ ਮਲਆਂਦਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਲਈ ਅਧਾਰ ਅਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਤਾਵਾਂ ਦੇ ਇਤਰਾਜਾਂ ਲਈ ਵੀ ਮੰਮਗਆ। ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਇਿੱਕ ਜਵਾਬ ਭੇਮਜਆ ਮਜਸ ਮਵਿੱਚ ਮਕਹਾ ਮਗਆ ਸੀ ਮਕ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਦੇ ਮੁੜ ਮੁਲਾਂਕਣ 'ਤੇ ਮਕਸੇ ਲਾਭ ਜਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਕੇਂਦਰੀ ਮਾਲੀਆ ਬੋਰਡ ਦੇ 21.6.1956 ਦੇ ਸਰਕੂਲਰ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਮਦਆਂ, ਇਹ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਮਕ ਕਰਦਾਤਾ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਮਲਾਯਾ ਮਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਬੰਦ ਕਰ ਮਰਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ, ਸਰਪਲਿੱਸ ਮਸਰਫ ਪੂੰਜੀਗਤ ਲਾਭ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਮਕ ਪੁਨਰ-ਮੁਲਾਂਕਣ 1.1.1954 ਤੋਂ ਪਰਚਮਲਤ ਮਾਰਕੀਟ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ, ਕੋਈ ਵੀ ਪੂੰਜੀਗਤ ਲਾਭ ਟੈਕਸ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਆਈ.ਟੀ.ਓ. ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਤਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਧਾਰਾ 148 ਅਤੇ ਧਾਰਾ 147 (b) ਤਮਹਤ ਨੋਮਟਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ। ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਨੇ ਦੋ ਆਧਾਰਾਂ 'ਤੇ ਮੁੜ ਮੁਲਾਂਕਣ 'ਤੇ ਇਤਰਾਜ ਜਤਾਇਆ: (1) ਮਕ ਹਾਲਾਤ ਧਾਰਾ 147 (b) ਤਮਹਤ ਕਾਰਵਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਨੂੰ ਜਾਇਜ ਨਹੀਂ ਠਮਹਰਾਉਂਦੇ; ਅਤੇ (2) ਮਕ ਫਰਮ ਦੇ ਭੰਗ ਹੋਣ ਦੀ ਪੂਰਵ ਸੰਮਧਆ 'ਤੇ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਦੇ ਮੁੜ ਮੁਲਾਂਕਣ 'ਤੇ ਫਰਮ ਨੂੰ ਕੋਈ ਮੁਲਾਂਕਣਯੋਗ ਮੁਨਾਫਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ. ਇਨਹਾਂ ਇਤਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਰਿੱਦ ਕਰਮਦਆਂ, ਆਈ.ਟੀ.ਓ. ਨੇ ਪਮਹਲਾਂ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤੀ ਆਮਦਨ ਮਵਿੱਚ 1,58,057 ਰੁਪਏ (1,01,248 ਡਾਲਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ) ਦੀ ਰਕਮ ਵਾਪਸ ਜੋੜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫਰਮ ਦਾ ਮੁੜ ਮੁਲਾਂਕਣ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਿੱਲੋਂ ਅਪੀਲੀ ਸਹਾਇਕ ਕਮਮਸ਼ਨਰ ਅਤੇ ਅਪੀਲੀ ਮਟਿਮਬਊਨਲ ਨ ੂੰ ਲਿਾਤਾਰ ਅਪੀਲਾਂ ਅਤੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨ ੂੰ ਹਿਾਲਾ ਮਦੂੰਦੇ ਹੋਏ, ਅਸਫ਼ਲ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ। ਮਟਰਮਬਊਨਲ ਦੁਆਰਾ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਮਤੰਨ ਪਰਸ਼ਨ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੂੰ ਭੇਜੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਹ ਸਨ: “1. ਬੈਂਚ ਨੇ ਮਕਹਾ ਮਕ ਕੀ ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਤਿੱਥਾਂ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 147 ਤਮਹਤ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1961-62 ਲਈ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਫਰਮ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਮਗਆ ਮੁੜ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਾਨੂੰਨ 'ਚ ਜਾਇਜ ਹੈ? 