Brij Lal & Ors v. Commissioner Of Income Tax Act, 1961

Case: BRIJ LAL & ORS. versus COMMISSIONER OF INCOME TAX ACT, 1961 [[2010] 11 S.C.R. 1167] (2010) અસવીકરણ: સ્થાનિક ભાષામાં અનુવાદિત આ ચુકાદા/હુકમનો હેતુ પક્ષકારોને તેમનીભાષામાં જાણકારી ઉપલબ્ધ કરાવવા માત્રનો છે અને તેનો અન્યથા ઉપયોગ થઇ શકશેનહિ. અન્ય તમામ વ્યવહારિક તેમજ સરકારી ઉદ્દેશો માટે મૂળ અંગ્રેજી ચુકાદો/હુકમ જપ્રમાણિત અને માન્ય રહેશે. DISCLAIMER:The translated judgement in vernacular languageis meant for the restricted use of the litigant to understand it inhis/ her language and may not be used for any other purpose.For all practical and official purposes, the English version of thejudgement shall be authentic and shall hold the field for thepurpose of execution and implementation.========================================================= બ્રિજલાલ અને અન્યો વિરુદ્ધ આવકવેરાના કમિશનર, જલંધર (સિવિલ અપીલ નંબર ૫૧૬-૫૨૭ ૨૦૦૪) ઓક્ટોબર ૨૧,૨૦૧૦ [એસ. એચ. કાપડિયા, ભારતના મુખ્ય ન્યાયમૂર્તિ, બી. સુદર્શન રેડ્ડી, કે. પનિકર રાધાકૃષ્ણન, સુરીન્દર સિંહ નિઝર અને સ્વતંત્ર કુમાર, ન્યાયમૂર્તિઓ] આવકવેરાનો કાયદો, ૧૯૬૧: પ્રકરણ ૧૯-એ. કલમ ૨૪૫-સી, ૨૪૫-ડી (૧) અને ૨૪૫-ડી (૪)કલમ ૨૩૪-બી સાથે વાંચે છે. સમાધાન આયોગ.કેસોનું સમાધાન.એડવાન્સ ટેક્સની ચુકવણીમાં ડિફોલ્ટ માટે વ્યાજ.કલમ ૨૩૪-બી લાગુ પડે છે. યોજાયો હતોઃકલમ ૨૩૪-એ, ૨૩૪-બી અને ૨૩૪-સીપ્રકરણ ૧૯-એ હેઠળ સમાધાન આયોગની કાર્યવાહીને લાગુ પડે છે. કલમ૨૩૪-બી, ૨૪૫-ડી (૨સી) અને કલમ ૨૪૫-ડી (૬એ) વિવિધ ક્ષેત્રોમાંકામ કરે છે.કલમ ૨૩૪-બી ત્યારે અમલમાં આવે છે જ્યારે એડવાન્સટેક્સની ચુકવણીમાં ડિફોલ્ટ હોય છે જ્યારે કલમ ૨૪૫-ડી (૨સી) હેઠળવ્યાજ ચૂકવવાની જવાબદારી ત્યારે ઊભી થાય છે જ્યારે કલમ ૨૪૫-ડી(૨એ) હેઠળ નિર્દિષ્ટ સમયની અંદર આવકવેરાની વધારાની રકમચૂકવવામાં આવતી નથી.બીજી તરફ, કલમ ૨૪૫-ડી (૬એ) ત્યારે જવ્યાજ ચૂકવવાની જવાબદારી લાદે છે જ્યારે કલમ ૨૪૫-ડી (૪) હેઠળસમાધાન આયોગના આદેશને અનુસરીને ચૂકવવાપાત્ર કર નિર્દિષ્ટ સમયનીઅંદર ન કરવામાં આવે. કલમ ૨૩૪-બી. પ્રકરણ ૧૯-એ હેઠળ કેસોના સમાધાનમાં વ્યાજ વસૂલવામાટેનો અંતિમ મુદ્દો. યોજાયો હતોઃકલમ ૨૪૫-ડી (૧) હેઠળ આદેશનીતારીખ સુધી રહેશે અને કલમ ૨૪૫-ડી (૪) હેઠળ સમાધાનના આદેશનીતારીખ સુધી નહીં. પેટા વિભાગો ૧૫૪,૨૩૪-બી, ૨૪૫-ડી (૪) અને ૨૪૫-૧.ભૂલસુધારવી.વ્યાજની વસુલાત.કલમ ૨૪૫ડી (૪) હેઠળ સમાધાનનો આદેશનિર્ણાયક રહેશે.યોજાયો હતોઃકલમ ૨૪૫-૧ ને ધ્યાનમાં રાખીને, સેટલમેન્ટ કમિશન કલમ ૧૫૪ નો ઉપયોગ કરીને તેની સમાપ્ત થયેલી કાર્યવાહી ફરીથીખોલી શકતું નથી જેથી વ્યાજ ૨૩૪-૮ વસૂલ કરી શકાય.કલમ ૧૫૪પ્રકરણ ૧૯ કાર્યવાહીને લાગુ પડતી નથી. ૧૪/૧૨/૨૦૦૪ અને ૨૧/૧/૨૦૦૫ તારીખના રેફરલ આદેશો અનુસાર,તાત્કાલિક અપીલ સુપ્રીમ કોર્ટની બંધારણીય બેન્ચને મોકલવામાં આવીહતી.કોર્ટ સમક્ષ વિચારણા માટેના પ્રશ્નો હતાઃ((૧) શું આવકવેરોઅધિનિયમ, ૧૯૬૧ની કલમ ૨૩૪બી ઉપરોક્ત અધિનિયમના પ્રકરણ-XIX A હેઠળ સમાધાન આયોગની કાર્યવાહીને લાગુ પડશે?જો હા; ( )iiઆવા વ્યાજની વસૂલાત માટે અંતિમ બિંદુ શું હશે-શું આવા વ્યાજનીગણતરી કલમ ૨૪૫-ડી (૧) હેઠળ આદેશની તારીખ સુધી અથવા કલમ૨૪૫-ડી (૪) હેઠળ કમિશનના આદેશની તારીખ સુધી થવી જોઈએ?અને(૩) મૂળ કાર્યવાહીમાં આવું ન કરવામાં આવ્યું હોવા છતાં, શું સમાધાન પંચકલમ ૨૩૪-બી હેઠળ વ્યાજ વસૂલવા માટે ઉપરોક્ત કાયદાની કલમ ૧૫૪લાગુ કરીને તેની પૂર્ણ થયેલી કાર્યવાહી ફરી શરૂ કરી શકે? સંદર્ભનો જવાબ આપવો અને અપીલોનો નિકાલ કરવો, કોર્ટ ઠરાવ્યું ૧.૧ આવકવેરો અધિનિયમ ૧૯૬૧ની કલમ ૨૩૪-એ, ૨૩૪-બી-અને ૨૩૪-સી ચુકાદામાં દર્શાવેલ હદ સુધી અધિનિયમના પ્રકરણ XIX Aહેઠળ સમાધાન આયોગની કાર્યવાહીને લાગુ પડે છે.(પેરા ૧૬] [૧૨૨૦-D E- ] ૧.૨ વ્યાજની વસૂલાત એ જવાબદારી અને એડવાન્સ ટેક્સની ગણતરી માટેઆકસ્મિક છે.એડવાન્સ ટેક્સની જવાબદારી અને ગણતરી પ્રકરણ XVII નીકલમ C હેઠળ કરવામાં આવે છે. બીજી બાજુ, એડવાન્સ ટેક્સનીચુકવણીમાં ડિફોલ્ટ માટેનું વ્યાજ પ્રકરણ XVII ની કલમ F માં પેટા કલમ૨૩૪- A અને ૨૩૪- C ઉપરાંત કલમ ૨૩૪- B હેઠળ આવે છે. એ નોંધવુંમહત્વપૂર્ણ છે કે કલમ ૨૩૪-એ (૪) એ કલમ ૨૪૫-ડી (૪) હેઠળકમિશનના આદેશને પગલે વ્યાજમાં વધારો અથવા ઘટાડાનો ઉલ્લેખ કરે છેઅને તે જ રીતે કલમ ૨૩૪-બી (૪) પણ ચૂકવવાપાત્ર કરની રકમમાંવધારો અથવા ઘટાડો કરે છે.[પેરા ૯] [૧૨૦૭-એ-સી] -૧.૩ પ્રકરણ XIX A કેસોના સમાધાન સાથે સંબંધિત છે."કેસ" શબ્દનીવ્યાખ્યા કલમ ૨૪૫-એ (બી) હેઠળ કરવામાં આવી છે.તે એક સંપૂર્ણવ્યાખ્યા છે, જે સ્પષ્ટ કરે છે કે સમાધાન માટેની અરજી ત્યારે જ રહેશે જ્યારેમૂલ્યાંકન અથવા પુનઃમૂલ્યાંકન માટેની કોઈપણ કાર્યવાહી અથવા આવીઆકારણી અથવા પુનઃમૂલ્યાંકનના સંબંધમાં અપીલ અથવા પુનરાવર્તનઆવકવેરાના સત્તામંડળ સમક્ષ બાકી હોય.[પેરા ૧૦] [૧૨૦૭-એચ;૧૨૦૮-એ-બી] Case: BRIJ LAL & ORS. versus COMMISSIONER OF INCOME TAX ACT, 1961 [[2010] 11 S.C.R. 1167] (2010) BRIJ LAL & ORS. v. COMMI~ SIONER OF INCOME TAX, JALANDHAR (Civil Appeal No. 516-527 OF 2004) OCTOBER 21, 2010 [S.H. KAPADIA, CJI, B. SUDERSHAN REDDY, K.S. PANICKER RADHAKRISHNAN, SURINDER SINGH NIJJAR AND SWATANTER KUMAR, JJ.] INCOME TAX ACT, 1961: -CHAPTER X1X-A Sections 245-C, 245-0 (1) and 245-0(4) rlw s. 234-B - Settlement Commission - Settlement of cases - Interest for default in payment of advance tax --Applicability of s. 234-B Held: Sections 234-A, 234-B and 234-C are applicable to the proceedings of the Settlement -Commission under Chapter XIX-A Sections 234-B, 245-0(2C) and s.245-0(6A) operate in different fields - Section 234-B comes into operation when there is default in payment of advance tax whereas liability to pay interest u/s 245-0(2C) arises when the additional amount of income tax is not paid · within time specified u/s 245-0(2A) - Section 245-0 (6A), on the other hand, imposes liability to pay interest only when the tax payable in pursuance of an order of Settlement Commission uls 245-0(4) is not made within the specified time.. · s. 234-B - Terminal point for levy of interest in settlement -of cases under Chapter XIX-A Held: Would be up to the date of the Order u/s 245-0(1) and not up to the date of the Order of Settlement u/s 245-0(4). ss. 154, 234-B, 245~0(4) and 245-1 - Rectification of -mistake Levy of interest'- Order of settlement uls 2450(4) to be conclusive - Held: In view of s. 245-1, the Settlement Commission cannot re-open its concluded proceedings by 1167 A B c 0 E F G H ~ invoking s. 154 so as to levy interest uls 234-8 - Section 154 is not applicable to Chapter XIX