Commissioner Of Income Tax, Gujarat-Ii, Ahmedabad v. R. M. Amin

Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, GUJARAT-II, AHMEDABAD versus R. M. AMIN [[1977] 2 S.C.R. 220] (1977) - TO at MIto UH Mala, cavity aA Grates To Tatsaat fafirn sfatafir, eater—_(The Commissioner of Income-tax, Gujarat II,a‘Ahmedabad-.Se - ‘Shri R. M. Amin, LegalRepresentative of the late-Shri Chunnibhai J. Amin, Baroda) | (26 Aaa, 1976) . | mraat wfrfram, 1961 (1961 Ht 43)—aTet 46 (2),.45,2(47)ate2(17)—amst. fear aearitweesaz fralfedt arr sa aradlFOS aad & aerayeu& afm wa oa feat wrai—sga aT2( 47)_.& qabata. get ofeaat at cer mac agt arat oTamet fae ‘ash afaera’ HT aT KATT AITBI ae THA-Se afwata set 2 ait art 45 ¥ meta wee atfarateitaglare. 46(2) % yaaa Faw Ge Tataavata weaare arfeaal & fearon atoy gta g HT are 2(17)at mg ae wee at afer & aeiia ma BHBaresfert wear ener 2( 17) & orerteatia “areeit’ae FI fratfedt awerdt sareet A fariaa on mgae fafacsaria H Gar aka fer gt at Wi fH vad1 Haat, 1954& qa afwa fre 81 saa sets Gat % fae 1,000 fafar: ateeeaaa cafeon 1,92,000 aaa Fate ax fear fer Xi1 aaaat saver % aret aradt Hradt at arferatsy 1961 az F | -| . rs ** | “4 ‘ 4 | ak 1 | he | a | 3 1% | . oe “\ ‘ ° | ; & aor aereareat BY gah sit ar faoco afer war i fraifedtHT2440.0493 BT HAL fafar TT. TAT sft AT wax aa tree HTC HEATHqt 4,68,489 fata ATTTT faifettr araat oraaavait wan sae are dathfay aaa cH% 184,326 wa aire ar) waa wierd A ae THe BT Tat—oafeerre araT ot fe sree afaferm, 1961 BT aT 45 Haeae & arfacarediat ar1 saa ge aa Harare oe FH ST arearr ufafran at are 2(17) & waterta“ec” agt at,ag ufwfratfea fear fe gam dacares arr 46(2) * praalBe gree wal at weai featfeds F wrqaa(stir)F waaraia ay at fe afer ae at owe. fratfedt +facia anitaata ott da fe ae cae wee ae wet oft areraa we ft wT wdteret fafese fratare race wat at fe fe o aTSa aaa F swat sifafrsa, 1961BY amet 2( 47)* aa lodare 45% watertar seit arfetar sere GATAT| THA FUTATATAa ue vat feat fe oof afer aT Tar ary wearer Ast BT ATfort osft sifaara ae BT THTe AML gt1 Tea eaTaTeeBH rarefara goran wreTeeH sefiat Sy meowt ariest BT gy,atafaatica—sarerfear aerit A fratfedt era anfeaHast aaa Gas sre oa wan Ml fe was soreHe aNTTa ufas ft, are ate sfware fot fg ar tar waTeTmeatgt at fared fe get afweret oe Ht HT VaTET ATTal1 saat sifafraa, 1961HT are 46( 2) % Gaara qaTsAaTaAoy far ufafron i are 2(17)F & we‘area’ weeayaresare & at areata artandi at fi feat gaa or waar A safe wfrarst are 2(17)we Tat HT WEFaftr & venta a ot areaeafead UTTeHT—aerearcant & arferat ar faarco aed €1Vast fera wertare 2(17) & watenta ‘ara aet @ 1 (16, 7, 9). -.atone uff,196er at arr46 af gran (2)marcarcal at Ter sfearay Te HCAS BLY HT Tacarst gare ae ava a aarvandta fret wert at anfeaat & faaer & ragafatratar get feat& ofertaat fags wet Fefacwert at we tt1 ate ag ararer a att ttaarearettfarett atarferat & faarer at qazareal F Got wPraat gzA VACA Heat Blot sar (FT 10)a oo.fates fia: [r973] 89 argo Bo mmo 452 /=ATTR, aT aT age fea were aT aT age fea were aT age fea were age fea were fea were were fas+"(The Commissioner of Income-tax, Madras--+Vs, Madurai Mills-Co. Ltd.).. Madurai Mills-Co. Ltd.).. Mills-Co. Ltd.).. Ltd.)..—_ TR, aT aT age fea were aT aT age fea were aT age fea were age fea were fea were were fas Vs, Madurai Mills-Co. Ltd.).. Madurai Mills-Co. Ltd.).. Mills-Co. Ltd.).. Ltd.)..—_8H | fates aitcit afuanfcat : 1972 at fafa miter Bea 51. .1967 % ara fade. det 4H grea. ger aTata 16 waqaz, 1970 ae frig aleanea F. faeg. at. weMTLre aiteratat ae matato. umetars, aoft ato a, stadtTo Ho FAT....‘sre srT...7afate afraaen_7 =a .st Tho Go Aat-Lan meatal. ear . | a en Maa Bt AIT A 7 . geafaattae dad Fo atoaaraisft ‘ue |. rarer a freer eqrarfinift wate ste wat. + fear SATs aa*ag altar. aa Teeraege fie fie fees atime @ frat, are, ga eararra A aac: afafrar,1961 (fre.sea gat Tram. 1961 ater. wafer wer TAT ge fie fie (fre.sea gat Tram. 1961 ater. wafer wer TATsea gat Tram. 1961 ater. wafer wer TAT gat Tram. 1961 ater. wafer wer TAT Tram. 1961 ater. wafer wer TAT 1961 ater. wafer wer TAT ater. wafer wer TAT wafer wer TAT wer TAT TAT ~~ ° a ; 4 Rg ~ ' . ‘ ron ~ omy . ’ > |° ya yy |‘ Mw 7 ~y Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, GUJARAT-II, AHMEDABAD versus R. M. AMIN [[1977] 2 S.C.R. 220] (1977) A H COMMISSIONER OF INCOME TAX, GUJARAT-II, AHMEDABAD v. R. M. AMIN November 26, 1976 (H. R. KHANNA AND JASWANT SINGH, JJ.] Income Tax Act 1961-Sec. 2(17), 2(47), 45, 46(2)-Capital fains--Distribution of assets by a liquidator of company in voluntary liquidatiofl-lf liable to capital gains tax-If foreign company whiclt is not a company within the meaning of the Income Tax Act-Company-Meaning of-Transfer. The respondent assessee acquired before 1-1-1954 certain shares in a private limited company incorporated in Uganda for Sh. 192002=Rs. l ,28,000 /-. The said company went into voluntary liquidation in the year 1961. The liquidators sold the assets of the company and the assessee received an amount equivalent to Rs. 3,12,326/-. The Income Tax Offi:er treated the difference bttween the amount received on liquidation and the amount paid by the assessee for the· acquisition of shares as capital gains liable to tax within s. 45 of the Income Tax Act, 1961. The Income Tax Officer held that since the Uganda company was not a. company within the meaning of s. 2(17) of the Act, the assessee was not entitled to the benefit of s. 46(2) and, therefore, the entire amount was liable to be taxed. On an appeal, the AAC held that the transaction amounted to a transi'er within the meaning of s. 2(47) b~cause 1here was ex-tinguishment of the rights in the capital assets as represented by the shares. The Tribunal held that it was not transfer within ~he meaning of s. 2(47). Th.,. High Court decided the reference in favour of the assessee on the ground that when a shareholder received monies representing his share on distr!bution of the net assets of the company in liquidation, he receives such monies in satis-faction of the right which belongs to him by virtue of his holding the share and not by way of consideration for the extinguishment of his right in the share. Dismissing the appeal by certificate, HELD: (1) The Uganda comp~ny is not a company within the meaning of s. 2(17). There was no transfer as contemplated by the Act to attract the levy of capital gain tax. This Court in the case of Madurai Mills has already held that the act of liquidation in distnouting the assets of the company which had gone into voluntary liquidation did not result in the creation of new rights. It merely entailed recognition of the legal rights which were in existence prior !o the distribution. (223 C, 224 E-F] Commissioner of Income-tax, Madras v. Madurai Mills