Commissioner Of Income-Tax Bihar And Orissa v. Manager, Court Of Wards Estate, Bettiah

Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX BIHAR AND ORISSA versus MANAGER, COURT OF WARDS ESTATE, BETTIAH [[1967] 2 S.C.R. 748] (1967) COMMISSIONER OF INCOME-TAX BIHAR AND ORISSA v. A MANAGER, COURT OF WARDS ESTATE, BETI'IAH February 24, J 967 B [M. HIDAYATULLAH, J. M. SIIELAT AND 0. K. MITTER, JJ.] Practice and Procedure-Tax liabi/iry-LiabiUty dependent on OIU-come of litigation-Assessment made while title suit was pending-Hlgli Court setting aside assessment-Propriety of-Procedure to bt foUowtd. During the pendency of a s1•it by a penon claiming lb be the heir of the Bettiah estate which was in the possession of the Manager, Court of Wards, the Income Tax Officer made an assessment on the Manager. Jn those proceedings the State of Bihar and the Manager claimed that the estate had ves!ed in the State by escheat and therefore the income was not liable to tax. The Jncome4ax Officer. the Appellate Assistant Commissioner and the Tribunal held that as the litigation was pendin& ·: could not be soid of the estate that the same had vested in the Stale by e;cheat. The High Court on relcrcnce held that the income tax authorities could not impose the tax. Setting aside the judgment of the High C<iurt this Court in appeal. C D HELD : The proceedings should be made final after the disposal of the litigation and the H'gh Court could call for a supplementary stato-mCDt of the case if necessary [750 DJ CJv11. APPELLATE JURISDICTION : Civil Appeal No. 1172 of 1965. E Appeal from the judgment and order dated December 17, 1963 of the Patna High Court in Misc. Judicial C':,.: No. 566 of 1960. R. H. Dhebar for R. N. Sachthey, for the appellant. S. P. Varma, for the respondent. The Judgment of the Court was delivered 0Jy Mitter, J., This is an appeal from a judgment and answer of the High Court of Judicature, Patna, on a certificate granted by it under s. 66-A(2) of the Income-tax Act of 1922 correspond-G ing to s. 261 of the Income-tax Act of 1961. The Tribunal referred two questions of law to the High Court under s. 66(1) : "l. Whether on the facts and circumstances of the case, co~1!d assessment be made upon the Manager of Court of Wards, Bcttiah Estate, in respect of the income from the Bettiah Estate ? H 2. If the assessment could be made on the Manager of the Court of Wards in respect of the income from the 74• A Bettiah Estate, was it chargeable to tax at maximum rates under s. 41 (I) of the Income-tax Act?" The facts of the case are as follows :- Maharani Janki Kuer wl:to was the last holder of the Bettiah Estate in Bihar died on November 27, 1954~ For many years past before her death, the estate was under the management of the Court of Wards and B continued under such management even after her death as it was not known whether she had left any heirs. Under s. 13 of the Bengal Court of Wards Act (IX of 1879) "Whenever, on the death of any ward, the succes-sion to his property or any part thereof is in dispute, the Court may either direct that such property or part thereof be made over to any person claiming such pro-perty, or may retain charge of the same until the right to possession of the claimant has been determined under Bengal Act VII of 1876, or until the dispute has been determined by a competent Civil Court." c Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX BIHAR AND ORISSA versus MANAGER, COURT OF WARDS ESTATE, BETTIAH [[1967] 2 S.C.R. 748] (1967) ਮੈਨੇਜਰ, ਕੋਰਟਆਫਵਾਰਡਸਇਸਟੇਟ, ਬੇਤੀਆਬਨਾਮਮੈਨੇਜਰ, ਕੋਰਟਆਫਵਾਰਡਸਇਸਟੇਟ, ਬੇਤੀਆਫਰਵਰੀ 24, 1967 [ਐਮ. ਹਿਦਾਯਤੁੱਲਾਹ, ਜੇ. ਐਮ. ਅਤੇਜੀ. ਕੇ. ਮਿੱਟਰ, ਜੇ.