proceedings. Pursuant to the referral orders dated 14.12.2004 and 21.1.2005, the instant appeals were referred to the 8 Constitution Bench of the Supreme Court. The questions for consideration before the Court were: (i) whether s. 2348 of the Income Tax Act, 1961 would apply to proceedings of the Settlement Commission under Chapter XIX-A of the said Act? If yes; (ii) what would be C the terminal point for levy of such interest - whether such interest should be computed up to the date of the Order u/s 245-D (1) or up to the date of the Order of the Commission u/s 245-D (4)? and (iii) whether the Settlement Commission could reopen its concluded proceedings by invoking s. 154 of the said Act so as to D levy interest u/s 234-8, though it was not so done in the original proceedings? Answering the reference and disposing of the appeals, the Court E HELD: 1.1 Sections 234-A, 234-B and 234-C of the Income Tax Act 1961 are applicable to the proceedings of the Settlement Commission under Chapter XIX-A of the Act to the extent indicated in the judgment. (para 16] F [1220-D-E] 1.2 Levy of interest is incidental to the liability and computation of advance tax. Liability and computation of advance tax is done under section C of Chapter XVII. On the other hand, interest for defaults in paymenLof G advance tax falls u/s 234-8, apart from ss.234-A and 234-C, in section F of Chapter XVII. It is significant to note that s.234-A(4) refers to the increase or reduction of interest subsequent to the Order of the Commission u/s 245-0(4) increasing or reducing the amount of tax payable and so H also s.234-8(4). [para 9] (1207-A-C] BRIJ LAL & ORS. v. COMMISSIONER OF INCOME 1169 TAX, JALANDHAR 1.3 Chapter XIX-A deals with Settlement of Cases. A The word "case" is defined u/s 245-A (b). It is an exhaustive definition, which makes it clear that an application for Settlement shall lie only when any proceedings for assessment or re-assessment or an appeal or revision in connection with such assessment s or re-assessment is pending before the Income Tax Authority. [para 10] [1207-H; 1208-A-B] 1.4 An application for settlement made u/s 245-C(1) Case: BRIJ LAL & ORS. versus COMMISSIONER OF INCOME TAX ACT, 1961 [[2010] 11 S.C.R. 1167] (2010) & ਓਆਰ.ਐਸ.ਬ੍ਰਿਜਲਾਲਬਨਾਮ, ਜਲੰਧਰਕਮਿਸ਼ਨਰਆਫਇਨਕਮਟੈਕਸ(ਸਿਵਿਲਅਪੀਲਨੰਬਰ516-527 ਦਾ2004)ਅਕਤੂਬਰ21, 2010 [ਐਸ.ਐਚ. ਕਪਾਡਿਆ, ਸੀ.ਜੇ.ਆਈ, ਬੀ., ਕੇ.ਐਸ., ਸੁਰਿੰਦਰਸਿੰਘਨਿੱਜਰ ਸੁਦਰਸ਼ਨਰੈੱਡੀ ਪੈਨਿਕਰਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ, ਜੇ.ਜੇ.]ਅਤੇਸਵਾਂਤਨੇਰਕੁਮਾਰ ਇਨਕਮਟੈਕਸਐਕਟ, 1961: ਚੈਪਟਰXIX-A –245C, 245-D (1) ਅਤੇ245-D(4) ਰੀਡਵਿਦਐਸ. 234-B – ਸੈਕਸ਼ਨ ਸੈਟਲਮੈਂਟ––– ਐਸ. 234-B ਦੀਕਮਿਸ਼ਨ ਕੇਸਾਂਦੀਸੈਟਲਮੈਂਟ ਅਗਾਊਟੈਕਸਦੀਅਦਾਇਗੀਵਿੱਚਦੇਰੀਲਈਬਿਆਜਲਾਗੂਤਾ– ਫੈਸਲਾ:234-A, 234-B ਅਤੇ234-C ਚੈਪਟਰXIX-A ਸੈਕਸ਼ਨ ਅਧੀਨਸੈਟਲਮੈਂਟਕਮਿਸ਼ਨਦੀਆਂਕਾਰਵਾਈਆਂਲਈਲਾਗੂਹਨ– ਸੈਕਸ਼ਨ234-B, 245-D(2C) ਅਤੇਐਸ. 245-D(6A) ਵੱਖਵੱਖਖੇਤਰਾਂਵਿੱਚਕੰਮਕਰਦੇਹਨ–234-B ਸੈਕਸ਼ਨ ਤਬਲਾਗੂਹੁੰਦਾਹੈਜਦੋਂਅਗਾਊਟੈਕਸਦੀਅਦਾਇਗੀਵਿੱਚਦੇਰੀਹੁੰਦੀਹੈਜਦਕਿਐਸ. 245-D(2C). ਅਧੀਨਬਿਆਜਦੀਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਤਬਪੈਦਾਹੁੰਦੀਹੈਜਦੋਂਵਾਧੂਆਮਦਨਟੈਕਸਦੀਰਕਮਐਸ245-D(2A),245-D (6A) ਸਿਰਫਉਸ ਅਧੀਨਨਿਰਧਾਰਤਸਮੇਂਵਿੱਚਅਦਾਨਹੀਂਕੀਤੀਜਾਂਦੀ।ਦੂਜੇਪਾਸੇ ਸੈਕਸ਼ਨ. 245-D(4) ਦੇਸਮੇਂਬਿਆਜਦੇਣਦੀਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਲਾਗੂਕਰਦਾਹੈਜਦੋਂਸੈਟਲਮੈਂਟਕਮਿਸ਼ਨਦੇਆਦੇਸ਼ਅਧੀਨਐਸਅਨੁਸਾਰਟੈਕਸਦੀਅਦਾਇਗੀਨਿਰਧਾਰਤਸਮੇਂਵਿੱਚਨਹੀਂਕੀਤੀਜਾਂਦੀ। ਐਸ. 234-B – ਚੈਪਟਰXIX-A– ਅਧੀਨਕੇਸਾਂਦੀਸੈਟਲਮੈਂਟਲਈਬਿਆਜਦੇਲੇਵੀਦਾਅੰਤਿਮਬਿੰਦੂਫੈਸਲਾ: ਐਸ. 245-D(4) ਦੇਆਦੇਸ਼ਦੀਤਾਰੀਖਤੱਕਹੋਵੇਗਾਅਤੇਸੈਟਲਮੈਂਟਦੇਆਦੇਸ਼ਦੀਤਾਰੀਖਤੱਕਨਹੀਂਹੋਵੇਗਾਐਸ. 245-D(4)। ਐਸ. 154, 234-B, 245-D(4) ਅਤੇ245-L – ਗਲਤੀਦੀਸੁਧਾਈ– ਬਿਆਜਦਾਲੇਵੀ– ਸੈਟਲਮੈਂਟਦੇ. 245D(4) ਅਧੀਨਵਿਚਾਰਿਆਜਾਣਾਚਾਹੀਦਾ– ਫੈਸਲਾ: ਐਸ. 245-L,ਆਦੇਸ਼ਨੂੰਐਸ ਦੇਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਸੈਟਲਮੈਂਟਕਮਿਸ਼ਨਆਪਣੀਆਂਸੰਪੂਰਣਕਾਰਵਾਈਆਂਨੂੰਦੁਬਾਰਾਨਹੀਂਖੋਲਸਕਦਾ। s. 154234B ਅਧੀਨਵਿਆਜਲਗਾਇਆਜਾਸਕੇ- ਧਾਰਾ154 ਅਧਿਆਇXIX ਦੀ ਨੂੰਲਾਗੂਕਰਨਾਤਾਂਜੋਧਾਰਾਕਾਰਵਾਈਆਂਲਈਲਾਗੂਨਹੀਂਹੁੰਦੀ। 14.12.2004 ਅਤੇ21.1.2005, ਦੇਹਵਾਲਾਆਦੇਸ਼ਾਂਅਨੁਸਾਰ ਇਸਤੁਰੰਤਅਪੀਲਾਂਨੂੰਸੁਪਰੀਮਕੋਰਟਦੀ: (i) ਕੀਆਮਦਨਟੈਕਸਐਕਟ,ਸੰਵਿਧਾਨਬੈਂਚਨੂੰਭੇਜਿਆਗਿਆਸੀ।ਅਦਾਲਤਅੱਗੇਵਿਚਾਰਣਲਈਸਵਾਲਸਨ1961 ਦੀਧਾਰਾ234B ਉਸਐਕਟਦੇਅਧਿਆਇXIX-A ਅਧੀਨਸੈਟਲਮੈਂਟਕਮਿਸ਼ਨਦੀਆਂਕਾਰਵਾਈਆਂਤੇਲਾਗੂਹੋਵੇਗੀ? ਜੇਹਾਂ; (ii) ਅਜਿਹੇਵਿਆਜਦੀਲੇਵੀਦਾਅੰਤਿਮਬਿੰਦੂਕੀਹੋਵੇਗਾ- ਕੀਅਜਿਹਾਵਿਆਜਧਾਰਾ245-D(1)245-D (4)ਦੇਆਦੇਸ਼ਦੀਮਿਤੀਤੱਕਜਾਂਸੈਟਲਮੈਂਟਕਮਿਸ਼ਨਦੇਧਾਰਾ ਅਧੀਨਆਦੇਸ਼ਦੀਮਿਤੀਤੱਕਗਣਨਾਕੀਤੀਜਾਣੀਚਾਹੀਦੀਹੈ? ਅਤੇ(iii)154 ਦੇਇਸਤੇਮਾਲਨਾਲ ਕੀਕਮਿਸ਼ਨਆਪਣੀਆਂਸੰਪੂਰਣਕਾਰਵਾਈਆਂਨੂੰਧਾਰਾ234-B ਅਧੀਨਵਿਆਜਲਗਾਇਆਜਾਸਕੇ,ਦੁਬਾਰਾਖੋਲਸਕਦਾਹੈਤਾਂਜੋਧਾਰਾ ਭਾਵੇਂਮੂਲਕਾਰਵਾਈਆਂਵਿੱਚਅਜਿਹਾਨਾਕੀਤਾਗਿਆਹੋਵੇ? , ਅਦਾਲਤਹਵਾਲਾਦੇਜਵਾਬਵਿੱਚਅਤੇਅਪੀਲਾਂਨੂੰਨਿਪਟਾਉਂਦਿਆਂ ਫੈਸਲਾ: 1.1 ਆਮਦਨਟੈਕਸਐਕਟ1961234-A, 234-B ਅਤੇ234-C ਐਕਟਦੇ ਦੀਆਂਧਾਰਾਵਾਂ ਅਧਿਆਇXIX-A ਅਧੀਨਸੈਟਲਮੈਂਟਕਮਿਸ਼ਨਦੀਆਂਕਾਰਵਾਈਆਂਤੇਫੈਸਲੇਵਿੱਚਦਰਸਾਏਗਏਅਨੁਸਾਰਲਾਗੂਹਨ।[ਪੈਰਾ16] 1.2 ਵਿਆਜਦੀਲੇਵੀਅਗਾਊਟੈਕਸਦੀਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਅਤੇਗਣਨਾਨਾਲਸੰਬੰਧਿਤਹੈ।ਅਗਾਊਟੈਕਸਦੀਗਣਨਾਅਧਿਆਇXVII ਦੇਸੈਕਸ਼ਨC ਅਧੀਨਕੀਤੀਜਾਂਦੀਹੈ।ਦੂਜੇਪਾਸੇ, ਅਗਾਊਟੈਕਸਦੀਅਦਾਇਗੀਵਿੱਚਦੇਰੀਲਈਵਿਆਜਧਾਰਾ234-B,ss.234-A ਅਤੇ234-C, ਅਧਿਆਇXVII ਅਧੀਨਆਉਂਦਾਹੈ ਇਸਤੋਂਇਲਾਵਾ ਦੇਸੈਕਸ਼ਨF ਵਿੱਚ।ਇਹਗੌਰਤਲਬਹੈਕਿs.234-A(4)245-D(4) ਦੇਬਾਅਦਟੈਕਸਦੇਣਵਾਲੀ ਕਮਿਸ਼ਨਦੇਆਦੇਸ਼ਅਧੀਨs.234-B(4)ਰਕਮਵਿੱਚਵਾਧਾਜਾਂਘਟਾਉਨਾਲਵਿਆਜਦੀਵਾਧਾਜਾਂਘਟਾਉਨੂੰਦਰਸਾਉਂਦਾਹੈਅਤੇਇਸੇਤਰ੍ਹਾਂਵੀ।[ਪੈਰਾ9] [1207-A-C]& ਓਆਰ.ਐਸ., ਜਲੰਧਰ ਬ੍ਰਿਜਲਾਲ ਬਨਾਮਆਮਦਨਟੈਕਸਕਮਿਸ਼ਨਰ 1.3 ਅਧਿਆਇXIX-A“ਮਾਮਲਾ” ਧਾਰਾ245-A (ਬੀ) ਮਾਮਲਿਆਂਦੀਸੈਟਲਮੈਂਟਨਾਲਸਬੰਧਤਹੈ।ਸ਼ਬਦਅਧੀਨਪਰਿਭਾਸਿਤਹੈ।ਇਹਇੱਕਸਮਪੂਰਣਪਰਿਭਾਸਾਹੈ, ਜੋਇਹਸਪਸ਼ਟਕਰਦੀਹੈਕਿਕੋਈਵੀਸੈਟਲਮੈਂਟਲਈ--ਆਕਲਨਅਰਜ਼ੀਕੇਵਲਉਸਆਕਲਨਜਾਂਮੁੜਆਕਲਨਨਾਲਸਬੰਧਤਹੋਵੇਗੀਜਿਸਲਈਅਜਿਹਾਆਕਲਨਜਾਂਮੁੜਆਮਦਨਟੈਕਸਅਥਾਰਟੀਅੱਗੇਲੰਬਿਤਹੈ।[ਪੈਰਾ10] 1.4 ਧਾਰਾ245-C(1) ਅਧੀਨਕੀਤੀਗਈਸੈਟਲਮੈਂਟਲਈਅਰਜ਼ੀਤਬਤੱਕਬਰਕਰਾਰਨਹੀਂਰਹੇਗੀਜਦ,ਤੱਕਬਿਨਾਂਪੂਰੀਅਤੇਸੱਚੀਆਮਦਨਦੇਖੁਲਾਸੇਤੋਂਅਜਿਹੀਆਮਦਨ' ਅਰਜ਼ੀਕਰਤਾਨੇਆਪਣੀਆਮਦਨਦਾਰਿਟਰਨਭਰਿਆਹੋਵੇਅਤੇ2007 ਦੇਤੇਅਦਾਇਗੀਯੋਗਅਤਿਰਿਕਤਟੈਕਸਨਿਰਧਾਰਿਤਰਕਮਤੋਂਵੱਧਹੋਵੇ।ਇਹਸਥਿਤੀ, ਸ.245-C(1A) ਵਿਚਕਾਰ,ਵਿੱਤਐਕਟਤੋਂਪਹਿਲਾਂਦੀਸੀ।ਹਾਲਾਂਕਿਗਈਆਮਦਨ'ਤੇਅਦਾਇਗੀਯੋਗਅਤਿਰਿਕਤਆਮਦਨਟੈਕਸਦੀਗਣਨਾਸ ਇਹਪ੍ਰਦਾਨਕੀਤਾਗਿਆਹੈਕਿਖੁਲਾਸਾਕੀਤੀ.245-C(1B) ਦੇਪ੍ਰਾਵਧਾਨਾਂਅਨੁਸਾਰਕੀਤੀਜਾਵੇਗੀ।[ਪੈਰਾ10] 1.5 ਸ.245-C ਦੀਉਪ-ਧਾਰਾ(1B) ਅਧੀਨ, ਜੇਕਰਅਰਜ਼ੀਕਰਤਾਨੇਆਪਣੀਕੁੱਲਆਮਦਨਦਾਰਿਟਰਨ,ਭਰਿਆਹੈਅਤੇਕੋਈਆਕਲਨਨਹੀਂਕੀਤਾਗਿਆਹੈ ਤਾਂਟੈਕਸਨੂੰਰਿਟਰਨਕੀਤੀਗਈਕੁੱਲਆਮਦਨਅਤੇਅਰਜ਼ੀ'ਵਿਚਖੁਲਾਸਾਕੀਤੀਗਈਆਮਦਨਦੇਯੋਗਦੇਆਧਾਰਤੇਗਣਨਾਕੀਤੀਜਾਵੇਗੀਜੇਕਰਅਜਿਹਾਯੋਗਕੁੱਲਆਮਦਨਸੀ।