Bharat Earth Movers v. Commissioner Of Income Tax, Karnataka

Case: BHARAT EARTH MOVERS versus COMMISSIONER OF INCOME TAX, KARNATAKA [[2000] SUPP. 2 S.C.R. 295] (2000) ਭਾਰਤ ਅਰਥ ਮੂਵਰਜ਼ ਬਨਾਮ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਕਮਮਸ਼ਨਰ, ਕਰਨਾਟਕ ਅਗਸਤ 9, 2000 [ਐਸ.ਪੀ. ਭਰੂਚਾ, ਆਰ.ਸੀ. ਲਾਹੋਟੀ ਅਤੇ ਐਨ. ਸੰਤੋਸ਼ ਹੇਗੜੇ, ਜੇ.ਜੇ.] ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ, 1961 : ਸੈਕਸ਼ਨ 37(1) ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ-ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਦੇਣਦਾਰੀ-ਕਟੌਤੀ-ਏ.ਵਾਈ. 1978-79-ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਦੇਣਦਾਰੀ-ਵਪਾਰਕ ਦੇਣਦਾਰੀ ਇੱਕ ਲੇਖਾ ਸਾਲ ਮਵੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਮਕ ਦੇਣਦਾਰੀ ਨੂੰ ਭਮਵੱਖ ਮਵੱਚ ਰੱਖੀ ਗਈ ਮਮਤੀ 'ਤੇ ਮਾਪਣਾ ਅਤੇ ਮਿਸਚਾਰਜ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਸੀ: ਅਮਜਹੀ ਦੇਣਦਾਰੀ ਇੱਕ ਅਚਨਚੇਤੀ ਦੇਣਦਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸੇ ਲੇਖਾਕਾਰੀ ਸਾਲ ਮਵੱਚ ਕਟੌਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਮਜਸ ਮਵੱਚ ਇਹ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ-ਅਕਾਉਂਮਟੰਗ ਦੀ ਵਪਾਰਕ ਪਰਣਾਲੀ-ਸੰਬੰਮਿਤ ਦੇਣਦਾਰੀ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਖਰਚੇ-ਕਟੌਤੀ-ਏ.ਵਾਈ. 1978-79-ਮੁਲਾਂਕਣ-ਮਨਯੋਜਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ ਛੁੱਟੀ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਦੀ ਨਕਦੀ ਦੇ ਸਬੰਿ ਮਵੱਚ ਦੇਣਦਾਰੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਫੰਿ ਬਣਾਇਆ-ਆਯੋਮਜਤ: ਅਮਜਹੀ ਦੇਣਦਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਇੱਕ ਅਚਨਚੇਤੀ ਦੇਣਦਾਰੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ, ਕਟੌਤੀਯੋਗ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੰਮਵਿਾਨ, 1950: ਿਾਰਾ 144 ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਆਈ.ਟੀ.ਏ.ਟੀ. ਨੂੰ ਖਾਮਤਆਂ ਦੀਆਂ ਮਕਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੰਬੰਮਿਤ ਮਰਕਾਰਿਾਂ ਦੇ ਆਿਾਰ 'ਤੇ ਕੇਸ ਦਾ ਪੂਰਕ ਮਬਆਨ ਮਤਆਰ ਕਰਨ ਦਾ ਮਨਰਦੇਸ਼ ਮਦੱਤਾ - ਆਈ.ਟੀ.ਏ.ਟੀ. ਦੇ ਮਹੱਸੇ 'ਤੇ ਅਸਫਲਤਾ, ਇਸ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਮਵਚ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਪਮਹਲਾਂ ਹੀ ਦਾਇਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੇਸ ਦੇ ਮਬਆਨਾਂ ਤੋਂ ਤੱਥਾਂ ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੇਸ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਮਕ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਮਵਵਾਮਦਤ-ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੁਆਰਾ ਮਨੰਦਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇਸਦੇ ਮਨਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਮਵੱਚ ਆਈਟੀਏਟੀ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਅਤੇ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਮਕ ਆਈਟੀਏਟੀ ਇਸਦੇ ਮਨਰਦੇਸ਼ਾਂ ਪਰਤੀ ਵਿੇਰੇ ਜਵਾਬਦੇਹ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੋਵੇਗੀ-ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ, 1961, ਐਸ.258। ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੇ ਅਮਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਟਾਫ ਇੱਕ ਮਨਸ਼ਮਚਤ ਸੀਮਾ ਦੇ ਅਿੀਨ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ ਛੁੱਟੀ/ਛੁੱਟੀ ਛੁੱਟੀ ਨੂੰ ਨਗਦ ਕਰਨ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਸਨ। ਅਮਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਕੋਲ ਸੰਮਚਤ ਛੁੱਟੀ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈਣ ਦਾ ਮਵਕਲਪ ਸੀ ਜਾਂ ਛੁੱਟੀ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈਣ ਦੇ ਬਦਲੇ ਨਕਦੀ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਮਦੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਮਜਸ 'ਤੇ ਉਨਹਾਂ ਨੂੰ ਛੁੱਟੀ ਦੀ ਕਮਾਈ ਦੀ ਮਮਆਦ ਲਈ ਤਨਖਾਹ ਮਦੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਪਰ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਮਲਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਅਪੀਲਕਰਤਾ-ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਨੇ ਇੱਕ ਫੰਿ ਬਣਾ ਕੇ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਕਮਾਈ/ਛੁੱਟੀ ਛੁੱਟੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਇਸਦੀ ਦੇਣਦਾਰੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਪਰਬੰਿ। ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1978-79 ਮਵੱਚ ਅਪੀਲਕਰਤਾ-ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਨੇ ਇੱਕ 296 ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀਆਂ ਮਰਪੋਰਟਾਂ [2000] ਪੂਰਕ 2 ਐੱਸ.ਸੀ.ਆਰ. ਵੱਖਰੇ ਖਾਤੇ ਮਵੱਚ ਇੱਕ ਮਨਸ਼ਮਚਤ ਰਕਮ ਮਨਰਿਾਰਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਮਕ ਕਟੌਤੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਲੇਮ ਕੀਤੀ ਗਈ ਛੁੱਟੀ ਦੀ ਨਕਦੀ ਦੇ ਪਰਬੰਿਾਂ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਮਕ, ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਮਕਹਾ ਮਕ ਸੰਮਚਤ ਛੁੱਟੀ ਦੀ ਤਨਖਾਹ ਲਈ ਮਵਵਸਥਾ ਇੱਕ ਅਚਨਚੇਤੀ ਦੇਣਦਾਰੀ ਸੀ ਅਤੇ, ਇਸਲਈ, ਕਟੌਤੀ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਅੱਗੇ ਮਕਹਾ ਮਕ ਦੇਣਦਾਰੀ ਤਾਂ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇਗੀ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਕਰਮਚਾਰੀ ਐਨਕੈਸ਼ਮੈਂਟ ਲਈ ਜਾਂ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਜਾਂ ਸੇਵਾ ਸਮਾਪਤੀ 'ਤੇ ਅਰਜ਼ੀ ਮਦੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮਕ ਅਮਨਸ਼ਮਚਤ ਘਟਨਾਵਾਂ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਅਪੀਲ ਹੈ। ਅਪੀਲ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮਦੰਦੇ ਹੋਏ, ਇਹ ਅਦਾਲਤ ਆਯੋਮਜਤ: 1. ਜੇਕਰ ਲੇਖਾਕਾਰੀ ਸਾਲ ਮਵੱਚ ਇੱਕ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਦੇਣਦਾਰੀ ਮਨਸ਼ਚਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਟੌਤੀ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮਦੱਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਹਾਲਾਂਮਕ ਦੇਣਦਾਰੀ ਯੋਗ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਮਵੱਖ ਦੀ ਮਮਤੀ 'ਤੇ ਮਿਸਚਾਰਜ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਮਨਸ਼ਮਚਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਉਹ ਦੇਣਦਾਰੀ ਦਾ ਖਰਚਾ ਹੈ ਇਹ ਵਾਜਬ ਮਨਸ਼ਚਤਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਵੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਹਾਲਾਂਮਕ ਅਸਲ ਮਾਤਰਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਲੋੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਦੇਣਦਾਰੀ ਇਕ ਅਟੁੱਟ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਦੇਣਦਾਰੀ ਪਰਸੈਂਟੀ ਮਵੱਚ ਹੈ ਹਾਲਾਂਮਕ ਇਸਨੂੰ ਭਮਵੱਖ ਦੀ ਮਮਤੀ 'ਤੇ ਮਿਸਚਾਰਜ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ ਜੇਕਰ ਭਮਵੱਖ ਦੀ ਮਮਤੀ ਮਜਸ 'ਤੇ ਦੇਣਦਾਰੀ ਨੂੰ ਮਿਸਚਾਰਜ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਹੈ ਮਨਸ਼ਮਚਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। [299-ਬੀ] ਮੇਟਲ ਬਾਕਸ ਕੰਪਨੀ ਆਫ਼ ਇੰਿੀਆ ਮਲਮਮਟੇਿ ਬਨਾਮ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀ, (1969) 73 ਆਈਟੀਆਰ 53 ਐਸਸੀ ਅਤੇ ਕਲਕੱਤਾ ਕੰਪਨੀ ਮਲਮਮਟੇਿ ਬਨਾਮ ਸੀਆਈਟੀ, (1959) 37 ਆਈਟੀਆਰ 1 ਐਸਸੀ, 'ਤੇ ਮਨਰਭਰ ਹੈ। 2.1 ਹੇਠਲੇ ਅਮਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅਪੀਲੀ ਮਟਰਮਬਊਨਲ (ਆਈਟੀਏਟੀ) ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਮਵੱਚ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਮਸਆ ਮਗਆ ਮਕ ਅਪੀਲਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਛੁੱਟੀ ਖਾਤੇ ਅਤੇ ਛੁੱਟੀ ਦੀ ਤਨਖਾਹ ਦਾ ਪਰਬੰਿ ਮਕਵੇਂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਪਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਨ ਲਈ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਮਨਪਟਾਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਰੋਸ਼ਨੀ ਮਵੱਚ ਆਈ.ਟੀ.ਏ.ਟੀ. ਨੂੰ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਦੇ ਖਾਮਤਆਂ ਦੀਆਂ ਮਕਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੰਬੰਮਿਤ ਸਮਕਾਲੀ ਮਰਕਾਰਿਾਂ ਦੇ ਅਿਾਰ ਤੇ ਕੇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਪੂਰਕ ਮਬਆਨ ਮਤਆਰ ਕਰਨ ਦਾ ਮਨਰਦੇਸ਼ ਮਦੱਤਾ ਮਗਆ ਸੀ, ਮਜਸ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਛੇ ਮਹੀਮਨਆਂ ਦੀ ਮਮਆਦ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਸੀ। 16 ਮਹੀਮਨਆਂ ਦੇ ਬੀਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਈ.ਟੀ.ਏ.