Apoorva Shantilal Shah v. Commissioner Of Income Tax Gujarat-I, Ahmedabad

Case: APOORVA SHANTILAL SHAH versus COMMISSIONER OF INCOME TAX GUJARAT-I, AHMEDABAD [[1983] 2 S.C.R. 492] (1983) - AATE MAATA Ale, THoYoUFo ATHA YR tetea zea fatty, am are gfesat fateen, Atat, ABHATAS ’Tat | RIGHT RYT, THUA-1, WINTATa (Shri Apoorva Shantilal'Shah, H U. F. c/o .Gujarat Steel Tubes Limited, Bankof India Building, Bhadra,|Ahamedabad : | | ,Vy. ; The Commissioner of Income-Tax,Gujarat-1, Ahamedabad)(3. ar, 1983)a | (eararfaata dto Uto waa att aAVT ATA AA) 1961farg fafa—taarerer aver [acter eae afafaan, (1961 #1 43), aTet 171]—faat ate aanem gata'afrwsa ferg geea at acaferal ot aifcs faaras feeg faferBY faaterer arret B ayars agway7 zt 1961, aterferg fafa—facret 171)—foatgitt aret aaa (aufea ate AIA HAVeH ataat afafaaa, gal A afaaea feeg gera at aeafaat at aifrs fanma—agfgedaral at aeracatiat fgeat a feat atat— faat wt Bar|[azar][ away][ at][ afer][ F—][ aa:][ faaraa][ afataatea][ agit][ 2][ |] faatfect ca ferg afaaaa pera 3, feat are ae &, ae ca,Saat oedh A Tat MaTEH GA Ta TT far fate at frateret araTaT alat & 1 fearaedta farizo ag araet fate[®][ dtea][ faatfedt]q arany afafaan, 1961 at are 71 & ata aifas fears ay 4 | q | Y | yy. a | a ° < lk a a = . » ok | al | aet | . a | - wah | + can ! area far are % fear araae afeard & aged fear fe saa FergHazen H at attire fara aaySi raat afearet at ara wivar fs fantsHUT H aia A atin farses aanfase 8, fagfac wt gat ae Tears BI a geatt Hr fear fe aqaa Rere yacafaal & aifarn fratsat gare i araacafirara & are % fragfaatfeat 4 aeras argad (atte) & ana atta prea at arteHat at at TE atcag afufasifer Paar var fe feed at sagaealfaal 4 ateaa F aifrs er 8 faraa gare: fgeat ar fearTUATATATFHS Al PRAT TAT | SA Ae H ae F TaraH argqaa/atte) Terr faarorat Ht cata H Tat ge ag Froaey Frater fe Faeroe_—quacatat feat qa g 1 ga atea & egfaa stat ces 2 saefrarsad & arre H area afte afer & ane attest)AHF AAI AITHT Aiea aqeT He fear ate arpncahyareyHT AAT TIA LAT | sTaHe faa A ya sea cararag FH fyotyoa area & fang fate gatsta Ht GeaTA eoTaTaT FH aria GreaHl TE 1 ANAT ATT HLA Bu,. |afafaeticr—az gfeat ofa fag geraat go acheart H amar fey FetaFHS aaral F ate A feet afraag fezHIT HT Hits frarsa aaa x ate fafa at afer & fafeqated & ||(Fz 22) . afe ara sea afaart H oat A aaa fraFH aay afearegataF faa at ease pera Hl Go fera-faeq awa aixveqa eam.aaa aaaet Tate fave aa fag afauaa sera at aeqfaat arqi faust wares gatat gear & faada wt wal at en & ate ateaifrn fautsa gat & agen Ba at saat aeafa & feat a away rfat foat at ga afer at oifeare ay ga ara an at alfa wk ararg aren fears at teat fad fears qubstor fret are a fratBr sted Sea afeare aT sata at freee at aferare eter Here Faaeal & afeanrfan feat ate fate wr 8 sah aager gat & fz% fear atat afew) facade feat ay cag & atx aad AAITH GATT,_ faa at afanad pera at ot axe fora-Paea ah at atte gagesGal Hl seat & facta wt afaaaa garg at arafaat ar gor fearswer orga afeare sea geaa ae at ater & fe afraaa fgzz , | . ) | Case: APOORVA SHANTILAL SHAH versus COMMISSIONER OF INCOME TAX GUJARAT-I, AHMEDABAD [[1983] 2 S.C.R. 492] (1983) અસવીકરણ: સ્થાનિક ભાષામાં અનુવાદિત આ ચુકાદા/હુકમનો હેતુ પક્ષકારોનેતેમની ભાષામાં જાણકારી ઉપલબ્ધ કરાવવા માત્રનો છે અને તેનો અન્યથાઉપયોગ થઇ શકશે નહિ. અન્ય તમામ વ્યવહારિક તેમજ સરકારી ઉદ્દેશો માટેમૂળ અંગ્રેજી ચુકાદો/હુકમ જ પ્રમાણિત અને માન્ય રહેશે. DISCLAIMER:Thetranslatedjudgmentinvernacularlanguage is meant for the restricted use of the litigant tounderstand it in his/ her language and may not be usedforanyotherpurpose. Forallpracticalandofficialpurposes, the English version of the judgment shall beauthentic and shall hold the field for the purpose ofexecution and implementation.===================================================દીવાની અરજનં. ૩૫/૧૯૮૨ અરજદારઃ અપૂર્વા શાંતિલાલ શાહ વિરુધ્ધ સામાવાળા : આવકવેરાના કમિશનર ગુજરાત-૧, અમદાવાદ ચુકાદાની તારીખઃ૦૩/૦૩/૧૯૮૩ ખંડઃ સેન, અમરેંદ્ર નાથ (જે) ખંડઃ સેન, અમરેંદ્ર નાથ (જે),ભગવતી, પી. એન. સાઇટેશન : ૧૯૮૩ AIR ૪૦૯ ૧૯૮૩ SCR (૨) ૪૯૨ ૧૯૮૩ એસસીસી (૨) ૧૫૫ ૧૯૮૩ સ્કેલ (૧) ૧૮૧ એક્ટઃ આંશિક વિભાજન-IV અન્ય પિતા "પિતૃ સત્તા" તરીકેના તેમના અધિકારનો/ઉપયોગ કરીને અથવા અન્યથા મિતાક્ષરા સ્કૂલ ઓફ હિન્દુ લો-આવકવેરોઅધિનિયમ, ૧૯૬૧, કલમ ૧૭૧ દ્વારા સંચાલિત હિંદુ સંયુક્ત પરિવારનીસંયુક્ત પારિવારિક મિલકતોના પોતાના અને તેમના સગીર પુત્રો વચ્ચે આંશિકવિભાજનને અસર કરી શકે છે. હેડનોટ : કરદાતા એક હિંદ અવિભાજિત પરિવાર છે, જેમાં ચાર સભ્યો છે, જેમ કે શ્રીઅપૂર્વ શાંતિલાલ શાહ, તેમની પત્ની શ્રીમતી. કરુણા અને તેમના નાના પુત્રોચિંતન અને તેજલ. મૂલ્યાંકન વર્ષ ૧૯૭૫-૭૬ ને લગતી આકારણીદરમિયાન.એચ. યુ. એફ. ના કર્તા તરીકે શ્રી અપૂર્વાએ આવકવેરાના અધિકારીનેઆવકવેરાના અધિનિયમ, ૧૯૬૧ (ત્યારબાદ અધિનિયમ તરીકે ઓળખવામાંઆવે છે) ની કલમ ૧૭૧ હેઠળ આંશિક વિભાજનને માન્યતા આપવા માટેઅરજી કરી હતી, જેમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે ઉપરોક્ત પરિવારના સભ્યોવચ્ચે બે આંશિક વિભાજન થયા હતા, એક ગુજરાત સ્ટીલ ટ્યુબ્સ લિમિટેડના૨૦૦ શેર્સના સંદર્ભમાં ૨૪.૧૨.૧૯૭૩ પર અને બીજું તે જ કંપનીના ૧૯૭૭નાશેર્સના સંદર્ભમાં ૨૯.૧૨.૧૯૭૩ પરઆવકવેરાના અધિકારીએ ત્રણ કારણોસર તેમને નોંધવાનો ઇનકાર કર્યો હતો, એટલે કે (૧) સગીર પુત્રોના કહેવા પરપાર્ટીશન કરવામાં આવ્યા નથી; (૨) બે સગીર પુત્રોની તરફેણમાં ચોક્કસફાળવણી કર્યા પછી.બાકીના શેર્સની સંપૂર્ણ ફાળવણી બાકીના ત્રીજા સહ-ભાગીદાર, સામાન્ય રીતે અપૂર્વાને અલગથી અથવા અપૂર્વ અને શ્રીમતીકરુણાને કરવામાં આવી ન હતી. કરુણાએ સંયુક્ત રીતે તેમને યુ. પી. તરીકેવર્ણવ્યા અને (૩) બે સગીર પુત્રો સહિત ત્રણ સભ્યો વચ્ચે અથવા યુ. પી. નાચાર સભ્યો વચ્ચે શેર્સની વહેંચણી સમાન રીતે કરવામાં આવી ન હતી, કારણ કેઅપૂર્વાની પત્ની કરુણા પણ પિતા અને પુત્રો વચ્ચેના ભાગલા પર સમાનહિસ્સો મેળવવા માટે હકદાર બની હતી. સહાયક અપીલ કમિશનર સમક્ષ દાખલકરવામાં આવેલી અપીલ સ્વીકારવામાં આવી હતી.મહેસૂલ દ્વારા આવકવેરાનીઅપીલ ટ્રિબ્યુનલમાં વધુ અપીલને મંજૂરી આપવામાં આવી હતી કારણ કેટ્રિબ્યુનલનો અભિપ્રાય હતો કે તાત્કાલિક કેસમાં આંશિક પાર્ટીશનો, જે હિન્દુકાયદાના માળખાની બહાર છે, તેને આવકવેરાના અધિનિયમની કલમ ૧૭૧નાહેતુઓ માટે માન્ય તરીકે માન્યતા આપી શકાતી નથી. ઉચ્ચ અદાલતમાં કલમ૨૫૬ (૧) હેઠળ સંદર્ભમાં ઉલ્લેખિત તમામ પ્રશ્નોના જવાબ કરદાતા વિરુદ્ધઆપવામાં આવ્યા હતા.ઉચ્ચ અદાલતે એવું માન્યું હતું કે હિન્દુ કાયદા હેઠળપિતાને પોતાના અને આ સગીર પુત્રો વચ્ચે સંયુક્ત પારિવારિક સંપત્તિના કોઈપણ આંશિક વિભાજનને પ્રભાવિત કરવાની કોઈ સત્તા અથવા અધિકારનથી.તેથી વિશેષ રજા દ્વારા અપીલ. અપીલને મંજૂરી આપતા કોર્ટે ઠેરવવામાં આવ્યુ : ૧.૧.હિન્દુ એ અવિભાજિત પરિવારના શેર્સોનું આંશિકવિભાજન હિન્દુ કાયદા હેઠળ અથવા ભારતીય આવકવેરાના કાયદા હેઠળ ખરાબન કહી શકાય. ૧.૨.પિતા દ્વારા પોતાની અને તેના સગીર પુત્રો વચ્ચે લાવવામાં આવેલીમિલકતોનું આંશિક વિભાજન હિન્દુ કાયદા હેઠળ માન્ય અને બંધનકર્તા છે.પોતાના અને પોતાના સગીર પુત્રો વચ્ચે સંયુક્ત પારિવારિક મિલકતોના આંશિકવિભાજનને અસર કરવાનો પિતાનો આ અધિકાર, પછી ભલે તે પિતા તરીકેનાતેમના ઉચ્ચ અધિકારનો ઉપયોગ કરવામાં હોય અથવા પિતૃ તરીકેનાઅધિકારનો ઉપયોગ કરવામાં હોય, તેનો ઉપયોગ પિતા દ્વારા પ્રામાણિકપણેથવો જરૂરી છે અને જો વિભાજન ન્યાયી અને ન્યાયી ન હોય તો તે વિભાજનનેપડકારવાના પુત્રોના અધિકારને આધિન છે. ૧.