ਸ. 245-C (1B) (ii) ਵਿਚ“ਨਿਯਮਿਤਆਕਲਨ”, ਧਾਰਾ245-C(1)(ii) ਅਧੀਨ,ਇਹਪ੍ਰਦਾਨਕੀਤਾਗਿਆਹੈਕਿਸ. 245-C (1B)(ii) ਅਧੀਨਗਣਨਾਕੀਤੇਗਏਅਤਿਰਿਕਤਟੈਕਸਨੂੰਸਰੋਤ ਦੇਸ਼ਬਦਨਹੀਂਹਨ।ਹਾਲਾਂਕਿ'ਤੇਕੱਟੇ140-A ਅਧੀਨਅਦਾਕੀਤੇਗਏਟੈਕਸਦੇਯੋਗਗਏਟੈਕਸਜਾਂਪੇਸ਼ਗੀਵਿਚਅਦਾਕੀਤੇਗਏਟੈਕਸਅਤੇਧਾਰਾਦੁਆਰਾਘਟਾਇਆਜਾਵੇਗਾ।ਨਤੀਜਤਨਰਕਮਅਰਜ਼ੀਕਰਤਾਦੁਆਰਾਅਦਾਇਗੀਯੋਗਅਤਿਰਿਕਤਟੈਕਸਹੈ।ਇਸ, ਸ.245-C ਵਿਚ, ਐਕਟਦੇਅਧਿਆਇXIVB, XVIIC ਅਤੇਸ.140-Aਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਪ੍ਰਾਵਧਾਨਾਂਨੂੰਸ਼ਾਮਲਕੀਤਾਗਿਆਹੈ।[ਪੈਰਾ10] Case: BRIJ LAL & ORS. versus COMMISSIONER OF INCOME TAX ACT, 1961 [[2010] 11 S.C.R. 1167] (2010) [ 2010 ] 11 एस. सी. ब्रिजलालएंडओआरएस। वी. आयकरआयुक्त, जालंधर सिविलअपीलसं. 2004 का516-527) ( [ एस. एच. कपाडिया, सीजेआई, बी. सुदर्शनरेड्डी, के. एस. पैनिकरराधाकृष्णन, सुरिंदरसिंह निजारऔरस्वतंत्रकुमार, जे. जे.] आयकरअधिनियम, 1961:अध्यायX1X-A-- धारा245-C, 245-D (1) और245 डी(4) आर/डब्ल्यूएस।234 - बी-निपटानआयोग-मामलोंकानिपटानअग्रिमकरकेभुगतानमेंचूककेलिएब्याज एसकीप्रयोज्यता।234 - बी-आयोजितःधारा234-ए, 234-बीऔर 234 - सीसमझौतेकीकार्यवाहीपरलागूहोतेहैंअध्यायXIX-A-धारा234-B, 245 D(2C) औरधाराओंकेतहतआयोग।245 - डी(6 ए) विभिन्नक्षेत्रोंमेंकार्यकरताहै। 234 - बीतबलागूहोताहैजबअग्रिमकरकेभुगतानमेंचूकहोतीहैजबकिधारा245-डी(2 सी) केतहतब्याजकाभुगतानकरनेकादायित्वहोताहै। जबआयकरकीअतिरिक्तराशिकाभुगताननहींकियाजाताहैतोउत्पन्नहोताहै निर्दिष्टसमयकेभीतरयू/एस245-डी(2 ए)-धारा245-डी(6 ए), पर दूसरीओर, ब्याजकाभुगतानकरनेकादायित्वकेवलतभीलगायाजाताहैजबनिपटानकेआदेशशकेअनुसरणमेंदेयकर आयोगयू/एस245-डी(4) निर्दिष्टकेभीतरनहींकियाजाताहै समय। एस।234 - बी-निपटानमेंब्याजलगानेकेलिएअंतिमबिंदु अध्यायXIX-A केतहतमामलोंमेंसे-आयोजितःतारीखतकहोगा आदेशशयू/एस245-डी(1) औरयू/एस245-डी(4) केतहतनिपटानकेआदेशशकीतारीखतकनहीं। एसएस।154 , 234 - बी, 245-डी(4) और245-1-सुधार गलती-ब्याजकाशुल्क-धारा245डी(4) केतहतनिपटानकाआदेशश -निर्णायकहोनाआयोजितःएसकोदेखतेहुए।245-1 , निपटानआयोगअपनीसमाप्तकार्यवाहीकोफिरसेनहींखोलसकताहै 1167 1168 सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट[2010] 11 एस. सी. आर. एसकाआह्वानकरतेहुए।154 ताकिधारा234-बीकेतहतब्याजलगायाजासके-धारा154अध्यायXIX कीकार्यवाहीपरलागूनहींहोतीहै। दिनांकित14.12.2004 और21.1.2005 रेफरलआदेशोंकेअनुसार, तत्कालअपीलोंकोभेजागयाथा उच्चतमन्यायालयकीसंविधानपीठ।सवालहैं। न्यायालयकेसमक्षविचारकेलिएथेः( (i) चाहेएस। 234आयकरअधिनियम, 1961 काबीसमझौताआयोगकीकार्यवाहियोंपरलागूहोगा। अध्यायXIX-उक्तअधिनियमकाए? यदिहाँ; (ii) क्याहोगा? -इसतरहकेब्याजकेउद्ग्रहणकेलिएअंतिमबिंदुक्याऐसाहै ब्याजकीगणनाआदेशशकीतारीखतककीजानीचाहिए। यू/एस245-डी(1) याआयोगकेआदेशशकीतारीखयू/एस245-डी(4) तक? और(iii) क्यासमझौताआयोगअपनेनिष्कर्षकोफिरसेखोलसकताहै।एसकोलागूकरकेकार्यवाही।154उक्तअधिनियमकीधारा234-बीकेतहतब्याजलगानेकेलिए, हालांकियहमूलकार्यवाहियोंमेंऐसानहींकियागयाथा? संदर्भकाजवाबदेनाऔरनिपटाना अपील, न्यायालय पकड़नाः1.1 आयकरअधिनियम1961 कीधारा234-ए, 234-बीऔर234-सीकार्यवाहीपरलागूहोतीहैं। अधिनियमकेअध्यायXIX-एकेतहतनिपटानआयोगकेनिर्णयमेंइंगितसीमातक।[ पैरा16] - [ 1220 - डीई] 1.2 ब्याजकाशुल्कदेयताकेलिएआकस्मिकहैऔर अग्रिमकरकीगणना।देयताऔरगणना अग्रिमकरअध्यायXVII कीधाराC केतहतलगायाजाताहै।दूसरीओर, भुगतानमेंचूककेलिएब्याजअग्रिमकरएस. एस. केअलावाधारा234-बीकेअंतर्गतआताहै।234 - एऔर234 सी, अध्यायXVII कीधाराएफमें।यहध्यानरखनामहत्वपूर्णहैकिएस।234 - ए(4) ब्याजमेंवृद्धियाकमीकोसंदर्भितकरताहै।आयोगकेआदेशशकेबादधारा245-घ(4) केतहतदेयकरकीराशिकोबढ़ानायाकमकरनाऔर एसभी।234 - बी(4)।[ पैरा9] [1207-ए-सी] ब्रिजलालएंडओआरएस। वी. आयआयोग1169 टैक्स, जालंधर 1.3 अध्यायXIX-एमामलोंकेनिपटारेसेसंबंधितहै। "केस" ब्दकोयू/एस245-ए(बी) केरूपमेंपरिभाषितकियागयाहै।यहएकसंपूर्णपरिभाषा, जोयहस्पष्टकरतीहैकिएक -यापुनःनिर्धारणआयकरकेसमक्षलंबितहै।प्राधिकरण।[ पैरा10] [1207-एच; 1208-एबी] 1.4 यू/एस245-सी(1) केतहतकिएगएनिपटानकेलिएएकआवेदन पूर्णऔरसहीप्रकटीकरणकेबिनाबनाएरखनेयोग्यनहींहोगा अघोषितआयप्राप्तकीगईथीऔरआवेदकअपनीआयकीवापसीप्रस्तुतकीथीऔरयहकिअतिरिक्त ऐसीआयपरदेयकरविनिर्दिष्टसेअधिकहै राशि।यहवित्तअधिनियमसेपहलेकीस्थि तिथी 2007. हालांकि, s.245-C (1A) अन्यबातोंकेसाथप्रदानकरताहैकिप्रकटकीगईआयकेसंबंधमेंदेयआयकरकीअतिरिक्तराशिकीगणनाएसकेप्रावधानोंकेअनुसारकीजाएगी।245 - सी(1 बी)।[ पैरा10] [1208-बी-डी] 1.5 उप-ओंकेअंतर्गत।( 1 बी) एस।245 - ग, यदिआवेदककेपासहै यदिउसकीकुलआयकेसंबंधमेंउसकाविवरणीप्रस्तुतकियाजाताहैऔरकोईनिर्धारणनहींकियाजाताहै, तोकरकीगणनाइसपरकीजाएगी- वापसकीगईकुलआयऔरआयकायोग आवेदनमेंप्रकटकियागयाजैसेकिऐसासमुच्चयथा कुलआय।"नियमितमूल्यांकन" ब्दनहींहैं।वहाँएसमें।245 - सी(1 बी) (ii)।तथापि,यू/एस245-सी(1 सी) (बी), यहहै बशशर्तेकिअतिरिक्तकरकीगणनायू/एस245-सी ( 1 ख) (ii) करकेयोगसेकमकियाजाएगा। स्रोतपरकटौतीयाअग्रिमभुगतानकियागयाकरऔर धारा140-एकेअंतर्गतभुगतानकीगईकरकीराशि।परिणामीराशिनिर्धारितीद्वारादेयअतिरिक्तकरहै।इसप्रकार, s.245-C इसमेंअध्यायXVIIB, XVIIC औरधाराओंकेप्रावधानशामिलहैं।140 - अधिनियमकाए।[ पैरा-10] [1208-डीएफ] 1.6 एसकेप्रावधानोंकासावधानीपूर्वकविश्लेषषण।245 - डी(1) Case: BRIJ LAL & ORS. versus COMMISSIONER OF INCOME TAX ACT, 1961 [[2010] 11 S.C.R. 1167] (2010) 1.6 ਸ. 245-D(1) ਅਤੇ245-D(4) ਦੇਪ੍ਰਾਵਧਾਨਾਂਦੇਸਾਵਧਾਨੀਪੂਰਵਕਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਤੋਂਦੋਵੱਖਰੇਪੜਾਅਸਪਸ਼ਟਹੁੰਦੇਹਨ– ਇੱਕ, ਅਰਜ਼ੀਨੂੰਅੱਗੇਵਧਾਉਣਦੀਆਗਿਆ(ਜਾਂਰੱਦ), ਅਤੇਦੂਜਾ, ਸੈਟਲਮੈਂਟਕਮਿਸ਼ਨਦੁਆਰਾ,ਉਚਿਤਆਦੇਸ਼ਾਂਨਾਲਅਰਜ਼ੀਦਾਨਿਪਟਾਰਾ।ਇਨ੍ਹਾਂਦੋਪੜਾਅਾਂਦੇਵਿਚਕਾਰਅਰਜ਼ੀਕਰਤਾਨੂੰਅਤਿਰਿਕਤਆਮਦਨਟੈਕਸਅਤੇਇਸਸ.245D(4) ਅਧੀਨਸ.245D(2A) ਅਤੇ(2C) ਦੀਪਾਲਣਾਕਰਨ'ਤੇਬਿਆਜਦਾਭੁਗਤਾਨਕਰਨਲਈਕਹਿੰਦੇਹਨ' ਅਜਿਹੇਪ੍ਰਾਵਧਾਨਹਨਜੋ'ਤੇ,ਤੇਅਤੇਸੰਬੰਧਿਤਰਿਕਾਰਡਾਂਅਤੇਰਿਪੋਰਟਾਂਦੀਜਾਂਚਕਰਨਮਾਮਲੇਅਤੇਆਮਦਨਟੈਕਸਕਮਿਸ਼ਨਰਦੀਰਿਪੋਰਟਵਿਚਦਰਸਾਏਗਏ ਸੈਟਲਮੈਂਟਕਮਿਸ਼ਨਅਜਿਹੇਆਦੇਸ਼ਪਾਸਕਰਸਕਦਾਹੈਜੋਉਹਅਰਜ਼ੀਦੁਆਰਾਕਵਰਕੀਤੇਗਏ“ਮਾਮਲੇ” ਨਾਲਸਬੰਧਤਕਿਸੇਵੀਹੋਰਮਾਮਲੇ'ਤੇਜੋਉਚਿਤਸਮਝੇਉਤੇਆਦੇਸ਼ਪਾਸਕਰਸਕਦਾਹੈ।ਇਸਲਈ, ਇਹਪ੍ਰਦਾਨਕੀਤਾਗਿਆਹੈਕਿਜਦੋਂ, 245-ਡੀ(6)ਸੈਟਲਮੈਂਟਬੇਕਾਰਹੋਜਾਂਦਾਹੈ ਕਾਰਵਾਈਆਂਨੂੰਇਸਮਨੋਰਥਲਈਮੁੜਜਿਉਂਦਾਮੰਨਿਆਜਾਵੇਗਾਕਿਅਰਜ਼ੀਨੂੰਅਗਾਊਚਲਾਉਣਦੀਆਗਿਆਦਿੱਤੀਗਈਸੀਉਸਪੜਾਅਤੇਅਤੇਆਮਦਨਕਰਅਧਿਕਾਰੀਉਥੇਦਿੱਤੇ, ਐਸ. 245-ਡੀ(7) ਐਸ. 245-ਡੀ(1)ਗਏਸਮੇਂਵਿੱਚਕਾਰਵਾਈਆਂਨੂੰਪੂਰਾਕਰਸਕਦਾਹੈ।ਇਸਤਰ੍ਹਾਂ ਤੋਂਪੜਾਅਅਤੇਐਸ. 245-ਡੀ(4).245-ਡੀ(5) ਅਧੀਨ, ਇਹਨਿਰਧਾਰਿਤ ਪੜਾਅਵਿੱਚਫਰਕਨੂੰਸਪਸ਼ਟਕਰਦਾਹੈ।ਐਸ245-ਡੀ(4),ਕੀਤਾਗਿਆਹੈਕਿਹਰਆਦੇਸ਼ਐਸ ਅਧੀਨਸੈਟਲਮੈਂਟਦੀਆਂਸ਼ਰਤਾਂਸਮੇਤਕਰ ਜੁਰਮਾਨਾਜਾਂ [ਪੈਰਾ10]ਵਿਆਜਦੀਮੰਗਨੂੰਪ੍ਰਦਾਨਕਰੇਗਾ। 1.7 ਐਸ. 245-ਐਫ(1) ਅਧੀਨ, ਅਧਿਆਇXIX-ਏਅਧੀਨਸੈਟਲਮੈਂਟਕਮਿਸ਼ਨਨੂੰਪ੍ਰਦਾਨਕੀਤੀਆਂਸ਼ਕਤੀਆਂਦੇਨਾਲਨਾਲ,, ਅਧਿਆਇ ਇਸਨੂੰਉਹਸਾਰੀਆਂਸ਼ਕਤੀਆਂਵੀਹੋਣਗੀਆਂਜੋਕਿਆਮਦਨਕਰਅਧਿਕਾਰੀਨੂੰਐਕਟਅਧੀਨਹਨ।