ਟੀ ਨੇ ਕੇਸ ਦੇ ਸਪਲੀਮੈਂਟਰੀ ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਨੂੰ ਜਮਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਛੇ ਮਹੀਮਨਆਂ ਦਾ ਹੋਰ ਸਮਾਂ ਮੰਮਗਆ, ਜੋ ਮਕ ਅਨੁਮਚਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਬੇਨਤੀ ਨੂੰ ਅਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਮਦੱਤਾ ਮਗਆ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ, ਇਸ ਅਪੀਲ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਦੁਆਰਾ ਪਮਹਲਾਂ ਦਾਇਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੇਸ ਦੇ ਮਬਆਨ ਤੋਂ ਲੋੜੀਂਦੇ ਤੱਥ ਕੱਢੇ ਗਏ ਸਨ, ਮਜਨਹਾਂ ਦੀ ਸਹੀਤਾ ਆਈਟੀਏਟੀ ਅਤੇ ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮਵਵਾਮਦਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। [300-ਐਫ-ਐਚ; 301-ਸੀ] Case: BHARAT EARTH MOVERS versus COMMISSIONER OF INCOME TAX, KARNATAKA [[2000] SUPP. 2 S.C.R. 295] (2000) BHARAT EARTH MOVERS v. COMMISSIONER OF INCOME TAX, KARNATAKA AUGUST 9, 2000 [S.P. BHARUCHA, R.C. LAHOTI AND N. SANTOSH HEGDE, JJ.] Income Tax Act, 1961 : Section 37(/ ). Income Tax-Business liability-Deduction-Detennination of-AY 1978-79-Comingent liability-Business liability had arisen in an accounting year although the liability had to be quantified and discharged at a future date-Held: Such a liability is not a contingent liability and has to be deducted in the same accounting year in which it arose. Income Tax-Mercantile System of accounting-Contingent liability-Business expenditure-Dedw:tion-AY 1978-79-Assessee-employer created a fund to meet the liability in respect of encashment of earned leave/vacation leave o.f its employees-Held : Such a liability is not a contingent liability and is, therefore, deductible. Constitution of India, 1950: Article 144. ' ' Supreme Court directed /TAT to frame a supplementary statement o.f case based on books of accounts and other relevant records-Failure on part of /TAT, in complience Supreme Court decided the case after culling out the facts from the statement o.f case already .filed, which were not disputed-Failure of /TAT to comply with its direction deplored by Supreme Court and expected that /TAT would be more responsive and sensitive to its directions-Income Tax Act, 196/, S.258. The officers and staff of the appellant·assessee were entitled to en-cash earned leave/vacation leave subject to a certain limit. The officers and staff had the option of_ availing themselves of the accumulated leave or in lieu of availing the leave apply for encashment whereupon they would be paid salary for the period of leave earned but not availed. The appellant-assessee created a fund by making a provision for meeting its liability arising on account of the accumulated earned/vacation leave. In the assessment year 1978-79 the appellant-assessee set apart a certain sum in a separate account as provisions for encashment of accrued 295 A B c D E F G H 296 SUPREME COURT REPORTS [2000] SUPP. 2 S.C.R. A A leave which was claimed as a deduction. However, the High Court held that the provision for accrued leave salary was a contingent liability and, therefore, was not a permissible deduction. The High Court further held that the liability would arise only if an employee applied for encashment or on his retirement or termination of service which were uncertain events. Hence this appeal. B Allowing the appeal, this Court HELD : 1. If a business liability has definitely arisen in the account-ing year, the deduction should be allowed although the liability may have to be qualified and discharged at a future date. What should be certain is c the incurring of the liability. It should also be capable of being estimated with reasonable certainty though the actual quantification may not be possible. If these requirements are satisfied the liability is not a contingent one. The liability is in praesenti though it will be discharged at a future date. It does not make any difference if the future date on which the D liability shall have to be discharged is not certain. [299-B] c Metal Box Company of India Ltd. v. Their Workmen, (1969) 73 ITR 53 SC and Calcutta Co. Ltd. v. CIT, (1959) 37 ITR 1 SC, relied on. Case: BHARAT EARTH MOVERS versus COMMISSIONER OF INCOME TAX, KARNATAKA [[2000] SUPP. 2 S.C.R. 295] (2000) भारतअर्थमूव्स वी. आयकरआयुक्त, कर्नाटक 9 अगस्त, 2000 [ एस. पी. भरुचा, आर. सी. लाहोटीऔरएन. संतोशहेगड़े, जे. जे.] आयकरअधिनियम, 1961: धारा37 (1)। आयकर-व्यावसायिकदेयता-कटौती-निर्धारण-ए. वाई. 1978 79 — आकस्मिकदेयता-व्यावसायिकदेयताएकलेखावर्षमेंउत्पन्नहुईथी, हालांकिदेयताकीमात्रानिर्धारितकीजानीथीऔरभविष्यकीतारीखमेंउसकानिर्वहनकियाजानाथा।इसतरहकादायित्वएकआकस्मिकदायित्वनहींहैऔरइसमेंकटौतीकीजानीचाहिए उसीलेखावर्षमेंजिसमेंइसकाउदयहुआथा। आयकर-लेखांकनकीवाणिज्यिकप्रणाली-आकस्मिकदेयताव्यावसायिकव्-- कटौती-ए. वाई. 1978-79-निर्धारिती-नियोक्तानेअर्जितअवकाश/अवकाशकेभुनानेकेसंबंधमेंदेयताकोपूराकरनेकेलिएएककोषषबनाया। इसकेकर्मचारियोंकीछुट्टी-आयोजितःइसतरहकादायित्वएकआकस्मिकदायित्वनहींहैऔरइसलिए,कटौतीयोग्यहै। भारतकासंविधान, 1950: अनुच्छेद144। उच्चतमन्यायालयनेआई. टी. ए. टी. कोमामलेकापूरकबयानतैयारकरनेकानिर्देशदियालेखापुस्तकोंऔरअन्यप्रासंगिकअभिलेखोंकेआधारपर-आई. टी. ए. टी. कीओरसेविफलता, सुप्रीमकोर्टनेपहलेसेदायरमामलेकेबयानसेतथ्योंकोहटानेकेबादमामलेकाफैसलाकिया, जोविवादितनहींथे-आई. टी. ए. टी. द्वाराअपनेनिर्देशकापालनकरनेमेंविफलतासुप्रीमकोर्टद्वाराखेदव्यक्तकियागयाऔरउम्मीदकीगईकिआई. टी. ए. टी. अपनेनिर्देशों-आयकरअधिनियम, 1961, केप्रतिअधिक-उत्तरदायीऔरसंवेदनशीलहोगा।अपीलार्थीनिर्धारितीकेअधिकारीऔरकर्मचारीएकनिश्चितसीमाकेअधीननकदअर्जितअवकाश/अवकाशअवकाशकेहकदारथे।अधिकारियोंऔरकर्मचारियोंकेपाससंचितछुट्टीकालाभउठानेयाछुट्टीकालाभउठानेकेबदलेनकदीकरणकेलिएआवेदनकरनेकाविकल्पथा, जिसकेबादउन्हेंअर्जितछुट्टीकीअवधिकेलिएवेतनदियाजाएगा, लेकिनउसकालाभनहींउठायाजाएगा। -अपीलार्थीनिर्धारितीनेएकप्रावधानकरकेएककोषषबनाया संचितअर्जित/अवकाशअवकाशकेकारणउत्पन्नहोनेवालेअपनेदायित्वकोपूराकरना।निर्धारणवर्ष1978-79 मेंअपीलार्थी-निर्धारितीनेएक उपार्जितराशिकोभुनानेकेप्रावधानोंकेरूपमेंएकअलगखातेमेंकुछराशि 295 296 [ 2000 ] एसयूपीपी।2 एससीआर। सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट छुट्टीजिसकाकटौतीकेरूपमेंदावाकियागयाथा।तथापि, उच्चन्यायालयनेअभिनिर्धारितकियाकिअर्जितअवकाशवेतनकाप्रावधानएकआकस्मिकदायित्वथाऔर, इसलिए, यहअनुमेयकटौतीनहींथी।उच्चन्यायालयनेआगेकहाकिदेयताकेवलतभीउत्पन्नहोगीजबकोईकर्मचारीनकदीकरणकेलिएयाअपनीसेवानिवृत्तियासेवाकीसमाप्तिपरआवेदनकरताहैजोअनिश्चितघटनाएँथीं।इसलिएयहअपीलकीगईहै। अपीलकोअनुमतिदेतेहुए, यहन्यायालय पकड़नाः1. यदिखातेमेंनिश्चितरूपसेकोईव्यावसायिकदेयताउत्पन्नहुईहै। एकवर्षमें, कटौतीकीअनुमतिदीजानीचाहिए, हालांकिदेयताहोसकतीहै भविष्यकीतारीखमेंयोग्यऔरछुट्टीपानेकेलिए।जोबातनिश्चितहोनीचाहिएवहहैदायित्वकावहन।यहउचितनिश्चितताकेसाथथअनुमानलगानेमेंभीसक्षमहोनाचाहिए, हालांकिवास्तविकमात्रानहींहोसकतीहै संभवहै।यदिइनआवश्यकताओंकोपूराकियाजाताहैतोदेयताआकस्मिकनहींहै।देयताव्यावहारिकरूपसेहै, हालांकिइसेभविष्यकीतारीखमेंनिर्वहनकरदियाजाएगा।इससेकोईफर्कनहींपड़ताकिभविष्यकीतारीखजिसपरदायित्वकानिर्वहनकियाजानाहै, निश्चितनहींहै।[ 299 - बी] मेटलबॉक्सकंपनीऑफइंडियालिमिटेडबनामउनकेकर्मचारी, (1969) 73 आईटीआर53 एससीऔरकलकत्ताकंपनीलिमिटेडबनामसी. आई. टी., (1959) 37 आई. टी. आर.-1 एस. सी.,नेभरोसाकिया, 2.1 . नीचेदिएगएअधिकारियोंऔरआयकरविभागकेआदेश अपीलीयन्यायाधिकरण(आई. टी. ए. टी.) नेयहनहींबतायाकिअपीलकर्ताछुट्टीखातेकासंचालनकैसेकरतेथेऔरछुट्टीवेतनकाप्रावधानकैसेकियागयाथा।सराहनाकरनेकेलिएतथ्योंकोसहीढंगसेऔरउसप्रकाशमेंकानूनकोनिपटानेकेलिएआई. टी. ए. टी. कोअपीलार्थीकीलेखापुस्तकोंऔरअन्यप्रासंगिकसमकालीनअभिलेखोंकेआधारपरमामलेकाएकपूरकविवरणतैयारकरनेकानिर्देशदियागयाथा, जिसकाछहमहीनेकीअवधिकेभीतरपालनकियाजानाथा।एकअंतरालकेबाद मनाकरदिया।इसलिए, बयानसेआवश्यकतथ्योंकोनिकालागया।निर्धारितीद्वारापहलेदायरकिएगएमामलेकी, जिसकीशुद्धतानहींथी आई. टी. ए. टी. केसाथथ-साथथइसन्यायालयकेसमक्षविवादित, निर्णयलेनेकेलिएयह-अपील।[ 300 - एफएच; 301-सी] 2.2 . संविधानकाअनुच्छेद144 सभीप्राधिकरणों, नागरिकऔर न्यायिक, भारतकेक्षेत्रमेंसर्वोच्चन्यायालयकीसहायतामेंकार्यकरनेकेलिए। आई. टी. ए. टी. द्वाराइसन्यायालयकेनिर्देशोंकापालनकरनेमेंविफलता खेदव्यक्तकिया।यहउम्मीदकीजातीहैकिआई. टी. ए. टी. अधिकउत्तरदायीऔरअधिकहोगा।