Commissioner Of Income Tax, Central-Iii v. Hcl Technologies Ltd

Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, CENTRAL-III versus HCL TECHNOLOGIES LTD. [[2018] 7 S.C.R. 1079] (2018) 1079 [2018] 7 एस. सी. आर. 1079 ए. , -III v.आयकरआयुक्तकेंद्र एच. सी. एल. टेक्नोलॉजीजलिमिटेड (2013 8489-8490) कीसिविलअपीलसंख्या 24,2018अप्रैल बी. [आर. के. अग्रवालऔरआर. भानुमती, जे. जे.]-आयकरअधिनियम, 1961-एस.10 ए, 80एचएचसीऔर80 एचएचईभारतकेबाहरसॉफ्टवेयरकेवितरणयाप्रत्यर्थीयू/एसद्वारा'कुलकारोबार' सेतकनीकीसेवाएंप्रदानकरनेमेंकुछखर्चोंकादावा।10आईटीअधिनियमकाए- नहीएस।10 एनॉरएस।2 आई. टी. '-' , '' अधिनियमकुलकारोबारशब्दकोपरिभाषितकरताहैहालांकिकुलकारोबारशब्दस्पष्टीकरणकेखंड(बी. ए.) मेंदियागयाहै।80 आई. टी. अधिनियमकाएच. एच. सी.-आयोजितःकुलकारोबारकीपरिभाषायू/एस. एस. दीगईहै।80 एच. एच. सी. और80 एच. एच. ई. कोएस. केउद्देश्यकेलिएनहींअपनायाजासकताहै।10ककुलकारोबारके, तकनीकीअर्थकेरूपमेंजिसमेंकुलराशिसेकिसीभीखर्चमेंकमीकीपरिकल्पनानहींकी-गईहै, कटौतीकीगणनाकरनेकेलिएध्यानमेंरखाजानाचाहिए।10 एजबअर्थस्पष्टहो, तो-अन्यप्रावधानोंसेकुलकारोबारकाअर्थआयातकरनेकीकोईआवश्यकतानहींहैजिसे'' सेबाहररखागयाहै, उसेभी'' , निर्यातकारोबारकुलकारोबारसेबाहररखाजानाचाहिए'-' , क्योंकिकुलकारोबारकाएकघटकनिर्यातकारोबारहैआमबोलचालमेंभीजबसूत्रका, उद्देश्यनिर्यातव्यवसायसेलाभप्राप्तकरनाहैतोनिर्यातकारोबारसेबाहररखेगएखर्चोंको-, भीकुलकारोबारसेबाहररखाजानाचाहिएअन्यथाकोईभीअन्यव्याख्यासूत्रको-, अव्यवहारिकऔरबेतुकाबनादेतीहैइसलिएइसतरहकीकटौतीकोउसीअनुपातमेंकुल-कारोबारसेभीअनुमतिदीजाएगीउसीतरह, बाहरकीतकनीकीसेवाएंप्रदानकरनेकेलिएविदेशीमुद्रामेंकिएगएखर्चोंकोकुलकारोबारसेबाहररखनेकीअनुमतिदीजाएगी। सी. डी. ई. एफ. --विधानोंकीव्याख्यासामंजस्यपूर्णनिर्माणआयोजितःसामंजस्यपूर्णनिर्माणकानियमकिसीभी-क़ानूनकीव्याख्याकामूलनियमहैएकऐसीव्याख्याजोअधिनियमकोएकसुसंगतसंपूर्ण बनातीहै, अदालतोंकाउद्देश्यहोनाचाहिएऔरएकऐसानिर्माणजोमूर्ति, हिस्सोंकेबीचअसंगतियाप्रतिकूलतासेबचाताहैउसेअपनायाजानाचाहिए। केविभिन्नखंडोंया जी. एच. 1079 ए. 1080 [2018] 7 एस. सी. आर.सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट याचिकाओंकोखारिजकरतेहुएन्यायालयने -1.1 , 1961 कीधारा10 यहअभिनिर्धारितकियाकिआयकरअधिनियमएएकविशेषलाभकारीप्रावधानहैऔरऐसीधाराकेतहतकटौतीकाउद्देश्यऐसीव्यावसायिकसंस्थाओंकोउपयुक्तकटौतीप्रदानकरकेइसराष्ट्रकेमुक्तव्यापारक्षेत्रमेंस्थितनएव्यावसायिक[पैरा10] [1087-एफ]उपक्रमोंकोप्रोत्साहितकरनाऔरबढ़ावादेनाहै। बी. 1.2 धारा80एचएचसीऔर80एचएचईकेतहतदीगईकुलकारोबारकीपरिभाषाकोधारा10 एकेउद्देश्यकेलिएनहींअपनायाजासकताहैक्योंकिकुलकारोबारकातकनीकी, , धारा10 एअर्थजिसमेंकुलराशिसेकिसीभीखर्चमेंकमीकीपरिकल्पनानहींकीगईहै,केतहतकटौतीकीगणनाकरनेकेलिएविचारमेंलियाजानाचाहिए।जबअर्थस्पष्टहोताहैतोअन्यप्रावधानोंसेकुलकारोबारकाअर्थआयातकरनेकीकोईआवश्यकतानहींहोतीहै।यदिआई. टी. अधिनियमकीधारा2 केतहतकिसीशब्दकोपरिभाषितकियागयाहै, तो'कुलयहपरिभाषाउनसभीप्रावधानोंपरलागूहोगीजिनमेंएकहीशब्ददिखाईदेताहै।चूंकिकारोबार' शब्दकोधारा80एचएचसीऔर80एचएचईकेस्पष्टीकरणमेंपरिभाषितकिया"गयाहै, ", यहजिसमेंयहस्पष्टरूपसेकहागयाहैकिकेवलइसधाराकेउद्देश्योंकेलिएधारा10 [पैराकेवलउसधाराकेउद्देश्योंकेलिएलागूहोगानकिएकेउद्देश्यकेलिए।-14] [1089-एसी] सी. डी. ई. 2. एकक़ानूनविधायिकाकाइरादाहैजोविभिन्नतथ्योंऔरपरिस्थितियोंकोध्यानमेंरखतेहुएइसेलागूकरताहै।यहकानूनकाएकप्रमुखसिद्धांतहैकिन्यायालयद्वाराव्याख्याइसतरहसेकीजाएगीकिविधायिकाकाइरादाप्रबलहोऔरपक्षोंकेसाथकोईअन्यायनहो।सामंजस्यपूर्णनिर्माणकानियमकिसीभीक़ानूनकीव्याख्याकामूलनियमहै।एकऐसी , व्याख्याजोअधिनियमकोएकसुसंगतसमग्रबनातीहैन्यायालयोंकाउद्देश्यहोनाचाहिएऔरएकऐसानिर्माणजोमूर्तिकेविभिन्नखंडोंयाहिस्सोंकेबीचअसंगतियाप्रतिकूलतासे-बचाताहै, कोअपनायाजानाचाहिए।[पैरा15] [1089-डीई] एफ. जी. 3. तदनुसार, 10 अधिनियमकीधाराएकेतहतकटौतीकीगणनाकासूत्रइसप्रकारहोगाः एच. 1081 -III बनामएच. सी. एल. सीएमआर।आयकरकेंद्रप्रौद्योगिकीलिमिटेड। ए. परिभाषितकेअनुसारनिर्यातकारोबार आई. टी. अधिनियमकीधारा10 एकेस्पष्टीकरण2 (IV) में= X _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ निर्यातलाभव्यवसायकाकुललाभ10 2 (IV) + कारोबारजैसाकिआईटीअधिनियमकीधाराएकेस्पष्टीकरणमेंपरिभाषितकियागयाहैआय निर्यातघरेलूबिक्री बी. -[पैरा18] [1090-एफएच]4. , 10 एतत्कालमामलेमेंयदिआईटीअधिनियमकीधाराकेतहतकंप्यूटरसॉफ्टवेयरकेवितरणकेलिएमालढुलाई, दूरसंचारऔरबीमापरकटौती, , तोयहकीअनुमतिकेवलनिर्यातकारोबारमेंदीजातीहैलेकिनकुलकारोबारसेनहींअनजानेमें, गैरकानूनी, अर्थहीनऔरअतार्किकपरिणामकोजन्मदेगाजोप्रत्यर्थीकेसाथ[पैरागंभीरअन्यायकाकारणबनेगाजोकभीभीविधायिकाकाइरादानहींहोसकताथा।-19] [1091-एबी] सी. डी. Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, CENTRAL-III versus HCL TECHNOLOGIES LTD. [[2018] 7 S.C.R. 1079] (2018) [2018] 7 S.C.R. 1079 COMMISSIONER OF INCOME TAX, CENTRAL-III v. HCL TECHNOLOGIES LTD. (Civil Appeal Nos. 8489-8490 of 2013) APRIL 24, 2018 [R. K. AGRAWAL AND R. BANUMATHI, JJ.] Income Tax Act, 1961 – ss.10A, 80HHC and 80HHE – Claimof certain expenses attributable to the delivery of software outsideIndia or in providing technical services from ‘total turnover’ by theRespondent u/s. 10A of the IT Act – Neither s.10A nor s.2 of the ITAct define the term ‘total turnover’ – However, the term ‘totalturnover’ is given in clause (ba) of the Explanation to s.80 HHC ofthe IT Act – Held: The definition of total turnover given u/ss. 80HHCand 80HHE cannot be adopted for the purpose of s.10A as thetechnical meaning of total turnover, which does not envisage thereduction of any expenses from the total amount, is to be taken intoconsideration for computing the deduction u/s.10A – When themeaning is clear, there is no necessity of importing the meaning oftotal turnover from the other provisions – What is excluded from‘export turnover’ must also be excluded from ‘total turnover’, sinceone of the components of ‘total turnover’ is export turnover – Evenin common parlance, when the object of the formula is to arrive atthe profit from export business, expenses excluded from exportturnover have to be excluded from total turnover also – Otherwise,any other interpretation makes the formula unworkable andabsurd – Hence, such deduction shall be allowed from the totalturnover in same proportion as well – In the same way, expensesincurred in foreign exchange for providing the technical servicesoutside shall be allowed to exclude from the total turnover. Interpretation of Statutes – Harmonious Construction – Held:The rule of harmonious construction is the thumb rule tointerpretation of any statute – An interpretation which makes theenactment a consistent whole, should be the aim of the Courts anda construction which avoids inconsistency or repugnancy betweenthe various sections or parts of the statue should be adopted. 1079 A B CDE F G ADismissing the appeals, the Court HELD: 1.1 Section 10A of the Income Tax Act, 1961 is aspecial beneficial provision and the purpose of deduction undersuch Section is to encourage and boost the new businessundertakings situated in the free trade zone of this Nation byBproviding suitable deductions to such business entities.