Aluminium Corporation Of India Ltd v. Commissioner Of Incometax, West Bengal

Case: ALUMINIUM CORPORATION OF INDIA LTD. versus COMMISSIONER OF INCOMETAX, WEST BENGAL [[1973] 1 S.C.R. 1097] (1973) ~ ' \ B c D E F G H ALUMINIUM CORPORATJON OF INDIA LTD. v. COMMISSIONER OF INCOME·TAX, WEST BENGAL August 29, 1972 [K. S. HEGDE, P. JAGANMOHAN REDDY AND H. R. KHANNA, JJ.] Income Tax Act 1922 s. 10(2)(xv) & 66-Exr,endilure laid out wholly and excluslVely .for business-Commission payab e to selling agents In a case whNe sales are not actually effected through selli11g agents-Construe· lion of agreement-Expenditure on such Commission whether allowable as a deduction-Question of fact 'decided by Tribrmal--High Courfs power to interfere in reference proceedings under s. 66. Under clause (6) of the agreement between the assessee company and its Selling Agents discount was to be allowed to the Selling Agents not only on sales effected through the said Agents or sub-agents but also on sales effected directly by the Principal. Under clause (8) the Agents were res-ponsible for the payment of the priq, due from the purchasers immediately after the goods left the Principal's works or godown. Such payment had to be made on presentation of necessary papers or documents by the assessee, not later than a fortnight after the goods were despatched. In default of payment the assessee was entitled to charge interest until reali-sation at the rate of six per cent per annum on the balance for the time being outstanding. Under cl, (9) of the agreement, the Agents were also re8ponsinble for due fulfilment of all contracts made by them whether for ready or forward sales and also for the consequences of any breach of contrac,t by any customer and for all losses and damages arising therefrom to the assessee provided there was no default on the part of the assessee in manufacturing or giving delivery of any goods required or sold under any contract in compliance with the terms of the agreement. The commission paid by the assessee to the Selling Agents was allowed by the income tax authonties as deductible expenditure for some years. In respect of the assessment year 1955-56 however the assessees claim for such deduction was disallowed. The Income Tax Officer held that the payment bad not been made on business considerations. The Appellate Assistant Commissioner further held that the. agreement had not been acted upon. The Tribunal however did not agree with the view that the payment had been made for extra-commercial considerations, or that the agreement had not been ac\ed upon. The High Court in referenc'io held that the expenditure in question was not expended for the purpose of the l!S8e.!See's business within the meaning of s. 10(2) (xv) of the Income-tax Act, 1922 inasmuch as in the 'accounting year all sales were directly effected by the ilssessee and no sale was effected by the Selling Agents. In appeal to this Court by certificate, HELD : (i) The jurisdiction of the High Court .under s. 66 is only an advisory jurisdiction. That being so it can only pronounce its opinion on the questions referred to it. It cannot sit as an appcflate court over the decision of the Tribunal. [1099Cl In the present case the nigh Court overlooked. the effect of els. 6, 8 '1nd 9 of the agreement. It alco overlooked the significan~ of the fad t~at in the earlier years the commhion. paid to the Selling Agents had been considered as clecluctiblc expenditure. It also did not take notice of the contention of the assessee that though the sales were directly effect-ed by the assessee they were all convasse0 by the Selling Agents, [I 102E-FJ Case: ALUMINIUM CORPORATION OF INDIA LTD. versus COMMISSIONER OF INCOMETAX, WEST BENGAL [[1973] 1 S.C.R. 1097] (1973) एल्यूमीनियम कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया लिमिटेड बनाम , आयकर आयुक्तपश्चिम बंगाल 29 , 1972अगस्त (के.एस. , पी. . आर. ,हेगड़ेजगनमोहन रेड्डी और एचखन्ना) न्यायाधीशगण 1922 की धारा10(2) (xv) और 66आय कर अधिनियम पूरी तरह से और विशेष रूप से व्यवसाय के लिए निर्धारित-व्ययकिसी राज्य में विक्रय एजेंटों को देय कमीशन। ऐसे मामले में जहां बिक्री वास्तव में बिक्री एजेंटों के--माध्यम से नहीं की जाती हैसमझौते का निर्माणऐसे आयोग-, पर व्ययचाहे वह स्वीकार्य होकटौती के रूप में-न्यायाधिकरण द्वारा तय तथ्य का प्रश्नउच्च न्यायालय की66 शक्ति धारा के तहत संदर्भ कार्यवाही में हस्तक्षेप करना। निर्धारिती कंपनी और उसके बिक्री एजेंटों के बीचसमझौते के खंड (6) के तहत बिक्री एजेंटों को छूट की-अनुमति न केवल उक्त एजेंटों या उपएजेंटों के माध्यम से की, गई बिक्री पर दी जानी थीबल्कि सीधे प्रिंसिपल द्वारा की गई(8) के तहत माल केबिक्री पर भभी दी जानी थी। खंड प्रिंसिपल के काम या गोदाम से निकलने के तुरंत बादखरीदारों से देय मूल्य के भभुगतान के लिए एजेंट जिम्मेदार थे।इस तरह का भभुगतान निर्धारिती द्वारा आवश्यक कागजात या, दस्तावेजों की प्रस्तुति पर किया जाना थामाल भभेजे जाने के एक पखवाड़े के बाद नहीं। भभुगतान की चूक में निर्धारितीबकाया राशि पर छह प्रतिशत प्रति वर्ष की दर से वसूली तक(9) केब्याज लेने का हकदार था। समझौते के खण्ड अनुसार, एजेंट अपने द्वारा किए गए सभभी अनुबंधों की उचित, पूर्ति के लिए भभी जिम्मेदार थेचाहे वे तैयार या अग्रिम बिक्रीके लिए हों और किसी भभी ग्राहक द्वारा अनुबंध के किसी भभीउल्लंघन के परिणाम के लिए और उससे होने वाले सभभी, नुकसान और क्षति के लिए भभी जिम्मेदार थेबशर्ते किनिर्धारिती ने समझौते की शर्तों के अनुपालन में कोई भभीअनुबंध की ओर से किसी भभी आवश्यक या बेचे गए सामानके निर्माण या वितरण में निर्धारिती द्वारा कोई चूक नहीं हुईहो।। बिक्री एजेंटों को दिए गए कमीशन को आयकरअधिकारियों द्वारा कुछ वर्षों के लिए कटौती योग्य व्यय के1955-56 केरूप में अनुमति दी गई थी। मूल्यांकन वर्ष संबंध में हालांकि इस तरह की कटौती के लिए निर्धारिती केदावे की अनुमति नहीं दी गई थी। आयकर अधिकारी ने मानाकि भभुगतान व्यावसायिक कारणों से नहीं किया गया था।अपीलीय सहायक आयुक्त ने आगे कहा कि समझौता परकार्यवाही नहीं की गयी थी। हालाँकि न्यायाधिकरण इस-कविचार से सहमत नहीं था कि भभुगतान अतिरिक्तवाणिज्यि, विचारों के लिए किया गया थाया कि समझौते पर कार्रवाईनहीं की गई थी। उच्च न्यायालय ने संदर्भ में अभिनिर्धारितकिया कि विचाराधीन व्यय का व्यय निर्धारिती के व्यवसाय के-, 1922 की धारा 10उद्देश्य के लिए आयकर अधिनियम(2) () एक्स वीके अर्थ के भभीतर नहीं किया गया था।क्योंकि लेखांकन वर्ष में सभभी बिक्री सीधे निर्धारिती द्वारा की जाती थी और बिक्री एजेंट द्वारा कोई बिक्री नहीं की जाती,थी। प्रमाण पत्र द्वारा इस न्यायालय में अपील में (प) धारा 66 अभिनिर्धारण के अधीन उच्च न्यायालयकी अधिकारिता केवल एक सलाहकार क्षेत्राधिकार है कि ऐसाहोने पर यह केवल अपनी राय का उच्चारण कर सकता हैजिन प्रश्नों का उल्लेख किया गया है। यह न्यायाधिकरण केफैसले पर अपीलीय अदालत के रूप में नहीं बैठ सकता है। वर्तमान मामले में उच्च न्यायालय ने समझौते के खण्ड8 और 9 के प्रभभाव की अनदेखी की। इसने इस तथ्य केमहत्व को भभी नजरअंदाज कर दिया कि पहले के वर्षों मेंबिक्री एजेंटों को दिए गए कमीशन को कटौती योग्य व्यय मानाजाता था। इसने निर्धारिती के इस तर्क पर भभी ध्यान नहींदिया कि यद्यपि बिक्री निर्धारिती द्वारा प्रत्यक्ष रूप से प्रभभावीथी, उन सभभी को बिक्री एजेंटों द्वारा समझाया गया था। -न्यायाधिकरण ने समझौते की विभिन्न शर्तों के साथसाथ पहले निर्धारण वर्शों में दी गयी कटौती के महत्व पर-विचार करने के बाद निष्कर्ष निकाला कि आयकर अधिकारीऔर अपीलीय सहायक आयुक्त ने अपनी राय में गलती कीकि खर्च किसी भभी वाणिज्यिक सुविधा के लिए नहीं कियागया था और संबंधित लेखा वर्ष में समझौता लागू नहीं था।