Commissioner Of Income Tax, Amritsar v. Straw Board Manufacturing Co. Ltd

Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, AMRITSAR versus STRAW BOARD MANUFACTURING CO. LTD. [[1989] 2 S.C.R. 772] (1989) COMMISSIONER OF INCOME TAX, AMRITSAR v. STRAW BOARD MANUFACTURING CO. LTD. APRIL 28, 1989 a [R.S. PATHAK, CJ AND M.H. KANIA, J.] Income Tax Act, 1961: Sections 33 and 80-E-Schedule 5, Item 16-Assessee-Manufacturer of strawboard-Whether entitled to con-cessional rate of income-tax, development rebate and deduction-Strawboard industry-Whether part of paper and pulp industry-Strawboard-Whether covered by expression 'paper and pulp'. The assessee, manufacturer of strawboard, claimed concessional rates of income tax, development rebate at higher rate under s. 33 and deduction under s. 80-E of the Income Tax Act, 1961, for the assess-ment years 1965-66, 1966-67 and 1967-68, on the ground that the p manufacture of strawboard was a priority industry. The claim was rejected by the Income Tax Officer on the ground that the assessee could not be described as a priority industry and that the manufacture of strawboard was not covered by the words 'paper and pulp' in the relevant SCbedules pertaining to the assessment years 1966-67 · and 1967-68. - The assessee's appeals were dismissed by the Appellate Assistant Commissioner. In second appeals, the Appellate Tribunal accepted the assessee's plea that the manufacture of strawboard was a priority industry and held that the assessee was entitled to the statutory rebates claimed by it. f On a reference made at the instance of the Revenue, the High Court held that the strawboard industry was covered within the expression 'paper and pulp' appearing in the relevant Schedules of the Income Tax Act. Dismissing the appeals by the Revenue, this Court, HELD: When provision is made in the context of a law pro-viding for concessional rates of tax for the purpose of encouraging an industrial activity, a .liberal construction should be put upon the H language of the statute. [775E-F] ' The provisfon for rebate has been made for the purpose of encouraging the setting up of new industries, and the industries are those described in the Schedules relevant to the respective assessment years. When the Schedules refer to 'paper and pulp', they, in fact, intend to refer to the paper and pulp industry. The expression has been used comprehensively. [7750-E] '- - {'' ·, ·, The expression 'paper and pulp' in the Industries (Development -~nd Regulatioh) Act, 1951 includes paperboard and str&wboard. News-print, paperboard and strawboard have been specifically mentioned in the relevant e11try in. order to make it clear that they are included within the meaning of the word 'paper'. The process of manufacturing strawboard is identical with the process -of . ·-·- . manufacturing paper. [77SG-H; . - -776A] . ·-·- . - - In the circumstances, there is no doubt that the strawboard industry is part of the paper and pulp industry and the assessee, whose undertaking was registered in terms of s. 10 of the Industries (Development and Regulation), 1951 is entitled to the rebates claimed by it. [77SE] . . . CIVIL APPELLATE JURISDICTION: Civil Appeal No. 519-521of1975. From the Judgment and Order dated 9.5.1974 of the Punjab and Haryana High Court in l.T. Reference Nos. 30 to 32 of 1973. G.C. Sharma, Ms. A. Subhashini and K.C. Dua for the Appellant. Dr. Y.S. Chitale, R.K. Jain, Rakesh Khanna and Ms. Abba Jain for the Respondent. The Judgment of the Court was delivered by PATHAK, C:J. These appeals by special leave are _directed against a judgment ofihe High Court of Pllnjilb and Haryana dispos-ing of an Income-tax Reference in favour ofthe respondent-assessee. The assessee manufactures strawboard. For the assessment years 1965c66, 1966-67 and 1967-68 (the relevant previous years being the respective calendar years 1964, 1965 and 1966), the assessee claimed concessional rates of income tax, development rebate at higher rate and deductiop un<le_r s. 80-E of the Income Tax Act, 1961 on. the A B c D E F G H 774 [1989] 2 S.C.R. SUPREME COURT REPORTS Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, AMRITSAR versus STRAW BOARD MANUFACTURING CO. LTD. [[1989] 2 S.C.R. 772] (1989) आय कर आयुक्त, अमृतसर प्रति स्ट्रॉ बोर्ड मैन्युफैक्चरिंग कं. लिमिटेडड। अप्रैल 28,1989 [आर. एस. पाठक, मुख्य न्यायमूर्ति व एम. एच. कानिया, न्यायमूर्ति] आय कर अधिनियम, 1961: धारा 33 व 80 – ई - अनुसूची 5, मद 16 – निर्धारिती - स्ट्रॉबोर्ड का निर्माता - कब वह आयकर, विकास छूट और कटौती हेतु पत्र है। स्ट्रॉबोर्ड उद्योग - कब वह कागज और लुगदी उद्योग का हिस्सा है - स्ट्रॉबोर्ड कब कागज और लुगदी के अंतर्गत अभिव्यक्त होता है। उद्योग - कब वह कागज और लुगदी उद्योग का हिस्सा है - स्ट्रॉबोर्ड कब कागज और लुगदी स्ट्रॉबोर्ड के निर्माता, निर्धारिती ने आय कर अधिनियम, 1961: धारा 33 व 80 – ई के अंतर्गत निर्धारण वर्षों 1965-66, 1966-67 और 1967-68 के लिए आयकर की रियायती दरों, उच्च दर पर विकास छूट का दावा इस आधार पर किया कि स्ट्रॉबोर्ड का निर्माण एक प्राथमिकता वाला उद्योगग था।