૩.પિતા તરીકેના તેમના ઉચ્ચ અધિકારનો ઉપયોગ કરીને સંયુક્ત કુટુંબનીસંપત્તિમાં વિક્ષેપ લાવવાનો પિતાનો અધિકાર અથવા પિતૃ તરીકેના તેમનાઅધિકારોને પ્રાચીન હિન્દુ કાયદામાં માન્યતા આપવામાં આવી છે.(પ૦૯ ડી-ઇ) Case: APOORVA SHANTILAL SHAH versus COMMISSIONER OF INCOME TAX GUJARAT-I, AHMEDABAD [[1983] 2 S.C.R. 492] (1983) ਅਪੂਰਵਾ ਸ਼ਾਂਤੀਲਾਲ ਸ਼ਾਹ ਬਨਾਮ ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਗੁਜਰਾਤ-ਪਹਿਲਾ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਮਾਰਚ 3, 1983 [ਪੀ. ਐਨ. ਭਾਗਵਤੀ ਅਤੇ ਅਮਰੇਂਦਰ ਨਾਥ ਸੇਨ, ਜੇਜੇ.] ਅੰਸ਼ਕ ਵੰਡ—ਕੀ ਪਿਤਾ ਆਪਣੇ ਇੱਕ "ਪਾਰਟੀਆ ਪੋਟੈਂਟੇ" ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਥਾਕਸ਼ਰਾ ਸਕੂਲ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਾਸਿਤ ਸਾਂਝੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਸੰਪਤੀਆਂ ਦਾ ਆਪਣੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਪੁੱਤਰ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਅੰਸ਼ਕ ਵੰਡ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ—ਆਮਦਨ ਕਰ ਐਕਟ, 1961, ਧਾਰਾ 171。 ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਅਵਿਭਾਜਿਤ ਪਰਿਵਾਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਮੈਂਬਰ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਅਪੂਰਵਾ ਸ਼ਾਂਤੀਲਾਲ ਸ਼ਾਹ, ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਕਰਨਿਕਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਪੁੱਤਰ ਚਿੰਤਨ ਅਤੇ ਤੇਜਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1975-76 ਲਈ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਾਰਵਾਈ ਦੌਰਾਨ, ਸ਼੍ਰੀ ਅਪੂਰਵਾ ਨੇ ਇੱਕ ਐਚ.ਯੂ.ਐਫ. ਦੇ ਕਰਤਾ ਵਜੋਂ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਧਾਰਾ 171 ਦੇ ਤਹਿਤ ਇੱਕ ਅੰਸ਼ਕ ਵੰਡ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਲਈ ਇੱਕ ਅਰਜ਼ੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ। ਐਕਟ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਦੋ ਅੰਸ਼ਕ ਵੰਡਾਂ ਹੋਈਆਂ, ਇੱਕ 24.12.1973 ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ ਸਟੀਲ ਟਿਊਬਜ਼ ਲਿਮਟਿਡ ਦੀਆਂ 7275 ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਦੂਜੀ 29.12.1973 ਨੂੰ ਉਸੇ ਕੰਪਨੀ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ। ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਰਜ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ (i) ਅੰਸ਼ਕ ਵੰਡ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ; ਦੋ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਐਲੋਕੇਸ਼ਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, ਬਾਕੀ ਸ਼ੇਅਰ ਤੀਜੇ ਸਾਂਝੇਦਾਰ, ਅਪੂਰਵਾ (ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਰਤਾ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ) ਨੂੰ ਅਲਾਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ (ii) ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦਾ ਵਿਤਰਣ ਤਿੰਨ ਮੈਂਬਰਾਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਜਾਂ ਚਾਰ ਐਚ.ਯੂ.ਐਫ. ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਪੂਰਵਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਕਰਨਿਕਾ ਨੂੰ ਵੀ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵੰਡ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਮਿਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ। ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਦੁਆਰਾ ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਪੀਲ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਪੀਲੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੋਰ ਅਪੀਲ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੇ ਇਸ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਹਿੰਦੂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਅੰਸ਼ਕ ਵੰਡ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਆਮਦਨ ਕਰ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 171 ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸੀ। ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਕੋਲ ਧਾਰਾ 125 (ਜੀ) ਤਹਿਤ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਾਰੇ ਸਵਾਲ ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਵਿਚਾਰੇ ਗਏ। ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਹਿੰਦੂ ਕਾਨੂੰਨ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਾਂਝੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਸੰਪਤੀਆਂ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਅੰਸ਼ਕ ਵੰਡ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਜਾਂ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਗਿਆ ਦੁਆਰਾ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਫੈਸਲਾ :1.1 ਹਿੰਦੂ ਅਣ-ਵੰਡ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਅੰਸ਼ਕ ਵਿਭਾਜਨ ਹਿੰਦੂ ਕਾਨੂੰਨ ਜਾਂ ਭਾਰਤੀ ਆਮਦਨ ਕਰ ਐਕਟ ਤਹਿਤ ਨਿਸਫਲ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। 1.2. ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਦਾ ਅੰਸ਼ਕ ਵਿਭਾਜਨ ਹਿੰਦੂ ਕਾਨੂੰਨ ਤਹਿਤ ਵਾਜਬ ਅਤੇ ਬੰਨਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਿਤਾ ਦੇ ਇਸ ਅਧਿਕਾਰ ਨੂੰ ਜੋ ਉਹ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਅੰਸ਼ਕ ਵਿਭਾਜਨ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਉੱਚ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਲੋੜ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਹੈ, ਇਹ ਅਧਿਕਾਰ ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿਭਾਜਨ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਵਿਭਾਜਨ ਨਿਆਂਪੂਰਨ ਅਤੇ ਨਿਰਪੱਖ ਨਹੀਂ ਹੈ। 1.3. ਹਿੰਦੂ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਉੱਚ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਂਝੀ ਜਾਇਦਾਦ ਨੂੰ ਵੰਡਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। 1.4. ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦਾ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਕਿ ਜੱਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਫੈਸਲਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਾਂਝੇ ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਅੰਸ਼ਕ ਵਿਭਾਜਨ ਕੁਝ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਾਜਬ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਾਂਝੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਅੰਸ਼ਕ ਵਿਭਾਜਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਉੱਚ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅੰਸ਼ਕ ਵਿਭਾਜਨ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਗਲਤ ਹੈ। Case: APOORVA SHANTILAL SHAH versus COMMISSIONER OF INCOME TAX GUJARAT-I, AHMEDABAD [[1983] 2 S.C.R. 492] (1983) A c, D ..;92 APOORVA SHANTILAL SHAH v. COMMISSIONER OF INCOME TAX GUJARAT-I, AHMEDABAD March 3, 1983 [P. N. BHAGWATI AND AMARBNDRA NATH SEN, 'JJ.J " Partial partition- lVhether the father in exercise of his right as "patrla potestas" or otherwise can effect a pa,tial partition between himself and his minor so1',_s of joint family properties of a Hindu Joint Family governed by the Mitakshara School of Hindu Law-Income Tax Act, 1961, Section 171. The assessee is a Hind undivided Family consisting of four members, namely, Sri Apoorva Sbantilat Shah, his wife Smt. Karuna and their minor sons Chintan and Tejat. During the assessment pertaining to the assessment year 1975-76. Shri Apoorva as a Karta of the H.U.F. made an application to the Income Tax Officer for recognising partial partition under S. 171 of the Income .Tax