2. ਕੀ ਕੇਸ ਦੇ ਤਿੱਥਾਂ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ, ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1961-62 ਲਈ ਟੈਕਸ ਯੋਗ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤੀ ਫਰਮ ਦੇ ਮਾਲੀਆ ਲਾਭ ਵਜੋਂ $ 1,01,248 ਦੀ ਰਕਮ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਾਨੂੰਨ ਮਵਿੱਚ ਜਾਇਜ ਹੈ? 3. ਕੀ ਕੇਸ ਦੇ ਤਿੱਥਾਂ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਅਪੀਲ ਮਟਰਮਬਊਨਲ 1,01,348 ਡਾਲਰ ਦੀ ਰਕਮ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਹੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮਕ ਇਹ ਪਾਇਆ ਮਗਆ ਹੈ ਮਕ ਮਵਭਾਗ ਦੇ ਅਮਧਕਾਰੀ ਕੇਂਦਰੀ ਮਾਲ ਬੋਰਡ ਦੇ ਸਰਕੂਲਰ ਨਾਲ ਬੰਨਹੇ ਹੋਏ ਹਨ? 629 XXXXXX 630 ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਮਰਪੋਰਟਾਂ [1991] 1 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. Case: A.L.A. FIRM versus COMMISSIONER OF INCOME TAX, MADRAS [[1991] 1 S.C.R. 624] (1991) The Judgment of the Court was delivered by RANGANATHAN, J. This is the assessee's appeal from a judg-B ment of the Madras High Court dated 10.1.1975 answering three ques-. tions referred to it by the Income-tax Appellate Tribunal in favour of the Revenue and against the assessee. The reference related to .the assessment year 1961-62, the previous year in respect of which com-menced on 13.4.1960. The judgment of the High Court is reported as (1976) 102 I.T.R. 622. c c The appellant-assessee is a partnership firm. Since 1949, it was carrying on, in Malaya, a money lending business and, as part of and incidental to the said business, a business in the purchase and sale of house properties, gardens and estates. It had been reconstituted under a deed dated 26.3.1960. The firm's accounts for the year 1960-61, o which commenced on 13.4.60, would normally have come to a close on or about the 13th April, 1961. However, the firm closed its accounts as on 13.3.1%1 with effect from which date it was dissolved. Along with its income-tax return for the assessment year 1961-62 filed on 10th · April 1962, the assessee filed a profit and loss account and certain other statements. In the profit and loss account, a sum of$ 1,01,248 E was shown as "difference on revaluation of estates, gardens and house properties" on the dissolution of the firm on 13.3.61, such difference being$ 70,500 in respect of "house properties" and$ 30,748 in respect of estates and gardens. In the memo of adjustment for income-tax purposes, however, the above sum was deducted on the ground that it was not assessable either as revenue or capital. A statement was also F made before the officer that partner Ramanathan Chettiar, forming one group and the other partners forming another group, were carry-ing on business separately with the assets and liabilities that fell to their shares on the dissolution of the firm. The Income-tax Officer (LT.O.) issued a notice under section G 23(2) on the same day (10.4.1962) posting the hearing for