Co. Ltd., 89 ITR 45, followed. (2) The legislature made express provisions in s. 46(2) for levying capital' gains tax in respect of distribution of assets of a company. But for the said provision distribution of assets on the liquidation of a company would not attract the capital gains tax under s. 45. Since the Uganda company is not a company within the meaning of the Act the provisions of s. 46(2) do not apply to it. The said distribution, therefore, does not attract capital gains tax. Section 46 (2) creates the liability of a shareholder to pay the tax on capital gains and also prescribes the mode of calculating the capital gai'.18. (225 A-Fl CIVIL APPELLATE JURISDICTION: Civil Appeal No. 51 of 1972. (From the judgment and order dated the 16th Oct., 1970 of the Gujarat High Court in I.T. Ref. No. 4 of 1967) ( c. I. T. GUJARAT v. R. M. AMIN (Khanna, J.) V. S. Desai, J. Ramamurthi and Girish Chandra, for the appellant. B. Sen, Mrs. A. K. Verma, K. J. John and Shri Narain for the respondents. · The J;1dgmcnt cf the Court was delivered by KHANNA, J. This appeal on certificate is against the judgment of Gujarat High Court whereby the High Court answered the following ~ucstion referred to it under section 256(1) of the Income-tax Act, l 961 (hereinafter referred to as the Act of 1961) in favour of the .assessee-respondent and against the revenue : "Whether on the facts and in the circumst-ances of . the case, there was a transfer of a capital asset within the meaning of section 45 read with section 2 ( 4 7) of the Income-tax Act, 1961 ?" Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, GUJARAT-II, AHMEDABAD versus R. M. AMIN [[1977] 2 S.C.R. 220] (1977) અસવીકરણ: સ્થાનિક ભાષામાં અનુવાદિત આ ચુકાદા/હુકમનો હેતુ પક્ષકારોનેતેમની ભાષામાં જાણકારી ઉપલબ્ધ કરાવવા માત્રનો છે અને તેનો અન્યથાઉપયોગ થઇ શકશે નહિ. અન્ય તમામ વ્યવહારિક તેમજ સરકારી ઉદ્દેશો માટેમૂળ અંગ્રેજી ચુકાદો/હુકમ જ પ્રમાણિત અને માન્ય રહેશે. DISCLAIMER:Thetranslatedjudgmentinvernacularlanguage is meant for the restricted use of the litigant tounderstand it in his/ her language and may not be usedforanyotherpurpose. Forallpracticalandofficialpurposes, the English version of the judgment shall beauthentic and shall hold the field for the purpose ofexecution and implementation.===================================================અરજદારઃ આવકવેરાના કમિશનર ગુજરાત-૨, અમદાવાદ, વી. એસ. વિરુધ્ધ સામાવાળા આર. એમ. અમીન ચુકાદાની તારીખ ૨૬/૧૧/૧૯૭૬ ખંડઃ ખંડપીઠખન્ના, હંસ રાજ ખંડઃ ખંડપીઠ ખન્ના, હંસ રાજ સિંઘ, જસવંત સાયટેશન ૧૯૭૭ AIR ૯૯૯ ૧૯૭૭ SCR (૨) ૨૨૦ ૧૯૭૭ એસસીસી (૧) ૬૯૧ સીટેટરની માહિતીઃ ઇ ૧૯૮૦ એસસી ૧૭૬ (૪) સી ૧૯૯૧ એસસી૨૧૦૪ (૭) એક્ટઃ આવકવેરાનો અધિનિયમ ૧૯૬૧-સેક. ૨ (૧૭), ૨ (૪૭), ૪૫,૪૬ (૨)-કેપિટલ ગેઇન્સ-સ્વૈચ્છિક લિક્વિડેશનમાં કંપનીના લિક્વિડેટર દ્વારાઅસ્કયામતોની વહેંચણી-જો કેપિટલ ગેઇન્સ ટેક્સ માટે જવાબદાર હોય-જોવિદેશી કંપની કે જે આવકવેરાના કાયદાના અર્થમાં કંપની નથી-કંપની-એટલેકે-ટ્રાન્સફર. હેડનોટ સામાવાળા કરદાતાએ યુગાન્ડામાં સમાવિષ્ટ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ કંપનીમાં ૧-૧-૧૯૫૪ પહેલાં સીલીંગ ૧૯૨૦૦૨- રુ.૧,૨૮,૦૦૦/- શ્રી માટે કેટલાક શેરહસ્તગત કર્યા હતા. ૧૯૨૦૦૨--Rs ૧,૨૮,૦૦૦/-.આ કંપની વર્ષ.૧૯૬૧માં સ્વૈચ્છિક રીતે બંધ થઈ ગઈ હતી.લિક્વિડેટર્સે કંપનીની અસ્કયામતોવેચી દીધી હતી અને કરદાતાએ રૂ. ૩,૧૨,૩૨૬-ની સમકક્ષ રકમ મેળવીહતી.આવકવેરાના અધિકારીએ લિક્વિડેશન પર મળેલી રકમ અને શેરનાહસ્તાંતરણ માટે કરદાતા દ્વારા ચૂકવવામાં આવેલી રકમ વચ્ચેના તફાવતનેકરપાત્ર મૂડી આવકવેરાના અધિનિયમ, ૧૯૮૬૧ ની કલમ-૪૫ હેઠળ લાભતરીકે ગણવામાં આવે આવી હતી. છે.૪૫ આવકવેરાનો અધિનિયમ૧૯૬૧.આવકવેરાના અધિકારીએ એવું માન્યું હતું કે યુગાન્ડા કંપની કલમ-s૨(૧૭) ના અર્થમાં કંપની નથી. ૨(૧૭) આ અધિનિયમ હેઠળ, કરદાતાનેકલમ-૪૬(૨) એસ. ના લાભ માટે હકદાર હકદાર ન હતા. કરવામાં આવ્યો નહતો.૪૬(૨) અને, તેથી, સમગ્ર રકમ પર કર લાદવા પાત્ર હતો જવાબદારહતી.કર લાદવામાં આવે છે.એન. પર.અપીલમાં, એ. એ. સી. એ એવું માન્યું હતુંsકે વ્યવહાર એ કલમ-૨(૪૭) ના અર્થમાં ટ્રાન્સફર સમાન છે.૨(૪૭) કારણકે શેર દ્વારા રજૂ કરાયેલ મૂડી અસ્કયામતોમાં અધિકારો નાબૂદ કરવામાં આવ્યાsહતા.ટ્રિબ્યુનલે ચુકાદો આપ્યો હતો કે તે કલમ-૨(૪૭) ના અર્થમાં ટ્રાન્સફરનથી.૨(૪૭).ઉચ્ચ અદાલતે આકારણીકર્તાની તરફેણમાં આ સંદર્ભનો નિર્ણયએ આધાર દ્વારા કર્યો હતો કે જ્યારે કોઈ શેરધારકને લિક્વિડેશનમાં કંપનીની ચોખ્ખી અસ્કયામતોની વહેંચણી દ્વારા તેના હિસ્સાનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા નાણાંપ્રાપ્ત થાય છે, ત્યારે તે એવા નાણાં મેળવે છે જે તેના અધિકારના સંતોષમાં હોયછે. પ્રમાણપત્ર દ્વારા અપીલને નકારી કાઢવી, sઠેરવ્યુ (૧) યુગાન્ડા કંપની કલમ-૨(૧૭) ના અર્થમાં કંપની નથી.૨(૧૭).મુડી લાભ વેરાને તેને આકર્ષવા માટે અધિનિયમ દ્વારા વિચાર્યા મુજબ કોઈટ્રાન્સફર કરવામાં આવ્યું ન હતું. મૂડી લાભ વેરો વસૂલ કરવો.મદુરાઈ મિલ્સનાકેસમાં આ અદાલતે પહેલેથી જ અધિનિયમ આપ્યો ઠેરવ્યુ છે કે કંપનીનીઅસ્કયામતોની વહેંચણીમાં જે કંપની લિક્વિડેશનનો કાયદો.સ્વૈચ્છિકલિક્વિડેશનમાં ગઇ ગયા હોય તો લીકવીડેશનનો કાયદો તે નવા અધિકારોમાંપરિણમતી નથી rights It. ની રચનામાં પરિણમ્યું ન હતું, જેમાં માત્ર વિતરણપહેલાં અસ્તિત્વમાં રહેલા કાનૂની અધિકારોને માન્યતા આપવામાં આવી હતી.[૨૨૩ સી, ૨૨૪ ઇ-એફ] આવકવેરાના કમિશનર, મદ્રાસ વિ. મદુરાઈ મિલ્સ કંપની લિમિટેડ, ૮૯ ITR૪૫, અનુસર્યા. (૨) વિધાનસભાએ કલમ-૪૬(૨)માં કંપનીની અસ્કયામતોની વહેંચણીનાસંદર્ભમાં મુડી લાભ કર વસુલ કરવા માટે એસ માં સ્પષ્ટ જોગવાઈઓ કરી હતી.૪૬(૨) કંપનીની અસ્કયામતોની વહેંચણીના સંદર્ભમાં મૂડી લાભ કરવસૂલવા માટે.પરંતુ ઉપરોક્ત જોગવાઈ માટે કંપનીના લિક્વિડેશન પરઅસ્કયામતોની વહેંચણી કલમ-૪૫ એસ હેઠળ કેપિટલ ગેઇન ટેક્સને આકર્ષિતકરશે નહીં.૪૫. કારણ કે યુગાન્ડા કંપની અધિનિયમ જોગવાઈઓના અર્થમાંકંપની નથી. કલમ-૪૬(૨) તેને લાગુ ન પડે કરો.આમ, ઉપરોક્ત વિતરણમૂડી લાભ કરને આકર્ષિત કરતું નથી.કલમ ૪૬ (૨) મૂડી લાભ પર કર ચૂકવવામાટે શેરહોલ્ડરની જવાબદારી ઘડે બનાવે છે અને મૂડી લાભની ગણતરી કરવાનીરીત પણ સૂચવે છે.[૨૨૫ એ-એફ] ચુકાદોઃ સિવિલ અપીલેટ જ્યુરિસડીક્શનઃ૧૯૭૨ની સિવિલ અપીલ નંબર ૫૧.(૧૬મીઓક્ટોબર, ૧૯૭૦ના ચુકાદા અને આદેશમાંથી.ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં આઇ. ટી.રેફ. ૧૯૬૭નો નંબર ૪) અપીલકર્તા વતી વી. એસ. દેસાઈ, જે. રામમૂર્તિ અને ગિરીશ ચંદ્ર. Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, GUJARAT-II, AHMEDABAD versus R. M. AMIN [[1977] 2 S.C.R. 220] (1977) ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ਕਿਮ+ਨਰ, ਗੁਜਰਾਤ-II, ਅਿਹਮਦਾਬਾਦ ਬਨਾਮ ਆਰ. ਐਮ. ਅਮੀਨ 26 ਨਵੰਬਰ, 1976 [ ਐਚ. ਆਰ. ਖੰਨਾ ਅਤੇ ਜੈਸਵੰਤ ਿਸੰਘ, ਜੇ. ਜੇ.] ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ 1961-ਸੈਕ+ਨ. 2 ( 17 ) , 2 ( 47 ) , 45 , 46 ( 2 ) -ਪੂੰਜੀ ਲਾਭ - ਸਵੈਇੱਛੁਕ ਪਿਰਸਮਾਪਤੀ ਿਵੱਚ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਪਿਰਸਮਾਪਕ ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਤੀਆਂ ਦੀ ਵੰਡ-ਜੇ ਪੂੰਜੀ ਲਾਭ ਟੈਕਸ ਲਈ ਿਜ਼ੰਮੇਵਾਰ ਹੈ-ਜੇ ਿਵਦੇ+ੀ ਕੰਪਨੀ ਜੋ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ-ਕੰਪਨੀ-ਅਰਥ-ਟYZਸਫਰ ਦੇ ਅਰਥ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਨਹ\ ਹੈ। ਜਵਾਬਦੇਹ ਮੁਲZਕਣਕਰਤਾ ਨ_ ਿਕਸੇ ਿਨ`ਜੀ ਖੇਤਰ ਿਵੱਚ ਕੁਝ +ੇਅਰ 1-1-1954 ਤb ਪਿਹਲZ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ ਹਨ। +Yੀ ਲਈ ਯੂਗZਡਾ ਿਵੱਚ ਸੀਮਤ ਕੰਪਨੀ +ਾਮਲ ਕੀਤੀ ਗਈ। 