इसन्यायालयकेनिर्देशोंकेप्रतिसंवेदनशील।[ 301 - बी] 297 "भारतअर्थमूवर्स।सीआईटी।[आर. सी. लाहोटी, जे.]सिविलअपीलीयन्यायनिर्णयः1995 कीसिविलअपीलसं. 9271। कर्नाटकउच्चन्यायालयके7.11.94 दिनांकितनिर्णयऔरआदेशसे 1985 केI.T.R.C. सं. 57 में। एस. ई. दस्तूर, पी. जे. पारदीवाला, के. पी. कुमारऔरके. टी. अनंतरमनएम/एस।लॉयर्सइन।अपीलार्थीकेलिए। उत्तरदाताकीओरसेके. एन. शुक्लाऔरसुश्रीसुषषमासूरी।न्यायालयकानिर्णयइसकेद्वारादियागयाथा Case: BHARAT EARTH MOVERS versus COMMISSIONER OF INCOME TAX, KARNATAKA [[2000] SUPP. 2 S.C.R. 295] (2000) [م][bs]oN ig ى ار :9 bettys W001 Sr6 Nest(v:KaeJrt FS [yl tuand sc Td ZOUeI] Sab sb = (5 seUS AsoislUS Asoisl[[خ خ]] Sab sb = (5 seUS AsoislUS Asoisl[[خ خ]] - 79 -1978 0-sei- -oe-2b ى : اس رار د/ - 4St yalofettار Se(Sule5LubiobyDeal/(BlaanyUU ELbeSayet sbieoLys)e دہ دارى Seralel[خ خ]eae)Adywedbe?1978- JL ese)- oe-ebl ZIG Abbl ZI SA b= Slyasl 71[خ خ]i Le 6Bit EF“|>uly w 3edt£Sia S bS[B62 -AS -79sole bP[خ خ]ibyeyes)SCAU MIL LES~— SEA ot GI 016Asie 2YITATEaieSIeenLutNe te Ste s6ITAT-(§wey[ى ت]JH 8 66|ESF4ت[ى ت]Ld (bcus(JsaITATEt sitedS bi yt £ Ly258 3h196 Leki AEL lozDb /(Ueely|bulITAT S203 ۔ LBS5SKeBE LLGILi Mrdsthager of 5S StS Ue act~/[بى]aبEW Li uy?Lhen—ct Kit79 -19780 Le AbLt,Jr LYf[&]PT aPEOavaPat (O5P esت ىعت[ض]AsNTI 16;Mai bneI vuLyle S sls»AUF bMeselSlnielr SOIL AirNiexto 16;Shrde)[خ خ]eieaee £68 eds eSteuwr IdSIG oe LS BHLe CpweushSWareerdlveLE esis sev4RensSweYee P Re vea Nt ne re tol SH ieSaeJbol Sius3‘aGetlag gueikol2p SAsIb1: Sin?rit kUnb Sieh 4KCCubeesswleh 4hehJen hy(SN9a03SibelWntoYue Ios bineSOLE IP Le IMelWhignutofsr (SUbebbyPHO op,yeeUdon eWwNo SAa-3outad.PAGMya3erro ws sn” Sez otble irowsSezارrhSi [ 299 B ] ردور ) ،rErb. deLISTSULLrErb. deLISTSULLLISTSULLL[[ف ]] 53788773 (1969ردور ) ،rErb. deLISTSULLrErb. deLISTSULLLISTSULLL[[ف ]]SMFgS UaLig37 (1959).57 St (Guwi Seti elbiE(ITATىبئ[l][ئ][ئ]2 .1caeekPDESFOWL torSHsath ELcaeFit ESiWe Let bitesSFSSبkL,wiNEw Sob of crclnfU*a Sey deitibot,PaeTesss A aleWNL ed UobizeSu? Gb9 6ol&PrphHLielh Bob dibytLITATSL 2:L£ 1h JeMLB sLJ G “/ai dfNF ee LL L6G Gesr SLITAT SoS PUI bbe Aer le FLL [ 300 F-H: 301 Clu?U% ][ ز]CLIC tr SE Hel 6G Lewis ltd LowehtS144 276,"T.2 .2we bth eK ic sbe te -<leI 71256Sebabeter le 3 AfITAT-—[301-B]_-fxyLoot ushlya-dnb ioLelyJ|bPosh JITAT ۔ 1995 UL9271 ABids:Aw IpAb Yasئىت[{]پئى[ئ]ا ۔ 1985.57PaLT.R.Ce A ikL7.11.94£ JeesKPJwomSze)LMG Ltisrpe Gor sieteLWbuم[oy]oF fic GP Soe 17Woe sl duty uty? LetcyOhKeF£(fC1 )256 23uf196125Ut ALx Ad ا[پ]پ ut Fiwe ILoSO1979-1978 22f £xyJO LEWafoerBUYLieUFSos 3(|SoeSBC 2,a SP Seid teeth L bbe Ib" "Ce GHP LE AL Ayo oFLfrs L | 7 irLA es% D6 tib te ne kL ti te vel[ئ ز](eoStbeL A UR elsbo ibeobbao?GONE Pee ileelSSJetLbepoli CypaeataLWA<vfdus30 tN FB wdes oi Aud دن240 nb ic obBEF 2~ Nbao buROMO eLIOE1.5 chb CosteUKs /2 FUNGEss |126. Je ob JLe FoSG_Ke ute Kb FtLUEaS Gijay ad6“ b wee,a SG SLE Ot LeGSUVKg UP SIEGE tbh IE UE240/126-Lice ofSEE LF el SB Ge le Fo eniib yeSaبUs1979 -198 WELK ete eid LiL iySJe Liuly 03ab MgrLAL62,25,483“3AL SNSe be 60STAUASSUm2Jee iiدہ دارى sly OVI[خ خ]Hiei Pei §(HeSele SF 6Sel ter UIرى ses)Sepa SAS Jeee atbl—Levis he,HAP vbLEBEL push M25 edtarb Lie(Slane 35PlematcelNeue BP AA Miteaتoaص ~o ye LlienSWO Le OP N26 irLeofuly aSSeedyyy (SIUt OF AdsAN PS[ ٹ]Jtws)240/126-—Se ot IeOPE GWدارى goSK ote iethesPAG ESBSASK 6 Fie MULEb LUIIE 66 SNAVio 4Yor ipiduidLBZAI)[ز ٹ]iy[ ز]wyEeepayeecal Pan faesem76 5% Ses30U-"Bie LL Tift Lesel"WeLT A weA365omA'WvegwalesA'WeeLLEree2sale Lal F Ses30U-56[ن ٹ]رو [ ز]aeBib steVotoS% Sys30Lisle de ViiedeaUtupieecturllebروyea sellela[ خ]365elit LER AutZK a[ز ٹ][ ز]Ueosrx dy[ خ] AbraiacUkcyyale Sit gue LaF Se[ خ]5b[خ ٹ]P اورL L(Sly 35UtUIUsbUt brsbyt 2 beesi See? Ei Sob fodLoL os Lwe ci Oke UF SL bluly no 3UUa Soe &eS Ko BCLS PEt I cil,ne6S SIIL LeebJs2 Lact iA EY Urرى دہ داsole SF[خ خ]ale OPSul a3oS husl6Grete Sb Gee bute tStI Bit Tren ytM4eyeseth;ofialyUSL a 3FibeboeVxnif Le Ki LeekSELL bee Lye M@eLebpeely no 3epee)Joteufurio tL&otCbAisio340°rhOS\~— 53788773 (، ) 1969ردور SLierte|44 37[ف ڈ]Um +561[ن ٹ]LuiP AaSly no 3Ul w3Ss)ئ خزہ/ « LSula.3BL bU be SASH rece ute OO ttGHIA£دارى ‘eannye&(Sly .05bwiSUtzted nd Seto)peaaa“BL,notSay JNSy ادا-FBuide 26 LebUeoe aeIwsabiatLesweLime[خ خ]“3oF lS ArnelesSJ tyceRifeveg ()iib nd Fev Berb eISS ee aK guste tot JF LG be asltSSiotk 5if’So te swisdSTF Case: BHARAT EARTH MOVERS versus COMMISSIONER OF INCOME TAX, KARNATAKA [[2000] SUPP. 2 S.C.R. 295] (2000) 2.2. ਸੰਮਵਿਾਨ ਦੀ ਿਾਰਾ 144 ਭਾਰਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਮਵੱਚ ਸਾਰੇ ਮਸਵਲ ਅਤੇ ਮਨਆਂਇਕ ਅਮਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਆਈ. ਟੀ. ਏ. ਟੀ. ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਮਨਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਮਵੱਚ ਅਸਫਲਤਾ ਦੀ ਮਨੰਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਮਕ ਆਈ. ਟੀ. ਏ. ਟੀ. ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਮਨਰਦੇਸ਼ਾਂ ਪਰਤੀ ਵਿੇਰੇ ਜਵਾਬਦੇਹ ਅਤੇ ਵਿੇਰੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੋਵੇਗਾ। [301-ਬੀ] ਭਾਰਤ ਅਰਥ ਮੂਵਰਜ਼ ਬਨਾਮ ਸੀ. ਆਈ. ਟੀ. [ਆਰ. ਸੀ. ਲਾਹੋਟੀ, ਜੇ.] 297 ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਮਨਆਂਇਕ ਫੈਸਲਾਾਃ 1995 ਦੀ ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 9271. ਕਰਨਾਟਕ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਅਤੇ ਆਦੇਸ਼ ਮਮਤੀ 7.11.94 ਤੋਂ ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ.ਸੀ. 1985 ਦਾ ਨੰਬਰ 57 ਐੱਸ. ਈ. ਦਸਤੂਰ, ਪੀ. ਜੇ. ਪਾਰਦੀਵਾਲਾ, ਕੇ. ਪੀ. ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਕੇ. ਟੀ. ਅਨੰਤਰਮਨ ਨੂੰ ਐੱਮ/ਐੱਸ. ਵਕੀਲ ਸਰਾਂ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਲਈ ਜਵਾਬਦੇਹ ਲਈ ਕੇ. ਐੱਨ. ਸ਼ੁਕਲਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰੀਮਤੀ ਸੁਸ਼ਮਾ ਸੂਰੀ। ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਮਦੱਤਾ ਮਗਆ ਸੀ ਆਰ.ਸੀ. ਲਾਹੋਟੀ, ਜੇ. ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1978-1979 ਨਾਲ ਸੰਬੰਮਿਤ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਹੇਠ ਮਦੱਤੇ ਸਵਾਲ ਨੂੰ, ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ਅਪੀਲੀ ਮਟਰਮਬਊਨਲ ਦੁਆਰਾ, ਕਰਨਾਟਕ ਦੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਿਾਰਾ 256 (1) ਦੇ ਤਮਹਤ ਰਾਏ ਲਈ ਰੈਵੇਮਨਊ ਦੇ ਕਮਹਣ 'ਤੇ ਮਕਹਾ ਮਗਆ ਸੀ। ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ, 1961 :- "ਕੀ ਤੱਥਾਂ ਅਤੇ ਕੇਸ ਦੀਆਂ ਸਮਥਤੀਆਂ ਮਵੱਚ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ ਛੁੱਟੀ ਦੀ ਨਗਦੀ ਲਈ ਦੇਣਦਾਰੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਪਰਬੰਿ ਇੱਕ ਪਰਵਾਨਯੋਗ ਕਟੌਤੀ ਹੈ?" ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਕੰਪਨੀ ਕੋਲ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਦੋ ਸਮੂਹ ਹਨ। ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਕਰਮਚਾਰੀ ਰਾਜ ਬੀਮਾ ਯੋਜਨਾ ਦੁਆਰਾ ਕਵਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 'ਸਟਾਫ਼' ਵਜੋਂ ਜਾਮਣਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰਹਾਂ ਕਵਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 'ਅਮਿਕਾਰੀ' ਵਜੋਂ ਜਾਮਣਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦੀ ਨਕਦੀ ਲਈ ਆਪਣੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਲਾਭਕਾਰੀ ਸਕੀਮਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਅਮਿਕਾਰੀ 2.5 ਮਦਨ ਪਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਗਮਣਤ ਕੀਤੀ ਕਮਾਈ ਛੁੱਟੀ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਹਨ, ਭਾਵ, ਪਰਤੀ ਸਾਲ 30 ਮਦਨ। ਸਟਾਫ (ਅਮਿਕਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ) 1.5 ਮਦਨ ਪਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਗਣਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਛੁੱਟੀ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ, ਭਾਵ ਸਾਲ ਮਵੱਚ 18 ਮਦਨ। ਕਮਾਈ ਹੋਈ ਛੁੱਟੀ ਵੱਿ ਤੋਂ ਵੱਿ 240 ਮਦਨਾਂ ਤੱਕ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਮਕ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਵੱਿ ਤੋਂ ਵੱਿ 126 ਮਦਨਾਂ ਤੱਕ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕਮਾਈ ਹੋਈ ਛੁੱਟੀ/ਛੁੱਟੀ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਜਮਹਾਂ ਹੋਣ ਦੀ ਸੀਮਾ ਦੇ ਅਿੀਨ ਕੈਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਮਿਕਾਰੀ ਆਪਣੇ ਮਵਕਲਪ 'ਤੇ ਸੰਮਚਤ ਛੁੱਟੀ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਛੁੱਟੀ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈਣ ਦੇ ਬਦਲੇ ਨਕਦੀ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ ਮਜਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨਹਾਂ ਨੂੰ ਛੁੱਟੀ ਦੀ ਕਮਾਈ ਦੀ ਮਮਆਦ ਲਈ ਤਨਖਾਹ ਮਦੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਪਰ ਪਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸੇ ਤਰਹਾਂ ਇਹ ਸਕੀਮ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਦੇ ਸਬੰਿ ਮਵੱਚ ਸਟਾਫ ਨੂੰ ਨਕਦੀ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਪਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। 