the same day and completed the assessment also on the same day, after making a petty addition of Rs.2083 paid as property tax in Malaya, and record-ing the following note: \ "Audit assessment-Lakshmanan appears-'-return filed-1.T. 86 acknowledged in list of books-scrutinised-order dictated" .. ~- ·'-- ~·- Case: A.L.A. FIRM versus COMMISSIONER OF INCOME TAX, MADRAS [[1991] 1 S.C.R. 624] (1991) 23 ( 2 ) उसीदिन(10.4.1962) उसीदिनसुनवाईपोस्टकरनेऔरउसीदिनमूल्यांकनभीपूराकरनेकेबाद, मलायामेंसंपत्तिकरकेरूपमेंभुगतानकिएगएRs.2083 काछोटाजोड़, औरनिम्नलिखितनोटदर्जकरनाः " लेखापरीक्षामूल्यांकन-लक्ष्मणनप्रकटहोताहै-विवरणीदाखिलकीजातीहै आई. टी. टीटी. 86 कोपुस्तकोंकीसूचीमेंस्वीकारकियागया आई. टी. टीटी. 86 कोपुस्तकोंकीसूचीमेंस्वीकारकियागया-जांच-पड़ताल-आदेशनिर्देशित"। ए. एल. ए. एफ. आई. आर. एम. बनामसी. आई. टी., मद्रास[रंगनाथन, जे.]बादकेमूल्यांकनवर्ष1962-63 केलिए, निर्धारितीनेएकदाखिलकिया एकपत्रकेसाथशून्यआयदिखानेवालाविवरणीजिसमेंबतायागयाहैकिफर्मको13.3.1961 परभंगकरदियागयाथा।इसकेबाद, आई. टी. ओ. नेआई. डी. 1 परनिर्धारितीकोइसआशयकाएकपत्रलिखाकिमद्रासउच्चन्यायालयकेफैसलेकोदेखतेहुएआई. डी. 3 केपुनर्मूल्यांकनअंतरकोनिर्धारणवर्षआई. डी. 2 मेंकरमेंलायाजानाचाहिएथा।सी. आई. टी., [1961] 41 आई. टी. आर. उन्होंनेमूल्यांकनकेलिएआधारऔरनिर्धारितीकीआपत्तियोंकेलिएभीकहा।निर्धारितीनेएकउत्तरभेजाजिसमेंकहागयाथाकिपरिसंपत्तियोंकेपुनर्मूल्यांकनपरकोईलाभयाहानिकाआकलननहींकियाजासकताहै।केंद्रीयबोर्डकेएकपरिपत्रपरभरोसाकरतेहुए दिनांक21.6 काराजस्व।1956 , यहआग्रहकियागयाकिनिर्धारितीधीरे-धीरेमलायामेंअपनाव्यवसायबंदकररहाहैऔरइसलिए, अधिशेषषकेवलपूंजीगतलाभहोगा।यहआग्रहकियागयाथाकिपुनर्मूल्यांकन1.1.1954 केबादसेप्रचलितबाजारमूल्यपरथाऔरइसलिए, कोईभीपूंजीगतलाभकरकेलिएदेयनहींथा।आई. टी. ओ. नेउनकेपत्रकेबादधारा147 (बी) केसाथपठितधारा148 केतहतएकनोटिसजारीकिया।निर्धारितीनेदोआधारोंपरपुनर्मूल्यांकनपरआपत्तिजताईः( 1 ) किपरिस्थितियोंनेधारा147 (बी) केतहतकार्यवाहीशुरूकरनेकोउचितनहींठहराया; और(2) किफर्मकेविघटनकीपूर्वसंध्यापरपरिसंपत्तियोंकेपुनर्मूल्यांकनपरफर्मकोकोईआकलनयोग्यलाभनहींहुआ।इनआपत्तियोंकोखारिजकरतेहुए, आई. टी. ओ. नेपहलेसेनिर्धारितआयमेंरु. 1,58,057($1,01,248 केबराबर) कीराशिकोवापसजोड़नेकेबादफर्मपरएकपुनर्मूल्यांकनपूराकिया।अपीलीयसहायकआयुक्तऔरअपीलीयन्यायाधिकरणमेंनिर्धारितीकीलगातारअपीलऔरउसकेकहनेपर,उच्चन्यायालयकोसंदर्भविफलहोनेकेकारण, निर्धारितीहमारेसामनेहै। कानूनकेतीनप्रश्नोंकोउच्चन्यायालयकोभेजागयाथा न्यायाधिकरण।येथेः " 1. चाहे, मामलेकेतथ्योंऔरपरिस्थितियोंपर, -निर्धारणकेलिएनिर्धारितीफर्मपरकियागयापुनर्मूल्यांकन आय--करअधिनियमकीधारा आय--करअधिनियमकीधारा147 केतहतवर्ष1961-62कानूनमेंवैधहै? आई. 2. चाहे, मामलेकेतथ्योंऔरपरिस्थितियोंपर, केराजस्वलाभकेरूपमें$1,01,248 कीराशिकाआकलन निर्धारणवर्षकेलिएकरकेलिएप्रभार्यनिर्धारितीफर्म कानूनमेंउचितहै? 1961-62 3. चाहे, मामलेकेतथ्योंऔरपरिस्थितियोंपर, अपीलीयन्यायाधिकरणआकलनकोबनाएरखनेमेंकानूनीरूपसेसहीहै। यहपतालगानेकेबादकि$1,01,348 कीराशि विभागकेअधिकारीपरिपत्रद्वाराबाध्यहैं केंद्रीयराजस्वबोर्ड? " 1 हमशुरुआतमेंहीतीसरेप्रश्नपरचर्चाकरसकतेहैं।