[Para 10] [1087-F] 1.2 The definition of total turnover given under Sections80HHC and 80HHE cannot be adopted for the purpose of Section10A as the technical meaning of total turnover, which does notCenvisage the reduction of any expenses from the total amount, isto be taken into consideration for computing the deduction underSection 10A. When the meaning is clear, there is no necessity ofimporting the meaning of total turnover from the other provisions.If a term is defined under Section 2 of the IT Act, then theDdefinition would be applicable to all the provisions wherein thesame term appears. As the term ‘total turnover’ has been definedin the Explanation to Section 80HHC and 80HHE, wherein it hasbeen clearly stated that “for the purposes of this Section only”, itwould be applicable only for the purposes of that Sections andnot for the purpose of Section 10A. [Para 14] [1089-A-C]E 2. A Statute is the intention of the legislature who enacts itafter having regard to various facts and circumstances. It is acardinal principle of law that the interpretation by the Court shallbe done in such a way that the intention of the legislature shallFprevail and no injustice occurred with the parties. The rule ofharmonious construction is the thumb rule to interpretation ofany statute. An interpretation which makes the enactment aconsistent whole, should be the aim of the Courts and aconstruction which avoids inconsistency or repugnancy betweenthe various sections or parts of the statue should be adopted.G[Para 15] [1089-D-E] 3. Accordingly, the formula for computation of the deductionunder Section10A of the Act would be as follows: Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, CENTRAL-III versus HCL TECHNOLOGIES LTD. [[2018] 7 S.C.R. 1079] (2018) [2018] 7 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ਕਮਮਸਨਰ, ਸੈਟਰਲ-III ਬਨਾਮ ਐੱਚਸੀਐੱਲ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀਜ ਮਲਮਮਟਡ (ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 2013 ਦਾ 8489-8490) ਅਪਰੈਲ 24,2018 [ਆਰ. ਕੇ. ਅਗਰਵਾਲ ਅਤੇ ਆਰ. ਭਾਨੂਮਥੀ, ਜੇ. ਜੇ.] ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ, 1961-ਉਪ.ਧਾਰਾ.10ਏ, 80ਐਚ.ਐਚ.ਸੀ ਅਤੇ 80ਐਚ.ਐਚ.ਈ-ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸਾੱਫਟਵੇਅਰ ਦੀ ਸਪੁਰਦਗੀ ਜਾਂ ਜਵਾਬਦੇਹ ਯੂ/ਐਸ ਦੁਆਰਾ 'ਕੁਾੱਲ ਟਰਨਓਵਰ' ਤੋਂ ਤਕਨੀਕੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਕੁਝ ਖਰਮਚਆਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ. ਆਈ. ਟੀ. ਐਕਟ ਦਾ 10ਏ - ਆਈਟੀ ਐਕਟ ਦੇ ਨਾ ਤਾਂ ਧਾਰਾ10ਏ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਧਾਰਾ2 'ਕੁਾੱਲ ਟਰਨਓਵਰ' ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਪਮਰਭਾਸ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹਨ. - - ਹਾਲਾਂਮਕ, 'ਕੁਾੱਲ ਟਰਨਓਵਰ' ਸ਼ਬਦ ਆਈਟੀ ਐਕਟ ਦੇ ਧਾਰਾ80 ਐਚਐਚਸੀ ਦੀ ਮਵਆਮਖਆ ਦੇ ਖੰਡ (ਬੀਏ) ਮਵਾੱਚ ਮਦਾੱਤਾ ਮਗਆ ਹੈ - ਆਯੋਮਜਤ ਕੀਤਾ ਮਗਆਃ ਕੁਾੱਲ ਟਰਨਓਵਰ ਦੀ ਪਮਰਭਾਸ਼ਾ ਅਧੀਨ /ਉਪ.ਧਾਰਾ ਮਦਾੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। 80ਐਚ.ਐਚ.ਸੀ ਅਤੇ 80ਐਚ.ਐਚ.ਈ ਨੂੰ ਧਾਰਾ10ਏ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਅਪਣਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਮਕਉਂਮਕ ਕੁਾੱਲ ਟਰਨਓਵਰ ਦਾ ਤਕਨੀਕੀ ਅਰਥ, ਜੋ ਕੁਾੱਲ ਰਕਮ ਮਵਾੱਚੋਂ ਮਕਸੇ ਵੀ ਖਰਚੇ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਨੂੰ ਕਟੌਤੀ ਅਧੀਨ /ਧਾਰਾ10ਏ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮਧਆਨ ਮਵਾੱਚ ਰਾੱਮਖਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ-ਜਦੋਂ ਅਰਥ ਸਪਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਪਰਬੰਧਾਂ ਤੋਂ ਕੁਾੱਲ ਟਰਨਓਵਰ ਦੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਆਯਾਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋਡ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ. - ਮਜਸ ਨੂੰ 'ਮਨਰਯਾਤ ਟਰਨਓਵਰ' ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰਾੱਮਖਆ ਮਗਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ 'ਕੁਾੱਲ ਟਰਨਓਵਰ' ਤੋਂ ਵੀ ਬਾਹਰ ਰਾੱਮਖਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਮਕਉਂਮਕ 'ਕੁਾੱਲ ਟਰਨਓਵਰ' ਦਾ ਇਾੱਕ ਮਹਾੱਸਾ ਮਨਰਯਾਤ ਟਰਨਓਵਰ ਹੈ-ਆਮ ਬੋਲਚਾਲ ਮਵਾੱਚ ਵੀ, ਜਦੋਂ ਫਾਰਮੂਲੇ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਮਨਰਯਾਤ ਕਾਰੋਬਾਰ ਤੋਂ ਲਾਭ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਨਰਯਾਤ ਟਰਨਓਵਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰਾੱਖੇ ਖਰਮਚਆਂ ਨੂੰ ਕੁਾੱਲ ਟਰਨਓਵਰ ਤੋਂ ਵੀ ਬਾਹਰ ਰਾੱਮਖਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ - ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਕੋਈ ਵੀ ਹੋਰ ਮਵਆਮਖਆ ਫਾਰਮੂਲੇ ਨੂੰ ਬੇਕਾਰ ਅਤੇ ਬੇਤੁਕਾ ਬਣਾ ਮਦੰਦੀ ਹੈ - ਇਸ ਲਈ, ਇਸ ਤਰਹਾਂ ਦੀ ਕਟੌਤੀ ਨੂੰ ਉਸੇ ਅਨੁਪਾਤ ਮਵਾੱਚ ਕੁਾੱਲ ਟਰਨਓਵਰ ਤੋਂ ਵੀ ਆਮਗਆ ਮਦਾੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ-ਇਸੇ ਤਰਹਾਂ, ਬਾਹਰ ਤਕਨੀਕੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਮਵਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਮਵਾੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਖਰਮਚਆਂ ਨੂੰ ਕੁਾੱਲ ਟਰਨਓਵਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰਾੱਖਣ ਦੀ ਆਮਗਆ ਮਦਾੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੀ ਮਵਆਮਖਆ-ਸਦਭਾਵਨਾਪੂਰਨ ਮਨਰਮਾਣ-ਆਯੋਮਜਤਃ ਸਦਭਾਵਨਾਪੂਰਨ ਮਨਰਮਾਣ ਦਾ ਮਨਯਮ ਮਕਸੇ ਵੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਮਵਆਮਖਆ ਲਈ ਅੰਗੂਠਾ ਮਨਯਮ ਹੈ-ਇਾੱਕ ਅਮਜਹੀ ਮਵਆਮਖਆ ਜੋ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਇਾੱਕ ਇਕਸਾਰ ਸੰਪੂਰਨ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਦਾਲਤਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਾੱਕ ਅਮਜਹੀ ਉਸਾਰੀ ਜੋ ਬੁਾੱਤ ਦੇ ਵਾੱਖ-ਵਾੱਖ ਭਾਗਾਂ ਜਾਂ ਮਹਾੱਮਸਆਂ ਦਰਮਮਆਨ ਅਸੰਗਤਤਾ ਜਾਂ ਨਫ਼ਰਤ ਤੋਂ ਬਚਦੀ ਹੈ, ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਪੀਲਾਂ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਮਕਹਾਃ ਆਯੋਮਜਤ: 1.1 ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ, 1961 ਦੀ ਧਾਰਾ 10 ਏ ਇਾੱਕ ਮਵਸ਼ੇਸ਼ ਲਾਭਕਾਰੀ ਮਵਵਸਥਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਧਾਰਾ ਦੇ ਤਮਹਤ ਕਟੌਤੀ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਅਮਜਹੀਆਂ ਵਪਾਰਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਢੁਕਵੀਂ ਕਟੌਤੀ ਪਰਦਾਨ ਕਰਕੇ ਇਸ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਮੁਕਤ ਵਪਾਰ ਖੇਤਰ ਮਵਾੱਚ ਸਮਥਤ ਨਵੇਂ ਵਪਾਰਕ ਉੱਦਮਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। [ਪੈਰਾ 10] [1087-ਐੱਫ] 1.2 ਸੈਕਸ਼ਨ 80 ਐਚਐਚਸੀ ਅਤੇ 80 ਐਚਐਚਐਚਈ ਦੇ ਤਮਹਤ ਮਦਾੱਤੀ ਗਈ ਕੁਾੱਲ ਟਰਨਓਵਰ ਦੀ ਪਮਰਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸੈਕਸ਼ਨ 10 ਏ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਅਪਣਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਮਕਉਂਮਕ ਕੁਾੱਲ ਟਰਨਓਵਰ ਦਾ ਤਕਨੀਕੀ ਅਰਥ, ਜੋ ਮਕ ਕੁਾੱਲ ਰਕਮ ਮਵਾੱਚੋਂ ਮਕਸੇ ਵੀ ਖਰਚੇ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਨੂੰ ਸੈਕਸ਼ਨ 10 ਏ ਦੇ ਤਮਹਤ ਕਟੌਤੀ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮਵਚਾਮਰਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ. ਜਦੋਂ ਅਰਥ ਸਪਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਪਰਬੰਧਾਂ ਤੋਂ ਕੁਾੱਲ ਟਰਨਓਵਰ ਦਾ ਅਰਥ ਆਯਾਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋਡ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਸ਼ਬਦ ਆਈ. ਟੀ. ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 2 ਦੇ ਤਮਹਤ ਪਮਰਭਾਮਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਮਗਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਮਰਭਾਸ਼ਾ ਉਨਹਾਂ ਸਾਰੇ ਪਰਬੰਧਾਂ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗੀ ਮਜਾੱਥੇ ਇਾੱਕੋ ਸ਼ਬਦ ਮਦਖਾਈ ਮਦੰਦਾ ਹੈ। ਮਜਵੇਂ ਮਕ 'ਕੁਾੱਲ ਟਰਨਓਵਰ' ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਸੈਕਸ਼ਨ 80ਐਚਐਚਸੀ ਅਤੇ 80ਐਚਐਚਈ ਦੀ ਮਵਆਮਖਆ ਮਵਾੱਚ ਪਮਰਭਾਮਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਮਗਆ ਹੈ, ਮਜਸ ਮਵਾੱਚ ਇਹ ਸਪਾੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਕਹਾ ਮਗਆ ਹੈ ਮਕ "ਮਸਰਫ ਇਸ ਸੈਕਸ਼ਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ", ਇਹ ਮਸਰਫ ਉਸ ਸੈਕਸ਼ਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗਾ ਨਾ ਮਕ ਸੈਕਸ਼ਨ 10 ਏ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ। [ਪੈਰਾ 14] [1089- ਏ-ਸੀ] 2. ਕਾਨੂੰਨ ਮਵਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵਾੱਖ-ਵਾੱਖ ਤਾੱਥਾਂ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੂੰ ਮਧਆਨ ਮਵਾੱਚ ਰਾੱਖ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਇਾੱਕ ਮੁਾੱਖ ਮਸਧਾਂਤ ਹੈ ਮਕ ਅਦਾਲਤ ਦੁਆਰਾ ਮਵਆਮਖਆ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਮਕ ਮਵਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਕਾਇਮ ਰਹੇ ਅਤੇ ਮਧਰਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਬੇਇਨਸਾਫੀ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਸਦਭਾਵਨਾਪੂਰਨ ਮਨਰਮਾਣ ਦਾ ਮਨਯਮ ਮਕਸੇ ਵੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਮਵਆਮਖਆ ਲਈ ਅੰਗੂਠੇ ਦਾ ਮਨਯਮ ਹੈ। ਇਾੱਕ ਅਮਜਹੀ ਮਵਆਮਖਆ ਜੋ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਇਾੱਕ ਇਕਸਾਰ ਸੰਪੂਰਨ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਦਾਲਤਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਾੱਕ ਅਮਜਹੀ ਉਸਾਰੀ ਜੋ ਬੁਾੱਤ ਦੇ ਵਾੱਖ-ਵਾੱਖ ਭਾਗਾਂ ਜਾਂ ਮਹਾੱਮਸਆਂ ਦਰਮਮਆਨ ਅਸੰਗਤਤਾ ਜਾਂ ਨਫ਼ਰਤ ਤੋਂ ਬਚਦੀ ਹੈ, ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। [ਪੈਰਾ 15] [1089-ਡੀ-ਈ] 3. ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 10 ਏ ਦੇ ਤਮਹਤ ਕਟੌਤੀ ਦੀ ਗਣਨਾ ਲਈ ਫਾਰਮੂਲਾ ਹੇਠ ਮਲਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਵੇਗਾਃ ਐਕਸਪੋਰਟ ਟਰਨਓਵਰ ਮਜਵੇਂ ਮਕ ਆਈਟੀ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 10 ਏ ਦੀ ਮਵਆਮਖਆ 2 (IV) ਮਵਾੱਚ ਪਮਰਭਾਮਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਮਗਆ ਹੈ ਐਕਸਪੋਰਟ ਲਾਭ = ਕਾਰੋਬਾਰ ਦਾ ਕੁਾੱਲ ਲਾਭ X _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ ਆਈ. ਟੀ. ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 10 ਏ ਦੀ ਮਵਆਮਖਆ 2 (IV) ਮਵਾੱਚ ਪਮਰਭਾਮਸ਼ਤ ਮਨਰਯਾਤ ਟਰਨਓਵਰ + ਘਰੇਲੂ ਮਵਕਰੀ ਆਮਦਨ Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, CENTRAL-III versus HCL TECHNOLOGIES LTD. [[2018] 7 S.C.R. 1079] (2018) निर्यातघरेलूबिक्री बी. -[पैरा18] [1090-एफएच]4. , 10 एतत्कालमामलेमेंयदिआईटीअधिनियमकीधाराकेतहतकंप्यूटरसॉफ्टवेयरकेवितरणकेलिएमालढुलाई, दूरसंचारऔरबीमापरकटौती, , तोयहकीअनुमतिकेवलनिर्यातकारोबारमेंदीजातीहैलेकिनकुलकारोबारसेनहींअनजानेमें, गैरकानूनी, अर्थहीनऔरअतार्किकपरिणामकोजन्मदेगाजोप्रत्यर्थीकेसाथ[पैरागंभीरअन्यायकाकारणबनेगाजोकभीभीविधायिकाकाइरादानहींहोसकताथा।-19] [1091-एबी] सी. डी. 5. , यहांतककिआमबोलचालमेंजबसूत्रकाउद्देश्यनिर्यातव्यवसायसेलाभप्राप्तकरनाहै, तोनिर्यातकारोबारसेबाहररखेगएखर्चोंकोकुलकारोबारसेभीबाहररखाजाना, ,चाहिए।अन्यथाकोईभीअन्यव्याख्यासूत्रकोअव्यवहारिकऔरबेतुकाबनादेतीहै।इसलिएदीजाएगी।[पैरा20]इसतरहकीकटौतीकोसमानअनुपातमेंकुलकारोबारसेभीअनुमति[1091-सी] 6. , मालढुलाई, दूरसंचारबाहरप्रदानकीजानेवालीतकनीकीसेवाओंपरखर्चकेमुद्देपरआदिकेखर्चोंकेमामलेमेंअपनाईजानेवालीव्याख्याकेउसीसिद्धांतकापालनकियाजाना, , उसीतरह, चाहिएअन्यथागणनाकासूत्रव्यर्थहोगा।इसलिएबाहरतकनीकीसेवाएंप्रदानकरनेकेलिएविदेशीमुद्रामेंकिएगएखर्चोंकोकुलकारोबारसेबाहररखनेकीअनुमतिदीजाएगी।[पैरा21] [1091-डी] एफ. . एच. आयकरआयुक्तबनामजे गोटला(1985) 23; टैक्समैन14जे(एससी):सी. आई. टी. बनामटाटाएल्क्सीलिमिटेड(2012) 204 321/17-टैक्समैनसंदर्भित। जी. संदर्भितनिर्णय (1985) 23 14जे(एससी) करअधिकारीकोसंदर्भितकियागयाहै पैरा16 (2012) 204 321/17 पैरा17 करअधिकारीमेंसंदर्भित एच. 1082 सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट [2018] 7 एससीआर। ए. 2013 . 8489-8490।सिविलअपीलीयन्यायनिर्णयःकीसिविलअपीलसं 2009 केआई. टी. ए. सं. 1244 और2009 के1250 मेंनईदिल्लीमेंदिल्लीउच्च15.12.2009 न्यायालयकेदिनांकितकेनिर्णयऔरआदेशसे सह बी. 2013 8535 और8555-8556,2012 कीसिविलअपीलसंख्याकीसिविलअपील7853 और8789,2013 8559,8558,8529-संख्याकीसिविलअपीलसंख्या8530,8515,8557,8524,8518,8525 और8539,2018 कीसिविलअपील4392,2013 8562 और8533,2012 संख्याकीसिविलअपीलसंख्याकीसिविल 7854,2013 8560,2018 अपीलसंख्याकीसिविलअपीलसंख्याकीसिविलअपील4393, 8537,8543,8492,8540-8541,2013 कीसंख्यासिविलअपीलसंख्या8542,8551,8494,8527,2014 सिविलअपीलसंख्याकीसिविलअपीलसंख्या4543, सिविलअपील सी. डी. ई. एफ. जी. एस. गणेश, एम. एस. , के. , अजयवोहरा, , , स्यालीराधाकृष्णनअरविंददातारपर्सीपारदीवाला, , , अनुजसरमा, . जे. जॉनएंडवरिष्ठअधिवक्ताप्रतापवेणुगोपालसुश्रीनिहारिकामेसर्सकेकंपनी, आनंदसुकुमार, एस. सुकुमारन, भुपेशए. एच. 1083 -III बनामएच. सी. एल. सीएमआर।आयकरकेंद्रप्रौद्योगिकीलिमिटेड। कुमारपाठक, , एस. वसीमए. कादरी, , , श्रीमतीमीरामाथुररुपेशकुमारअरिजीतप्रसादश्रीमतीरेखापांडे, . , , , , श्रीमतीएनअन्नपूर्णीश्रीमतीअनिलकटियारसुश्रीकविताझाउदितनरेश, , , ए. एस. अमन, , देबमाल्याबनर्जीमनीषशर्माकार्तिकभटनागरअविरलकपूरअधिवक्तामेसर्स।करंजावालाएंडकंपनी।मोहितचौधरी, सुश्रीपूजाशर्मा, इमरानअली, बलविंदरसिंहसूरी, कुणालसचदेवा, सुश्रीगरिमाशर्मा, मयंकनागी, सुश्रीहुस्नालनागी, के. वी. मोहन, आर. के. राघवन, के. वी. , , के. के. , , बालकृष्णनसेंथिलजगदीशनचैतन्यकुणालवर्माश्रीमतीयुगांधरापवारझा, , टी. , वी. , के. आर. वासुदेवन, पीयूषभारद्वाजसूर्यनारायणबालचंद्रनसिद्धार्थनायडू, एम/एस. के. एस. एन. एंडकंपनी, अमितकुमारसिंह, श्रीमतीके. एनाटोलीसेमा, ., , , , टी. , अमितजेयोगिंदरहांडूनिशांतकुमारप्रतापवेणुगोपाल।लखनपालसूर्यनारायणसंजयकुनूर, आर. एन. केसवानी, रंजीतबी. राउत, , , सुश्रीसुरभीकपूरश्रीमतीबीनागुप्ता, , , , , , तरुणगुलाटीस्पर्शभार्गवसुश्रीइशिताफरसैयाअनुपममिश्राशशिमैथ्यूजकिशोरकुणालनागेश्वरराव, पुखरंबमरमेशकुमार, संदीपएस. करहैल, सुश्रीशेरीगोयल, अधिवक्तागणअंभोज, , , , , कुमारसिन्हासत्येनसेठीसुश्रीआरतीत्रानापांडासुश्रीगार्गीसेठीरामेश्वरप्रसादगोयल, , धीरजनायर, लनायर, , .अश्विननायरऋतुंजयगुप्तानिखिसचितजॉलीसुश्रीउपस्थितदलोंकेलिए। बी. सी. डी. ई. एफ. न्यायालयकानिर्णयइसकेद्वारादियागयाथा आर. के. , जे. 1.अग्रवालछुट्टीदेदीगई। 2. येअपीलेंदिल्लीउच्चन्यायालयद्वारा2009 केआई. टी. ए. संख्या1244 और1250 में2 , पारितकिएगएविवादितफैसलेऔरदिनांककेआदेशकेखिलाफदायरकीगईहैंजिसमें-,उच्चन्यायालयकीखंडपीठनेराजस्वअपीलार्थीद्वारादायरअपीलोंकोखारिजकरदियाथा('') 1 जबकिआयकरअपीलीयन्यायाधिकरणसंक्षेपमेंन्यायाधिकरणद्वारादिनांककेपारित, आदेशकोबरकराररखाथा।चूँकिमुख्यमामलेसेजुड़ीसभीअपीलोंमेंमूलप्रश्नसमानहैइसलिएइससामान्यनिर्णयकेमाध्यमसेइसकानिपटाराकियाजाएगा। जी. एच. 1084 [2018] 7 एस. सी. आर.सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट ए. 2013 . 8489-8490 3.कीसिविलअपीलसंसंक्षिप्ततथ्यः Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, CENTRAL-III versus HCL TECHNOLOGIES LTD. [[2018] 7 S.C.R. 1079] (2018) 3. Accordingly, the formula for computation of the deductionunder Section10A of the Act would be as follows: H Export turnover as defined in Explanation 2 (IV) of Section 10A of IT Act Export Profit = total Profit of the Business X _____________________________ Export turnover as defined in Explanation 2(IV) of Section 10A of the IT Act + domestic sale proceeds [Para 18] [1090-F-H] 4. In the instant case, if the deductions on freight,telecommunication and insurance attributable to the delivery ofcomputer software under Section10A of the IT Act are allowedonly in Export Turnover but not from the Total Turnover then, itwould give rise to inadvertent, unlawful, meaningless and illogicalresult which would cause grave injustice to the Respondent whichcould have never been the intention of the legislature. [Para 19][1091-A-B] 5. Even in common parlance, when the object of the formulais to arrive at the profit from export business, expenses excludedfrom export turnover have to be excluded from total turnoveralso. Otherwise, any other interpretation makes the formulaunworkable and absurd. Hence, such deduction shall be allowedfrom the total turnover in same proportion as well. [Para 20][1091-C] 6. On the issue of expenses on technical services providedoutside, the same principle of interpretation as followed in thecase of expenses of freight, telecommunication etc. is to befollowed, otherwise the formula of calculation would be futile.Hence, in the same way, expenses incurred in foreign exchangefor providing the technical services outside shall be allowed toexclude from the total turnover. [Para 21] [1091-D] Commissioner of Income Tax v. J.H. Gotla (1985) 23 ;Taxman 14J (SC) : CIT v. Tata Elxsi Ltd. (2012) 204Taxman 321/17 – referred to. Case Law Reference(1985) 23 Taxman 14J (SC) referred toPara 16(2012) 204 Taxman 321/17 referred toPara 17 A B C DE F G H ACIVIL APPELLATE JURISDICTION : Civil Appeal Nos. 8489-8490 of 2013. From the Judgment and Order dated 15.12.2009 of the High Courtof Delhi at New Delhi in ITA Nos. 1244 of 2009 & 1250 of 2009 WITH B Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, CENTRAL-III versus HCL TECHNOLOGIES LTD. [[2018] 7 S.C.R. 1079] (2018) 3. ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 10 ਏ ਦੇ ਤਮਹਤ ਕਟੌਤੀ ਦੀ ਗਣਨਾ ਲਈ ਫਾਰਮੂਲਾ ਹੇਠ ਮਲਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਵੇਗਾਃ ਐਕਸਪੋਰਟ ਟਰਨਓਵਰ ਮਜਵੇਂ ਮਕ ਆਈਟੀ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 10 ਏ ਦੀ ਮਵਆਮਖਆ 2 (IV) ਮਵਾੱਚ ਪਮਰਭਾਮਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਮਗਆ ਹੈ ਐਕਸਪੋਰਟ ਲਾਭ = ਕਾਰੋਬਾਰ ਦਾ ਕੁਾੱਲ ਲਾਭ X _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ ਆਈ. ਟੀ. ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 10 ਏ ਦੀ ਮਵਆਮਖਆ 2 (IV) ਮਵਾੱਚ ਪਮਰਭਾਮਸ਼ਤ ਮਨਰਯਾਤ ਟਰਨਓਵਰ + ਘਰੇਲੂ ਮਵਕਰੀ ਆਮਦਨ [ਪੈਰਾ 18] [1090-ਐੱਫ-H] 4. ਤੁਰੰਤ ਮਾਮਲੇ ਮਵਾੱਚ, ਜੇ ਆਈਟੀ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 10 ਏ ਦੇ ਤਮਹਤ ਕੰਮਪਊਟਰ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਦੀ ਸਪੁਰਦਗੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮਾਲ ਢੁਆਈ, ਦੂਰਸੰਚਾਰ ਅਤੇ ਬੀਮਾ 'ਤੇ ਕਟੌਤੀਆਂ ਦੀ ਆਮਗਆ ਮਸਰਫ ਐਕਸਪੋਰਟ ਟਰਨਓਵਰ ਮਵਾੱਚ ਮਦਾੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਟੋਟਲ ਟਰਨਓਵਰ ਤੋਂ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਅਣਜਾਣੇ ਮਵਾੱਚ, ਗੈਰਕਾਨੂੰਨੀ, ਅਰਥਹੀਣ ਅਤੇ ਤਰਕਹੀਣ ਨਤੀਜੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਵੇਗਾ ਜੋ ਜਵਾਬਦੇਹ ਨਾਲ ਗੰਭੀਰ ਬੇਇਨਸਾਫੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੇਗਾ ਜੋ ਕਦੇ ਵੀ ਮਵਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ। [ਪੈਰਾ 19] [1091-ਏ-ਬੀ] 5. ਇਾੱਥੋਂ ਤਾੱਕ ਮਕ ਆਮ ਬੋਲਚਾਲ ਮਵਾੱਚ, ਜਦੋਂ ਫਾਰਮੂਲੇ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਮਨਰਯਾਤ ਕਾਰੋਬਾਰ ਤੋਂ ਲਾਭ ਪਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਨਰਯਾਤ ਟਰਨਓਵਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰਾੱਖੇ ਖਰਮਚਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕੁਾੱਲ ਟਰਨਓਵਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰਾੱਮਖਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਕੋਈ ਵੀ ਹੋਰ ਮਵਆਮਖਆ ਫਾਰਮੂਲੇ ਨੂੰ ਬੇਕਾਰ ਅਤੇ ਬੇਤੁਕਾ ਬਣਾ ਮਦੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਇਸ ਤਰਹਾਂ ਦੀ ਕਟੌਤੀ ਨੂੰ ਉਸੇ ਅਨੁਪਾਤ ਮਵਾੱਚ ਕੁਾੱਲ ਟਰਨਓਵਰ ਤੋਂ ਵੀ ਆਮਗਆ ਮਦਾੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। [ਪੈਰਾ 20] [1091-ਸੀ] 6. ਬਾਹਰ ਮੁਹਾੱਈਆ ਕਰਵਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਤਕਨੀਕੀ ਸੇਵਾਵਾਂ 'ਤੇ ਖਰਮਚਆਂ ਦੇ ਮੁਾੱਦੇ' ਤੇ, ਮਾਲ ਢੁਆਈ, ਦੂਰਸੰਚਾਰ ਆਮਦ ਦੇ ਖਰਮਚਆਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਮਵਾੱਚ ਉਸੇ ਤਰਹਾਂ ਦੇ ਮਵਆਮਖਆ ਦੇ ਮਸਧਾਂਤ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਗਣਨਾ ਦਾ ਫਾਰਮੂਲਾ ਮਵਅਰਥ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ, ਇਸੇ ਤਰਹਾਂ, ਬਾਹਰ ਤਕਨੀਕੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਮਵਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਮਵਾੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਖਰਮਚਆਂ ਨੂੰ ਕੁਾੱਲ ਟਰਨਓਵਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰਾੱਖਣ ਦੀ ਆਮਗਆ ਮਦਾੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। [ਪੈਰਾ 21] [1091-ਡੀ] ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ਦੇ ਕਮਮਸ਼ਨਰ ਬਨਾਮ. ਜੇ.ਐਚ.ਗੋਟਲਾ (1985) 23; ਟੈਕਸਮੈਨ 14 ਜੇ (ਐਸਸੀ) ਸੀਆਈਟੀ ਬਨਾਮ ਟਾਟਾ ਐਲਕਸੀ ਮਲਮਮਟਡ (2012) 204 ਟੈਕਸਮੈਨ 321/17-ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਮਦਾੱਤਾ ਮਗਆ. ਕੇਸ ਲਾਅ ਰੈਫਰੈਂਸ (1985) 23 ਟੈਕਸਮੈਨ 14ਜੇ (ਐੱਸਸੀ) ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਮਦਾੱਤਾ ਮਗਆ.ਪੈਰਾ 16 (2012) 204 ਟੈਕਸਮੈਨ 321/17 ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਮਦਾੱਤਾ ਮਗਆ.ਪੈਰਾ 17 ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਮਨਆਂਇਕ ਫੈਸਲਾਃ ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 2013 ਦਾ 8489-8490. ਨਵੀਂ ਮਦਾੱਲੀ ਮਵਖੇ ਮਦਾੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ 15.12.2009 ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਅਤੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਆਈਟੀਏ ਨੰ. 2009 ਦਾ 1244 ਅਤੇ 2009 ਦਾ 1250 ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 8535 ਅਤੇ 8555-8556 ਦੇ 2013, ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 2012 ਦੀ 7853 ਅਤੇ 8789, ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 8559, 8558, 8529-8530,8515,8557,8524,8518,8525 ਅਤੇ 8539 2013, ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 2018 ਦਾ 4392, ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 2013 ਦਾ 8562 ਅਤੇ 8533, ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 2012 ਦਾ 7854, ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 2013 ਦਾ 8560, ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 2018 ਦਾ 4393, ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 8537, 8543, 8492, 8540-8541,8542,8551,8494,8527 2013, ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 2014 ਦਾ 4543, ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 8536, 8500, 8506, 8553, 8499, 8526, 8501, 8538, 8491 2013, ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 2016 ਦੀ 1098, ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 2013 ਦਾ 8505,8510,8513,8507,8504,8503,8519,8927, ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 2012 ਦਾ 8791, ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 8528, 8523, 8554, 8509, 8521-8522,147 2013, ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 8912 ਦਾ2012, ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 2015 ਦਾ 6594, ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 2013 ਦੀ 8561,8531,8544,8550,8545, ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 2018 ਦਾ 4394, ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 2013 ਦਾ 8929, ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 2016 ਦਾ 1099, ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 2014 ਦਾ 10830, ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 2018 ਦਾ 4395, ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 2013 ਦੀ 8552,8495,8493, ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 2018 ਦਾ 4557, ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 2018 ਦਾ 4537, ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 2013 ਦਾ 9202, ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 2018 ਦਾ 4538 ਅਤੇ 4396-4397, ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 2014 ਦਾ 4293, ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 2018 ਦਾ 4443 ਅਤੇ 4540, ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 2016 ਦਾ 9167, ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 2018 ਦੀ 4444,4445,4447, ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 2015 ਦੀ 646-647, ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 2018 ਦਾ 4398 ਅਤੇ 4399, ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 2015 ਦਾ 77, ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 2018 ਦੇ 4450,4452.4541 ਅਤੇ 4455, ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 2015 ਦਾ 1951, ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 2018 ਦੀ 4544,4458,4400,4542 ਅਤੇ 4461, ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 2015 ਦਾ 9250, ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 2018 ਦਾ 4464, ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 2016 ਦਾ 4427, ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 2018 ਦਾ 4611, ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 9319 ਦਾ 2016, ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 2017 ਦਾ 2999, ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 2018 ਦਾ 4614, ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 2017 ਦਾ 2998 ਅਤੇ 3059, ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 2018 ਦਾ 4612, ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 2016 ਦਾ 11716, ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 2018 ਦਾ 4613, ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 2017 ਦੇ 911,3948,2419,1535,1536,3797,2420,3060,3275 ਅਤੇ 3651. ਐਸ. ਗਣੇਸ਼, ਐਸ.