240/126 ਮਦਨਾਂ ਦੀ ਉਪਰੋਕਤ ਸੀਮਾ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਵੱਿ ਕਮਾਈ ਗਈ ਕੋਈ ਵੀ ਛੁੱਟੀ ਇਕੱਠੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਅਤੇ ਬਰਬਾਦ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਨਾ ਤਾਂ ਲਾਭ ਉਠਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਨਕਦ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਸੰਮਚਤ ਕਮਾਈ/ਛੁੱਟੀ ਛੁੱਟੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਆਪਣੀ ਦੇਣਦਾਰੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਪਰਬੰਿ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਫੰਿ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1978-1979 ਮਵੱਚ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਖਾਤੇ ਮਵੱਚ 62,25,483 ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਕਮ ਇਕੱਠੀ ਹੋਈ ਛੁੱਟੀ ਦੀ ਨਕਦੀ ਦੇ ਪਰਬੰਿ ਵਜੋਂ ਮਨਰਿਾਰਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਕਟੌਤੀ ਵਜੋਂ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਮਗਆ ਸੀ। 298 ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀਆਂ ਮਰਪੋਰਟਾਂ [2000] ਪੂਰਕ 2 ਐੱਸ.ਸੀ.ਆਰ. ਮਟਰਮਬਊਨਲ ਦੀ ਰਾਏ ਮਵੱਚ ਮੁਲਾਂਕਣ ਅਮਜਹੀ ਕਟੌਤੀ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਸੀ। ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਰਾਏ ਬਣਾਈ ਹੈ ਅਤੇ ਮਕਹਾ ਹੈ ਮਕ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤੀ ਛੁੱਟੀ ਦੀ ਤਨਖਾਹ ਦਾ ਪਰਬੰਿ ਇੱਕ ਅਚਨਚੇਤ ਦੇਣਦਾਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਕਟੌਤੀ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੁਆਰਾ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਤਰਕ ਇਹ ਹੈ ਮਕ ਦੇਣਦਾਰੀ ਤਾਂ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇਗੀ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਕਰਮਚਾਰੀ ਛੁੱਟੀ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਨਕਦੀ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਰਮਚਾਰੀ ਆਪਣੀ ਹੱਕਦਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਛੁੱਟੀ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਛੁੱਟੀ ਦੀ ਮਮਆਦ ਲਈ ਤਨਖਾਹ ਮਦੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਨਕਦੀ ਦੀ ਦੇਣਦਾਰੀ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਦੂਜੀ ਘਟਨਾ ਮਜਸ ਦੇ ਵਾਪਰਨ 'ਤੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਆਪਣਾ ਦਾਅਵਾ ਦਾਅ ਲਗਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਉਹ ਸਮਾਪਤੀ ਜਾਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਹੈ ਜੋ ਦੁਬਾਰਾ ਇੱਕ ਅਮਨਸ਼ਮਚਤਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਨਾਂਹ ਮਵੱਚ ਮਦੱਤਾ ਹੈ, ਯਾਨੀ ਮਾਲ ਦੇ ਹੱਕ ਮਵੱਚ ਅਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੇ ਮਵਰੁੱਿ। ਮੁਲਾਂਕਣ ਅਪੀਲ ਮਵੱਚ ਆਇਆ ਹੈ। Case: BHARAT EARTH MOVERS versus COMMISSIONER OF INCOME TAX, KARNATAKA [[2000] SUPP. 2 S.C.R. 295] (2000) c Metal Box Company of India Ltd. v. Their Workmen, (1969) 73 ITR 53 SC and Calcutta Co. Ltd. v. CIT, (1959) 37 ITR 1 SC, relied on. 2.1. The orders of the authorities below and of the Income Tax Appellate Tribunal (ITAT) did not indicate how the appellants operated the leave account and leave salary provision was made. To appreciate the facts correctly and in that light to settle the law the ITAT was directed to frame a supplementary statement of case based on books of accounts and other relevant contemporaneous records of the appellant which direction was to be complied with within a period of six months. After a lapse of sixteen months the ITAT sought another six months' time to submit the supplementary statement of case which request, being unreasonable, was declined. Therefore, the necessary facts were cu!led out from the statement of case filed earlier by the assessee, the correctness of which were not disputed before the ITAT as well as before this Court, in order to decide this appeal. [300-F-H; 301-C] E F G 2.2. Article 144 of the Constitution obliges all authorities, civil and judicial, in the territory of India to act in aid of the Supreme Court. Failure to comply with the directions of this Court by the ITAT has to be deplored. It is expected that the ITAT would be more responsive and more sensitive to the directions of this Court. [301-B] 297 CIVIL APPELLATE JURISDICTION: Civil Appeal No. 9271of1995. From the Judgment and Order dated 7 .11.94 of the Karnataka High Court in l.T.R.C. No. 57 of 1985. S.E. Dastur, P.J. Pardiwalla, K.P. Kumar and K.T. Anantharaman for Mis. Lawyers Inn. for the Appellant. K.N. Shukla and Ms. Sushma Suri for the Respondent. The Judgment of the Court was delivered by R.C. LAHOTI, J. Relevant to the assessment year 1978-1979 the fol-lowing question of law was stated, at the instance of the Revenue, by the Income Tax Appellate Tribunal for the opinion of the High Court of Karnataka under Section 256 (1) of the Income-tax Act, 1961 :- "Whether on the facts and in the circumstances of the case the provi-sion for meeting the liability for encashment of earned leave by the employee is an admissible deduction?" The appellant company has two sets of employees. One set of employees is covered by Employees State Insurance Scheme and is generally known as 'staff'. The other set of employees not so covered is known generally as 'officers'. The company has floated beneficial schemes for its employees for encashment of leave. The officers are entitled to earned leave calculated at the rate of 2.5 days per month, i.e., 30 days per year. The staff (other than officers) is entitled to vacation leave calculated at the rate of 1.5 days per month, i.e., 18 days in a year. The earned leave can be accumulated upto 240 days maxi-mum while the vacation leave can be accumulated upto 126 days maximum. The earned leave/vacation leave can be encashed subject to the ceiling on accumulation. The officers may at their option avail the accumulated leave or in lieu of availing the leave apply for encashment whereupon they would be paid salary for the period of leave earned but not availed. So does the scheme extend facility of encashment to the staff in respect of vacation leave. Any leave earned beyond the said ceiling limit of 240/126 days cannot be accumu-lated and goes a waste. It can neither be availed nor encashed. The appellant company has created a fund by making a provision for meeting its liability arising on account of the accumulated earned/vacation leave. In the assessment year 1978-1979 an amount of Rs.62,25,483 was set apart in a se11arate account as provision for encashment of accrued leave. It was claimed as a deduction. A B C D E F H A B c D E F G H Case: BHARAT EARTH MOVERS versus COMMISSIONER OF INCOME TAX, KARNATAKA [[2000] SUPP. 2 S.C.R. 295] (2000) खेदव्यक्तकिया।यहउम्मीदकीजातीहैकिआई. टी. ए. टी. अधिकउत्तरदायीऔरअधिकहोगा।इसन्यायालयकेनिर्देशोंकेप्रतिसंवेदनशील।[ 301 - बी] 297 "भारतअर्थमूवर्स।सीआईटी।[आर. सी. लाहोटी, जे.]सिविलअपीलीयन्यायनिर्णयः1995 कीसिविलअपीलसं. 