ਜੇ.]ਸ਼ੇਲਟ ਅਭਿਆਸਅਤੇਪ੍ਰਕਿਰਿਆ—ਟੈਕਸਦੀਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ—ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਮੁਕੱਦਮੇਦੇਨਤੀਜੇਉੱਤੇਨਿਰਭਰ—ਟਾਈਟਲਲੰਬਿਤਹੋਣਦੌਰਾਨਕੀਤਾਗਿਆ—ਹਾਈਕੋਰਟਨੇਰੱਦਕੀਤਾ—ਇਸਦੀਸੂਟਅਸੈਸਮੈਂਟਅਸੈਸਮੈਂਟਨੂੰਉਚਿਤਤਾ—ਪਾਲਣਾਕੀਤੀਜਾਣਵਾਲੀਪ੍ਰਕਿਰਿਆ। ਬੇਤੀਆਇਸਟੇਟਦੇਵਾਰਸਹੋਣਦਾਦਾਅਵਾਕਰਨਵਾਲੇਵਿਅਕਤੀਵੱਲੋਂਇੱਕਮੁਕੱਦਮੇਦੀਲੰਬਿਤਤਾਦੌਰਾਨ, ਜੋਕਿਮੈਨੇਜਰ, ਕੋਰਟਆਫਵਾਰਡਸਦੇਵਿੱਚਸੀ, ਆਮਦਨਟੈਕਸਅਧਿਕਾਰੀਨੇਮੈਨੇਜਰਕਬਜ਼ੇਉੱਤੇਅਸੈਸਮੈਂਟਕੀਤਾ।ਉਨ੍ਹਾਂਕਾਰਵਾਈਆਂਵਿੱਚਬਿਹਾਰਦੇਰਾਜਅਤੇਮੈਨੇਜਰਨੇਦਾਅਵਾਕੀਤਾਕਿਇਸਟੇਟਰਾਜਵਿੱਚਇਸਕੀਟਦੁਆਰਾਵੈਸਟਹੋਗਈਸੀਅਤੇਇਸਲਈਆਮਦਨਟੈਕਸਦੇਅਧੀਨਸੀ।ਆਮਦਨਟੈਕਸਅਧਿਕਾਰੀ, ਅਪੀਲੇਟਨਹੀਂਅਸਿਸਟੈਂਟਕਮਿਸ਼ਨਰਅਤੇਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲਨੇਫੈਸਲਾਕੀਤਾਕਿਜਿਓਂਕਿਮੁਕੱਦਮਾਲੰਬਿਤਸੀਇਸਲਈਇਸਟੇਟਦੇਬਾਰੇਇਹਕਿਹਾਜਾਸਕਦਾਕਿਉਹਰਾਜਵਿੱਚਇਸਕੀਟਦੁਆਰਾਵੈਸਟਹੋਗਈਸੀ।ਹਾਈਕੋਰਟਨੇਹਵਾਲੇਨਹੀਂਉੱਤੇਫੈਸਲਾਕੀਤਾਕਿਆਮਦਨਟੈਕਸਅਧਿਕਾਰੀਟੈਕਸਨਹੀਂਲਾਸਕਦੇ।ਹਾਈਕੋਰਟਦੇਫੈਸਲੇਨੂੰਰੱਦਕਰਦਿਆਂਇਸਕੋਰਟਨੇਅਪੀਲਵਿੱਚ। ਫੈਸਲਾ: ਮੁਕੱਦਮੇਦੇਨਿਪਟਾਰੇਬਾਅਦਕਾਰਵਾਈਆਂਨੂੰਅੰਤਿਮਰੂਪਦਿੱਤਾਜਾਣਾਚਾਹੀਦਾਅਤੇਹਾਈਕੋਰਟਤੋਂਜ਼ਰੂਰਤਪੈਣਉੱਤੇਕੇਸਦਾਸੰਪੂਰਕਬਿਆਨਮੰਗਸਕਦੀਹੈ ਸਿਵਲਅਪੀਲੇਟ: ਸਿਵਲਅਪੀਲਨੰਬਰ 1172 ਆਫ 1965.ਜੁਰਿਸਡਿਕਸ਼ਨ ਪਟਨਾਹਾਈਕੋਰਟਵਿੱਚਮਿਸਕ. ਕੇਸਨੰਬਰ 566 ਆਫ 1960 ਦੀਤਾਰੀਖਦਸੰਬਰ 17, 1963 ਜੁਡੀਸ਼ੀਅਲਦੇਫੈਸਲੇਅਤੇਆਦੇਸ਼ਤੋਂਅਪੀਲ। ਆਰ. ਐਚ. ਢੇਬਰਅਪੀਲਕਰਤਾਲਈਆਰ. ਐਨ. ਸਚਥੇਯ, ਐਸ. ਪੀ. ਵਰਮਾ, ਜਵਾਬੀਲਈ। ਕੋਰਟਦਾਫੈਸਲਾ 'ਯੀਯ ਮਿੱਟਰ, ਜੇ., ਇਹਪਟਨਾਦੀਅਦਾਲਤਦੇ, ਪਟਨਾ, ਦੇਫੈਸਲੇਅਤੇਜਵਾਬਇੱਕਅਪੀਲਹੈ, ਉੱਚਜੁਡੀਸ਼ੀਅਲਤੋਂਜੋਕਿਉਸਨੇਆਮਦਨਟੈਕਸਐਕਟਆਫ 1922 ਦੇਐਸ. 66-ਏ(2) ਅਧੀਨਇਸਨੂੰਪ੍ਰਦਾਨਕੀਤੀਗਈਸਰਟੀਫਿਕੇਟਆਧਾਰਿਤਹੈ, ਜੋਕਿਆਮਦਨਟੈਕਸਐਕਟਆਫ 1961 ਦੇਐਸ. 261 ਨਾਲਮੇਲਹੈ।ਉੱਤੇਖਾਂਦਾਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲਨੇਹਾਈਕੋਰਟਨੂੰਐਸ. 66(1) ਅਧੀਨਦੋਕਾਨੂੰਨੀਸਵਾਲਭੇਜੇ : "1. ਕੀਕੇਸਦੇਅਤੇਦੇਅਧਾਰ, ਕੋਰਟਆਫਵਾਰਡਸ, ਬੇਤੀਆਇਸਟੇਟਦੇਮੈਨੇਜਰਤੱਥਾਂਹਾਲਾਤਾਂਉੱਤੇਉੱਤੇਬੇਤੀਆਇਸਟੇਟਤੋਂਆਮਦਨਦੇਸੰਬੰਧਵਿੱਚਅਸੈਸਮੈਂਟਕੀਤਾਜਾਸਕਦਾਹੈ? 2. ਜੇਅਸੈਸਮੈਂਟਕੋਰਟਆਫਵਾਰਡਸਦੇਮੈਨੇਜਰਉੱਤੇਬੇਤੀਆਇਸਟੇਟਤੋਂਆਮਦਨਦੇਸੰਬੰਧਵਿੱਚਕੀਤਾਜਾਸਕਦਾਹੈ, ਬੇਤੀਆਇਸਟੇਟ, ਕੀਇਹਆਮਦਨਟੈਕਸਐਕਟਦੀਧਾਰਾ 41(1) ਅਧੀਨਅਧਿਕਤਮ 'ਤੇਟੈਕਸਦਰਾਂਲਾਉਣਯੋਗਸੀ? ਕੇਸਦੇਤੱਥਇਸਹਨ:— ਬਿਹਾਰਦੇਬੇਤੀਆਇਸਟੇਟਦੀਆਖਰੀਧਾਰਕਮਹਾਰਾਣੀਜਾਨਕੀਕੁਅਰਪ੍ਰਕਾਰਦਾਦਿਹਾਂਤ 27 ਨਵੰਬਰ, 1954 ਨੂੰਹੋਇਆ।ਉਸਦੀਮੌਤਤੋਂਬਹੁਤਸਾਲਾਂਤੋਂਪਹਿਲਾਂ, ਇਸਟੇਟਵਾਰਡਾਂਦੀਅਦਾਲਤਦੇਪ੍ਰਬੰਧਅਧੀਨਸੀਅਤੇਉਸਦੀਮੌਤਤੋਂਬਾਅਦਵੀਇਸੇਪ੍ਰਬੰਧਅਧੀਨਰਹੀਕਿਉਂਕਿਇਹਨਹੀਂਪਤਾਸੀਕਿਉਸਨੇਕੋਈਵਾਰਸਛੱਡਿਆਹੈਬੰਗਾਲਕੋਰਟਆਫਵਾਰਡਸਐਕਟ (IX ਆਫ 1879) ਦੀਧਾਰਾ 13 ਅਧੀਨਜਾਂਨਹੀਂ। “ਜਦੋਂਕਿਸੇਵਾਰਡਦੀਮੌਤ 'ਤੇ, ਉਸਦੀਜਾਇਦਾਦਜਾਂਉਸਦੇਕਿਸੇਹਿੱਸੇਦੇਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰਦਾਵਿਵਾਦਹੋਵੇ, ਅਦਾਲਤਇਹਨਿਰਦੇਸ਼ਦੇਸਕਦੀਹੈਕਿਅਜਿਹੀਜਾਇਦਾਦਜਾਂਉਸਦਾਕੋਈਹਿੱਸਾਕਿਸੇਵਿਅਕਤੀਨੂੰਸੌਂਪਦਿੱਤਾਜਾਵੇਜੋਅਜਿਹੀਜਾਇਦਾਦਦਾਦਾਅਵਾਕਰਦਾਹੋਵੇ, ਅਜਿਹੀਜਾਇਦਾਦਦਾਤਬਤੱਕਆਪਣੇਪਾਸਰੱਖਜਾਂਪ੍ਰਬੰਧਸਕਦੀਜਾਂਦਾਹੋਵੇਹੈ, ਜਦੋਂਜਾਂਤੱਕਜਦੋਂਦਾਅਵੇਦਾਰਤੱਕਵਿਵਾਦਦੇਨੂੰਕਬਜ਼ੇਇੱਕਯੋਗਦੇਅਧਿਕਾਰਸਿਵਲਅਦਾਲਤਨੂੰਬੰਗਾਲਦੁਆਰਾਐਕਟਤੈਅ VII ਨਾਆਫਕੀਤਾ 1876 ਜਾਵੇ।ਅਧੀਨ”ਤੈਅਨਾਕੀਤਾ “ਅਦਾਲਤ” ਇੱਥੇਵਾਰਡਾਂਦੀਅਦਾਲਤਨੂੰਕਹਿੰਦਾਹੈ।ਇੱਕਸੁਰੇਸ਼ਨੰਦਨਸਿਨਹਾਨੇਇਸਟੇਟਦਾਦਾਅਵਾਕਰਦਿਆਂਇੱਕਮੁਕੱਦਮਾਦਾਇਰਕੀਤਾਜਿਸਦਾਦਾਅਵਾਸੀਕਿਉਹਮ੍ਰਿਤਕਮਹਾਰਾਣੀਦਾਨੇੜਲਾਵਾਰਸਸੀ।ਮਹਾਰਾਣੀਦੀਮੌਤਬਾਅਦ, ਆਮਦਨਟੈਕਸਅਫਸਰਨੇਦੀਅਦਾਲਤਦੇਮੈਨੇਜਰ 'ਤੇਬੇਤੀਆਦੀਤੋਂਵਾਰਡਾਂਜਾਇਦਾਦਦੇਦੇਰੂਪਵਿੱਚਕੀਤਾ, ਸਾਲ 1956-57 ਲਈਸੀਜਦਕਿਲੇਖਾਸਾਲਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਵਮੁਲਾਂਕਣਮੁਲਾਂਕਣਵਿੱਤੀਸਾਲ 1955-56 ਸੀ।ਬਿਹਾਰਸਰਕਾਰਨੇਦਾਅਵਾਕੀਤਾਕਿਇਸਟੇਟਰਾਜਸਰਕਾਰਵਿੱਚਇਸਕੀਟਦੁਆਰਾਵੇਸਟਹੋਗਈਸੀਅਤੇਵਾਰਡਾਂਦੀਅਦਾਲਤਦੇਮੈਨੇਜਰਨੇਆਮਦਨਟੈਕਸਅਥਾਰਟੀਆਂਅੱਗੇਉਹਦਾਅਵਾਪੇਸ਼ਕੀਤਾ।ਮੈਨੇਜਰਇੱਕਹੋਰਦਲੀਲਉਠਾਈਗਈਸੀਕਿਉਸ 'ਤੇਇਸਟੇਟਦੇਦੇਰੂਪਵੱਲੋਂਭਾਵੇਂਮੁਲਾਂਕਣਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਵਵਿੱਚਕੀਤਾਗਿਆਸੀ, ਆਮਦਨਨੂੰਆਮਦਨਟੈਕਸਐਕਟ, 1922 ਦੀਧਾਰਾ 41(1) ਅਧੀਨਅਧਿਕਤਮਦਰ 'ਤੇਟੈਕਸਨਹੀਂਲਗਾਇਆਜਾਣਾਚਾਹੀਦਾ।ਜਿਵੇਂਕਿਮੁਕੱਦਮਾਲੰਬਿਤਸੀ, ਆਮਦਨਟੈਕਸਅਫਸਰਅਤੇਅਪੀਲੀਅਟਸਹਾਇਕਕਮਿਸ਼ਨਰਦੋਵੇਂਨੇਇਹਫੈਸਲਾਕੀਤਾਕਿਇਸਟੇਟਦੇਬਾਰੇਵਿੱਚਇਹਨਹੀਂਕਿਹਾਜਾਸਕਦਾਕਿਉਹਰਾਜਵਿੱਚਇਸਕੀਟਦੁਆਰਾਵੇਸਟਹੋਗਈਹੈਅਤੇਨੇਇਹਵੀਫੈਸਲਾਕੀਤਾਕਿਆਮਦਨਅਧਿਕਤਮਦਰ 'ਤੇਉਹਨਾਂਟੈਕਸਯੋਗਹੈ।