ਧਾਰਾ ਮਸਆਲੀ, ਕੇ. ਰਾਧਾਮਕਰਸ਼ਨਨ, ਅਜੈ ਵੋਹਰਾ, ਅਰਮਵੰਦ ਦਾਤਾਰ, ਪਰਸੀ ਪਾਰਦੀਵਾਲਾ, ਸੀਨੀਅਰ. ਵਕੀਲ, ਪਰਤਾਪ ਵੇਣੂਗੋਪਾਲ, ਸ਼ਰੀਮਤੀ ਮਨਹਾਮਰਕਾ, ਅਨੁਜ ਸਰਮਾ, ਮੈਸਰਜ਼। ਕੇ. ਜੇ. ਜਾਨ ਐਡ ਕੰਪਨੀ, ਆਨੰਦ ਸੁਕੁਮਾਰ, ਐਸ. ਸੁਕੁਮਾਰਨ, ਭੁਪੇਸ਼ Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, CENTRAL-III versus HCL TECHNOLOGIES LTD. [[2018] 7 S.C.R. 1079] (2018) जी. एच. 1084 [2018] 7 एस. सी. आर.सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट ए. 2013 . 8489-8490 3.कीसिविलअपीलसंसंक्षिप्ततथ्यः -(क) एच. सी. एल. , 1956 केतहतप्रत्यर्थीटेक्नोलॉजीजलिमिटेडकंपनीअधिनियमपंजीकृतएककंपनीहैऔरकंप्यूटरसॉफ्टवेयरकेविकासऔरनिर्यातऔरतकनीकीसेवाएंप्रदानकरनेकेव्यवसायमेंलगीहुईहै। बी. (ख) प्रत्यर्थीनेव्यवसायसेसकलआयरु।267,01,76,529/- आई. टी. अधिनियमकीधारा10 . 273,45,39,379/- एकेतहतकटौतीकादावाकरतेहुएरुरुपयेकाशुद्धघाटा6,43,62,850/-2004-05 दिखारहाहै।।प्रत्यर्थीनेआकलनवर्षकेलिएअपनीआयकी01.11.2004 लकी, 91,25,68,114/-।विवरणीपरदाखिजिसमेंअघोषितआयरु।इसकेबाद, 31.03.2005 पर, रुपयेकेलिएआयकासंशोधितरिटर्न।91,16,99,060/-प्रत्यर्थीद्वारादायरकियागयाथाजिसेआयकरअधिनियम, 1961 (संक्षेपमें'आईटी') कीधारा143 अधिनियमकेतहतजांचकेलिएचुनागयाथा। सी. डी. (ग) 1 निर्धारणअधिकारीनेदिनांककेआदेशकेमाध्यमसेकहाकिसॉफ्टवेयरविकास, , शुल्कजैसाकिप्रत्यर्थीद्वारादावाकियागयाहैभारतकेबाहरप्रदानकीजानेवाली, तकनीकीसेवाओंकेलिएकिएगएखर्चोंकीप्रकृतिकेअलावाऔरकुछनहींहै।इसकेअलावाइसतथ्यकोध्यानमेंरखतेहुएकियहविशुद्धरूपसेतकनीकीसेवाएंनहींहैऔरइसमें, सॉफ्टवेयरविकासकाकुछतत्वभीशामिलहैऔरइसतरहकेविभाजनकेअभावमें40 मूल्यांकनअधिकारीनेप्रतिशतकीदरसेइसतरहकेखर्चकाअनुमानलगायाऔरशेष60 प्रतिशतप्रत्यर्थीद्वाराअपनेअपतटीयग्राहकोंकोविदेशीमुद्रामेंतकनीकीसेवाएंप्रदान5 करनेकेलिएऔरकरोड़रुपयेकीकरयोग्यआयकापुनर्मूल्यांकनकिया।137,20,34,576/- 21,81,90,239/-।(घ) औररुपयेकाजुर्माना।व्यथितहोनेकेकारण, (अपील) 331/06-07 कोप्रत्यर्थीनेआयकरआयुक्तकेसमक्षअपीलसंख्याप्राथमिकतादी।विद्वानसी. आई. टी. (अपील्स) नेदिनांक1 केआदेशकेमाध्यमसेआंशिकदी, रूपसेअपीलकीअनुमतिजबकिभारतकेबाहरप्रदानकीजानेवालीतकनीकीसेवाओं10 , केलिएसॉफ्टवेयरविकासशुल्ककेरूपमेंप्रतिशतकाअनुमानलगायाजबकिमूल्यांकन60 अधिकारीद्वाराप्रतिशतकाअनुमानलगायागयाथा। ई. एफ. जी. -(ङ) , केसाथ. व्यथितहोनेकेकारणप्रत्यर्थीसाथराजस्वनेन्यायाधिकरणकेसमक्षआईटी. ए. टी. 3199 और3344/डी. एल./2007 संख्याकोप्राथमिकतादी।न्यायाधिकरणने23.01.2009 , दिनांककेआदेशकेमाध्यमसेप्रत्यर्थीकीअपीलकोस्वीकारकरतेहुएराजस्वद्वारादायरअपीलकोखारिजकरदिया। एच. 1085 -III बनामएच. सी. एल. [आर. के. , जे.] ए.कॉमर।आयकरकेंद्रप्रौद्योगिकीलिमिटेडअग्रवालए.(च) व्यथितहोनेकेकारण, राजस्वनेउच्चन्यायालयकेसमक्षनं. 2009 काआई. टी. ए. सं.125015.12.2009 ।उच्चन्यायालयनेदिनांककेआदेशकेमाध्यमसेराजस्वकीअपीलकोखारिजकरदिया। (छ) , 4. इसलिएयेअपीलेंइसन्यायालयकेसमक्षदायरकीगईहैं।वकीलकोसुनाऔरतत्कालमामलेकेतथ्यात्मकमैट्रिक्सकाअध्ययनविद्वान। पक्षोंकेविद्वानवरिष्ठ बी. -विचारकेलिएबिंदुः 5. इसन्यायालयकेसमक्षविचारकरनेकाएकमात्रबिंदुयहहैकिक्यामामलेकेतथ्योंऔर, 10 परिस्थितियोंमेंसूचनाप्रौद्योगिकीअधिनियमकीधाराएकेतहतस्वीकार्यकटौतीपरकामकरतेसमयसॉफ्टवेयरविकासशुल्ककोइसआधारपरबाहररखाजानाचाहिएकिऐसे?शुल्कभारतकेबाहरतकनीकीसेवाएंप्रदानकरनेपरकिएगएखर्चोंसेसंबंधितहैं सी. -प्रतिद्वंद्वीविवादः डी. 6. , शुरुआतमेंराजस्वकेलिएविद्वानवरिष्ठवकीलनेप्रस्तुतविद्वानकिजबकुलकारोबार10 , कोआईटीअधिनियमकीधाराएकेतहतपरिभाषितनहींविद्वानजाताहैतोशब्दोंके, सामान्यअर्थकोअपनायाजानाचाहिए।चूंकियहएकतकनीकीशब्दथाइसलिएकुलकारोबार, , कातकनीकीअर्थजिसमेंकुलराशिसेकिसीभीखर्चमेंकमीकीपरिकल्पनानहींकीगईहैकोआई. टी. अधिनियमकीधारा10 एकेतहतकटौतीकीगणनाकेलिएध्यानमेंरखाजाना, था।इसलिएयहतथ्यकिप्रत्यर्थीनेभारतकेबाहरसॉफ्टवेयरकीडिलीवरीकेलिएमालढुलाई, दूरसंचारऔरबीमाजैसेखर्चोंकादावाकियाहै, आईटीअधिनियमकीधारा10 एके, 10 एतहतकटौतीकीगणनाकरतेहुएइसतथ्यकेबावजूदकिआईटीअधिनियमकीधारा, , मेंऐसाकोईप्रावधाननहींहैकानूनकीनजरमेंटिकाऊनहींहै।इसलिएउच्चन्यायालयकेविवादितनिर्णयकोअपास्तकरनाजासकताहै। ई. एफ. 7. , दूसरीओरप्रत्यर्थीकीओरसेउपस्थितविद्वानवरिष्ठवकीलनेप्रस्तुतविद्वानकिनिर्यात. टी. कारोबारअंशहैजबकिकुलकारोबारनिर्यातसेलाभकीगणनाकेसूत्रमेंभाजकहै।आई10 , अधिनियमकीधाराएमेंपरिभाषितनिर्यातकारोबारमेंमालढुलाईदूरसंचारशुल्कयाभारतकेबाहरमालकीडिलीवरीकेलिएजिम्मेदारबीमाऔरभारतकेबाहरतकनीकीसेवाएंप्रदानकरनेकेलिएविदेशीमुद्रामेंकिएगएखर्चशामिलनहींहोंगे।इसेकुलकारोबारमेंअंशकेरूपमेंशामिलनहींकियाजासकताहै। जी. सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट [2018] 7 एससीआर। Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, CENTRAL-III versus HCL TECHNOLOGIES LTD. [[2018] 7 S.C.R. 1079] (2018) Commissioner of Income Tax v. J.H. Gotla (1985) 23 ;Taxman 14J (SC) : CIT v. Tata Elxsi Ltd. (2012) 204Taxman 321/17 – referred to. Case Law Reference(1985) 23 Taxman 14J (SC) referred toPara 16(2012) 204 Taxman 321/17 referred toPara 17 A B C DE F G H ACIVIL APPELLATE JURISDICTION : Civil Appeal Nos. 8489-8490 of 2013. From the Judgment and Order dated 15.12.2009 of the High Courtof Delhi at New Delhi in ITA Nos. 1244 of 2009 & 1250 of 2009 WITH B BCivil Appeal Nos. 8535 & 8555-8556 of 2013, Civil AppealNos. 7853 & 8789 of 2012, Civil Appeal Nos. 8559, 8558, 8529-8530,8515, 8557, 8524, 8518, 8525 & 8539 of 2013, Civil Appeal No. 4392 of2018, Civil Appeal Nos. 8562 & 8533 of 2013, Civil Appeal No. 7854 of2012, Civil Appeal No. 8560 of 2013, Civil Appeal No. 4393 of 2018,CCivil Appeal Nos. 8537, 8543, 8492, 8540-8541, 8542, 8551, 8494, 8527of 2013, Civil Appeal No. 4543 of 2014, Civil Appeal Nos. 8536, 8500,8506, 8553, 8499, 8526, 8501, 8538, 8491 of 2013, Civil Appeal No. 1098of 2016, Civil Appeal Nos. 8505, 8510, 8513, 8507, 8504, 8503, 8519,8927 of 2013, Civil Appeal No. 8791 of 2012, Civil Appeal Nos. 8528,8523, 8554, 8509, 8521-8522, 147 of 2013, Civil Appeal No. 8912 ofD2012, Civil Appeal No. 6594 of 2015, Civil Appeal Nos. 8561, 8531,8544, 8550, 8545 of 2013, Civil Appeal No. 4394 of 2018, Civil AppealNo. 8929 of 2013, Civil Appeal No. 1099 of 2016, Civil AppealNo. 10830 of 2014, Civil Appeal No. 4395 of 2018, Civil AppealNos. 8552, 8495, 8493 of 2013, Civil Appeal No. 4557 of 2018, CivilAppeal No. 4537 of 2018, Civil Appeal No. 9202 of 2013, Civil AppealENos. 4538 & 4396-4397 of 2018, Civil Appeal No. 4293 of 2014, CivilAppeal Nos. 4443 & 4540 of 2018, Civil Appeal No. 9167 of 2016, CivilAppeal Nos. 4444, 4445, 4447 of 2018, Civil Appeal Nos. 646-647 of2015, Civil Appeal Nos. 4398 & 4399 of 2018, Civil Appeal No. 77 of2015, Civil Appeal Nos. 4450, 4452 4541 & 4455 of 2018, Civil AppealFNo. 1951 of 2015, Civil Appeal Nos. 4544, 4458, 4400, 4542 & 4461 of2018, Civil Appeal No. 9250 of 2015, Civil Appeal No. 4464 of 2018,Civil appeal No. 4427 of 2016, Civil Appeal No. 4611 of 2018, CivilAppeal No. 9319 of 2016, Civil Appeal No. 2999 of 2017, Civil AppealNo. 4614 of 2018, Civil Appeal No. 2998 & 3059 of 2017, Civil AppealNo. 4612 of 2018, Civil Appeal No. 11716 of 2016, Civil AppealGNo. 