Act, 1961 (hereinafter referred to as the Act) claiming that two partial parti· tions had taken place amongst the members of the said family, one on 24.12.1973 in respect of 200 shares of Gujarat Steel Tubes Ltd. and the other on 29.12.1973 in respect of 1777 shares of the same company. The Ince.me Tax Officer refused to· record them for three reasons. namely (i) the partitions have not been made at the instance of the minor sons; (ii) after making certain allocations in favour of the two minor sons, the remaining shares were not allotted in their entirety to the remaining third coparcener, namely Apoorva separately or Apoorva and Smt. Karunajointly describing them as H.U.F'. and (iii) the distribution of shares had not been made equally either amongst the three members including the two minor sons or amongst the four members of the H.U.F., as Apoorva's wife Karuna also became entitled to an equal share on partition between the father and sons. The appeal preferred before the Assistant Appellate Commissioner was accepted. The further appeal, by Revenue to the Income Tax Appellate Tribunal was allowed since the Tribunal was of the opinion that the partial partitions in the instant case, being outside the framework of the Hindu Law could not be recognised as valid for the purposes 6f Section 171 of the Income Tax Act. All the questions referred to in the reference under Section 256 (1) to the High Court were answer-ed against the assessee. The High Court held that under Hindu Law the father has no power or authority to effect any partial partition of joint family properties between himself and &his minor sons. Hence the appeal by speci~l Jeave. AHowing the appeal, the Cour~ ' t ' HELD : J. I. Partial Partition of the shares belonging to the Hindu undivided Family cannot be said to be bad either under the Hindu Law or under the Indian Income Tax Act. [514 H, SIS A] 1.2. Partial partition of properties brought about by the father between himself and his minor sons is valid and binding under the Hindu Law. This right of the father to effect a partial partition of joint family properties between himself and bis minor sQDs, whether in exercise of bis superior riaht as father or in exer-cise of the right as patria poles/as has neqessarily (_to be exercised bona fide by the father and is subject to the right of the sons to challenge the partition, if the parti-tion is not fair and just. [Sll C·E] • 1.3. The right of the father to bring about the disruption nf the joint family properties in exercise pf his superior right, as fathCt" or of his rights as patria potestas is recognised in ancient Hindu Law. [509 D-E] Case: APOORVA SHANTILAL SHAH versus COMMISSIONER OF INCOME TAX GUJARAT-I, AHMEDABAD [[1983] 2 S.C.R. 492] (1983) 1.3. The right of the father to bring about the disruption nf the joint family properties in exercise pf his superior right, as fathCt" or of his rights as patria potestas is recognised in ancient Hindu Law. [509 D-E] 1.4. The stand taken by the High Court to the effect that the propo,ition laid down by judicial decisions to the effect that partial partition of a joint Hindu family qua some joint family properties or qua some members of the joint family is permissible and valid in law, will apply only when partial partition is f':ffected with the consent of the members of joint family and cannot be extended to a case when partial partitiori is sought to be brought by father in exercise of his superior rights as father or his right as patria potestas is incorrect. (509 F-H] If the father in exercise of his superior right or of bis right as patria potestas in entitled to bring about a complete disruption of the joint family and to effect a complete partition of joint family properties of a Hindu joint family consisting of himself and bis -minor sons even against the wishes of the minors and if partial partition be permissible with the consent of sons when they have all become major, the pOwer or authority of the father to effc:ct the partition of properties c.aonot be limited only to a case where the partition is tot111. Even if · the test of consent is to apply, the father as the natural guardian of the minor sons will normally be in a position to give such consent and it cannot be said as matter of universal application )hat in all such cases of partition, part.iaJ or other· wise, there is bound to be a conflict of interest between the father and bis sons. If tbe father does not act bonafide in the matter when he effects partition of joint family properties between himself and his minor sons, whether wholly or partially the sons on attaining majority may challenge the partition and ask for appropriate ~eliefs lincluding a proper partition. In appropriate cases even during minority, the minor sons through a proper guardian may impeach the validity of the parti-tion brought ab~ut by the fathCr either in entirety of the joint family properties or only in respect of part thereof, if the partition had been effected by'(be father to the detriment of the minor sons and to the prejudice of their interest. [SID A-HJ Charandas Haridas v. Commissioner of Income Tax, Bombay'(1960) 39 I. T.R. 202 (S.C.) Kalloomal Tapeswari Prasad (HUF) v. Commissiontr of Income Tax. Kanpur (1982) 133 l.T.R. 690 {S.C.) followed: · A 8 c D fl G A B c D B G 1.5. The provisions of the Income Tax Act, 1961 before the amendment by Finance Act (No. 2 of 1980) also clearly recognise partial partition. The defini· tioo of partial partition in Explanation (b) filakes it clear that partial partition as regards the persons constituting the Hindu undivided family or as regards proper-ties belonging to the Hindu Undivided family, or both, is recognised. [514 F·G] 2.1. A partial partition of any joint family property by the·father between himself and his sons does not become inva1lid on the ground that there bas been no equal distribution amongst the co-sharers It is expected that the father who seeks to bring about a partial partition of joint family properties will act bana fide in the interest of the joint family and its members bearing in mind in particular the interest of the minor sons. If, however. any such partial revision causes any prejudice to any of the minor sons and if any minor son feels aggrieved by any such partial partition, be can always challenge the validity of such partial parti· tion in an appropriate proceeding and the validity of such partial partition will necessarily have to be adjudicated upon in the proceeding on a proper considera-tioil of an the facts and circumstances of'the case. Till such partial partition has been held to be invalid by any competent court, the partial partition must be held to be valid. [515 D-FJ Case: APOORVA SHANTILAL SHAH versus COMMISSIONER OF INCOME TAX GUJARAT-I, AHMEDABAD [[1983] 2 S.C.R. 492] (1983) 1.4. ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦਾ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਕਿ ਜੱਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਫੈਸਲਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਾਂਝੇ ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਅੰਸ਼ਕ ਵਿਭਾਜਨ ਕੁਝ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਾਜਬ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਾਂਝੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਅੰਸ਼ਕ ਵਿਭਾਜਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਉੱਚ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅੰਸ਼ਕ ਵਿਭਾਜਨ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਗਲਤ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਪਿਤਾ ਆਪਣੇ ਉੱਚ ਅਧਿਕਾਰ ਜਾਂ ਪੈਟ੍ਰੀਆ ਪੋਟੇਸਟਾਸ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸਾਂਝੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੰਗ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਨਾਬਾਲਗ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਹਿੰਦੂ ਸੰਯੁਕਤ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਸੰਯੁਕਤ ਪਰਿਵਾਰਕ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਵੰਡ ਕਰਨ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਨਾਬਾਲਗਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੋਣ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਅੰਸ਼ਕ ਵੰਡ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਜਾਂ ਅਧਿਕਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਮਾਮਲੇ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਜਿੱਥੇ ਵੰਡ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇ। ਭਾਵੇਂ ਸਹਿਮਤੀ ਦੀ ਪਰੀਖਿਆ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇ, ਪਿਤਾ ਨਾਬਾਲਗ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਵਜੋਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਜਿਹੀ ਸਹਿਮਤੀ ਦੇਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿ ਵੰਡ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਅੰਸ਼ਕ ਜਾਂ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹਿੱਤਾਂ ਦਾ ਟਕਰਾਅ ਹੋਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਪਿਤਾ ਆਪਣੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਨਾਬਾਲਗ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਯੁਕਤ ਪਰਿਵਾਰਕ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਂ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ 'ਤੇ ਵੰਡ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਢੁਕਵੀਂ ਵੰਡ ਸਮੇਤ ਢੁਕਵੀਆਂ ਰਾਹਤਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਨਾਬਾਲਗ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਢੁਕਵੇਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਨਾਬਾਲਗ ਪੁੱਤਰ ਇੱਕ ਢੁਕਵੇਂ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਰਾਹੀਂ ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਸਾਂਝੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਦੇ ਪੂਰੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਇਸਦੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਵੰਡ ਦੀ ਵੈਧਤਾ 'ਤੇ ਇਲਜਾਮ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਵੰਡ ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਨਾਬਾਲਗ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਦੇ ਪੱਖਪਾਤ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਚਰਨਦਾਸ ਹਰੀਦਾਸ ਬਨਾਮ ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਮਿਸ਼ਨਰ, ਬੰਬੇ (1960) 39 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 202 (ਐਸ.ਸੀ.) ਕੱਲੂਮਲ ਤਪੇਸਵਰਲ ਪ੍ਰਸਾਦ (ਐਚ.ਯੂ.ਐਫ.) ਬਨਾਮ ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਮਿਸ਼ਨਰ। ਕਾਨਪੁਰ (1982) 133 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 690 (ਐਸ.ਸੀ.) ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। 1.5 ਆਮਦਨ ਕਰ ਐਕਟ, 1961 ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ, ਜੋ ਕਿ ਵਿੱਤ ਐਕਟ (ਨੰਬਰ 2 ਦੇ 1980) ਦੁਆਰਾ ਸੋਧਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਵੀ ਅੰਸ਼ਕ ਵਿਭਾਜਨ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅੰਸ਼ਕ ਵਿਭਾਜਨ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਵਿਆਖਿਆ (ਬੀ) ਵਿੱਚ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਹਿੰਦੂ ਅਣ-ਵੰਡ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਜਾਂ ਜਾਇਦਾਦ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਦੋਵੇਂ, ਅੰਸ਼ਕ ਵਿਭਾਜਨ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। 2.1 ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਾਂਝੀ ਪਰਿਵਾਰਕ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕੋਈ ਅਸਮਾਨ ਵਿਤਰਣ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਧੂਰਾ ਵਿਭਾਜਨ ਅਵੈਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਹ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪਿਤਾ ਜੋ ਸਾਂਝੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਦਾ ਅਧੂਰਾ ਵਿਭਾਜਨ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿੰਨਾ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕੇ ਉਹ ਸਾਂਝੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਛੋਟੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ। ਜੇ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਅਧੂਰਾ ਵਿਭਾਜਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੈਂਬਰ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਉਚਿਤ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਅਧੂਰੇ ਵਿਭਾਜਨ ਦੀ ਵੈਧਤਾ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਅਧੂਰੇ ਵਿਭਾਜਨ ਦੀ ਸਹੀਤਾ ਜ਼ਰੂਰ ਹਰ ਇੱਕ ਗੱਲ ਅਤੇ ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦੇ ਵਜ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕੋਈ ਵੀ ਯੋਗ ਅਦਾਲਤ ਦੁਆਰਾ ਅਧੂਰੇ ਵਿਭਾਜਨ ਨੂੰ ਅਵੈਧ ਨਹੀਂ ਠਹਿਰਾਇਆ ਜਾਂਦਾ, ਅਧੂਰਾ ਵਿਭਾਜਨ ਨੂੰ ਵੈਧ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। 2.2 ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਖੁੱਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਅਧੂਰਾ ਵਿਭਾਜਨ ਨੂੰ ਇਸ ਅਧਾਰ ਤੇ ਅਵੈਧ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਹਿੱਸੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਵੰਡੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨਾ। ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਵਿਭਾਜਨ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਹੈ ਕਿ ਵਿਭਾਜਨ ਅਸਲ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਵਿਭਾਜਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮ ਜਾਂ ਕਾਲਪਨਿਕ ਪਾਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। 2.3 ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਅਧੂਰਾ ਵਿਭਾਜਨ ਸ਼ਾਮ ਜਾਂ ਕਾਲਪਨਿਕ ਹੈ ਜਾਂ ਇਹ ਇੱਕ ਅਸਲ ਵਿਭਾਜਨ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ 'ਤੇ ਅਮਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਧੂਰੇ ਵਿਭਾਜਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮ ਜਾਂ ਕਾਲਪਨਿਕ ਜਾਂ ਇੱਕ ਅਸਲ ਵਿਭਾਜਨ ਨਾ ਹੋਣ ਦਾ ਕੋਈ ਫੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਬਰਾਬਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਅਧੂਰਾ ਵਿਭਾਜਨ ਹਿੰਦੂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਹੋਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੱਭਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਧੂਰੇ ਵਿਭਾਜਨ ਨੂੰ ਆਮਦਨ ਕਰ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 171 ਦੇ ਉਪਬੰਧਾਂ ਤਹਿਤ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਸਿਵਲ ਅਪੀਲ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ: ਸਿਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰਬਰ 35 ਆਫ਼ 1982 ਗੁਜਰਾਤ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ 9 ਜੁਲਾਈ, 1981 ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਅਤੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਛੁੱਟੀ ਦੁਆਰਾ ਅਪੀਲ, ਆਮਦਨ ਕਰ ਹਵਾਲਾ ਨੰਬਰ 28 ਆਫ਼ 1980 ਵਿੱਚ। Case: APOORVA SHANTILAL SHAH versus COMMISSIONER OF INCOME TAX GUJARAT-I, AHMEDABAD [[1983] 2 S.C.R. 492] (1983) ૧.