ਇਹੀਦਲੀਲਅਪੀਲੀਅਟਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲਅੱਗੇਵੀਉਠਾਈਗਈਅਤੇਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲਨੇਇਹਮੰਨਿਆਕਿਚੂੰਕਿਮਹਾਰਾਣੀਦੀਮੌਤ 'ਤੇਬਾਅਦਵਿੱਚਸਰਕਾਰਕੋਈਸੂਚਨਾਜਾਰੀਕੀਤੀਗਈਸੀਕਿਇਸਟੇਟਜਾਂਵੱਲੋਂਨਹੀਂਬਿਹਾਰਦੇਰਾਜਵਿੱਚਇਸਕੀਟਦੁਆਰਾਵੇਸਟਹੋਗਈਹੈ, ਇਸਲਈਲੰਬਿਤਮੁਕੱਦਮੇਦੇਮੱਦੇਨਜ਼ਰਅੰਤਿਮਵਾਰਸਨੂੰਕੌਣਪਾਇਆਜਾਵੇਗਾਇਸਬਾਰੇਕੋਈਯਕੀਨੀਅਤਨਹੀਂਸੀ। ਕੇਸਦੇਬਿਆਨ 'ਤੇਹਾਈਕੋਰਟਨੇ, ਸੰਵਿਧਾਨਦੇਆਰਟਿਕਲ 289 ਅਤੇ 296 ਨੂੰਧਿਆਨ 'ਚਰੱਖਦਿਆਂਅਤੇਪਾਰਟੀਆਂਵੱਲੋਂਉਠਾਏਗਏਦਲੀਲਾਂਨੂੰਨੋਟਕਰਦਿਆਂਕਿਹਾ : “ਮੌਜੂਦਾਕੇਸਦੀਆਂਪਰਿਸਥਿਤੀਆਂਵਿੱਚ, ਇਹਸਪੱਸ਼ਟਹੈਕਿਆਮਦਨਟੈਕਸਅਥਾਰਟੀਆਂਵੱਲੋਂਬੇਤੀਆਇਸਟੇਟ, ਦੀਅਦਾਲਤਦੇਮੈਨੇਜਰ 'ਤੇਕੇਵਲਇਸਲਈਟੈਕਸਲਾਗੂਕੀਤਾਜਾਸਕਦਾਕਿਬੇਤੀਆਵਾਰਡਾਂਨਹੀਂਇਸਟੇਟਕੀਤੇਕਿਕੀਦੀਬਿਹਾਰਵਾਰਸਾਈਦੇਦੇਰਾਜਬਾਰੇਦਾਵਿੱਚਦਾਅਵਾਇੱਕਕਿਟਾਈਟਲਜਾਇਦਾਦਮੁਕੱਦਮਾਉਸਵਿੱਚਦਾਇਰਇਸਕੀਟਕੀਤਾਦੁਆਰਾਗਿਆਹੈਵੇਸਟਬਿਨਾਂਹੋਇਸਗਈਸਵਾਲਹੈਦਾਫੈਸਲਾ”ਜਾਂਨਹੀਂ। ਇਸਨਜ਼ਰੀਏਤੇ, ਪਹਿਲਾਸਵਾਲਕਰਦਾਰਦੇਹੱਕਵਿੱਚਹੱਲਕੀਤਾਗਿਆਸੀਅਤੇਦੂਜੇਸਵਾਲਦਾਕੋਈਜਵਾਬਨਹੀਂਦਿੱਤਾਗਿਆਕਿਉਂਕਿਇਹਅਕਾਦਮਿਕਸੀ। ਜਵਾਬਦੇਹਵੱਲੋਂਦਾਅਵਾਕੀਤਾਗਿਆਸੀ—ਅਤੇਅਪੀਲਕਰਤਾਵੱਲੋਂਇਨਕਾਰਨਹੀਂਕੀਤਾਗਿਆ—ਕਿਸੁਰੇਸ਼ਨੰਦਨਸਿੰਘਦਾਮੁਕੱਦਮਾਰੱਦਕੀਤਾਗਿਆਸੀ, ਪਰਇਸਤੋਂਅਪੀਲਕੀਤੀਗਈਸੀਅਤੇਲੰਬਿਤਸੀ।ਮੌਜੂਦਾਤੱਥਾਂਦੇਅਧਾਰ 'ਤੇ, ਇਹਕਹਿਣਾਸੰਭਵਨਹੀਂਹੈਕਿਬੇਤੀਆਦੀਜਾਇਦਾਦਬਿਹਾਰਦੇਰਾਜਨੂੰਇਸਕੀਟ (ਸਰਕਾਰਨੂੰਸੌਂਪੀ Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX BIHAR AND ORISSA versus MANAGER, COURT OF WARDS ESTATE, BETTIAH [[1967] 2 S.C.R. 748] (1967) અસવીકરણ: સ્થાનિક ભાષામાં અનુવાદિત આ ચુકાદા/હુકમનો હેતુ પક્ષકારોને તેમનીભાષામાં જાણકારી ઉપલબ્ધ કરાવવા માત્રનો છે અને તેનો અન્યથા ઉપયોગ થઇ શકશેનહિ. અન્ય તમામ વ્યવહારિક તેમજ સરકારી ઉદ્દેશો માટે મૂળ અંગ્રેજી ચુકાદો/હુકમ જપ્રમાણિત અને માન્ય રહેશે. DISCLAIMER:The translated judgement in vernacular languageis meant for the restricted use of the litigant to understand it inhis/ her language and may not be used for any other purpose.For all practical and official purposes, the English version of thejudgement shall be authentic and shall hold the field for thepurpose of execution and implementation.========================================================= આવક-કર બિહાર અને ઓરિસાના કમિશનર વિરુધ્ધ મેનેજર, કોર્ટ ઓફ વોર્ડ્સ એસ્ટેટ, બેતિયાહ ૨૪ ફેબ્રુઆરી, ૧૯૬૭ [એમ. હિદાયતુલ્લાહ, જે. એમ. સાયલાટ અને જી. કે. મિત્તર, ન્યાયમૂર્તિશ્રીઓ] પ્રેક્ટિસ અને પ્રોસિજર-ટેક્સ લાયબિલિટી-મુકદ્દમાના પરિણામ પરઆધારિત વ્યવહાર્યતા-જ્યારે માલિકીનો દાવો પેન્ડિંગ હતો ત્યારે કરવામાંઆવેલ મૂલ્યાંકન-મૂલ્યાંકનને બાજુ પર મૂકીને ઉચ્ચ અદાલત-અનુસરવાની પ્રક્રિયાની યોગ્યતા. કોર્ટ ઓફ વોર્ડ્સના મેનેજરના કબજામાં રહેલી બેતિયા એસ્ટેટનો વારસદાર હોવાનો દાવો કરતી વ્યક્તિ દ્વારા દાવો પેન્ડન્સી દરમિયાન, આવકવેરાનાઅધિકારીએ મેનેજર પર મૂલ્યાંકન કર્યું હતું.તે કાર્યવાહીમાં બિહાર રાજ્ય અનેમેનેજરે દાવો કર્યો હતો કે આ એસ્ટેટ રાજ્યમાં છેતરપિંડી દ્વારા નિહિતકરવામાં આવી હતી અને તેથી આવક કરપાત્ર નહોતી.આવકવેરાનાઅધિકારી, એપેલેટ આસિસ્ટન્ટ કમિશનર અને ટ્રિબ્યુનલે જણાવ્યું હતું કેમુકદ્દમો પેન્ડિંગ હોવાથી તે એસ્ટેટ વિશે એમ ન કહી શકાય કે તે જ સંપત્તિરાજ્યમાં એચીટ દ્વારા નિહિત કરવામાં આવી હતી.સંદર્ભ પર ઉચ્ચ અદાલતેચુકાદો આપ્યો હતો કે આવકવેરાના અધિકારીઓ કર લાદી શકતાનથી.અપીલમાં હાઈકોર્ટના ચુકાદાને રદ કરીને આ કોર્ટ. ઠરાવયુ મુકદ્દમાનો નિકાલ કર્યા પછી કાર્યવાહીને અંતિમ બનાવવી જોઈએઅને જો જરૂરી હોય તો ઉચ્ચ અદાલત કેસના પૂરક નિવેદન માટે બોલાવીશકે છે [૭૫૦ ડી] દીવાની અપીલીય હકૂમત: ૧૯૬૫નો સિવિલ અપીલ નંબર ૧૧૭૨.૧૭ ડિસેમ્બર, ૧૯૬૩ના ચુકાદા અને આદેશ સામે અપીલ પટના હાઈકોર્ટના વિવિધ ન્યાયિક કેસ નંબર ૫૬૬ માં ૧૯૬૦. અપીલકર્તા માટે આર. એન. સચથે માટે આર. એચ. ઢેબર. એસ. પી. વર્મા, પ્રતિવાદી માટે. કોર્ટનો ચુકાદો ન્યાયમૂર્તિશ્રી મિત્તરે આપ્યો હતો. ૧૯૬૧ના આવકવેરાના કાયદાની કલમ ૨૬૧ને અનુરૂપ ૧૯૨૨નાઆવકવેરાના કાયદાની કલમ ૬૬-એ (૨) હેઠળ તેના દ્વારા આપવામાંઆવેલા પ્રમાણપત્ર પર પટણા હાઈકોર્ટના ચુકાદા અને જવાબની આ અપીલછે.