4613 of 2018, Civil Appeal Nos. 911, 3948, 2419, 1535, 1536, 3797,2420, 3060, 3275 & 3651 of 2017. S. Ganesh, M.S. Syali, K. Radhakrishnan, Ajay Vohra, ArvindDatar, Percy Pardiwala, Sr. Adv., Pratap Venugopal, Ms. Niharika, AnujSarma, M/s. K J John & Co., Anand Sukumar, S. Sukumaran, Bhupesh H Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, CENTRAL-III versus HCL TECHNOLOGIES LTD. [[2018] 7 S.C.R. 1079] (2018) ਕੁਮਾਰ ਪਾਠਕ, ਸ਼ਰੀਮਤੀ ਮੀਰਾ ਮਾਥੁਰ, ਐਸ. ਵਸੀਮ ਏ. ਕਾਦਰੀ, ਰੁਪੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ, ਅਮਰਜੀਤ ਪਰਸਾਦ, ਸ਼ਰੀਮਤੀ ਰੇਖਾ ਪਾਂਡੇ, ਸ਼ਰੀਮਤੀ ਐਨ. ਅੰਨਪੂਰਨੀ, ਸ਼ਰੀਮਤੀ ਅਮਨਲ ਕਮਟਆਰ, ਸ਼ਰੀਮਤੀ ਕਮਵਤਾ ਝਾਅ, ਉਮਦਤ ਨਰੇਸ਼, ਦੇਬਮਮਲਆ ਬੈਨਰਜੀ, ਮਨੀਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ, ਕਾਰਮਤਕ ਭਟਨਾਗਰ, ਏ.ਧਾਰਾ ਅਮਨ, ਅਮਵਰਲ ਕਪੂਰ, ਐਡ. ਐਮ/ਐਸ. ਕਰਨਜਾਵਾਲਾ ਐਡ ਕੰਪਨੀ ਮੋਮਹਤ ਚੌਧਰੀ, ਸ਼ਰੀਮਤੀ ਪੂਜਾ ਸ਼ਰਮਾ, ਇਮਰਾਨ ਅਲੀ, ਬਲਮਵੰਦਰ ਮਸੰਘ ਸੂਰੀ, ਕੁਨਾਲ ਸਚਦੇਵਾ, ਸ਼ਰੀਮਤੀ ਗਮਰਮਾ ਸ਼ਰਮਾ, ਮਯੰਕ ਨਾਗੀ, ਸ਼ਰੀਮਤੀ ਹੁਸਨਾਲ ਨਾਗੀ, ਕੇ. ਵੀ. ਮੋਹਨ, ਆਰ.ਕੇ.ਰਾਘਵਨ, ਕੇ.ਵੀ. ਬਾਲਾਮਕਰਸ਼ਨਨ, ਸੇਂਮਥਲ ਜਗਦੀਸਨ, ਕੇ. ਕੇ. ਮਚਥਾਮਨਆ, ਕੁਨਾਲ ਵਰਮਾ, ਸ਼ਰੀਮਤੀ ਯੁਗੰਧਰਾ ਪਵਾਰ ਝਾਅ, ਪੀਯੂਸ਼ ਭਾਰਦਵਾਜ, ਟੀ. ਸੂਰੀਆਨਾਰਾਇਣ, ਵੀ. ਬਾਲਚੰਦਰਨ, ਕੇ. ਆਰ. ਵਾਸੁਦੇਵਨ, ਮਸਧਾਰਥ ਨਾਇਡੂ, ਮੈਸਰਜ਼। ਕੇਐਸਐਨ ਐਡ ਕੰਪਨੀ, ਅਮਮਤ ਕੁਮਾਰ ਮਸੰਘ, ਸ਼ਰੀਮਤੀ ਕੇ. ਏਨਾਟੋਲੀ ਸੇਮਾ, ਅਮਮਤ ਜੇ, ਯੋਮਗੰਦਰ ਹੰਡੂ, ਮਨਸ਼ਾਂਤ ਕੁਮਾਰ, ਪਰਤਾਪ ਵੇਣੂਗੋਪਾਲ, ਸ਼ਰੀਮਤੀ ਸੁਰੇਖਾ ਰਮਨ, ਸ਼ਰੀਮਤੀ ਕਮਨਕਾ ਕਲੈਯਾਰਸਨ, ਜੈ ਸਾਵਲਾ, ਸ਼ਰੀਮਤੀ ਰੇਣੂਕਾ ਸਾਹੂ, ਅਮਵਨਾਸ਼ ਕੇ. ਲਖਨਪਾਲ, ਟੀ. ਸੂਰੀਆਨਾਰਾਇਣ, ਸੰਜੇ ਕੁਨੂਰ, ਆਰ. ਐਨ. ਕੇਸਵਾਨੀ, ਰਣਜੀਤ ਬੀ. ਰਾਉਤ, ਸ਼ਰੀਮਤੀ ਸੁਰਭੀ ਕਪੂਰ, ਸ਼ਰੀਮਤੀ ਬੀਨਾ ਗੁਪਤਾ, ਤਰੁਣ ਗੁਲਾਟੀ, ਸਪਰਸ਼ ਭਾਰਗਵ, ਸ਼ਰੀਮਤੀ ਇਮਸ਼ਤਾ ਫਰਸੀਆ, ਅਨੁਪਮ ਮਮਸ਼ਰਾ, ਸ਼ਸ਼ੀ ਮੈਮਥਊਜ਼, ਮਕਸ਼ੋਰ ਕੁਨਾਲ, ਨਾਗੇਸ਼ਵਰ ਰਾਓ, ਪੁਖਰੰਬਮ ਰਮੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ, ਸੰਦੀਪ ਐਸ. ਕਰਹੈਲ, ਸ਼ਰੀਮਤੀ ਸ਼ੈਰੀ ਗੋਇਲ, ਉਦੈ ਮਨਕਤਲਾ, ਅੰਭੋਜ ਕੁਮਾਰ ਮਸਨਹਾ, ਸਾੱਤੀਨ ਸੇਠੀ, ਸ਼ਰੀਮਤੀ ਆਰਤਾ ਤਰਾਨਾ ਪਾਂਡਾ, ਸ਼ਰੀਮਤੀ ਗਾਰਗੀ ਸੇਠੀ, ਰਾਮੇਸ਼ਵਰ ਪਰਸਾਦ ਗੋਇਲ, ਅਸ਼ਮਵਨ ਨਾਇਰ, ਮਰਤੂੰਜੈ ਗੁਪਤਾ, ਧੀਰਜ ਨਾਇਰ, ਮਨਮਖਲ ਨਈਅਰ, ਸਮਚਤ ਜੌਲੀ, ਸ਼ਰੀਮਤੀ ਬੀ. ਮਵਜੈਲਕਸ਼ਮੀ ਮੈਨਨ, ਸ਼ਰੀਮਤੀ ਅਨੁਰਾਧਾ ਦਾੱਤ, ਸੁਮਮਤ ਗੋਇਲ, ਤਨੁਜ ਅਗਰਵਾਲ, ਸ਼ਰੀਮਤੀ ਪਮਵਾੱਤਰ ਮਸੰਘ, ਸ਼ਰੀਮਤੀ ਸਵਾਤੀ ਭਾਰਦਵਾਜ, ਮੈਸਰਜ਼। ਪਾਰੇਖ ਐਡ ਕੰਪਨੀ, ਅਮਰ ਦਵੇ, ਪਰਧੁਮਨ ਗੋਮਹਲ, ਸ਼ਰੀਮਤੀ ਤਰੁਨਾ ਮਸੰਘ ਗੋਮਹਲ, ਮਹਮਾਂਸ਼ੂ ਚੌਬੇ, ਮਹਮਾਂਸ਼ੂ ਮਸਨਹਾ, ਸ਼ਰੀਮਤੀ ਵਮਰੰਦਾ ਤੁਲਸ਼ਨ, ਸੰਦੀਪ ਦੇਵਾਸ਼ੀਸ਼ ਦਾਸ, ਸਤਪਾਲ ਮਸੰਘ, ਵਾਸੁਦੇਵਨ ਰਾਘਵਨ, ਮੋਮਹਤ ਚੌਧਰੀ, ਰੁਸਤਮ ਬੀ. ਹਾਥੀਖਨਾਵਾਲਾ, ਮਹਮਾਂਸ਼ੂ ਮਸਨਹਾ, ਸ਼ਰੀਮਤੀ ਵਮਰੰਦਾ ਤੁਲਸ਼ਨ, ਸਾੱਯਦ ਜਾਫਰ ਆਲਮ, ਆਰ. ਚੰਦਰਚੂਡ਼, ਐਮ. ਸਰੀਮਨਵਾਸ ਆਰ. ਰਾਓ, ਅਰੁਣ ਦੇਵਦਾਸ, ਸ਼ਰੀਮਤੀ ਸੁਧਾ ਗੁਪਤਾ, ਰਾਜੇਸ਼ ਮਹਾਲੇ, ਸੰਤੋਸ਼ ਪਾਲ, ਜੋਸਫ ਅਮਰਸਟੋਟਲ ਐਸ., ਸ਼ਰੀਮਤੀ ਮਪਰਆ ਅਮਰਸਟੋਟਲ, ਆਸ਼ੀਸ਼ ਯਾਦਵ, ਨਵੀਨ ਆਰ. ਨਾਥ, ਐਡ. ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਲਈ. ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਆਰ. ਕੇ. ਅਗਰਵਾਲ, ਜੇ. 1. ਛੁਾੱਟੀ ਮਦਾੱਤੀ ਗਈ। 2. ਇਹ ਅਪੀਲਾਂ ਮਦਾੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਾੱਲੋਂ 15.12.2009 ਨੂੰ ਆਈ. ਟੀ. ਏ. ਨੰ. ਸਾਲ 2009 ਦੀ ਧਾਰਾ 1244 ਅਤੇ 1250 ਦੇ ਤਮਹਤ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਮਡਵੀਜ਼ਨ ਬੈਂਚ ਨੇ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਪੀਲ ਮਟਰਮਬਊਨਲ (ਸੰਖੇਪ 'ਮਟਰਮਬਊਨਲ') ਵਾੱਲੋਂ ਮਮਤੀ 30.03.2007 ਨੂੰ ਪਾਸ ਕੀਤੇ ਆਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰਾੱਖਦੇ ਹੋਏ ਮਾਲ ਮਵਭਾਗ ਵਾੱਲੋਂ ਦਾਇਰ ਅਪੀਲਾਂ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰ ਮਦਾੱਤਾ ਸੀ। ਮਕਉਂਮਕ ਮੁਾੱਖ ਮਾਮਲੇ ਨਾਲ ਜੁਡ਼ੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਅਪੀਲਾਂ ਮਵਾੱਚ ਮੁਾੱਖ ਸਵਾਲ ਇਾੱਕੋ ਮਜਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਸਾਂਝੇ ਫੈਸਲੇ ਮਵਾੱਚ ਇਸ ਦਾ ਮਨਪਟਾਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 2013 ਦਾ 8489-8490 3. ਸੰਖੇਪ ਤਾੱਥਃ (ਏ)ਜਵਾਬਦੇਹ-ਐੱਚਸੀਐੱਲ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਮਲਮਮਟਡ ਕੰਪਨੀ ਐਕਟ, 1956 ਦੇ ਤਮਹਤ ਰਮਜਸਟਰਡ ਇਾੱਕ ਕੰਪਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੰਮਪਊਟਰ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਦੇ ਮਵਕਾਸ ਅਤੇ ਮਨਰਯਾਤ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਮਵਾੱਚ ਰੁਾੱਝੀ ਹੋਈ ਹੈ। (ਬੀ) ਜਵਾਬਦੇਹ ਨੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਤੋਂ ਕੁਾੱਲ ਆਮਦਨ ਰੁਪਏ ਮਵਾੱਚ ਦਰਸਾਈ ਹੈ। 267,01,76,529/- ਰੁਪਏ ਦੇ ਆਈਟੀ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 10 ਏ ਦੇ ਤਮਹਤ ਕਟੌਤੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ. 273,45,39,379/- ਰੁਪਏ ਦਾ ਸ਼ੁਾੱਧ ਘਾਟਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। 6,43,62,850/-. ਜਵਾਬਦੇਹ ਨੇ 01.11.2004 ਨੂੰ ਅਸੈੱਸਮੈਂਟ ਸਾਲ 2004-05 ਲਈ ਆਪਣੀ ਆਮਦਨ ਦੀ ਮਰਟਰਨ ਦਾਖਲ ਕੀਤੀ ਮਜਸ ਮਵਾੱਚ ਮਕਹਾ ਮਗਆ ਮਕ ਅਣਐਲਾਨੀ ਆਮਦਨ 10 ਲਾੱਖ ਰੁਪਏ ਹੈ। 91,25,68,114/-. ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 31.03.2005 ਨੂੰ ਇਾੱਕ ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਦੀ ਆਮਦਨ ਦੀ ਸੋਧੀ ਹੋਈ ਮਰਟਰਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਜਵਾਬਦੇਹ ਦੁਆਰਾ 91,16,99,060/- ਦਾਇਰ ਕੀਤਾ ਮਗਆ ਸੀ ਮਜਸ ਨੂੰ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ, 1961 ਦੀ ਧਾਰਾ 143 (ਸੰਖੇਪ ਮਵਾੱਚ 'ਆਈਟੀ ਐਕਟ') ਦੇ ਤਮਹਤ ਪਡ਼ਤਾਲ ਲਈ ਚੁਮਣਆ ਮਗਆ ਸੀ। (ਸੀ) ਮੁਾੱਲਾਂਕਣ ਅਮਧਕਾਰੀ ਨੇ ਮਮਤੀ 28.12.2006 ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਰਾਹੀਂ ਮਕਹਾ ਮਕ ਸਾੱਫਟਵੇਅਰ ਮਡਵੈਲਪਮੈਂਟ ਚਾਰਜ, ਮਜਵੇਂ ਮਕ ਜਵਾਬਦੇਹ ਦੁਆਰਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਮਗਆ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਮੁਹਾੱਈਆ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਤਕਨੀਕੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਕੀਤੇ ਗਏ ਖਰਮਚਆਂ ਦੀ ਪਰਮਕਰਤੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਸ ਤਾੱਥ ਦੇ ਮਾੱਦੇਨਜ਼ਰ ਮਕ ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰਹਾਂ ਤਕਨੀਕੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾੱਫਟਵੇਅਰ ਮਵਕਾਸ ਦਾ ਕੁਝ ਤਾੱਤ ਵੀ ਇਸ ਮਵਾੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਅਤੇ ਅਮਜਹੀ ਵੰਡ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਮਵਾੱਚ, ਮੁਲਾਂਕਣ ਅਮਧਕਾਰੀ ਨੇ ਜਵਾਬਦੇਹ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਆਫਸ਼ੋਰ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਮਵਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਮਵਾੱਚ ਤਕਨੀਕੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ 40% ਅਤੇ ਬਾਕੀ 60% ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਇਸ ਤਰਹਾਂ ਦੇ ਖਰਚੇ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਅਤੇ ਟੈਕਸਯੋਗ ਆਮਦਨੀ ਦਾ ਮੁਡ਼ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ। 137,20,34,576/- ਰੁਪਏ ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਗਾਇਆ ਮਗਆ ਹੈ। 21,81,90,239/-. Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, CENTRAL-III versus HCL TECHNOLOGIES LTD. [[2018] 7 S.C.R. 1079] (2018) ई. एफ. 7. , दूसरीओरप्रत्यर्थीकीओरसेउपस्थितविद्वानवरिष्ठवकीलनेप्रस्तुतविद्वानकिनिर्यात. टी. कारोबारअंशहैजबकिकुलकारोबारनिर्यातसेलाभकीगणनाकेसूत्रमेंभाजकहै।आई10 , अधिनियमकीधाराएमेंपरिभाषितनिर्यातकारोबारमेंमालढुलाईदूरसंचारशुल्कयाभारतकेबाहरमालकीडिलीवरीकेलिएजिम्मेदारबीमाऔरभारतकेबाहरतकनीकीसेवाएंप्रदानकरनेकेलिएविदेशीमुद्रामेंकिएगएखर्चशामिलनहींहोंगे।इसेकुलकारोबारमेंअंशकेरूपमेंशामिलनहींकियाजासकताहै। जी. सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट [2018] 7 एससीआर। , , उपरोक्तराशिकोशामिलकरतेहुएजिसेभाजकमेंशामिलनहींकियागयाहैसूत्रअवांछनीय, परिणामप्रदानकरेगा।इसलिएप्रत्यर्थीकानूनीरूपसेउपरोक्तखर्चोंकोकुलकारोबारसेभी, बाहरकरनेकाहकदारहै।इसलिएइनअपीलोंकोशुरूमेंहीखारिजकियाजानाचाहिए।-चर्चाःबी..8. पूराविवादभारतकेबाहरसॉफ्टवेयरकीडिलीवरीयाआईटीअधिनियमकीधारा10 एके'' तहतप्रत्यर्थीद्वाराकुलकारोबारसेतकनीकीसेवाएंप्रदानकरनेकेकुछखर्चोंकेदावेके-नतोधारा10 इर्दगिर्दघूमताहै।यहएकनिर्विवादतथ्यहैकिएऔरनहीआईटीअधिनियमकीधारा2 '' , '' . कुलकारोबारशब्दकोपरिभाषितकरतीहै।हालांकिकुलकारोबारशब्दआईटी. 80 एच. एच. सी. (बी. ए.) अधिनियमकीधाराकेस्पष्टीकरणकेखंडमेंदियागयाहैजोकुलकारोबारकेअर्थकोनिम्नानुसारपरिभाषितकरताहैः बी.. सी. “(ख) 'कुलकारोबार' मेंसीमाशुल्कअधिनियम, 1962 (1962 का52) मेंपरिभाषितसीमाशुल्कस्टेशनोंसेबाहरमालयामालकेपरिवहनकेलिएमालढुलाईयाबीमाशामिलनहींहोगा। डी. 