192002 - ਰੁਪਏ. 1,28,000 / - . ਇਹ ਕੰਪਨੀ ਸਾਲ 1961 ਿਵੱਚ ਸਵੈਇੱਛੁਕ ਤੌਰ iਤੇ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਿਲਿਕjਡੇਟਰਸ. ਕੰਪਨੀ ਦੀਆਂ ਸੰਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਚ ਿਦੱਤਾ ਅਤੇ ਕਰਦਾਿਤਆਂ ਨੂੰ ਰੁਪਏ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਰਕਮ ਪYਾਪਤ ਹੋਈ। 3,12,326 / - . ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਿਧਕਾਰੀ ਨ_ ਿਲਕੁਇਡੇ+ਨ iਤੇ ਪYਾਪਤ ਰਕਮ ਅਤੇ +ੇਅਰZ ਦੀ ਪYਾਪਤੀ ਲਈ ਕਰਦਾਿਤਆਂ ਦੁਆਰਾ ਅਦਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਰਕਮ ਦੇ ਿਵੱਚ ਅੰਤਰ ਨੂੰ ਪੂੰਜੀ ਲਾਭ ਦੇ ਰੂਪ ਿਵੱਚ ਮੰਿਨਆ ਜੋ ਸੈਕ+ਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਟੈਕਸ ਲਈ ਿਜ਼ੰਮੇਵਾਰ ਹੈ। 45 ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ਐਕਟ, 1961. ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਿਧਕਾਰੀ ਨ_ ਮੰਿਨਆ ਿਕ ਿਕmਿਕ ਯੂਗZਡਾ ਕੰਪਨੀ s ਦੇ ਅਰਥ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਨਹ\ ਸੀ। 2 ( 17 ) ਐਕਟ ਦੇ ਤਿਹਤ, ਕਰਦਾਿਤ s ਦੇ ਲਾਭ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਨਹ\ ਸੀ। 46 ( 2 ) ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਪੂਰੀ ਰਕਮ iਤੇ ਟੈਕਸ ਲਗਾਇਆ ਜਾਣਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਅਪੀਲ iਤੇ, ਏ. ਏ. ਸੀ. ਨ_ ਮੰਿਨਆ ਿਕ ਇਹ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਹੈ। s ਦੇ ਅਰਥ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਟYZਸਫਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। 2 ( 47 ) ਿਕmਿਕ +ੇਅਰZ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਪੂੰਜੀ ਸੰਪਤੀਆਂ ਿਵੱਚ ਅਿਧਕਾਰZ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਿਟYਿਬਊਨਲ ਨ_ ਫੈਸਲਾ ਿਦੱਤਾ ਿਕ ਇਹ s ਦੇ ਅਰਥ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤਬਦੀਲ ਨਹ\ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਸੀ। 2 ( 47 ) . ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨ_ ਕਰਦਾਿਤ ਦੇ ਹੱਕ ਿਵੱਚ ਹਵਾਲਾ ਇਸ ਆਧਾਰ iਤੇ ਿਦੱਤਾ ਿਕ ਜਦb ਇੱਕ +ੇਅਰਧਾਰਕ ਨੂੰ ਕੰਪਨੀ ਦੀ +ੁੱਧ ਸੰਪਤੀਆਂ ਦੀ ਵੰਡ iਤੇ ਆਪਣੇ ਿਹੱਸੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੈਸੇ ਪYਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤZ ਉਸ ਨੂੰ ਅਿਧਕਾਰ ਦੇ ਸੰਤੁ+ਟ ਧqੇ ਿਵੱਚ ਅਿਜਹੇ ਪੈਸੇ ਪYਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਿਹੱਸੇ ਦੇ ਅਧਾਰ iਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਨਾ ਿਕ ਕੰਪਨੀ ਿਵੱਚ ਉਸ ਦੇ ਅਿਧਕਾਰ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਿਵਚਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਿਵੱਚ। ਸZਝਾ ਕਰੋ। ਅਪੀਲ ਨੂੰ ਸਰਟੀਿਫਕੇਟ ਰਾਹ\ ਖਾਰਜ ਕਰਨਾ, ਰੱਿਖਆ: (1) ਯੂਗZਡਾ ਕੰਪਨੀ s ਦੇ ਅਰਥ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਨਹ\ ਹੈ। 2 ( 17 ) . ਪੂੰਜੀ ਲਾਭ ਟੈਕਸ ਦੀ ਵਸੂਲੀ ਨੂੰ ਆਕਰਿ+ਤ ਕਰਨ ਲਈ ਐਕਟ ਦੁਆਰਾ ਿਵਚਾਰ ਕੀਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੋਈ ਤਬਾਦਲਾ ਨਹ\ ਸੀ। ਮਦੁਰਾਈ ਿਮੱਲਜ਼ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਿਵੱਚ ਇਹ ਅਦਾਲਤ ਪਿਹਲZ ਹੀ ਇਹ ਮੰਿਨਆ ਿਗਆ ਿਕ ਕੰਪਨੀ ਦੀਆਂ ਸੰਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵੰਡਣ ਿਵੱਚ ਭੰਗ ਕਰਨ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਜੋ ਸਵੈਇੱਛੁਕ ਭੰਗ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜb ਨਵs ਅਿਧਕਾਰ ਪੈਦਾ ਨਹ\ ਹੋਏ। ਇਸ ਿਵੱਚ ਿਸਰਫ਼ ਉਹਨZ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਿਧਕਾਰZ ਦੀ ਮਾਨਤਾ +ਾਮਲ ਸੀ ਜੋ ਪਿਹਲZ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਵੰਡ ਲਈ. [ 223 ਸੀ, 224 ਈ-ਐਫ਼] ਆਮਦਨ ਕਿਮ+ਨਰ-ਟੈਕਸ, ਮਦਰਾਸ v. ਮਦੁਰਾਈ ਿਮੱਲਜ਼ ਕੰਪਨੀ ਿਲਮਿਟਡ, 89 ਆਈਟੀਆਰ 45 , ਿਪੱਛਾ ਕੀਤਾ। ( 2 ) ਿਵਧਾਨ ਸਭਾ ਨ_ ਐਸ ਿਵੱਚ ਸਪੱ+ਟ ਪYਬੰਧ ਕੀਤੇ। 46 ( 2 ) ਪੂੰਜੀ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਿਕਸੇ ਕੰਪਨੀ ਦੀਆਂ ਸੰਪਤੀਆਂ ਦੀ ਵੰਡ ਦੇ ਸਬੰਧ ਿਵੱਚ ਲਾਭ ਟੈਕਸ। ਪਰ ਇਸ ਉਪਬੰਧ ਲਈ ਿਕਸੇ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਭੰਗ ਹੋਣ iਤੇ ਸੰਪਤੀਆਂ ਦੀ ਵੰਡ ਨਹ\ ਹੋਵੇਗੀ। ਐਸ ਦੇ ਤਿਹਤ ਪੂੰਜੀ ਲਾਭ ਟੈਕਸ ਨੂੰ ਆਕਰਿ+ਤ ਕਰੋ। 45. ਿਕmਿਕ ਯੂਗZਡਾ ਕੰਪਨੀ ਐਕਟ ਦੇ ਅਰਥ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਨਹ\ ਹੈ। 46 ( 2 ) ਨਾ ਕਰੋ ਇਸ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰੋ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਵੰਡ ਪੂੰਜੀ ਲਾਭ ਟੈਕਸ ਨੂੰ ਆਕਰਿ+ਤ ਨਹ\ ਕਰਦੀ। ਸੈਕ+ਨ 46 (2) ਪੂੰਜੀ ਲਾਭ iਤੇ ਟੈਕਸ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ +ੇਅਰਧਾਰਕ ਦੀ ਦੇਣਦਾਰੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂੰਜੀ ਲਾਭ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਢੰਗ ਵੀ ਿਨਰਧਾਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। [ 225 ਏ-ਐ`ਫ. ਐ`ਚ.] ਿਸਵਲ ਅਪੀਲ ਿਨਆਂਇਕ ਫੈਸਲਾਃ 1972 ਦੀ ਿਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 51. ( 16 ਅਕਤੂਬਰ, 1970 ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਅਤੇ ਆਦੇ+ ਤb ਗੁਜਰਾਤ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨ_ ਆਈ. ਟੀ. ਰੈਫ਼. 1967 ਦਾ ਨੰਬਰ 4) ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਵੱਲb ਵੀ. ਐ`ਸ. ਦੇਸਤ, ਜੇ. ਰਾਮਮੂਰਤੀ ਅਤੇ ਿਗਰੀ+ ਚੰਦਰ। ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਵਾਿਲਆਂ ਲਈ ਏ. ਬੀ. ਸੇਨ, +Yੀਮਤੀ ਏ. ਕੇ. ਵਰਮਾ, ਕੇ. ਜੇ. ਜਾਨ ਅਤੇ +Yੀ ਨਰਾਇਣ। ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਖੰਨਾ, ਜੇ. ਦੁਆਰਾ ਿਦੱਤਾ ਿਗਆ ਸੀ. ਸਰਟੀਿਫਕੇਟ 'ਤੇ ਇਹ ਅਪੀਲ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦੇ ਿਵਰੁੱਧ ਹੈ ਗੁਜਰਾਤ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਿਜਸ ਿਵੱਚ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨ_ ਆਮਦਨ-ਟੈਕਸ ਐਕਟ, 1961 (ਇਸ ਤb ਬਾਅਦ 1961 ਦੇ ਐਕਟ ਵਜb ਜਾਿਣਆ ਜZਦਾ ਹੈ) ਦੀ ਧਾਰਾ 256 (1) ਦੇ ਤਿਹਤ ਟੈਕਸ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਹੱਕ ਿਵੱਚ ਅਤੇ ਮਾਲੀਏ ਦੇ ਿਵਰੁੱਧ ਹੇਠ ਿਦੱਤੇ 'ਬੀ' ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਿਦੱਤਾਃ " ਕੀ ਤੱਥZ ਅਤੇ ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਹਾਲਾਤZ ਿਵੱਚ, ਧਾਰਾ 45 ਦੇ ਅਰਥ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਪੂੰਜੀ ਸੰਪਤੀ ਦਾ ਤਬਾਦਲਾ ਧਾਰਾ 2 (47) ਦੇ ਨਾਲ ਪਿq{ਆ ਿਗਆ ਸੀ ਆਮਦਨ-ਟੈਕਸ ਐਕਟ, 1961? Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, GUJARAT-II, AHMEDABAD versus R. M. AMIN [[1977] 2 S.C.R. 220] (1977) |. rarer a freer eqrarfinift wate ste wat. + fear SATs aa*ag altar. aa Teeraege fie fie fees atime @ frat, are, ga eararra A aac: afafrar,1961 (fre.sea gat Tram. 1961 ater. wafer wer TAT ge fie fie (fre.sea gat Tram. 1961 ater. wafer wer TATsea gat Tram. 1961 ater. wafer wer TAT gat Tram. 1961 ater. wafer wer TAT Tram. 1961 ater. wafer wer TAT 1961 ater. wafer wer TAT ater. wafer wer TAT wafer wer TAT wer TAT TAT ~~ ° a ; 4 Rg ~ ' . ‘ ron ~ omy . ’ > |° ya yy |‘ Mw 7 ~y @) at ara 256(1) & weta va fatece farafafad set. FTvat fratfedt-seatf & ca F ake used faa H frag ferr—‘aay aaa % get ate ofefeafadt at aa en,araat afafaaa, 1961 aare 2(47)& ara afar45% gatagit afer ar wearer ga ar?”2. Te. AAAfaater ay 1962-63 H arara A &,fratfag qa war ay waver ay1961 971 fratfedt Wf oHaafee #, uaet ¥ farfra wm sede fafate werd) —araeatsttfratta fafaes, arava (faa gay gah ora sarest weramel Tate) H 192 Tar arfer fee ge ari faatfedt tq gaz1 waatl, 1954 & a4 feet aaa aise far 8 ake saa TaswaeF far 1000 fafar acafar F1 sa ware fraifedt4192 watt % fae 1,92,000 fafar daa feu 4, sit fF 1,28,000wa FH TWATA| Ta. HEAT A arta 10 Fare, 1961aterfag dnet[}][ waar][ gaat][ cafeon][ aarat]we feat aaratT wae ana F dae wert a aferta A gar aarataT WaT 31 Hag, 1961 BT oar eT & care fear wat attaaah oqare faatfedt ott at arrdt Hate zt 2440. 0493fafa sftwaxa)axme468,489falarstr aeHY SHATL TT WAT MT 1 STCAT THA 3,12,326 wa F Tewraxdt1 %t THT1,84,326 wa afra a1 fratfedt A ae carwat ay & aha sma atAt|oo 3. mane wfearet F1,84,326 VaFT THA Fl Gitafaara arat at fe 1961 ate afefaar at are 45% qatarat & afaeardta atigaat ageafaafeat fe seer seat1961 aa afafara at are 2(17) * water ser adlat ott veh dacareaiFR art A ag adh Hat ar aHat| ayfe @1961 ara afafran ay are 46(2) & meta soaredgat F sear Ji aera sae afar ST A ary caT A Fatfaeardta it aetaan orgar (attr) & wae ata fee artqt faatfidt at ate &ioe: aa afafaam at eer 2(47) WRT sears wurareryfava afar % ‘serey mee at ofearat } fa fea feat sar ut, faeATAtaterWit ae se aaa A araay F aia atha ar fewerfafaTél.% at ata wart saat at gat oftart firét aia afsard21 a ar ate faater af ar fears find%at fe sega arrat i961 ara alata at are 2(47) wateata ot afer & fraa, fafeoa at afrard ada arara at AT Fae Aa wet as at fe azar “aka ar cartaT(att) oat Fag% feet sfafraiter afeard ar fratea frat fe fret gar ari” onfer & aera are area ¥facme was ¢ fe ag aferadta adit wi va wetet at armareM gt aera area (adit) 3 ag afafeaiferfeat fe arferwaate amt agt gat ary cari, agree ara (ater) at Fo dad are aar afsa Got arta FF afer ar fratsaTaqare,%garat att fated gafaq at adawea it akerac afart Aat F we at arfeanitaede aryoteaa1 aerdaart fratfedt + ar 184,326 fadeawwaa F at gaat wer vata ox qoit oa afearal etd tr & eq Aat aaast uw fratfet attr aren ag at seat fe wer fadt H at a afer car % ® ofea ait ofrara araWer at, sar fe ag1 wre, 1954 a o, ser we a ataay at1gard aia ae at fe 1961 at afsfram atat 114 % saat a tad ge Git afeara ae ar Seve WTAafaard are vega: ofeafaa wea 8 aga aa aar afecwe ae A gett sett & garer ars adare adt 21 aarfeot aati Ae seq ata eda ax at akmitalafraticaaz frat war ap fe 2 wad, 1954 at ord F qem atweaeat H wat eu afe gst afwara sed atatat ag 1,23,590 gt) aa afew F ea set oe fare far fe zat GaltBT aacgar aM ak ag faowd fara fe 1961 aTaafatraaant weaat feat aver 2(47) at ca % aatenia Car acta ar fe faatfet alg wereF afar’ at gar Dae ‘.-; aYL.;° aa°-~ — | ao) ‘ _rye .* . “Neay|so| ,7|: .\&|—|° “~¥ _ Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, GUJARAT-II, AHMEDABAD versus R. M. AMIN [[1977] 2 S.C.R. 220] (1977) KHANNA, J. This appeal on certificate is against the judgment of Gujarat High Court whereby the High Court answered the following ~ucstion referred to it under section 256(1) of the Income-tax Act, l 961 (hereinafter referred to as the Act of 1961) in favour of the .assessee-respondent and against the revenue : "Whether on the facts and in the circumst-ances of . the case, there was a transfer of a capital asset within the meaning of section 45 read with section 2 ( 4 7) of the Income-tax Act, 1961 ?" The matter relates to the assessment year 1962-63, for which the .accounting previous year was calendar year 1961. The assessee who is an individual held 192 shares of Kawelengoji Ginneries Ltd., J'(ampala, a private limited company incorporated in Uganda (here-inafter referred to as the Uganda comp•any). Those shares were acquired by the assessee sometimes before January 1, 1954 and he paid Sh. 1000 for each share. The amount thus paid by the assessee for the 192 shares was Sh. 1,92,000, equivalent to Rs. 1,28,000. The said company went into voluntary liquidation as per special resolu-tion dated July 10, 1961. The liquidators sold the assets of the com-pany i~ due course and the liquidators' account was finally drawn up on July 31, 1961. As per this account, the assessee became entitled to receive Sh. 4,68,489 at the rate of Sh. 2440.0493 per share as return of capital. The above amount was equivalent to Rs. 3,12,326. There was thus an excess of Rs. 1,84,326. This amount was received by the assessee during the accounting year. Tho Income-tax Officer treated the amount of Rs. 1,84,326 as capital gains liable to tax within the meaning of section 45 of 1he Act of 1961. It was pointed out by him that the Uganda company was not a company within the meaning of section 2(17) of the Act of 1961 and the shareholders thereof could not be said to be entitled to the benefit provided under section 46(2) of the Act of 1961. Accordingly, the entire amount was liable to be taxed as above. On appeal before the Appellate Assistant Commissioner reference was made on behalf of the assessee to the definition of the word "transfer" in section 2(47) of the Act of 1961, according to which transfer in relation to a capital asset includes the sale, exchange or relinquish-ment of the asset or the extinguishment of any rights therein or the compulsory acquisition thereof under any law. There was no dispute that the present was not a case of sale, excll'ange or compulsory acquisition of capital asset 'kithin the meaning of section 2(47) of the Act of 1961. The only question was whether there was "relinquishment of the asset or the extinguishment of any rights therein". The Appellate Assistant Com-missioner held that for the relinquishment of an asset, the asset must A B c D E F G H A B c D E F G H Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, GUJARAT-II, AHMEDABAD versus R. M. AMIN [[1977] 2 S.C.R. 220] (1977) ચુકાદોઃ સિવિલ અપીલેટ જ્યુરિસડીક્શનઃ૧૯૭૨ની સિવિલ અપીલ નંબર ૫૧.(૧૬મીઓક્ટોબર, ૧૯૭૦ના ચુકાદા અને આદેશમાંથી.ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં આઇ. ટી.રેફ. ૧૯૬૭નો નંબર ૪) અપીલકર્તા વતી વી. એસ. દેસાઈ, જે. રામમૂર્તિ અને ગિરીશ ચંદ્ર. બી. સેન, શ્રીમતી, ૪.પ્રતિવાદીઓ માટે કે. વર્મા, કે. જે. જ્હોન અને શ્રીનારાયણ. આ કોર્ટનો ચુકાદો ન્યાયમૂર્તિ ખન્નઆ દ્વારા આપવામાં આવ્યો હતો. પ્રમાણપત્રદ્વારાની આ અપીલ ગુજરાત ઉચ્ચ ન્યાયાલયના ચુકાદાની વિરુદ્ધ છે, જેમાંઉચ્ચ અદાલતે કરદાતા-પ્રતિવાદીની તરફેણમાં અને મહેસૂલની વિરુદ્ધમાંઆવકવેરાના અધિનિયમ ૧૯૬૧ની કલમ ૨૫૬ (૧) (ત્યારબાદ ૧૯૬૧નાઅધિનિયમ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે) હેઠળ તેને સંદર્ભિત નીચેના પ્રશ્ોજવાબ આપ્યો હતોઃ "શું હકીકતો અને કેસના સંજોગોમાં, આવકવેરો અધિનિયમ૧૯૬૧ની કલમ ૨ (૪૭) સાથે વાંચી શકાય તેવી કલમ ૪૫નાઅર્થમાં મૂડી સંપત્તિનું હસ્તાંતરણ થયું હતું? આ બાબત આકારણી વર્ષ ૧૯૬૨-૬૩ સાથે સંબંધિત છે, જેના માટે અગાઉનુંહિસાબી વર્ષ કેલેન્ડર વર્ષ ૧૯૬૧ હતું.મૂલ્યાંકનકર્તા કે જે એક વ્યક્તિ છે, તેનીપાસે યુગાન્ડામાં સ્થાપિત ખાનગી મર્યાદિત કંપની (ત્યારબાદ યુગાન્ડા કંપનીતરીકે ઓળખાય છે) કવેલેનગોજી ગિનરીઝ લિમિટેડ, કમ્પાલાના ૧૯૨ શેરહતા.તે શેરો કરદાતા દ્વારા કેટલીકવાર ૧ જાન્યુઆરી, ૧૯૫૪ પહેલાં હસ્તગતકરવામાં આવતા હતા અને તેમણે શ્રી. દરેક શેર માટે ૧૦૦૦ શીલીંગ .આ રીતેકરદાતા દ્વારા ૧૯૨ શેર માટે ચૂકવવામાં આવેલી રકમ શીલીંગ શ્રી.૧,૯૨,૦૦૦, Rs. રુ. ૨૮,૦૦૦ ની સમકક્ષ છે.૧૦ જુલાઈ, ૧૯૬૧ના રોજવિશેષ ઠરાવ મુજબ આ કંપની સ્વૈચ્છિક રીતે ફડચામાં ગઇ હતી.લિક્વિડેટર્સે યોગ્ય સમયે કંપનીની અસ્કયામતો વેચી દીધી હતી અને આખરે ૩૧ જુલાઈ,૧૯૬૧ના રોજ લિક્વિડેટર્સનું ખાતું તૈયાર કરવામાં આવ્યું હતું.આ ખાતા મુજબ,કરદાતા શીલીંગ શ્રી ૪,૬૮,૪૮૯ શીલીંગના દરે પ્રાપ્ત કરવા માટે હકદાર બન્યો.૪,૬૮,૪૮૯ એSના દરે. મૂડીના વળતર તરીકે શેર દીઠ૨૪૪૦.૦૪૯૩.ઉપરોક્ત રકમ રૂ. ૩,૧૨,૩૨૬ ની સમકક્ષ હતી.આમ રૂ.