ટ્રિબ્યુનલે કલમ ૬૬ (૧) હેઠળ કાયદાના બે પ્રશ્નો હાઈકોર્ટને મોકલ્યાહતાઃ "૧.શું કેસની હકીકતો અને સંજોગો પર, બેતિયા એસ્ટેટમાંથી થતીઆવકના સંદર્ભમાં કોર્ટ ઓફ વોર્ડ્સ, બેતિયા એસ્ટેટના મેનેજર પર મૂલ્યાંકનકરી શકાય? ૨. જો ૭૪૯ બેતિયા એસ્ટેટમાંથી થતી આવકના સંદર્ભમાં કોર્ટ ઓફવોર્ડ્સના મેનેજર પર આકારણી કરી શકાય, તો શું તે આવકવેરાના કાયદાનીકલમ ૪૧ (૧) હેઠળ મહત્તમ દરે કર વસૂલવા યોગ્ય હતો? આ કેસની હકીકતો નીચે મુજબ છેઃ- બિહારમાં બેતિયા એસ્ટેટના છેલ્લાધારક મહારાણી જાનકી કુરનું ૨૭ નવેમ્બર, ૧૯૫૪ના રોજ અવસાન થયુંહતું.તેણીના મૃત્યુ પહેલાના ઘણા વર્ષો સુધી, એસ્ટેટ કોર્ટ ઓફ વોર્ડ્સનાસંચાલન હેઠળ હતી અને તેણીના મૃત્યુ પછી પણ આવા સંચાલન હેઠળચાલુ રહી હતી કારણ કે તેણીએ કોઈ વારસદાર છોડ્યો હતો કે કેમ તે જાણી શકાયું ન હતું.બંગાળ કોર્ટ ઓફ વોર્ડ્સ એક્ટ (૧૮૭૯ ના IX) ની કલમ ૧૩હેઠળ "જ્યારે પણ, કોઈ વોર્ડના મૃત્યુ પર, તેની મિલકત અથવા તેના કોઈભાગનો ઉત્તરાધિકાર વિવાદમાં હોય, ત્યારે કોર્ટ નિર્દેશ આપી શકે છે કે આવીમિલકત અથવા તેનો ભાગ આવી મિલકતનો દાવો કરતી કોઈપણ વ્યક્તિનેસોંપવામાં આવે, અથવા જ્યાં સુધી દાવેદારનો કબજો મેળવવાનો અધિકાર૧૮૭૬ ના બંગાળ એક્ટ VII હેઠળ નક્કી કરવામાં ન આવે ત્યાં સુધી અથવાજ્યાં સુધી વિવાદ સક્ષમ સિવિલ કોર્ટ દ્વારા નક્કી કરવામાં ન આવે ત્યાં સુધીતેનો હવાલો જાળવી શકે છે". "અહીં 'કોર્ટ' નો અર્થ થાય છે 'કોર્ટ ઓફ વોર્ડ્સ'.સુરેશ નંદન સિન્હા નામનાવ્યક્તિએ તે મૃતક મહારાણીનો સૌથી નજીકનો વારસદાર હોવાના આરોપપર મિલકતનો દાવો કરતો દાવો દાખલ કર્યો હતો.મહારાણીના મૃત્યુ પછી,આવકવેરાના અધિકારીએ કોર્ટ ઓફ વોર્ડ્સના મેનેજરને બેતિયાની સંપત્તિનુંપ્રતિનિધિત્વ કરતા હોવાનું મૂલ્યાંકન કર્યું હતું, મૂલ્યાંકન વર્ષ ૧૯૫૬-૫૭નાણાકીય વર્ષ ૧૯૫૫-૫૬ હોવાથી હિસાબી વર્ષ સંબંધિતમૂલ્યાંકન.બિહાર સરકારે દાવો કર્યો હતો કે આ એસ્ટેટ રાજ્ય સરકારનેએચીટ દ્વારા સોંપવામાં આવી હતી અને કોર્ટ ઓફ વોર્ડ્સના મેનેજરે તે દાવોઆવકવેરાના અધિકારીઓ સમક્ષ રજૂ કર્યો હતો.મેનેજર દ્વારા વધુ દલીલકરવામાં આવી હતી કે જો એસ્ટેટનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા તેમના પર આકારણી Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX BIHAR AND ORISSA versus MANAGER, COURT OF WARDS ESTATE, BETTIAH [[1967] 2 S.C.R. 748] (1967) बिहार और उड़ीसा के आयकर आयुक्त बनाम प्रबंधक, कोर्ट ऑफ वार्डस एस्टटेटट, बेतिया 24 फ़रवरी 1967 [न्यायमूर्तिगण एम0 हिदायतुल्ला, जे0 एम0 शेलाटट और जी0 के0 मित्तर] --व्यवहार और प्रक्रियाकर दायित्वविवाद के परिणाम पर निर्भर दायित्व स्वामित्व के वाद के--लंबित रहने के दौरान किया गया मूल्यांकनउच्च न्यायालय द्वारा मूल्यांकन को निरस्त किया गया- औचित्यपूर्णप्रक्रिया का पालन किया गया। , , बेतिया सम्पदाजो प्रबंधक कोर्ट ऑफ वार्डस के कब्जे में थीका उत्तराधिकारी होने का, दावा करने वाले एक व्यक्ति द्वारा मुकदमा लंबित होने के दौरानआयकर अधिकारी ने प्रबंधक परएक मूल्यांकन किया। उन कार्यवाहियों में बिहार राज्य और प्रबंधक ने दावा किया कि संपत्तिसमपहरण द्वारा राज्य में निहित हो गई थी और इसलिए आय कर के लिए उत्तरदायी नहीं थी।, आयकर अधिकारीअपीलीय सहायक आयुक्त और न्यायाधिकरण ने माना कि चूंकि मुकदमा लंबितथा: उस संपत्ति के बारे में यह नहीं कहा जा सकता था कि वह सम्पदा समपहरण द्वारा राज्य मेंनिहित थी। संदर्भ में उच्च न्यायालय द्वारा अभिनिर्धारित किया गया कि आयकर प्राधिकारी कर नहींलगा सकते। अपील में इस न्यायालय ने उच्च न्यायालय के निर्णय को निरस्त कर दिया। :- अभिनिर्धारण विवाद के निस्तारण के पश्चात् कार्यवाही को अंतिम बनाया जाना चाहिए(1750और यदि आवश्यक हो तो उच्च न्यायालय मामले के पूरक बयान के लिए बुला सकता है ीआई) : 1965 1172।सिविल अपीलीय क्षेत्राधिकारताकी सिविल अपील संख्या 566/1960 17 , 1963प्रकीर्ण न्यायिक वाद संख्या में पटटना उच्च न्यायालय के दिसंबरके निर्णय और आदेश के विरुद्ध अपील। .