न्यायाधिकरण अपने निष्कर्ष के समर्थन में अच्छे कारण दिएथे। मुख्य तथ्य न्यायाधिकरण द्वारा पाये गये मुख्य तथ्य औरउससे निकाला गया तथ्यात्मक निष्कर्ष उच्च न्यायालय द्वारासमीक्षा के लिए खुला नहीं था। तदनुसार अपील की अनुमति दी जानी चाहिए। -. करस्वदेशी कॉटन मिल्स कंलिमिटेड बनाम आय, यू, पी, 63 आई. टी. आर. 57, आयुक्ततथ्यों परप्रतिष्ठित। -आय, कर आयुक्तबॉम्बे बनाम वालचंद एण्ड कंपनीप्राइवेट लिमिटेड, 65 आई. टी. आर. 381 और जे. के.-कर यू. पी., 72वूलन मैन्युफैक्चरर्स बनाम आयुक्त आयआई. टी. आर. 612, लागू किया गया। : सी. ए. सिविल अपीलीय क्षेत्राधिकारसंख्या 394/1969 57/1964 आयकर संदर्भ संख्या में कलकत्ता उच्च Case: ALUMINIUM CORPORATION OF INDIA LTD. versus COMMISSIONER OF INCOMETAX, WEST BENGAL [[1973] 1 S.C.R. 1097] (1973) ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਲਲਮਲਿਡ ਬਨਾਮ ਆਮਦਨ ਕਲਮਸ਼ਨ-ਿੈਕਸ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ 29 ਅਗਸਤ, 1972 [ ਕੇ. ਐੱਸ. ਹੇਗਡੇ, ਪੀ. ਗਗਨਮੋਹਨ ਰੈਡੀ ਅਤੇ ਐੱਚ. ਆਰ. ਖੰਨਾ, ਜੇ. ਜੇ.] ਇਨਕਮ ਿੈਕਸ ਐਕਿ 1922 ਦੇ ਸੈਕਸ਼ਨ। 10 ( 2 ) ( xv) ਅਤੇ 66-ਪੂਰੀ ਤਰਹਾਂ ਲਨਰਧਾਰਤ ਖਰਚ ਅਤੇ ਲਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਲਈ-ਅਲਜਹੇ ਮਾਮਲੇ ਲਿੱਚ ਲਿਕਰੀ ਏਜੰਿਾਂ ਨੂੰ ਭੁਗਤਾਨਯੋਗ ਕਲਮਸ਼ਨ ਲਜੱਥੇ ਲਿਕਰੀ ਅਸਲ ਲਿੱਚ ਲਿਕਰੀ ਏਜੰਿਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ-ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਲਨਰਮਾਣ-ਅਲਜਹੇ ਕਲਮਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਖਰਚ ਭਾਿੇਂ ਕਿੌਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਲਿੱਚ ਮਨਜੂਰ ਹੋਿੇ-ਲਿਲਬਊਨਲ ਦੁਆਰਾ ਲਨਰਧਾਰਤ ਤੱਥ ਦਾ ਸਿਾਲ-ਹਾਈ ਕੋਰਿ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਅਧੀਨ ਸੰਦਰਭ ਕਾਰਿਾਈਆਂ ਲਿੱਚ ਦਖਲਅੰਦਾਜੀ ਕਰਨ ਦੀ। 66 . ਮੁੱਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਕੰਪਨੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਲਿਕਰੇਤਾ ਏਜੰਿਾਂ ਦਰਲਮਆਨ ਹੋਏ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਧਾਰਾ (6) ਦੇ ਤਲਹਤ ਲਿਕਰੀ ਏਜੰਿਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਲਸਰਫ ਕਲਥਤ ਏਜੰਿਾਂ ਜਾਂ ਉਪ-ਏਜੰਿਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਲਿਕਰੀ ਉੱਤੇ, ਬਲਲਕ ਲਪਿੰਸੀਪਲ ਦੁਆਰਾ ਲਸੱਧੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਲਿਕਰੀ ਉੱਤੇ ਿੀ ਛੋਿ ਦੀ ਆਲਗਆ ਲਦੱਤੀ ਜਾਣੀ ਸੀ। ਖੰਡ (8) ਦੇ ਤਲਹਤ ਮਾਲ ਦੇ ਲਪਿੰਸੀਪਲ ਦੇ ਕੰਮ ਜਾਂ ਗੋਦਾਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਤੋਂ ਬਕਾਇਆ ਕੀਮਤ ਦੇ ਭੁਗਤਾਨ ਲਈ ਏਜੰਿ ਲਜੰਮੇਿਾਰ ਸਨ। ਅਲਜਹਾ ਭੁਗਤਾਨ ਮੁੱਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਦੁਆਰਾ ਜਰੂਰੀ ਕਾਗਜਾਤ ਜਾਂ ਦਸਤਾਿੇਜ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਸੀ, ਮਾਲ ਭੇਜਣ ਦੇ ਇੱਕ ਪੰਦਰਿਾਡੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਹੀਂ। ਭੁਗਤਾਨ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਲਿੱਚ ਕਰਦਾਤਾ ਬਕਾਇਆ ਰਕਮ ਉੱਤੇ ਛੇ ਪਿਤੀਸ਼ਤ ਪਿਤੀ ਸਾਲ ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਲਿਆਜ ਿਸੂਲਣ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਸੀ। ਦੇ ਤਲਹਤ ਸੀ. ਐੱਲ. ( 9 ) ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਏਜੰਿ ਆਪਣੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਾਰੇ ਸਮਝੌਲਤਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਿੀ ਲਜੰਮੇਿਾਰ ਸਨ, ਭਾਿੇਂ ਉਹ ਲਤਆਰ ਜਾਂ ਅਗਾਂਹਿਧੂ ਲਿਕਰੀ ਲਈ ਹੋਣ ਅਤੇ ਲਕਸੇ ਿੀ ਗਾਹਕ ਦੁਆਰਾ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਦੇ ਨਤੀਲਜਆਂ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਿਾਲੇ ਸਾਰੇ ਨੁਕਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨਾਂ ਲਈ, ਬਸ਼ਰਤੇ ਲਕ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਲਦਆਂ ਲਕਸੇ ਿੀ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਦੇ ਤਲਹਤ ਲੋਡੀਂਦੀ ਜਾਂ ਿੇਚੀ ਗਈ ਲਕਸੇ ਿੀ ਚੀਜ ਦੇ ਲਨਰਮਾਣ ਜਾਂ ਸਪੁਰਦਗੀ ਲਿੱਚ ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਿੱਲੋਂ ਕੋਈ ਲਡਫਾਲਿ ਨਾ ਹੋਿੇ ਕਰਦਾਲਤਆਂ ਦੁਆਰਾ ਲਿਕਰੇਤਾ ਏਜੰਿਾਂ ਨੂੰ ਲਦੱਤੇ ਗਏ ਕਲਮਸ਼ਨ ਨੂੰ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਲਧਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਕਿੌਤੀਯੋਗ ਖਰਚੇ ਿਜੋਂ ਆਲਗਆ ਲਦੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਮੁੱਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1955-56 ਦੇ ਸਬੰਧ ਲਿੱਚ, ਹਾਲਾਂਲਕ, ਅਲਜਹੀ ਕਿੌਤੀ ਲਈ ਕਰਦਾਲਤਆਂ ਦੇ ਦਾਅਿੇ ਦੀ ਆਲਗਆ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਲਧਕਾਰੀ ਨੇ ਲਕਹਾ ਲਕ ਭੁਗਤਾਨ ਿਪਾਰਕ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਲਗਆ ਸੀ। ਅਪੀਲ ਸਹਾਇਕ ਕਲਮਸ਼ਨਰ ਨੇ ਅੱਗੇ ਲਕਹਾ ਲਕ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਕਾਰਿਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਲਿਲਬਊਨਲ ਹਾਲਾਂਲਕ ਇਸ ਲਿਚਾਰ ਨਾਲ ਸਲਹਮਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲਕ ਭੁਗਤਾਨ ਿਾਧੂ-ਿਪਾਰਕ ਲਿਚਾਰਾਂ ਲਈ ਕੀਤਾ ਲਗਆ ਸੀ, ਜਾਂ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਕਾਰਿਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਹਾਈ ਕੋਰਿ ਨੇ ਸੰਦਰਭ ਲਿੱਚ ਲਕਹਾ ਲਕ ਪਿਸ਼ਨ ਲਿੱਚ ਖਰਚ ਐਸ ਦੇ ਅਰਥ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਰਦਾਲਤ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਖਰਚ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਲਗਆ ਸੀ। 10 ( 2 ) ( ਇਨਕਮ ਿੈਕਸ ਐਕਿ, 1922 ਦੀ ਧਾਰਾ xv) ਲਜਿੇਂ ਲਕ ਲੇਖਾ ਸਾਲ ਲਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਲਿਕਰੀਆਂ ਜੀ ਲਸੱਧੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕਰਦਾਲਤਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪਿਭਾਲਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਲਿਕਰੀ ਦੁਆਰਾ ਕੋਈ ਲਿਕਰੀ ਪਿਭਾਲਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਏਜੰਿ. ਸਰਿੀਲਫਕੇਿ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਲਿੱਚ, ਰੱਲਖਆਃ ( i) ਐਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਾਈ ਕੋਰਿ ਦਾ ਅਲਧਕਾਰ ਖੇਤਰ। 66 ਇਹ ਲਸਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਲਾਹਕਾਰੀ ਅਲਧਕਾਰ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਲਸਰਫ ਉਹਨਾਂ ਪਿਸ਼ਨਾਂ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਰਾਏ ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਲਦੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਲਿਲਬਊਨਲ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਉੱਤੇ ਅਪੀਲ ਅਦਾਲਤ ਿਜੋਂ ਨਹੀਂ ਬੈਠ ਸਕਦੀ। [ 1099ਸੀ] ਮੈਂ ਮੌਜੂਦਾ ਮਾਮਲੇ ਲਿੱਚ ਹਾਈ ਕੋਰਿ ਨੇ ਸੀ. ਐਲ. ਐਸ., 6,8 ਦੇ ਪਿਭਾਿ ਨੂੰ ਨਜਰਅੰਦਾਜ ਕਰ ਲਦੱਤਾ। ਅਤੇ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ 9. ਇਸ ਨੇ ਇਸ ਤੱਥ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਿੀ ਨਜਰਅੰਦਾਜ ਕਰ ਲਦੱਤਾ ਲਕ ਲਪਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਲਿੱਚ ਸੇਲਲੰਗ ਏਜੰਿਾਂ ਨੂੰ ਲਦੱਤੇ ਗਏ ਕਲਮਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਿੌਤੀਯੋਗ ਖਰਚਾ ਮੰਲਨਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ 1098 ਿੱਲ ਿੀ ਲਧਆਨ ਨਹੀਂ ਲਦੱਤਾ ਮੁੱਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਦੀ ਦਲੀਲ ਲਕ ਹਾਲਾਂਲਕ ਲਿਕਰੀ ਲਸੱਧੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪਿਭਾਿੀ ਸੀ। ਉਨਹਾਂ ਸਾਲਰਆਂ ਨੂੰ ਲਿਕਰੀ ਏਜੰਿਾਂ ਦੁਆਰਾ ਤਸਦੀਕ ਕੀਤਾ ਲਗਆ ਸੀ। [ 1102ਈ-ਐੱਫ. ਐੱਲ. ਲਿਲਬਊਨਲ ਦੀਆਂ ਿੱਖ-ਿੱਖ ਸ਼ਰਤਾਂ 'ਤੇ ਲਿਚਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਲਪਛਲੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲਾਂ ਲਿੱਚ ਲਦੱਤੀ ਗਈ ਕਿੌਤੀ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਇਸ ਲਸੱਿੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੀ ਲਕ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਲਧਕਾਰੀ ਅਤੇ ਅਪੀਲ ਸਹਾਇਕ ਕਲਮਸ਼ਨਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਾਏ ਲਿੱਚ ਗਲਤੀ ਕੀਤੀ ਇਹ ਖਰਚ ਲਕਸੇ ਿੀ ਿਪਾਰਕ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਲਗਆ ਸੀ ਜਾਂ ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਸਬੰਧਤ ਲੇਖਾ ਸਾਲ ਲਿੱਚ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਲਿਲਬਊਨਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲਸੱਿੇ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਲਿੱਚ ਚੰਗੇ ਕਾਰਨ ਲਦੱਤੇ ਸਨ। ਲਿਲਬਊਨਲ ਦੁਆਰਾ ਲੱਭੇ ਗਏ ਮੁਢਲੇ ਤੱਥ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਲਏ ਗਏ ਤੱਥਿਾਦੀ ਅਨੁਮਾਨ ਹਾਈ ਕੋਰਿ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਲਖਆ ਲਈ ਖੁੱਲਹੇ ਨਹੀਂ ਸਨ, [1103F] ਅਪੀਲ ਨੂੰ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਮਨਜੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਿਦੇਸ਼ੀ ਕਾਿਨ ਲਮੱਲਜ ਕੰਪਨੀ ਲਲਮਲਿਡ v. ਆਮਦਨ-ਕਰ ਕਲਮਸ਼ਨਰ, ਯੂ. ਪੀ. ਸੀ. 