आयकर अधिकारी द्वारा दावे को इस आधार पर निरस्त कर दिया कि निर्धारिती को प्राथमिकता वाले उद्योगग के रूप में वर्णित नहीं किया जा सकता है और स्ट्रॉबोर्ड के निर्माण को मूल्यांकन वर्षों 1966-67 और 1967-68 से संबंधित प्रासंगिक अनुसूचियों में 'कागगज और लुगगदी' शब्दों द्वारा आच्छादित नहीं किया गगया था। निर्धारिती की अपीलों को अपीलीय सहायक आयुक्त द्वारा निरस्त कर दिया गगया था। द्वितीय अपील में, अपीलीय न्यायाधिकरण ने निर्धारिती की याचिका को स्वीकार कर लिया कि स्ट्रॉबोर्ड का निर्माण एक प्राथमिकता उद्योगग था और अभिनिर्धारित किया कि निर्धारिती उसके द्वारा दावा की गगई वैधानिक छूट का अधिकारी था। राजस्व के आग्रह पर दिए गगए संदर्भ पर, उच्च न्यायालय ने माना कि स्ट्रॉबोर्ड ज उद्योगग आयकर अधिनियम की सुसंगगत अनुसूचियों में दिखाई देने वाली अभिव्यक्ति 'कागगऔर लुगगदी' के दायरे में आता है। राजस्व की अपीलों को निरस्त करते हुए, न्यायालय ने, अभिनिर्धारित किया: जब प्रावधान का निर्माण एक औद्योगिक गगतिविधि को प्रोत्साहित करने के उद्देश्य से कर की रियायती दरों को उपलब्ध कराए जाने की विधि के परिप्रेक्ष्य में किया जाता है तो, संविधियों की भाषा पर एक उदारता रखी जानी चाहिए। छूट का प्रावधान नए उद्योगों की स्थापना को प्रोत्साहित करने उद्देश्य के लिए किया गग त या है, और उद्योगग वे हैं जो संबंधित निर्धारण वर्षों के लिए प्रासंगिक अनुसूचियों में वर्णि ज और हैं। जब अनुसूचियाँ 'कागगज और लुगगदी' का उल्लेख करती हैं, तो वे वास्तव में कागगलुगगदी उद्योगग को संदर्भित करने की इच्छा रखते हैं। इस अभिव्यक्ति का व्यापक रूप से उपयोगग किया गगया है। उद्योगग (विकास और विनियमन) अधिनियम, 1951 में 'कागगज और लुगगदी' अभिव्यक्ति में पेपरबोर्ड और स्ट्रॉबोर्ड सम्मिलित हैं। संबंधित प्रविष्टि में समाचार प्रिंट, पेपरबोर्ड और स्ट्रॉबोर्ड का विशेष रूप से उल्लेख किया गगया है ताकि यह स्पष्ट किया जा सके कि वे 'कागगज' शब्द के अर्थ में सम्मिलित हैं। स्ट्रॉबोर्ड के निर्माण की प्रक्रिया कागगज के निर्माण की प्रक्रिया के समान ही है। इन परिस्थितियों में, इसमें कोई संदेह नहीं है कि स्ट्रॉबोर्ड उद्योगग कागगज और लुगगदी उद्योगग का हिस्सा है और निर्धारिती, जिसका उपक्रम उद्योगग (विकास और विनियमन), 1951 की धारा 10 के संदर्भ में पंजीकृत था, अपने द्वारा दावा की गगई छूट का अधिकारी है। सिविल अपीलीय न्यायनिर्णयः 1973 के आयकर संदर्भ संख्या 30 से 32 तक में 1975 की सिविल अपील सं. 519 व 521 में पंजाब एवं हरियाणा उच्च न्यायालय द्वारा पारित निर्णय और आदेश दिनांकित 9.5.1974 से। अपीलार्थी की ओर से जी. सी. शर्मा, सुश्री ए. सुभाशिनी और के. सी. दुआ। प्रत्यर्थी की ओर से डॉ. वाई. एस. चिताले, आर. के. जैन, राकेश खन्ना और सुश्री आभा जैन। न्यायालय का निर्णय मुख्य न्यायमूर्ति पाठक द्वारा दिया गगया था विशेष अनुमति द्वारा इन अपीलों को पंजाब और हरियाणा उच्च न्यायालय द्वारा कर संदर्भ के प्रत्यर्थी-निर्धारिती के पक्ष में निस्तारणण के निर्णय के विरुद्ध निर्देशित किया गया है। निर्धारिती स्ट्रॉबोर्ड का निर्माणण करता है। निर्धारणण वर्षों 1965-66,1966-67 और 1967-68 (संबंधित पिछले वर्ष संबंधित कैलेंडडर वर्ष 1964,1965 और 1966 हैं) के लिए, निर्धारिती ने आयकर की रियायती दरों, उच्च दर पर विकास छूट और आयकर अधिनियम, 1961 की धारा 80 -ई के अंतर्गत कटौती का दावा इस आधार पर किया कि स्ट्रॉबोर्ड का निर्माणण एक प्राथमिकता वाला उद्योग था। निर्धारणण वर्ष 1965-66 के लिए मूल्यांकन की गई कुल आय थी रु. 17,71,334 और 80 प्रतिशत की मूल दर पर निर्धारिती ने 35 प्रतिशत की दर से 10,00,000 रुपये तक की छूट का दावा किया और शेष राशि पर 26 प्रतिशत की दर से, आयकर अधिकारी ने 30 प्रतिशत की की दर से 10,00,000 रुपये तक Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, AMRITSAR versus STRAW BOARD MANUFACTURING CO. LTD. [[1989] 2 S.C.R. 772] (1989) ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ਕਮਮਸ਼ਨਰ, ਅੰਮਮਿਤਸਰ ਬਨਾਮ ਸਟਰਾਅ ਬੋਰਡ ਮੈਨੂਫੈਕਚਮਰੰਗ ਕੰਪਨੀ ਮਿਮਮਟਡ। ਅਪਿੈ 28,1989 [ਆਰ. ਐੱਸ. ਪਾਠਕ, ਸੀ.ਜੇ ਅਤੇ ਐੱਮ. ਐੱਚ. ਕਨੀਆ, ਜੇ.] ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅਧਿਧਿਯਮ, 1961: ਿਾਰਾ 33 ਅਤੇ 80-ਈ-ਅਨੁਸੂਚੀ 5, ਆਈਟਮ 16-ਅਸੈਸੀ-ਸਟਰਾਬੋਰਡ ਦਾ ਨਨਰਮਾਤਾ-ਕੀ ਆਮਦਨ-ਟੈਕਸ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਦਰ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ, ਨਿਕਾਸ ਛੋਟ ਅਤੇ ਕਟੌਤੀ-ਸਟਰਾਬੋਰਡ ਉਦਯੋਗ-ਭਾਿੇਂ ਕਾਗਜ਼ ਅਤੇ ਨਮੱਝ ਉਦਯੋਗ ਦਾ ਨਹੱਸਾ ਹੋਿੇ-ਸਟਰਾਬੋਰਡ-ਭਾਿੇਂ 'ਕਾਗਜ਼ ਅਤੇ ਨਮੱਝ' ਸਮੀਕਰਨ ਦੁਆਰਾ ਕਿਰ ਕੀਤਾ ਨਗਆ ਹੋਿੇ। ਸਟਰਾਅ ਬੋਰਡ ਦੇ ਨਨਰਮਾਤਾ ਨੇ ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ਦੀਆਂ ਨਰਆਇਤੀ ਦਰਾਂ, ਧਾਰਾ 33 ਤਨਹਤ ਉੱਚ ਦਰ 'ਤੇ ਨਿਕਾਸ ਛੋਟ ਅਤੇ ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ਅਧਿਧਿਯਮ, 1961 ਦੀ ਧਾਰਾ 80-ਈ ਤਨਹਤ ਕਟੌਤੀ ਦਾ ਦਾਅਿਾ ਕੀਤਾ। ਮੁੱਲਾਂਕਣ ਲਈ-ਡੀ. ਪੀ. ਸਾਲ 1965-66,1966-67 ਅਤੇ 1967-68, ਇਸ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਨਕ "ਸਟਰਾਬੋਰਡ ਦਾ ਨਨਰਮਾਣ ਇੱਕ ਤਰਜੀਹ ਿਾਲਾ ਉਦਯੋਗ ਸੀ। ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਨਧਕਾਰੀ ਨੇ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਨਦੱਤਾ ਸੀ ਇਸ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਨਕ 'ਮੁੱਲਾਂਕਣਕਰਤਾ' ਦਾ ਿਰਣਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਨਕਆ ਤਰਜੀਹ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਰੂਪ ਨਿੱਚ ਅਤੇ ਇਹ ਨਕ ਨਨਰਮਾਣ ਸਟਰਾਬੋਰਡ 'ਕਾਗਜ਼ ਏ' ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਢੱਨਕਆ ਨਹੀਂ ਸੀ ਟੀ ਨਾਲ ਸਬੂੰਧਤ ਸਬੂੰਧਤ ਅਨੁਸੂਚੀਆਂ ਨਿੱਚ 'ਪੇਪਰ ਅਤੇ ਨਮੱਝ’ ਮੁੱਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1966-67 ਅਤੇ 1967-68। ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਦੀਆਂ ਅਪੀਲਾਂ ਨੂੂੰ ਅਪੀਲ ਸਹਾਇਕ ਕਨਮਸ਼ਨਰ ਨੇ ਖਾਰਜ ਕਰ ਨਦੱਤਾ ਸੀ। ਦੂਜੀ ਅਪੀਲ ਨਿੱਚ, ਅਪੀਲ ਨਟਰਨਬਊਨਲ ਨੇ ਕਰਦਾਨਤਆਂ ਦੀ ਅਰਜੀ ਨੂੂੰ ਸਿੀਕਾਰ ਕਰ ਨਲਆ ਨਕ ਸਟਰਾਬੋਰਡ ਦਾ ਨਨਰਮਾਣ ਇੱਕ ਤਰਜੀਹ ਿਾਲਾ ਉਦਯੋਗ ਹੈ ਅਤੇ ਨਕਹਾ ਨਕ ਕਰਦਾਨਤਆਂ ਨੂੂੰ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਦਾਅਿਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਾਨੂੂੰਨੀ ਛੋਟਾਂ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ। ਮਾਲ ਨਿਭਾਗ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰੇ 'ਤੇ ਨਦੱਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਹਿਾਲੇ' ਤੇ, ਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਨਕਹਾ ਨਕ ਸਟਰਾਬੋਰਡ ਉਦਯੋਗ ਨੂੂੰ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ ਦੀਆਂ ਸਬੂੰਧਤ ਅਨੁਸੂਚੀਆਂ ਨਿੱਚ 'ਕਾਗਜ਼ ਅਤੇ ਨਮੱਝ' ਸਮੀਕਰਨ ਦੇ ਅੂੰਦਰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਨਗਆ ਸੀ। ਮਾਲ ਨਿਭਾਗ ਿੱਲੋਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਅਪੀਲਾਂ ਨੂੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਨੇ, ਫੈਸਲਾ: ਜਦੋਂ ਨਕਸੇ ਸਨਅਤੀ ਗਤੀਨਿਧੀ ਨੂੂੰ ਉਤਸ਼ਾਨਹਤ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਟੈਕਸ ਦੀਆਂ ਨਰਆਇਤੀ ਦਰਾਂ ਦਾ ਪਰਬੂੰਧ ਕਰਨ ਿਾਲੇ ਕਾਨੂੂੰਨ ਦੇ ਸੂੰਦਰਭ ਨਿੱਚ ਪਰਬੂੰਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਾਨੂੂੰਨ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਉਦਾਰ ਨਨਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। [775 ਈ-ਐਫ] ਛੋਟ ਦਾ ਪਰਬੂੰਧ ਨਿੇਂ ਉਦਯੋਗਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਨੂੂੰ ਉਤਸ਼ਾਨਹਤ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਨਗਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਉਹ ਹਨ ਜੋ ਸਬੂੰਧਤ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲਾਂ ਨਾਲ ਸਬੂੰਧਤ ਅਨੁਸੂਚੀ ਨਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਅਨੁਸੂਚੀ 'ਕਾਗਜ਼ ਅਤੇ ਨਮੱਝ' ਦਾ ਹਿਾਲਾ ਨਦੂੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਸਲ ਨਿੱਚ ਕਾਗਜ਼ ਅਤੇ ਨਮੱਝ ਉਦਯੋਗ ਨੂੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਸਮੀਕਰਨ ਨੂੂੰ ਨਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਿਰਨਤਆ ਨਗਆ ਹੈ। [775 ਡੀ-ਈ] ਉਦਯੋਗ (ਨਿਕਾਸ ਅਤੇ ਰੈਗੂਲੇਸ਼ਨ) ਅਧਿਧਿਯਮ, 1951 ਨਿੱਚ 'ਕਾਗਜ਼ ਅਤੇ ਨਮੱਝ' ਸਮੀਕਰਨ ਨਿੱਚ ਪੇਪਰ ਬੋਰਡ ਅਤੇ ਸਟਰਾਬੋਰਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸਮਾਚਾਰ-ਨਪਰੂੰਟ, ਪੇਪਰ ਬੋਰਡ ਅਤੇ ਸਟਰਾਬੋਰਡ ਦਾ ਨਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਬੂੰਧਤ ਐਟਰੀ ਨਿੱਚ ਨਜ਼ਕਰ ਕੀਤਾ ਨਗਆ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ ਨਕ ਉਹ' ਪੇਪਰ 'ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਅਰਥ ਨਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸਟਰਾਬੋਰਡ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਪਰਨਕਨਰਆ ਕਾਗਜ਼ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਪਰਨਕਨਰਆ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੈ। [775 ਜੀ-ਐਚ; 776 ਏ] ਇਨਹਾਂ ਸਨਥਤੀਆਂ ਨਿੱਚ, ਇਸ ਨਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਹੈ ਨਕ ਸਟਰਾਬੋਰਡ ਉਦਯੋਗ ਕਾਗਜ਼ ਅਤੇ ਨਮੱਝ ਉਦਯੋਗ ਦਾ ਨਹੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ, ਨਜਸ ਦਾ ਉੱਦਮ s ਦੇ ਰੂਪ ਨਿੱਚ ਰਨਜਸਟਰ ਕੀਤਾ ਨਗਆ ਸੀ। ਉਦਯੋਗ (ਨਿਕਾਸ ਅਤੇ ਰੈਗੂਲੇਸ਼ਨ), 1951 ਦੀ ਧਾਰਾ 10 ਇਸ ਦੁਆਰਾ ਦਾਅਿਾ ਕੀਤੀਆਂ ਛੋਟਾਂ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ (775ਈ)। ਨਸਿਲ ਅਪੀਲ ਨਨਆਂਇਕ ਫੈਸਲਾਾਃ 1975 ਦੀ ਨਸਿਲ ਅਪੀਲ ਨੂੰਬਰ 519-521। 1973 ਦੇ ਆਈ. ਟੀ. ਹਿਾਲਾ ਨੂੰਬਰ 30 ਤੋਂ 32 ਨਿੱਚ ਪੂੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਨਰਆਣਾ ਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਨਮਤੀ 9.5.1974 ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਅਤੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੋਂ। ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਲਈ ਜੀ. ਸੀ. ਸ਼ਰਮਾ, ਸ਼ਰੀਮਤੀ ਏ. ਸੁਭਾਨਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਕੇ. ਸੀ. ਦੁਆ। ਜਿਾਬਦੇਹ ਲਈ ਡਾ. ਿਾਈ. ਐੱਸ. ਨਚਤਾਲੇ, ਆਰ. ਕੇ. ਜੈਨ, ਰਾਕੇਸ਼ ਖੂੰਨਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰੀਮਤੀ ਆਭਾ ਜੈਨ। ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਇਸ ਦੁਆਰਾ ਨਦੱਤਾ ਨਗਆ ਸੀ ਪਾਠਕ, ਸੀਜੇ. ਇਹ ਅਪੀਲਾਂ ਨਿਸ਼ੇਸ਼ ਛੁੱਟੀ ਰਾਹੀਂ ਪੂੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਨਰਆਣਾ ਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਉਸ ਫੈਸਲੇ ਨਿਰੁੱਧ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਨਜਸ ਨਿੱਚ ਜਿਾਬਦੇਹ-ਅਸੈਸੀ ਦੇ ਹੱਕ ਨਿੱਚ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਰੈਫਰੈਂਸ ਦਾ ਨਨਪਟਾਰਾ ਕੀਤਾ ਨਗਆ ਸੀ। ਮੁੱਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਸਟਰਾਬੋਰਡ ਦਾ ਨਨਰਮਾਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੁੱਲਾਂਕਣ ਸਾਲਾਂ ਲਈ। 