एन. .एच. ढेबर।अपीलार्थी की ओर से आरसच्ते और आर . पी. , प्रत्यर्थी की ओर से एसवर्मा नयायाधीश तर , , न्यायालय का निर्णय मिद्वारा दिया गया थायह उच्च न्यायालयपटटना के एक निर्णय, 1961 की धारा 261 और उत्तर के विरुद्ध एक अपील हैजो आयरकर अधिनियम के अनुरूप1922 की धारा 66-आयकर अधिनियम ए के द्वारा दिए गए प्रमाण पत्र के संदर्भ में है। प्राधिकरण66(1) , ने विधि के दो प्रश्नों को धारा के अन्तर्गत उच्च न्यायालय को संदर्भित कियाजो निम्नवत्है:- "1. , क्या मामले के तथ्यों और परिस्थितियों के आधार परबेतिया सम्पदा से होने वाली, आय के संबंध में कोर्ट ऑफ वार्डसबेतिया सम्पदा के प्रबंधक के सम्बन्ध में मूल्यांकन किया जासकता था? 2.यदि बेतिया संपत्ति से होने वाली आय के संबंध में न्यायालय के प्रबंधक सम्बन्ध में41(1), मूल्यांकन किया जा सकता था तो क्या यह आयकर अधिनियम की धारा के अन्तर्गत?"अधिकतम दरों पर कर लगाने योग्य था मामले के तथ्य इस प्रकार हैं:- महारानी जानकी कुएर, जो बिहार में बेतिया सम्पदा की, की 27 नवंबर, 1954 अंतिम धारक थींको मृत्यु हो गई। उनकी मृत्यु से कई वर्ष पूर्व संपत्ति कोर्टऑफ वार्डस के प्रबंधन के अधीन थी और उनकी मृत्यु के बाद भभी ऐसे प्रबंधन के अन्तर्गत जारी रहीक्योंकि यह ज्ञात नहीं था कि उन्होंने कोई उत्तराधिकारी छोड़ा है या नहीं। बंगाल कोर्ट ऑफ वार्डस13 (1879 का IX) :-अधिनियम की धारा के अऩ्तर्गत Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX BIHAR AND ORISSA versus MANAGER, COURT OF WARDS ESTATE, BETTIAH [[1967] 2 S.C.R. 748] (1967) [][][][][][] [][] [][][][] [][][][][][] [][]  Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX BIHAR AND ORISSA versus MANAGER, COURT OF WARDS ESTATE, BETTIAH [[1967] 2 S.C.R. 748] (1967) "Whenever, on the death of any ward, the succes-sion to his property or any part thereof is in dispute, the Court may either direct that such property or part thereof be made over to any person claiming such pro-perty, or may retain charge of the same until the right to possession of the claimant has been determined under Bengal Act VII of 1876, or until the dispute has been determined by a competent Civil Court." c "Court" here means the Court of Wards. One Suresh Nandan D Sinha filed a suit claiming the eotate on the allegation that he was the nearest heir of the deceased Maharani. After the death of the Mahar:mi, the Income-tax Officer made an assessment on the Manager of the Court of Wards as representing the estate of Bettiah, the assessment relating to the assessment year 1956-57 the accounting year being the financial year 1955-56. The Gov-E ernment of Bihar claimed that the estate had vested in the State Government by escheat and the Manager, Court of Wards put forward that claim before the Income-tax authorities. Tbere was a further contention raised by the Manager that even if the assess-ment was made on him representing the estate, the income should not be taxed at a maximum rate under s. 41 ( 1) of the Income-tax Act, 1922. As the litigation was pending, the Income-tax Officer F and the Appellate Assistant Commissioner both held that it could not be said of the estate that the same had vested in the State by escheat and they also held that the income was taxable at the maximum rate. The same plea was raised before the Arriellat" Tribunal and the Tribunaf observed that as no notification had been issued by the Government on the death of the Maharani or G later to the effect that the estate had vested in the State of Bihar by escheat, there was no certainty as to whq would be found to be the ultimate heir in view of the