9271। कर्नाटकउच्चन्यायालयके7.11.94 दिनांकितनिर्णयऔरआदेशसे 1985 केI.T.R.C. सं. 57 में। एस. ई. दस्तूर, पी. जे. पारदीवाला, के. पी. कुमारऔरके. टी. अनंतरमनएम/एस।लॉयर्सइन।अपीलार्थीकेलिए। उत्तरदाताकीओरसेके. एन. शुक्लाऔरसुश्रीसुषषमासूरी।न्यायालयकानिर्णयइसकेद्वारादियागयाथा आर. सी. लाहोटी, जे. मूल्यांकनवर्ष1978-1979 केलिएप्रासंगिकराजस्वकेआग्रहपरकानूनकानिम्नप्रश्नकहागयाथा कर्नाटकउच्चन्यायालयकीरायकेलिएआयकरअपीलीयन्यायाधिकरण आय-करअधिनियम, 1961 कीधारा256 (1) केतहतः " चाहेतथ्योंपरऔरमामलेकीपरिस्थितियोंमेंप्रावधानअर्जितअवकाशकेभुनानेकेदायित्वकोपूराकरनेकेलिए कर्मचारीएकस्वीकार्यकटौतीहै? " अपीलार्थीकंपनीमेंकर्मचारियोंकेदोसमूहहोतेहैं।कर्मचारियोंकाएकसमूह कर्मचारीराज्यबीमायोजनाद्वाराकवरकियाजाताहैऔरइसेआमतौरपर'कर्मचारी' केरूपमेंजानाजाताहै।इसतरहसेकवरनहींकिएगएकर्मचारियोंकेअन्यसमूहकोआमतौरपर'अधिकारियों' केरूपमेंजानाजाताहै।कंपनीनेअपनेकर्मचारियोंकेलिएछुट्टीकोभुनानेकेलिएलाभकारीयोजनाएंशुरूकीहैं।अधिकारीअर्जितअवकाशकीगणनाकरनेकेहकदारहैं प्रतिमाहढाईदिनकीदर, यानीप्रतिवर्ष30 दिन।कर्मचारी(अधिकारियोंकेअलावा) प्रतिमाहडेढ़दिनकीदरसेगणनाकीगईछुट्टीछुट्टीकेहकदारहैं, यानीवर्षमें18 दिन।अर्जितअवकाशअधिकतम240दिनोंतकजमाकियाजासकताहैजबकिअवकाशअवकाशअधिकतम126 दिनोंतकजमाकियाजासकताहै।अर्जितअवकाश/अवकाशअवकाशकोजमाकरनेकीअधिकतमसीमाकेअधीनभुनायाजासकताहै।अधिकारीअपनेविकल्पपरसंचितछुट्टीकालाभउठासकतेहैंयाछुट्टीकालाभउठानेकेबदलेनकदीकरणकेलिएआवेदनकरसकतेहैं, जिसकेबादउन्हेंअर्जितछुट्टीकीअवधिकेलिएवेतनदियाजाएगा, लेकिनउसकालाभनहींउठायाजाएगा।इसीतरहयहयोजनाअवकाशअवकाशकेसंबंधमेंकर्मचारियोंकोनकदीकरणकीसुविधाप्रदानकरतीहै।240/126 दिनोंकीउक्तअधिकतमसीमासे अधिकअर्जितकिसीभीछुट्टीकोजमानहींकियाजासकताहैऔरव्यर्थनहींजाताहै।इसकानतोलाभउठायाजासकताहैऔरनहीभुनायाजासकताहै।अपीलार्थीकंपनीनेसंचितअर्जित/अवकाशअवकाशकेकारणउत्पन्नहोनेवालेअपनेदायित्वकोपूराकरनेकेलिएएकप्रावधानकरकेएककोषषबनायाहै।निर्धारणवर्ष1978-1979 मेंRs.62 कीराशि, 25,483 कोएकअलगखातेमेंउपार्जितअवकाशकोभुनानेकेप्रावधानकेरूपमेंअलगरखागयाथा।यहकटौतीकेरूपमेंदावाकियागयाथा। [ 2000 ]एसयूपीपी।2 एससीआर। 298 सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट न्यायाधिकरणकीरायमेंनिर्धारितीइसतरहकीकटौतीकाहकदारथा।उच्चन्यायालयनेएकअलगरायबनाईहैऔरकहाहैकि उपार्जितअवकाशवेतनएकआकस्मिकदायित्वथाऔरइसलिएयहअनुमेयकटौतीनहींथी।उच्चन्यायालयद्वारालागूतर्कयहहैकिदेयताकेवलतभीउत्पन्नहोगीजबकोईकर्मचारीछुट्टीपरनहींजासकताहैऔरइसकेबजायआवेदनकरसकताहै नकदीकरण।यदिकर्मचारीअपनीपात्रताकेअनुसारछुट्टीकालाभउठाताहै, तोवह वस्तुतःउच्चन्यायालयनेइसप्रश्नकाउत्तरनकारात्मक, अर्थात्राजस्वकेपक्षमेंऔरनिर्धारितीकेखिलाफदियाहै।निर्धारितीऊपरआगयाहैअपीलकरें। अपीलकर्ताकंपनीकेविद्वानवरिष्ठअधिवक्ताश्रीएस. ई. दस्तूर प्रस्तुतकियाहैकिदायित्वनिश्चितहै।अर्जित/अवकाशअवकाशजमाकरनेकेलिएअधिकारियोंऔरकर्मचारियोंकीपात्रताकीसीमातकदायित्वकोपूराकरनेकेलिए240/126 दिनोंकीअधिकतमसीमाकेअधीनप्रावधानकियागयाहै। लागूहोताहै।एकविशेषषवर्षमेंछुट्टीजमाहोनेकेबाद, बादकेवर्षमेंकर्मचारीयातोछुट्टीकालाभउठासकताहैयाइसकेभुनानेकेलिएआवेदनकरसकताहै।यदिवहछुट्टीकालाभउठाताहैतोआरक्षितखातेमेंनकदीकरणकेलिएअतिरिक्तप्रावधाननहींकियाजाताहै।हालाँकि, यदिवहछुट्टीकालाभनहींउठाताहैऔरइसकेबजायअपनेअधिकारकोभुनानेकाविकल्पचुनताहै, तोवहसंचितछुट्टीकेरूपमेंअतिरिक्तदिनोंकाहकदारहोजाताहै।उदाहरणकेलिए, 365 दिनोंकेलिएसेवाप्रदानकरनेकेबाद वर्ष'क' मेंएकअधिकारी30 दिनोंकेलिएछुट्टीकालाभउठानेकाहकदारहोजाताहै।अगलेवर्ष'बी' मेंछुट्टीआरक्षितखातेमेंवर्षमेंप्रावधानकियाजाताहै। ' ए'30 दिनोंकेवेतनकेबराबरराशिकेभुगतानकेलिएताकि नकदीकरणकादावा।यदिवहछुट्टीकोभुनानेकाविकल्पचुनताहैऔरवर्ष'बी' मेंपूरे365 दिनोंकेलिएसेवाप्रदानकरताहै, तोआरक्षितमेंहस्तांतरितराशिकाभुगतानकियाजाताहै उसेऔरउसकेफिरसेअर्जितकरनेकोदेखतेहुए30 दिनोंकेलिएअगलीपात्रता छुट्टी, इसकेलिएउचितराशिहस्तांतरितकरकेप्रावधानकियाजाताहैआरक्षितखाता।यदिवहछुट्टीकालाभउठाताहैतोउसेछुट्टीकावेतनदियाजाताहै।छुट्टी। वेतनकाभुगतानआरक्षितनिधिसेकियाजाताहै।क्याराशिकाभुगतानवेतनकेरूपमेंकियाजाताहै चालूवर्षकेपीएंडएलखातेसेयाआरक्षितसे, यह व्यवहारमेंकोईफर्कनहींपड़ेगाक्योंकिकोईदोहरावेतननहींहोगा औरइसलिएकटौतीकेलिएकोईदोहरादावानहीं।किसीभीमामलेमेंदायित्वहै हालांकिवहअवधिनिश्चितनहींहैजिसमेंदायित्ववहनकियाजाएगा। जैसेकिछुट्टीनकदीकरणकर्मचारीद्वाराभीमाँगाजासकताहै।सेवाकेवर्षोंकेदौरानयासेवाकेअंतमें।छतकेअधीन Case: BHARAT EARTH MOVERS versus COMMISSIONER OF INCOME TAX, KARNATAKA [[2000] SUPP. 2 S.C.R. 295] (2000) 53788773 (، ) 1969ردور SLierte|44 37[ف ڈ]Um +561[ن ٹ]LuiP AaSly no 3Ul w3Ss)ئ خزہ/ « LSula.3BL bU be SASH rece ute OO ttGHIA£دارى ‘eannye&(Sly .05bwiSUtzted nd Seto)peaaa“BL,notSay JNSy ادا-FBuide 26 LebUeoe aeIwsabiatLesweLime[خ خ]“3oF lS ArnelesSJ tyceRifeveg ()iib nd Fev Berb eISS ee aK guste tot JF LG be asltSSiotk 5if’So te swisdSTF aبle LY[5]Sut Af etind Lf te Kote test Prii )—UbntifutSly. 3BEL IE Sr 2b Sot Lyi ()iiiKsJa? UeSulesolv SF[خ خ]J(Sly. 3 اسTAiv )SAK tei e206 eer t teeteLStet s& tedunr SEF 6 Web Ste Lew6Solute ft BinEOF Fk etha P|Liadi37 (1959) Sd urt Aieid heAyoaif;epsfffwel[ ت]ب بSLeps4 ¢ ~ Pay leyesislesSSabre d HueiekLid beSuitetie a(Sula 03Sat pe tbe J eo IP aslSl 23Eu ® a CEL S be ths2 nZ 2 ufewbe Vode Gua ee SASF el SIO Re LSI IO Lee eth etaaSS tLALESalى N33SeSh Ser LAISiS 5%<—Nesbk Ml WAI eeEL GF I MREws)~—Wriaie £ulyS)WE Iebb%e ut User SULE56BUF een ly LNleHwe” Jua,FyLk gleeratld|[خ خ]ny!دارى LES NeHe GS Pc he tesNe GPShiteRew dabeF £fe = ei SH“|~—toleLv)ANSSSeb N26 ly LE IL Let,iLL24.3.1999 Hye SEuteeo| es2 ut ae ble v dys if ang é L ° i3[ ڑ]¥£i2 Le sore yd piwledi Ue tf 3 UT OISEES Gewi betyco PON we,Fife Li Se systeuLE 2 YG SF BGPArmEM Pcenetty WipesC,SEScyt Pe[ى ت]بىب[|]پبى[ب]acs IY |S[ى ت]iferaziaeonLUCZ90.7.2000 2. &|Ne be EBs Eb SrLES Fob Gui e ue tu? Fs S16LVUOOWZ20 pulse were PFbah1961 Lkipr* PIU br hisFBS e @ olin P20 Hepe ب وہwee FS bu due aeSe waiteHel JeseaS 258NefSewie ot ieLew144Muteek Ge Mel406selec SASSnheUo all Qo ioe LeliaHsin t SUL CifLOK| Ue hh Lg IL Soul yp 9 Ut Lb iA_b “|AY>eel lusLt,[ن]itALA۔SI e bP A ASCIIeV SIG barre kts eSNe sueotsikBerl Sut Seee tukois SM(we PasheeSF Ut eieee miresetsJil Case: BHARAT EARTH MOVERS versus COMMISSIONER OF INCOME TAX, KARNATAKA [[2000] SUPP. 2 S.C.R. 295] (2000) ਸ਼ਰੀ ਐਸ.ਈ. ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਮਵਦਵਾਨ ਸੀਨੀਅਰ ਵਕੀਲ ਦਸਤੂਰ ਨੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ ਮਕ ਦੇਣਦਾਰੀ ਮਨਸ਼ਮਚਤ ਹੈ। 240/126 ਮਦਨਾਂ ਦੀ ਸੀਮਾ ਦੇ ਅਿੀਨ ਕਮਾਈ/ਛੁੱਟੀ ਛੁੱਟੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨ ਲਈ ਅਫਸਰਾਂ ਅਤੇ ਸਟਾਫ ਦੇ ਹੱਕ ਦੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਦੇਣਦਾਰੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪਰਬੰਿ ਕੀਤਾ ਮਗਆ ਹੈ, ਜੋ ਮਕ ਲਾਗੂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਕਸੇ ਖਾਸ ਸਾਲ ਮਵੱਚ ਛੁੱਟੀ ਇਕੱਠੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਮਵੱਚ ਕਰਮਚਾਰੀ ਛੁੱਟੀ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਇਸਦੀ ਨਕਦੀ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਛੁੱਟੀ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮਰਜ਼ਰਵ ਖਾਤੇ ਮਵੱਚ ਨਕਦੀ ਲਈ ਵਾਿੂ ਮਵਵਸਥਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ। ਹਾਲਾਂਮਕ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਛੁੱਟੀ ਦਾ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਪਣੀ ਹੱਕਦਾਰੀ ਨੂੰ ਨਗਦ ਕਰਨਾ ਚੁਣਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੰਮਚਤ ਛੁੱਟੀ ਦੇ ਰੂਪ ਮਵੱਚ ਵਾਿੂ ਮਦਨਾਂ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਸਾਲ 'ਏ' ਮਵੱਚ 365 ਮਦਨਾਂ ਲਈ ਸੇਵਾ ਪਰਦਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇੱਕ ਅਮਿਕਾਰੀ ਅਗਲੇ ਸਾਲ 'ਬੀ' ਮਵੱਚ 30 ਮਦਨਾਂ ਲਈ ਛੁੱਟੀ ਲੈਣ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਛੁੱਟੀ ਮਰਜ਼ਰਵ ਖਾਤੇ ਮਵੱਚ ਸਾਲ 'ਏ' ਮਵੱਚ ਭੁਗਤਾਨ ਲਈ ਮਵਵਸਥਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨਕਦੀ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ 30 ਮਦਨਾਂ ਦੀ ਤਨਖਾਹ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਰਕਮ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਛੁੱਟੀ ਨੂੰ ਨਗਦ ਕਰਨ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਲ 'ਬੀ' ਮਵੱਚ ਪੂਰੇ 365 ਮਦਨਾਂ ਲਈ ਸੇਵਾ ਪਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਰਜ਼ਰਵ ਮਵੱਚ ਟਰਾਂਸਫਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਰਕਮ ਉਸ ਨੂੰ ਅਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ 30 ਮਦਨਾਂ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਲਈ ਅਗਲੀ ਹੱਕਦਾਰੀ ਪਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ, ਮਵਵਸਥਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਮਰਜ਼ਰਵ ਖਾਤੇ ਮਵੱਚ ਉਮਚਤ ਰਕਮ ਟਰਾਂਸਫਰ ਕਰਕੇ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਛੁੱਟੀ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਛੁੱਟੀ ਦੀ ਤਨਖਾਹ ਮਦੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਛੁੱਟੀ ਦੀ ਤਨਖਾਹ ਮਰਜ਼ਰਵ ਤੋਂ ਅਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਰਕਮ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਮੌਜੂਦਾ ਸਾਲ ਦੇ P&L ਖਾਤੇ ਜਾਂ ਮਰਜ਼ਰਵ ਤੋਂ ਪਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਤਨਖਾਹ ਵਜੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਨਾਲ ਅਮਭਆਸ ਮਵੱਚ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਪਵੇਗਾ ਮਕਉਂਮਕ ਕੋਈ ਦੋਹਰਾ ਭੁਗਤਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸਲਈ ਕਟੌਤੀ ਲਈ ਕੋਈ ਦੋਹਰਾ ਦਾਅਵਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਮਕਸੇ ਵੀ ਸਮਥਤੀ ਮਵੱਚ ਦੇਣਦਾਰੀ ਮਨਸ਼ਮਚਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਹਾਲਾਂਮਕ ਉਹ ਮਮਆਦ ਮਜਸ ਮਵੱਚ ਦੇਣਦਾਰੀ ਖਰਚ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਮਨਸ਼ਮਚਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਮਕਉਂਮਕ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਜਾਂ ਤਾਂ ਸੇਵਾ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਜਾਂ ਸੇਵਾ ਦੇ ਅੰਤ ਮਵੱਚ ਛੁੱਟੀ ਦੀ ਨਕਦੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸੀਮਾ ਦੇ ਅਿੀਨ ਹਰ ਕਰਮਚਾਰੀ ਜਾਂ ਤਾਂ ਛੁੱਟੀ ਦਾ ਲਾਭ ਲਵੇਗਾ ਜਾਂ ਨਕਦੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸਲਈ ਦੇਣਦਾਰੀ ਮਨਸ਼ਮਚਤ ਹੈ; ਭਾਰਤ ਅਰਥ ਮੂਵਰਜ਼ ਬਨਾਮ ਸੀ. ਆਈ. ਟੀ. [ਆਰ. ਸੀ. ਲਾਹੋਟੀ, ਜੇ.] 299 ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਭਾਵੀ ਮਜ਼ੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਮਕਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਸਾਨੂੰ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਲਈ ਮਸੱਮਖਅਤ ਸੀਨੀਅਰ ਵਕੀਲ ਦੀ ਪੇਸ਼ਗੀ ਮਵੱਚ ਸਾਰਥਕਤਾ ਮਮਲਦੀ ਹੈ। ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਮਨਪਟਾਰਾ ਕੀਤਾ ਮਗਆ ਹੈ: ਜੇਕਰ ਲੇਖਾ ਸਾਲ ਮਵੱਚ ਇੱਕ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਦੇਣਦਾਰੀ ਮਨਸ਼ਚਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਟੌਤੀ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮਦੱਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਹਾਲਾਂਮਕ ਦੇਣਦਾਰੀ ਨੂੰ ਭਮਵੱਖ ਦੀ ਮਮਤੀ 'ਤੇ ਮਾਪਣਾ ਅਤੇ ਮਿਸਚਾਰਜ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਮਨਸ਼ਮਚਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਉਹ ਹੈ ਦੇਣਦਾਰੀ ਦਾ ਖਰਚਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਜਬ ਮਨਸ਼ਚਤਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਵੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਹਾਲਾਂਮਕ ਅਸਲ ਮਾਤਰਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਲੋੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਦੇਣਦਾਰੀ ਇਕ ਅਟੁੱਟ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਦੇਣਦਾਰੀ ਪਰਸੈਂਟੀ ਮਵੱਚ ਹੈ ਹਾਲਾਂਮਕ ਇਸਨੂੰ ਭਮਵੱਖ ਦੀ ਮਮਤੀ 'ਤੇ ਮਿਸਚਾਰਜ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ ਜੇਕਰ ਭਮਵੱਖ ਦੀ ਮਮਤੀ ਮਜਸ 'ਤੇ ਦੇਣਦਾਰੀ ਨੂੰ ਮਿਸਚਾਰਜ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਹੈ ਮਨਸ਼ਮਚਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੈਟਲ ਬਾਕਸ ਕੰਪਨੀ ਆਫ਼ ਇੰਿੀਆ ਮਲਮਮਟਿ ਬਨਾਮ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀ (1969) 73 ਆਈ. ਟੀ. ਆਰ. 53 ਮਵੱਚ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਕੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ ਮਤਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਦੋ ਗਰੈਚੁਟੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੇ ਤਮਹਤ ਆਪਣੀ ਦੇਣਦਾਰੀ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਅਤੇ ਦੇਣਦਾਰੀ ਦੀ ਰਕਮ ਪੀ. ਐਿ. ਐਲ. ਖਾਤੇ ਮਵੱਚ ਕੁੱਲ ਰਸੀਦਾਂ ਮਵੱਚੋਂ ਕੱਟੀ ਗਈ ਸੀ। ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅੰਦਾਜ਼ਨ ਦੇਣਦਾਰੀ ਦੇ ਅਸਲ ਮੁਲਾਂਕਣ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਅਮਜਹੀ ਦੇਣਦਾਰੀ ਲਈ ਇਕ ਵਾਰ ਨਹੀਂ ਬਲਮਕ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਮਵੱਚ ਫੈਲੀ ਮਵਵਸਥਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਕੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ ਅਪਣਾਇਆ ਮਗਆ ਅਮਭਆਸ ਇਹ ਸੀ ਮਕ ਕੰਪਨੀ ਹਰ ਸਾਲ ਸੇਵਾ ਦੇ ਹਰ ਵਾਿੂ ਸਾਲ ਮਵਚ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ 'ਤੇ ਇਸ ਦੁਆਰਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਵਾਿੂ ਦੇਣਦਾਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਮਕਸੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੀ ਸੇਵਾ-ਮੁਕਤੀ, ਮੌਤ ਜਾਂ ਸੇਵਾ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਗਰੈਚੁਟੀ ਭੁਗਤਾਨ ਯੋਗ ਸੀ - ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਦੋ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਵਾਪਰਨ ਦਾ ਸਹੀ ਸਮਾਂ ਪਮਹਲਾਂ ਤੋਂ ਸਟੀਕਤਾ ਨਾਲ ਮਨਰਿਾਰਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਦੁਆਰਾ ਕੁਝ ਮਸਿਾਂਤ ਮਨਰਿਾਮਰਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਮਜਨਹਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਿਤ ਸਾਿੇ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਹੇਠਾਂ ਮਦੱਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੱਢੇ ਅਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ: - (i) ਵਪਾਰਕ ਪਰਣਾਲੀ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਖਾਮਤਆਂ ਦੀ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਲਈ, ਪਮਹਲਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਦੇਣਦਾਰੀ, ਭਾਵੇਂ ਮਕ ਮਕਸੇ ਭਮਵੱਖ ਦੀ ਮਮਤੀ 'ਤੇ ਮਿਸਚਾਰਜ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਅਤੇ ਲਾਭਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੇ ਮਸਿਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਮਿਆਨ ਮਵਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਇਕ ਉਮਚਤ ਕਟੌਤੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਵਪਾਰਕ ਅਮਭਆਸ ਅਤੇ ਲੇਖਾਕਾਰੀ ਦਾ ਇਹ ਇਸ ਤਰਹਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ ਮਕ ਅਮਜਹੀ ਕਟੌਤੀ ਕੇਵਲ ਅਸਲ ਮਵੱਚ ਖਰਚ ਜਾਂ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤੀ ਰਕਮ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਮਵੱਚ ਹੀ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੈ; Case: BHARAT EARTH MOVERS versus COMMISSIONER OF INCOME TAX, KARNATAKA [[2000] SUPP. 2 S.C.R. 295] (2000) A B C D E F H A B c D E F G H In the opinion of the Tribunal the assessee was entitled to such deduction. The High Court has formed a different opinion and held that the provision f(>r accrued leave salary was a contingent liability and therefore was not a permis-sible deduction. The reasoning applied by the High Court is that the liability will arise only if an employee may not go on leave and instead apply for encashment. If the employee avails the leave as per his entitlement, then he would be paid salary for the period of leave and liability for encashment would not arise. The other event on the occurrence of which the employee may stake his claim is termination or retirement which again is an uncertainty. Accord-ingly the High Court has answered the question in the negative, that is, in favour of the Revenue and against the assessee. The assessee has come up in appeal. Shri S.E. Dastur, the learned senior advocate for the appellant company has submitted that the liability is a certainty. Provision is made for meeting the liability to the extent of entitlement of the officers and staff to accumulate earned/vacation leave subject to the ceiling limit of 240/126 days as may be applicable. Having accumulated leave in a particular year, in the succeeding year the employee may either avail the leave or apply for its encashment. If he avails the leave then additional provision for encashment is not made in the reserve account. However, if he does not avail the leave and instead chooses to encash his entitlement, he becomes entitled to an additional number of days as accumulated leave. For example, having rendered service for 365 days in the year 'A' an officer becomes entitled to avail leave for 30 days in the succeeding year 'B', provision in the leave reserve account is made in the year 'A' for payment of an amount equivalent to 30 days salary so as to meet the claim for encashment. If he chooses to encash the leave and renders service for full 365 days in the year 'B', then the amount transferred to reserve is paid to him and in view of his having earned again the next entitlement for 30 days leave, provision is made therefor by transferring the appropriate amount in the reserve account. If he avails the leave then he is paid the leave salary. The leave salary is paid from the reserve. Whether the amount is paid as salary by drawing upon from the current year's P&L Account or from the reserve, it would not make any difference in practice as there would be no double pay-ment and hence no double claim for deduction. In either case the liability is certain though the period in which the liability would be incurred is not certain inasmuch as the leave encashment can be sought for by the employee either during the years of service or at the end of the service. Subject to the ceiling every employee would either avail the leave or seek encashment and therefore the liability is a certainty; it cannot be called a contingent liability. We find substance in the submission of the learned senior counsel for the appellant. The law is settled: if a business liability has definitely arisen in the accounting year, the deduction should be allowed although the liability may have to be quantified and discharged at a future date. What should be certain is the incurring of the liability. It should also be capable of being estimated with reasonable certainty though the actual quantification may not be possible. If these requirements are satisfied the liability is not a contingent one. The liability is in praesenti though it will be discharged at a future date. It does not make any difference if the future date on which the liability shall have to be discharged is not certain. Case: BHARAT EARTH MOVERS versus COMMISSIONER OF INCOME TAX, KARNATAKA [[2000] SUPP. 2 S.C.R. 295] (2000) छुट्टी, इसकेलिएउचितराशिहस्तांतरितकरकेप्रावधानकियाजाताहैआरक्षितखाता।यदिवहछुट्टीकालाभउठाताहैतोउसेछुट्टीकावेतनदियाजाताहै।छुट्टी। वेतनकाभुगतानआरक्षितनिधिसेकियाजाताहै।क्याराशिकाभुगतानवेतनकेरूपमेंकियाजाताहै चालूवर्षकेपीएंडएलखातेसेयाआरक्षितसे, यह व्यवहारमेंकोईफर्कनहींपड़ेगाक्योंकिकोईदोहरावेतननहींहोगा औरइसलिएकटौतीकेलिएकोईदोहरादावानहीं।किसीभीमामलेमेंदायित्वहै हालांकिवहअवधिनिश्चितनहींहैजिसमेंदायित्ववहनकियाजाएगा। जैसेकिछुट्टीनकदीकरणकर्मचारीद्वाराभीमाँगाजासकताहै।सेवाकेवर्षोंकेदौरानयासेवाकेअंतमें।छतकेअधीन प्रत्येककर्मचारीयातोछुट्टीकालाभउठाएगायानकदीकरणकीमांगकरेगाऔरइसलिए299 भारतअर्थमूवर्सबनाम. सीआईटी।[आर. सी. लाहोटी, जे.] दायित्वएकनिश्चितताहै; इसेआकस्मिकदायित्वनहींकहाजासकताहै।हमअपीलार्थीकेलिएविद्वानवरिष्ठवकीलकेप्रस्तुतकरनेमेंसारपातेहैं। वहडब्ल्यूबसगयाहैःयदिकोईव्यावसायिकदायित्वनिश्चितरूपसेउत्पन्नहुआहैलेखांकनवर्षमें, कटौतीकीअनुमतिदीजानीचाहिए, हालांकिदेयताहोसकतीहै इसकीमात्रानिर्धारितकीजानीचाहिएऔरभविष्यकीतारीखमेंछुट्टीदीजानीचाहिए।क्यानिश्चितहोनाचाहिए दायित्वकावहनहै।इसकाअनुमानलगानेमेंभीसक्षमहोनाचाहिए उचितनिश्चितता, हालांकिवास्तविकमात्रानिर्धारणसंभवनहींहोसकताहै।यदिइनआवश्यकताओंकोपूराकियाजाताहैतोदेयताआकस्मिकनहींहै।देयताव्यावहारिकरूपसेहै, हालांकिइसेभविष्यकीतारीखमेंनिर्वहनकरदियाजाएगा।ऐसानहींहै। यदिभविष्यकीतारीखजिसपरदायित्वकानिर्वहनकियाजानाहै, निश्चितनहींहैतोकोईफर्कपड़ताहै। मेटलबॉक्सकंपनीऑफइंडियालिमिटेडबनामउनकेकर्मचारी, (1969) 73 आईटीआर 53 अपीलार्थीकंपनीनेदोउपदानयोजनाओंकेतहतअपनीदेनदारीकाअनुमानलगाया कंपनीद्वारातैयारकीगईऔरदेयताकीराशिपीएंडएलखातेमेंसकलप्राप्तियोंसेकाटलीगईथी।कंपनीनेअपनेअनुमानितदायित्वकेबीमांकिकमूल्यांकनपरकामकियाथाऔरइसतरहकेदायित्वकेलिएप्रावधानकियाथाजोएकबारमेंनहींबल्किकईवर्षोंमेंफैलाहुआथा।कंपनीद्वाराअपनाईजानेवालीप्रथायहथीकिहरसालकंपनीसेवाकेहरअतिरिक्तवर्षमेंलगानेवालेकर्मचारियोंपरउसकेद्वाराकिएगएअतिरिक्तदायित्वकानिर्धारणकरतीहै।ग्रेच्युटीकाभुगतानकिसीकर्मचारीकीसेवासमाप्तहोनेपरयातोसेवानिवृत्तिकेकारणकियाजाताथा। मेंट, मृत्युयासेवाकीसमाप्ति-बादकीदोघटनाओंकीघटनाकासटीकसमयहाथथसेपहलेसटीकताकेसाथथनिर्धारितनहींकियाजासकताहै।इसन्यायालयद्वाराकुछप्रमुखसिद्धांतनिर्धारितकिएगएथे,जिनकीप्रासंगिकताहमारेउद्देश्यकेलिएनिकालीगईहैऔरनिम्नानुसारपुनःप्रस्तुतकीगईहैः( i) व्यापारिकप्रणालीपरअपनेखातोंकोबनाएरखनेवालेनिर्धारितीकेलिए, एकदायित्व पहलेसेउपार्जित, हालांकिभविष्यकीतारीखमेंनिर्वहनकियाजानाहै, अपनेव्यवसायकेलाभऔरलाभकानिर्धारणकरतेसमयएकउचितकटौतीहोगी, वाणिज्यिकअभ्यासऔरलेखांकनकेस्वीकृतसिद्धांतोंकोध्यानमेंरखतेहुए।ऐसानहींहैकिइसतरहकीकटौतीकेवलवास्तवमेंखर्चकीगईयाभुगतानकीगईराशिकेमामलेमेंहीस्वीकार्यहै। ( (ख) जिसप्रकारप्राप्तियाँ, यद्यपिवास्तविकप्राप्तियाँनहीं, बल्किउपार्जितदेयआय-करनिर्धारणकेलिएलाईजातीहैं, उसीप्रकारव्यवसायकेलाभऔरलाभकानिर्धारणकरतेसमयउपार्जितदेनदारियोंकोभीध्यानमेंरखाजाएगा। ( iii) बादकीएकशर्त, जिसकीपूर्तिकेपरिणामस्वरूपदेयतामेंकमीयाविलुप्तभीहोसकतीहै, उसदेयताकोआकस्मिकदेयतामेंपरिवर्तितकरनेकाप्रभावनहींहोगा; [2000] एस. यू. पी. पी. आर। सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट ( (iv) एकव्यापारीकिसीविशेषषवर्षकेलिएअपनेकरयोग्यलाभकीगणनाठीकसेकरसकताहै। नकेवलअपनेकर्मचारियोंकोवास्तवमेंकिएगएभुगतानमेंकटौतीकरें, बल्किउसवर्षमेंउनकीसेवाओंकेसंबंधमेंकिसीभीभुगतानकेवर्तमानमूल्यमेंभीकटौतीकरें, जोबादकेवर्षमेंकियाजानाहै, यदिइसकासंतोषषजनकअनुमानलगायाजासकताहै। कलकत्ताकंपनीलिमिटेडबनाममेंभीयहीदृष्टिकोणलियागयाहै।आयआयुक्त कर, पश्चिमबंगाल, (1959) 37 आई. टी. आर. 1 जिसमेंइसन्यायालयनेअभिनिर्धारितकियाहैकिनिर्धारितीपरदेनदारीआयातितहोनेकेकारण, देनदारीएकउपार्जितदेनदारीहोगीऔरकेवलइसलिएसशर्तदेनदारीमेंपरिवर्तितनहींहोगीक्योंकिदेनदारीकानिर्वहनभविष्यकीतारीखमेंकियाजानाथा।उसकेअनुमानमेंकुछकठिनाईहोसकतीहैलेकिनयहउपार्जितदायित्वकोसशर्तमेंपरिवर्तितनहींकरेगा। संबंधितकरअधिकारियोंकेलिएमामलेकीसभीपरिस्थितियोंकोध्यानमेंरखतेहुएदायित्वकेउचितअनुमानपरपहुंचनेकेलिएहमेशाखुलाथा। उपरोक्ततयकिएगएसिद्धांतोंकोमामलेकेतथ्योंपरलागूकरना। हमइसबातसेसंतुष्टहैंकिअपीलकर्ताकंपनीद्वाराकिएगएप्रावधानकोपूराकरनेकेलिए छुट्टीनकदीकरणयोजनाकेतहतकंपनीकेकर्मचारियोंद्वाराअर्जितपात्रताकेअनुपातमेंउसकेद्वारावहनकियागयादायित्व, जिसमेंअधिकारीऔरकर्मचारीशामिलहैं, जमाकरनेकीअधिकतमसीमाकेअधीनहैजैसाकिलागूहोताहै प्रासंगिकतिथि, उसलेखावर्षकेलिएसकलप्राप्तियोंमेंसेकटौतीकाहकदारहैजिसकेदौरानदायित्वकेलिएप्रावधानकियागयाहै।दायित्वयहहैकि आकस्मिकदायित्वनहीं।उच्चन्यायालयकादृष्टिकोणलेनासहीनहींथा इसकेविपरीत। अपीलकीअनुमतिहै।अपीलकेतहतनिर्णयकोदरकिनारकरदियाजाताहै।द. Case: BHARAT EARTH MOVERS versus COMMISSIONER OF INCOME TAX, KARNATAKA [[2000] SUPP. 2 S.C.R. 295] (2000) (i) ਵਪਾਰਕ ਪਰਣਾਲੀ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਖਾਮਤਆਂ ਦੀ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਲਈ, ਪਮਹਲਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਦੇਣਦਾਰੀ, ਭਾਵੇਂ ਮਕ ਮਕਸੇ ਭਮਵੱਖ ਦੀ ਮਮਤੀ 'ਤੇ ਮਿਸਚਾਰਜ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਅਤੇ ਲਾਭਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੇ ਮਸਿਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਮਿਆਨ ਮਵਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਇਕ ਉਮਚਤ ਕਟੌਤੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਵਪਾਰਕ ਅਮਭਆਸ ਅਤੇ ਲੇਖਾਕਾਰੀ ਦਾ ਇਹ ਇਸ ਤਰਹਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ ਮਕ ਅਮਜਹੀ ਕਟੌਤੀ ਕੇਵਲ ਅਸਲ ਮਵੱਚ ਖਰਚ ਜਾਂ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤੀ ਰਕਮ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਮਵੱਚ ਹੀ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੈ; (ii) ਮਜਵੇਂ ਮਕ ਰਸੀਦਾਂ, ਭਾਵੇਂ ਅਸਲ ਰਸੀਦਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ ਪਰ ਬਕਾਇਆ ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ਮੁਲਾਂਕਣ ਲਈ ਮਲਆਂਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਸੇ ਤਰਹਾਂ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਅਤੇ ਲਾਭਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਬਕਾਇਆ ਜਮਹਾਂ ਦੇਣਦਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿਆਨ ਮਵੱਚ ਰੱਮਖਆ ਜਾਵੇਗਾ; (iii) ਬਾਅਦ ਮਵੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਰਤ, ਮਜਸਦੀ ਪੂਰਤੀ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਦੇਣਦਾਰੀ ਨੂੰ ਘਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਮਕ ਖਤਮ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇਣਦਾਰੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਭਾਵੀ ਦੇਣਦਾਰੀ ਮਵੱਚ ਬਦਲਣ ਦਾ ਪਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ; 300 ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀਆਂ ਮਰਪੋਰਟਾਂ [2000] ਪੂਰਕ 2 ਐੱਸ.