1965-66,1966-67 ਅਤੇ 1967-68 (ਸਬੂੰਧਤ ਨਪਛਲੇ ਸਾਲ ਸਬੂੰਧਤ ਕੈਲੂੰਡਰ ਸਾਲ 1964 ਹਨ, 1965 ਅਤੇ 1966), ਕਰਦਾਨਤ ਨੇ ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ਅਧਿਧਿਯਮ, 1961 ਦੀ ਧਾਰਾ 80-ਈ ਦੇ ਤਨਹਤ ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ, ਉੱਚ ਦਰ 'ਤੇ ਨਿਕਾਸ ਛੋਟ ਅਤੇ ਕਟੌਤੀ ਦੀਆਂ ਨਰਆਇਤੀ ਦਰਾਂ ਦਾ ਦਾਅਿਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਨਕ ਸਟਰਾਬੋਰਡ ਦਾ ਨਨਰਮਾਣ ਇੱਕ ਤਰਜੀਹੀ ਉਦਯੋਗ ਸੀ। ਮੁੱਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1965-66 ਲਈ ਕੁੱਲ ਅਨੁਮਾਨਤ ਆਮਦਨ 1,50,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਸੀ। 17,71,334 ਅਤੇ 80 ਪਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਦਰ ਦੇ ਨਿਰੁੱਧ ਕਰਦਾਨਤਆਂ ਨੇ Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, AMRITSAR versus STRAW BOARD MANUFACTURING CO. LTD. [[1989] 2 S.C.R. 772] (1989) The assessee manufactures strawboard. For the assessment years 1965c66, 1966-67 and 1967-68 (the relevant previous years being the respective calendar years 1964, 1965 and 1966), the assessee claimed concessional rates of income tax, development rebate at higher rate and deductiop un<le_r s. 80-E of the Income Tax Act, 1961 on. the A B c D E F G H 774 [1989] 2 S.C.R. SUPREME COURT REPORTS A ground that the manufacture of strawboard was a priority industry. For the assessment year 1965-66 the total income assessed was Rs.17,71,334 and against the basic rate of 80 per cent the assessee claimed rebate at.the rate of 35 per cent up to Rs.10,00,000 and on the balance at 26 per .cent. Tb,e Income Tax Officer allowed the rebate at 30 per cent up to Rs. 10,00,000 and at 20 per cent on the balance. For the assessment year 1966-67 the assessee claimed development rebate under s. 33 of the Income Tax Act at the rate of 25 per cent on the value of the machinery installed after 1 April, 1965 worth Rs.34,287, . ' but rebate was allowed at 20 per ·cent only. The assessee also claimed benefit under s. 80-E {inserted by the Finance Act, 1966 with effect from 1 April, 1966) to the extent of the income determined by the C Income Tax Officer at Rs.8,17,485 received from the manufacture of strawboard. This industry is mentioned at item No. 16 in the Fifth Schedule to the Income Tax Act as substituted by the Finance Act, 1965. The claim of the assessee was. rejected by the Income Tax Officer. For the assessment year 1967-68 the total iiicome of the asses-see was determined at Rs.11,00,885. The assessee claimed relief under D s. 80-E to the extent of Rs.7,50,316 received as income from the man-ufacture of strawboard. 'This claim was similarly rejected by the Income Tax Officer on the ground that the assessee could not be described as a priority industry. The Income Tax Officer took the view that the manufacture of _strawboard was not covered by the words 'paper and pulp' in the relevant Schedules pertaining to the assessment E years 1966-67 and 1967-68. .- The assess.ee appealed to the Appellate Assistant Commissioner of Income Tax in respect of the three assessments, but the appeals were dismissed. In second appeals filed in all the three cases, the assessee's plea that the manufacture of strawboard was a priority industry was accepted and the Appellate Tribunal held that the asses-see was entitled to the statutory rebates claimed by it. At the instance of the Revenue, the Tribunal referred the following questions to the High Court for its opinion: f "Assessment year 1965-66 G Whether on the facts and in the circumstances of the case, the Appellate Tribunal was right in law in holding that 'strawboard' is covered by the term 'paper and pulp' appearing in paragraph F of Part I read with Part III of the First Schedule to the Finance Act, 1965 (Act No. X of 1965)? 7 Assessment years 1966-67 and 1967-68 A Whether on the facts and in the circumstances of the case, the Appellate Tribunal was right in law in holding that 'strawboard' is covered by the term 'paper and pulp' appearing at item 16 of the Fifth Schedule to the Income Tax Act, 1961 and in allowing the assessee's claim under section 80-E of the Act?" B ~ The High Court has held that the strawboard industry is covered within the expression 'paper and pulp' appearing in the relevant Schedules of the Income Tax Act and has, therefore, answered the que~tions referred to it in the affirmative, in favour of the assessee and c against the Revenue. Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, AMRITSAR versus STRAW BOARD MANUFACTURING CO. LTD. [[1989] 2 S.C.R. 772] (1989) की छूट की अनुमति दी और शेष राशि पर 20 प्रतिशत की दर से। निर्धारणण वर्ष 1966-67 के लिए निर्धारिती ने आयकर अधिनियम की धारा 33 के अंतर्गत 1 अप्रैल, 1965 के बाद स्थापित मशीनरी के मूल्य पर 25 प्रतिशत की दर से रुपये 34,287 की विकास छूट का दावा किया, किन्तु केवल 20 प्रतिशत की छूट की अनुमति थी। निर्धारिती ने धारा 80 - ई (1 अप्रैल, 1966 से प्रभावी वित्त अधिनियम, 1966 द्वारा अंतःस्थापित) के अंतर्गत स्ट्रॉबोर्ड के निर्माणण से प्राप्त रुपये 8,17,485 पर आयकर अधिकारी द्वारा निर्धारित आय की सीमा तक लाभ का भी दावा किया। इस उद्योग का उल्लेख आयकर अधिनियम की पांचवीं अनुसूची में मद संख्या 16 में किया गया है, जिसे वित्त अधिनियम, 1965 द्वारा प्रतिस्थापित किया गया है। निर्धारिती का दावा आयकर अधिकारी द्वारा अस्वीकार किया गया। आकलन वर्ष 1967-68 के लिए निर्धारिती की कुल आय रु 11,00,885 निर्धारित की गई थी। निर्धारिती ने धारा 80-ई के अंतर्गत रु. 