pending litigation. The High Court on the case stated, referred to Arts. 289 and 296 of the Constitution and taking note of the contentions urged on behalf of the parties observed : H "In the circumstances of the nresent case,"it is mani-fest that the Income-tax authorities cannot v"lidly impose a tax upon the Manager, Court of Wards, Bettiah Estate, merely because a tille suit has been filed with regard to the heirship of the Bettiah Estate without deciding the question as lo whether the claim of the State of Bihar that the properly has vested in it by eschca1 is established or not." On this view, the first question was answered in favour of the :i,;es>ec and no :mswer was given to the second question beca~ it was academic. It was asserted on behalf of the respondent-and not denied hy the appellant-that the suit of Surcsh Nandan Singh had been uismisscd, but an appeal had been preferred therefrom and was pending. On the fact~ as the same appear to us at present, it is not possible to bold that the estate of Bcttiah has escheated to the Stale of Bihar. It is obvious that in case of such cscheat there c:m be no assessment to income-tax. The positio!l will be clari-fied af:cr the appeal by Surcsh Nandan Sinha is disposed of. In this view of the matter, the judgment of the Patna High CQun is set asid'. The proceedings should be finalised after the disposal of the licigation and the High Court may c~ll for a suppkmcntary statclllC!ll of case, if it thinks necessary. The qt.estion as to whether the estute has cscheatcd to the State of Bihar is tcft open, and the costs of this appeal will abide by the ultimate decision of the High Court. Jn case it he found that the escheat bad taken pl~cc, the appellant before us will have to pay the costs of this :ippcal and if there is no escheat, the Commissioner will have the cn~ts of this appeal. Y.P. A B c D E Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX BIHAR AND ORISSA versus MANAGER, COURT OF WARDS ESTATE, BETTIAH [[1967] 2 S.C.R. 748] (1967) ਇਸਨਜ਼ਰੀਏਤੇ, ਪਹਿਲਾਸਵਾਲਕਰਦਾਰਦੇਹੱਕਵਿੱਚਹੱਲਕੀਤਾਗਿਆਸੀਅਤੇਦੂਜੇਸਵਾਲਦਾਕੋਈਜਵਾਬਨਹੀਂਦਿੱਤਾਗਿਆਕਿਉਂਕਿਇਹਅਕਾਦਮਿਕਸੀ। ਜਵਾਬਦੇਹਵੱਲੋਂਦਾਅਵਾਕੀਤਾਗਿਆਸੀ—ਅਤੇਅਪੀਲਕਰਤਾਵੱਲੋਂਇਨਕਾਰਨਹੀਂਕੀਤਾਗਿਆ—ਕਿਸੁਰੇਸ਼ਨੰਦਨਸਿੰਘਦਾਮੁਕੱਦਮਾਰੱਦਕੀਤਾਗਿਆਸੀ, ਪਰਇਸਤੋਂਅਪੀਲਕੀਤੀਗਈਸੀਅਤੇਲੰਬਿਤਸੀ।ਮੌਜੂਦਾਤੱਥਾਂਦੇਅਧਾਰ 'ਤੇ, ਇਹਕਹਿਣਾਸੰਭਵਨਹੀਂਹੈਕਿਬੇਤੀਆਦੀਜਾਇਦਾਦਬਿਹਾਰਦੇਰਾਜਨੂੰਇਸਕੀਟ (ਸਰਕਾਰਨੂੰਸੌਂਪੀ ਗਈ) ਹੋਗਈਹੈ।ਜੇਅਜਿਹੀਇਸਕੀਟਹੁੰਦੀਹੈਆਮਦਨਟੈਕਸਦਾਹੋਸਕਦਾ।ਨੰਦਨਤਾਂਮੁਲਾਂਕਣਨਹੀਂਸੁਰੇਸ਼ਸਿਨਹਾਅਪੀਲਦੇਨਿਪਟਾਰੇਬਾਅਦਸਥਿਤੀਹੋਜਾਵੇਗੀ।ਇਸਦੇ, ਪਟਨਾਹਾਈਵੱਲੋਂਤੋਂਸਪਸ਼ਟਨਜ਼ਰੀਏਮੱਦੇਨਜ਼ਰਕੋਰਟਦਾਫੈਸਲਾਰੱਦਕੀਤਾਹੈ।ਦੇਨਿਪਟਾਰੇਬਾਅਦਕਾਰਵਾਈਨੂੰਅੰਤਿਮਰੂਪਦਿੱਤਾਜਾਣਾਜਾਂਦਾਮੁਕੱਦਮੇਬਾਜ਼ੀਤੋਂਚਾਹੀਦਾਹੈਅਤੇਹਾਈਕੋਰਟਨੂੰਜਰੂਰੀਸਮਝਣ 'ਤੇਇਕਵਾਧੂਬਿਆਨਦੀਮੰਗਕਰਨੀਚਾਹੀਦੀਹੈ।ਕਿਜਾਇਦਾਦਬਿਹਾਰਦੇਰਾਜਨੂੰਇਸਕੀਟਹੋਈਹੈਜਾਂਨਹੀਂ, ਇਸਸਵਾਲਨੂੰਖੁੱਲ੍ਹਾਛੱਡਦਿੱਤਾਗਿਆਹੈ, ਅਤੇਇਸਅਪੀਲਦੇਖਰਚੇਹਾਈਕੋਰਟਦੇਅੰਤਿਮਫੈਸਲੇਦੇਅਧੀਨਹੋਣਗੇ।ਜੇਕਰਪਾਇਆਜਾਂਦਾਹੈਕਿਇਸਕੀਟਹੋਚੁੱਕੀਹੈ, ਤਾਂਸਾਡੇਕੋਲਆਏਅਪੀਲਕਰਤਾਨੂੰਇਸਅਪੀਲਦੇਖਰਚੇਦੇਣੇਪੈਣਗੇਅਤੇਜੇਇਸਕੀਟਨਹੀਂਹੋਈ, ਤਾਂਕਮਿਸ਼ਨਰਨੂੰਇਸਅਪੀਲਦੇਖਰਚੇਮਿਲਣਗੇ। ਵਾਈ.ਪੀ. ਡਿਸਕਲੇਮਰਸਥਾਨਕਵਿੱਚਅਨੁਵਾਦਕੀਤਾਗਿਆਨਿਆਕੇਵਲਲਈਦੀਭਾਸ਼ਾਨਿਰਣਾਂਮੁਕੱਦਮੇਬਾਜ਼ਾਂਉਹਨਾਂਆਪਣੀਵਿੱਚਸਮਝਣਤੱਕਹੀਸੀਮਤਹੈਅਤੇਇਸਦਾਕਿਸੇਹੋਰਲਈਇਸਤੇਮਾਲਕੀਤਾਜਾਭਾਸ਼ਾਉਦੇਸ਼ਨਹੀਂਸਕਦਾ।ਸਾਰੇਵਿਹਾਰਕਅਤੇਅਧਿਕਾਰਤਲਈਨਿਆਂਨਿਰਣੇਦਾਸੰਸਕਰਣਹੋਵੇਗਾਅਤੇਮੰਤਵਾਂਅੰਗਰੇਜ਼ੀਪ੍ਰਮਾਣਿਕਅਮਲਲਾਗੂਕਰਨਲਈਇਸਨੂੰਤਰਜੀਹਦਿੱਤੀਜਾਵੇਗੀ। Vasu GuptaAdvocate Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX BIHAR AND ORISSA versus MANAGER, COURT OF WARDS ESTATE, BETTIAH [[1967] 2 S.C.R. 748] (1967) કરવામાં આવી હોય, તો પણ આવકવેરો અધિનિયમ, ૧૯૨૨ની કલમ ૪૧ગ(૧) હેઠળ આવક પર મહત્તમ દરે કર લાદવો જોઈએ નહીં.