૧,૮૪,૩૨૬ ની નો વધારાનો ની રકમ જથ્થો હતો.દ્વારા રકમ દ્વારાકારણીદારનેકરદાતા દ્રારા હિસાબી વર્ષ દરમિયાન પ્રાપ્ત થઈ હતી. આવકવેરાના અધિકારીએ ૧૯૬૧ના અધિનિયમ કલમ ૪૫ના અર્થમાં કરવેરાનેપાત્ર મૂડી લાભ તરીકે રૂ.તેમણે ધ્યાન દોર્યું હતું કે યુગાન્ડા કંપની ૧૯૬૧નાઅધિનિયમ કલમ ૨ (૧૭) ના અર્થમાં કંપની નથી અને તેના શેરધારકોને૧૯૬૧ના અધિનિયમ કલમ ૪૬ (૨) હેઠળ આપવામાં આવેલા લાભ દ્વારાહકદાર ન કહી શકાય.તદનુસાર, સમગ્ર રકમ ઉપર મુજબ કરપાત્ર હતી.અપીલીયસહાયક કમિશનર સમક્ષ અપીલ કરવા પર કરદાતા વતી ૧૯૬૧ના અધિનિયમકલમ ૨ (૪૭) માં "હસ્તાંતરણ" શબ્દની વ્યાખ્યાનો સંદર્ભ આપવામાં આવ્યોહતો. જે મુજબ મૂડી સંપત્તિના સંબંધમાં હસ્તાંતરણમાં સંપત્તિનું વેચાણ,વિનિમય અથવા ત્યાગ અથવા તેમાંના કોઈપણ અધિકારોનો નાશ અથવાકોઈપણ કાયદા હેઠળ ફરજિયાત સંપાદનનો સમાવેશ થાય છે.ત્યાં કોઈ વિવાદન હતો કે વર્તમાન ૧૯૬૧ ના અધિનિયમની કલમ ૨ (૪૭) ના અર્થમાં મૂડી સંપત્તિના વેચાણ, વિનિમય અથવા ફરજિયાત સંપાદનનો કેસ ન હતો.એકમાત્રપ્રશ્ન એ હતો કે શું "સંપત્તિનો ત્યાગ અથવા તેમાંના કોઈપણ અધિકારોનો નાશ"થયો હતો.અપીલ સહાયક કમિશનરે એવું માન્યું હતું કે સંપત્તિના ત્યાગ માટે,સંપત્તિ અસ્તિત્વમાં હોવી જ જોઇએ.તે માપદંડને લાગુ કરતાં, અપીલ સહાયકકમિશનરે એવું માન્યું હતું કે સંપત્તિનો ત્યાગ કરવામાં આવ્યો નથી.જો કે,અપીલ સહાયક કમિશનરના અભિપ્રાયમાં, શેર દ્વારા રજૂ કરાયેલ મૂડીઅસ્કયામતોના અધિકારોને નાબૂદ કરવામાં આવ્યા હતા અને તેથી આ રકમ પરમૂડી લાભ કર લાદવામાં આવ્યો હતો.તદનુસાર કરદાતાની અપીલ રદ કરવામાંઆવી હતી.બીજી અપીલ પર કરદાતાએ મૂડી લાભ તરીકે રૂ. ૧,૮૪,૩૨૬ નીરકમની કરપાત્રતાને પડકારવા ઉપરાંત અન્ય બે દલીલો કરી હતી.તેમાંથી એકદલીલ એ હતી કે કોઈ પણ સંજોગોમાં મૂડી લાભની ગણતરી કરદાતાને મળેલીરકમમાંથી ૧ જાન્યુઆરી, ૧૯૫૪ના રોજ સંપત્તિના વાજબી બજાર મૂલ્યને બાદદ્વારા થવી જોઈએ.બીજી દલીલ એ હતી કે ૧૯૬૧ના અધિનિયમ કલમ ૧૧૪નીજોગવાઈઓને ધ્યાનમાં રાખીને કેપિટલ ગેઇન ટેક્સની વસૂલાત આવકવેરાનાઅધિકારી દ્વારા વાસ્તવમાં ગણવામાં આવેલી રકમ કરતાં ઘણી ઓછી હોવીજોઈએ.અમે હાલના વર્તમાન કેસમાં બીજા સંદર્ભ સાથે સંબંધિત નથી.જોકે, આબે દલીલોમાંથી પ્રથમ દલીલ સ્વીકારવામાં આવી હતી અને એવું માનવામાંઆવ્યું હતું કે ૧ જાન્યુઆરી, ૧૯૫૪ના રોજ શેરના મૂલ્યને ધ્યાનમાં રાખીને જોમૂડી લાભ વસૂલવામાં આવે તો તે રૂ.૧,૨૩,૫૯૦/- થાય ત્યારબાદ ટ્રિબ્યુનલ એ પ્રશ્નમાં ગયા કે શું મૂડી અસ્કયામતોની ટ્રાન્સફર થઈ હતી અને તેનિષ્કર્ષ પર આવી હતી કે ૧૯૬૧ના અધિનિયમ કલમ ૨ (૪૭) ના અર્થમાંઆવી કોઈ ટ્રાન્સફર નથી.કરદાતાના અધિકારો નાબૂદ કરવામાં આવ્યા હોવાનીમહેસૂલની દલીલને ફરીથી રજૂ કરવામાં આવી હતી.પરિણામે કરદાતાએ કરેલીઅપીલને સ્વીકારવામાં આવી હતી.અપીલકર્તા દ્વારા કરવામાં આવેલી અરજીપર, ઉપર પુનઃઉત્પાદિત પ્રશ્ન પછી ઉચ્ચ અદાલતમાં મોકલવામાં આવ્યો હતો. Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, GUJARAT-II, AHMEDABAD versus R. M. AMIN [[1977] 2 S.C.R. 220] (1977) ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਖੰਨਾ, ਜੇ. ਦੁਆਰਾ ਿਦੱਤਾ ਿਗਆ ਸੀ. ਸਰਟੀਿਫਕੇਟ 'ਤੇ ਇਹ ਅਪੀਲ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦੇ ਿਵਰੁੱਧ ਹੈ ਗੁਜਰਾਤ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਿਜਸ ਿਵੱਚ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨ_ ਆਮਦਨ-ਟੈਕਸ ਐਕਟ, 1961 (ਇਸ ਤb ਬਾਅਦ 1961 ਦੇ ਐਕਟ ਵਜb ਜਾਿਣਆ ਜZਦਾ ਹੈ) ਦੀ ਧਾਰਾ 256 (1) ਦੇ ਤਿਹਤ ਟੈਕਸ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਹੱਕ ਿਵੱਚ ਅਤੇ ਮਾਲੀਏ ਦੇ ਿਵਰੁੱਧ ਹੇਠ ਿਦੱਤੇ 'ਬੀ' ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਿਦੱਤਾਃ " ਕੀ ਤੱਥZ ਅਤੇ ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਹਾਲਾਤZ ਿਵੱਚ, ਧਾਰਾ 45 ਦੇ ਅਰਥ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਪੂੰਜੀ ਸੰਪਤੀ ਦਾ ਤਬਾਦਲਾ ਧਾਰਾ 2 (47) ਦੇ ਨਾਲ ਪਿq{ਆ ਿਗਆ ਸੀ ਆਮਦਨ-ਟੈਕਸ ਐਕਟ, 1961? ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਮੁੱਲZਕਣ ਸਾਲ 1962-63 ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ, ਿਜਸ ਲਈ ਿਪਛਲਾ ਲੇਖਾ ਸਾਲ ਕੈਲੰਡਰ ਸਾਲ 1961 ਸੀ। ਮੁਲZਕਣਕਰਤਾ ਿਜਸ ਕੋਲ ਯੂਗZਡਾ ਿਵੱਚ +ਾਮਲ ਇੱਕ ਪYਾਈਵੇਟ ਿਲਮਿਟਡ ਕੰਪਨੀ ਕਵੈਲsਗੋਜੀ ਿਗਨਰੀਜ਼ ਿਲਮਿਟਡ, ਕੰਪਾਲਾ ਦੇ 192 +ੇਅਰ ਹਨ (ਿਜਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਿਵੱਚ ਯੂਗZਡਾ ਕੰਪਨੀ ਿਕਹਾ ਜZਦਾ ਹੈ)। ਉਹ +ੇਅਰ ਕਦੇ-ਕਦੇ 1 ਜਨਵਰੀ, 1954 ਤb ਪਿਹਲZ ਕਰਦਾਿਤਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪYਾਪਤ ਕੀਤੇ ਜZਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹਨZ ਨ_ +Yੀ ਐਸ. 1000 ਹਰੇਕ ਿਹੱਸੇ ਲਈ. ਇਸ ਤਰ{Z 192 +ੇਅਰZ ਲਈ ਕਰਦਾਿਤਆਂ ਦੁਆਰਾ ਅਦਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਰਕਮ ਐ`ਸ. 1,92,000 , ਰੁਪਏ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। 1,28,000 . ਕਿਥਤ ਕੰਪਨੀ ਿਵ+ੇ+ ਮਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਵੈਇੱਛੁਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭੰਗ ਹੋ ਗਈ - ਇਹ ਿਮਤੀ 10 ਜੁਲਾਈ, 1961 ਹੈ। ਪਿਰਸਮਾਪਕ ਨ_ ਕੰਪਨੀ ਦੀਆਂ ਸੰਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਸਮs 'ਤੇ ਵੇਚ ਿਦੱਤਾ ਅਤੇ ਪਿਰਸਮਾਪਕ ਦਾ ਖਾਤਾ ਅੰਤ ਿਵੱਚ 31 ਜੁਲਾਈ, 1961 ਨੂੰ ਿਤਆਰ ਕੀਤਾ ਿਗਆ। ਇਸ ਖਾਤੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਰਦਾਿਤ +Yੀ ਪYਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਬਣ ਿਗਆ। 4,68,489 ਐ`ਸ ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ। 2440.0493 ਪੂੰਜੀ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਦੇ ਰੂਪ ਿਵੱਚ ਪYਤੀ +ੇਅਰ। ਇਹ ਰਕਮ ਰੁਪਏ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੀ। 3,12,326 . ਇਸ ਤਰ{Z ਰੁਪਏ ਦੀ ਵਾਧੂ ਰਕਮ ਸੀ। 1,84,326 . ਇਹ ਰਕਮ ਲੇਖਾ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਕਰਦਾਿਤਆਂ ਨੂੰ ਪYਾਪਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਿਧਕਾਰੀ ਨ_ ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਕਮ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ। 1,84,326 1961 ਦੇ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 45 ਦੇ ਅਰਥ ਦੇ ਅੰਦਰ ਟੈਕਸ ਲਈ ਿਜ਼ੰਮੇਵਾਰ ਪੂੰਜੀ ਲਾਭ ਵਜb। ਉਨ{ Z ਨ_ ਦੱਿਸਆ ਿਕ ਯੂਗZਡਾ ਕੰਪਨੀ 1961 ਦੇ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 2 (17) ਦੇ ਅਰਥ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਨਹ\ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ +ੇਅਰਧਾਰਕZ ਨੂੰ 1961 ਦੇ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 46 (2) ਦੇ ਤਿਹਤ ਪYਦਾਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਲਾਭ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਨਹ\ ਿਕਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੂਰੀ ਰਕਮ iਪਰ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਟੈਕਸ ਲਗਾਉਣ ਯੋਗ ਸੀ। ਅਪੀਲ ਸਹਾਇਕ ਕਿਮ+ਨਰ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਿਵੱਚ ਅਪੀਲ 'ਤੇ ਸੀ 1961 ਦੇ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 2 (47) ਿਵੱਚ "ਟYZਸਫਰ" ਜੀ +ਬਦ ਦੀ ਪਿਰਭਾ+ਾ ਲਈ ਮੁਲZਕਣਕਰਤਾ ਦੀ ਤਰਫb ਕੀਤਾ ਿਗਆ, ਿਜਸ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂੰਜੀ ਸੰਪਤੀ ਦੇ ਸਬੰਧ ਿਵੱਚ ਟYZਸਫਰ ਿਵੱਚ ਸੰਪਤੀ ਦੀ ਿਵਕਰੀ, ਆਦਾਨ-ਪYਦਾਨ ਜZ ਿਤਆਗ +ਾਮਲ ਹੈ ਜZ ਇਸ ਿਵੱਚ ਿਕਸੇ ਵੀ ਅਿਧਕਾਰ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨਾ ਜZ ਿਕਸੇ ਵੀ ਕਾਨੂੰਨ ਤਿਹਤ ਇਸ ਦੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਪYਾਪਤੀ +ਾਮਲ ਹੈ। ਕਾਨੂੰਨ. ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਕੋਈ ਿਵਵਾਦ ਨਹ\ ਸੀ ਿਕ ਵਰਤਮਾਨ ਇੱਕ ਨਹ\ 1961 ਦੇ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 2 (47) ਦੇ ਅਰਥ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੂੰਜੀ ਸੰਪਤੀ ਦੀ ਿਵਕਰੀ, ਆਦਾਨ-ਪYਦਾਨ ਜZ ਲਾਜ਼ਮੀ ਪYਾਪਤੀ ਦਾ ਮਾਮਲਾ। ਇਕੋ ਗੱਲ। ਸਵਾਲ ਇਹ ਸੀ ਿਕ ਕੀ "ਸੰਪਤੀ ਦਾ ਿਤਆਗ ਜZ ਇਸ ਿਵੱਚ ਿਕਸੇ ਵੀ ਅਿਧਕਾਰ ਦਾ ਖਾਤਮਾ" ਸੀ। ਅਪੀਲ ਸਹਾਇਕ ਿਮ+ਨਰੀ ਨ_ ਫੈਸਲਾ ਿਦੱਤਾ ਿਕ ਿਕਸੇ ਸੰਪਤੀ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਲਈ, ਸੰਪਤੀ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਅਜੇ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਉਸ ਮਾਪਦੰਡ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਅਪੀਲ ਸਹਾਇਕ ਕਿਮ+ਨਰ ਨ_ ਿਕਹਾ ਿਕ ਸੰਪਤੀ ਦੀ ਕੋਈ ਮੁq ਪYਾਪਤੀ ਨਹ\ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਹਾਲZਿਕ, ਅਪੀਲ ਸਹਾਇਕ ਕਿਮ+ਨਰ ਦੀ ਰਾਏ ਿਵੱਚ, +ੇਅਰZ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਪੂੰਜੀ ਸੰਪਤੀਆਂ ਦੇ ਅਿਧਕਾਰZ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਿਦੱਤਾ ਿਗਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਰਕਮ ਪੂੰਜੀ ਲਾਭ ਟੈਕਸ ਲਈ ਿਜ਼ੰਮੇਵਾਰ ਸੀ। ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਦਾਿਤ ਦੀ ਅਪੀਲ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰ ਿਦੱਤਾ ਿਗਆ ਸੀ। ਦੂਜੀ ਅਪੀਲ iਤੇ ਮੁੱਲZਕਣਕਰਤਾ, ਚੋਣ ਲqਨ ਤb ਇਲਾਵਾ ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਕਮ ਦੀ ਟੈਕਸਯੋਗਤਾ। 1,84,326 ਪੂੰਜੀ ਲਾਭ ਦੇ ਰੂਪ ਿਵੱਚ, ਦੋ ਹੋਰ ਿਵਵਾਦ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਉਨ{ Z ਦਲੀਲZ ਿਵੱਚb ਇੱਕ ਇਹ ਸੀ ਿਕ ਿਕਸੇ ਵੀ ਸਿਥਤੀ ਿਵੱਚ ਪੂੰਜੀ ਲਾਭ ਦੀ ਗਣਨਾ 1 ਜਨਵਰੀ, 1954 ਨੂੰ ਸੰਪਤੀ ਦੇ ਉਿਚਤ ਮਾਰਕੀਟ ਮੁੱਲ ਨੂੰ ਮੁਲZਕਣਕਰਤਾ ਦੁਆਰਾ ਪYਾਪਤ ਕੀਤੀ ਰਕਮ ਿਵੱਚb ਕੱਟ ਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ। ਦੂਜੀ ਦਲੀਲ ਇਹ ਸੀ ਿਕ ਐਕਟ 1961 ਦੀ ਧਾਰਾ 114 ਦੇ ਉਪਬੰਧZ ਨੂੰ ਸੀ ਿਧਆਨ ਿਵੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਪੂੰਜੀ ਲਾਭ ਟੈਕਸ ਦੀ ਵਸੂਲੀ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਿਧਕਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਅਸਲ ਿਵੱਚ ਿਨਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਰਕਮ ਨਾਲb ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ। ਅਸ\ ਮੌਜੂਦਾ ਮਾਮਲੇ ਿਵੱਚ ਦੂਜੇ ਿਵਵਾਦ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਨਹ\ ਹZ। ਹਾਲZਿਕ, ਇਨ{ Z ਦੋ ਸਮਝੌਿਤਆਂ ਿਵੱਚb ਪਿਹਲੀ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਿਲਆ ਿਗਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਮੰਿਨਆ ਿਗਆ ਸੀ ਿਕ 1 ਜਨਵਰੀ, 1954 ਨੂੰ +ੇਅਰZ ਦੇ ਮੁੱਲ ਨੂੰ ਿਧਆਨ ਿਵੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਪੂੰਜੀ ਲਾਭ, ਜੇ ਚਾਰਜਯੋਗ ਹੈ, ਤZ ਰੁਪਏ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵੇਗਾ। 1,23,590 . ਿਤY-ਬੂਨਲ ਿਫਰ ਇਸ ਸਵਾਲ ਿਵੱਚ ਿਗਆ ਿਕ ਕੀ ਪੂੰਜੀ ਸੰਪਤੀਆਂ ਦਾ ਤਬਾਦਲਾ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਿਸੱਟੇ iਤੇ ਪਹੁੰਿਚਆ ਿਕ 1961 ਦੇ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 2 (47) ਦੇ ਅਰਥ ਿਵੱਚ ਅਿਜਹਾ ਕੋਈ ਡੀ ਟYZਸਫਰ ਨਹ\ ਸੀ। ਮਾਲੀਏ ਦੀ ਇਸ ਦਲੀਲ ਿਕ ਕਰਦਾਿਤਆਂ ਦੇ ਅਿਧਕਾਰZ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਿਦੱਤਾ ਿਗਆ ਸੀ, ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰ ਿਦੱਤਾ ਿਗਆ ਸੀ। ਨਤੀਜੇ ਵਜb ਕਰਦਾਿਤਆਂ ਦੀ ਅਪੀਲ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਈ ਗਈ। ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਰਜ਼ੀ iਤੇ, iਪਰ ਿਦੱਤਾ ਿਗਆ ਸਵਾਲ ਿਫਰ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੂੰ ਭੇਿਜਆ ਿਗਆ ਸੀ। Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, GUJARAT-II, AHMEDABAD versus R. M. AMIN [[1977] 2 S.C.R. 220] (1977) Dae ‘.-; aYL.;° aa°-~ — | ao) ‘ _rye .* . “Neay|so| ,7|: .\&|—|° “~¥ _ mart wae Ft we et witerat aren araam fe TTA TX FATVeaeT aa TeqravaTaa at fafeve fat war art4. Set AATA Ba fafars see HT TAL THTTTTeq H ad tat gu ag gat afer afataatfesr faah far sfeoracaeg ar fa aren fratfedt 45 eratat wqeaTastaatomaat weat ore at staag& fearon a1 wa oe ag at ale sarc mearen Heat aaa 2, at fe ssBeatmad at eft exar et aa sea warraa at ua 4 ag Vaafaare at qfee F tar ga sea seat 2, aTfe qawa F grave ot vast @, + fe sae F vad afeare & fates% fa sfama % ate ak) aaa, Tet aTaTAA A aE fasefrarat fe wa arg wawaren aaaaertayatfecatoeafar fareet aT HAT MTT HAT Bo Ta GAH se Gitatfeaal at tar arg wearer adt erat @, fra ost afwara acST TAATT gtToT eqTaTAA BT fa 82 ATgo cto WiXo194 # sfafafer&15. Wt ait feat ara F TG, aT we vere ar es fHgait afwearat ox HL TTA aT HTTHT gTaT afATA HT (ANTI)ofafrra,1947 [<tda sifmer cea(srtueqve)daz,1947](1947 #f 22) ara senfer fear mar at, frat arer efeeragvpq faq waz,1922 Harei2@ waxnfia at we aaH BT 31 A, 1946 FH ara yea sla ava Til afraratqt HC way war aT1 Get afeaTat ae He aga: aradla faaafafrra 1949(aftearGredeaUae,1949) ertsearfadae feat war at fae rer oer 12aTat HT 1 WIA, 1948aa,ea say1a9a, sa ara1957 gst afsarat&faa ae(ae difsa3) ezafafian, feat wat1956 ar[rater (arax 3) Taz, 1956] arer ast afrara Hx ga: gardyee feat ma at faraater.1922 artafafeaaA geriERT 12-@[H][ eaTT][ AW][ aR][ ar:][ 12a][ aereafta][ AY][ TE][ at]6. aaft, st ada X gar aaa1961 ate afefaaTaS) eT WHR Te gata ana ax afafran HFTara grat ) % ofa fren at at wafaa a | afaftar at arer 2( 14)are it wifea at ga care oftarfea fear war ot fe eweFrat ware at cel arate afata 2 ot faatfedt are enfea 2Wig ag ae Hreary ar af Aarafeud a ar a at farg vadafara sat at arafeat afeafaa adt 2 frat sete grave.nat @ waif saa garer atare at Bi vaarel ar ae areaweet ¢ fe srst art % fretfett are afer sax gatafer 1 afafer at err 2(17) % ‘ard at farafataa pesOd . . “(i) ate area art, ar Ts ag wid(it) arg gt Garam,ar aude ae fanfaaa, A a acta ara A moe atk-afafrarm, 1922 (19224111)® wha 1947% atawae fet Bt sreea gt are faker at & few act% wy & frateata g ar ar aear fratfer Garay araraas F aaiwr at fares ara art ae afefran %sata& fag arr stra far mar g 1” _ ‘ _ | — . —| |. a7 wermitt & fagry area se ara Te wena & fe omer aneore srar F fer me ‘aqwee & aafenia seat aeadst aft & are Forawr at ofefrar at art 2%|ave (47) Hafod frat mar g ate ag afer ea rareBS ‘ _“Git at Fara Asean” & genic areaot fara, fafrrr ar amt at vat & fest afer.ar eeSTZar fie fafit & ete gent afar abe 21”<- asqat afearat 9% ath vane harre Fe ge ae zaTae g—BC48, Ot afrarrt—fatt tsi ofah, gd at.|fet ay oraen & saya ate atafaats, ara 53 aK_54 4 waar seated % feare, ‘ast afwarsa' ste 3%<-ait werat F gard at ak.va gd ad stare antce STG. Prat mercm garot,| faint a ' . , me > sa ons eS |a rw : / -y. ; amt 46 aararaa| oweTaT are arferal & faaem ax totgivarat ® ara Ae ax aa were e-—: “gg, aaraarea aeafaat art arfeaat B fare ge gst afeara—(1) are 45 F fat a & atagu wt, sai frat werd ® aarer ox saat srfecat«gah garareal F faahea at ardt %, aat ta faacrBY ata 45 % yataal F faa arr grat feat watway agl SHAT AMT!