7,50,316 की सीमा तक राहत का दावा किया जो स्ट्रॉबोर्ड के निर्माणण से आय के रूप में प्राप्त हुआ था। इस दावे को भी इसी तरह आयकर अधिकारी द्वारा इस आधार पर निरस्त कर दिया गया था कि निर्धारिती को प्राथमिकता वाले उद्योग के रूप में वर्णित नहीं किया जा सकता है। आयकर अधिकारी ने यह विचार व्यक्त किया कि स्ट्रॉबोर्ड का निर्माणण मूल्यांकन वर्ष 1966-67 और 1967-68 के सम्बन्ध में प्रासंगिक अनुसूचियों में 'कागज एवं लुगदी' शब्दों के अंतर्गत नहीं माना गया था। निर्धारिती ने तीन निर्धारणों के संबंध में आयकर के अपीलीय सहायक आयुक्त के समक्ष अपील की, किन्तु अपीलों को निरस्त कर दिया गया। तीनों मामलों में योजित द्वितीय अपीलों में, निर्धारिती का अभिकथन कि स्ट्रॉबोर्ड का निर्माणण एक प्राथमिकता वाला उद्योग था, को स्वीकार कर लिया गया और अपीलीय न्यायाधिकरणण ने माना कि निर्धारिती उसके द्वारा दावा की गई वैधानिक छूट का अधिकारी था। राजस्व के आग्रह पर, न्यायाधिकरणण ने अपनी राय के लिए निम्नलिखित प्रश्नों को उच्च न्यायालय को संदर्भित किया: “मूल्यांकन वर्ष 1965-66 क्या मामलों के तथ्यों परिस्थितियों के आधार पर, अपीलीय न्यायाधिकरणण यह अभिनिर्धारित करने में वैधानिक रूप से सही था कि 'स्ट्रॉबोर्ड' शब्द 'कागज और लुगदी' द्वारा कवर किया गया है जो वित्त अधिनियम, 1965 (अधिनियम सं. 1965) की पहली अनुसूची के भाग III सहपठित भाग I के पैराग्राफ एफ से आच्छादित है ? मूल्यांकन वर्ष 1966-67 और 1967-68 क्या मामलों के तथ्यों परिस्थितियों के आधार पर, अपीलीय न्यायाधिकरणण द्वारा यह अभिनिर्धारित करना वैधानिक रूप से सही था कि 'स्ट्रॉबोर्ड 'आयकर अधिनियम, 1961 की पांचवीं अनुसूची की मद 16 में आने वाले 'कागज और लुगदी 'शब्द द्वारा आच्छादित है और अधिनियम की धारा 80-ई के अंतर्गत निर्धारिती के दावे की अनुमति दी गई है ? उच्च न्यायालय ने अभिनिर्धारित किया कि स्ट्रॉबोर्ड उद्योग आयकर अधिनियम की सुसंगत अनुसूचियों में आने वाली 'कागज और लुगदी' अभिव्यक्ति के अंतर्गत आता है और इसलिए उसने निर्धारिती के पक्ष में सकारात्मक रूप से राजस्व के खिलाफ विरुद्ध संदर्भित प्रश्नों का उत्तर दिया है। Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, AMRITSAR versus STRAW BOARD MANUFACTURING CO. LTD. [[1989] 2 S.C.R. 772] (1989) ਮੁੱਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਸਟਰਾਬੋਰਡ ਦਾ ਨਨਰਮਾਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੁੱਲਾਂਕਣ ਸਾਲਾਂ ਲਈ। 1965-66,1966-67 ਅਤੇ 1967-68 (ਸਬੂੰਧਤ ਨਪਛਲੇ ਸਾਲ ਸਬੂੰਧਤ ਕੈਲੂੰਡਰ ਸਾਲ 1964 ਹਨ, 1965 ਅਤੇ 1966), ਕਰਦਾਨਤ ਨੇ ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ਅਧਿਧਿਯਮ, 1961 ਦੀ ਧਾਰਾ 80-ਈ ਦੇ ਤਨਹਤ ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ, ਉੱਚ ਦਰ 'ਤੇ ਨਿਕਾਸ ਛੋਟ ਅਤੇ ਕਟੌਤੀ ਦੀਆਂ ਨਰਆਇਤੀ ਦਰਾਂ ਦਾ ਦਾਅਿਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਨਕ ਸਟਰਾਬੋਰਡ ਦਾ ਨਨਰਮਾਣ ਇੱਕ ਤਰਜੀਹੀ ਉਦਯੋਗ ਸੀ। ਮੁੱਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1965-66 ਲਈ ਕੁੱਲ ਅਨੁਮਾਨਤ ਆਮਦਨ 1,50,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਸੀ। 17,71,334 ਅਤੇ 80 ਪਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਦਰ ਦੇ ਨਿਰੁੱਧ ਕਰਦਾਨਤਆਂ ਨੇ ਦੀ ਦਰ 35 ਪਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 10,00,000 ਤੱਕ ਅਤੇ ਬਾਕੀ 26 ਪਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਨਰਆਇਤ ਨਦੱਤੀ। ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਨਧਕਾਰੀ ਨੇ ਰੁਪਏ 10,00,000 ਤੱਕ 30 ਪਰਤੀਸ਼ਤ ਅਤੇ ਬਕਾਇਆ ਰਕਮ ਉੱਤੇ 20 ਪਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਛੋਟ ਦੀ ਆਨਗਆ ਨਦੱਤੀ। ਮੁੱਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1966-67 ਲਈ ਮੁੱਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਨੇ ਿਾਰਾ ਦੇ ਤਨਹਤ ਨਿਕਾਸ ਛੋਟ ਦਾ ਦਾਅਿਾ ਕੀਤਾ। ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਾਨੂੂੰਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 33 ਤਨਹਤ 1 ਅਪਰੈਲ, 1965 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਦੇ ਮੁੱਲ ਉੱਤੇ 25 ਫੀਸਦੀ ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ 287 ਰੁਪਏ ਦੀ ਛੋਟ ਨਦੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਨਿੱਚ ਨਸਰਫ਼ 20 ਫੀਸਦੀ ਦੀ ਛੋਟ ਨਦੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਕਰਦਾਨਤ ਨੇ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਨਧਕਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਨਨਰਧਾਰਤ ਆਮਦਨ ਦੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਧਾਰਾ 80-ਈ (ਨਿੱਤ ਐਕਟ, 1966 ਦੁਆਰਾ 1 ਅਪਰੈਲ, 1966 ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਗਈ) ਦੇ ਤਨਹਤ ਲਾਭ ਦਾ ਿੀ ਦਾਅਿਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਉਦਯੋਗ ਦਾ ਨਜ਼ਕਰ ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ਅਧਿ ਧਿਯਮ ਦੀ ਪੂੰਜਿੀਂ ਅਨੁਸੂਚੀ ਨਿੱਚ ਆਈਟਮ ਨੂੰਬਰ 16 ਨਿੱਚ ਕੀਤਾ ਨਗਆ ਹੈ ਨਜਿੇਂ ਨਕ ਨਿੱਤ ਅਧਿਧਿਯਮ, 1965 ਦੁਆਰਾ ਬਦਨਲਆ ਨਗਆ ਹੈ। ਕਰਦਾਨਤਆਂ ਦੇ ਦਾਅਿੇ ਨੂੂੰ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਨਧਕਾਰੀ ਨੇ ਰੱਦ ਕਰ ਨਦੱਤਾ ਸੀ। ਕਰਦਾਨਤਆਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਮਦਨ ਕਰਦਾਨਤਆਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਮੁੱਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਨੇ ਧਾਰਾ 80-ਈ ਦੇ ਤਨਹਤ ਸਟਰਾਬੋਰਡ ਦੇ ਸੂੰਚਾਲਨ ਤੋਂ ਆਮਦਨ ਦੇ ਰੂਪ ਨਿੱਚ ਪਰਾਪਤ ਰੁਪਏ ਦੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਰਾਹਤ ਦਾ ਦਾਅਿਾ ਕੀਤਾ। ਇਸੇ ਤਰਹਾਂ ਇਸ ਦਾਅਿੇ ਨੂੂੰ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਨਧਕਾਰੀ ਨੇ ਇਸ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਰੱਦ ਕਰ ਨਦੱਤਾ ਸੀ ਨਕ ਕਰਦਾਨਤਆਂ ਨੂੂੰ ਤਰਜੀਹੀ ਉਦਯੋਗ ਨਹੀਂ ਦੱਨਸਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਨਧਕਾਰੀ ਨੇ ਇਹ ਨਿਚਾਰ ਰੱਨਖਆ ਨਕ ਸਟਰਾਬੋਰਡ ਦੇ ਨਨਰਮਾਣ ਨੂੂੰ ਮੁੱਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1966-67 ਅਤੇ 1967-68 ਨਾਲ ਸਬੂੰਧਤ ਅਨੁਸਾਰੀ ਅਨੁਸੂਚੀ ਨਿੱਚ 'ਕਾਗਜ਼ ਅਤੇ ਨਮੱਝ' ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਕਿਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਨਗਆ ਸੀ। ਕਰਦਾਨਤ ਨੇ ਨਤੂੰਨ ਮੁਲਾਂਕਣਾਂ ਦੇ ਸਬੂੰਧ ਨਿੱਚ ਆਮਦਨ ਕਰ ਦੇ ਅਪੀਲ ਸਹਾਇਕ ਕਨਮਸ਼ਨਰ ਨੂੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਅਪੀਲਾਂ ਖਾਰਜ ਕਰ ਨਦੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਨਤੂੰਨਾਂ ਮਾਮਨਲਆਂ ਨਿੱਚ ਦਾਇਰ ਦੂਜੀ ਅਪੀਲ ਨਿੱਚ, ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਦੀ ਅਰਜੀ ਨਕ ਸਟਰਾਬੋਰਡ ਦਾ ਨਨਰਮਾਣ ਇੱਕ ਤਰਜੀਹੀ ਉਦਯੋਗ ਸੀ, ਨੂੂੰ ਸਿੀਕਾਰ ਕਰ ਨਲਆ ਨਗਆ ਅਤੇ ਅਪੀਲ ਨਟਰਨਬਊਨਲ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਨਦੱਤਾ ਨਕ ਜਾਂਚਕਰਤਾ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਦਾਅਿਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਾਨੂੂੰਨੀ ਛੋਟਾਂ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ। ਮਾਲ ਨਿਭਾਗ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰੇ 'ਤੇ ਨਟਰਨਬਊਨਲ ਨੇ ਹੇਠ ਨਲਖੇ ਸਿਾਲ ਆਪਣੀ ਰਾਏ ਲਈ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੂੂੰ ਭੇਜੇਾਃ “ਮੁੱਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1965-66 ਭਾਿੇਂ ਤੱਥਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨਿੱਚ, ਅਪੀਲ ਨਟਰਨਬਊਨਲ ਨੇ ਕਾਨੂੂੰਨ ਨਿੱਚ ਸਹੀ ਫੈਸਲਾ ਨਦੱਤਾ ਸੀ ਨਕ 'ਸਟਰਾਬੋਰਡ' ਨਿੱਤ ਅਿੀਧਿਯਮ ਦੀ ਪਨਹਲੀ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੇ ਭਾਗ ਦੇ ਨਾਲ ਪੜੇ ਗਏ ਭਾਗ ਦੇ ਪੈਰਾ ਨਿੱਚ ਨਦਖਾਈ ਦੇਣ ਿਾਲੇ 'ਕਾਗਜ਼ ਅਤੇ ਨਮੱਝ' ਸ਼ਬਦ ਦੁਆਰਾ ਕਿਰ ਕੀਤਾ ਨਗਆ ਹੈ। 1965 (1965 ਦਾ ਅਧਿਧਿਯਮ ਨੂੰਬਰ ਐਕ੍ਸ) ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦੇ ਸਾਲ 1700-07 ਅਤੇ 40/- 00 ਭਾਿੇਂ ਤੱਥਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨਿੱਚ, ਅਪੀਲ ਨਟਰਨਬਊਨਲ ਨੇ ਕਾਨੂੂੰਨ ਨਿੱਚ ਸਹੀ ਫੈਸਲਾ ਨਦੱਤਾ ਸੀ ਨਕ 'ਸਟਰਾਬੋਰਡ' ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ਅਧਿਧਿਯਮ ਦੀ ਪੂੰਜਿੀਂ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੀ ਆਈਟਮ 16 ਨਿੱਚ 'ਕਾਗਜ਼ ਅਤੇ ਨਮੱਝ' ਸ਼ਬਦ ਦੁਆਰਾ ਕਿਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। 1961 ਅਤੇ ਅਧਿਧਿਯਮ ਦੀ ਧਾਰਾ 80-ਈ ਦੇ ਤਨਹਤ ਕਰਦਾਨਤ ਦੇ ਦਾਅਿੇ ਨੂੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰਨ ਨਿੱਚ? ਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਨਦੱਤਾ ਹੈ ਨਕ ਸਟਰਾਬੋਰਡ ਉਦਯੋਗ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅਧਿਧਿਯਮ ਦੀਆਂ ਸਬੂੰਧਤ ਅਨੁਸੂਚੀਆਂ ਨਿੱਚ ਨਦਖਾਈ ਦੇਣ ਿਾਲੇ 'ਕਾਗਜ਼ ਅਤੇ ਨਮੱਝ' ਸਮੀਕਰਨ ਦੇ ਅੂੰਦਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੂੰ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਪਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਹਾਂ ਨਿੱਚ ਜਿਾਬ ਨਦੱਤੇ ਹਨ। ਕਰਦਾਨਤ ਦੇ ਹੱਕ ਨਿੱਚ ਅਤੇ ਮਾਲੀਏ ਦੇ ਨਿਰੁੱਧ। Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, AMRITSAR versus STRAW BOARD MANUFACTURING CO. LTD. [[1989] 2 S.C.R. 772] (1989) B ~ The High Court has held that the strawboard industry is covered within the expression 'paper and pulp' appearing in the relevant Schedules of the Income Tax Act and has, therefore, answered the que~tions referred to it in the affirmative, in favour of the assessee and c against the Revenue. The sole question before us is whether strawboard can be said to fall within the expression 'paper and pulp' mentioned in the Schedules relevant to the respective assessment years. To resolve the question it is necessary first to examine the significance and scope of the D Schedules. The provision for rebate has been made for the purpose of encouraging the setting up of new industries, and the industries are those described in the relevant Schedules. lt seems to us clear that ~. when the Schedules refer to 'paper and pulp' they in fact intend to refer to the paper and pulp industry. That being so, the next question is whether the strawboard industry can be pescribed as forming part of E the paper and pulp industry. We have no doubt in our mind that it does. The expression has been used comprehensively. It is necessary to remember that when a provision is made in the context of a law providing for concessional rates of tax for the purpose of encouraging ' an industrial activity a liberal construction shoud be put upon the "" language of the statute. From the material before us, which we have F "--...., [carefully considered, that ][is ][the only reasonable conclusion to be ]reached in.these case. The High Court has referred to the licence dated 31 May, 1954 issued to the assessee that the undertaking of the asses-see was registered in terms of s. 10 of the Industries (Development and Regulation) Act, 1951, and the details giv.enin the licence declare that it relates to a Schedule industry which includes newsprint, paperboard G ~ , and strawboard. The High Court has also referred to the circumstances that the process of manufacturing strawboard is identical with that of manufacturing paper. The expression 'paper and pulp' in the Indus-tries (Development and Regulation) Act includes paperboard· and strawboard. Our attention has been drawn to the Entry relevant to the assessment year 1964-65 which speaks of 'paper and pulp including H SUPREME COURT REPORTS [1989] 2 S.C.R. A paper products' and, it is said, strawboard is evidently not within the natural meaning of the word 'paper'. We do not think that the submis-sion merits serious consideration. Newsprint, paperboard and straw-board have been specifically mentioned in the entry in order to make it clear that they are included within the meaning of the word 'paper'. B In our judgment, the High Court is right in taking the view which it has, and therefore, the appeals must be dismissed. The appeals are dismissed with costs. N.P.V. Appeals dismissed. Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, AMRITSAR versus STRAW BOARD MANUFACTURING CO. LTD. [[1989] 2 S.C.R. 772] (1989) द्वारा यह अभिनिर्धारित करना वैधानिक रूप से सही था कि 'स्ट्रॉबोर्ड 'आयकर अधिनियम, 1961 की पांचवीं अनुसूची की मद 16 में आने वाले 'कागज और लुगदी 'शब्द द्वारा आच्छादित है और अधिनियम की धारा 80-ई के अंतर्गत निर्धारिती के दावे की अनुमति दी गई है ? उच्च न्यायालय ने अभिनिर्धारित किया कि स्ट्रॉबोर्ड उद्योग आयकर अधिनियम की सुसंगत अनुसूचियों में आने वाली 'कागज और लुगदी' अभिव्यक्ति के अंतर्गत आता है और इसलिए उसने निर्धारिती के पक्ष में सकारात्मक रूप से राजस्व के खिलाफ विरुद्ध संदर्भित प्रश्नों का उत्तर दिया है। हमारे समक्ष एकमात्र प्रश्न यह है कि क्या स्ट्रॉबोर्ड को संबंधित मूल्यांकन वर्षों के लिए प्रासंगिक अनुसूचियों में उल्लिखित 'कागज और लुगदी' अभिव्यक्ति के अंतर्गत कहा जा सकता है। प्रश्न को हल करने के लिए पहले अनुसूची के महत्व और सीमा की जांच करना आवश्यक है। अनुसूची में छूट का प्रावधान नए उद्योगों की स्थापना को प्रोत्साहित करने के उद्देश्य से किया गया है, और उद्योग वे हैं जो संबंधित अनुसूचियों में वर्णित हैं। हमें यह स्पष्ट प्रतीत होता है कि जब अनुसूचियाँ 'कागज और लुगदी' का उल्लेख करती हैं तो वे वास्तव में कागज और लुगदी उद्योग का उल्लेख करने की इच्छा रखती हैं। ऐसा होने पर, अगला प्रश्न यह है कि क्या स्ट्रॉबोर्ड उद्योग को कागज और लुगदी उद्योग के भाग के रूप में वर्णित किया जा सकता है। हमारे मन में कोई संदेह नहीं है कि ऐसा होता है। इस जब अभिव्यक्ति का व्यापक रूप से उपयोग किया गया है। यह याद रखना आवश्यक है किकिसी औद्योगिक गतिविधि को प्रोत्साहित करने के उद्देश्य से कर की रियायती दरों का प्रावधान करने वाले विधियों के संदर्भ में कोई प्रावधान किया जाता है, तो संविधियों की भाषा पर एक उदारता किया जाना चाहिए। हमारे समक्ष उपस्थित सामग्री से, जिस पर हमने ध्यान से विचार किया है, इन मामलों तक पहुंचने का यही एकमात्र उचित निष्कर्ष है। उच्च न्यायालय ने निर्धारिती को 31 मई, 1954 को जारी किए गए लाइसेंस का उल्लेख किया है जिसमें निर्धारिती द्वारा लिए गए दायित्व उद्योग (विकास और विनियमन) अधिनियम, 1951 की धारा 10 के संदर्भ में पंजीकृत थे, और लाइसेंस में दिए गए विवरणों में घोषणा की गई है कि यह एक अनुसूची उद्योग से संबंधित है जिसमें समाचार प्रिंट, पेपरबोर्ड और स्ट्रॉबोर्ड सम्मिलित हैं। उच्च न्यायालय ने इन परिस्थितियों को भी संदर्भित किया है कि स्ट्रॉबोर्ड बनाने की प्रक्रिया कागज बनाने की प्रक्रिया के समान है। औद्योगिक (विकास और विनियमन) अधिनियम में 'कागज और लुगदी' अभिव्यक्ति में पेपरबोर्ड और कागज सम्मिलित हैं। हमारा ध्यान निर्धारणण वर्ष 1964-65 के लिए प्रासंगिक प्रविष्टि की ओर आकर्षित किया गया है जो कागज उत्पाद सहित 'कागज और लुगदी' की बात करता है, और यह भी कहा गया है कि, स्ट्रॉबोर्ड स्पष्ट रूप से 'कागज' शब्द के प्राकृतिक अर्थ के भीतर नहीं है। हम नहीं समझते कि इस विषय पर गंभीरता से विचार किया जाना चाहिए। समाचारप्रिंट, पेपरबोर्ड और स्ट्रॉबोर्ड प्रविष्टि में इसका विशेष रूप से उल्लेख किया गया है ताकि यह स्पष्ट किया जा सके कि वे 'कागज' शब्द के अर्थ में सम्मिलित हैं। हमारे निर्णय में, उच्च न्यायालय का वह दृष्टिकोणण लेना सही है जो उसका है, और इसलिए, अपीलों को निरस्त किया जाना चाहिए। अपीलों को लागत के साथ निरस्त किया जाता है। याचिकाएं निरस्त कर दी गईं। एन.पी.वी. Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, AMRITSAR versus STRAW BOARD MANUFACTURING CO. LTD. [[1989] 2 S.C.R. 772] (1989) ਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਨਦੱਤਾ ਹੈ ਨਕ ਸਟਰਾਬੋਰਡ ਉਦਯੋਗ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅਧਿਧਿਯਮ ਦੀਆਂ ਸਬੂੰਧਤ ਅਨੁਸੂਚੀਆਂ ਨਿੱਚ ਨਦਖਾਈ ਦੇਣ ਿਾਲੇ 'ਕਾਗਜ਼ ਅਤੇ ਨਮੱਝ' ਸਮੀਕਰਨ ਦੇ ਅੂੰਦਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੂੰ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਪਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਹਾਂ ਨਿੱਚ ਜਿਾਬ ਨਦੱਤੇ ਹਨ। ਕਰਦਾਨਤ ਦੇ ਹੱਕ ਨਿੱਚ ਅਤੇ ਮਾਲੀਏ ਦੇ ਨਿਰੁੱਧ। ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਸਿਾਲ ਇਹ ਹੈ ਨਕ ਕੀ ਸਟਰਾਬੋਰਡ ਨੂੂੰ ਸਬੂੰਧਤ ਮੁੱਲਾਂਕਣ ਸਾਲਾਂ ਨਾਲ ਸਬੂੰਧਤ ਅਨੁਸੂਚੀ ਨਿੱਚ ਨਜ਼ਕਰ ਕੀਤੇ 'ਕਾਗਜ਼ ਅਤੇ ਨਮੱਝ' ਸਮੀਕਰਨ ਦੇ ਅੂੰਦਰ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰਸ਼ਨ ਨੂੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ, ਪਨਹਲਾਂ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਅਤੇ ਦਾਇਰੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਛੋਟ ਦਾ ਪਰਬੂੰਧ ਨਿੇਂ ਉਦਯੋਗਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਨੂੂੰ ਉਤਸ਼ਾਨਹਤ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਨਗਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਉਹ ਹਨ ਜੋ ਸਬੂੰਧਤ ਅਨੁਸੂਚੀ ਨਿੱਚ ਿਰਨਣਤ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਨੂੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਨਕ ਜਦੋਂ ਅਨੁਸੂਚੀ 'ਕਾਗਜ਼ ਅਤੇ ਨਮੱਝ' ਦਾ ਹਿਾਲਾ ਨਦੂੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਅਸਲ ਨਿੱਚ ਕਾਗਜ਼ ਅਤੇ ਨਮੱਝ ਉਦਯੋਗ ਦਾ ਹਿਾਲਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੂੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰਹਾਂ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਅਗਲਾ ਸਿਾਲ ਇਹ ਹੈ ਨਕ ਕੀ ਸਟਰਾਬੋਰਡ ਉਦਯੋਗ ਨੂੂੰ ਕਾਗਜ਼ ਅਤੇ ਨਮੱਝ ਉਦਯੋਗ ਦਾ ਨਹੱਸਾ ਦੱਨਸਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਮਨ ਨਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਹੈ ਨਕ ਇਹ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਮੀਕਰਨ ਨੂੂੰ ਨਿਆਪਕ ਰੂਪ ਨਿੱਚ ਿਰਨਤਆ ਨਗਆ ਹੈ। ਇਹ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਨਕ ਜਦੋਂ ਨਕਸੇ ਉਦਯੋਨਗਕ ਗਤੀਨਿਧੀ ਨੂੂੰ ਉਤਸ਼ਾਨਹਤ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਟੈਕਸ ਦੀਆਂ ਨਰਆਇਤੀ ਦਰਾਂ ਪਰਦਾਨ ਕਰਨ ਿਾਲੇ ਕਾਨੂੂੰਨ ਦੇ ਸੂੰਦਰਭ ਨਿੱਚ ਕੋਈ ਪਰਬੂੰਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਾਨੂੂੰਨ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਉਦਾਰ ਨਨਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੌਜੂਦ ਸਮੱਗਰੀ ਤੋਂ, ਨਜਸ ਉੱਤੇ ਅਸੀਂ ਨਧਆਨ ਨਾਲ ਨਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਇਹ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਿਾਜਬ ਨਸੱਟਾ ਹੈ ਨਜਸ ਉੱਤੇ ਇਨਹਾਂ ਮਾਮਨਲਆਂ ਨਿੱਚ ਪਹੁੂੰਨਚਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਨੇ 31 ਮਈ, 1954 ਨੂੂੰ ਕਰਦਾਨਤਆਂ ਨੂੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਲਾਇਸੈਂਸ ਦਾ ਹਿਾਲਾ ਨਦੱਤਾ ਹੈ ਨਕ ਜਾਂਚ ਦਾ ਅੂੰਡਰਟੇਨਕੂੰਗ ਐਸ ਦੇ ਰੂਪ ਨਿੱਚ ਰਨਜਸਟਰ ਕੀਤਾ ਨਗਆ ਸੀ। ਉਦਯੋਗ (ਨਿਕਾਸ ਅਤੇ ਰੈਗੂਲੇਸ਼ਨ) , ਅਧਿਧਿਯਮ ਦੀ ਧਾਰਾ 10 ਅਤੇ ਲਾਇਸੈਂਸ ਨਿੱਚ ਨਦੱਤੇ ਗਏ ਿੇਰਿੇ ਇਹ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਨਕ ਇਹ ਇੱਕ ਅਨੁਸੂਚੀ ਉਦਯੋਗ ਨਾਲ ਸਬੂੰਧਤ ਹੈ ਨਜਸ ਨਿੱਚ ਨਨਊਜ਼ਨਪਰੂੰਟ, ਪੇਪਰ ਬੋਰਡ ਅਤੇ ਸਟਰਾਬੋਰਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਕੋਰਟ ਨੇ ਇਨਹਾਂ ਹਾਲਤਾਂ ਦਾ ਿੀ ਨਜ਼ਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਨਕ ਸਟਰਾਬੋਰਡ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਪਰਨਕਨਰਆ ਕਾਗਜ਼ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੈ। ਇੂੰਡਸ-ਟਰਾਈਜ਼ (ਨਡਿੈਲਪਮੈਂਟ ਐਡ ਰੈਗੂਲੇਸ਼ਨ) ਅਧਿਧਿਯਮ ਨਿੱਚ 'ਪੇਪਰ ਐਡ ਪਲਪ' ਸਮੀਕਰਨ ਨਿੱਚ ਪੇਪਰ ਬੋਰਡ ਅਤੇ ਸਟਰਾਬੋਰਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸਾਡਾ ਨਧਆਨ ਮੁੱਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1964-65 ਨਾਲ ਸਬੂੰਧਤ ਐਟਰੀ ਿੱਲ ਨਖੱਨਚਆ ਨਗਆ ਹੈ ਜੋ 'ਕਾਗਜ਼ ਅਤੇ ਨਮੱਝ ਸਮੇਤ' ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਕਾਗਜ਼ ਉਤਪਾਦ' ਅਤੇ, ਇਹ ਨਕਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਟਰਾਬੋਰਡ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ' ਤੇ 'ਕਾਗਜ਼' ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਅਰਥ ਦੇ ਅੂੰਦਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਸੋਚਦੇ ਨਕ ਸਬਨਮਸਨ ਗੂੰਭੀਰ ਨਿਚਾਰ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ। ਐਟਰੀ ਨਿੱਚ ਨਨਊਜ਼ਨਪਰੂੰਟ, ਪੇਪਰ ਬੋਰਡ ਅਤੇ ਸਟਰਾਬੋਰਡ ਦਾ ਨਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਜ਼ਕਰ ਕੀਤਾ ਨਗਆ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ ਨਕ ਉਹ' ਪੇਪਰ 'ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਅਰਥ ਨਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਫੈਸਲੇ ਨਿੱਚ ਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਇਹ ਨਿਚਾਰ ਸਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਅਪੀਲਾਂ ਨੂੂੰ ਖਾਰਜ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਪੀਲਾਂ ਨੂੂੰ ਖਰਨਚਆਂ ਨਾਲ ਖਾਰਜ ਕਰ ਨਦੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਐੱਨ. ਪੀ. ਿੀ. ਪਟੀਸ਼ਨਾਂ ਖਾਰਜ ਕਰ ਨਦੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਡਿਸਕਲੇਮਰ :- ਸਥਾਨਕ ਭਾਸਾ ਡਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਡਿਆ ਡਨਆ ਡਨਰਣਾਂ ਕੇਵਲ ਮੁਕਿੱਦਮੇਬਾਜਾਂ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਭਾਸਾ ਡਵਿੱਚ ਸਮਝਣ ਤਿੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਡਕਸੇ ਹੋਰ ਉਦੇਸ ਲਈ ਇਸਤੇਮਾਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਸਾਰੇ ਡਵਹਾਰਕ ਅਤੇ ਅਡਿਕਾਰਤ ਮੰਤਵਾਂ ਲਈ ਡਨਆਂ ਡਨਰਣੇ ਦਾ ਅੰਿਰੇਜੀ ਸੰਸਕਰਣ ਪਰਮਾਡਣਕ ਹੋਵੇਿਾ ਅਤੇ ਅਮਲ ਲਾਿੂ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਡਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਿੀ। Advocate Gurpreet Singh Kler