1 , 1991 बशर्तेकिअप्रैलकोयाउसकेबादशुरूहोनेवालेकिसीभीनिर्धारणवर्षकेसंबंध, "" 28 केखंडमेंकुलकारोबारअभिव्यक्तिकाप्रभावइसतरहहोगाजैसेकिइसमेंधारा(iiia), (iiib), (iiic), (iiid) और(iiie) मेंनिर्दिष्टकोईराशिभीशामिलहो। ई. 9. यहाँप्रासंगिकशब्दावलीकाउल्लेखकरनाभीउचितहैजोनिम्नानुसारहैंः “निर्यातकारोबारः एफ. "आई. टी. अधिनियमकीधारा10 एकेस्पष्टीकरण2 (iv) मेंनिर्यातकारोबार" को//परिभाषितकियागयाहैजिसकाअर्थहैवस्तुओंवस्तुओंकंप्यूटरसॉफ्टवेयरकेनिर्यातकेलिए //प्राप्तप्रतिफल।आमतौरपरविचारमेंमालढुलाईदूरसंचारशुल्कबीमाशामिलहोगाजोभारत//केबाहरवस्तुचीजेंकंप्यूटरसॉफ्टवेयरवितरितकरनेकेलिएकियागयाथा।हालांकि2 (iv) //स्पष्टीकरणविशेषरूपसेवस्तुओंचीजोंकंप्यूटरसॉफ्टवेयरकेनिर्यातकेलिएकिएगएखर्चकीइनतीनश्रेणियोंकोबाहरकरनेकाप्रयासकरताहै।यहभारतकेबाहरतकनीकीसेवाआदिप्रदानकरनेकेखर्चोंकोभीबाहरकरनाचाहताहै।इसलिए, जहांएकभारतीयतकनीशियनए जी. एच. 1087 -III बनामएच. सी. एल. [आर. के. , जे.] ए.कॉमर।आयकरकेंद्रप्रौद्योगिकीलिमिटेडअग्रवाल , विदेशजाताहैऔरसेवाकेलिएशुल्कप्राप्तकरताहैविदेशीग्राहककोआमतौरपरखर्चोंकी, , प्रतिपूर्तिभीकरनीहोगी।इसलिएप्राप्तप्रतिफलमेंसेव्ययकीप्रतिपूर्तिकाप्रतिनिधित्वकरनेवालेहिस्सेकोबाहररखाजानाचाहिए। निर्यातकारोबारऔरकुलकारोबारः बी. "कुलकारोबार" कोधारा80एचएचसीऔर80एचएचईमेंकेवलधारा28 केतहतदीगईअतिरिक्तवस्तुओंकोबाहरकरनेकेलिएपरिभाषितकियागयाहै।लेकिनइसअतिरिक्त, "" बहिष्करणकेलिएकुलकारोबारकोपरिभाषितकरनेकीकोईआवश्यकतानहींथी। निर्यातकारोबारकुलकारोबारकाएकघटकहै।यदिपूराकारोबारनिर्यातआयकाप्रतिनिधित्वकरताहै, तोनिर्यातकारोबारऔरकुलकारोबारसमानहैं।यहस्पष्टहैकिअंशमेंनिर्यातकारोबारमेंकोईभीबहिष्करणस्वचालितरूपसेभाजकमेंभीबहिष्करणकासंकेतदेगाक्योंकिनिर्यातकारोबारहमेशाकुलकारोबारकाएकघटकहोताहै। सी. डी. //निर्यातकारोबारकुलकारोबारव्यवसायः 56एफधारा10 - एफॉर्मएकेतहतरिपोर्टनिर्धारितकरताहैऔरउसकेलिएअनुलग्नक"" और"" निर्यातआयबिक्रीआयकोसंदर्भितकरताहै।दोनोंमिलकरउपक्रमकाकुल”कारोबारबनातेहैं। 10. यहाँसवालयहउठताहैकिजबकिसीविशेषधारामेंविशेषशब्दकोपरिभाषितनहीं, कियागयाहैतोक्याउसेउसीअधिनियमकेअन्यप्रावधानोंसेऐसेशब्दकाअर्थआयातकरनेकीअनुमतिहै?आई. टी. अधिनियमकीधारा10 एएकविशेषलाभकारीप्रावधानहैऔरऐसीधाराकेतहतकटौतीकाउद्देश्यऐसीव्यावसायिकसंस्थाओंकोउपयुक्तकटौतीप्रदानकरकेइसराष्ट्रकेमुक्तव्यापारक्षेत्रमेंस्थितनएव्यावसायिकउपक्रमोंकोप्रोत्साहितकरनाऔर-कभी, कटौतीकीगणनाकरतेसमय, बढ़ावादेनाहै।कभीकटौतीकीपद्धतिकेबारेमेंविवाद, उत्पन्नहोतेहैंजिसकापालनकियाजानाचाहिए।निर्विवादरूपसेयहरिकॉर्डकीबातहैकिप्रत्यर्थीजेनेरिकसॉफ्टवेयरकेव्यापारकीगतिविधिमेंलगाहुआहैऔरसॉफ्टवेयरप्रौद्योगिकी, () पार्कगुड़गांवअबगुरुग्राममेंस्थितअपनीदोइकाइयोंकेमाध्यमसेघरेलूऔरसाथहीविदेशीग्राहकोंकेलिएअनुकूलितसॉफ्टवेयरविकाससेवाएंप्रदानकररहाहै, जोआईटी10 अधिनियमकीधाराएकीपरिभाषाकेतहतआताहै।प्रत्यर्थीकातर्कहैकिउसनेविदेशीघटकोंकेसाथसमझौतोंकेअनुसारपेशेवरोंकोविदेशभेजनेमेंविदेशीमुद्रामेंखर्चकिया। एफ. जी. एच. 1088 सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट [2018] 7 एससीआर। Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, CENTRAL-III versus HCL TECHNOLOGIES LTD. [[2018] 7 S.C.R. 1079] (2018) S. Ganesh, M.S. Syali, K. Radhakrishnan, Ajay Vohra, ArvindDatar, Percy Pardiwala, Sr. Adv., Pratap Venugopal, Ms. Niharika, AnujSarma, M/s. K J John & Co., Anand Sukumar, S. Sukumaran, Bhupesh H Kumar Pathak, Mrs. Meera Mathur, S. Wasim A. Qadri, Rupesh Kumar,Arijit Prasad, Mrs. Rekha Pandey, Mrs. N. Annapoorni, Mrs. Anil Katiyar,Ms. Kavita Jha, Udit Naresh, Debmalya Banerjee, Manish Sharma,Kartik Bhatnagar, A.S. Aman, Aviral Kapoor, Adv. M/s. Karanjawala &Co. Mohit Chaudhary, Ms. Puja Sharma, Imran Ali, Balwinder SinghSuri, Kunal Sachdeva, Ms. Garima Sharma, Mayank Nagi, Ms. HusnalNagi, K. V. Mohan, R.K. Raghavan, K.V. Balakrishnan, SenthilJagadeesan, K. K. Chythanya, Kunal Verma, Mrs. Yugandhara PawarJha, Piyush Bhardwaj, T. Suryanaryana, V. Balachandran, K. R.Vasudevan, Siddarth Naidu, M/s. Ksn & Co., Amit Kumar Singh,Mrs. K. Enatoli Sema, Amith J, Yoginder Handoo, Nishant Kumar, PratapVenugopal, Ms. Surekha Raman, Ms. Kanika Kalaiyarasan, Jay Savla,Ms. Renuka Sahu, Avinash Kr. Lakhanpal, T. Suryanarayan, SanjayKunur, R. N. Keswani, Ranjit B. Raut, Ms. Surbhi Kapoor, Mrs. BinaGupta, Tarun Gulati, Sparsh Bhargava, Ms. Ishita Farsaiya, AnupamMishra, Shashi Mathews, Kishore Kunal, Nageswar Rao, PukhrambamRamesh Kumar, Sandeep S. Karhail, Ms. Sherry Goyal, Uday Manaktala,Ambhoj Kumar Sinha, Satyen Sethi, Ms. Arta Trana Panda, Ms. GargiSethee, Rameshwar Prasad Goyal, Ashwin Nayar, Ritunjay Gupta,Dheeraj Nair, Nikhil Nayyar, Sachit Jolly, Ms. B. Vijayalakshmi Menon,Ms. Anuradha Dutt, Sumit Goel, Tanuj Agarwal, Ms. Pavitra Singh,Ms. Swati Bhardwaj, M/s. Parekh & Co., Amar Dave, Pradhuman Gohil,Ms. Taruna Singh Gohil, Himanshu Chaubey, Himanshu Sinha, Ms. VrindaTulshan, Sandeep Devashish Das, Satpal Singh, Vasudevan Raghavan,Mohit Chaudhary, Rustom B. Hathikhanawala, Himanshu Sinha,Ms. Vrinda Tulshan, Syed Jafar Alam, R. Chandrachud, M. Srinivas R.Rao, Arun Devdas, Mrs. Sudha Gupta, Rajesh Mahale, Santosh Paul,Joseph Aristotle S., Mrs. Priya Aristotle, Ashish Yadav, Naveen R. Nath,Advs. for the appearing parties. The Judgment of the Court was delivered by R. K. AGRAWAL, J. 1. Leave granted. 2. These appeals have been filed against the impugned judgmentand order dated 15.12.2009 passed by the High Court of Delhi in ITANos. 1244 and 1250 of 2009 whereby the Division Bench of the High Court had dismissed the appeals filed by the Revenue – the appellantherein while upholding the order passed by the Income Tax AppellateTribunal (in short ‘the Tribunal’) dated 30.03.2007. Since the mootquestion is same in all the appeals connected with the main matter, thesame would stand disposed off vide this common judgment. AB C D E F G H 1084SUPREME COURT REPORTS ACivil Appeal Nos. 8489-8490 of 2013 3. Brief facts: (a) The Respondent – HCL Technologies Ltd. is a companyregistered under the Companies Act, 1956 and engaged in the businessof development and export of computer softwares and rendering technicalBservices. (b) The Respondent has shown gross income from business atRs. 267,01,76,529/- while claiming deductions under Section 10A of theIT Act to the tune of Rs. 273,45,39,379/- showing a net loss ofRs. 6,43,62,850/-. The Respondent filed its return of income for theAssessment Year 2004-05 on 01.11.2004 declaring the undisclosed incomeat Rs. 91,25,68,114/-. Thereafter, on 31.03.2005, a revised return ofincome for Rs. 91,16,99,060/- was filed by the Respondent which wasselected for scrutiny under Section 143 of the Income Tax Act, 1961(in short ‘the IT Act’). C D Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, CENTRAL-III versus HCL TECHNOLOGIES LTD. [[2018] 7 S.C.R. 1079] (2018) (ਡੀ) ਦੁਖੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਜਵਾਬਦੇਹ ਨੇ ਅਪੀਲ ਨੰ. 