૩.પિતા તરીકેના તેમના ઉચ્ચ અધિકારનો ઉપયોગ કરીને સંયુક્ત કુટુંબનીસંપત્તિમાં વિક્ષેપ લાવવાનો પિતાનો અધિકાર અથવા પિતૃ તરીકેના તેમનાઅધિકારોને પ્રાચીન હિન્દુ કાયદામાં માન્યતા આપવામાં આવી છે.(પ૦૯ ડી-ઇ) ૧.૪.ઉચ્ચ અદાલતે એવું વલણ અપનાવ્યું હતું કે ન્યાયિક નિર્ણયો દ્વારા સંયુક્તહિંદુ પરિવારનું આંશિક વિભાજન એટલે કે સંયુક્ત કુટુંબની કેટલીક મિલકતોઅથવા સંયુક્ત પરિવારના કેટલાક સભ્યોને કાયદામાં સ્વીકાર્ય અને માન્યગણવામાં આવે છે, તે ત્યારે જ લાગુ થશે જ્યારે આંશિક વિભાજન સંયુક્તપરિવારના સભ્યોની સંમતિથી કરવામાં આવે અને જ્યારે પિતા દ્વારા પિતાતરીકેના તેમના ઉચ્ચ અધિકારો અથવા પિતૃ તરીકેના તેમના અધિકારનોઉપયોગ કરીને આંશિક વિભાજન લાવવાની માંગ કરવામાં આવે ત્યારે તે કેસસુધી વિસ્તૃત કરી શકાતો નથી. (પ૦૯ એફ-એચ) જો પિતા પોતાના ઉપરના અધિકાર અથવા પિતૃ તરીકેના અધિકારનો ઉપયોગકરીને સંયુક્ત કુટુંબમાં સંપૂર્ણ વિક્ષેપ લાવે અને સગીરની ઇચ્છા વિરુદ્ધ પણપોતાના અને પોતાના સગીર પુત્રોની બનેલી હિન્દુ સંયુક્ત કુટુંબની સંયુક્તપારિવારિક સંપત્તિઓનું સંપૂર્ણ વિભાજન કરે અને જો પુત્રોની સંમતિથી આંશિકવિભાજનને મંજૂરી આપવામાં આવે, જ્યારે તેઓ બધા મોટા થઈ ગયા હોય, તોમિલકતોનું વિભાજન કરવાની પિતાની સત્તા અથવા સત્તા માત્ર એવા કેસ સુધીમર્યાદિત ન હોઈ શકે જ્યાં વિભાજન કુલ હોય.જો સંમતિની કસોટી લાગુ કરવાનીહોય તો પણ, સગીર પુત્રોના કુદરતી વાલી તરીકે પિતા સામાન્ય રીતે આવીસંમતિ આપવાની સ્થિતિમાં હશે અને તે સાર્વત્રિક ઉપયોગની બાબત તરીકે કહીશકાય નહીં કે ભાગલાના આવા તમામ કિસ્સાઓમાં, આંશિક અથવા અન્યથા, પિતા અને તેના પુત્રો વચ્ચે હિતોનો સંઘર્ષ થવાનું બંધાયેલો છે.જો પિતા પોતાનીઅને તેના સગીર પુત્રો વચ્ચે સંયુક્ત કુટુંબની મિલકતોના વિભાજનને અસરકરતી વખતે આ બાબતમાં પ્રામાણિકપણે કામ કરે છે, તો પછી ભલે તે સંપૂર્ણ કેઆંશિક રીતે હોય, બહુમતી પ્રાપ્ત કર્યા પછી પુત્રો વિભાજનને પડકાર આપી શકેછે અને યોગ્ય વિભાજન સહિત યોગ્ય રાહત માંગી શકે છે.યોગ્ય કિસ્સાઓમાંલઘુમતી દરમિયાન પણ સગીર પુત્રો યોગ્ય વાલી દ્વારા પિતા દ્વારા લાવવામાંઆવેલા ભાગલાની માન્યતાને સંયુક્ત કુટુંબની મિલકતની સંપૂર્ણતામાં અથવામાત્ર તેના ભાગના સંદર્ભમાં વાંધો ઉઠાવી શકે છે, જો વિભાજન પિતા દ્વારાસગીર પુત્રોને નુકસાન પહોંચાડવા અને તેમના હિતના પૂર્વગ્રહ માટે કરવામાંઆવ્યું હોય. ચરણદાસ હરિદાસ વિ. આવકવેરાના કમિશનર, બોમ્બે (૧૯૬૦) ૩૯ આઇ.ટી. આર. ૨૦૨ (એસ. સી.) કલ્લૂમલ તાપેશ્વરી પ્રસાદ (એચયુએફ) વિ. આવકકમિશનર જે. જે. ટેક્સ. કાનપુર (૧૯૮૨) ૧૩૩ આઇ. ટી. આર. ૬૯૦ (એસ.સી.) એ નીચે મુજબ: ૪૯૪૧.૫.નાણાકીય અધિનિયમ (૧૯૮૦નો નંબર ૨) દ્વારા સુધારા પહેલાઆવકવેરાના અધિનિયમ, ૧૯૬૧ની જોગવાઈઓ પણ આંશિક વિભાજનનેસ્પષ્ટપણે માન્યતા આપે છે.સમજૂતી (બી) માં આંશિક ભાગલાની વ્યાખ્યાસ્પષ્ટ કરે છે કે હિન્દુ અવિભાજિત કુટુંબની રચના કરતી વ્યક્તિઓ અથવા હિન્દુ અવિભાજિત કુટુંબ અથવા બંને સાથે જોડાયેલા યોગ્ય સંબંધોના સંદર્ભમાંઆંશિક વિભાજનને માન્યતા આપવામાં આવી છે. ૨.૧.પિતા દ્વારા પોતાની અને તેના પુત્રો વચ્ચે સંયુક્ત કુટુંબની મિલકતનીઆંશિક વહેંચણી આ આધાર પર અમાન્ય નથી બનતી કે સહભાગીદારોમાંસમાન વહેંચણી કરવામાં આવી છે. એવી અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે કે જે પિતાસંયુક્ત કુટુંબની મિલકતોનું આંશિક વિભાજન લાવવા માંગે છે તે સંયુક્ત કુટુંબઅને તેના સભ્યોના હિતમાં, ખાસ કરીને સગીર પુત્રોના હિતને ધ્યાનમાં રાખીને,પ્રામાણિકપણે કાર્ય કરશે.જો, તેમ છતાં, જો આવા કોઈ આંશિક પુનરાવર્તનથીકોઈ સગીર પુત્રો માટે કોઈ પૂર્વગ્રહ પેદા થાય છે અને જો કોઈ સગીર પુત્ર આવાકોઈ આંશિક વિભાજનથી વ્યથિત લાગે છે, તો તે હંમેશા યોગ્ય કાર્યવાહીમાંઆવા આંશિક વિભાજનની માન્યતાને પડકાર આપી શકે છે અને જ્યાં સુધી કોઈસક્ષમ અદાલત દ્વારા આવા આંશિક વિભાજનને અમાન્ય ઠેરવવામાં ન આવે ત્યાંસુધી કેસના તમામ તથ્યો અને સંજોગો પર યોગ્ય વિચારણા કરીને કાર્યવાહીમાંઆવા આંશિક વિભાજનની માન્યતાનો નિર્ણય લેવો જરૂરી રહેશે. ૨.૨. ભાગનું સમાન રીતે વિભાજન કરવામાં આવ્યું નથી અને તેને માન્યતાઆપવાનો ઇનકાર કરવામાં આવે તે આધાર પર આંશિક વિભાજનને અમાન્યગણવા માટે આવકવેરાના સત્તાવાળાઓ માટે તે ખુલ્લું નથી.વિભાજન સાચું છે કેનહીં તેની યોગ્ય તપાસ પર નિષ્કર્ષ પર આવવા માટે વિભાજનને માન્યતા આપતા પહેલા આવકવેરાના અધિકારી માટે નિઃશંકપણે ખુલ્લું છે.જો તપાસદરમિયાન આવકવેરાના અધિકારીને એવું તારણ આવે કે વિભાજન બનાવટીઅથવા કાલ્પનિક છે, તો તે તેને માન્યતા આપવાનો ઇનકાર કરવાનો સંપૂર્ણઅધિકાર ધરાવે છે. Case: APOORVA SHANTILAL SHAH versus COMMISSIONER OF INCOME TAX GUJARAT-I, AHMEDABAD [[1983] 2 S.C.R. 492] (1983) , | . ) | gera at arated at atifae frarsa aaag 1 sa fear aay ateaga aaaen Galata gages gat al evar & farda wl afquargare sr arafaal ar ga fautta at Hare ale wa fare fatesaeata aa aif faarsra edtwa & ale egrataa & facta & fafaategrar ara 2 at aa Fadl arar fe fea cmeatae arene oz as TETat anaté fe at frat aga ake aad aaqgen gal & draafauar-fgg Zara tr arafaat ar ga faut ac ana g, ag aay atxaay qaaes Gal & ag afanaa gers al aeofeal ar aifare farsa-wey db far gaat al star. afe frat afanat Here at gas aaa& fea dag nega at fa arata at alfa faarsa ayaa Here ateaaaen gat afea sat aaeat & aaifen fea Ft alaty afe arafe atmera at arate att waaen gataafiee deere & ara fratarareaa: dat acafa ea at feafa F ale ate arasdia fagia F waHagadl ser ar anat fe ati arg faa F Ua gat aaaHfrar ak sas gat A feadet aaratrardeiafefrarataeHay aay Tat & ata afanaa zea at arafeal ar gorar ariasfraraa aauifan eT Saal Hat F aT TIT ata oz 9m fanaa ataac & ane & att ofa faarsa ofa agfad aaate ait aaa gs 1& aaaeH Tea Bua, Tatas aaa H, aaaeH gat F avers H aTeTT& afaaaa sera at arga acafa al aad at tae aifee arateat araa frat eran faa aa faa & alfaer ay qatdt & aaa g,afe frat ater faust aaaen gal & sferger ate sam feat & factafeat rat 21 (Fz 23):| | akan ang qt faanr aiaat afafraa, 1961 ® goardiger ease: afer fear area ei saa afafsaa atearer 171 atSqaTT 8 H equelacy (a) Hat ag ahearar J ag ease Si Tay& fHferg afanae pera SF eaferal FareA ar fees afawar Herahaaeal & art H aaar sat ar aifrs fates aT s1 (FT (FT 28) 1 (FT (FT 28) |feat are aaa afte aaa gat} fia afawaa fee Hera ataif fearsga arent ot afafantea ret at sat & fe aafecsaretFH qaacaquat faa agt feat wat wegrat ag at aay Ss fe wTfaa afawac gaze at aeafaal at atfers fara wetaT atem 2,ag afanaa gera H alt sah aaeal F fate wT a qaqaen gal F a | vs3 | oo, “¢ Q : | ll} - . yo-_ a | | i—_ « | » | | Popo . yy | Ax| : , = ‘fea t eqrafit tad gu aguas eTa ard ater) reg afe‘fret afer faust & aanen Gat Ha fat ocatg sfoge saraTal g At afe HE gaaeH oa fat W aifan faatat & safaaHETS HUT F TT ae, Bahar Haare H, VS aiferas farses R athsegwT gra Gilat & apa g a RS attfrw fare B atfacr arfoieMaa STA, AAA H argo geal ac aftfeafaat ax, far ete‘faart eh fear area) aa oa Peet gers carota aT UF attfarerfaarss afafeary afafraifer 4 Prarare ca aa aifire faataq‘fafrara Arar stat atfec i araat srfrertt aifire fata at xaamare qt afafyareg TalAra aHat fH feeat HT Tar TAT Taremat frat aa g ate 38 aeaar 23 & gare wel eC aeAT | afs taralg frongy rate fs atfce fautsa fearadt at fer € azararectaa Tet, erat afeard are ata BTA Te aT SPR attire‘faust ferg fafa & aecata aerar fafantey 8, cafe aifrs PeartBT ATR STS arTHt afafara st TT 171 B ara F HATaaa eat BT ate Frater araems way ga MTT aT HEAT atfa sac feeat or aifrn faunas at are 1 (42130) a T1982] a | wi-— |Po : | (Apoovier v. Rama SubbaHERATTATA VAT FeatATT “y | 4g) ) ee, _ - ty !