| (2) wat weadt & arta TX BTS TILER BATTa arg aa at wea arfeaat WT HAT B, Fal SA THKgra aa at fara st arate at wea orfeaat ® anayeataad, dar fe ag are2 % @ve (22) Fsigns(m7) & ad F oraia F ea F feaiftaGea aTqzt at wie, “Gat afeara’ we F wale saat agard gtat, ae ga ware ofeafaa ufs ara 48%—owataat S far sfana at Te qer anal EMTara 474 & aoqaarx fafatace %, fares wearer al ATAT ATTA|art 48 8 gat. afaara ot HT HT. ATTA HT FT ST ATTaetfaat fafea at ag Z|a, Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, GUJARAT-II, AHMEDABAD versus R. M. AMIN [[1977] 2 S.C.R. 220] (1977) A B c D E F G H A B c D E F G H continue to be in existence. Applying that criterion, the Appellate Assistant Commissioner held that there was no relinquisment of the asset. There was, however, in the opinion of the Appellate Assistant Commissioner, extinguishment of the rights in the capital assets as represented by the shares and therefore the amount was liable to be taxed to capital gains tax. The appeal of the assessee was. •accordingly dismissed. On second appeal the assessee, apart from contesting the taxability of the amount' of Rs. 1,84,3 26 as capital gains, raised two other contentions. One of those contentions was that in any event the capital gains should have been computed by deducting the fair 111arket value of the asset as on January 1, 1954 from the amount received by the assessee. The other contention was that having regard to the provisions of section 114 of the Act of 1961 tM levy of capital gains tax should have been much less than the amount actually cal-culated by the Income-tax Officer. We are in the present case not concerned with the second contention. The first of these two con-tentions was, however, accepted and it was held that taking into account the value of the shares as on January 1, 1954 the capital gain, if chargeable, would work out to be Rs. 1,23,590. The Tri-bunal then went into the question as to whether there was transfer of capit•al assets and came to the conclusion that there was no such transfer within the meaning of section 2 ( 4 7) of the Act of 1961. The contention of the revenue that there had been extinguishment of the rights of the assessee was repelled. In the result the appeal of the assessee was accepted. On the application made by the appellant,. the question reproduced above w_as then referred to the High Court. The High Court in answering the question referred to it in the negative, held that the transfer contemplated by section 45 should be one as a result of which consideration is received by the assessee or accrues to hlm. When a shareholder receives moneys representing his share on distribution of the net assets of the company in liquidation, he, in the opinion of the High Court, receives such moneys in satisfac-tion of the right which belongs to him by virtue of his holding the share and not by way of 'consideration for the extinguishment of his rigt1t in the share. The High Court accordingly concluded that when a shareholder receives his share on final distribution of the assets of the company in liquidation, there is no transfer of C'apital assets by him which would attract the charge of capital gains tax. The judg-ment of the High Court is reported in 82 ITR 194. Before proceeding further, we may mention that tax on capital gains was charged for the first time by the Income-tax and Excess Profits Tax (Amendment) Act, 1947 (Act 22 of 1947) which inserted section 12B in the Indian Income-tax Act, 1922. It taxed capital gains misin~ after March 31, 1946. The tax on capital _gaim was virtu•ally abolished by the Indian Finance Act, l 949 which confined the operation of section l 2B to capital gains_ arising before April 1, 1948. Capital gains tax was, however, revived with effect from April 1. 1957 by the Finance (No. 3) Act, 1956 which inserted new section 12B instead of the old section 12B in the Act of 1922. ( / \ .. > I A In the pr~sent appeal we are, however, concerned with the Act of 1961. It may be appropriate at this stoage to refer to the relevant provisions of that Act at the material time. Section 2(14) of the Act defined capital assets to mean property of any kind held by an assessee, whether or not connected with his business or profession, but does not include certain categories of property which need not be mentioned as we are not concerned with them. It is the common c-ase of the parties that the shares held by the assessee in the Uganda company constituted capital asset. "Company" has been defined in section 2 ( 1 7) of the Act to mean B (i) any Indian company, or Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, GUJARAT-II, AHMEDABAD versus R. M. AMIN [[1977] 2 S.C.R. 220] (1977) ટ્રિબ્યુનલ એ પ્રશ્નમાં ગયા કે શું મૂડી અસ્કયામતોની ટ્રાન્સફર થઈ હતી અને તેનિષ્કર્ષ પર આવી હતી કે ૧૯૬૧ના અધિનિયમ કલમ ૨ (૪૭) ના અર્થમાંઆવી કોઈ ટ્રાન્સફર નથી.કરદાતાના અધિકારો નાબૂદ કરવામાં આવ્યા હોવાનીમહેસૂલની દલીલને ફરીથી રજૂ કરવામાં આવી હતી.પરિણામે કરદાતાએ કરેલીઅપીલને સ્વીકારવામાં આવી હતી.અપીલકર્તા દ્વારા કરવામાં આવેલી અરજીપર, ઉપર પુનઃઉત્પાદિત પ્રશ્ન પછી ઉચ્ચ અદાલતમાં મોકલવામાં આવ્યો હતો. ઉચ્ચ અદાલતે તેને નકારાત્મકમાં સંદર્ભિત પ્રશ્ો જવાબ આપતા જણાવ્યું હતુંકે કલમ ૪૫ દ્વારા ધ્યાનમાં લેવામાં આવેલી ટ્રાન્સફર એવી હોવી જોઈએ કે જેનાપરિણામે કરદાતા દ્વારા વિચારણા પ્રાપ્ત થાય અથવા તેને ઉપાર્જિત થાય.જ્યારેકોઈ શેરહોલ્ડર લિક્વિડેશનમાં કંપનીની ચોખ્ખી અસ્કયામતોની વહેંચણી પરતેના હિસ્સાનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા નાણાં મેળવે છે, ત્યારે તે હાઈકોર્ટના મતે, તેઅધિકારના પૃષ્ટી સંતોષમાં આવા નાણાં મેળવે છે, જે તેના શેરના આધારે તેનીમાલિકીના છે, શેરમાં તેના અધિકારને નાબૂદ કરવા માટે અવેજ વિચારણા દ્વારાનહીં.ઉચ્ચ અદાલતે તે મુજબ તારણ કાઢ્યું હતું કે જ્યારે કોઈ શેરહોલ્ડરલિક્વિડેશનમાં કંપનીની અસ્કયામતોની અંતિમ વહેંચણી પર તેનો હિસ્સો મેળવેછે, ત્યારે તેના દ્વારા મૂડી અસ્કયામતોની કોઈ ટ્રાન્સફર થતી નથી જે મૂડી લાભITRવેરાનો ચાર્જ આકર્ષિત કરશે.હાઈકોર્ટનો ચુકાદો ૮૨ ૧૯૪માં નોંધવામાંઆવ્યો છે. આગળ વધતા પહેલાં, આપણે ઉલ્લેખ કરી શકીએ કે મૂડી લાભ પરનો કર પ્રથમવખત આવકવેરો અને વધારાનો નફો કર (સુધારા) અધિનિયમ ૧૯૪૭(૧૯૪૭નો અધિનિયમ ૨૨) દ્વારા વસૂલવામાં આવ્યો હતો, જેણે ભારતીયઆવકવેરો અધિનિયમ ૧૯૨૨માં કલમ ૧૨ બી દાખલ કરી હતી.તેણે ૩૧ માર્ચ,૧૯૪૬ પછી ઉદ્ભવતા મૂડી લાભ પર કર લાદ્યો હતો.ભારતીય નાણાંઅધિનિયમ ૧૯૪૯ દ્વારા મૂડી લાભ પરના કરને વર્ચ્યુઅલ રીતે નાબૂદ કરવામાંઆવ્યો હતો, જેણે ૧ એપ્રિલ, ૧૯૪૮ પહેલાં ઉદ્ભવતા મૂડી લાભ માટે કલમ૧૨ બી ની કામગીરીને મર્યાદિત કરી દીધી હતી.મૂડી લાભ કર હતો.જોકે.૧એપ્રિલથી અમલમાં આવી રહ્યું છે. ૧૯૫૭માં નાણાં (નંબર ૩) અધિનિયમ૧૯૫૬ દ્વારા ૧૯૨૨ના અધિનિયમમાં જૂની કલમ ૧૨બીને બદલે નવી કલમ૧૨બી દાખલ કરવામાં આવી હતી. જોકે, હાલની અપીલમાં અમે ૧૯૬૧ના અધિનિયમ સાથે સંબંધિત છીએ.આતબક્કે તે અધિનિયમ સુસંગત જોગવાઈઓનો સંદર્ભ ભૌતિક સમયે આપવોયોગ્ય હોઈ શકે છે.અધિનિયમ કલમ ૨ (૧૪) મૂડી અસ્કયામતોને વ્યાખ્યાયિતકરે છે, જેનો અર્થ કરદાતા દ્વારા રાખવામાં આવેલી કોઈપણ પ્રકારની મિલકત છે,પછી ભલે તે તેના વ્યવસાય અથવા વ્યવસાય સાથે સંકળાયેલી હોય કે ન હોય,પરંતુ તેમાં મિલકતની અમુક શ્રેણીઓનો સમાવેશ થતો નથી જેનો ઉલ્લેખ કરવાની જરૂર નથી કારણ કે આપણે તેમની સાથે સંબંધિત નથી.તે પક્ષોનોસામાન્ય કેસ છે કે યુગાન્ડા કંપનીમાં કરદાતા દ્વારા રાખવામાં આવેલા શેરો મૂડીસંપત્તિ બનાવે છે."અધિનિયમ કલમ ૨ (૧૭) માં કંપનીનો અર્થ વ્યાખ્યાયિતકરવામાં આવ્યો છે. (( ) iકોઈપણ ભારતીય કંપની, અથવા ((૨) ૧લી એપ્રિલ, ૧૯૪૭થી શરૂ થતા આકારણી વર્ષ માટે કંપની તરીકે કોઈપણ સંગઠન, પછી ભલે તે નિગમિત હોય કે ન હોય અનેભારતીય હોય કે બિન-ભારતીય હોય, જેનું મૂલ્યાંકન ભારતીયઆવકવેરાના અધિનિયમ ૧૯૨૨ (૧૯૨૨નો ૧૧) હેઠળ કરવામાંઆવ્યું હોય અથવા તેનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવ્યું હોય. અથવા ઓ. આર. જેને બોર્ડના વિશેષ આદેશના સામાન્ય દ્વારા અધિનિયમહેતુઓ માટે કંપની જાહેર કરવામાં આવે છે. પક્ષકારો માટે વિદ્વાન સલાહકાર સંમત છે કે યુગાન્ડા કંપની ઉપરોક્તજોગવાઈમાં આપેલા "કંપની" શબ્દના અર્થમાં કંપની ન હતી.