મુકદ્દમો પેન્ડિંહોવાથી, આવકવેરાના અધિકારી અને અપીલ સહાયક કમિશનર બંનેએ એવુંમાન્યું હતું કે સંપત્તિ વિશે એવું ન કહી શકાય કે તે જ સંપત્તિએ રાજ્યમાંછેતરપિંડી દ્વારા નિહિત કરી હતી અને તેઓએ એવું પણ માન્યું હતું કે આવકમહત્તમ દરે કરપાત્ર છે.એ જ અરજી અપીલેટ ટ્રિબ્યુનલ સમક્ષ ઉઠાવવામાંઆવી હતી અને ટ્રિબ્યુનલે અવલોકન કર્યું હતું કે મહારાણીના મૃત્યુ પરસરકાર દ્વારા કોઈ જાહેરનામું બહાર પાડવામાં આવ્યું ન હતું અથવા પછીથીએ અસર માટે કે સંપત્તિએ બિહાર રાજ્યમાં સંપત્તિ દ્વારા નિહિત કરી હતી,ત્યાં કોઈ નિશ્ચિતતા નહોતી કે બાકી મુકદ્દમાને ધ્યાનમાં રાખીને અંતિમવારસદાર કોણ હશે. આ કેસ પર ઉચ્ચ અદાલતે જણાવ્યું હતું કે, બંધારણની કલમ ૨૮૯ અને૨૯૬ નો સંદર્ભ આપ્યો હતો અને પક્ષકારો વતી વિનંતી કરવામાં આવેલીદલીલોની નોંધ લેતા અવલોકન કર્યું હતુંઃ "વર્તમાન કેસના સંજોગોમાં, તે સ્પષ્ટ છે કે આવકવેરાના સત્તાવાળાઓમેનેજર, કોર્ટ ઓફ વોર્ડ્સ, ૭૫૦ બેતિયા એસ્ટેટ પર કાયદેસર રીતે કર લાદીશકતા નથી, માત્ર એટલા માટે કે બેતિયા એસ્ટેટના વારસાના સંદર્ભમાં માલિકી દાવો દાખલ કરવામાં આવ્યો છે, તે પ્રશ્ન નક્કી કર્યા વિના કે બિહારરાજ્યનો દાવો કે સંપત્તિએ તેને છેતરપિંડી દ્વારા નિહિત કરી છે કે નહીં. આ દ્રષ્ટિકોણ પર, પ્રથમ પ્રશ્ો જવાબ મૂલ્યાંકનકર્તાની તરફેણમાંઆપવામાં આવ્યો હતો અને બીજા પ્રશ્ો કોઈ જવાબ આપવામાં આવ્યો નહતો કારણ કે તે શૈક્ષણિક હતો. પ્રતિવાદી વતી એવો દાવો કરવામાં આવ્યો હતો-અને અપીલકર્તા દ્વારાનકારી કાઢવામાં આવ્યો ન હતો-કે સુરેશ નંદન સિંહનો દાવો રદ કરવામાંઆવ્યો હતો, પરંતુ તેમાંથી અપીલ પસંદ કરવામાં આવી હતી અને તે બાકીહતી.હાલમાં આપણને જે હકીકતો દેખાય છે તેના પર એવું માનવું શક્ય નથીકે બેતિયાની સંપત્તિ બિહાર રાજ્યને સોંપી દેવામાં આવી છે.તે સ્પષ્ટ છે કેઆવી છેતરપિંડીના કિસ્સામાં આવકવેરાનું કોઈ મૂલ્યાંકન કરી શકાતુંનથી.સુરેશ નંદન સિન્હાની અપીલનો નિકાલ થયા બાદ સ્થિતિ સ્પષ્ટકરવામાં આવશે.આ મામલાને ધ્યાનમાં રાખીને પટના હાઈકોર્ટના ચુકાદાનેરદ કરવામાં આવ્યો છે.મુકદ્દમાનો નિકાલ કર્યા પછી કાર્યવાહીને અંતિમસ્વરૂપ આપવું જોઈએ અને જો હાઈકોર્ટને જરૂરી લાગે તો તે કેસના પૂરકનિવેદન માટે બોલાવી શકે છે.આ એસ્ટેટ બિહાર રાજ્યને સોંપવામાં આવી છેકે કેમ તે પ્રશ્ન ખુલ્લો મૂકવામાં આવ્યો છે, અને આ અપીલનો ખર્ચ હાઈકોર્ટના અંતિમ નિર્ણયનું પાલન કરશે.જો તે જાણવા મળે કે છેતરપિંડી થઈ હતી, તોઅમારી સમક્ષ અપીલકર્તાએ આ અપીલનો ખર્ચ ચૂકવવો પડશે અને જો કોઈ છેતરપિંડી ન હોય તો, કમિશનર પાસે આ અપીલનો ખર્ચ હશે. – SUVAS. This judgment has been translated using AI Tool ========================================================= અસવીકરણ: સ્થાનિક ભાષામાં અનુવાદિત આ ચુકાદા/હુકમનો હેતુ પક્ષકારોને તેમનીભાષામાં જાણકારી ઉપલબ્ધ કરાવવા માત્રનો છે અને તેનો અન્યથા ઉપયોગ થઇ શકશેનહિ. અન્ય તમામ વ્યવહારિક તેમજ સરકારી ઉદ્દેશો માટે મૂળ અંગ્રેજી ચુકાદો/હુકમ જપ્રમાણિત અને માન્ય રહેશે. DISCLAIMER:The translated judgement in vernacular languageis meant for the restricted use of the litigant to understand it inhis/ her language and may not be used for any other purpose.For all practical and official purposes, the English version of thejudgement shall be authentic and shall hold the field for thepurpose of execution and implementation. Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX BIHAR AND ORISSA versus MANAGER, COURT OF WARDS ESTATE, BETTIAH [[1967] 2 S.C.R. 748] (1967) मामले के तथ्य इस प्रकार हैं:- महारानी जानकी कुएर, जो बिहार में बेतिया सम्पदा की, की 27 नवंबर, 1954 अंतिम धारक थींको मृत्यु हो गई। उनकी मृत्यु से कई वर्ष पूर्व संपत्ति कोर्टऑफ वार्डस के प्रबंधन के अधीन थी और उनकी मृत्यु के बाद भभी ऐसे प्रबंधन के अन्तर्गत जारी रहीक्योंकि यह ज्ञात नहीं था कि उन्होंने कोई उत्तराधिकारी छोड़ा है या नहीं। बंगाल कोर्ट ऑफ वार्डस13 (1879 का IX) :-अधिनियम की धारा के अऩ्तर्गत "ी, , जब भभकिसी आश्रित की मृत्यु परउसकी संपत्ति या उसके