XIV ਅਧੀਨ"" ਅਤੇਅਧਿਆਇXIX-ਏ(ਐਸ.245-ਡੀ) ਅਧੀਨਹਾਲਾਂਕਿ""ਮੁਲਾਂਕਣਦੀਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆਸੈਟਲਮੈਂਟਦੀਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਵਿੱਚਇੱਕਮਹੱਤਵਪੂਰਨਫਰਕਹੈ।ਐਸ. 245-ਐਫ(4) ਅਧੀਨ, ਇਹਸਪਸ਼ਟਕੀਤਾਗਿਆਹੈਕਿਅਧਿਆਇXIX-ਏਵਿੱਚਕੁਝਵੀਐਕਟਦੇਕਿਸੇਵੀਹੋਰਪ੍ਰਾਵਧਾਨਦੇਕਾਰਜਉੱਤੇਅਸਰਨਹੀਂਪਾਵੇਗਾਜੋਕਿ-ਬ੍ਰਿਜਲਾਲਅਤੇਹੋਰਾਂਨੂੰਸੈਟਲਮੈਂਟਕਮਿਸ਼ਨਦੇਸਾਹਮਣੇਮਾਮਲਿਆਂਸਬੰਧੀਸਵੈਮੁਲਾਂਕਣਦੇਆਧਾਰਉੱਤੇਕਰਭੁਗਤਾਨਕਰਨਲਈਆਵੇਦਕਨੂੰਲੋੜੀਂਦਾਬਣਾਉਂਦਾਹੈ।ਧਿਆਨਦੇਣਯੋਗਗੱਲਇਹਹੈਕਿਐਕਟਵਰਗੇਕਈ. 140ਏ;ਪ੍ਰਾਵਧਾਨਹਨਜਿਵੇਂਕਿਐਸਕਰਕਮਿਸ਼ਨਰ, ਜਲੰਧਰਬੇਨਾਮੀਤੌਰ ਆਮਦਨਦੀਵਾਪਸੀਦਾਬਿਆਨਦੇਣਾਬ੍ਰਿਜਲਾਲਅਤੇਹੋਰਾਂਬਨਾਮਆਮਦਨ'ਤੇਦਰਸਾਏਗਏਬਿਨੈਕਾਰਦੇਤੌਰਤੇਪ੍ਰੋਵਿਜੋ(ਅ) ਨੂੰਧਾਰਾ245-ਸੀ(1) ਵਿੱਚਦਰਸਾਇਆਗਿਆਹੈ; ਐਕਟਦੇਉਹਪ੍ਰਾਵਧਾਨਜੋਅਤਿਰਿਕਤਆਮਦਨਟੈਕਸਦੀਦੇਣਦਾਰੀਅਤੇਗਣਨਾਨੂੰਪ੍ਰੋਵਿਜੋ(ਬੀ) ਦੁਆਰਾਧਾਰਾ245-ਸੀ(1) ਵਿੱਚਦਰਸਾਇਆਗਿਆਹੈ;143,144147 ਅਤੇਧਾਰਾ245-ਸੀ(1ਬੀ)(iii) ਦੁਆਰਾਆਮਦਨ ਕੁੱਲਆਮਦਨਦਾਜੋੜਅੰਤਰਅਲੀਆਧਾਰਾਵਾਂ; ਬੇਨਾਮੀਤੌਰ'ਤੇਦਰਖਾਸਤਵਿੱਚਦਰਸਾਈਗਈ ਜਾਂਕੁੱਲਆਮਦਨਪਲੱਸਵਾਧਾਧਾਰਾ245-ਸੀ(1ਬੀ)(ii) ਵਿੱਚਦਰਸਾਇਆਗਿਆਹੈ; ਧਾਰਾ245-ਸੀ(1ਸੀ) ਵਿੱਚਕਟੌਤੀਆਂ; ਧਾਰਾ215(3)234(ਏ) ਅਧੀਨਵਿਆਜਦਾਵਾਧਾਸੈਟਲਮੈਂਟਕਮਿਸ਼ਨਦੇਆਦੇਸ਼ਾਂਅਨੁਸਾਰਅਤੇਧਾਰਾਅਤੇ234-ਬੀ(4) ਅਧੀਨਵਿਆਜਦੀਲੇਵੀਸਭਨੇਐਕਟਦੇਵੱਖ--ਏਵੱਖਪ੍ਰਾਵਧਾਨਾਂਨੂੰਅਧਿਐਐਕਸਆਈਐਕਸ,245-ਸੀਅਤੇ245--ਵੱਖਵਿੱਚਲਿਆਉਂਦੇਹਨ।ਇਸਲਈ ਧਾਰਾਵਾਂਡੀਦੇਪ੍ਰਾਵਧਾਨਾਂਨੂੰਪੜ੍ਹਦੇਸਮੇਂਐਕਟਦੇਵੱਖ-,,ਪ੍ਰਾਵਧਾਨਾਂਅਤੇਸਵੈਮੁਲਾਂਕਣ ਮੁਲਾਂਕਣ ਨਿਯਮਿਤਮੁਲਾਂਕਣਅਤੇਕੁੱਲਆਮਦਨਦੀਗਣਨਾਦੀਆਂਅਵਧਾਰਣਾਵਾਂਨੂੰ-[ਪੈਰਾ10]ਧਿਆਨਵਿੱਚਰੱਖਣਾਪੈਂਦਾਹੈਜੋਕਿਅਧਿਐਐਕਸਆਈਐਕਸਏਵਿੱਚਸ਼ਾਮਲਕੀਤੀਆਂਗਈਆਂਹਨ। 245-1.8 ਅਧਿਐਐਕਸਆਈਐਕਸ-ਏਇੱਕਸਵੈ-ਸੰਪੂਰਣਕੋਡਹੈ; ਅਜਿਹੀਆਮਦਨ, ਸੈਟਲਮੈਂਟਕਮਿਸ਼ਨਦੁਆਰਾਧਾਰਾ'ਤੇਅਤਿਰਿਕਤਆਮਦਨਟੈਕਸ245-ਸੀਅਤੇਡੀਅਧੀਨਅਣਘੋਸ਼ਿਤਆਮਦਨਦੀਗਣਨਾਦੀਪ੍ਰਕਿਰਿਆ'ਤੇਵਿਆਜਸਮੇਤ;ਦੀਅਦਾਇਗੀਦੀਗਣਨਾਦੀਪ੍ਰਕਿਰਿਆਅਤੇਉਸ ਸੈਟਲਮੈਂਟਦਰਖਾਸਤਦਾਖਲਕਰਨਾਜਿਸ'ਵਿੱਚਆਮਦਨਦੀਵਾਪਸੀਵਿੱਚਦਰਸਾਈਗਈਆਮਦਨਦੀਰਕਮਅਤੇਅਣਘੋਸ਼ਿਤਆਮਦਨਤੇਅਦਾਇਗੀਯੋਗ-ਅਤਿਰਿਕਤਆਮਦਨਟੈਕਸਨੂੰਕੁੱਲਆਮਦਨਵਜੋਂਜੋੜਨਾਦਿਖਾਉਂਦਾਹੈਕਿਅਧਿਐਐਕਸਆਈਐਕਸਏਆਮਦਨਾਂ-ਦਾਜੋੜਦਿਖਾਉਂਦਾਹੈਤਾਂਜੋਕੁੱਲਆਮਦਨਬਣਾਇਆਜਾਸਕੇਜੋਕਿਅਧਿਐਐਕਸਆਈਐਕਸਏਦੇਤਹਿਤਵਿਸ਼ੇਸ਼(ਕੁੱਲਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਿੱਚਕੁੱਲਆਮਦਨਦੀਗਣਨਾਦਾਇੱਕਅੰਤਰਨਿਰਮਿਤਤੰਤਰਹੈਜੋਕਿਕੁੱਲਆਮਦਨਦੀਗਣਨਾਆਮਦਨਦੀਗਣਨਾ) ਹੈ।''ਮੁਲਾਂਕਣ ਸ਼ਬਦਨੂੰਦੇਣਦਾਰੀਨੂੰਪਛਾਣਣਅਤੇਲਾਗੂਕਰਨਦੀਮਸ਼ੀਨਰੀਲਈਪੂਰੀ[ਪੈਰਾ8 ਅਤੇ11] [1211-ਸੀ-ਈ; 1205-ਐਚ; 1206-ਏ]ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਨੂੰਕਵਰਕਰਨਲਈਵਰਤਿਆਜਾਸਕਦਾਹੈ।ਸੀ.ਏ. ਅਬਰਾਹਮਬਨਾਮਆਮਦਨਟੈਕਸਅਫਸਰ, ਕੋਟਾਯਮਅਤੇਇੱਕਹੋਰ1961 2 ਐਸਸੀਆਰ765=196141 ਆਈਟੀਆਰ425 (ਐਸਸੀ)। ਆਮਦਨਕਰਕਮਿਸ਼ਨਰ,, ਮੋਦੀਨਗਰਅਤੇਹੋਰ(1993 ਦਿੱਲੀਅਤੇਇੱਕਹੋਰਬਨਾਮਮੋਦੀਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ਲਿਮਿਟੇਡਸੁਪ. ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. 642= 176 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 759 – ਹਵਾਲਾਦਿੱਤਾਗਿਆ। '1.9 ਐਕਟਅਧੀਨ, ਕੁੱਲਆਮਦਨਤੇਕਰਦੇਣਯੋਗਹੈਜਿਵੇਂਕਿਐਕਟਦੇਪ੍ਰਾਵਧਾਨਾਂਅਨੁਸਾਰਗਣਨਾਕੀਤੀ, ਧਾਰਾ143(3)245-Cਗਈਹੈ।ਇਸਤਰ੍ਹਾਂ" ਦੀਪ੍ਰਾਵਧਾਨਨੂੰਧਾਰਾ ਵਿੱਚਸ਼ਾਮਲਕਰਨਦੀਮੰਗਕੀਤੀਗਈਹੈ।ਜਦੋਂ", ਇਹਮਾਨਿਆਸੰਸਦਸ਼ਬਦਾਂਦੀਵਰਤੋਂਕਰਦੀਹੈਜਿਵੇਂਕਿਅਜਿਹੀਕੁੱਲਰਾਸ਼ੀਕੁੱਲਆਮਦਨਨੂੰਬਣਾਉਂਦੀਹੈਜਾਂਦਾਹੈਕਿਵਿਸ਼ੇਸ਼ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਅਧੀਨਵਾਪਸੀਆਮਦਨਅਤੇਖੁਲਾਸਾਕੀਤੀਆਮਦਨਦੀਜੋੜਕੁੱਲਆਮਦਨਦੀਗਣਨਾਵਿੱਚਨਤੀਜਾਹੋਵੇਗੀਜੋਕਿਗੁਪਤਆਮਦਨ'ਤੇਕਰਲਗਾਉਣਦਾਆਧਾਰਹੈ।ਧਾਰਾ245-C, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸਗਣਨਾਵਿੱਚ,ਦਿੰਦੇਹਨਅਤੇਪਰ ਇਹਪਾਇਆਜਾਂਦਾਹੈਕਿਨਿਯਮਿਤਮੁਲਾਂਕਣਨਾਲਨਿਪਟਣਵਾਲੇਪ੍ਰਾਵਧਾਨਆਪਣੀਪ੍ਰਧਾਨਤਾਗੁਆ"ਮੁਲਾਂਕਣ", ਇੱਕਅਨਿਰਧਾਰਿਤਪ੍ਰਕਿਰਿਆਜੋਕਿਅਗਾਊਕਰਆਦਿਦਾਪੜਾਅਨਹੀਂਹੈ, ਨੂੰਧਾਰਾ245-C(1)(b), 245-C(1)(c), ਅਤੇ245-D(6) ਵਿੱਚਸ਼ਾਮਲਕੀਤਾਗਿਆਹੈਜੋਵੱਖਰਾਹੈ।ਅਗਾਊਕਰਦੀਅਦਾਇਗੀਵਿੱਚਚੂਕਲਈ, ਜੁਰਮਾਨਾਇਲਾਵਾ215, ਧਾਰਾ234-A(2) ਅਤੇ234-B(1) ਲਈ[ਪੈਰਾ11] [1211-F-H; 1212-A-C]. Case: BRIJ LAL & ORS. versus COMMISSIONER OF INCOME TAX ACT, 1961 [[2010] 11 S.C.R. 1167] (2010) आवेदनमेंप्रकटकियागयाजैसेकिऐसासमुच्चयथा कुलआय।"नियमितमूल्यांकन" ब्दनहींहैं।वहाँएसमें।245 - सी(1 बी) (ii)।तथापि,यू/एस245-सी(1 सी) (बी), यहहै बशशर्तेकिअतिरिक्तकरकीगणनायू/एस245-सी ( 1 ख) (ii) करकेयोगसेकमकियाजाएगा। स्रोतपरकटौतीयाअग्रिमभुगतानकियागयाकरऔर धारा140-एकेअंतर्गतभुगतानकीगईकरकीराशि।परिणामीराशिनिर्धारितीद्वारादेयअतिरिक्तकरहै।इसप्रकार, s.245-C इसमेंअध्यायXVIIB, XVIIC औरधाराओंकेप्रावधानशामिलहैं।140 - अधिनियमकाए।[ पैरा-10] [1208-डीएफ] 1.6 एसकेप्रावधानोंकासावधानीपूर्वकविश्लेषषण।245 - डी(1) और245-डी(4) दोअलग-अलगचरणोंकोइंगितकरताहै-एक, जो1170 सर्वोच्चन्यायालयरिपोर्ट[2010] 11 एस. सी. आर. कोअनुमतिदेताहै। (याअस्वीकृत) केसाथआगेबढ़नेकेलिएआवेदन, और अन्य, निपटानआयोगद्वारापारितकिएजारहेउचितआदेशोंद्वाराआवेदनकानिपटान।बीच-बीचमें दोचरणोंमें, ऐसेप्रावधानहैंजिनमेंआवेदककोअतिरिक्तआयकरऔरब्याजकाभुगतानकरनेकीआवश्यकताहोतीहै। एसकेतहत।245 - डी(4) एस. एस. केअनुपालनपर।245डी(2 ए) और(2 सी) औरसुसंगतअभिलेखोंऔरप्रतिवेदनोंकीजांचकरनेपर, निपटानआयोगऐसेआदेशशपारितकरसकताहैजैसेकि आवेदनद्वाराकवरकिएगएमामलेपरउचितसमझताहैऔर मेंनिर्दिष्ट"मामले" सेसंबंधितकोईअन्यमामलाआयकरआयुक्तकीरिपोर्ट।समयू/एस245 डी(7), यहप्रावधानकियागयाहैकिजहांसमझौताहोजाताहै यू/एस245-डी(6) केसंबंधमेंकार्यवाहीशून्य समझौताद्वाराकवरकिएगएमामलोंकोउसचरणसेपुनर्जीवितमानाजाएगाजिसपरआवेदनकियागयाथा निपटानआयोगद्वाराआगेबढ़नेकीअनुमतिऔरआयकरप्राधिकरणपूराकरसकताहै उसमेंउल्लिखितअवधिकेभीतरकीकार्यवाहियाँ। अतः, एस।245 - डी(7) एसकेबीचकेअंतरकोसामनेलाताहै।245 डी(1) चरणऔरएस।245 - डी(4) चरण।एसकेतहत।245 - डी(6), यहनिर्धारितकियागयाहैकिधारा245-डी(4) केतहतप्रत्येकआदेशशकेलिएप्रावधानकियाजाएगा केमाध्यमसेकिसीभीमांगसहितनिपटानकीशशर्तें कर, जुर्मानायाब्याज।[ पैरा10] [1209-सी-एफ] 1.7 एसकेतहत।245 - एफ(1), क्तियोंकेअलावा अध्यायकेतहतनिपटानआयोगकोप्रदानकियागया XIX-A, इसकेपासवेसभीशशक्तियाँभीहोंगीजोअधिनियमकेतहतआयकरप्राधिकरणमेंनिहितहैं।हालांकि, "केलिएप्रक्रिया" केबीचएकमहत्वपूर्णअंतरहै। अध्यायXIV केतहतमूल्यांकनऔरइसकेलिएप्रक्रिया अध्यायXIX-A केतहतसमझौता( s.245-D)।एसकेतहत।245 एफ(4), यहस्पष्टकियाजाताहैकिअध्यायXIX-एमेंकुछभीअधिनियमकेकिसीअन्यप्रावधानकेसंचालनकोप्रभावितनहींकरेगा,-जिसकेलिएआवश्यकहैस्वनिर्धारणकेआधारपरकरकाभुगतानकरनेवालाआवेदक निपटानआयोगकेसमक्षमामलोंकेसंबंधमें। ध्यानदेनेयोग्यबातयहहैकि अधिनियमकेकईप्रावधान एसकीतरह।140 ए; बी. आर. आई. जे. एल. ए. एल. एंडओ. आर. एस. द्वाराआयकीवापसीप्रस्तुतकरना। वी. आयआयोग1171 कर, जालंधर आवेदकजैसाकिपरंतुक(ए) सेएसमेंदर्शायागयाहै।245 - सी(1); सेएस।245 - ग(1) अन्यबातोंकेसाथ-साथकुलआयकाएकत्रीकरणएस. एस. कीशशर्तें।143 , 144 या147 जैसाकिएसद्वाराइंगितकियागयाहै।245 सी(1 बी) (iii)-कुलआयकाएकत्रीकरणजोकिवापसकीगईआयकेयोगकेरूपमेंहै। निपटानकेलिएआवेदनमेंघोषितआयकेरूपमेंएसमेंदर्शायागयाहै।245 - सी(1 बी)(ii); एसमेंकटौती।245 सी(1 सी); धारा215 (3) केतहतब्याजमेंवृद्धि निपटानआयोगकेआदेशशऔरशुल्क ब्याजयू/एस234-ए(4) और234-बी(4) सभीअध्यायमेंलातेहैं XIX-अधिनियमकेविभिन्नप्रावधान।