મૂડી સંપત્તિનાસંબંધમાં હસ્તાંતરણને અધિનિયમ કલમ ૨ની કલમ (૪૭) માં વ્યાખ્યાયિતકરવામાં આવ્યું છે અને વ્યાખ્યા નીચે મુજબ છેઃ "(૪૭) 'મૂડી સંપત્તિના સંબંધમાં 'હસ્તાંતરણ' માં સંપત્તિનું વેચાણ,વિનિમય અથવા ત્યાગ અથવા તેમાંના કોઈપણ અધિકારોનો નાશઅથવા કોઈપણ કાયદા હેઠળ તેના ફરજિયાત સંપાદનનો સમાવેશથાય છે; "કલમ ૪૫ મૂડી લાભ પર કર વસૂલવા સાથે સંબંધિત છે,અને નીચે મુજબ વાંચે છેઃ "૪૫ મૂડી લાભ.--અગાઉના વર્ષમાં અસરગ્રસ્ત મૂડી સંપત્તિનાહસ્તાંતરણથી ઉદ્ભવતા 'નફા' અથવા 'નફા', કલમ ૫૩ અને ૫૪માંઅન્યથા જોગવાઈ કરવામાં આવી છે તેમ બચાવીને, 'મૂડી લાભ'શીર્ષક હેઠળ આવકવેરાને પાત્ર ગણાશે અને તે અગાઉના વર્ષનીઆવક ગણાશે જેમાં હસ્તાંતરણ થયું હતું. કલમ ૪૫ મૂડી લાભ પર કરવેરાની વસૂલાત સાથે સંબંધિત છે, અનેલિક્વિડેશનમાં કંપનીઓ દ્વારા નીચે મુજબ વાંચે છેઃ "૪૬.લિક્વિડેશનમાં કંપનીઓ દ્વારા અસ્કયામતોની વહેંચણી પરમૂડી લાભ.--(૧) કલમ ૪૫માં કંઈપણ સમાવિષ્ટ હોવા છતાં, જ્યાંકંપનીની અસ્કયામતો તેના લિક્વિડેશન પર તેના શેરધારકોનેસોંપવામાં આવે છે, ત્યાં આવી વહેંચણીને કલમ ૪૫ના હેતુઓ માટેકંપની દ્વારા ટ્રાન્સફર તરીકે ગણવામાં આવશે નહીં. Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, GUJARAT-II, AHMEDABAD versus R. M. AMIN [[1977] 2 S.C.R. 220] (1977) ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨ_ ਇਸ ਨੂੰ ਨZਹ ਿਵੱਚ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਿਦੰਦੇ ਹੋਏ ਿਕਹਾ ਿਕ ਧਾਰਾ 45 ਦੁਆਰਾ ਿਵਚਾਰ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਤਬਾਦਲਾ ਇੱਕ ਅਿਜਹਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਿਜਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜb ਮੁਲZਕਣਕਰਤਾ ਦੁਆਰਾ ਿਵਚਾਰ ਪYਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜZਦਾ ਹੈ ਜZ ਉਸਨੂੰ ਪYਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦb ਕੋਈ +ੇਅਰਧਾਰਕ ਕੰਪਨੀ ਦੀ +ੁੱਧ ਸੰਪਤੀਆਂ ਦੀ ਵੰਡ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਿਹੱਸੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੈਸੇ ਪYਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤZ ਉਹ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਰਾਏ ਿਵੱਚ, ਅਿਧਕਾਰ ਦੀ ਤਸੱਲੀ ਿਵੱਚ ਅਿਜਹੇ ਪੈਸੇ ਪYਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਿਹੱਸੇ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਦੇ ਅਧਾਰ' ਤੇ ਹੈ ਨਾ ਿਕ ਿਹੱਸੇ ਿਵੱਚ ਉਸ ਦੇ ਅਿਧਕਾਰ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਿਵਚਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਿਵੱਚ। ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨ_ ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਿਸੱਟਾ ਕੱਿਢਆ ਿਕ ਜਦb ਕੋਈ +ੇਅਰਧਾਰਕ ਕੰਪਨੀ ਦੀਆਂ ਸੰਪਤੀਆਂ ਦੀ ਅੰਿਤਮ ਵੰਡ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਿਹੱਸਾ ਪYਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤZ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਪੂੰਜੀ ਸੰਪਤੀਆਂ ਦਾ ਕੋਈ ਤਬਾਦਲਾ ਨਹ\ ਹੁੰਦਾ ਿਜਸ ਨਾਲ ਪੂੰਜੀ ਲਾਭ ਟੈਕਸ ਦਾ ਚਾਰਜ ਲੱਗੇਗਾ। ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦਾ ਫੈਸਲਾ 82 ਆਈ. ਟੀ. ਆਰ. 194 ਿਵੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਹੈ। ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਤb ਪਿਹਲZ, ਅਸ\ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਿਜ਼ਕਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹZ ਿਕ ਪੂੰਜੀ ਲਾਭ iਤੇ ਟੈਕਸ ਪਿਹਲੀ ਵਾਰ ਆਮਦਨ-ਟੈਕਸ ਅਤੇ ਵਾਧੂ ਲਾਭ ਟੈਕਸ (ਸੋਧ) ਐਕਟ, 1947 (1947 ਦਾ ਐਕਟ 22) ਦੁਆਰਾ ਲਗਾਇਆ ਿਗਆ ਸੀ। ਭਾਰਤੀ ਆਮਦਨ-ਟੈਕਸ ਐਕਟ, 1922 ਦੀ ਧਾਰਾ 12ਬੀ। ਇਸ ਨ_ ਪੂੰਜੀ iਤੇ ਟੈਕਸ ਲਗਾਇਆ 31 ਮਾਰਚ, 1946 ਤb ਬਾਅਦ ਲਾਭ ਪYਾਪਤ ਕਰਨਾ। ਪੂੰਜੀ ਲਾਭ iਤੇ ਟੈਕਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਿਵੱਤ ਐਕਟ, 1949 ਦੁਆਰਾ ਲਗਭਗ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਿਦੱਤਾ ਿਗਆ ਸੀ ਿਜਸ ਨ_ ਧਾਰਾ 12 ਬੀ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਨੂੰ 1 ਅਪYੈਲ, ਐਚ 1948 ਤb ਪਿਹਲZ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਪੂੰਜੀ ਲਾਭ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਕਰ ਿਦੱਤਾ ਸੀ। ਹਾਲZਿਕ, ਿਵੱਤ (ਨੰਬਰ 3) ਐਕਟ, 1956 ਦੁਆਰਾ 1 ਅਪYੈਲ, 1957 ਤb ਪੂੰਜੀ ਲਾਭ ਟੈਕਸ ਨੂੰ ਮੁq ਸੁਰਜੀਤ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਸੀ, ਿਜਸ ਨ_ 1922 ਦੇ ਐਕਟ ਿਵੱਚ ਪੁਰਾਣੀ ਧਾਰਾ 12 ਬੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਨਵ\ ਧਾਰਾ 12 ਬੀ +ਾਮਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਹਾਲZਿਕ, ਮੌਜੂਦਾ ਅਪੀਲ ਿਵੱਚ ਅਸ\ 1961 ਦੇ ਐਕਟ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹZ। ਇਸ ਪqਾਅ 'ਤੇ ਸੰਬੰਧਤ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇਣਾ ਉਿਚਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਮੱਗਰੀ ਸਮs ਉਸ ਐਕਟ ਦੇ ਪYਬੰਧ। ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 2 (14) ਿਵੱਚ ਪੂੰਜੀ ਸੰਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਰਦਾਿਤ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖੀ ਗਈ ਿਕਸੇ ਵੀ ਿਕਸਮ ਦੀ ਸੰਪਤੀ ਵਜb ਪਿਰਭਾਿ+ਤ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਹੈ, ਭਾਵs ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਜZ ਪੇ+ੇ ਨਾਲ ਜੁqੀ ਹੋਵੇ ਜZ ਨਾ, ਪਰ ਇਸ ਿਵੱਚ ਸੰਪਤੀ ਦੀਆਂ ਕੁਝ +Yੇਣੀਆਂ +ਾਮਲ ਨਹ\ ਹਨ ਿਜਨ{ Z ਦਾ ਿਜ਼ਕਰ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹ\ ਹੈ ਿਕmਿਕ ਅਸ\ ਉਨ{ Z ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਨਹ\ ਹZ। ਇਹ ਆਮ ਹੈ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੈ ਿਕ ਯੂਗZਡਾ ਕੰਪਨੀ ਿਵੱਚ ਮੁਲZਕਣਕਰਤਾ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖੇ ਗਏ +ੇਅਰ ਪੂੰਜੀ ਸੰਪਤੀ ਦਾ ਗਠਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 2 (17) ਿਵੱਚ ਪਿਰਭਾਿ+ਤ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਹੈ। (i) ਕੋਈ ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀ, ਜZ (ii) ਕੋਈ ਵੀ ਐਸੋਸੀਏ+ਨ, ਭਾਵs ਿਨਗਿਮਤ ਹੋਵੇ ਜZ ਨਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਭਾਵs ਭਾਰਤੀ ਹੋਵੇ ਜZ ਗ਼ੈਰ-ਭਾਰਤੀ, ਿਜਸ ਦਾ ਭਾਰਤੀ ਆਮਦਨ-ਕਰ ਐਕਟ, 1922 (ਸੀ 1922 ਦਾ 11ਵZ) ਦੇ ਤਿਹਤ ਮੁਲZਕਣ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਸੀ, ਨੂੰ 1 ਅਪYੈਲ, 1947 ਤb +ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮੁਲZਕਣ ਸਾਲ ਲਈ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਵਜb, ਜZ ਿਜਸ ਨੂੰ ਬੋਰਡ ਦੇ ਆਮ ਜZ ਿਵ+ੇ+ ਆਦੇ+ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਘੋਿ+ਤ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਹੈ। ਐਕਟ ਦੇ ਉਦੇ+Z ਲਈ। ਪਾਰਟੀਆਂ ਲਈ ਿਵਦਵਾਨ ਵਕੀਲ ਇਸ ਗੱਲ ਨਾਲ ਸਿਹਮਤ ਹਨ ਿਕ ਯੂਗZਡਾ ਕੰਪਨੀ "ਕੰਪਨੀ" +ਬਦ ਦੇ ਅਰਥ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਨਹ\ ਸੀ ਿਜਵs ਿਕ ਉਪਰੋਕਤ ਪYਬੰਧ ਿਵੱਚ ਿਦੱਤਾ ਿਗਆ ਹੈ। ਪੂੰਜੀ ਸੰਪਤੀ ਦੇ ਸਬੰਧ ਿਵੱਚ ਤਬਾਦਲੇ ਨੂੰ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 2 ਦੀ ਧਾਰਾ (47) ਿਵੱਚ ਪਿਰਭਾਿ+ਤ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਰਭਾ+ਾ ਹੇਠ ਿਲਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈਃ " ( 47 ) ' ਿਕਸੇ ਪੂੰਜੀ ਸੰਪਤੀ ਦੇ ਸਬੰਧ ਿਵੱਚ 'ਟYZਸਫਰ' ਿਵੱਚ ਸੰਪਤੀ ਦੀ ਿਵਕਰੀ, ਵਟZਦਰਾ ਜZ ਿਤਆਗ ਜZ ਉਸ ਿਵੱਚ ਿਕਸੇ ਵੀ ਅਿਧਕਾਰ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨਾ ਜZ ਲਾਜ਼ਮੀ +ਾਮਲ ਹੈ। ਿਕਸੇ ਵੀ ਕਾਨੂੰਨ ਅਧੀਨ ਇਸ ਦੀ ਪYਾਪਤੀ; ਸੈਕ+ਨ 45 ਪੂੰਜੀ ਲਾਭ iਤੇ ਟੈਕਸ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਸੰਬੰਿਧਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੇਠ ਿਲਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈਃ " 45. ਪੂੰਜੀ ਲਾਭ. - ਿਪਛਲੇ ਸਾਲ ਿਵੱਚ ਪੂੰਜੀ ਸੰਪਤੀ ਦੇ ਤਬਾਦਲੇ ਤb ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਵੀ ਲਾਭ ਜZ ਲਾਭ, ਸੈਕ+ਨ 53 ਅਤੇ 54 ਿਵੱਚ ਿਦੱਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬਚਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਆਮਦਨ ਲਈ ਚਾਰਜਯੋਗ-'ਪੂੰਜ