63 ਆਈ. ਿੀ. ਆਰ. 57 ਨੇ ਤੱਥਾਂ ਨੂੰ ਿੱਖਰਾ ਕੀਤਾ। ਆਮਦਨ ਕਲਮਸ਼ਨਰ-ਿੈਕਸ, ਬੰਬਈ ਬਨਾਮ. ਿਾਲਚੰਦ ਐਡ ਕੰਪਨੀ, ਪਿਾਈਿੇਿ ਲਲਮਲਿਡ. 65 ਆਈ. ਿੀ. ਆਰ. 381 ਅਤੇ ਜੇ. ਕੇ. ਿੂਲਨ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਰਜ ਬਨਾਮ ਦੇ ਕਲਮਸ਼ਨਰ ਆਮਦਨ-ਿੈਕਸ ਯੂ. ਪੀ., 72 ਆਈ. ਿੀ. ਆਰ. 612, ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਲਗਆ। ਲਸਿਲ ਅਪੀਲ ਲਨਆਂਇਕ ਫੈਸਲਾਃ 1969 / 394 ਕਲਕੱਤਾ ਹਾਈ ਕੋਰਿ ਦੇ 12 ਫਰਿਰੀ, 1968 ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਅਤੇ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਿਮਾਣ ਪੱਤਰ ਦੁਆਰਾ ਅਪੀਲ ਇਨਕਮ ਿੈਕਸ ਰੈਫਰੈਂਸ ਨੰਬਰ 1964 ਦੇ 57 ਲਿੱਚ। ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਲਈ ਏ. ਕੇ. ਸੇਨ, ਲੀਲਾ ਸੇਠ, ਓ. ਪੀ. ਖੇਤਾਨ ਅਤੇ ਬੀ. ਪੀ. ਮਹੇਸ਼ਿਰੀ। Case: ALUMINIUM CORPORATION OF INDIA LTD. versus COMMISSIONER OF INCOMETAX, WEST BENGAL [[1973] 1 S.C.R. 1097] (1973) of the contention of the assessee that though the sales were directly effect-ed by the assessee they were all convasse0 by the Selling Agents, [I 102E-FJ The Tribunal after taking into consideration the various terms of the agreement as well as the significance of the deduction given in the earlier assessment years came to the conclusion that the Income-tax Officer and the Appellate Assistant Commiss:•Jner erred in their opinion that thc-cxpenditurc was not incurred for any commercial expediency or that the agreement was not in force in the relevant accounting year. The Tribunal' had given good reasons in support of its conclus:on. The primary fact> found by the Tribunal and the faCt'ual inference drawn therefrom was not open to review by the the High Court. [l !03Fl open to review by the the High Court. [l The appeal must accordingly be allowed. Sa·tulesl1i Cotton Mills Co. Ltd, v. Co1111nis.rio11er of Jnco111e-tax, U.P... 6J I.TR. 57, distinguished on facts. Commissioner of Income-tax, Bombay v. Walchand & Co, Private Ltd.. 65 I.T.R. 381, and J.K. Woollen Manufacturers v. Commissioner of Income-tax U.P .. 72 LT.~. 612, applied. CIVIL APPELLATE JURISDICTION : C.A. No. 394 of 1969. Appeal by certificate from the judgment and order dated Feb-ruary 12, l 968 of the Calcutta High Court in Income-tax Refe-rence No. 57 of 1964. A. k. Sen, Leila Seth, 0. P. Khaitan and B. P. Mahe•hwari, for the appellant. S. K. Wiyar, R. N. Sachthey and S. P. Nayar, for the respon- dent. The J udgmcnt of the Court was delivered by Hegde, .J. This is an assessee's appeal by certificate under s. 66A(2) of the Indian Income-tax Act, 1922 (to be hereinaf~er referred to as the Act). The Income-tax Appellat~ Tribunal. Calcutta 'B' Bench as per the directions given by the High Court in an application under s. 66(2) submitted the following question for ascertaining the opinion of the High Court. "Whether on the facts and in the circumstances of the case, the Tribunal was right in holding that (he sum . of Rs. l ,56,806/- was wholly and exclusively laid out for the purpose of business and as such allowable as a busi-ness expenditure." The High Court has answered that question in the negative and in favour of the Revenue. The cort'cctncss of the deci~ion of the : '.igh Court is challenged before us by the assessee. The question referred to the High Court for its ophion pro-ceeds on the basis that the facts and circumstances of the case as A C D ' F G H :< t .. t A A found by the Tribunal arc not in dispute but what is disputed h the legal affect of the facts and circumstances found by the Tribu-nal. As held by this Court in the earlier decisions that when a question refers to the facts and circumstances in the case, it means the facts and cir.cumstances as found by the Tribunal. If any party wants to challenge the correctness of the findings given by n the Tribunal, either on the ground that the same is not supported by any evidence on regord or is based on irrelevant or inadmissible evidence or is unreasonable or perverse, a question raising any one of these ground~ must be sought for and obtained. It'is need-less to say that the jurisdiction of the High Court in a reference under s. 66 is only an advisory jurisdiction. That being so it c can only pronounce its opinion on the questions referred to it. It is ~rite to say that it cannot sit as an appellate court over the deci-sion of the Tribunal. Bearing these facts in mind, let us now proceed to set out the facts as found by the Tribunal. The controversy in this case relates to the assessment of the assessee for the assessment year 1955-56, the corresponding pre-D vious year b~ing the financial year ending on March 31, 1955. ·By an agreement dated December 30, 1949, the assessee com- Case: ALUMINIUM CORPORATION OF INDIA LTD. versus COMMISSIONER OF INCOMETAX, WEST BENGAL [[1973] 1 S.C.R. 1097] (1973) तदनुसार अपील की अनुमति दी जानी चाहिए। -. करस्वदेशी कॉटन मिल्स कंलिमिटेड बनाम आय, यू, पी, 63 आई. टी. आर. 57, आयुक्ततथ्यों परप्रतिष्ठित। -आय, कर आयुक्तबॉम्बे बनाम वालचंद एण्ड कंपनीप्राइवेट लिमिटेड, 65 आई. टी. आर. 381 और जे. के.-कर यू. पी., 72वूलन मैन्युफैक्चरर्स बनाम आयुक्त आयआई. टी. आर. 612, लागू किया गया। : सी. ए. सिविल अपीलीय क्षेत्राधिकारसंख्या 394/1969 57/1964 आयकर संदर्भ संख्या में कलकत्ता उच्च 12न्यायालय फरवरी के निर्णय और आदेष दिनांकित जनवरी 1968 से प्रमाण पत्र द्वारा अपील। . के. सेन, लीला सेठ, ओ, पी,अपीलार्थी के लिए एखेतान और बी. पी. माहेश्वरी . के. , आर. एन. प्रत्यर्थी के लिए एसअय्यरसच्ते औरएस. पी. नायर न्यायालय का फैसला न्यायमूर्ति हेगड़े द्वारा सुनाया,1922 की धारागया। यह भभारतीय आयकर अधिनियम66 ए(2) के तहत (जिसे इसके बाद अधिनियम के रूप में) संदर्भित किया जाएगाप्रमाण पत्र द्वारा एक निर्धारिती कीअपील है। आयकर अपीलीय न्यायाधिकरण। कलकत्ता ‘बी’66(2) बेंच ने धारा के तहत एक आवेदन में उच्च न्यायालयद्वारा दिए गए निर्देशों के अनुसार उच्च न्यायालय की राय जानने के लिए निम्नलिखित प्रश्न प्रस्तुत किया। ‘‘क्या तथ्यों और मामले की परिस्थि ,क्या तथ्यों और मामले की परिस्थितियों के आधार पर1,56,806 ट्रिब्यूनल यह मानने में सही था किरुपये कीराशि पूरी तरह से और विशेष रूप से व्यवसाय के उद्देश्य केलिए रखी गई थी और व्यवसाय व्यय के रूप में स्वीकार्यथी।’’ उच्च न्यायालय ने उस प्रश्न का उत्तर नकारात्मक औरराजस्व के पक्ष में दिया है। उच्च न्यायालय के निर्णय कीसत्यता को निर्धारिती द्वारा हमारे समक्ष चुनौती दी गई है। उच्च न्यायालय को उसकी राय के लिए भभेजा गया प्रश्न इस आधार पर आगे बढ़ता है कि मामले के तथ्य और,परिस्थितियाँ ट्रिब्यूनल द्वारा पाए गए मामले विवाद में नहीं हैंलेकिन जो विवादित है वह ट्रिब्यूनल द्वारा पाए गए तथ्यों औरपरिस्थितियों का कानूनी प्रभभाव है। जैसा कि इस न्यायालय नेपहले के निर्णयों में कहा था कि जब कोई प्रश्न मामले में तथ्योंऔर परिस्थितियों को संदर्भित करता है, तो इसका मतलबट्रिब्यूनल द्वारा पाए गए तथ्यों और परिस्थितियों से है। यदिकोई भभी पक्ष ट्रिब्यूनल द्वारा दिए गए निष्कर्षों की सत्यता कोइस आधार पर चुनौती देना चाहता है कि यह किसी भभीसाक्ष्य द्वारा समर्थित नहीं है या अप्रासंगिक या अस्वीकार्य, साक्ष्य पर आधारित है या अनुचित या विकृत हैतो इनमें सेकिसी एक पर सवाल उठाया जा सकता है। इन आधारों कोखोजा और प्राप्त किया जाना चाहिए। यह कहना आवश्यक है धारा 66 किके तहत एक संदर्भ में उच्च न्यायालय काक्षेत्राधिकार केवल एक सलाहकारी क्षेत्राधिकार है। ऐसा होनेपर वह केवल उससे संबंधित प्रश्नों पर ही अपनी राय व्यक्त कर सकता है। यह कहना बेतुका है कि यह ट्रिब्यूनल केफैसले पर अपीलीय अदालत के रूप में नहीं बैठ सकता। इन, तथ्यों को ध्यान में रखते हुएआइए अब ट्रिब्यूनल द्वारा पाएगए तथ्यों को सामने लाने के लिए आगे बढ़ें। इस मामले में1955-56 विवाद निर्धारण वर्ष के लिए निर्धारिती के, 31 मूल्यांकन से संबंधित हैजिसका पिछला वर्ष मार्च1955 को समाप्त होने वाला वित्तीय वर्ष है। 