इसप्रकार, एस. एस. केप्रावधानोंकोपढ़तेसमय।245 - सीऔर245-डीकोअंदररखनाहोगा। अधिनियमकेविभिन्नप्रावधानोंऔरस्व-मूल्यांकन, मूल्यांकन, नियमितमूल्यांकनकीअवधारणाओंकोध्यानमेंरखें।कुलआयकीगणनाजोउत्कीर्णकीगईहै अध्यायXIX-A में।[ पैरा10] [1210-सी-एच; 1211-ए-बी] 1.8 . यद्यपिअध्यायXIX-A एकस्व-निहितसंहिताहै, समझौताद्वाराअपनाईजानेवालीप्रक्रिया अघोषितआयकीगणनाकेमामलेमेंधारा245-सीऔर245-डीकेतहतकमीशशन। इनपरदेयअतिरिक्तआयकरकीगणना उसपरब्याजकेसाथआय; मेंवापसकीगईआयकीराशिकासंकेतदेतेहुएनिपटानआवेदनदाखिलकरना। आयकीवापसीऔरअतिरिक्तआयकर एकत्रितकीजानेवालीअघोषितआयपरदेय कुलआयसेपताचलताहैकिअध्यायXIX-A इंगितकरताहैआयकाएकत्रीकरणताकिकुलआयकागठनकियाजासके जोइंगितकरताहैकिअध्यायकेतहतविशेषषप्रक्रिया XIX-A मेंकुलआयकीगणनाकरनेकाअंतर्निहिततंत्रहै।(कुलकीगणना) है। जोऔरकुछनहींबल्किमूल्यांकन आय)।मूल्यांकनशशब्दकाउपयोगकवरकरनेकेलिएकियाजासकताहै दायित्वकापतालगानेकेलिएपूरीप्रक्रियाऔर प्रवर्तनकेलिएयंत्र।[ पैरा8 और11] [1211-सी-ई; 1205-एच; 1206-ए] 1172 सर्वोच्चन्यायालयरिपोर्ट[2010] 11 एस. सी. आर. सी. ए. अब्राहमबनामआय-करअधिकारी, कोट्टायमऔर एकअन्य1961 (2) एससीआर765 = 1961) 41 आईटीआर425 (एससी); औरमोदीइंडस्ट्रीजलिमिटेड, मोदीनगरऔरअन्यबनाम। आयकरआयुक्त, दिल्लीऔरएकअन्य1995 (3) सप. एस. सी. आर. 642 = 216आई. टी. आर. 759-संदर्भित। 1.9 अधिनियमकेतहतकुलआयपरकरदेयहै। Case: BRIJ LAL & ORS. versus COMMISSIONER OF INCOME TAX ACT, 1961 [[2010] 11 S.C.R. 1167] (2010) 1.3 Chapter XIX-A deals with Settlement of Cases. A The word "case" is defined u/s 245-A (b). It is an exhaustive definition, which makes it clear that an application for Settlement shall lie only when any proceedings for assessment or re-assessment or an appeal or revision in connection with such assessment s or re-assessment is pending before the Income Tax Authority. [para 10] [1207-H; 1208-A-B] 1.4 An application for settlement made u/s 245-C(1) will not be maintainable without full and true disclosure of the income by the applicant, the manner in which such C undisclosed income was derived and that the applicant had furnished his return of income and that the additional tax payable on such income exceeds the specified amount. This was the position prior to Finance Act of 2007. However, s.245-C(1A) inter a/ia provides that D additional amount of income tax payable in respect of the income disclosed shall be calculated in accordance with the provisions of s.245-C(1B). [para 10] [1208-8-0] 1.5 Under sub-s. (1 B) of s.245-C, if the applicant has E furnished his return in respect of his total income and no assessment is made, the tax !>t"iall be calculated on the aggregate of the total income returned and the income disclosed in the application as if such aggregate was the total income. The words "regular assessment" are not F there ins. 245-C (18) (ii). However, u/s 245-C(1C)(b), it is provided that the additional tax calculated u/s 245-C (1 B)(ii) shall be reduced by the aggregate of the tax deducted at source or tax paid in advance and the amount of tax paid u/s 140-A. The resultant amount is the G additional tax payable by the assessee. Thus, s.245-C incorporates within it, the provisions of Chapters XVllB, XVllC and s.140-A of the Act. [para 1 O] [1208-0-F] 1.6 A careful analysis of the provisions of s. 245-0(1) and 245-0(4) indicates two distinct stages - one, allowing H (2010] 11 S.C.R. A the application to be proceeded with (or rejected), and the other, of disposal of the application by appropriate orders being passed by the Settlement Commission. In between the two stages, there are provisions which require the applicant to pay the additional income tax and interest. B Under s.245-0(4) on compliance of ss. 245D(2A) and (2C) and on examination of relevant records and reports, the Settlement Commission may pass such orders as it thinks fit on the matter covered by the application and any other matter relating to the "case" referred to in the C report of the Commissioner of Income Tax. Even u/s 245-0 (7), it is provided that where the settlement becomes void u/s 245-0(6) the proceedings with respect to the matters covered by the settlement shall be deemed to have revived from the stage at which the application was allowed to be proceeded with by the Settlement D Commission and the income tax authority may complete the proceedings within the period mentioned therein. Thus, s. 245-0(7) brings out the difference between s. 245-0(1) stage and s. 245-0(4) stage. Under s.245-0 (6), it is laid down that every order u/s 245-0 (4) shall provide for E the Terms of Settlement including any demand by way of tax, penalty or interest. [para 10) [1209-C-F] 1. 7 Under s. 245-F (1 ), in addition to the powers conferred on the Settlement Commission under Chapter F XIX-A, it shall also have all the powers which are vested in the income tax authority under the Act. However, there is a significant difference between "procedure for assessment" under Chapter XIV and "procedure for settlement" under Chapter XIX-A (s.245-D). Under s. 245-G F(4), it is clarified that nothing in Chapter XIX-A shall affect the operation of any other provision of the Act requiring the applicant to pay tax on the basis of self-assessment in relation to matters before the Settlement Commission. The point to be noted is that several provisions of the Act H like s. 140A; furnishing of the return of income by the BRIJ LAL & ORS. v. COMMISSIONER OF INCOME 1171 TAX, JALANDHAR Case: BRIJ LAL & ORS. versus COMMISSIONER OF INCOME TAX ACT, 1961 [[2010] 11 S.C.R. 1167] (2010) -૧.૩ પ્રકરણ XIX A કેસોના સમાધાન સાથે સંબંધિત છે."કેસ" શબ્દનીવ્યાખ્યા કલમ ૨૪૫-એ (બી) હેઠળ કરવામાં આવી છે.તે એક સંપૂર્ણવ્યાખ્યા છે, જે સ્પષ્ટ કરે છે કે સમાધાન માટેની અરજી ત્યારે જ રહેશે જ્યારેમૂલ્યાંકન અથવા પુનઃમૂલ્યાંકન માટેની કોઈપણ કાર્યવાહી અથવા આવીઆકારણી અથવા પુનઃમૂલ્યાંકનના સંબંધમાં અપીલ અથવા પુનરાવર્તનઆવકવેરાના સત્તામંડળ સમક્ષ બાકી હોય.[પેરા ૧૦] [૧૨૦૭-એચ;૧૨૦૮-એ-બી] ૧.