हालांकि उच्चन्यायालयनेइसप्रश्नपरकुछसमयतकविचारकियाहै, हमनहींकरतेहैं सोचिएकिइसप्रश्नकाकोईभीउत्तरहमारेद्वाराप्रस्तुतकियाजासकताहैयाइसकीआवश्यकताहैनिम्नलिखितकारण।पहला, निर्धारितीपहलेस्थाननहींदेपायाहै। बोर्डकापरिपत्रजिसपरनिर्भरतारखीगईहै।यहस्पष्टनहींहै। चाहेवहवृत्ताकारहोयाकिसीअन्यप्रकृतिकासंचार।दूसरा, परिपत्र, उच्चमेंनिर्धारितअपनेउद्देश्यसेन्यायकरनेकेलिए ऐसाप्रतीतहोताहैकिन्यायालयकानिर्णयइसप्रभावपररहाहैकिअधिशेषष एकसाहूकारद्वाराअर्जितसंपत्तियोंकीबिक्रीसेउत्पन्न उनकेव्यवसायकापाठ्यक्रमपूंजीगतलाभकीप्रकृतिमेंहोगानकिआय।स्पष्टरूपसेइसतरहकेप्रस्तावकाइरादानहींहोसकताथा अधिशेषषकीप्रकृतिकेलिएकानूनकाएकव्यापकयासामान्यप्रस्ताव परिसंपत्तियोंकीबिक्रीबेचीगईपरिसंपत्तिकीप्रकृतिपरनिर्भरकरेगीऔरयह यहप्रत्येकमामलेकेतथ्योंऔरपरिस्थितियोंपरनिर्भरकरेगा।इसमेंमामलेमें, किसीभीस्तरपरयहदिखानेकेलिएकोईसामग्रीनहींरखीगईथीकिसंपत्तिमेंप्रश्नफर्मकीपूंजीपरिसंपत्तियोंकागठनकरताहैनकिउसकेस्टॉकका।अपनेभागीदारोंकेबीचवितरितकियाऔरकोईलाभनहीं-चाहेपूंजीहोयाराजस्व-- कोकेवलइसलिएकहाजासकताहैक्योंकिउससमयफर्मको विघटनकेबाद, फर्मनेबाजारकेआधारपरअपनीसंपत्तियोंकापुनर्मूल्यांकनकियापारस्परिकअधिकारोंऔरदेनदारियोंकेसमायोजनकेलिएमूल्ययाकोईअन्यआधारफर्मकेविघटनपरभागीदारोंका।परिपत्रकीशर्तें, जैसाकिउच्चन्यायालयकेआदेशमेंनिर्धारितकियागयाहै, इसलिएकिसीकानहींहोसकताहै हम, इसमामलेमेंमुद्दोंकाजवाबदेनेमेंनिर्धारितीकोसहायता। इसलिए, न्यायाधिकरणद्वारापूछेगएतीसरेप्रश्नकाउत्तरनदें। अबपहलेप्रश्नकीओरमुड़तेहुए, प्रासंगिकतथ्यपहलेहीमिलचुकेहैं। नोटिसकियागया।निम्नलिखितप्रासंगिकऔरभौतिकतथ्य।( (i) फर्मकाविघटन, (ii)उसकीपरिसंपत्तियोंकापुनर्मूल्यांकन, (iii) अपनेभागीदारोंकेदोसमूहोंकेबीचइसकावितरण, और(iv) Case: A.L.A. FIRM versus COMMISSIONER OF INCOME TAX, MADRAS [[1991] 1 S.C.R. 624] (1991) 2. ਕੀ ਕੇਸ ਦੇ ਤਿੱਥਾਂ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ, ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1961-62 ਲਈ ਟੈਕਸ ਯੋਗ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤੀ ਫਰਮ ਦੇ ਮਾਲੀਆ ਲਾਭ ਵਜੋਂ $ 1,01,248 ਦੀ ਰਕਮ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਾਨੂੰਨ ਮਵਿੱਚ ਜਾਇਜ ਹੈ? 3. ਕੀ ਕੇਸ ਦੇ ਤਿੱਥਾਂ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਅਪੀਲ ਮਟਰਮਬਊਨਲ 1,01,348 ਡਾਲਰ ਦੀ ਰਕਮ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਹੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮਕ ਇਹ ਪਾਇਆ ਮਗਆ ਹੈ ਮਕ ਮਵਭਾਗ ਦੇ ਅਮਧਕਾਰੀ ਕੇਂਦਰੀ ਮਾਲ ਬੋਰਡ ਦੇ ਸਰਕੂਲਰ ਨਾਲ ਬੰਨਹੇ ਹੋਏ ਹਨ? 629 XXXXXX 630 ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਮਰਪੋਰਟਾਂ [1991] 1 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. ਅਸੀਂ ਸ਼ੁਰੂ ਮਵਿੱਚ ਤੀਜੇ ਸਵਾਲ ਨਾਲ ਨਮਜਿੱਠ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਹਾਲਾਂਮਕ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਇਸ ਪਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਕੁਝ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤਿੱਕ ਨਮਜਿੱਮਠਆ ਹੈ, ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ ਮਕ ਇਸ ਪਰਸ਼ਨ ਦਾ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਸਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਹੇਠ ਮਲਿੇ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਮਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਪਮਹਲੀ ਗਿੱਲ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਮਕ ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਬੋਰਡ ਦਾ ਸਰਕੂਲਰ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਰਿੱਿ ਸਕੇ, ਮਜਸ 'ਤੇ ਮਨਰਭਰਤਾ ਰਿੱਿੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ ਮਕ ਇਹ ਇਿੱਕ ਸਰਕੂਲਰ ਹੈ ਜਾਂ ਮਕਸੇ ਹੋਰ ਮਕਸਮ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਹੈ। ਦੂਜਾ, ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਮਵਚ ਮਨਰਧਾਰਤ ਇਸ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਮਨਰਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਕੂਲਰ ਇਸ ਪਰਭਾਵ ਨਾਲ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਮਕ ਮਕਸੇ ਸ਼ਾਹੂਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੌਰਾਨ ਪਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਦੀ ਮਵਕਰੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਸਰਪਲਿੱਸ ਪੂੰਜੀਗਤ ਲਾਭ ਦੇ ਰੂਪ ਮਵਚ ਹੋਵੇਗਾ ਨਾ ਮਕ ਆਮਦਨ ਦੇ ਰੂਪ ਮਵਚ। ਸਪਿੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਅਮਜਹੇ ਪਰਸਤਾਵ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਮਵਆਪਕ ਜਾਂ ਆਮ ਪਰਸਤਾਵ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਮਕਉਂਮਕ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਦੀ ਮਵਕਰੀ 'ਤੇ ਵਾਧੂ ਦੀ ਪਰਮਕਰਤੀ ਵੇਚੀ ਗਈ ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਪਰਮਕਰਤੀ 'ਤੇ ਮਨਰਭਰ ਕਰੇਗੀ ਅਤੇ ਇਹ, ਬਦਲੇ ਮਵਿੱਚ, ਹਰੇਕ ਕੇਸ ਦੇ ਤਿੱਥਾਂ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤਾਂ 'ਤੇ ਮਨਰਭਰ ਕਰੇਗੀ. ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਮਵਿੱਚ, ਇਹ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਮਕਸੇ ਵੀ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਕੋਈ ਸਮਿੱਗਰੀ ਨਹੀਂ ਰਿੱਿੀ ਗਈ ਸੀ ਮਕ ਪਰਸ਼ਨ ਅਧੀਨ ਜਾਇਦਾਦ ਫਰਮ ਦੀ ਪੂੰਜੀ ਜਾਇਦਾਦ ਹੈ ਨਾ ਮਕ ਇਸਦਾ ਿਪਾਰ ਮਿੱਚ ਸਟਾਕ। ਤੀਜਾ, ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾਵਾਂ ਦੀ ਦਲੀਲ ਜੋ ਸਾਰੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਜਾਰੀ ਸੀ, ਉਹ ਇਹ ਸੀ ਮਕ ਫਰਮ ਦੁਆਰਾ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਮਵਕਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਆਪਣੇ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਮਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਮਕ ਫਰਮ ਨੂੰ ਕੋਈ ਮੁਨਾਫਾ - ਚਾਹੇ ਪੂੰਜੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਾਲੀਆ - ਮਸਰਫ ਇਸ ਲਈ ਨਹੀਂ ਮਕਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਮਕਉਂਮਕ, ਭੰਗ ਹੋਣ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਫਰਮ ਨੇ ਮਾਰਕੀਟ ਮੁਿੱਲ ਜਾਂ ਮਕਸੇ ਹੋਰ ਅਧਾਰ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਆਪਣੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਮੁੜ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਫਰਮ ਦੇ ਭੰਗ ਹੋਣ 'ਤੇ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਅਮਧਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਣਦਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਵਵਸਮਥਤ ਕਰਨ ਲਈ. ਇਸ ਲਈ ਸਰਕੂਲਰ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ, ਮਜਵੇਂ ਮਕ ਹਾਈ