| } :| | | tl a ) | ae “4 | yy | OO wy wo a yy Se7| ~~.||Y=|_-|po,|;i_a|a|| . . | fafa ate afrarfeat : 1982 at fafaa adie do 35. _ 1980 % aaa fade do Wi gauaseaTATRae9 Fag, 1981 % favig afte anda & fareg fade sarge Fax at asANT| | oe aataral at ate &“aaa dio Tqo qifcer, TUTarea ate atae fafa|geaet at ate 8_watt Go ato araeat, aftercafag att FATS Yo garfeit : Maa ar fara eqrarfeafa ates ara aa afer7 rararfncti aa,| | fata aariat wat al ae ea atta H fafeaa Rhager Hemetag gfe eC Ua fag fear afauad fraqcar ged H ata gt afaara atzea arofaat aT arse ar, faah HT acqey TAT4 faeg fafa at faarercr aren ara etal &, cat aga attraae HAARgat Hatters faarra at aaar & at sat ?, 2. fratfedt, wa ferg afraaa gera (faa sad cad Tea Case: APOORVA SHANTILAL SHAH versus COMMISSIONER OF INCOME TAX GUJARAT-I, AHMEDABAD [[1983] 2 S.C.R. 492] (1983) 2.2. It is not open to the Income-tax Authorities to consider a partial partition to be invalid on the ground that shares b3.ve not been equally divided apd to refuse to recognise the same. It is uodoubted_ly open to the: Income-tax Officer before recognising the partition to come .to a conclusion on proper enquiry whether the partition is genuine or not. If the Income·tax Officer on enquiry comes to a finding that the partition is sham or fictitious, be will be perfectly within his right to refuse to recognise the same. [515 F-GJ · 2.3. In the instant case, there is no:, finding that the partial partition is sham or fictitious or that the partial partition is not a genuine one and ha~ not been acted upon. As there is no finding that the partial partition is sham or ficti· tious or not a genuineione, on enquiries made by the Income-tax Officer, and as the partial partition is otherwise valid under the Hindu Law1 the partial partition baS necessarily to be recognised under the provisions of S. 171 of the Income-tax Act and the assessment must be necessarily made on the basis that there is partial partition of the said shares. _[515 H, 5,16 A-BJ CIVIL APPELLATE JURISDICTION : 1982 Civil Appeal No. 35 of Appeal by Special leave from the Judgment and Order dated the 9th July, 1981 of the Gujarat High Court in Income Tax Refer-ence No. 28 of 1980. P.H. Parekh, Harlsh Salva and Gautam Philip for the Appel-J,.nt. ., S.C. Manchanda, Anii·Dev Singh and Miss A. Subhashini for the Respondent. The Judgment of the Court was delivered by AMARENDRA NATH SEN, J. The principal question for decision in this appeal by Special Leave is whether the father in exercise of his right as Patria Potestas or otherwise can effect a partial partition between himself and his minor sons of joint family proper-ties of a Hindu joint family governed by the Mitakshara School of Hindu Law. The assessee, a Hindu undivided family (hereinafter referred to as H.U.F.), which consists of four members, namely,(l) Shri Apoorva Shantilal Shah, 2) bis wife Smt. Karuna and their minor sons (3) Chin tan and 4) Tejal, is the appellant before us. The members of the H.U.F. are governed by the Mitaksbara School of Hindu Law. The assessment year in question is the year 1975-76. During the assess-ment pertaining to the assessment year under consideration, Sbri Apoorva who is the father of the minor sons and husband of Smt. Karuna and the Karta of the H. U .F. made an application to the Income Tax Officer for recognising partial partition under S. 171 of the Income Tax Act, 1961 (hereinafter referred to as the Act), claim-ing that two partial partitions had taken place amongst the members of the said family, one on 24.12.1973 in respect of 200 shares of Gujarat Steel Tubes Ltd. and the other on 29.12.1973 in respect of 1777 shares of the same company. On enquiry the Income-Tax Officer (hereinafter for the sake of brevity referred to as I.T.O.) found that the partial partitions had been embodied in memoranda of agreements of partition. The I.T.O. however, refused to record that there had been a partial partition of joint family properties, as he was of the view that partial partitions in question could not be recognised inasmuch as the remaining shares, after making certain allocations in favour of the two minor sons were not allotted in their entirety to the remammg . third coparcener, n•mely, Sbri Apoorva separately or to Shri Apoorva and his wife Karuna jointly, describing them as members of the H.U.F. The I.T.O. further held that the said partitions did not purport to have been made at th~ .instance of the minor children, as this course would re-quire the apprQY!!l ()f the <;:ourt b11t the s~me l!ad been purported to A B c D E F G H A B c D E F G H 496 (1983) 2 S.C.R. Case: APOORVA SHANTILAL SHAH versus COMMISSIONER OF INCOME TAX GUJARAT-I, AHMEDABAD [[1983] 2 S.C.R. 492] (1983) ਸਿਵਲ ਅਪੀਲ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ: ਸਿਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰਬਰ 35 ਆਫ਼ 1982 ਗੁਜਰਾਤ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ 9 ਜੁਲਾਈ, 1981 ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਅਤੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਛੁੱਟੀ ਦੁਆਰਾ ਅਪੀਲ, ਆਮਦਨ ਕਰ ਹਵਾਲਾ ਨੰਬਰ 28 ਆਫ਼ 1980 ਵਿੱਚ। ਪੀ.ਐਚ. ਪਾਰੇਖ, ਹਰੀਸ਼ ਸਲਵਾ ਅਤੇ ਗੌਤਮ ਫਿਲਿਪ, ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਲਈ। ਐਸ.ਸੀ. ਮਨਚੰਦਾ, ਅਨੀ · ਦੇਵ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਿਸ ਏ. ਸੁਭਾਸ਼ਿਨੀ ਲਈ ਜਵਾਬਦਾਤਾ. ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਅਮਰੇਂਦਰ ਨਾਥ ਸੇਨ, ਜੇ. ਦੁਆਰਾ ਸੁਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਮਰੇਂਦਰ ਨਾਥ ਸੇਨ, ਜੇ. ਇਸ ਅਪੀਲ ਵਿੱਚ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮੁੱਖ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਿਤੇ ਪਿਤਾ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਤਰਾ ਪੋਟੈਸਟਸ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਯੁਕਤ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਅੰਸ਼ਕ ਵਿਭਾਜਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਇਹ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਸੰਯੁਕਤ ਪਰਿਵਾਰ ਹੈ ਜੋ ਮਿਤਾਕਸ਼ਰਾ ਸਕੂਲ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਾਸਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ. ਮੁਲਾਂਕਣਕਾਰ, ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਅਵਿਭਾਜਿਤ ਪਰਿਵਾਰ (ਹੇਠਾਂ ਐਚ.ਯੂ.