૪ કલમ ૨૪૫-સી (૧) હેઠળ કરવામાં આવેલી પતાવટ માટેની અરજીઅરજદાર દ્વારા આવકની સંપૂર્ણ અને સાચી જાહેરાત કર્યા વિના જાળવવાયોગ્ય રહેશે નહીં, જે રીતે આવી અપ્રગટ આવક મેળવવામાં આવી હતી અને અરજદારે તેની આવકનું વળતર રજૂ કર્યું હતું અને આવી આવક પરચૂકવવાપાત્ર વધારાનો કર નિર્દિષ્ટ રકમ કરતાં વધી ગયો છે.૨૦૦૭નાફાઇનાન્સ એક્ટ પહેલા આ સ્થિતિ હતી.જો કે, કલમ ૨૪૫-સી (૧એ)અન્ય બાબતોની સાથે જોગવાઈ કરે છે કે જાહેર કરેલી આવકના સંદર્ભમાંચૂકવવાપાત્ર આવકવેરાની વધારાની રકમની ગણતરી કલમ ૨૪૫-સી(૧બી) ની જોગવાઈઓ અનુસાર કરવામાં આવશે.[પેરા ૧૦] [૧૨૦૮-બી-ડી] ૧.૫ કલમ ૨૪૫-સીની પેટા-કલમ (૧ બી) હેઠળ, જો અરજદારે તેની કુલઆવકના સંદર્ભમાં પોતાનું વળતર રજૂ કર્યું હોય અને કોઈ આકારણી કરવામાંન આવે, તો કરવેરાની ગણતરી પરત કરવામાં આવેલી કુલ આવક અનેઅરજીમાં જાહેર કરવામાં આવેલી આવકના એકંદર પર કરવામાં આવશે,જાણે કે તે કુલ આવક હોય."નિયમિત મૂલ્યાંકન" શબ્દો કલમ ૨૪૫-સી(૧ બી) ( ) iiમાં નથી.જોકે, કલમ ૨૪૫-સી (૧સી) (બી) હેઠળ એવીજોગવાઈ કરવામાં આવી છે કે કલમ ૨૪૫-સી (૧બી) (૨) હેઠળગણવામાં આવતા વધારાના કરવેરામાં સ્રોત પર કાપવામાં આવેલા કરવેરાનોસરવાળો અથવા અગાઉથી ચૂકવવામાં આવેલા કરવેરાનો સરવાળો અનેકલમ ૧૪૦-એ હેઠળ ચૂકવવામાં આવેલી કરવેરાની રકમનો સમાવેશકરવામાં આવશે. પરિણામી રકમ એ કરદાતા દ્વારા ચૂકવવાપાત્ર વધારાનો કરછે.આમ, કલમ ૨૪૫-સી તેની અંદર પ્રકરણ XVllB, XVllC અને કાયદાની કલમ ૧૪૦-A ની જોગવાઈઓનો સમાવેશ કરે છે. [પેરા ૧૦][૧૨૦૮- - ]D F ૧.૬ કલમ ૨૪૫-ડી (૧) અને ૨૪૫-ડી (૪) ની જોગવાઈઓનુંકાળજીપૂર્વક વિશ્લેષણ બે અલગ-અલગ તબક્કાઓ સૂચવે છે-એક,અરજીને આગળ વધારવાની મંજૂરી આપવી (અથવા નકારી કાઢવી), અનેબીજું, સમાધાન આયોગ દ્વારા પસાર કરવામાં આવતા યોગ્ય આદેશો દ્વારાઅરજીનો નિકાલ કરવો.બે તબક્કાઓ વચ્ચે એવી જોગવાઈઓ છે જેમાંઅરજદારે વધારાનો આવકવેરો અને વ્યાજ ચૂકવવાની જરૂર પડે છે.કલમ૨૪૫- (D૪) હેઠળ પેટા કલમ ૨૪૫D (૨A) અને (૨C) ના પાલન પરઅને સંબંધિત રેકોર્ડ અને અહેવાલોની તપાસ કર્યા પછી, સમાધાન પંચઅરજી દ્વારા આવરી લેવામાં આવેલી બાબત અને આવકવેરાના કમિશનરનાઅહેવાલમાં ઉલ્લેખિત "કેસ" સંબંધિત અન્ય કોઈપણ બાબત પર યોગ્ય લાગેતેવા આદેશો પસાર કરી શકે છે. કલમ ૨૪૫-ડી (૭) હેઠળ પણ એવીજોગવાઈ કરવામાં આવી છે કે જ્યાં કલમ ૨૪૫-ડી (૬) હેઠળ સમાધાનરદબાતલ બને છે, ત્યાં સમાધાન દ્વારા આવરી લેવામાં આવેલી બાબતોસંબંધિત કાર્યવાહી સમાધાન આયોગ દ્વારા અરજીને આગળ વધારવાનીમંજૂરી આપવામાં આવી હતી તે તબક્કાથી ફરી શરૂ થઈ હોવાનું માનવામાંઆવશે અને આવકવેરાની સત્તાધિકારી તેમાં ઉલ્લેખિત સમયગાળાની અંદરકાર્યવાહી પૂર્ણ કરી શકે છે.આમ, કલમ ૨૪૫-ડી (૭) કલમ ૨૪૫-ડી (૧) તબક્કો અને કલમ ૨૪૫-ડી (૪) તબક્કો વચ્ચેનો તફાવત બહારલાવે છે.કલમ ૨૪૫-ડી (૬) હેઠળ, એવું નક્કી કરવામાં આવ્યું છે કે કલમ૨૪૫-ડી (૪) હેઠળના દરેક આદેશમાં કર, દંડ અથવા વ્યાજની કોઈપણમાંગ સહિત સમાધાનની શરતોની જોગવાઈ કરવામાં આવશે.[પેરા ૧૦)[૧૨૦૯- - ]C F -૧. ૭ કલમ ૨૪૫-એફ (૧) હેઠળ, પ્રકરણ એફ XIX એ હેઠળ સમાધાનઆયોગને આપવામાં આવેલી સત્તાઓ ઉપરાંત, તેની પાસે તે તમામ સત્તાઓપણ હશે જે અધિનિયમ હેઠળ આવકવેરાના અધિકારીમાં નિહિત છે. જોકે,XIVXIX Aકલમપ્રકરણ હેઠળ "મૂલ્યાંકન માટેની પ્રક્રિયા" અને પ્રકરણ - (૨૪૫- ) Dહેઠળ "સમાધાન માટેની પ્રક્રિયા" વચ્ચે નોંધપાત્ર તફાવતછે.કલમ ૨૪૫-એફ (૪) હેઠળ, તે સ્પષ્ટ કરવામાં આવે છે કે પ્રકરણXIX A- માં કંઈપણ અધિનિયમની અન્ય કોઈ જોગવાઈની કામગીરીને અસરકરશે નહીં જેમાં અરજદારને સમાધાન આયોગ સમક્ષની બાબતોના સંબંધમાંસ્વ-મૂલ્યાંકનના આધારે કર ચૂકવવાની જરૂર છે.નોંધવા જેવી બાબત એ છેકે કાયદાની કેટલીક જોગવાઈઓ જેવી કે કલમ ૧૪૦એ; કલમ ૨૪૫-સી(૧) ના પરંતુક (એ) માં દર્શાવ્યા મુજબ અરજદાર દ્વારા આવકનું વળતરઆપવું; કલમ ૨૪૫-સી (૧) ના પરંતુક (બી) માં દર્શાવ્યા મુજબવધારાની આવકવેરો ચૂકવવા માટે જવાબદારી અને ગણતરીને સંચાલિતકરતી કાયદાની જોગવાઈઓ; કલમ ૨૪૫-સી (૧બી) (૩) દ્વારા દર્શાવ્યા મુજબ પેટા કલમ ૧૪૩,૧૪૪ અથવા ૧૪૭ની શરતોમાં કુલ આવકનુંએકત્રીકરણ; સમાધાન માટેની અરજીમાં જાહેર કરાયેલી કુલ આવક વત્તાઆવક તરીકે કુલ આવકનું એકત્રીકરણ. કલમ ૨૪૫-સી (૧ બી) ( ) iiમાંદર્શાવ્યા મુજબ; કલમ ૨૪૫-સી (૧ સી) માં કપાત; સમાધાન આયોગનાઆદેશો અનુસાર કલમ ૨૧૫ (૩) હેઠળ વ્યાજમાં વધારો અને કલમ ૨૩૪- Case: BRIJ LAL & ORS. versus COMMISSIONER OF INCOME TAX ACT, 1961 [[2010] 11 S.C.R. 1167] (2010) BRIJ LAL & ORS. v. COMMISSIONER OF INCOME 1171 TAX, JALANDHAR applicant as indicated in the proviso (a) to s. 245-C(1 ); A provisions of the Act governing liability and computation to pay additional income tax as indicated by proviso (b) to s. 245-C(1 ); aggregation of total income inter alia in terms of ss. 143, 144 or 147 as indicated by s.245-C(1 B)(iii); aggregation of total income as returned plus B income disclosed in the application for settlement as indicated in s. 245-C(1 B)(ii); the deductions in s. 245-. C(1C); increase of interest u/s 215(3) pursuant to the orders of the Settlement Commission and the levy of interest u/s 234-A(4) and 234-8(4) all bring into Chapter c XIX-A various provisions of the Act. Thus, while reading the provisions of ss. 245-C and 245-D one has to keep in mind various provisions of the Act and the concepts of self-assessment, assessment, regular assessment and computation of total income which have been engrafted 0 in Chapter XIX-A. [para 1 OJ [1210-C-H; 1211-A-B] B 1.8 Though Chapter XIX- A is a self-contained Code, the procedure to be followed by the Settlement Commission u/ss 245-C and 245-D in the matter of computation of undisclosed income; in the matter of E computation of additional income tax payable on such income with interest thereol"; the filing of settlement application indicating the amount of income returned in the return of income and the additional income tax payable on the undisclosed income to be aggregated as F total income shows that Chapter XIX-A indicates aggregation of incomes so as to constitute total income which indicates that the special procedure under Chapter XIX-A has inbuilt mechanism of computing total income which is nothing but assessment (computation of total G income). The word 'assessment' can be used to cover the whole procedure to ascertain the liability and machinery for enforcement. [para 8 and 11] (1211-C-E; 1205-H; 1206-A] H _,, ' 1172 SUPREME COURT REPORTS [201 O] 11 S.C.R. A C.A. Abraham v. Income-Tax Officer, Kottayam and Another 1961 ( 2 ) SCR 765=1961) 41 ITR 425 (SC); and Modi Industries