30 , 1949 , दिसंबरके एक समझौते के द्वारानिर्धारिती कंपनी ने मैसर्स जेके अलॉयज लिमिटेड को अपनेएल्यूमीनियम उत्पादों को बेचने के लिए बिक्री एजेंट के रूप में1 , 1950 से 5 नियुक्त किया। यह समझौता अप्रैलवर्ष की1, 2,अवधि के लिए प्रभभावी था। समझौते के प्रासंगिक खंड 6, 8, 9, 14 और 15 वे इस प्रकार पढ़े जाते हैंः ‘‘1. यह कि एजेंट प्रिंसिपल द्वारा निर्मित सभभी एल्युमीनियम, शीट, , , , सिल्लियांसर्कलविस्तारित धातुशॉट्सबर्तन औरएनोडाइज्ड और मिश्र धातु के सामान के विक्रय एजेंट के रूपमें कार्य करेंगे। एजेंट प्रिंसिपल द्वारा निर्मित सभभी एल्युमीनियम 2. यह समझौता 1 , 1950 31अप्रैलसे शुरू होगा और , 1955 तक जारी रहेगा, मार्चजब तक कि पार्टियों कीआपसी सहमति से अन्यथा निर्धारित न हो। 6. , यह कि प्रिंसिपलएजेंटों द्वारा या तो स्वयं या उनके द्वारा-नियुक्त उपएजेंटों के माध्यम से या सीधे प्रिंसिपल द्वारा स्वयंकिए गए प्रिंसिपल के सभभी उत्पादों की बिक्री पर एजेंटों कोनीचे बताए गए तरीके से छूट की अनुमति देगा। एल्युमीनियम सिल्लियां 1 1/2 प्रतिशत 2 1/2 एल्यूमिनियम शीट और साइकिल प्रतिशत एल्यूमिनियम विस्तारित धातु 12 1/2 प्रतिशत 17 1/2 एल्यूमिनियम बर्तन और एनोडाइज्ड प्रतिशत और मिश्र धातु सामान एल्यूमिनियम शॉट्स 5 प्रतिशत बशर्ते कि ऊपर उल्लिखित छूट की दरें या उनमें से कोई भभीपक्षकारों की आपसी सहमति से भिन्न हो सकती है। Case: ALUMINIUM CORPORATION OF INDIA LTD. versus COMMISSIONER OF INCOMETAX, WEST BENGAL [[1973] 1 S.C.R. 1097] (1973) ਲਲਮਲਿਡ v. ਆਮਦਨ-ਕਰ ਕਲਮਸ਼ਨਰ, ਯੂ. ਪੀ. ਸੀ. 63 ਆਈ. ਿੀ. ਆਰ. 57 ਨੇ ਤੱਥਾਂ ਨੂੰ ਿੱਖਰਾ ਕੀਤਾ। ਆਮਦਨ ਕਲਮਸ਼ਨਰ-ਿੈਕਸ, ਬੰਬਈ ਬਨਾਮ. ਿਾਲਚੰਦ ਐਡ ਕੰਪਨੀ, ਪਿਾਈਿੇਿ ਲਲਮਲਿਡ. 65 ਆਈ. ਿੀ. ਆਰ. 381 ਅਤੇ ਜੇ. ਕੇ. ਿੂਲਨ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਰਜ ਬਨਾਮ ਦੇ ਕਲਮਸ਼ਨਰ ਆਮਦਨ-ਿੈਕਸ ਯੂ. ਪੀ., 72 ਆਈ. ਿੀ. ਆਰ. 612, ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਲਗਆ। ਲਸਿਲ ਅਪੀਲ ਲਨਆਂਇਕ ਫੈਸਲਾਃ 1969 / 394 ਕਲਕੱਤਾ ਹਾਈ ਕੋਰਿ ਦੇ 12 ਫਰਿਰੀ, 1968 ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਅਤੇ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਿਮਾਣ ਪੱਤਰ ਦੁਆਰਾ ਅਪੀਲ ਇਨਕਮ ਿੈਕਸ ਰੈਫਰੈਂਸ ਨੰਬਰ 1964 ਦੇ 57 ਲਿੱਚ। ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਲਈ ਏ. ਕੇ. ਸੇਨ, ਲੀਲਾ ਸੇਠ, ਓ. ਪੀ. ਖੇਤਾਨ ਅਤੇ ਬੀ. ਪੀ. ਮਹੇਸ਼ਿਰੀ। ਜਿਾਬ ਲਈ ਐੱਸ. ਕੇ. ਲਿਆਰ, ਆਰ. ਐੱਨ. ਸਚਥੀ ਅਤੇ ਐੱਸ. ਪੀ. ਨਾਇਰ। ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਲਦੱਤਾ ਲਗਆ ਸੀ ਇਹ ਹੇਠ ਲਦੱਤੇ ਸਰਿੀਲਫਕੇਿ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਦੀ ਅਪੀਲ ਹੈ ਐਸ. 66ਭਾਰਤੀ ਆਮਦਨ-ਿੈਕਸ ਐਕਿ, 1922 (ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਐਕਿ ਿਜੋਂ ਜਾਲਣਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ)। ਆਮਦਨ-ਿੈਕਸ ਅਪੀਲ ਲਿਲਬਊਨਲ। ਕਲਕੱਤਾ 'ਬੀ' ਬੈਂਚ ਨੇ ਹਾਈ ਕੋਰਿ ਦੁਆਰਾ ਐਸ ਦੇ ਤਲਹਤ ਇੱਕ ਅਰਜੀ ਲਿੱਚ ਲਦੱਤੇ ਲਨਰਦੇਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ। 66 ( 2 ) ਹਾਈ ਕੋਰਿ ਦੀ ਰਾਏ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਹੇਠ ਲਦੱਤਾ ਸਿਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਐੱਫ. " ਭਾਿੇਂ ਤੱਥਾਂ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਲਿੱਚ ਮਾਮਲੇ ਲਿੱਚ, ਲਿਲਬਊਨਲ ਇਹ ਮੰਨਣ ਲਿੱਚ ਸਹੀ ਸੀ ਲਕ ਰਕਮ ਰੁਪਏ ਤੋਂ. 1,56,806 / - ਪੂਰੀ ਤਰਹਾਂ ਅਤੇ ਲਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਨਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਲਗਆ ਸੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਲਿੱਚ ਮਨਜੂਰ -ਕੋਈ ਖਰਚਾ ਨਹੀਂ "।ਹਾਈ ਕੋਰਿ ਨੇ ਇਸ ਸਿਾਲ ਦਾ ਨਾਂਹ ਲਿੱਚ ਅਤੇ ਮਾਲ ਦੇ ਹੱਕ ਲਿੱਚ ਜਿਾਬ ਲਦੱਤਾ ਹੈ। ਹਾਈ ਕੋਰਿ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨੂੰ ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਦੁਆਰਾ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਚੁਣੌਤੀ ਲਦੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਇਹ ਸਿਾਲ ਹਾਈ ਕੋਰਿ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਰਾਏ ਲਈ ਭੇਲਜਆ ਲਗਆ ਸੀ - ਇਸ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਲਕ ਕੇਸ ਦੇ ਤੱਥ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤ ਲਜਿੇਂ ਲਕ+ ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ v. ਸੀ. ਆਈ. ਿੀ (ਹੇਗਡੇ, ਜੇ.) 1099 ਲਿਲਬਊਨਲ ਦੁਆਰਾ ਪਾਇਆ ਲਗਆ ਇੱਕ ਲਿਿਾਦਪੂਰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਜੋ ਲਿਿਾਦਪੂਰਨ ਹੈ ਉਹ ਲਿਲਬਊਨਲ ਦੁਆਰਾ ਲੱਭੇ ਗਏ ਤੱਥਾਂ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪਿਭਾਿ ਹੈ। ਲਜਿੇਂ ਲਕ ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਲਪਛਲੇ ਫੈਸਲਲਆਂ ਲਿੱਚ ਲਕਹਾ ਸੀ ਲਕ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਪਿਸ਼ਨ ਕੇਸ ਦੇ ਤੱਥਾਂ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਲਿਲਬਊਨਲ ਦੁਆਰਾ ਪਾਏ ਗਏ ਤੱਥ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤ। ਜੇ ਕੋਈ ਲਧਰ ਲਿਲਬਊਨਲ ਦੁਆਰਾ ਲਦੱਤੇ ਗਏ ਨਤੀਲਜਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਤਾਂ ਇਸ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਲਕ ਇਹ ਲਕਸੇ ਿੀ ਸਬੂਤ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਅਪਿਸੰਲਗਕ ਜਾਂ ਅਸਿੀਕਾਰਨਯੋਗ ਸਬੂਤ' ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ ਜਾਂ ਗੈਰ ਿਾਜਬ ਜਾਂ ਗਲਤ ਹੈ, ਇਨਹਾਂ ਲਿੱਚੋਂ ਲਕਸੇ ਇੱਕ ਅਧਾਰ ਨੂੰ ਉਠਾਉਣ ਿਾਲੇ ਪਿਸ਼ਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਲਹਣ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਲਕ ਹਾਈ ਕੋਰਿ ਦਾ ਅਲਧਕਾਰ ਖੇਤਰ ਐਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਇੱਕ ਹਿਾਲੇ ਲਿੱਚ ਹੈ। 66 ਇਹ ਲਸਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਲਾਹਕਾਰੀ ਅਲਧਕਾਰ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਲਸਰਫ ਉਹਨਾਂ ਪਿਸ਼ਨਾਂ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਰਾਏ ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਲਦੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਕਲਹਣਾ ਮਾਮੂਲੀ ਗੱਲ ਹੈ ਲਕ ਇਹ ਲਿਲਬਊਨਲ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਉੱਤੇ ਅਪੀਲ ਅਦਾਲਤ ਿਜੋਂ ਨਹੀਂ ਬੈਠ ਸਕਦੀ। ਇਨਹਾਂ ਤੱਥਾਂ ਨੂੰ ਲਧਆਨ ਲਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਆਓ ਹੁਣ ਲਿਲਬਊਨਲ ਦੁਆਰਾ ਪਾਏ ਗਏ ਤੱਥਾਂ ਨੂੰ ਲਨਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਿਧੀਏ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਲਿੱਚ ਲਿਿਾਦ ਮੁੱਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1955-56 ਲਈ ਕਰਦਾਲਤਆਂ ਦੇ ਮੁੱਲਾਂਕਣ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ, ਜੋ ਲਕ 31 ਮਾਰਚ, 1955 ਨੂੰ ਖਤਮ ਹੋਣ ਿਾਲਾ ਲਿੱਤੀ ਸਾਲ ਹੈ। 30 ਦਸੰਬਰ, 1949 ਦੇ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤੇ ਦੁਆਰਾ, ਕਰਦਾਲਤ ਕਲਮਸ਼ਨ ਨੇ ਮੈਸਰਜ ਨੂੰ ਲਨਯੁਕਤ ਕੀਤਾ। ਜੇ. ਕੇ. ਐਲੋਇਸ ਲਲਮਲਿਡ ਆਪਣੇ ਅਲਮੀਨੀਅਮ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਿੇਚਣ ਲਈ ਿੇਚਣ ਿਾਲੇ ਏਜੰਿਾਂ ਿਜੋਂ। ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ 1 ਅਪਿੈਲ, 1950 ਤੋਂ 5 ਸਾਲ ਦੀ ਲਮਆਦ ਲਈ ਲਾਗੂ ਸੀ। ਸਮਝੌਤੇ ਦੀਆਂ ਸਬੰਧਤ ਧਾਰਾਿਾਂ 1,2,6,8,9,14 ਅਤੇ 15 ਹਨ। ਉਹ ਇਸ ਤਰਹਾਂ ਪਡਹਦੇ ਹਨਃ 1. ਲਕ ਏਜੰਿ ਸਾਰੇ ਅਲਮੀਨੀਅਮ ਇੰਗਿਸ, ਸ਼ੀਿ, ਚੱਕਰਾਂ, ਲਿਸਲਤਿਤ ਦੇ ਿੇਚਣ ਿਾਲੇ ਏਜੰਿਾਂ ਿਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਗੇਲਪਿੰਸੀਪਲ ਦੁਆਰਾ ਲਨਰਲਮਤ ਧਾਤੂ, ਸ਼ਾਿ, ਭਾਂਡੇ ਅਤੇ ਐਨੋਡਾਈਜਡ ਅਤੇ ਲਮਸ਼ਰਤ ਲਮਸ਼ਰਤ ਿਸਤਾਂ। 2. ਲਕ ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਇਸ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਿੇਗਾ 1ਅਪਿੈਲ, 1950 ਦਾ ਪਲਹਲਾ ਲਦਨ ਅਤੇ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗਾ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਹੋਰ 31 ਮਾਰਚ, 1955 ਤੱਕ ਪਾਰਿੀਆਂ ਦੀ ਆਪਸੀ ਸਲਹਮਤੀ ਨਾਲ ਲਨਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਲਗਆ। 6. ਲਕ ਲਪਿੰਸੀਪਲ ਏਜੰਿਾਂ ਨੂੰ ਛੋਿ ਦੀ ਆਲਗਆ ਦੇਿੇਗ ਏਜੰਿਾਂ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਜਾਂ ਉਨਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲਨਯੁਕਤ ਉਪ-ਏਜੰਿਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲਪਿੰਸੀਪਲ ਦੇ ਸਾਰੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਲਿਕਰੀ 'ਤੇ ਇੱਥੇ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਾ ਲਸੱਧੇ ਲਪਿੰਸੀਪਲ ਦੁਆਰਾ ਅਲਮੀਨੀਅਮ ਇੰਗਿਸ 1[1/2] % % ਅਲਮੀਨੀਅਮ ਸ਼ੀਿ ਅਤੇ ਸਾਈਕਲ 2[1/2] ਅਲਮੀਨੀਅਮ ਲਿਸਲਤਿਤ ਧਾਤ 12[1/2] % % ਅਲਮੀਨੀਅਮ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਅਤੇ ਐਨੋਡਾਈਜਡ ਅਤੇ ਲਮਸ਼ਰਤ ਿਸਤਾਂ 17[1/2] ਅਲਮੀਨੀਅਮ ਸ਼ਾਿ 5% ਬਸ਼ਰਤੇ ਲਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉੱਪਰ ਲਦੱਤੀ ਛੋਿ ਦੀਆਂ ਦਰਾਂ -ਲਜਕਰ ਕੀਤਾ ਲਗਆ ਹੈ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਲਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਿੀ ਆਪਸੀ ਸਲਹਮਤੀ ਨਾਲ ਿੱਖਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ - ਪਾਰਿੀਆਂ ਨੂੰ ਭੇਲਜਆ. 8. ਲਕ ਏਜੰਿ ਭੁਗਤਾਨ ਲਈ ਲਜੰਮੇਿਾਰ ਹੋਣਗੇ - ਮੁੱਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਪੈਸੇ ਲਪਿੰਸੀਪਲ ਨੂ ਮਾਲ ਦੇ ਲਪਿੰਸੀਪਲ ਦੇ ਕੰਮ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਜਾਂ ਗੋਦਾਮਾਂ। ਅਲਜਹੀ ਅਦਾਇਗੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਉੱਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਿੇਗੀ।ਲਪਿੰਸੀਪਲ ਦੁਆਰਾ ਲੋਡੀਂਦੇ ਕਾਗਜਾਤ ਜਾਂ ਦਸਤਾਿੇਜ ਏਜੰਿ ਅਤੇ ਲਮਤੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੰਦਰਿਾਡੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਹੀਂ ਲਜਿੇਂ ਲਕ ਉੱਪਰ ਦੱਲਸਆ ਲਗਆ ਹੈ ਲਪਿੰਸੀਪਲ ਚਾਰਜ ਲੈਣ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੋਿੇਗ ਛੇ ਪਿਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਮਾਲੀਆ ਹੋਣ ਤੱਕ ਦਾ ਬਕਾਇਆ ਸਮੇਂ ਲਈ ਬਕਾਇਆ 'ਤੇ ਸਾਲ. Case: ALUMINIUM CORPORATION OF INDIA LTD. versus COMMISSIONER OF INCOMETAX, WEST BENGAL [[1973] 1 S.C.R. 1097] (1973) The controversy in this case relates to the assessment of the assessee for the assessment year 1955-56, the corresponding pre-D vious year b~ing the financial year ending on March 31, 1955. ·By an agreement dated December 30, 1949, the assessee com- pany appointed M/s. J. K. Alloys Ltd. as the selling agen~s for selling its aluminium products. The agreement was effechve for a period of 5 years from April I, 1950. The relevant clauses of the agreement are 1, 2, 6, 8, 9, 14 and 15. They read thus: "I. That the Agents shall act as the Selling Agents of all Aluminium Ingots, Sheets, Circles, Expanded Metal, Shots, Utensils and Anodised and alloy goods manufactured by the Principal. E 2. That this Agreement shall commence from the !st day of April, 1950 and shall continue, unless other-wise determined by mutual consent of the parties, till the 31st day cf March, 1955. F 6. That the Principal will allow the Agents discount in the manner indicated hereunder on sale of all products of the Principal effected by the Agents either by them-selves or through Sub-Agents appointed by them or directly by the Principal themselves H% Aluminium Ingots Aluminium Sheets & Cycles 2t% Aluminium Expanded Metal 12!% Aluminium Utensils & anodised and 171% alloy goods 5 % Aluminium Shots G H Provided always that the rates of discount above-mentioned or any of them may be varied by mutual con-sent of the parties. 8. That the Agents shall be responsible for pay- ment of the price and all other moneys to the Principal immediat.ely after the goods leave the Principal's works or godown. Such payment will be made on presentation of necessary ·papers or documents by the Principal to the Agents and not later than a fortnight after the date the goods shall have been despatched. . In default of pay-ment as aforesaid the Principal will be entitled to charge interest until, realisation a.t the rate of six per cent per annum on the balance fo • the time being outstanding. 9. That the Agents will be responsible for the due fulfilment of all contracts made by them whether for ready or forward sales and also for the consequences of any breach of contract by any customer and for all losses and llamages arising therefrom to :he Principal provided there shall be no default on the part of the Principal when manufacturing or giving delivery of any goods required or sold under any contract in compliance with the stipulations thereof. I 4. That the parties may by mutual consent agree to continue after the expiry of the 31st day of March, I 955 on the same terms and conditions as are herein contained or any modification thereof as they may decide in which case the agency business shall be tenninated by either party giving to the other less than three months' notice in writing sent by Registered Post and such notice shall be deemed to have been given seven days after ~he same has been posted. 15. Notwithstanding anything contained in any of the foregoing clauses if the Agents shall fail to make any payments as hereiri provided or commit any breach of any covenant herein contained ana on the part of the Agents to be observed and performed the Principal shall have right at any time to terminate this Agreement by giving to the Agents one month's notice in respect there-of." ln the relevant year of account, the assessee paid to M/s. J. K. Alloys Ltd. Rs. L56,806/- as selling agency commission in accordance with the tenns of the agreement. The Income-tax Officer disallowed the claim for deduction of that amount on the ground that the paynient had'not been made on business considera- A B c D E F G H .. • t Case: ALUMINIUM CORPORATION OF INDIA LTD. versus COMMISSIONER OF INCOMETAX, WEST BENGAL [[1973] 1 S.C.R. 1097] (1973) एल्युमीनियम सिल्लियां 1 1/2 प्रतिशत 2 1/2 एल्यूमिनियम शीट और साइकिल प्रतिशत एल्यूमिनियम विस्तारित धातु 12 1/2 प्रतिशत 17 1/2 एल्यूमिनियम बर्तन और एनोडाइज्ड प्रतिशत और मिश्र धातु सामान एल्यूमिनियम शॉट्स 5 प्रतिशत बशर्ते कि ऊपर उल्लिखित छूट की दरें या उनमें से कोई भभीपक्षकारों की आपसी सहमति से भिन्न हो सकती है। 8. यह कि प्रिंसिपल के काम या गोदाम से माल निकलनेके तुरंत बाद एजेंट प्रिंसिपल को कीमत और अन्य सभभीधनराशि का भभुगतान करने के लिए जिम्मेदार होंगे। ऐसाभभुगतान प्रिंसिपल द्वारा एजेंटों को आवश्यक कागजात यादस्तावेज प्रस्तुत करने पर किया जाएगा और माल भभेजे जानेकी तारीख के एक पखवाड़े के भभीतर नहीं किया जाएगा।, जैसा कि ऊपर कहा गया हैभभुगतान में चूक होने पर मूलधन, तब तक ब्याज वसूलने का हकदार होगाजब तक किबकाया राशि पर छह प्रतिशत प्रति वर्ष की दर से वसूली न होजाए। 9. कि एजेंट अपने द्वारा किए गए सभभी अनुबंधों की, उचित पूर्ति के लिए जिम्मेदार होंगेएचाहे तैयार या अग्रिमबिक्री के लिए और किसी भभी ग्राहक द्वारा अनुबंध के उल्लंघनके परिणामों के लिए और प्रिंसिपल को होने वाले सभभी, , नुकसान और क्षति के लिए भभीबशर्तेशर्तों के अनुपालन मेंकिसी भभी अनुबंध के तहत आवश्यक या बेचे गए किसी भभी सामान का निर्माण या वितरण करते समय प्रिंसिपल की ओरसे कोई चूक नहीं होगी। 14. 31 1955 कीकि पार्टियाँ आपसी सहमति से मार्च समाप्ति के बाद उन्हीं नियमों और शर्तों पर जारी रखने केलिए सहमत हो सकती हैं जो इसमें निहित हैं या उनमें कोई, संशोधन कर सकते हैंजैसा कि वे तय कर सकते हैं किकिस स्थिति में एजेंसी व्यवसाय समाप्त कर दिया जाएगा।