331/06-07 ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਕਮਮਸ਼ਨਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ (ਅਪੀਲ) ਲਰਨਡ ਸੀ. ਆਈ. ਟੀ. (ਅਪੀਲਾਂ) ਨੇ ਮਮਤੀ 09.05.2007 ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਅਪੀਲ ਦੀ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਮਗਆ ਮਦਾੱਤੀ, ਜਦੋਂ ਮਕ ਮੁਲਾਂਕਣ ਅਮਧਕਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਅਨੁਮਾਨਤ 60% ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਪਰਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਤਕਨੀਕੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ 10% ਸੌਫਟਵੇਅਰ ਮਡਵੈਲਪਮੈਂਟ ਚਾਰਜ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਮਗਆ ਸੀ। (ਈ) ਦੁਖੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਜਵਾਬਦੇਹ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮਾਲੀਆ ਮਵਭਾਗ, ਆਈ. ਟੀ. ਏ. ਟੀ. ਨੰ. ਮਟਰਮਬਊਨਲ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ 3199 ਅਤੇ 3344/ਡੇਲ/2007. ਮਟਰਮਬਊਨਲ ਨੇ ਮਮਤੀ 23.01.2009 ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਰਾਹੀਂ ਮਾਲ ਮਵਭਾਗ ਵਾੱਲੋਂ ਦਾਇਰ ਅਪੀਲ ਖਾਰਜ ਕਰਮਦਆਂ ਜਵਾਬਦੇਹ ਦੀ ਅਪੀਲ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰ ਲਈ ਹੈ। (ਐੱਫ) ਦੁਖੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਮਾਲ ਮਵਭਾਗ ਨੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਮਵਾੱਚ ਨੰ. ਆਈਟੀਏ ਨੰ. 2009 ਦਾ 1250. ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ 15.12.2009 ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਰਾਹੀਂ ਮਾਲ ਮਵਭਾਗ ਦੀ ਅਪੀਲ ਖਾਰਜ ਕਰ ਮਦਾੱਤੀ ਸੀ। (ਜੀ) ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਅਪੀਲਾਂ ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਮਵਾੱਚ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। 4. ਮਧਰਾਂ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਵਕੀਲ ਨੂੰ ਸੁਮਣਆ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਕੇਸ ਦੇ ਤਾੱਥਾਂ ਦੇ ਮੈਟਮਰਕਸ ਨੂੰ ਪਮਡ਼ਹਆ। ਮਵਚਾਰਨ ਲਈ ਮਬੰਦੂਃ - 5. ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮਵਚਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਇਾੱਕੋ ਇਾੱਕ ਨੁਕਤਾ ਇਹ ਹੈ ਮਕ ਕੀ ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਤਾੱਥਾਂ ਅਤੇ ਹਾਲਤਾਂ ਮਵਾੱਚ, ਆਈਟੀ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 10 ਏ ਦੇ ਤਮਹਤ ਸਵੀਕਾਰਯੋਗ ਕਟੌਤੀ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਮਵਕਾਸ ਖਰਮਚਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਆਧਾਰ' ਤੇ ਬਾਹਰ ਰਾੱਮਖਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਮਕ ਅਮਜਹੇ ਖਰਚੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਤਕਨੀਕੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪਰਦਾਨ ਕਰਨ 'ਤੇ ਹੋਏ ਖਰਮਚਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ? ਮਵਰੋਧੀ ਮਵਵਾਦਃ - 6. ਸ਼ੁਰੂ ਮਵਾੱਚ, ਮਾਲ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਵਕੀਲ ਨੇ ਮਕਹਾ ਮਕ ਜਦੋਂ ਕੁਾੱਲ ਟਰਨਓਵਰ ਨੂੰ ਆਈਟੀ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 10 ਏ ਦੇ ਤਮਹਤ ਪਮਰਭਾਮਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਆਮ ਅਰਥ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮਕਉਂਮਕ ਇਹ ਇਾੱਕ ਤਕਨੀਕੀ ਸ਼ਬਦ ਸੀ, ਕੁਾੱਲ ਟਰਨਓਵਰ ਦਾ ਤਕਨੀਕੀ ਅਰਥ, ਮਜਸ ਮਵਾੱਚ ਕੁਾੱਲ ਰਕਮ ਮਵਾੱਚੋਂ ਮਕਸੇ ਵੀ ਖਰਚੇ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਨੂੰ ਆਈਟੀ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 10 ਏ ਦੇ ਤਮਹਤ ਕੰਮਪਊਮਟੰਗ ਕਟੌਤੀ ਲਈ ਮਧਆਨ ਮਵਾੱਚ ਰਾੱਮਖਆ ਜਾਣਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਤਾੱਥ ਮਕ ਆਈਟੀ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 10ਏ ਦੇ ਤਮਹਤ ਕਟੌਤੀ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜਵਾਬਦੇਹ ਨੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਦੀ ਸਪੁਰਦਗੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮਾਲ ਢੁਆਈ, ਦੂਰਸੰਚਾਰ ਅਤੇ ਬੀਮਾ ਵਰਗੇ ਖਰਮਚਆਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਇਸ ਤਾੱਥ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮਕ ਆਈਟੀ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 10ਏ ਮਵਾੱਚ ਅਮਜਹਾ ਕੋਈ ਪਰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਮਵਾੱਚ ਮਟਕਾਊ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਮਵਵਾਦਪੂਰਨ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਰਾੱਦ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। 7. ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਜਵਾਬਦੇਹ ਵਾੱਲੋਂ ਪੇਸ਼ ਹੋਏ ਮਸਾੱਮਖਅਤ ਸੀਨੀਅਰ ਵਕੀਲ ਨੇ ਮਕਹਾ ਮਕ ਮਨਰਯਾਤ ਟਰਨਓਵਰ ਅੰਕ ਹੈ ਜਦੋਂ ਮਕ ਕੁਾੱਲ ਟਰਨਓਵਰ ਮਨਰਯਾਤ ਤੋਂ ਲਾਭ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਨ ਦੇ ਫਾਰਮੂਲੇ ਮਵਾੱਚ ਅੰਕ ਹੈ। ਆਈਟੀ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 10ਏ ਮਵਾੱਚ ਪਮਰਭਾਮਸ਼ਤ ਮਨਰਯਾਤ ਟਰਨਓਵਰ ਮਵਾੱਚ ਮਾਲ ਢੁਆਈ, ਦੂਰਸੰਚਾਰ ਖਰਚੇ ਜਾਂ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵਸਤਾਂ ਦੀ ਸਪੁਰਦਗੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਤਕਨੀਕੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਮਵਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਮਵਾੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਖਰਚੇ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੇ। ਇਸ ਨੂੰ ਕੁਾੱਲ ਟਰਨਓਵਰ ਮਵਾੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਮਜਵੇਂ ਮਕ ਅੰਕ ਉਪਰੋਕਤ ਰਕਮ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਮਗਆ ਹੈ, ਮਜਸ ਮਵਾੱਚ ਹਰ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਫਾਰਮੂਲਾ ਅਣਚਾਹੇ ਨਤੀਜੇ ਪਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ, ਜਵਾਬਦੇਹ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਪਰੋਕਤ ਖਰਚੇ ਨੂੰ ਕੁਾੱਲ ਟਰਨਓਵਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਾੱਢਣ ਦਾ ਹਾੱਕਦਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਅਪੀਲਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਮਵਾੱਚ ਹੀ ਖਾਰਜ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਹਾੱਕਦਾਰ ਹਨ। ਚਰਚਾਃ - 8. ਸਾਰਾ ਮਵਵਾਦ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਦੀ ਸਪੁਰਦਗੀ ਜਾਂ ਆਈਟੀ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 10 ਏ ਦੇ ਤਮਹਤ ਜਵਾਬਦੇਹ ਦੁਆਰਾ 'ਕੁਾੱਲ ਟਰਨਓਵਰ' ਤੋਂ ਤਕਨੀਕੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਕੁਝ ਖਰਮਚਆਂ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਾੱਕ ਮਨਰਮਵਵਾਦ ਤਾੱਥ ਹੈ ਮਕ ਨਾ ਤਾਂ ਧਾਰਾ 10ਏ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਆਈ. ਟੀ. ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 2 'ਕੁਾੱਲ ਟਰਨਓਵਰ' ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਪਮਰਭਾਮਸ਼ਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਮਕ, 'ਕੁਾੱਲ ਟਰਨਓਵਰ' ਸ਼ਬਦ ਆਈ. ਟੀ. ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 80 ਐਚ. ਐਚ. ਸੀ. ਦੀ ਮਵਆਮਖਆ ਦੀ ਧਾਰਾ (ਬੀ. ਏ.) ਮਵਾੱਚ ਮਦਾੱਤਾ ਮਗਆ ਹੈ ਜੋ ਕੁਾੱਲ ਟਰਨਓਵਰ ਦੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਹੇਠ ਮਲਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪਮਰਭਾਸ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈਃ " (ਬੀ) 'ਕੁਾੱਲ ਟਰਨਓਵਰ' ਮਵਾੱਚ ਕਸਟਮਜ਼ ਐਕਟ, 1962 (1962 ਦਾ 52) ਮਵਾੱਚ ਪਮਰਭਾਮਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕਸਟਮ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਮਾਲ ਜਾਂ ਮਾਲ ਦੀ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਲਈ ਮਾਲ ਜਾਂ ਬੀਮਾ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਬਸ਼ਰਤੇ ਮਕ 1 ਅਪਰੈਲ, 1991 ਨੂੰ ਜਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮਕਸੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ ਦੇ ਸਬੰਧ ਮਵਾੱਚ, "ਕੁਾੱਲ ਟਰਨਓਵਰ" ਸਮੀਕਰਨ ਇਸ ਤਰਹਾਂ ਪਰਭਾਵੀ ਹੋਵੇਗਾ ਮਜਵੇਂ ਮਕ ਇਸ ਮਵਾੱਚ ਧਾਰਾ 28 ਦੀ ਧਾਰਾ (iiiਏ) (iiiਬੀ) (iii ਸੀ) (iii ਡੀ) ਅਤੇ (iiiਈ) ਮਵਾੱਚ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਕੋਈ ਰਕਮ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਵੇ। 9. ਇਾੱਥੇ ਸੰਬੰਧਤ ਪਮਰਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਮਜ਼ਕਰ ਕਰਨਾ ਵੀ ਉਮਚਤ ਹੈ ਜੋ ਹੇਠ ਮਲਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨਃ "ਐਕਸਪੋਰਟ ਟਰਨਓਵਰਃ Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, CENTRAL-III versus HCL TECHNOLOGIES LTD. [[2018] 7 S.C.R. 1079] (2018) एफ. जी. एच. 1088 सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट [2018] 7 एससीआर। 11. , अपनीवेबसाइटसेलीगईप्रत्यर्थीकीगतिविधिकेविश्लेषणपरमूल्यांकनअधिकारीइस, निष्कर्षपरपहुंचेकिप्रत्यर्थीभारतकेबाहरतकनीकीसेवाएंप्रदानकररहाहैऔरइसलिए10 ऐसीगतिविधिपरकिएगएखर्चोंकोआईटीअधिनियमकीधाराएकेतहतस्वीकार्यकटौतीकानिर्धारणकरतेसमयनिर्यातकारोबारसेबाहररखाजानाआवश्यकहै।आकलन60 अधिकारीनेअनुमानलगायाकिसॉफ्टवेयरविकासशुल्ककाप्रतिशतभारतकेबाहरतकनीकीसेवाएंप्रदानकरनेकेलिएकिएजानेवालेखर्चोंकेलिएजिम्मेदारठहरायाजानाचाहिए।अपीलपर, विद्वानसी. आई. टी. (अपील) नेफिरसेप्रत्यर्थीकीगत