Limited, Modinagar and Others v. Commissioner of Income Tax, Delhi and Another 1995 (3) Supp. SCR 642= 216 ITR 759 - referred to. B A 1.9 Under the Act, tax is payable on the total income as computed in accordance with the provisions of the Act. Thus, s. 143(3) provision is sought to be incorporated in s.245-C. When Parliament uses the words "as if such aggregate would constitute total income", it presupposes C that under the special procedure the aggregation of the returned income plus income disclosed would result in computation of total income which is the basis for the levy of tax on the undisclosed income which is nothing but "assessment'', which takes place at s. 245-0(1) stage. D However, in that computation, one finds that provisions dealing with a regular assessment, self-assessment and levy and computation of interest for default in payment of advance tax, etc. are engrafted. [ss.245-C (18), 245-C (1 C), 245-0(6), 245-F(3) in addition to ss. 215(3), 234-A(4) E and 234-8(4)] [para 11) [1211-F-H; 1212-A-C] 1.10 In the case of Damani Brothers*, a 3- Judge Bench of this Court, while analyzing the scheme of Chapter XIX-A, has rightly held that s. 234-8, s. 245-D(2C) F and s.245-0(SA) operate in different fields. Section 234-B comes into operation when there is default in payment of advance tax whereas liability to pay interest u/s 245-0(2C) arises when the additional amount of income tax is not paid within time specified u/s 245-0(2A). Section G 245-0 (SA), on the other hand, imposes liability to pay interest only when the tax payable in pursuance of an order of Settlement Commission u/s 245-0(4) is not made within the specified time. [para 10) [1209-F-H; 1210-A-B] *C.I. T. v. Damani Brothers 2002(5) Supp. SCR 424=259 H ITR 475 - upheld. BRIJ LAL & ORS. v. COMMISSIONER OF INCOME 1173 TAX, JALANDHAR 2.1 The terminal point for the levy of interest u/s 234- A Case: BRIJ LAL & ORS. versus COMMISSIONER OF INCOME TAX ACT, 1961 [[2010] 11 S.C.R. 1167] (2010) મુજબ પેટા કલમ ૧૪૩,૧૪૪ અથવા ૧૪૭ની શરતોમાં કુલ આવકનુંએકત્રીકરણ; સમાધાન માટેની અરજીમાં જાહેર કરાયેલી કુલ આવક વત્તાઆવક તરીકે કુલ આવકનું એકત્રીકરણ. કલમ ૨૪૫-સી (૧ બી) ( ) iiમાંદર્શાવ્યા મુજબ; કલમ ૨૪૫-સી (૧ સી) માં કપાત; સમાધાન આયોગનાઆદેશો અનુસાર કલમ ૨૧૫ (૩) હેઠળ વ્યાજમાં વધારો અને કલમ ૨૩૪- એ (૪) અને ૨૩૪-બી (૪) હેઠળ વ્યાજ વસૂલાત, આ તમામ કાયદાનીવિવિધ જોગવાઈઓ પ્રકરણ XIX A- માં લાવે છે. આમ, પેટા કલમ ૨૪૫-સી અને ૨૪૫-ડીની જોગવાઈઓને વાંચતી વખતે કાયદાની વિવિધજોગવાઈઓ અને સ્વ-મૂલ્યાંકન, મૂલ્યાંકન, નિયમિત મૂલ્યાંકન અને કુલઆવકની ગણતરીની વિભાવનાઓને ધ્યાનમાં રાખવી પડશે જે પ્રકરણ-XIX A માં અંકિત કરવામાં આવી છે. [પેરા ૧૦જે [૧૨૧૦-સી-એચ;૧૨૧૧-એ-બી] -૧.૮ પ્રકરણ XIX A એ સ્વ-સમાવિષ્ટ સંહિતા હોવા છતાં, અપ્રગટઆવકની ગણતરીની બાબતમાં કલમ ૨૪૫-C અને ૨૪૫-D હેઠળસમાધાન પંચ દ્વારા અનુસરવાની પ્રક્રિયા; આવી આવક પર વ્યાજ સાથેચૂકવવાપાત્ર વધારાના આવકવેરાની ગણતરીની બાબતમાં "; આવકનાવળતરમાં પરત કરવામાં આવેલી આવકની રકમ દર્શાવતી સમાધાન અરજીદાખલ કરવી અને કુલ આવક તરીકે એકત્રિત કરવા માટે અપ્રગટ આવક પર-ચૂકવવાપાત્ર વધારાના આવકવેરો દર્શાવે છે કે પ્રકરણ XIX A આવકનું એકત્રીકરણ સૂચવે છે જેથી કુલ આવકની રચના થાય જે સૂચવે છે કે પ્રકરણXI હેઠળની વિશેષ પ્રક્રિયા એક્સ-એ પાસે કુલ આવકની ગણતરી કરવાનીઆંતરિક પદ્ધતિ છે જે મૂલ્યાંકન (કુલ આવકની ગણતરી) સિવાય બીજું કંઈનથી.'મૂલ્યાંકન' શબ્દનો ઉપયોગ જવાબદારી અને અમલીકરણ માટેનીમશીનરીની ખાતરી કરવા માટે સમગ્ર પ્રક્રિયાને આવરી લેવા માટે થઈ શકે છે.[પેરા ૮ અને ૧૧] (૧૨૧૧- - ; C E ૧૨૦૫- ; H ૧૨૦૬- ]A સી. એ. અબ્રાહમ વિરુદ્ધ આવકવેરાના અધિકારી, કોટ્ટાયમ અને અન્ય૧૯૬૧ (૨) એસસીઆર ૭૬૫ = ૧૯૬૧) ૪૧ આઇટીઆર ૪૨૫(એસસી); અને મોદી ઇન્ડસ્ટ્રીઝ લિમિટેડ, મોદીનગર અને અન્યો વિરુદ્ધઆવકવેરાના કમિશનર, દિલ્હી અને અન્ય ૧૯૯૫ (૩) પૂરક.એસસીઆર૬૪૨ = ૨૧૬ આઇટીઆર ૭૫૯-નો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. ૧.૯ આ કાયદા હેઠળ, કાયદાની જોગવાઈઓ અનુસાર ગણવામાં આવેલીકુલ આવક પર કર ચૂકવવાપાત્ર છે. આમ,કલમ ૧૪૩ (૩) ની જોગવાઈનેકલમમાં સામેલ કરવાની માંગ કરવામાં આવી છે.૨૪૫-સી. જ્યારે સંસદ"જાણે કે આવી કુલ આવક કુલ આવકની રચના કરશે" એવા શબ્દોનોઉપયોગ કરે છે, ત્યારે તે ધારે છે કે વિશેષ પ્રક્રિયા હેઠળ પરત કરવામાંઆવેલી આવક અને જાહેર કરવામાં આવેલી આવકનું એકત્રીકરણ કુલઆવકની ગણતરીમાં પરિણમશે જે અઘોષિત આવક પર કર વસૂલવા માટેનોઆધાર છે, જે "આકારણી" સિવાય બીજું કંઈ નથી, જે કલમ ૨૪૫-ડી (૧) તબક્કે થાય છે.જો કે, તે ગણતરીમાં, એવું જોવા મળે છે કે નિયમિતમૂલ્યાંકન, સ્વ-મૂલ્યાંકન અને લેવી અને એડવાન્સ ટેક્સ વગેરેનીચુકવણીમાં ડિફોલ્ટ માટે વ્યાજની ગણતરી સાથે સંબંધિત જોગવાઈઓસમાવિષ્ટ છે.[પેટા કલમ ૨૧૫- (C૧B), ૨૪૫- (C૧C), ૨૪૫-D(૬), ૨૪૫- (F૩) ઉપરાંત પેટા કલમ ૨૧૫ (૩), ૨૩૪- (A૪) અને૨૩૪- (B૪)] [પેરા ૧૧] [૧૨૧૧- - ; F H ૧૨૧૨- - ]A C૧.૧૦ દમાની બ્રધર્સ * ના કિસ્સામાં, આ અદાલતની ૩-ન્યાયાધીશની-ખંડપીઠે પ્રકરણ XIX A ની યોજનાનું વિશ્લેષણ કરતી વખતે યોગ્ય રીતેચુકાદો આપ્યો છે કે કલમ ૨૩૪- , Bકલમ ૨૪૫-D (૨C) અને કલમ૨૪૫-D૬A () વિવિધ ક્ષેત્રોમાં કામ કરે છે.કલમ ૨૩૪-બી ત્યારેઅમલમાં આવે છે જ્યારે એડવાન્સ ટેક્સની ચુકવણીમાં ડિફોલ્ટ હોય છેજ્યારે કલમ ૨૪૫-ડી (૨સી) હેઠળ વ્યાજ ચૂકવવાની જવાબદારી ત્યારેઊભી થાય છે જ્યારે કલમ ૨૪૫-ડી (૨એ) હેઠળ નિર્દિષ્ટ સમયની અંદરઆવકવેરાની વધારાની રકમ ચૂકવવામાં આવતી નથી.બીજી તરફ, કલમ૨૪૫-ડી (૬એ) ત્યારે જ વ્યાજ ચૂકવવાની જવાબદારી લાદે છે જ્યારે કલમ૨૪૫-ડી (૪) હેઠળ સમાધાન આયોગના આદેશને અનુસરીને ચૂકવવાપાત્રકર નિર્દિષ્ટ સમયની અંદર ન કરવામાં આવે.[પેરા ૧૦) [૧૨૦૯- - ;F H૧૨૧૦- - ]A B *CIT વિરુદ્ધ દમાની બ્રધર્સ ૨૦૦૨ (૫) સપ્લિમેન્ટ SCR ૪૨૪ = ૨૫૯ ITR ૪૭૫-સમર્થન. ૨.૧ કલમ ૨૩૪-બી હેઠળ વ્યાજ વસૂલવા માટેનો અંતિમ મુદ્દો કલમ૨૪૫-ડી (૧) હેઠળ આદેશની તારીખ સુધી હશે અને કલમ ૨૪૫-ડી (૪)હેઠળ સમાધાનના આદેશની તારીખ સુધી નહીં.[પેરા ૧૬] [૧૨૨૦- -EF] ૨.૨ કલમ ૨૪૫-સી (૧), પેટા કલમ ૨૪૫-સી (૧૮), ૨૪૫-૮ સી(૧સી), ૨૪૫-ડી (૪) અને ૨૪૫ એફ (૩) ની જોગવાઈઓ પરતકરવામાં આવેલી આવક, સ્વ-મૂલ્યાંકન, પરત કરવામાં આવેલી આવકનુંએકત્રીકરણ અને જાહેર કરવામાં આવેલી આવક જેવી કે તે કુલ આવક છે;કલમ ૨૪૫-ડી (૪) સાથે વાંચી શકાય તેવી કલમ ૨૧૫ (૩) હેઠળ વ્યાજવસૂલવું; કલમ ૨૪૫-ડી (૪) સાથે વાંચી શકાય તેવી પેટા કલમ ૨૩૪-એ(૪) અને ૨૩૪-૮ (૪) હેઠળ વ્યાજની વૃદ્ધિ જેવી વિભાવનાઓ લાવે છે.