ਸੀ.ਆਰ. (iv) ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਮਕਸੇ ਖਾਸ ਸਾਲ ਲਈ ਆਪਣੇ ਟੈਕਸਯੋਗ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਮਸਰਫ਼ ਉਸਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅਸਲ ਮਵੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਭੁਗਤਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੱਟ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਮਵੱਚ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਸਾਲ ਮਵੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਸਬੰਿ ਮਵੱਚ ਮਕਸੇ ਵੀ ਭੁਗਤਾਨ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਮੁੱਲ ਵੀ ਕੱਟ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਇਹ ਦਾ ਤਸੱਲੀਬਖਸ਼ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰਹਾਂ ਕਲਕੱਤਾ ਕੰਪਨੀ ਮਲਮਮਟਿ ਬਨਾਮ ਕਮਮਸ਼ਨਰ ਆਫ਼ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, (1959) 37 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. ਮਵਚ ਮਲਆ ਮਗਆ ਮਵਚਾਰ ਹੈ, ਮਜਸ ਮਵਚ ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਮਕ ਆਯਾਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਮੁਲਾਂਕਣ 'ਤੇ ਦੇਣਦਾਰੀ ਇਕ ਸੰਗਰਮਹਤ ਦੇਣਦਾਰੀ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ਰਤੀਆ ਮਵੱਚ ਤਬਦੀਲ ਨਾ ਕਰੋ ਮਸਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਮਕਉਂਮਕ ਦੇਣਦਾਰੀ ਭਮਵੱਖ ਦੀ ਮਮਤੀ 'ਤੇ ਮਿਸਚਾਰਜ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਮਵੱਚ ਕੁਝ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਸੰਪੱਤੀ ਦੇਣਦਾਰੀ ਨੂੰ ਸ਼ਰਤੀਆ ਮਵੱਚ ਤਬਦੀਲ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ; ਇਹ ਕੇਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੂੰ ਮਿਆਨ ਮਵਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਦੇਣਦਾਰੀ ਦੇ ਸਹੀ ਅੰਦਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਸਬੰਿਤ ਟੈਕਸ ਅਮਿਕਾਰੀਆਂ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁੱਲਹਾ ਸੀ। ਉੱਪਰ ਦੱਸੇ ਗਏ ਮਨਪਟਾਏ ਮਸਿਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਕੇਸ ਦੇ ਤੱਥਾਂ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅਸੀਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹਾਂ ਮਕ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਕੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੱਕਦਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਪਾਤ ਮਵੱਚ ਛੁੱਟੀ ਐਨਕੈਸ਼ਮੈਂਟ ਸਕੀਮ ਦੇ ਤਮਹਤ ਇਸ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਦੇਣਦਾਰੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪਰਬੰਿ ਕੀਤਾ ਮਗਆ ਹੈ, ਮਜਸ ਮਵੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਅਮਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਟਾਫ, ਸੰਬੰਮਿਤ ਮਮਤੀ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੋਣ 'ਤੇ ਜਮਹਾਂ ਹੋਣ ਦੀ ਸੀਮਾ ਦੇ ਅਿੀਨ, ਲੇਖਾਕਾਰੀ ਸਾਲ ਲਈ ਕੁੱਲ ਰਸੀਦਾਂ ਮਵੱਚੋਂ ਕਟੌਤੀ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਹਨ ਮਜਸ ਦੌਰਾਨ ਦੇਣਦਾਰੀ ਲਈ ਪਰਬੰਿ ਕੀਤਾ ਮਗਆ ਹੈ। ਦੇਣਦਾਰੀ ਕੋਈ ਅਚਨਚੇਤ ਦੇਣਦਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਨਜ਼ਰੀਆ ਲੈਣਾ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਅਪੀਲ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੈ। ਅਪੀਲ ਅਿੀਨ ਫੈਸਲਾ ਰੱਦ ਕਰ ਮਦੱਤਾ ਮਗਆ ਹੈ। ਮਟਰਮਬਊਨਲ ਦੁਆਰਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੂੰ ਭੇਜੇ ਗਏ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਹਾਂ ਮਵੱਚ ਮਦੱਤਾ ਮਗਆ ਹੈ, ਭਾਵ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੇ ਹੱਕ ਮਵੱਚ ਅਤੇ ਮਾਲ ਦੇ ਮਵਰੁੱਿ। ਵੱਖ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਮਹਲਾਂ ਅਸੀਂ ਇਹ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹਾਂਗੇ ਮਕ ਜਦੋਂ ਇਹ ਅਪੀਲ 24.3.1999 ਨੂੰ ਸੁਣਵਾਈ ਲਈ ਆਈ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਫੈਸਲੇ ਲਈ ਉੱਠਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਮਵੱਚ ਕੁਝ ਮੁਸ਼ਕਲ ਮਮਹਸੂਸ ਹੋਈ ਮਕਉਂਮਕ ਹੇਠਲੇ ਅਮਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮਟਰਮਬਊਨਲ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਮਵੱਚ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਮਸਆ ਮਗਆ ਮਕ ਛੁੱਟੀ ਦਾ ਖਾਤਾ ਮਕਵੇਂ ਹੈ। ਅਪੀਲਕਰਤਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਮਲਤ ਕੀਤਾ ਮਗਆ ਸੀ ਅਤੇ ਛੁੱਟੀ ਦੀ ਤਨਖਾਹ ਦਾ ਪਰਬੰਿ ਕੀਤਾ ਮਗਆ ਸੀ। ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਪਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਮਨਪਟਾਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਰੋਸ਼ਨੀ ਮਵੱਚ ਅਸੀਂ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅਪੀਲੀ ਮਟਰਮਬਊਨਲ ਨੂੰ ਮਨਰਦੇਸ਼ ਮਦੱਤਾ ਸੀ ਮਕ ਉਹ ਖਾਤੇ ਦੀਆਂ ਮਕਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਦੇ ਹੋਰ ਸੰਬੰਮਿਤ ਸਮਕਾਲੀ ਮਰਕਾਰਿਾਂ ਦੇ ਅਿਾਰ ਤੇ ਕੇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਪੂਰਕ ਮਬਆਨ ਮਤਆਰ ਕਰੇ ਮਜਸ ਦੀ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਮਮਆਦ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਸੀ। ਸੁਣਵਾਈ ਮਰਨ ਵਰਤ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਮਦੱਤੀ ਗਈ। 16 ਮਹੀਮਨਆਂ ਦੇ ਵਕਫੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਮਾਮਲਾ 20.7.2000 ਨੂੰ ਅਦਾਲਤ ਮਵੱਚ ਸੂਚੀਬੱਿ ਕੀਤਾ ਮਗਆ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਅਰਥ ਮੂਵਰਜ਼ ਬਨਾਮ ਸੀ. ਆਈ. ਟੀ. [ਆਰ. ਸੀ. ਲਾਹੋਟੀ, ਜੇ.] 301 ਮਟਰਮਬਊਨਲ ਤੋਂ ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਇਕੋ ਇਕ ਪੱਤਰ ਪਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜੋ 20 ਜੂਨ, 2000 ਨੂੰ ਇਕ ਪੱਤਰ ਸੀ ਮਜਸ ਮਵਚ ਕੇਸ ਦੇ ਪੂਰਕ ਮਬਆਨ ਦਾਖਲ ਕਰਨ ਲਈ ਹੋਰ ਛੇ ਮਹੀਮਨਆਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਮੰਮਗਆ ਮਗਆ ਸੀ, ਮਜਸ ਦੀ ਪਰਾਰਥਨਾ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਵਾਜਬ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਮਦੱਤਾ ਮਗਆ ਸੀ। ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ, 1961 ਦੀ ਿਾਰਾ 258 ਦੇ ਤਮਹਤ, ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਜਾਂ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੂੰ ਇਹ ਅਮਿਕਾਰ ਮਦੱਤਾ ਮਗਆ ਹੈ ਮਕ ਉਹ ਕੇਸ ਦੇ ਸਪਲੀਮੈਂਟਰੀ ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਲਈ ਬੁਲਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਮਹਲਾਂ ਤੋਂ ਪਮਹਲਾਂ ਵਾਲਾ ਮਬਆਨ ਤਸੱਲੀਬਖਸ਼ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸੰਮਵਿਾਨ ਦੀ ਿਾਰਾ 144 ਭਾਰਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਮਵੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਅਥਾਰਟੀਆਂ, ਮਸਵਲ ਅਤੇ ਮਨਆਂਇਕ ਨੂੰ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਮਟਰਮਬਊਨਲ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਮਨਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਮਵੱਚ ਅਸਫਲ ਰਮਹਣ ਦੀ ਮਨਖੇਿੀ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ। ਅਸੀਂ ਉਮੀਦ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਮਕ ਮਟਰਮਬਊਨਲ ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਮਨਰਦੇਸ਼ਾਂ ਪਰਤੀ ਵਿੇਰੇ ਜਵਾਬਦੇਹ ਅਤੇ ਵਿੇਰੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੋਵੇਗਾ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਮਵੱਚ ਇਸ ਪੱਖ ਨੂੰ ਮਸਰਫ਼ ਇਹ ਮਨਰੀਖਣ ਕਰਕੇ ਛੱਿਦੇ ਹਾਂ। Case: BHARAT EARTH MOVERS versus COMMISSIONER OF INCOME TAX, KARNATAKA [[2000] SUPP. 2 S.C.R. 295] (2000) In Metal Box Company of India Ltd. v. Their Workmen, (1969) 73 ITR 53 the appellant company estimated its liability under two gratuity schemes framed by the company and the amount of liability was deducted from the gross receipts in the P&L account. The compJny had worked out on an actuarial valuation its estimated liability and made provision for such liability not all at once but spread over a number of years. The practice