किसी हिस्से का, उत्तराधिकार विवाद में हैतो अदालत या तो निर्देश दे सकती है कि ऐसी संपत्ति या उसका हिस्सा, या हो सकता है जब तकऐसी संपत्ति का दावा करने वाले किसी भभी व्यक्ति को सौंप दिया जाए1876 VII दावेदार के कब्जे का अधिकार के बंगाल अधिनियम के अन्तर्गत निर्धारित नहीं होजाता, , तब तकया जब तक विवाद एक सक्षम सिविल न्यायालय द्वारा निर्धारित नहीं हो जाताउसका प्रभभार यथावत् रहेगा। "यहां "न्यायालय" का अर्थ वार्डों का न्यायालय है। सुरेश नंदन सिन्हानामक व्यक्ति ने उक्त संपत्ति पर दावा करते हुए वाद प्रस्तुत किया कि वह मृतक महारानी का, 1956-निकटटतम उत्तराधिकारी है। महारानी की मृत्यु के बादआयकर अधिकारी ने मूल्यांकन वर्ष 571955-56 एवं वित्तीय वर्ष से सम्बन्धित बेतिया की संपत्ति का प्रतिनिधित्व करने वाले कोर्टऑफ वार्डस के प्रबंधक पर एक मूल्यांकन किया। बिहार सरकार ने दावा किया कि संपत्ति समपहरण, द्वारा राज्य सरकार में निहित हो गई थी और प्रबंधककोर्ट ऑफ वार्डस ने उस दावे को आयकर काप्राधिकारियों के समक्ष रखा था। प्रबंधक द्वारा एक और तर्क उठाया गया कि यदि संपत्ति41(1) केप्रतिनिधित्व करने पर मूल्यांकन किया गया हो तो आय पर आयकर अधिनियम की धारा अन्तर्गत अधिकतम दर पर कर नहीं लगाया जाना चाहिए। चूंकि मुकदमा लंबित था। आयकरअधिकारी और अपीलीय सहायक आयुक्त दोनों ने अभिनिर्धारित किया था कि संपत्ति के बारे में यहनहीं कहा जा सकता है कि वह संपत्ति राज्य में समपहरण से निहित हो गई थी। और उन्होंने यह भभीनिर्धारित किया कि आय अधिकतम दर पर कर योग्य थी। अपीलीय न्यायाधिकरण के समक्ष भभी यहीतर्क उठाया गया था और न्यायाधिकरण ने पाया था कि चूंकि महारानी की मृत्यु पर या बाद मेंसरकार द्वारा इस आशय की कोई अधिसूचना जारी नहीं की गई थी कि संपत्ति बिहार राज्य में, निहित हो गई थीइसलिए लंबित वाद के दृष्टिगत यह निश्चित नहीं था कि अंतिम उत्तराधिकारी कौन289 और 296 होगा। प्रकरण में उच्च न्यायालय द्वारा संविधान के अऩुच्छेदों का संदर्भ देते हुए:-और पक्षकारों की ओर से आग्रह किए गए तर्कों पर को दृष्टिगत रखते हुए निर्धारित किया गया कि ", , वर्तमान मामले की परिस्थितियों मेंयह स्पष्ट है कि आयकर अधिकारी प्रबंधककोर्टऑफ वार्डस बेतिया सम्पदा पर वैध रूप से कर नहीं लगा सकते हैं। केवल इसलिए कि बेतिया, सम्पदा के उत्तराधिकार के संबंध में एक स्वामित्व निर्धारण वाद प्रस्तुत किया गया हैइस प्रश्न पर निर्णय किए बिना कि क्या बिहार राज्य का दावा कि समपहरण द्वारा उसमें निहित की गयी है या"नहीं। , इस दृष्टिकोण सेपहले प्रश्न का उत्तर निर्धारिती के पक्ष में दिया गया था और दूसरे प्रश्न काकोई उत्तर नहीं दिया गया क्योंकि यह अकादमिक था। - प्रतिवादी की ओर से यह कथन किया गया था और अपीलकर्ता द्वारा उसे इनकार नहीं- , किया गया था कि सुरेश नंदन सिंह का वाद निरस्त कर दिया गया थालेकिन उसके विरुद्ध एक, उनके आधारअपील प्रस्तुत की गई थी और लंबित थी। वर्तमान में जो तथ्य हमें दिखाई दे रहे हैंपर यह मानना संभभव नहीं है कि बेतिया की सम्पदा बिहार राज्य में निहित हो गई है। यह स्पष्ट है किइस तरह के समपहरण के प्रकरण में आयकर का कोई निर्धारण नहीं किया जा सकता है। सुरेशनंदन सिन्हा की अपील का निस्तारण होने के बाद स्थिति स्पष्ट की जाएगी। इस मामले को ध्यान मेंरखते हुए, पटटना उच्च न्यायालय के निर्णय को निरस्त किया जाता है। वाद के निस्तारण के पश्चात्कार्यवाही को अंतिम रूप दिया जाना चाहिए और यदि आवश्यक समझे तो उच्च न्यायालय मामले कापूरक विवरण मांग सकता है। यह प्रश्न अनुत्तरित छोड़ दिया गया है कि क्या संपत्ति बिहार राज्य मेंनिहित हो गई है और इस अपील का व्यय उच्च न्यायालय के अंतिम निर्णय के अनुरूप होगी। यदि, यह पाया जाता है कि समपहरण हुआ हैतो हमारे समक्ष अपीलकर्ता को इस अपील के व्यय काभभ, ुगतान करना होगा और यदि कोई समपहरण नहीं हुआ हैतो आयुक्त इस अपील के व्यय काभभुगतान करेगें।वाई. पी. अनू दारा:-दित (राजेश नारायण मपाठी) णित्रि अपर सत नयायाधीश कक संखया-5/ शे नयायाधीश गैगसर एक,गोणा। वि