પેટા કલમ ૧૪૦એ (૧એ) અને (૧બી) પણ પેટા કલમ ૨૩૪-એ અને૨૩૪-બી સાથે વાંચી શકાય છે. [પેરા ૧૨] [૧૨૧૨- - ] D F Case: BRIJ LAL & ORS. versus COMMISSIONER OF INCOME TAX ACT, 1961 [[2010] 11 S.C.R. 1167] (2010) जोऔरकुछनहींबल्किमूल्यांकन आय)।मूल्यांकनशशब्दकाउपयोगकवरकरनेकेलिएकियाजासकताहै दायित्वकापतालगानेकेलिएपूरीप्रक्रियाऔर प्रवर्तनकेलिएयंत्र।[ पैरा8 और11] [1211-सी-ई; 1205-एच; 1206-ए] 1172 सर्वोच्चन्यायालयरिपोर्ट[2010] 11 एस. सी. आर. सी. ए. अब्राहमबनामआय-करअधिकारी, कोट्टायमऔर एकअन्य1961 (2) एससीआर765 = 1961) 41 आईटीआर425 (एससी); औरमोदीइंडस्ट्रीजलिमिटेड, मोदीनगरऔरअन्यबनाम। आयकरआयुक्त, दिल्लीऔरएकअन्य1995 (3) सप. एस. सी. आर. 642 = 216आई. टी. आर. 759-संदर्भित। 1.9 अधिनियमकेतहतकुलआयपरकरदेयहै। एक्टकरें।अतः, एस।143 ( 3 ) एसमेंप्रावधानकोशामिलकरनेकीमांगकीगईहै।245 - सी. जबसंसदइनशशब्दोंकाउपयोगकरतीहै"जैसेकिइसतरहकायोगकुलआयकागठनकरेगा", तोयहअनुमानलगाताहैकिविशेषषप्रक्रियाकेतहतकाएकत्रीकरण वापसकीगईआयऔरप्रकटकीगईआयकेपरिणामस्वरूप कुलआयकीगणनाजोआधारहै हालाँकि, उसगणनामें, यहपायाजाताहैकिप्रावधाननियमितमूल्यांकन, आत्म-मूल्यांकनऔर भुगतानमेंचूककेलिएब्याजकाउद्ग्रहणऔरगणना अग्रिमकरआदिकाप्रावधानकियागयाहै।[ एसएस।245 - एसएसकेअलावासी(1 बी), 245-सी(1 सी), 245-डी(6), 245-एफ(3)।215 ( 3 ) , 234 - ए(4) और234-बी(4)] [पैरा11] [1211-एफ-एच; 1212-ए-सी] 1.10 दमानीब्रदर्स* केमामलेमें, 3-न्यायाधीशश इसन्यायालयकीपीठ, कीयोजनाकाविश्लेषषणकरतेहुए भुगतानमेंचूकहोनेपरपरिचालनमेंआताहैअग्रिमकरजबकिधारा245 केतहतब्याजकाभुगतानकरनेकीदेयता समझौताआयोगकाआदेशशयू/एस245-डी(4) केतहतनहींकियागयाहैनिर्दिष्टसमयके--भीतर।[ पैरा10] [1209-एफएच; 1210-एबी] * सी. आई. टी. वी. दमानीब्रदर्स2002 (5) सप. एससीआर424 = 259 आईटीआर475-बरकरार। ब्रिजलालएंडओआरएस।वी. आयआयोग1173 टैक्स, जालंधर 2.1 धारा234 केतहतब्याजलगानेकेलिएअंतिमबिंदु बीआदेशशकीतारीखयू/एस245-डी(1) तकहोगाऔरसमझौताआदेशशयू/एस245-डी-(4) कीतारीखतकनहीं।[ पैरा16] [1220-ईएफ] 2.2 एसकेलिएप्रावधान।245 - सी(1), एसएस।245 - सी(1 बी), 245 सी(1 सी), 245-डी(4) और245एफ(3) कीअवधारणाओंकोलातेहैंवापसकीगईआय, स्व-मूल्यांकन, आयकाएकत्रीकरण वापसकीगईआयऔरकुलआयकेरूपमेंप्रकटकीगईआय; शुल्क एसकेसाथपठितधारा215 (3) केतहतब्याज।245 - डी(4); कीवृद्धिब्याजयू/एस.एस. 234-ए(4) और234-बी(4) कोएसकेसाथपढ़ाजाताहै।245 - डी(4) औरएसएसभी।140ए(1 ए) और(1 बी) कोएसएसकेसाथपढ़ाजाताहै।234 - एऔर234 -बी. [पैरा12] [1212-डीएफ] 2.3 धारा245-सी(1) निर्धारितीद्वाराअपनीअघोषितआयकास्वैच्छिकप्रकटीकरणहै।एसकेतहत।245 - ग(1), निर्धारितीकोअपनेनिपटानआवेदनमेंउल्लेखकरनाहोगा। ऐसीअघोषितआयपरउसकेद्वारादेयकरकीअतिरिक्तराशि।परंतुक(ए) केतहत, निपटानकेलिएआवेदनपरतबतकविचारनहींकियाजाएगाजबतककिनिर्धारिती आयकीवापसीप्रस्तुतकीजिसकीउसेआवश्यकताथी अधिनियमकेतहतअपनीआयकीसीमातकफाइलकरें।परंतुक(बी) केतहत, निर्धारितीकोअतिरिक्तघोषषणाकरनीहोतीहै देयकरकीराशि।इसप्रकार, एसकेलिएदोप्रावधान।245 सी(1) सेपताचलताहैकिअध्यायXIX-ए, जोएकविशेषषनियमनिर्धारितकरताहै निपटानद्वारामूल्यांकनकीप्रक्रिया, एकपरविचारकरताहै -करकापूर्वनिर्धारणसंग्रह।निपटानआवेदनदाखिलकरनेकेसाथऔरइसतरहकेआवेदनकेबादयू/एस245-डी(1), सूचनायू/एसकेसाथआगेबढ़नेकीअनुमति 143 ( 1 ) , नियमितमूल्यांकनयू/एस143 (3)/144 औरपुनः केवलए. ओ. सेपहलेकीआयजोजीवितरहतीहैनिपटानकेलिएनिपटानआयोगद्वाराविचार आयकीवहराशिजिसकाविवरणवापसीमेंनहींदियागयाहो।एसकेतहत।245 - ग(1 ख) (ii),यदिआवेदकनेएककुलआयकेसंबंधमेंविवरणी, चाहे1174 सर्वोच्चन्यायालयरिपोर्ट[2010] 11 एस. सी. आर. निर्धारणविवरणीकेअनुसरणमेंकियाजाताहै, जिसकेसंबंधमेंदेयआयकरकीअतिरिक्तराशि प्रकटकीगईकुलआयकुलमिलाकरहोगीवापसकीगईकुलआयऔरनिपटानकेलिएउसके-आवेदनमेंबताईगईआयजैसेकिऐसीकुलआयउसकीकुलआयथी।यहकरकापूर्वनिर्धारणसंग्रहहै।इस--तरहकापूर्वमूल्यांकनअनुमानपरआधारितहै --आवेदकद्वारास्वयंवर्तमानआयऔरउसपरकर।[ पैरा12] [1213-सीएच; 1214-एबी] 2.4 जबनिपटानआयोगस्वीकारकरताहै निपटानकेलिएआवेदनद्वारास्वैच्छिकप्रकटीकरण, एस। 234 - बी(2) कदमबढ़ाताहै।यहमहत्वपूर्णहैकिनिर्धारितीहै अग्रिमकरकाभुगतानकरनेकेलिएउत्तरदायी, वहभुगतानमेंचूककरताहै अघोषितआयकीसीमातकलेकिनवहपेशशकशशकरताहै अतिरिक्तआयकरकाभुगतानकरनेकेबादब्याजकीगणनाएस. एस. केअनुसारकीजानीचाहिए।207, 208 और234-बी(2) उसतारीखतकजिसपरइसतरहकेकरकाभुगतानकियाजाताहै।यहवहब्याजनहींहैजिसकाभुगताननिर्धारितीकोमूल्यांकनकेबादकरनापड़ताहै।245 - डी(4)।एसएसकेतहत।245 - सी(1 बी) और(1 सी) अतिरिक्त अघोषितआयपरदेयआयकरकीराशिएसकेतहतगणनाकीगईकुलआयपरहोगी।245सी(1 बी)।धारा245-सी(1 बी) केतहतकुलआयकीगणनापर और(1 सी), ब्याजइसतरहकीगणनाकाअनुसरणकरताहै।यहमहत्वपूर्णहै ऐसीस्थितिजहांधारा143 (1) या143 (3) केतहतकुलआयकेनिर्धारणसेपहलेकरकाभुगतानधारा140एयाअन्यथाब्याजकेतहतकियाजाताहै।एसकेअनुसारगणनाकीजाएगी।234- बी(1) तक Case: BRIJ LAL & ORS. versus COMMISSIONER OF INCOME TAX ACT, 1961 [[2010] 11 S.C.R. 1167] (2010) [1211-F-H; 1212-A-C]. 1.10, ਇਸਅਦਾਲਤਦੀਇੱਕ3-, ਅਧਿਆਇXI-A ਦੀਯੋਜਨਾ ਦਮਾਨੀਬ੍ਰਦਰਜ਼ਦੇਮਾਮਲੇਵਿੱਚ'ਜੱਜਬੈਂਚਨੇਦਾਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਕਰਦਿਆਂ, ਸਹੀਤੌਰਤੇਫੈਸਲਾਕੀਤਾਹੈਕਿਧਾਰਾ234-A, ਧਾਰਾ234-D(6) ਅਤੇਧਾਰਾ245-D(6A)234-B ਵੱਖਰੇਖੇਤਰਾਂਵਿੱਚਕੰਮਕਰਦੇਹਨ।ਧਾਰਾ ਦਾਕੰਮਸ਼ੁਰੂਹੁੰਦਾਹੈਜਦੋਂਅਗਾਊਕਰਦੀਅਦਾਇਗੀਵਿੱਚਚੂਕਹੁੰਦੀਹੈਜਦਕਿਧਾਰਾ245-D(2C) ਅਧੀਨਵਾਧੂਆਮਦਨਕਰਦੀਅਦਾਇਗੀਨਾਕੀਤੇਜਾਣ'245-D(2A)ਤੇਵਿਆਜਦੇਣਦੀਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਪੈਦਾਹੁੰਦੀਹੈਜਦੋਂਧਾਰਾ ਅਧੀਨਨਿਰਧਾਰਿਤਕਰਦੀਅਦਾਇਗੀਨਹੀਂਕੀਤੀਜਾਂਦੀ।ਧਾਰਾ245-D(6A), ਦੂਜੇਪਾਸੇ, ਵਿਆਜਦੇਣਦੀਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਨੂੰਸਿਰਫਉਸਸਮੇਂਲਾਗੂਕਰਦਾਹੈਜਦੋਂ,ਸੈਟਲਮੈਂਟਆਦੇਸ਼ਦੀਆਮਦਨਤੋਂਵਾਧੂਆਮਦਨਕਰਦੀਅਦਾਇਗੀਨਿਰਧਾਰਿਤਸਮੇਂਅੰਦਰਨਹੀਂਕੀਤੀਜਾਂਦੀਹੈਭਾਵ, 234-B ਅਤੇ234-D(6)ਅਧਿਆਇXXI-A ਦੀਯੋਜਨਾਅਧੀਨਕਰਦੇਣਯੋਗਹੈਜਦਕਿ ਅਧੀਨਅਦਾਇਗੀਯੋਗਕਰਲਈਕੋਈਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਨਹੀਂਹੈਜਦਕਿਉਸਆਦੇਸ਼ਦੇ"ਧਾਰਾ245-D(4)" ਨੂੰਸੰਚਾਲਿਤਨਹੀਂਕੀਤਾਗਿਆ[ਪੈਰਾ10] [1209-F-H; 1210-A-B]. ਸੀ.ਆਈ.ਟੀ.(2002) 5 ਸੁਪ. ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. 424=259 ਐਚ.ਟੀ.ਆਰ. 475 – ਫੈਸਲਾ। ਬਨਾਮਦਮਾਨੀਬ੍ਰਦਰਜ਼ 2.1 ਬਿਆਜਦੇਲੇਵੀਦਾਅੰਤਿਮਬਿੰਦੂਧਾਰਾ234-ਬੀਅਧੀਨਹੋਵੇਗਾਧਾਰਾ245-ਡੀ(1) ਦੇਆਦੇਸ਼ਦੀਮਿਤੀਤੱਕਅਤੇਨਾਕਿਧਾਰਾ245-ਡੀ(4) ਅਧੀਨਸੈਟਲਮੈਂਟਦੇਆਦੇਸ਼ਦੀਮਿਤੀਤੱਕ। [ਪੈਰਾ16] 2.2 ਧਾਰਾ245-ਸੀ(1),245-ਸੀ(1ਬੀ), 245-ਸੀ(1ਸੀ), 245-ਡੀ(4) ਅਤੇ245-ਐਫਦੀਉਪਧਾਰਾ ਧਾਰਾਵਾਂਵਾਪਸੀਆਮਦਨ, ਸਵੈ-,; ਧਾਰਾਮੁਲਾਂਕਣ ਵਾਪਸੀਆਮਦਨਅਤੇਆਮਦਨਦੇਇਕੱਠਨੂੰਜਿਵੇਂਕੁੱਲਆਮਦਨਹੈ234-ਏ(3) ਅਧੀਨਬਿਆਜਦੀਲੇਵੀਅਤੇਧਾਰਾ245-ਡੀ(4) ਨਾਲ; ਧਾਰਾ234ਏ(4) ਅਤੇ234-ਬੀ(4) ਨੂੰਧਾਰਾ245-ਡੀ(4) ਨਾਲਪੜ੍ਹਨਨਾਲਬਿਆਜਵਿੱਚਵਾਧਾਵੀਉਤਨਾਹੀਕਾਲਪਨਿਕਹੈਜਿੰਨਾਕਿਇਸਦੀਵੈਧਤਾਨਾਲਪੜ੍ਹਿਆਜਾਂਦਾਹੈ। [ਪੈਰਾ12] 2.3 ਧਾਰਾ245-ਸੀ(1)245-ਸੀ(1)ਅਧੀਨ, ਕਰਦਾਤਾਵੱਲੋਂਉਸਦੀਅਣਘੋਸ਼ਿਤਆਮਦਨਦੇਸਵੈਖੋਜਹੈ।ਧਾਰਾ' ਕਰਦਾਤਾਨੂੰਆਪਣ