ਐਫ. ਵਜੋਂ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ), ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਮੈਂਬਰ ਹਨ, ਨਾਮਜ਼ਦ (1) ਸ਼੍ਰੀ ਅਪੂਰਵ ਸ਼ਾਂਤੀਲਾਲ ਸ਼ਾਹ, (2) ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਕਰੁਣਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਪੁੱਤਰ (3) ਚਿੰਤਨ ਅਤੇ (4) ਤੇਜਲ, ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਹੈ। ਐਚ.ਯੂ.ਐਫ. ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਮਿਤਾਕਸ਼ਰਾ ਸਕੂਲ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਾਸਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਸਵਾਲ 1975-76 ਦਾ ਸਾਲ ਹੈ। ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਜਿਸ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੇ ਸਾਲ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਸ਼੍ਰੀ ਅਪੂਰਵ ਜੋ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਪਿਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਕਰੁਣਾ ਦਾ ਪਤੀ ਅਤੇ ਐਚ.ਯੂ.ਐਫ. ਦਾ ਕਰਤਾ ਸੀ, ਨੇ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਆਂਸ਼ਕ ਵਿਭਾਜਨ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿੱਤੀ, ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਦੋ ਆਂਸ਼ਕ ਵਿਭਾਜਨ ਹੋਏ ਸਨ, ਇੱਕ 24.12.1973 ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ ਸਟੀਲ ਟਿਊਬਜ਼ ਲਿਮਟਿਡ ਦੇ 2000 ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਬਾਰੇ ਅਤੇ ਦੂਜਾ 29.12.1973 ਨੂੰ ਉਸੇ ਕੰਪਨੀ ਦੇ 1777 ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਬਾਰੇ। ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਦੇ ਬਾਅਦ ਆਇਕਰਨ ਅਧਿਕਾਰੀ (ਹੇਠਾਂ ਸੰਖੇਪ ਲਈ ਆਈ.ਟੀ.ਓ.) ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਆਂਸ਼ਕ ਵਿਭਾਜਨ ਵਿਭਾਜਨ ਦੇ ਯਾਦਗਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਆਈ.ਟੀ.ਓ. ਨੇ ਇਹ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਸੰਯੁਕਤ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਆਂਸ਼ਕ ਵਿਭਾਜਨ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਇਸ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਸੀ ਕਿ ਸਵਾਲ ਵਿੱਚ ਆਂਸ਼ਕ ਵਿਭਾਜਨ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੋ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਅਲਾਟਮੈਂਟ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਾਕੀ ਬਚੇ ਸ਼ੇਅਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਕੀ ਦੋ ਤਿਹਾਈ ਸਾਂਝੇਦਾਰਾਂ, ਨਾਮਜ਼ਦ ਸ਼੍ਰੀ ਅਪੂਰਵ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾਂ ਵੱਖਰਾਂ ਜਾਂ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਅਪੂਰਵ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਕਰੁਣਾ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ, ਐਚ.ਯੂ.ਐਫ. ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਈ.ਟੀ.ਓ. ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਫੈਸਲਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਵਿਭਾਜਨ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਰਸਤਾ ਅਦਾਲਤ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਈ.ਟੀ.ਓ. ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ, ਮੁਲਾਂਕਣਕਾਰ ਐਚ.ਯੂ.ਐਫ. ਨੇ ਅਪੀਲੇਟ ਸਹਾਇਕ ਕਮਿਸ਼ਨਰ (ਹੇਠਾਂ ਸੰਖੇਪ ਲਈ ਏ.ਏ.ਸੀ.) ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਅਪੀਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ। ਏ.ਏ.ਸੀ. ਨੇ ਅਪੀਲ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫੈਸਲਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਬਾਰੇ ਸਾਂਝੇਦਾਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਅਸਲ ਆਂਸ਼ਕ ਵਿਭਾਜਨ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਏ.ਏ.ਸੀ. ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇੱਕ ਵਿਭਾਜਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਕੁਝ ਪਾਰਟੀਆਂ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਦਾਲਤ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੇ ਵੰਡ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਏ.ਏ.ਸੀ. ਨੇ ਕੁਝ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੇ ਵਿਭਾਜਨਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਇਹ ਨਤੀਜਾ ਕੱਢਿਆ ਕਿ ਵੰਡ ਬਰਾਬਰ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਏ.ਏ.ਸੀ. ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਵੰਡ ਬਰਾਬਰ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਤਾਂ ਵੀ ਇਹ ਸਵਾਲ ਵਿੱਚ ਵਿਭਾਜਨਾਂ ਦੀ ਵਧੇਗੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਪੁੱਤਰ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਨਾਰਾਜ਼ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਬਾਲਗ ਹੋਣ 'ਤੇ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਵਿਭਾਜਨ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਆਏ.ਏ.ਸੀ. ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਮਦਨ-ਕਰ ਅਪੀਲ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੰਖੇਪਤਾ ਲਈ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ) ਵਿੱਚ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਕਹੀ ਵੰਡਾਂ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਸਕਣ। ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੇ ਹੁਕਮ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕਾਰਨਾਂ ਲਈ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ ਕਿ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਅੰਸ਼ਕ ਵੰਡਾਂ ਹਿੰਦੂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 17(1) ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੇ ਏ.ਏ.ਸੀ. ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਈ.ਟੀ.ਓ. ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। (1) ਕੀ ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਤੱਥਾਂ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੇ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹੀ ਸੀ ਕਿ ਸ਼੍ਰੀ ਅਪੂਰਵ ਸ਼ਾਂਤੀਲਾਲ ਆਪਣੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਕਿਰਦਾਰ ਵਜੋਂ ਪਿਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਮਨੋਰਥ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਵੰਡਾਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਨਾਬਾਲਗ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ ਨਹੀਂ ਸੀ ? (2) ਕੀ ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਤੱਥਾਂ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੇ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹੀ ਸੀ ਕਿ ਅੰਸ਼ਕ ਵੰਡਾਂ ਹਿੰਦੂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸਨ ? (3) ਕੀ ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਤੱਥਾਂ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੇ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹੀ ਸੀ ਕਿ ਅੰਸ਼ਕ ਵੰਡਾਂ ਨੂੰ ਆਮਦਨ ਕਰ ਐਕਟ, 1961 ਦੇ ਸੈਕਸ਼ਨ 171 ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ? Case: APOORVA SHANTILAL SHAH versus COMMISSIONER OF INCOME TAX GUJARAT-I, AHMEDABAD [[1983] 2 S.C.R. 492] (1983) ૨.૨. ભાગનું સમાન રીતે વિભાજન કરવામાં આવ્યું નથી અને તેને માન્યતાઆપવાનો ઇનકાર કરવામાં આવે તે આધાર પર આંશિક વિભાજનને અમાન્યગણવા માટે આવકવેરાના સત્તાવાળાઓ માટે તે ખુલ્લું નથી.વિભાજન સાચું છે કેનહીં તેની યોગ્ય તપાસ પર નિષ્કર્ષ પર આવવા માટે વિભાજનને માન્યતા આપતા પહેલા આવકવેરાના અધિકારી માટે નિઃશંકપણે ખુલ્લું છે.જો તપાસદરમિયાન આવકવેરાના અધિકારીને એવું તારણ આવે કે વિભાજન બનાવટીઅથવા કાલ્પનિક છે, તો તે તેને માન્યતા આપવાનો ઇનકાર કરવાનો સંપૂર્ણઅધિકાર ધરાવે છે. ૨.૩.તાત્કાલિક કિસ્સામાં, એવું કોઈ તારણ નથી કે આંશિક પાર્ટીશન બનાવટીઅથવા કાલ્પનિક છે અથવા આંશિક પાર્ટીશન વાસ્તવિક નથી અને તેના પરકાર્યવાહી કરવામાં આવી નથી.આવકવેરાના અધિકારી દ્વારા કરવામાં આવેલીપૂછપરછમાં એવું કોઈ તારણ નથી કે આંશિક વિભાજન બનાવટી અથવાકાલ્પનિક છે અથવા વાસ્તવિક નથી, અને આંશિક વિભાજન અન્યથા હિન્દુકાયદા હેઠળ માન્ય હોવાથી, આંશિક વિભાજનને આવકવેરાના અધિનિયમનીકલમ ૧૭૧ની જોગવાઈઓ હેઠળ માન્યતા આપવી જરૂરી છે અને મૂલ્યાંકન એઆધારે કરવું જરૂરી છે કે ઉપરોક્ત શેર્સોનું આંશિક વિભાજન છે. ચુકાદોઃ લ અપીલેટ જસડીકશનઃ સિવિયુરિ સિવિલ અપીલ નંબર ૩૫ /૧૯૮૨ ૧૯૮૦ના આવકવેરાના સંદર્ભ નંબર ૨૮માં ગુજરાત હાઈકોર્ટના ૯મી જુલાઈ,૧૯૮૧ના ચુકાદા અને આદેશમાંથી ખાસ રજા દ્વારા અપીલ. અપીલકર્તા માટે પી., એચ. પારેખ, હરીશ સાલ્વા અને ગટુતમફિલિપ.સામાવાળા માટે એસ. સી. મનચંદા અનિલ દેવ સિંહ અને મિસ એ.સુભાશિની. ખાસ રજા દ્વારા આ અપીલમાં નિર્ણય ૫ માટેનો મુખ્ય પ્રશ્ન એ છે કે શું પિતાપેટ્રિયા પોટેસ્ટાસ તરીકેના તેમના અધિકારનો ઉપયોગ કરીને અથવા અન્યથામિતાક્ષરા સ્કૂલ ઓફ હિન્દુ લૉ દ્વારા સંચાલિત હિન્દુ સંયુક્ત પરિવારની સંયુક્તપારિવારિક મિલકતોના તેમના અને તેમના નાના પુત્રો વચ્ચે આંશિક વિભાજનનેઅસર કરી શકે છે. કરદાતા, એક હિંદુ અવિભાજિત પરિવાર (ત્યારબાદ એચ. યુ. એફ. તરીકેઓળખવામાં આવે છે), જેમાં ચાર સભ્યો હોય છે, એટલે કે, (૧) શ્રી અપૂર્વશાંતિલાલ શાહ,૨) તેમની પત્ની શ્રીમતી. કરુણા અને તેમના સગીર પુત્રો (૩)ચિંતન અને ૪) તેજલ, અમારી સમક્ષ અપીલકર્તા છે.એચ. યુ. એફ. ના સભ્યોમિતાક્ષર સ્કૂલ ઓફ હિન્દુ લૉ દ્વારા સંચાલિત છે. પ્રશ્નમાં D મૂલ્યાંકન વર્ષ૧૯૭૫-૭૬ વર્ષ છે.વિચારણા હેઠળના મૂલ્યાંકન વર્ષ સંબંધિત મૂલ્યાંકનદરમિયાન, શ્રી અપૂર્વા જે સગીર પુત્રોના પિતા અને શ્રીમતીના પતિ છે. એચ. યુ.એફ. ના કરુણા અને કર્તાએ આવકવેરાના અધિકારીને આવકવેરાનાઅધિનિયમ, ૧૯૬૧ (ત્યારબાદ અધિનિયમ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે) નીકલમ ૧૭૧ હેઠળ આંશિક વિભાજનને માન્યતા આપવા માટે અરજી કરી હતી,જેમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે ઉપરોક્ત પરિવારના સભ્યો વચ્ચે બે આંશિક વિભાજન ખરાબ રીતે થયું હતું, એક ગુજરાત સ્ટીલ ટ્યુબ્સ લિમિટેડના ૨૦૦શેર્સના સંદર્ભમાં ૨૪.૧૨.૧૯૭૩ અને બીજું તે જ કંપનીના ૧૭૭૭ શેર્સનાસંદર્ભમાં ૨૯.૧૨.૧૯૭૩ પૂછપરછમાં આવકવેરાના અધિકારીએ (ત્યારબાદ ટૂંકાણ માટે જેને આઇ. ટી.ઓ. તરીકે ઓળખવામાં આવે છે) શોધી કાઢ્યું હતું કે આંશિક પાર્ટીશનોભાગલાના કરારોના મેમોરેન્ડમમાં અંકિત કરવામાં આવ્યા હતા.જો કે, આઇ. ટી.ઓ. એ નોંધવાનો ઇનકાર કર્યો હતો કે સંયુક્ત કુટુંબની મિલકતોનું આંશિકવિભાજન થયું હતું, કારણ કે તેમનો મત હતો કે પ્રશ્નમાં આંશિક વિભાજનનેમાન્યતા આપી શકાતી નથી કારણ કે બાકીના શેર્સો, બે સગીર પુત્રોનીતરફેણમાં ચોક્કસ ફાળવણી કર્યા પછી, બાકીના ત્રીજા સહ-ભાગીદાર, એટલે કેશ્રી અપૂર્વને અલગથી અથવા શ્રી અપૂર્વ અને તેમની પત્ની કરુણાને સંયુક્ત રીતેફાળવવામાં આવ્યા ન હતા, તેમને એચ. યુ. એફ. ના સભ્યો તરીકે વર્ણવતાહતા. આઇ. ટી. ઓ. એ વધુમાં જણાવ્યું હતું કે ઉપરોક્ત વિભાજન સગીરબાળકોના અંતરે કરવામાં આવ્યું હોવાનું માનવામાં આવતું નથી, કારણ કે આઅભ્યાસક્રમ માટે અદાલતની મંજૂરીની જરૂર પડશે પરંતુ તે જ કથિત રીતેફાળવવામાં આવ્યું હતું.આઇ. ટી. ઓ. એ આદેશમાં સંકેત આપ્યો હતો કે શેર્સનીવહેંચણી બે સગીર પુત્રો સહિત ત્રણ સભ્યો વચ્ચે અથવા એચ. યુ. પી. ના ચારસભ્યો વચ્ચે સમાન રીતે કરવામાં આવી ન હતી, કારણ કે અપૂર્વાની પત્ની Case: APOORVA SHANTILAL SHAH versus COMMISSIONER OF INCOME TAX GUJARAT-I, AHMEDABAD [[1983] 2 S.C.R. 492] (1983) | oe aataral at ate &“aaa dio Tqo qifcer, TUTarea ate atae fafa|geaet at ate 8_watt Go ato araeat, aftercafag att FATS Yo garfeit : Maa ar fara eqrarfeafa ates ara aa afer7 rararfncti aa,| | fata aariat wat al ae ea atta H fafeaa Rhager Hemetag gfe eC Ua fag fear afauad fraqcar ged H ata gt afaara atzea arofaat aT arse ar, faah HT acqey TAT4 faeg fafa at faarercr aren ara etal &, cat aga attraae HAARgat Hatters faarra at aaar & at sat ?, 2. fratfedt, wa ferg afraaa gera (faa sad cad Tea fgo Ho Fo HE Ag f), FAIL aaa ahaa&, eat (1) at aga arferara arg, (2) saatJ 1 Hara gett sited A ae went qeeqalt Jase TaeH TA, (3) fata aie(4) AnafRo go Fo ®aarat as araeer H ferg fate at faarerer aver ary git 21 seamfraten ag aq 1975-76 gt faarereta faatco-ad acazet fateater oft aga + ot fe aaaes gat ar fear ate stadt wear ar oft aga + ot fe aaaes gat ar fear ate stadt wear ar aga + ot fe aaaes gat ar fear ate stadt wear ar + ot fe aaaes gat ar fear ate stadt wear ar ot fe aaaes gat ar fear ate stadt wear ar aaaes gat ar fear ate stadt wear ar gat ar fear ate stadt wear ar ar fear ate stadt wear ar fear ate stadt wear ar ate stadt wear ar stadt wear ar wear ar argatofa g, gah aatfgo ceed Ho “afafaaa” Fo BT Hats, set war’) maTt st afefaaa, are 171 1961 (fyataaifas faaiaa at areca fag wt & fae arene afgrd & agarfrat att ag erat feat fe sat Feta F aaeat F a aif featsat ah 8, GH gata eta aged fafats % 200 Fadi st gat24-12-1973 a ae sau sal HET F 1777 Tat st aaa29-12-1973 aT|| ater oft aga + ot fe aaaes gat ar fear ate stadt wear ar oft aga + ot fe aaaes gat ar fear ate stadt wear ar aga + ot fe aaaes gat ar fear ate stadt wear ar + ot fe aaaes gat ar fear ate stadt wear ar ot fe aaaes gat ar fear ate stadt wear ar aaaes gat ar fear ate stadt wear ar gat ar fear ate stadt wear ar ar fear ate stadt wear ar fear ate stadt wear ar ate stadt wear ar stadt wear ar wear ar ar - - 3. SrralT HU TT araHT afar (fas gas gas weary TAT Fargo to alo HatTAT Sy) BlGatsar fHfatwaFHea | «114 geaaa raratas frota afaet [1983] 3sto fro Go 4 & saa ® aifrs fawn aanfaceG1 fag fat at aTgo eto itoa ag teas wea Bere BT feat fs agaT Gera TT Taf Agifs Pause gat2 saat. aa aT fae wera aifere ferarstat atapart agt St aT aaat aiife dt rages gai & ava Hw aATA BTA& are Ha Fat aaa: Je Haz agartast sala ayaaha: aTaft aga allt SAA Tel HET BT AZAIT fark feo qo Ho Raaqatat wat %, atafes agt faq acl Mt algo eto ato Tagafafaaifea feat fir sat feared aaah alaal & Hea IT aal fewaus, waite ter Hea H faq earataa Ft ayer areas at aferdar At aga H Het Te PHT TAT S| HAGozlosto TARA AA aTaz feat fia Bat ar face at TAIT gat afer da aaeat F at—fgo Ho Fo H AT AEA H ATATTA aét feat wate aaife agaay gett wear WY faa ate GatPawsat TK TTALA HT BHATaig att| _ | :|~| aha: aT , a;||:>|ay|-:4_|-|~||| aidah faea faatfect, feo aoFoF 4. argo lo atoagian argadt (ati) (fat gaa gat ATT HAT FH To To Alo).& ana ails HEA FT1 To To alo F atia wat at al a agafafratted frat fa saa fecal at tac aeaifaat F adfan wT a Frater aT8 1 To To tho A ag afafaatfes fear foe aT8 1 To To tho A ag afafaatfes fear foe8 1 To To tho A ag afafaatfes fear foe 1 To To tho A ag afafaatfes fear foe To To tho A ag afafaatfes fear foe To tho A ag afafaatfes fear foe tho A ag afafaatfes fear foe A ag afafaatfes fear foe ag afafaatfes fear foe afafaatfes fear foe fear foe foega Hatt earmaa AY aa Far araeae al at safes feats & Hatt earmaa AY aa Far araeae al at safes feats & earmaa AY aa Far araeae al at safes feats & AY aa Far araeae al at safes feats & aa Far araeae al at safes feats & Far araeae al at safes feats & araeae al at safes feats & al at safes feats & at safes feats & safes feats & feats & &HS TAATT aaeH 7 feeat FT frac TUAT-ATAT Tel FRAT TAP,UWE HAL H To To do % He Tay faarsaAal FT eaTA FwagTag frond Frater far fare TeATATT-ATIAT feat Tat[F]| To Yo atoant arg are ora Pa Fax afieFare aera TAT FAT TAT & attgaat geava Prats & atfaer o