तकिसी भभी पक्ष द्वारा दूसरे पक्ष को पंजीकृत डाक द्वारा लिखिरूप में तीन महीने से कम का नोटिस दिया जाएगा और ऐसानोटिस पोस्ट किए जाने के सात दिन बाद दिया गया मानाजाएगा। 15. उपरोक्त किसी भभी खंड में निहित किसी भभी बातके बावजूद, यदि एजेंट इसमें दिए गए किसी भभी भभुगतान कोकरने में असफल हो जाते हैं या इसमें शामिल किसी भभीअनुबंध का उल्लंघन करते हैं और एजेंटों की ओर से पालनकरने और निष्पादित करने का अधिकार प्रिंसिपल के पासहोगा किसी भभी समय एजेंट को इस संबंध में एक महीने कानोटिस देकर इस अनुबंध को समाप्त करें । , खाते के प्रासंगिक वर्ष मेंनिर्धारिती ने मेसर्स जेके अलॉयजलिमिटेड को समझौते की शर्तों के अनुसार बिक्री एजेंसी कमीशन1,56,806 के रूप में रूपये का भभुगतान किया। आयकरअधिकारी ने उस राशि की कटौती के दावे को इस आधार परअस्वीकार कर दिया कि भभुगतान व्यवसायिक आधार पर नहीं, आयकरकिया गया था। अपील पर अपीलीय सहायक आयुक्तुगतान कुछअधिकारी के इस निष्कर्ष से सहमत हुए कि भभअतिरिक्त वाणिज्यिक विचारों के लिए किया गया था लेकिन उन्होंने आगे कहा कि समझौते पर कार्रवाई नहीं की गई है। एकऔर अपील पर, आयकर अपीलीय न्यायाधिकरण ने कहा कि वहआयकर अधिकारियों के इस दृष्टिकोण से सहमत होने में असमर्थहै कि समझौते पर कार्रवाई नहीं की गई थी और भभुगतान कुछअतिरिक्त वाणिज्यिक विचारों के लिए किया गया था। अपनेआदेश के दौरान उसने पायाः इसमें कोई विवाद नहीं है कि प्रश्नगत राशि वास्तव में मैसर्सजे. के. अलायज लिमिटेड को कमीशन के रूप में भभुगतान कीगयी थी। यह भभी सामान्य आधार है कि वर्ष के दौरान सभभी बिक्रीसीधे अपीलकर्ता द्वारा की गयी थी और बिक्री एजेंटों द्वारा कोई, बिक्री नहीं की गयी थी। इन तथ्यों परअपीलीय सहायक आयुक्तने निष्कर्ष निकाला कि समझौते पर कार्यवाही नहीं की गयी थीऔर भभुगतान कुछ अतिरिक्त वाणिज्य प्रतिफल के लिए किया गया, था। हमें डर हैहम अपीलीय सहायक के सहमत होने में असमर्थहैं। केवल तथ्य बिक्री एजेंटों द्वारा खाते के वर्ष के दौरान कोईबिक्री नहीं की गयी। इसका मतलब यह नहीं है कि समझौते पर, कार्यवाही नहीं की गयी। वास्तव मेंऊपर उद्धृत समझौते काखंड 6 स्पष्ट रूप से इस तथ्य को संदर्भित करता है कि एजेंट, छूट के भभुगतान के हकदार होंगेभभले ही सभभी बिक्री सीधेप्रिंसिपलों द्वारा की गई हो। विभभाग द्वारा इस समझौते को दिखावा; और मिलीभभगत से किया गया लेनदेन नहीं माना गया हैवास्तवमें मेसर्स जे के अलॉयज लिमिटेड को भभुगतान की गई संपूर्ण1954-55 बिक्री एजेंसी कमीशन को वर्ष के मूल्यांकन तकनिर्धारिती के हाथों में स्वीकार्य व्यय के रूप में विभभाग द्वारा, अनुमति दी गई थी। जाहिर हैविचाराधीन समझौता प्रामाणिकरूप से दर्ज किया गया था और उस पर कार्रवाई की गई थी।’’ -साथएकमात्र आधार जिस पर आयकर अधिकारी के साथ Case: ALUMINIUM CORPORATION OF INDIA LTD. versus COMMISSIONER OF INCOMETAX, WEST BENGAL [[1973] 1 S.C.R. 1097] (1973) 8. ਲਕ ਏਜੰਿ ਭੁਗਤਾਨ ਲਈ ਲਜੰਮੇਿਾਰ ਹੋਣਗੇ - ਮੁੱਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਪੈਸੇ ਲਪਿੰਸੀਪਲ ਨੂ ਮਾਲ ਦੇ ਲਪਿੰਸੀਪਲ ਦੇ ਕੰਮ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਜਾਂ ਗੋਦਾਮਾਂ। ਅਲਜਹੀ ਅਦਾਇਗੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਉੱਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਿੇਗੀ।ਲਪਿੰਸੀਪਲ ਦੁਆਰਾ ਲੋਡੀਂਦੇ ਕਾਗਜਾਤ ਜਾਂ ਦਸਤਾਿੇਜ ਏਜੰਿ ਅਤੇ ਲਮਤੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੰਦਰਿਾਡੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਹੀਂ ਲਜਿੇਂ ਲਕ ਉੱਪਰ ਦੱਲਸਆ ਲਗਆ ਹੈ ਲਪਿੰਸੀਪਲ ਚਾਰਜ ਲੈਣ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੋਿੇਗ ਛੇ ਪਿਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਮਾਲੀਆ ਹੋਣ ਤੱਕ ਦਾ ਬਕਾਇਆ ਸਮੇਂ ਲਈ ਬਕਾਇਆ 'ਤੇ ਸਾਲ. 9. ਲਕ ਏਜੰਿ ਉਹਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਾਰੇ ਸਮਝੌਲਤਆਂ ਦੀ ਸਹੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਲਜੰਮੇਿਾਰ ਹੋਣਗੇ, ਭਾਿੇਂ ਉਹ ਲਤਆਰ ਜਾਂ ਅਗਾਂਹਿਧੂ ਲਿਕਰੀ ਲਈ ਹੋਣ ਅਤੇ ਲਕਸੇ ਿੀ ਗਾਹਕ ਦੁਆਰਾ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਦੇ ਨਤੀਲਜਆਂ ਲਈ ਅਤੇ ਲਪਿੰਸੀਪਲ ਨੂੰ ਹੋਣ ਿਾਲੇ ਸਾਰੇ ਨੁਕਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨਾਂ ਲਈ ਿੀ।ਬਸ਼ਰਤੇ ਲਕ ਲਪਿੰਸੀਪਲ ਿੱਲੋਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਲਦਆਂ ਲਕਸੇ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਤਲਹਤ ਲੋਡੀਂਦੀ ਜਾਂ ਿੇਚੀ ਗਈ ਲਕਸੇ ਿੀ ਚੀਜ ਦਾ ਲਨਰਮਾਣ ਜਾਂ ਸਪੁਰਦਗੀ ਕਰਨ ਿੇਲੇ ਕੋਈ ਲਡਫਾਲਿ ਨਹੀਂ ਹੋਿੇਗਾ। 14. ਲਕ ਪਾਰਿੀਆਂ ਆਪਸੀ ਸਲਹਮਤੀ ਨਾਲ 31 ਮਾਰਚ, 1955 ਦੀ ਲਮਆਦ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹੀ ਲਨਯਮ ਅਤੇ ਸ਼ਰਤਾਂ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸਲਹਮਤ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਇੱਥੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜਾਂ ਇਸ ਲਿੱਚ ਕੋਈ ਸੋਧ ਜੋ ਉਹ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਲਕ ਲਕਸ ਸਲਥਤੀ ਲਿੱਚ ਏਜੰਸੀ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਲਕਸੇ ਿੀ ਲਧਰ ਦੁਆਰਾ ਰਲਜਸਿਰਡ ਪੋਸਿ ਦੁਆਰਾ ਭੇਜੇ ਗਏ ਲਤੰਨ ਮਹੀਲਨਆਂ ਤੋਂ ਘੱਿ ਸਮੇਂ ਦੇ ਲਲਖਤੀ ਨੋਲਿਸ ਦੁਆਰਾ ਸੀਮਤ ਕੀਤਾ ਜਾਿੇਗਾ ਅਤੇ ਅਲਜਹਾ ਨੋਲਿਸ ਪੋਸਿ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਸੱਤ ਲਦਨਾਂ ਬਾਅਦ ਲਦੱਤਾ ਲਗਆ ਮੰਲਨਆ ਜਾਿੇਗਾ। 15. ਲਕਸੇ ਿੀ ਚੀਜ ਲਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਿਜੂਦ ਭੁਗਤਾਨ ਲਜਿੇਂ ਲਕ ਇੱਥੇ ਲਦੱਤਾ ਲਗਆ ਹੈ ਜਾਂ ਕੋਈ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਇੱਥੇ ਸ਼ਾਮਲ ਕੋਈ ਿੀ ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਲਹੱਸੇ 'ਤੇ ਜੀ. ਲਕਸੇ ਿੀ ਸਮੇਂ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਅਲਧਕਾਰ ਹੈ ਇਸ ਸਬੰਧ ਲਿੱਚ ਏਜੰਿਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਨੋਲਿਸ ਦੇਣਾ - ਖਾਤੇ ਦੇ ਸਬੰਧਤ ਸਾਲ ਲਿੱਚ, ਕਰਦਾਲਤਆਂ ਨੇ ਮੈਸਰਜ ਨੂੰ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ। ਜੇ. ਕੇ. ਐਲੋਆਇਜ ਲਲਮਲਿਡ ਰੁ. 1,56,806 / - ਲਿੱਚ ਿੇਚਣ ਿਾਲੀ ਏਜੰਸੀ ਕਲਮਸ਼ਨ ਿਜੋਂ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ. ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਲਧਕਾਰੀ ਨੇ ਉਸ ਰਕਮ ਦੀ ਕਿੌਤੀ ਦੇ ਦਾਅਿੇ ਨੂੰ ਇਸ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਮਨਜੂਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਲਕ ਭੁਗਤਾਨ ਿਪਾਰਕ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਲਗਆ ਸੀ-ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ v.ਸੀ. ਆਈ. ਿੀ (ਹੇਗਡੇ, ਜੇ.) 1101 ਗੱਲਾਂ. ਅਪੀਲ ਉੱਤੇ ਅਪੀਲ ਸਹਾਇਕ ਕਲਮਸ਼ਨਰ ਨੇ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਲਧਕਾਰੀ ਦੇ ਇਸ ਲਸੱਿੇ ਉੱਤੇ ਸਲਹਮਤੀ ਪਿਗਿਾਈ ਲਕ ਭੁਗਤਾਨ ਕੁੱਝ ਿਾਧੂ ਿਪਾਰਕ ਲਿਚਾਰਾਂ ਲਈ ਕੀਤਾ ਲਗਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਲਕਹਾ ਲਕ ਸਮਝੌਤੇ ਉੱਤੇ ਕਾਰਿਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਪੀਲ ਉੱਤੇ, ਆਮਦਨ- ਿੈਕਸ ਅਪੀਲ ਲਿਲਬਊਨਲ ਚੀਨ ਰਾਏ ਲਦੱਤੀ ਲਕ ਇਹ ਦੁਆਰਾ ਲਏ ਗਏ ਲਦਿਸ਼ਿੀਕੋਣ ਨਾਲ ਸਲਹਮਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆਮਦਨ-ਿੈਕਸ ਅਲਧਕਾਰੀ ਲਕ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਕਾਰਿਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਭੁਗਤਾਨ ਕੁਝ ਿਾਧੂ ਿਪਾਰਕ ਲਿਚਾਰਾਂ ਲਈ ਕੀਤਾ ਲਗਆ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਨੇ ਲਕਹਾਃ " ਇਸ ਗੱਲ ਲਿੱਚ ਕੋਈ ਲਿਿਾਦ ਨਹੀਂ ਹੈ ਲਕ ਇਹ ਰਕਮ ਅਸਲ ਲਿੱਚ ਮੈਸਰਜ ਨੂੰ ਕਲਮਸ਼ਨ ਿਜੋਂ ਲਦੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਜੇ. ਕੇ. ਐਲੋਇਸ ਲਲਮਲਿਡ ਇਹ ਿੀ ਆਮ ਆਧਾਰ ਹੈ ਲਕ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸਾਰੀਆਂ ਲਿਕਰੀ ਸਾਲ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਦੁਆਰਾ ਲਸੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਿਭਾਲਿਤ ਕੀਤਾ ਲਗਆ ਸੀ ਅਤੇ ਲਿਕਰੀ ਏਜੰਿਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੋਈ ਲਿਕਰੀ ਪਿਭਾਲਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਨਹਾਂ ਤੱਥਾਂ 'ਤੇ, ਅਪੀਲ ਸਹਾਇਕ ਕਲਮਸ਼ਨਰ ਨੇ ਇਹ ਲਸੱਿਾ ਕੱਲਢਆ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਕਾਰਿਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਭੁਗਤਾਨ ਕੁਝ ਿਾਧੂ ਿਪਾਰਕ ਲਿਚਾਰਾਂ ਲਈ ਕੀਤਾ ਲਗਆ ਸੀ। ਸਾਨੂੰ ਡਰ ਹੈ ਲਕ ਅਸੀਂ ਅਪੀਲ ਕਲਮਸ਼ਨਰ ਨਾਲ ਸਲਹਮਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ। ਲਸਰਫ਼ ਇਹ ਤੱਥ ਲਕ ਲਿਕਰੀ ਏਜੰਿਾਂ ਦੁਆਰਾ ਖਾਤੇ ਦੇ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਕੋਈ ਲਿਕਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਰੂਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਹੈ ਲਕ ਸਮਝੌਤੇ' ਤੇ ਕਾਰਿਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਅਸਲ ਲਿੱਚ, ਉੱਪਰ ਦੱਸੇ ਗਏ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਧਾਰਾ 6 ਸਪੱਸ਼ਿ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਸ ਤੱਥ ਦਾ ਹਿਾਲਾ ਲਦੰਦੀ ਹੈ ਲਕ ਏਜੰਿ ਭੁਗਤਾਨ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਹੋਣਗੇ ਭਾਿੇਂ ਲਕ ਸਾਰੀਆਂ ਲਿਕਰੀ ਲਸੱਧੇ ਲਪਿੰਸੀਪਾਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਲਿਭਾਗ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਨਕਲੀ ਅਤੇ ਲਮਲੀਭੁਗਤ ਿਾਲੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਿਜੋਂ ਨਹੀਂ ਮੰਲਨਆ ਲਗਆ ਹੈ; ਅਸਲ ਲਿੱਚ ਸਾਰੀ ਲਿਕਰੀ ਏਜੰਸੀ ਨੇ ਮੈਸਰਜ ਨੂੰ ਕਲਮਸ਼ਨ ਲਦੱਤਾ ਹੈ। ਜੇ. ਕੇ. ਐਲੋਇਸ ਲਲਮਲਿਡ ਨੂੰ ਲਿਭਾਗ ਦੁਆਰਾ ਸਾਲ 1954-55 ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਤੱਕ ਕਰਦਾਲਤਆਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਲਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿੀਕਾਰਯੋਗ ਖਰਚੇ ਿਜੋਂ ਆਲਗਆ ਲਦੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸਪੱਸ਼ਿ ਹੈ ਲਕ ਸਿਾਲ ਲਿੱਚ ਸਮਝੌਤਾ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਲਗਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਕਾਰਿਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਲਧਕਾਰੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਅਪੀਲ ਸਹਾਇਕ ਕਲਮਸ਼ਨਰ ਨੇ ਲਸਰਫ਼ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਆਧਾਰ ਲਜਸ ਉੱਤੇ ਕਲਮਸ਼ਨ ਜੀ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਆਲਗਆ ਨਹੀਂ ਲਦੱਤੀ ਸੀ, ਉਹ ਇਹ ਸੀ ਲਕ ਲੇਖਾ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਸਾਰੀ ਲਿਕਰੀ ਲਸੱਧੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕਰਦਾਲਤਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਲਿਕਰੀ ਏਜੰਿਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੋਈ ਲਿਕਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪਰ ਉਹ ਅਲਧਕਾਰੀ ਇਸ ਤੱਥ ਨੂੰ ਲਧਆਨ ਲਿੱਚ ਰੱਖਣ ਲਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੇ ਲਕ ਇਸ ਤੱਥ ਤੋਂ ਇਲਾਿਾ ਲਕ ਿੇਚਣ ਿਾਲੇ ਏਜੰਿ ਲਸੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਰਦਾਲਤਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਲਿਕਰੀ ਦੇ ਸਬੰਧ ਲਿੱਚ ਿੀ ਛੋਿ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਸਨ, ਏਜੰਿ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਤੋਂ ਬਕਾਇਆ ਕੀਮਤ ਦੇ ਭੁਗਤਾਨ ਲਈ ਲਜੰਮੇਿਾਰ ਸਨ। Case: ALUMINIUM CORPORATION OF INDIA LTD. versus COMMISSIONER OF INCOMETAX, WEST BENGAL [[1973] 1 S.C.R. 1097] (1973) ln the relevant year of account, the assessee paid to M/s. J. K. Alloys Ltd. Rs. L56,806/- as selling agency commission in accordance with the tenns of the agreement. The Income-tax Officer disallowed the claim for deduction of that amount on the ground that the paynient had'not been made on business considera- A B c D E F G H .. • t tions. On appeal the Appellate Assistant Commissioner agreed with the conclusion reached by the Income-taic Officer that the payment had been made for some e;ittra commercial considera· tions; but he further held that the agreement had not been acted upon. On a further appeal, the Income-taic Appellate Tribunal opined that it was unable to concur with the view taken by the Income-taic authorities that the agreement had not been acted upon and that the payment had been made for some extra commercial considerations. In the course of its order it observed : B "There is no dispute that the amount in question was actually paid as commission to Messrs. J. K. Alloys Ltd. It is also common ground that all the sales during the year were effected directly by the appellant and no sales were effected by the selling· agents. On these facts, the Appellate Assistant Commissioner concluded that the agreement had not been acted upon and that the pay-ment was made for some extra commercial considera-tions.. We are afraid, we ate unable to concur with the Appellate Commissioner. The mere fact that no sates were, effected during the year of account by the selling agents themselves does not, necessarily, mean that the agreement was not acted upon. In fact, clause 6 of the agreement quoted above explicitly refers to the fact that the agents shall be entitled to the payment of the dis-count even if ~II the sales were effected directly by the Principals them>elves. The agreement has not been impugned by the Department as a sham and collusive transaction; in fact the entire selling agency commission paid to Messrs. J. K. Alloys Ltd. had all along been allowed by the Department as an admissible expenditure in the hands of the assessee upto the assessment for the year 1954-55. Evidently, the agreement in question had been entered into bona fide and had been acted upon." c n E F The only ground on which the Income-tax Officer as well as the Appellate Assistant Commissioner disallowed the commission G paid was that during the accounting year all the sales were effected directly by the assessee and no sales were effected by the selling agents. But those authorities failed to take note of the fact that apart from the fact that the selling agents were entitled to discount even in respect of the sales directly made by the assessee, the agents were responsible for 1he pgyment of the price due frorn the purchasers immediately after the goods left the Princip~J's H works or godown. Such payment had to be made on presentation of necessary papers or documents by the assessee, not later than a fortnight after the date the goods were despatched. In default of Case: ALUMINIUM CORPORATION OF INDIA LTD. versus COMMISSIONER OF INCOMETAX, WEST BENGAL [[1973] 1 S.C.R. 1097] (1973) -साथएकमात्र आधार जिस पर आयकर अधिकारी के साथ अपीलीय सहायक आयुक्त ने भभुगतान किए गए कमीशन को, अस्वीकार कर दिया थावह यह था कि लेखांकन वर्ष केदौरान सभभी बिक्री सीधे निर्धारिती द्वारा की गई थीं और बिक्रीएजेंटों द्वारा कोई बिक्री नहीं की गई थी। लेकिन वे अधिकारीइस तथ्य पर ध्यान देने में विफल रहे कि इस तथ्य केअलावा कि बिक्री एजेंट करदाता द्वारा सीधे की गई बिक्री के, संबंध में भभी छूट के हकदार थेएजेंट खरीदार से देय कीमत, के तुरंत भभुगतान के लिए जिम्मेदार थेप्रिंसिपल के काम यागोदाम से माल निकल जाने के बाद। ऐसा भभुगतान निर्धारितीद्वारा आवश्यक कागजात या दस्तावेजों की प्रस्तुति पर कियाजाना था, माल भभेजे जाने की तारीख के एक पखवाड़े केभभ, ीतर नहीं। भभुगतान की कमी की वजह सेजैसा कि ऊपरकहा गया है, , भभुगतान करने परनिर्धारिती उस समय बकायाराशि पर छह प्रतिशत प्रति वर्ष की दर से वसूली होने तक(9) केब्याज वसूलने का हकदार था। समझौते के खण्ड तहत एजेंट अपने द्वारा किए गए सभभी अनुबंधों की उचित पूर्ति, के लिए भभी जिम्मेदार थेचाहे तैयार या अग्रिम बिक्री के लिएऔर किसी भभी ग्राहक द्वारा अनुबंध के किसी भभी उल्लंघन केपरिणामों के लिए और उससे होने वाले सभभी नुकसान और, क्षति के लिए भभी जिम्मेदार थे। निर्धारिती नेबशर्ते किसमझौते की शर्तों के अनुपालन में किसी भभी अनुबंध के तहतआवश्यक या बेचे गए किसी भभी सामान के निर्माण याडिलीवरी देने में निर्धारिती की ओर से कोई चूक नहीं हुई हो।, आयकर अधिकारीअपीलीय सहायक आयुक्त ने इस तथ्य, को भभी नजरअंदाज कर दिया कि पिछले वर्षों मेंबिक्री एजेंटको निर्धारिती द्वारा भभुगतान किया गया कमीशन को कटौती1950 सेयोग्य व्यय माना गया था। इससे पता चलता है कि 1954 तक एजेंटों ने समझौते की शर्तों के अनुसार कार्यकिया। अपीलीय सहायक आयुक्त के समक्ष यह तर्क दियागया कि भभले ही बिक्री सीधे करदाता द्वारा प्रभभावित की गईथी, लेकिन उन्हें बिक्री एजेंटों द्वारा प्रचारित किया गया था।न तो आयकर अधिकारी और न ही अपीलीय सहायकआयुक्त ने उस याचिका के ख़िलाफ़ कहा है। इन परिस्थितियों, मेंट्रिब्यूनल सही निष्कर्ष पर पहुंचा कि भभुगतान किया गयाकमीशन पूरी तरह से और विशेष रूप से निर्धारिती के, व्यवसाय के उद्देश्य से खर्च किया गया व्यय थाजैसा किधारा 10 (2) () एक्स वीमें प्रावधानित है। , एकमात्र कारणजिसने उच्च न्यायालय को इस निष्कर्ष परपहुंचने के लिए प्ेत किया कि विचाराधीन व्यय निर्धारिती, यहके व्यवसाय के उद्देश्य के लिए खर्च नहीं किया गया थाथा कि लेखांकन वर्ष में सभभी बिक्री सीधे निर्धारिती द्वारा, प्रभभावित की गई थी और कोई भभी बिक्रीबिक्री एजेंट द्वारा, प्रभभावित नहीं की गई थीलेकिन उच्च न्यायालय ने पहलेत समझौते के खंड 6, 8 और 9 को नजरअंदाज करउल्लिखिदिया। इसने इस तथ्य के महत्व को भभी नजरअंदाज कर दियाकि पहले के वर्षों में बिक्री एजेंटों को भभुगतान किए गएकमीशन को कटौती योग्य व्यय माना गया था। इसनेनिर्धारिती के इस तर्क पर भभी ध्यान नहीं दिया कि यद्यपि, बिक्री सीधे निर्धारिती द्वारा प्रभभावित की गई थीवे सभभीबिक्री एजेंटों द्वारा प्रचारित की गई थीं। 10 (2)() , यहयह सच है कि धारा एक्स वीके अन्तर्गतआयकर अधिकारी को तय करना है कि किसी निर्धारितीद्वारा अपने विक्रय एजेंटों को भभुगतान किया गया कोईपारिश्रमिक पूरी तरह से या विशेष रूप से उसके व्यवसाय के उद्देश्य के लिए खर्च किया गया था। यह भभी सच है कि केवलयह तथ्य कि निर्धारिती उसके और उसके एजेंटों के बीच एकसमझौते के अस्तित्व और वास्तविक भभुगतान के तथ्य को, स्थापित करता हैआयकर अधिकारी के विवेक पर विचारकरें कि क्या व्यय विशेष प्रयोजन के लिए किया गया था।व्यवसाय छीना नहीं गया है स्वदेशी कॉटन मिल्स कंपनी, लिमिटेड बनाम आयकर आयुक्तयूपी में इस न्यायालय कानिर्णय देखें। किया गया व्यय व्यावसायिक सुविधा के लिएहोना चाहिए। लेकिन जैसा कि इस न्यायालय ने देखा है, आयकर आयुक्तबॉम्बे बनाम वालचंद एंड कंपनी प्राइवेटलिमिटेड यह निर्धारित करने के लिए वाणिज्यिक समीचीनताके पाठ को लागू करने में कि क्या कोई व्यय पूरी तरह से औरविशेष रूप से व्यवसाय के उद्देश्य के लिए निर्धारित कियागया था, व्यय की तर्कसंगतता इसका निर्णय व्यवसायी केदृष्टिकोण से किया जाना चाहिए न कि राजस्व के दृष्टिकोणसे। जेके वुलेन मैन्युफैक्चरर्स बनाम आय आयुक्त, यूण् पीण्ऊपर वालचंद एंड कंपनी के मामले में निर्धारित नियम कोलागू करने के बाद, यह निर्धारित करने के लिए वाणिज्यिकसमीचीनता का परीक्षण लागू करने में कि क्या कोई व्यय पूरीतरह से और विशेष रूप से व्यवसाय के उद्देश्य के लिए, निर्धारित किया गया थाव्यय की तर्कसंगतता को इससेआंका जाना चाहिए। व्यवसायी के दृष्टिकोण को ध्यान में, , यहरखते हुएन कि आयकर विभभाग के दृष्टिकोण सेन्यायालय निम्नलिखित पर विचार करने के लिए आगे बढ़ाः Case: ALUMINIUM CORPORATION OF INDIA LTD. versus COMMISSIONER OF INCOMETAX, WEST BENGAL [[1973] 1 S.C.R. 1097] (1973) ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਲਧਕਾਰੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਅਪੀਲ ਸਹਾਇਕ ਕਲਮਸ਼ਨਰ ਨੇ ਲਸਰਫ਼ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਆਧਾਰ ਲਜਸ ਉੱਤੇ ਕਲਮਸ਼ਨ ਜੀ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਆਲਗਆ ਨਹੀਂ ਲਦੱਤੀ ਸੀ, ਉਹ ਇਹ ਸੀ ਲਕ ਲੇਖਾ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਸਾਰੀ ਲਿਕਰੀ ਲਸੱਧੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕਰਦਾਲਤਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਲਿਕਰੀ ਏਜੰਿਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੋਈ ਲਿਕਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪਰ ਉਹ ਅਲਧਕਾਰੀ ਇਸ ਤੱਥ ਨੂੰ ਲਧਆਨ ਲਿੱਚ ਰੱਖਣ ਲਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੇ ਲਕ ਇਸ ਤੱਥ ਤੋਂ ਇਲਾਿਾ ਲਕ ਿੇਚਣ ਿਾਲੇ ਏਜੰਿ ਲਸੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਰਦਾਲਤਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਲਿਕਰੀ ਦੇ ਸਬੰਧ ਲਿੱਚ ਿੀ ਛੋਿ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਸਨ, ਏਜੰਿ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਤੋਂ ਬਕਾਇਆ ਕੀਮਤ ਦੇ ਭੁਗਤਾਨ ਲਈ ਲਜੰਮੇਿਾਰ ਸਨ। ਐਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਗੋਦਾਮ। ਅਲਜਹਾ ਭੁਗਤਾਨ ਮੁੱਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਦੁਆਰਾ ਜਰੂਰੀ ਕਾਗਜਾਤ ਜਾਂ ਦਸਤਾਿੇਜ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਸੀ, ਮਾਲ ਭੇਜਣ ਦੀ ਲਮਤੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੰਦਰਿਾਡੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਹੀਂ। 1102 ਦੇ ਲਡਫਾਲਿ ਲਜਿੇਂ ਲਕ ਉੱਪਰ ਦੱਲਸਆ ਲਗਆ ਭੁਗਤਾਨ, ਕਰਦਾਤਾ ਬਕਾਇਆ ਰਕਮ ਉੱਤੇ ਛੇ ਪਿਤੀਸ਼ਤ ਪਿਤੀ ਸਾਲ ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਿਸੂਲੀ ਹੋਣ ਤੱਕ ਲਿਆਜ ਏ ਿਸੂਲਣ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਸੀ। ਦੇ ਤਲਹਤ ਸੀ. ਐੱਲ. ( 9 ) ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਏਜੰਿ ਉਹਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਾਰੇ ਸਮਝੌਲਤਆਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਿੀ ਲਜੰਮੇਿਾਰ ਸਨ, ਭਾਿੇਂ ਉਹ ਲਤਆਰ ਜਾਂ ਅਗਾਂਹਿਧੂ ਲਿਕਰੀ ਲਈ ਹੋਣ ਅਤੇ ਲਕਸੇ ਿੀ ਦੁਆਰਾ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਦੇ ਨਤੀਲਜਆਂ ਲਈ ਿੀ। ਗਾਹਕ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਿਾਲੇ ਸਾਰੇ ਨੁਕਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨਾਂ ਲਈ ਬੀ ਕਰਦਾਲਤਆਂ ਨੂੰ ਬਸ਼ਰਤੇ ਲਕ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਲਦਆਂ ਲਕਸੇ ਿੀ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਤਲਹਤ ਲੋਡੀਂਦੀ ਜਾਂ ਿੇਚੀ ਗਈ ਲਕਸੇ ਿੀ ਚੀਜ ਦੇ ਲਨਰਮਾਣ ਜਾਂ ਸਪੁਰਦਗੀ ਲਿੱਚ ਕਰਦਾਲਤਆਂ ਿੱਲੋਂ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੋਿੇ। ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਲਧਕਾਰੀ, ਅਪੀਲ ਸਹਾਇਕ ਕਲਮਸ਼ਨਰ ਨੇ ਇਸ ਤੱਥ ਨੂੰ ਿੀ ਨਜਰਅੰਦਾਜ ਕਰ ਲਦੱਤਾ ਲਕ ਲਪਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਲਿੱਚ, ਲਿਕਰੇਤਾ ਦੁਆਰਾ ਿੇਚਣ ਿਾਲੇ ਏਜੰਿਾਂ ਨੂੰ ਲਦੱਤੇ ਗਏ ਕਲਮਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਿੌਤੀ ਮੰਲਨਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਿਾਜਬ ਖਰਚ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ ਲਕ 1950 ਤੋਂ 1954 ਤੱਕ ਏਜੰਿਾਂ ਨੇ ਸਲਹਮਤੀ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਅਪੀਲ ਸਹਾਇਕ ਕਲਮਸ਼ਨਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਹ ਦਲੀਲ ਲਦੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਲਕ ਭਾਿੇਂ ਲਿਕਰੀ ਲਸੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਰਦਾਲਤਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਉਨਹਾਂ ਨੂੰ ਿੇਚਣ ਿਾਲੇ ਏਜੰਿਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਲਗਆ ਸੀ। ਨਾ ਤਾਂ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਲਧਕਾਰੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਅਪੀਲ ਸਹਾਇਕ ਕਲਮਸ਼ਨਰ ਨ ਉਸ ਪਿੀਸ਼ਨ ਦੇ ਲਿਰੁੱਧ। ਇਨਹਾਂ ਹਾਲਤਾਂ ਲਿੱਚ, ਲਿਲਬਊਨਲ ਸਹੀ ਲਸੱਿੇ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਲਚਆ ਲਕ ਕਲਮਸ਼ਨ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਇੱਕ ਅਲਜਹਾ ਖਰਚਾ ਸੀ ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰਹਾਂ ਅਤੇ ਲਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕਰਦਾਲਤਆਂ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਕੀਤਾ ਲਗਆ ਸੀ, ਲਜਿੇਂ ਲਕ ਸੈਕਸ਼ਨ ਲਿੱਚ ਲਦੱਤਾ ਲਗਆ ਹੈ। 10 ( 2 ) ( xv). ਹਾਈ ਕੋਰਿ ਨੂੰ ਇਸ ਲਸੱਿੇ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਰਾਜੀ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸੀ ਲਕ ਪਿਸ਼ਨ ਲਿੱਚ ਖਰਚੇ ਨੂੰ ਕਰਦਾਲਤ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਖਰਚ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਲਗਆ ਸੀ ਲਕ ਲੇਖਾ ਸਾਲ ਲਿੱਚ ਸਾਰੀ ਲਿਕਰੀ ਲਸੱਧੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕਰਦਾਲਤਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਕੋਈ ਲਿਕਰੀ ਲਿਕਰੀ ਏਜੰਿਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪਰ ਹਾਈ ਕੋਰਿ ਨੇ ਨਜਰਅੰਦਾਜ ਕਰ ਲਦੱਤ ਪਲਹਲਾਂ ਲਜਕਰ ਕੀਤੇ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਿਾਂ 6,8 ਅਤੇ 9। ਇਸ ਨੇ ਇਸ ਤੱਥ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਿੀ ਨਜਰਅੰਦਾਜ ਕਰ ਲਦੱਤਾ ਲਕ ਲਪਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਲਿੱਚ ਲਿਕਰੀ ਏਜੰਿਾਂ ਨੂੰ ਲਦੱਤੇ ਗਏ ਕਲਮਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਿੌਤੀਯੋਗ