Commissioner Of Income Tax, Kanpur v. Dr. R.s. Gupta
Supreme Court
[1987] 2 S.C.R. 121 03 Feb 1987 In favour of: Revenue
Forum / Bench
Supreme Court
Parties
Commissioner Of Income Tax, Kanpur v. Dr. R.s. Gupta
Date of order
03 Feb 1987
Assessment year(s)
1957-58
Outcome
Allowed
Case summary
In Commissioner Of Income Tax, Kanpur v. Dr. R.s. Gupta, the Supreme Court (1987) allowed the appeal under Section 4 of the Income-tax Act. The decision went in favour of the Revenue.
Issue: NATARAJAN, 11.] Sections 4, 27(1) and 29-Wealth tax-Gift-Assessee directing firm by a letter to debit his account of certain amounts and credit respec-tive accounts of his sons and grandsons-Gifts made out of love and affection-Entries in account books-Whether constitute valid gift-Whether inc/udible in net wealth of a...
Summary auto-generated from the order below — read the full judgment for the complete reasoning.
Sections referenced in this judgment
The order — as passed by the Supreme Court
Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, KANPUR versus DR. R.S. GUPTA [[1987] 2 S.C.R. 121] (1987)
ਆਮਦਨ ਕਰ ਦਾ ਕਮਿਸ਼ਨਰ, ਕਾਨਪੁਰ
ਬਨਾਮ
ਡਾ. ਆਰ.ਐਸ. ਗੁਪਤਾ ਫਰਵਰੀ 3, 1987
[ਸਬਯਾਸਾਚੀ ਮੁਖਰਜੀ ਅਤੇ ਐਸ. ਨਟਰਾਜਨ, ਨਾਇਬ ਨਿਆਂਕਾ]
ਧਾਰਾ 4, 27(1) ਅਤੇ 29—ਸੰਪਤੀ ਕਰ—ਗਿਫਟ—ਅਸੈਸੀ ਨੇ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਰਾਹੀਂ ਫਰਮ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਸਦੇ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਰਕਮਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪੋਤਿਆਂ ਦੇ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰੋ—ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸਨੇਹ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਗਿਫਟ—ਖਾਤਾ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼—ਕੀ ਇਹ ਵੈਧ ਗਿਫਟ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ—ਕੀ ਅਸੈਸੀ ਦੀ ਨੈੱਟ ਸੰਪਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ—ਫਰਮ ਨਾਲ ਕੈਸ਼ ਬੈਲੈਂਸ ਦੀ ਗੈਰ-ਮੌਜੂਦਗੀ ਜਾਂ ਬੈਂਕ ਨਾਲ ਓਵਰਡਰਾਫਟ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ—ਅਸਰ.
ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਜਵਾਬਦੇਹ-ਅਸੈਸੀ ਦੀ ਨੈੱਟ ਸੰਪਤੀ ਵਿੱਚ ਮੁਲਾਂਕਣ ਵਰ੍ਹੇ 1957-58 ਲਈ ਦੋ ਰਕਮਾਂ, ਅਰਥਾਤ Rs. 1,50,000 ਅਤੇ Rs.67,50,000 ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸੈਸੀ ਨੇ ਗਿਫਟ ਕਰਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ 1 ਜਨਵਰੀ 1957 ਨੂੰ ਜਵਾਬਦੇਹ-ਅਸੈਸੀ ਨੇ, ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਰਾਹੀਂ ਜਿਸ ਕੰਪਨੀ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਖਾਤਾ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਸਦੇ ਖਾਤੇ ਨੂੰ Rs. 1,50,000 ਦੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਘਟਾਓ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪੋਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਕਮਾਂ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਇਹ ਰਕਮਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸਨੇਹ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਦੇਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਹੁਕਮਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਘਟਾਉ ਅਤੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਖਾਤਾ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਉਸੇ ਦਿਨ, ਦੋ ਵੱਖਰੇ ਪੱਤਰਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਗਿਫਟਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਰਕਮਾਂ ਸੰਬੰਧਿਤ ਦਾਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੱਢੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਦੂਜੇ ਗਿਫਟ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਮੌਖਿਕ ਹੁਕਮਾਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ ਕਿ ਉਸਦੇ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਰਕਮਾਂ ਨੂੰ ਟਰਾਂਸਫਰ ਕਰੋ।
ਜਵਾਬਦੇਹ-ਅਸੈਸੀ ਨੇ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਅਪੀਲੀ ਸਹਾਇਕ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅਸਫਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਪੀਲੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਪਹਿਲੀ ਕੰਪਨੀ ਬੈਂਕਿੰਗ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਸਵਾਲ ਵਿੱਚ ਗਿਫਟ ਵੈਧ ਸਨ, ਅਤੇ ਕਿ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਅਪੀਲੀ ਸਹਾਇਕ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੇ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਰਕਮਾਂ ਉਸਦੀ ਨੈੱਟ ਸੰਪਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਗਿਫਟ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਰਕਮਾਂ ਕਿ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਟਰਾਂਸਫਰ ਐਟਰੀਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਗਿਫਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਪਹਿਲੀ ਕੰਪਨੀ ਕਿਸੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਚਲਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਗਿਫਟ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਰਕਮ ਕੰਪਨੀ ਕੋਲ ਉਪਲਬਧ ਸੀ। ਦੂਜੇ ਗਿਫਟ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ। ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਤੱਥ ਕਿ ਪਹਿਲੀ ਕੰਪਨੀ ਕਿਸੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਚਲਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਕੰਪਨੀ ਕਿਸੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਚਲਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਗਿਫਟ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਰਕਮ ਕੰਪਨੀ ਕੋਲ ਉਪਲਬਧ ਸੀ।ਦੂਜੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਕੋਈ ਵੈਧ ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਾਮਲਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ।
ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਇਸ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਕਰਦਾਤਾ ਨੇ ਵੈਧ ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਇਸ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਸਹੀ ਸੀ ਕਿ ਰਕਮਾਂ ਨੂੰ ਕਰਦਾਤਾ ਦੀ ਨੈੱਟ ਸੰਪਤੀ ਵਿੱਚ ਸਹੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਰੈਵੇਨਿਊ ਵੱਲੋਂ ਅਪੀਲ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰਦਿਆਂ, ਇਸ ਕੋਰਟ ਨੇ,
ਫੈਸਲਾ: 1. ਵੈਧ ਦਾਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, ਮੌਜੂਦਾ ਸੰਪਤੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਖਾਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਅਤੇ ਡੈਬਿਟ ਦੇ ਐਟਰੀਆਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਦਾਨ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਰਕਮਾਂ ਉਪਲਬਧ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਬੈਂਕਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਫਰਮਾਂ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਨਹੀਂ ਬਣਾਈਆਂ, ਭਾਵੇਂ ਰਕਮਾਂ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਜਾਂ ਡੈਬਿਟ ਨਾ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹੋਣ ਅਤੇ ਓਵਰਡ੍ਰਾਫਟ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਜਾਂ ਫਰਮਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦਾਨ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਬੁੱਕ ਐਟਰੀਆਂ ਦੀ ਅਡਜਸਟਮੈਂਟ ਰਾਹੀਂ। ਪਰ ਨਾਂ-ਬੈਂਕਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ ਜਾਂ ਫਰਮਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਜੇਕਰ ਇਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਜਾਂ ਫਰਮਾਂ ਕੋਲ ਓਵਰਡ੍ਰਾਫਟ ਦੀਆਂ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਦਾਨ ਵੈਧ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਜੇਕਰ ਰਕਮਾਂ ਜਾਂ ਫੰਡ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹਨ।
2. ਕੁਝ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਕਿਸੇ ਫਰਮ ਜਾਂ ਕੰਪਨੀ ਜਾਂ ਐਚ.ਯੂ.ਐਫ. ਨੂੰ ਹਦਾਇਤ ਕਰਕੇ ਵੈਧ ਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਖਾਤਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਖਾਤੇ ਨੂੰ ਡੈਬਿਟ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਦਾਨ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਨਾਮ ਵਿੱਚ ਖਾਤਾ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਰਕੇ ਦਾਨ ਨੂੰ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਲਈ। ਪਰ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਬੁੱਕ ਐਟਰੀਆਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਚੱਲੇਗਾ। ਹਾਲਾਤ ਅਜਿਹੇ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇ ਕਿ ਪਰਿਆਪਤ ਫੰਡ ਸਨ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਨਿਪਟਾਰੇ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਹ ਅਜਿਹੀਆਂ ਬੁੱਕ ਐਟਰੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਜਿਸ ਫਰਮ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਖਾਤਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਉਸ ਕੋਲ ਪਰਿਆਪਤ ਨਕਦ ਸੰਤੁਲਨ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਵੇ ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਬੈਂਕ ਨਾਲ ਓਵਰਡ੍ਰਾਫਟ ਦੀ ਪਰਿਆਪਤ ਸੁਵਿਧਾ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਉਹ ਕਰਦਾਤਾ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈ ਹਦਾਇਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨ ਸਕੇ।
Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, KANPUR versus DR. R.S. GUPTA [[1987] 2 S.C.R. 121] (1987)
|
8, ata: Fafers feafa ease 31 afe faacott & afra ara frathea ara80 Sfamaja HF zg, at fratfedlfae ae stare at arate fe ag oa-TART Bt TS TAIT VT Ia aaa HIE Hr alal g, fas sfenrqereq saaara fog &fag ea coat at dea fear or awar 81 ast Aura atxfavarane Aram ot arenes atar afer | areal at gaat ate gataar arfacia star ava facan fasag fratat area faara ar aceré1 afe ae fanaafasag Frater atat frara sadaa faatal ar carat wad gu ag frond frarerara fa faeifedt A are ar fader we fear 2, at saat fasag cer frame freadgrat 21 fafsar arg sea saga dt ghar 1 ga arma F afew 4 fala F gavefagiala1, 41a tat f aargan afuag@ ot} seal S art F et Favia feara fag meter aes a BA aaa ga Br arAaT agl @, fares arene ae aEaVigeaqat aafea faatfcal & eqedlacor ay ealare Ht THAT 21 SAT wa F,aaaat 2a Tay a gay ox afascy F ater 256(1) % ada fda F faefrat Tar.aTar Ael ST a aealare fear g att sar afafaaa st ara 256(2)% ata fre & far fa ae araaa oz fear al Peat 21aa: atta vanedat8 ate aagare as ates arfeor Ft oral B:
aia afer at we 1
—
ao [sito
—_—_—_—
;
[1987] 3 370 fito qo 484
MART AAR, BATT
|
TAT
|
Sto Ao THo Tay
.3 watt, 1987
|
—
aaaafa aemarett gaat att ao AETTO
aafe varo atfafaan, 1882 (1882 et 4)—aret 122 se 123—araet faferateaat—atar aret Saat SH aly ara A fase ake sara & eratY aacaeq war ofaferat awa ar fata— ara agt sfafezal & fafa araafsa aat git, wa ae fe eal Foe aa wt ade saataane afadqeAgta fet ae asd wage at at afana a aa: arear afirerctwl gawT a aa st ag wR st Tee as wa F afar wayparalfaa zg|.
y
”
Sd
>
pe
‘
;
“
,
_
ae
.
™
nome
Oh
|
oo
.fraifed-serdf ar ga arat at afgat Fo arar ari sat at gal atxatat #¥ 1,50,000 % ara wea ar fafaeaa fear) aia at ade a gak aa%1,50,74087y at wat tH ata att fratfedt AF sat a aah alaATH1,50,000 ATA way TH am AAT fanart HUT HT Say Fate ate fear, aa Hat gal ate are Nal Fralfedd F rat & AZM H ara!BTat TAT agfray wat ar atc fafaer oral # gana fawatt ale oat ufafteat ah af ot)ara at aretha a gat ¥ ora Fae 4,000 re ar aweafairy or ate gd fatae Faas Sr at afaer set aby fafaer areata ae A aqa-aqyerat % ga gare safer teat Fa a waa frare at att fratfedt aug seta:& fe sae gre ga 1,50,000 ery at ufa aaa gat ate dai at fafrareaa:ara# at ag at ate gafere aranx sifaarel are a He sah ys at F aaaarea afeafaa ay ag at1 saat eater ae at fe aol dear sree wz}at ate gafag ara fafaara &) afew a ag afafrattca fear fs ag daardBITATT AS BT Vat Tt ate faatheat sre fac ae ara fafaara qa F1 gosearaTaa % BTA ata fafearea afafaatica feu 1 gafae wt yer wea PearyVW Wal s, Fe 7g e fH zat aM Haat wt afeat F aay gfafezay a fayae sear ara fafearea ara & graf ae HI FHT HreaTx wat wT wzet att ara at artl@ Bt gas Wa TIATG WHA HT UTI BWA F fre ae aaaufa aval att SVaTTA eqATAT gre atta ATT HLT gy,
afafeatfea—fafaara ara afet wea % ferq ate feaara daft aaey eatatfeg 1 var-afgal & war atx fanaa are at ag sfafsedt at card a ufiraiga we & ard 4, frase areal F oa agar fasaa fear qrar 2,are wey ayardha wy oraey ata arfart teat safray ar tel area pal att aaaara F fag areas gfrat orca g, adt sfafseal ¥ aarateay are erat awagl aad g, wer et aT crferat ara & are H qar aay F ate Ue aafat ar GatBara al gfag aicaaard aafial ar calare #, afe ga safeay aygat at aazerse at gfaerd orca agt 3, at fafaarea ara azar dua Aa é,afe ufmat at fafaat scare set &1 (Tt 6)
afaqa ofefeafaat & erat & fra feet wat ar fisdt aiqet ar fine fagafraaa Hea sl, fas fe ara at rat %, aay ara F fanaa ark ak geCHA BY ATTA FH ATATAT HH aa BY aaa TATA Hr fade Fae ow fafy-.ara at HAT awe Si fag We areal A araafeal a sfafteat wazqatar vet gar t ofefeafaat Vat stat arfar, frre fe ae eqex gt fe arar ®sama % aete cater fafeat at, fae arco ae ga wart afgal F sfafteqt azaT HT THAT aT Sa BaF ore, fay rar st arar at, sata ase afairygl ar a gl fag gas ora aa 8 Macgrse BF at qafea saqeay Vat aifeu, framarene Te ag Frerifeat arer faq me age wr ore He AB 1 (AT 7)
Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, KANPUR versus DR. R.S. GUPTA [[1987] 2 S.C.R. 121] (1987)
-
..j
..\
. j l
.
~
COMMISSIONER OF INCOME TAX, KANPUR
A
v. DR. R.S. GUPTA
FEBRUARY 3, 1987
B
[SABYASACHI MUKHARJI AND S. NATARAJAN, 11.]
Sections 4, 27(1) and 29-Wealth tax-Gift-Assessee directing firm by a letter to debit his account of certain amounts and credit respec-tive accounts of his sons and grandsons-Gifts made out of love and affection-Entries in account books-Whether constitute valid gift-Whether inc/udible in net wealth of assessee-Absence of cash balance with the firm or overdraft facilities with the bank-Effect of.
c
The Income Tax Officer included in the net wealth of the res-pondent-assessee for the assessement year 1957-58, two sums, viz., Rs. 1,50,000 and Rs.67,560/12/- which the assessee claimed to have gifted. It is stated that on January I, 1957 the respondent-assessee, by a letter directed a company in which he maintained an account, to debit his account to the extent of Rs. l,50,000 and credit in the names of his two sons and grandsons various sums, as he had decided to give away these amounts to them out of love and affection. The company carried out the instructions and relevant debit and credit entries were made in the respective accounts. On the same day, by two separate letters, the gifts were accepted by the sons and later on these amounts were with-drawn by the respective donees. In the case of second gift, oral instruc-tions were given for transferring the amounts standing to his credit.
D
E
F
The respondent-assessee having failed before the Income Tax F Officer and the Appellate Assistant Commissioner, appealed to the Income Tax Appellate Tribunal and contended that the first company was carrying on the business of banking and hence the gifts in question were vaild, and that the Income Tax Officer and the Appellate Assistant Commissioner had wrongly included these amounts in his net wealth and in the case of second gift, the assessee claimed that the amounts G were gifted by him by transfer entries.
The Tribunal found that there was no evidence that the first com-pany was carrying on any banking business, and in the case of second gift, the sum was available with the company. It, therefore, held that the first company was not carrying on banking business, and in the
H
122 SUPREME COURT REPORTS
[1987] 2 S.C.R.
A second case, there was no v:alid gift. It, however, referred the matter to the High Court.
The High Court held that the Tribunal was not right in holding that the assessee did not make valid gifts and in holding that the amounts were rightly incluliled in the net wealth of the assessee.
B Allowing the appeal by the Revenue, this Court,
HELD: l. In order 'lo constitute a valid gift there must be an existing property. In case of entries in the books of account by credit and debit, the sums should be available on the date of gift in the account of the firm whose accounts are said to be credited or debited. In the case of banking companies or other firms and companies who have overdraft facilities, even if the sums are not in credit of the donor and are not with such companies or firms, giifts might be possible by adjustment of book entries. But in the cases olr non-banking companies or firms, if these companies or firms do not have overdraft facilities, it is not possible to make vaild gift if sums or funds are not available. lt26E-G]
t
D
Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, KANPUR versus DR. R.S. GUPTA [[1987] 2 S.C.R. 121] (1987)
t
D
2. It is possible in e<,rtain circumstances for a donor to make a valid gift by instructing a 15rm or a company or H.U.F., in which the donor has an account to giv1e effect to the gift by debiting his account and crediting the account in the name of the donee. But in such cases merely book entries would not suffice. The circumstances must be such as to make it clear that"" there were sufficient funds at the disposal of the donor by reason of which he could make the gift by such book entries. The firm in which the donor may have account may or may not have sufficient cash balance but it must have sufficient provision for over-draft with the bank on the basis of which it could honour instructions given by the assessee. lt26H; 127A-B]
E
J. Each case must be decided on the facts of that case. Where the
F
assessee has a credit account with a firm or with a family or with a banking company and that sum is available to that firm or the company or H.U.F. on the date ofth1e gift, then a valid gift by book entries might be possible. But where a sum was not available with the firm or the H.U.F. or a company which was not a banking company or which had no overdraft facility, by mere book eptries, even though there was acceptance of that gift by the donee a valid gift would not be effectuated. [1310-E]
G
4. In the instant case, the entries in the books of account could not effectuate valid gifts. The only sum which could be taken by the H donee was Rs.4,000 in the case of the first company, which had no
;,
-'
•
overdraft facility with the bank. Thus, there was no existing goods to be A parted. The High Court was, therefore, in error in answering the ques-tions against the Revenue. l132E-F]
[Appeal allowed. Order and Judgment of the High Court set . aside.]
B
Gopal Raj Swarup v. Commissioner of Wealth-tax, Lucknow, 77 I. T.R. 912; Indian Glass Agency v. Commissioner of Income-Tax, New Delhi, 137 I.T.R. 245; New India Colour Co. v. Commissioner of Income Tax, New Delhi, 80 I.T.R. 206; Commissioner of Income Tax, West Bengal Ill v. Ashok Glass Works, 103 I. T.R. 379; Commissioner of Gift Tax, West Bengal Ill v. Tarachand Meghraj, 109 I.T.R. 775; C Chimanbhai Lalbhai v. Commissioner of Income Tax (Central), Bombay, 34 I.T.R. 259; Commissioner of Income Tax, Ahmedabad v. Digvijaysinghji Tin Factory, 36 I. T .R. 72; Commissioner of Income-Tax, Bombay City-II v. Popat/al Mulji, 108 I.T.R. 4; Addi. Commis-sioner of Income-Tax, Poona v. Dharsev Keshavji, 143 I.T.R. 509; Commissioner of Income-Tax, Poona v. Devinchand Uttamchand, 148 D I. T.R 530; Baliram Mathuradas (By his Legal Heir, Madan/al Paliram) v. Commissioner of Income-Tax, Bombay City-II, 59 I. T.R. 278; Virji Devshi v. Commissioner of Income-Tax, Bombay, 65 I.T.R. 291; E.M.V. Muthappa Chettiar v. Commisioner of Income-Tax, Madras, 13 I.T.R 311; Mrs. Ida L. Chambers and Three Others v. Ke/land Huxford Chambers, 1941 I.L.R. 232; Balimal Nawal Kishore v. Com-E missioner of Income-Tax, Punjab, 62 I.T.R. 669; Sukh/al Shea Narain v. Commissioner of Wealth-Tax, Haryana, 89 I.T.R. 157; Abba Dada and Company v. Commissioner of Income-Tax, Burw.~, 6 I.T.R. 470; K.P. Brothers v. Commissioner of Income-tax, New Delhi, 42 I.T.R 650; Commissioner of Income Tax, U. P. · v. Smt. 'Shyamo Bibi, 59 I.T.R. 1; Commissioner of Wealth-Tax v. Guiab Rai Govind Prasad, F 85 l.T.R. 308; Bhau Ram Jawaharmal v. Commissioner of Income Tax, U.P., 82 I.T.R. 772; Gopa/ Jalan v. Commissioner of Income-Tax, U.P., 86 I.T.R. 317; Phool Chand Gajanand v. Commissioner of Income-Tax, U.P., 89 I.T.R. 148; Controller of Estate Duty, Punjab, Haryana, J. & K., H.P. and Chandigarh v. Kamlavati, 120 I.T.R. 456, referred to. G
CIVIL APPELLATE JURISDICTION: Civil Appeal No. 1713(NT) of 1973.
From the Judgment and Order dated 6.1.1971 of the Allahabad High Court in Wealth Tax Reference No. 285 of 1965
H
124 SUPREME COURT REPORTS
[1987] 2 S.C.R.
S.C. Manchanda and Ms. A. Subhashini for the Appellant.
A
Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, KANPUR versus DR. R.S. GUPTA [[1987] 2 S.C.R. 121] (1987)
afe ter qater waa afatg aat ar, fata art a ae THA arava aalfan eo ¥ at ar anal at, at tat Oia F Xar-afaalara wfafeeat wzqzzarerar at art Hat we ashes & wey gr afearay agharaT area ate Vat eaYara faferarea vat star1 warht set feafa fret at aacl 2, afe day cat areafaaytat fag afawat aca at, fate areal ¥ & era Pear arat 8, atacsraeat afaera ica & t (Fz 8)
Ap*
|
a
gl aleesat Hel far fratfedl at aha or al cet a Far Ga aca at Haat Ff ar ar feat feg an afura.ard seat gee F-or wtarg |rar,:ufe-sraeT at, aet agh sfafecat aru os fafantea aa aaa a aha, fag wet feay ur geq ar feat tet saat & ora, oifs gaat saat adet ar faa:states at ofaar sat at, ula sore val eh, agt arr adtsfafseat atc.faferaren ara suraaiter sel gar wer gt sa stat BT ararar are sfaaen frat.Tat ati (Fz 21)
'
|
—
_-
|
[1941][1941] ago Gao Ato 232 :- ttrat ¥al.Uao araq alt ala am gaa saz graats|aaa;14AL[1936][1938] 6 argo eto AT~o 470 :‘Asal Aa CS AIA TATA aTAHT ATA, sal.17.fafaa adie afaerizat : 1973 at fafaa ait do 1713 (qao eto),1965 B ga-wr fada Fo 285 H Zarglale Ja qT F atea6 waa, 1971 ara facia att arta % faes st 1g atteaaa Bi ate aat utoato AAA att FAT Yo=aaifoon|TeTT Bt MNT azag (safer ae!)|
|
eqraraa at facia earayia aeaaral gasit ¥ fear t
raraata qasit—T7-Ht afafiag, 1957 (faa gat gas weara affram Her Tar g) st are 29(1) % ata Bl Te ae ala sargiare gsqcoraTaa %& artl@ 6 waaet, 1971 are fara ate area H favs at we Bygargiare esa earataa Sanat afataan al arr 27(1) % ata fea aefada # ataged sea farafafad eq Fy :—
aan
(1) ar araa % aeal Harare at ate gaat ofefeafaalF,afsawr a ag da gt afuftaifea fear? fe fraifed a 1 aad,1957 at Ha 1,50,000 equ % fafaarea ara vet fa F?
(2) aan arma % aeal B arent ae ate samt afeeafaal#,afaarn a ag dle at afataatfca fear 2 fs faatfedy & aad ard|1 waa, 1957 F 7a F are aad gal ate hal F get F 150,000 vofaferateaa: anqefaa agi far & ?
77
|
afaaen(3) Farag arma de dt % afafratfea deat S arare fear ot 2 fe ate 1,50,000 saat ofefeafaat F, ere at uffraffeat & aa aa F sfaa wa a aftufea at ws of ?
]
|
:
(4) aan ara % geal & arate gt ate gaat ofefeafray q,afraen + ag dle at afataaifea fear 2 fr faatfeat 2 Et 67,560
,
2
qe 12 aa & fafirarea ara at fre & 7
ne
(5) Far arma & aay} arare gz ate gaat ofkfeafaay q,afasea 4 ag te a& afafaaifea fear 2 fe 67,560 eae 12 aX atafar fratfeat & ys aa & ate dt afeafera a we ot?
|
|
2. maar fate ag 1957-58 & adafaa & ak sas qeaina atTATA AVS’ 31 ATs, 1957 At i Fraifeal sto aro Tao Tar ar Fag starwa Us aa sigae fafats at afgat F cH @rar ari 1 wage, 1957 BY saeara ¥ 1,50,740 wae at war wee afaat ahsat fer fralftat A aot ayTe BAT HB eT cH 74 fear fa saa farafafad eafaaal at fafarar ufwatTa aT aqertBrey ara H 8A wr fafavay fear g :—
Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, KANPUR versus DR. R.S. GUPTA [[1987] 2 S.C.R. 121] (1987)
3. ਹਰ ਮਾਮਲਾ ਉਸ ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਤੱਥਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਕਰਦਾਤਾ ਦਾ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਖਾਤਾ ਕਿਸੇ ਫਰਮ ਨਾਲ ਹੈ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਜਾਂ ਬੈਂਕਿੰਗ ਕੰਪਨੀ ਨਾਲ ਅਤੇ ਉਹ ਰਕਮ ਉਸ ਫਰਮ ਜਾਂ ਕੰਪਨੀ ਜਾਂ ਐਚ.ਯੂ.ਐਫ. ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਉਪਲਬਧ ਹੈ, ਤਾਂ ਬੁੱਕ ਐਟਰੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਵੈਧ ਦਾਨ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਰਕਮ ਫਰਮ ਜਾਂ ਐਚ.ਯੂ.ਐਫ. ਜਾਂ ਕੰਪਨੀ ਤੋਂ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਬੈਂਕਿੰਗ ਕੰਪਨੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਿਸ ਕੋਲ ਓਵਰਡ੍ਰਾਫਟ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਿਰਫ ਬੁੱਕ ਐਟਰੀਆਂ ਨਾਲ, ਭਾਵੇਂ ਦਾਨ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਉਸ ਦਾਨ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਵੈਧ ਦਾਨ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਹੋਵੇਗਾ।
4. ਇਸ ਮੌਕੇ 'ਤੇ, ਖਾਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਐਟਰੀਆਂ ਨਾਲ ਵੈਧ ਦਾਨ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕੇ। ਇੱਕੋ ਰਕਮ ਜੋ ਦਾਨ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਲੈ ਸਕਦਾ ਸੀ ਉਹ ਰੁਪਏ 4,000 ਸੀ ਪਹਿਲੀ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਓਵਰਡ੍ਰਾਫਟ ਦੀਆਂ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਨਹੀਂ ਸਨ।
ਅਪੀਲ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੋਈ। ਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਹੁਕਮ ਅਤੇ ਫੈਸਲਾ ਰੱਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਗੋਪਾਲ ਰਾਜ ਸ੍ਵਰੂਪ ਬਨਾਮ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਆਫ ਵੈਲਥ-ਟੈਕਸ, ਲਖਨਊ, 77 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 92; ਇੰਡੀਅਨ ਗਲਾਸ ਏਜੰਸੀ ਬਨਾਮ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਆਫ ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 131 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 45;
ਨਿਊ ਇੰਡੀਆ ਕਲਰ ਕੋ. ਬਨਾਮ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਆਫ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 80 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 206; ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਆਫ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ II ਬਨਾਮ ਅਸ਼ੋਕਾ ਗਲਾਸ ਵਰਕਸ, 131 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 379; ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਆਫ ਗਿਫਟ ਟੈਕਸ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ II ਬਨਾਮ ਤਾਰਾਚੰਦ ਮੇਘਰਾਜ, 199 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 175; ਚਿਮਨਲਾਲ ਲਾਲਭਾਈ ਬਨਾਮ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਆਫ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ, ਬੰਬਈ, 34 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 259; ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਆਫ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਬਨਾਮ ਦਿਗਵਿਜੈਸਿੰਘਜੀ ਟਿਨ ਫੈਕਟਰੀ, 36 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 72; ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਆਫ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ, ਬੰਬਈ ਬਨਾਮ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਇਨਸ਼ੂਰੈਂਸ ਕੋ., 110 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 41; ਐਡਲ. ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਆਫ ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ, ਪੂਨਾ ਬਨਾਮ ਧਾਰਸੇਵ ਕੇਸ਼ਵਜੀ, 143 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 509; ਸਾਇਨ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਆਫ ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ ਬਨਾਮ ਦੇਵੀਚੰਦ ਰਾਮਚੰਦਰ, 141 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 530; ਬਲੀਰਾਮ ਮਹਾਰਾਜਦਾਸ (ਆਪਣੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਾਰਿਸ, ਮਦਨਲਾਲ ਵਰੀਨੀ ਦੁਆਰਾ) ਬਨਾਮ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਆਫ ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ, ਬੰਬਈ ਸਿਟੀ- II, 95 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 298; ਈ.ਏ.ਐਮ. ਮਥੁਲਾਮਲ ਚੇਤਰ ਬਨਾਮ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਆਫ ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ, ਮਦਰਾਸ, 113 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 313; ਮਿਸਿਜ਼ ਉਸ਼ਾ ਐਲ. ਹਜ਼ਾਰੀਮਲ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਬਨਾਮ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਆਫ ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ, ਮੁੰਬਈ, 82 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 762; ਐਸ. ਕਲੋਲਾ ਰੈੱਡੀ ਬਨਾਮ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਆਫ ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ, ਪੰਜਾਬ, 62 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 669; ਸੁਖਜੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਦਿਨ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਬਨਾਮ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਆਫ ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ, ਸੁਰਤ, ਬਿਹਾਰ, 60 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 470; ਕੇ.ਡੀ. ਬ੍ਰਦਰਜ਼ ਬਨਾਮ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਆਫ ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 112 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 951; ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਆਫ ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ, ਯੂ.ਪੀ. -ਐਨ.ਡਬਲਯੂ. ਸਟੇਟ ਬਨਾਮ ਐਸ.ਡੀ. ਬਿਸਟ, 48 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 103; ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਆਫ ਵੈਲਥ-ਟੈਕਸ ਬਨਾਮ ਗੁਲਾਬ ਰਾਏ ਗੋਵਿੰਦ ਪ੍ਰਸਾਦ, 58 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 18; ਭਾਈ ਰਾਮ ਜਨਮ ਜਵੇਲਰ, ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਆਫ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ, ਯੂ.ਪੀ., 86 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 77; ਫੂਲ ਚੰਦ ਗੰਜਾਮਿੰਦ ਬਨਾਮ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਆਫ ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ, ਯੂ.ਪੀ., 88 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 319; ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. ਬਨਾਮ ਕੰਟਰੋਲਰ ਆਫ ਐਸਟੇਟ ਡਿਊਟੀ, ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ, ਜੇ. & ਕੇ., ਐਚ.ਪੀ. ਅਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਬਨਾਮ ਕਰਨੀਲਾਵਤੀ, 120 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 456
ਸਿਵਲ ਅਪੀਲੇਟ ਜੁਰਿਸਡਿਕਸ਼ਨ: ਸਿਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰਬਰ 1713(ਐਨ.ਟੀ) ਦਾ 1973.
ਅੱਲਾਹਾਬਾਦ ਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਤਾਰੀਖ਼ 6.1.1971 ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਫੈਸਲੇ ਅਤੇ ਹੁਕਮ ਦਾ ਵੈਲਥ ਟੈਕਸ ਐਸ.ਸੀ.ਮਾਨਚਦਾਅਤਸੀਐ.ਸਭਾਨੀਅਪੀਲਕਰਤਾਲਈ।ਰੈਫਰੈਂਸ ਨੰਬਰ 285 ਦਾ 1965 ਸ਼ਸ਼ਿਿ
ਪ੍ਰਤੀਵਾਦੀ-ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ। (ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ)
ਅਦਾਲਤਦਾਫਸਲਾਇਸਪਕਾਰਸਣਾਇਆਿਆਸੀ
ਸਬਯਾਸਾਚੀਮਖਰਜੀ,ਨਾਇਬਿਆਕਾ। ਧਨ-ਕਰ ਐਕਟ, 1957 (ਇਸ ਨੂੰ ਐਕਟ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇਗਾ) ਦੀ ਧਾਰਾ 29(1) ਅਧੀਨ ਅਪੀਲ ਅੱਲਾਹਾਬਾਦ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ 6 ਜਨਵਰੀ 1971 ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਅਤੇ ਆਦੇਸ਼ ਖਿਲਾਫ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਹੈ। ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 27(1) ਅਧੀਨ ਅੱਲਾਹਾਬਾਦ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਵਾਲ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸਨ:
(1) ਕੀ, ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਤੱਥਾਂ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੇ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਰਦਾਤਾ ਨੇ 1.1.1957 ਨੂੰ ਕੁੱਲ ਰੁਪਏ 1,50,000 ਦੇ ਵੈਧ ਤੋਹਫੇ ਨਹੀਂ ਬਣਾਏ?
(2) ਕੀ, ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਤੱਥਾਂ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੇ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਰਦਾਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪੋਤਿਆਂ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ 1.1.1957 ਨੂੰ ਰੁਪਏ 1,50,000 ਦਾ ਵੈਧ ਹਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ?
(3) ਕੀ, ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਤੱਥਾਂ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੇ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਰਦਾਤਾ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧ ਸੰਪਤੀ ਵਿੱਚ ਰੁਪਏ 1,50,000 ਦੀ ਸਹੀ ਸ਼ਾਮਲਤਾ ਸੀ?
(4) ਕੀ, ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਤੱਥਾਂ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੇ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਰਦਾਤਾ ਨੇ ਕੁੱਲ ਰੁਪਏ 67,560/-2/- ਦੇ ਵੈਧ ਤੋਹਫੇ ਨਹੀਂ ਬਣਾਏ?
(5) ਕੀ, ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਤੱਥਾਂ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੇ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ
ਰੁਪਏ 67,560/-12/- ਦੀ ਰਕਮ ਕਰਦਾਤਾ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧ ਸੰਪਤੀ ਵਿੱਚ ਸਹੀ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ?
Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, KANPUR versus DR. R.S. GUPTA [[1987] 2 S.C.R. 121] (1987)
CIVIL APPELLATE JURISDICTION: Civil Appeal No. 1713(NT) of 1973.
From the Judgment and Order dated 6.1.1971 of the Allahabad High Court in Wealth Tax Reference No. 285 of 1965
H
124 SUPREME COURT REPORTS
[1987] 2 S.C.R.
S.C. Manchanda and Ms. A. Subhashini for the Appellant.
A
Respondent-in-person. (Not present)
The Judgment of the Court was delivered by
B
SABYASACHI MUKHARJI, J. The appeal under section 29(1) of the Wealth-Tax Act, 1957 (hereinafter called the Act) is directed against the judgment and order of the High Court of Allahabad dated 6th of January 1971. The questions involved before the Allahabad High Court in the reference under section 27(1) of the Act were as follows:
c
(1) Whether, on the facts and in the circumstances of the case, the Tribunal rightly held that the assessee did not make valid gifts aggregating Rs.1,50,000 on 1.1.1957?
(2) Whether, on the facts and in the circumstances of the case, the Tribunal rightly held that the assessee did not validly assign Rs.1,50,000 in favour of his sons and grand sons by his letter dated 1.1.1957?
D
(3) Whether, on the facts and in the circumstances of the case, the Tribunal rightly held that the sum of Rs.1,50,000 was properly included in the asscssee's net wealth?
E
(4) Whether, on the facts and in the circumstances of the case, the Tribunal rightly held that the assessee did not make valid gifts aggregating Rs .67 ,56[11:J./-?
F
(5) Whether, on the facts and in the circumstances of the case, the Tribunal rightly held that the sum of Rs.67,560/12/· was rightly included in the net wealth of the assessee?
G The case relates to the assessment year 1957-58 and the relevant date of valuation was 31st March, 1957. The assessee, Dr. R.S. Gupta had maintained an account in the books of Messrs. Tika Ram and Sons Pvt. Ltd. On 1st January, 1957, the account showed a credit of Rs.1,50,740. On that day, the assessee had addressed a letter to the Company s.tating that he had decided to gift away foflove and affec-H tion various sums to the following persons:
-..
B
By that letter the assessee had directed the Company to debit his account to the extent of Rs.1,50,000 and credit the respective amounts in the names of the aforesaid persons. It appears further that copies of this letter were sent to one Om Prakash Gupta and Ved Prakash Gupta. There was no dispute that instructions of the assessee were carried out by the Company and relevant debit and credit entries were made in the respective accounts. On the same day, i.e. on 1st January, 1957, Om Parkash Gupta wrote to the assessee, his father, thanking him for the gift of Rs.25,000 made in his favour and the gift of Rs.50,000 in favour of his son Pravin. A similar letter was written by Ved Prakesh thanking the assessee, his father, for the gift of Rs.25,000 made to him and Rs.50,000 gifted to his son. It must be mentioned, however, that the company i.e. Messrs Tika Ram and Sons. Pvt. Ltd. was stated to be running an oil mill and carrying on business as grain tillers, contractors and brick-kiln owners. It was also stated to be car-rying on business of advancing money and taking money on loan when necessary. But it appears that it was admitted position that Tika Ram & Sons had a cash balance of Rs.4000 only on 1.1.1957 and it did not have any overdraft facilities with any bank. The respective donees were stated to have later on withdrawan amounts from the amounts so transferred to their accounts. The assessee contended that a total sum of Rs.1,50,000 was validly gifted by him to his sons and grand sons and hence the amounts had been wrongly included in his net wealth by the Income-Tax Officer and the Appellate Assistant Commissioner. It was his contention that Tika Ram & Sons carried on the business of bank-ing and hence the gifts were valid. But there was no evidence that Tika Ram and Sons were carrying on any banking business.
c
D
E
Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, KANPUR versus DR. R.S. GUPTA [[1987] 2 S.C.R. 121] (1987)
|
|
2. maar fate ag 1957-58 & adafaa & ak sas qeaina atTATA AVS’ 31 ATs, 1957 At i Fraifeal sto aro Tao Tar ar Fag starwa Us aa sigae fafats at afgat F cH @rar ari 1 wage, 1957 BY saeara ¥ 1,50,740 wae at war wee afaat ahsat fer fralftat A aot ayTe BAT HB eT cH 74 fear fa saa farafafad eafaaal at fafarar ufwatTa aT aqertBrey ara H 8A wr fafavay fear g :—
ga va ® are fratfedt § aicat at aga ara F 1,50,000 wean % faramex aar sraae afar & arat F arset-arrtrenay at rar HV wT Peer Feaeax afafeaa ae sta iat @ fe ga ca at sfaat ate care grat alt aasare year ay Mat Te AY1 ga art A aly eg al a fe ot aver PratfetBe aAAM BT WAT feat vara att fafarr arali gana fanaa ate wargfafezat at 78 at 1 sat fea, wate 1 waa,1957 Fi, ale THT TAT aaaa fat, fraifedt at sae cet A fee TT 25,000 tae Fara TAT sas GFgate & cat H fee TE 50,000 VIE F ara F fry GAH aaa BUA BL TFqa faar | gat THT HT UH TA AarHrT are ara frar, fratfedd ay fear marat fray gaa saat feu me 25,000 BI ¥ ara sar sas ga Bl fg 1y50,000 say & araferq aeaara fearar i safe ag aaea a seve fearerat aan fe aadt, raiq aed clara ce aa srgaz fafate un aa atFae Tat TE At AT Het HT HINT HVA, SHAT TAT Get H Hes F carat F eq% mreart HT Val ATag ot wat Rar aa fie ae at Sart SA Tar Ta wiqTayan et, TA GANT SA HT HIVATT atat atfag tar sala sar fr agearn feafa at fe 1 waa, 1957 at Alarwaa Us aa[s][ TA][ Fay][ 4,000][ wg]sr He afaary at ate sa feat at ae & matgrte aa at afaar agl at) agwer mat fa fafaer areas F ats A AIA-ATT GTA Haq cart aafta HaloF cat frara al atfraifedt a ag cara at fF TAF tT FT 1,50,000eau at ua ay gat ate tal at fafanreaa: ara % dt ag ay ate gafaegrrat afaara att aeran aged (wits)ater Ft THe Va Ys at A aaaate az afenfaa at 7g at 1 saat aeilet ae af dat wurde da deaterzart Bt at ale gafere art faferarer F1 fey ga ae H alg ated ae @Ga darary Ue Ha HE THT HVAT FT TI ATI|
4, afaacn a ae afafaaifea fear fe ag Tear FTeATy wal HT TEa 1 gafag at yer 197 faared we state ag age fe sar cect wat ayafgat % aac afafeeat Fee fae ne cera ara faferarea ara & grate ago
|
|
490
—
Saat Fea weary Ta HU TA A ale. sa ada sl aH Te Teta THTar qrata we H faq Hg ane wf aa ayAsha sate afafaaa, 1882ataret 122 8 ara at Peat adara stag ar carat dafa B ga sae }wr Aafearfca frat qaté, sit va eafea great,ail erat wgarar a, gat eafea ay,SY ararat seme &, TeoaT ale ofan % faarFRat Tar st ate ararat arear al ate & afandta feat aar ati saa afafaay a} are 123 ga ata %didn8 fe stato FB fae Ts Fate saw aa aval F ara-ara ag agdafeat nara fa daa dof & aa e sata Shae, sar fe ga are FZ,stator ar at arar ater gearaifea oat agqrarfnauftedlga ferwa aver ar afe-ara gra fear arat aifaei tar afeart sat sare & fear ar aha sat Targar ara ofeaer Paar at wnat eT ||
4. anal ela dad aed os Aga a afeat F faalfedt & ara war67,560 870 12 art at Ufa Ml gah ga uaF afeafea wets art Fafaatfedt & ag erat frat § fis gaa saa THT 30 ATS, 1957 a aad ced Czdea a atgat at sian dat sfafseat H are ara Fa etfraifed grerare sft oa aet fear qatar tar fe gad? rae F fear var 2, fag Faeaifas agia a fea ayoafraen + ag afafraifea fear far arg fafaareaara vel fae we &1 dar seta lar 2 fe za are H aN qrer al a fe gaacafe dad qed Ue dea Aas VaT GA F TT BIE AT I:
0§, sae raTaTaT A Maret Ws CAST ATH TART aaa, AAAS! aeaaa F sarge Fea earoTaa al ads carats H fafaraa wl cara F wae auGan Tet aT aaah gat fear ate qat anfedla set ar adda8, gaa‘Saar gat at S era Hr fear aalfe sae seq H fag ae Tar Hl Fad gu‘ag Sqqa aal Slat ar aa Te To 3, 4 AT S HT TAT AHIMA fear) saafafasaa & eafaa dat uses fara a adler ate||
Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, KANPUR versus DR. R.S. GUPTA [[1987] 2 S.C.R. 121] (1987)
(3) ਕੀ, ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਤੱਥਾਂ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੇ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਰਦਾਤਾ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧ ਸੰਪਤੀ ਵਿੱਚ ਰੁਪਏ 1,50,000 ਦੀ ਸਹੀ ਸ਼ਾਮਲਤਾ ਸੀ?
(4) ਕੀ, ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਤੱਥਾਂ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੇ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਰਦਾਤਾ ਨੇ ਕੁੱਲ ਰੁਪਏ 67,560/-2/- ਦੇ ਵੈਧ ਤੋਹਫੇ ਨਹੀਂ ਬਣਾਏ?
(5) ਕੀ, ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਤੱਥਾਂ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੇ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ
ਰੁਪਏ 67,560/-12/- ਦੀ ਰਕਮ ਕਰਦਾਤਾ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧ ਸੰਪਤੀ ਵਿੱਚ ਸਹੀ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ?
ਮਾਮਲਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਵਰ੍ਹੇ 1957-58 ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਮੁਲਾਂਕਣ 31 ਮਾਰਚ, 1957 ਸੀ। ਕਰਦਾਤਾ, ਡਾ. ਆਰ.ਐਸ. ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਮੈਸਰਜ਼ ਟੀਕਾ ਰਾਮ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਿਟੇਡ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕ ਖਾਤਾ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। 1 ਜਨਵਰੀ, 1957 ਨੂੰ, ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਰੁਪਏ 1,50,000 ਦਾ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਕਰਦਾਤਾ ਨੇ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਇਕ ਪੱਤਰ ਲਿਖਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸਨੇਹ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਕਮਾਂ ਦਾਨ ਕਰੇਗਾ:
ਵੇਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਗੁਪਤਾ ਰੁਪਏ 25,000
ਓਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਗੁਪਤਾ Rs.25,000
ਹਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਗੁਪਤਾ Rs.50,000
ਪ੍ਰਵੀਨ ਕੁਮਾਰ ਗੁਪਤਾ Rs.50,000
ਉਸ ਪੱਤਰ ਦੁਆਰਾ ਕਰਦਾਤਾ ਨੇ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖਾਤੇ ਨੂੰ ਰੁਪਏ 1,50,000 ਦੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਡੈਬਿਟ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਪਰੋਕਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਬੰਧਿਤ ਰਕਮਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਸਨ। ਇਹ ਵੀ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਪੱਤਰ ਦੀਆਂ ਕਾਪੀਆਂ ਇੱਕ ਓਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਗੁਪਤਾ ਅਤੇ ਵੇਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਗੁਪਤਾ ਨੂੰ ਭੇਜੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਵਿਵਾਦ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਕਰਦਾਤਾ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਚਿਤ ਡੈਬਿਟ ਅਤੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਐਟਰੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਉਸੇ ਦਿਨ, ਅਰਥਾਤ 1 ਜਨਵਰੀ, 1957 ਨੂੰ, ਓਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, ਕਰਦਾਤਾ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਰੁਪਏ 25,000 ਦੇ ਤੋਹਫੇ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਵੀਨ ਲਈ ਰੁਪਏ 50,000 ਦੇ ਤੋਹਫੇ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਵੇਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰਦਾਤਾ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਰੁਪਏ 25,000 ਦੇ ਤੋਹਫੇ ਲਈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਰੁਪਏ 50,000 ਦੇ ਤੋਹਫੇ ਲਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਕੰਪਨੀ, ਅਰਥਾਤ ਮੈਸਰਜ਼ ਟਿਕਾ ਰਾਮ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਿਟੇਡ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤੇਲ ਮਿੱਲ ਚਲਾਉਣ ਅਤੇ ਅਨਾਜ ਮਿੱਲਰਾਂ, ਠੇਕੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਇੱਟ-ਭੱਠੀ ਮਾਲਕਾਂ ਵਜੋਂ ਵਪਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਪੈਸੇ ਉਧਾਰ ਦੇਣ ਅਤੇ ਲੈਣ ਦਾ ਵਪਾਰ ਵੀ ਕਰਨ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਇਹ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਵੀਕਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸਥਿਤੀ ਸੀ ਕਿ ਟਿਕਾ ਰਾਮ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਕੋਲ 1.1.1957 ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਰੁਪਏ 40,000 ਦਾ ਨਕਦ ਸੰਤੁਲਨ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕੋਈ ਓਵਰਡ੍ਰਾਫਟ ਸੁਵਿਧਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਬੈਂਕ ਨਾਲ। ਬਾਕੀ ਦੀਆਂ ਰਕਮਾਂ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਰਕਮਾਂ ਤੋਂ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਰਦਾਤਾ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕੁੱਲ ਰੁਪਏ 1,50,000 ਦਾ ਵੈਧ ਤੋਹਫਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਰਕਮਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਨੈੱਟ ਸੰਪਤੀ ਵਿੱਚ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸੰਪਤੀ ਕਰ ਸਹਾਇਕ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦੁਆਰਾ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਉਸ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਸੀ ਕਿ ਟਿਕਾ ਰਾਮ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਦਾ ਵਪਾਰ
ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਤੋਹਫੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਨ। ਪਰ ਇਹ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਟਿਕਾ ਰਾਮ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਕੋਈ ਬੈਂਕਿੰਗ ਵਪਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਬੈਂਕਿੰਗ ਵਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਮੁੱਖ ਸਵਾਲ ਜੋ ਵਿਚਾਰ ਲਈ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਕਰਜ਼ਦਾਰ ਕੰਪਨੀ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਐਟਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਤੋਹਫੇ ਵੈਧ ਤੋਹਫੇ ਸਨ ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਕਰਜ਼ਦਾਰ ਕੰਪਨੀ ਬੈਂਕਿੰਗ ਦਾ ਵਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਿਨ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਉਸ ਰਕਮ ਲਈ ਕੋਈ ਨਕਦ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਤੋਹਫਾ ਸੰਪਤੀ ਦੇ ਹਸਤਾਂਤਰਣ ਐਕਟ, 1882 ਦੀ ਧਾਰਾ 122 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਮੌਜੂਦਾ ਚਲ ਜਾਂ ਅਚਲ ਸੰਪਤੀ ਦੇ ਹਸਤਾਂਤਰਣ ਨੂੰ ਸਵੈਚਾਨੁਸਾਰ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਵਿਚਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦਾਨੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੁਆਰਾ ਦੂਜੇ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਵਲੋਂ ਜਾਂ ਉਸ ਦੀ ਤਰਫੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਹੈ। ਉਕਤ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 123 ਇਸ ਗੱਲ ਨਾਲ ਨਿਪਟਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹਸਤਾਂਤਰਣ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਚਲ ਸੰਪਤੀ ਦੇ ਤੋਹਫੇ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ, ਹਸਤਾਂਤਰਣ ਨੂੰ ਜਾਂ ਤਾਂ ਦਾਨੀ ਦੁਆਰਾ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਰਜਿਸਟਰਡ ਸਾਧਨ ਦੁਆਰਾ ਜਾਂ ਗਵਾਹੀ ਦੁਆਰਾ ਜਾਂ ਵਿਤਰਣ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਗਲੀ ਦਲੀਲ ਨੈੱਟ ਦੌਲਤ ਦੀ ਰਕਮ ਰੁਪਏ 6,57,601/12/- ਦੇ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਮੈਸਰਜ਼ ਪਰਲਜ਼ ਐਡ ਬੀਡਜ਼ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸੈਸੀ ਦੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਅਸੈਸੀ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਉਕਤ ਰਕਮ ਨੂੰ 30 ਮਾਰਚ, 1957 ਨੂੰ ਮੈਸਰਜ਼ ਪਰਲਜ਼ ਐਡ ਬੀਡਜ਼ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਐਟਰੀਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਗਿਫਟ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਪਿਛਲੇ ਕੇਸ ਵਾਂਗ ਕੋਈ ਪੱਤਰ ਅਸੈਸੀ ਵੱਲੋਂ ਨਹੀਂ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਸਿਰਫ ਮੌਖਿਕ ਹਦਾਇਤਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕੋਈ ਵੈਧ ਗਿਫਟ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਹ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਕਤ ਰਕਮ ਉਸ ਫਰਮ ਕੋਲ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਸੀ।
Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, KANPUR versus DR. R.S. GUPTA [[1987] 2 S.C.R. 121] (1987)
ਅਗਲੀ ਦਲੀਲ ਨੈੱਟ ਦੌਲਤ ਦੀ ਰਕਮ ਰੁਪਏ 6,57,601/12/- ਦੇ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਮੈਸਰਜ਼ ਪਰਲਜ਼ ਐਡ ਬੀਡਜ਼ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸੈਸੀ ਦੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਅਸੈਸੀ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਉਕਤ ਰਕਮ ਨੂੰ 30 ਮਾਰਚ, 1957 ਨੂੰ ਮੈਸਰਜ਼ ਪਰਲਜ਼ ਐਡ ਬੀਡਜ਼ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਐਟਰੀਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਗਿਫਟ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਪਿਛਲੇ ਕੇਸ ਵਾਂਗ ਕੋਈ ਪੱਤਰ ਅਸੈਸੀ ਵੱਲੋਂ ਨਹੀਂ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਸਿਰਫ ਮੌਖਿਕ ਹਦਾਇਤਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕੋਈ ਵੈਧ ਗਿਫਟ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਹ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਕਤ ਰਕਮ ਉਸ ਫਰਮ ਕੋਲ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਅੱਲਾਹਾਬਾਦ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਬੈਂਚ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ, ਗੋਪਾਲ ਰਾਜ ਸੁਆਰੂਪ ਬਨਾਮ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਆਫ ਵੈਲਥ-ਟੈਕਸ, ਲਖਨਊ, 77 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 912 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਸਵਾਲ ਨੂੰ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਤੌਰ ਤੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਸਵਾਲ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਪਹਿਲੇ ਸਵਾਲ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਇਹ ਉੱਠਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਸਵਾਲ ਨੰਬਰ 3, 4, ਅਤੇ 5 ਨੂੰ ਵੀ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਤੌਰ ਤੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਰੈਵੇਨਿਊ ਅਪੀਲ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ।
ਇੱਕ ਵੈਧ ਗਿਫਟ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮੌਜੂਦਾ ਸੰਪਤੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਖਾਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਅਤੇ ਡੈਬਿਟ ਦੁਆਰਾ ਐਟਰੀਜ਼ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਗਿਫਟ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਤੱਕ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਰਕਮ ਉਪਲਬਧ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਬੈਂਕਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਫਰਮਾਂ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਓਵਰਡ੍ਰਾਫਟ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਰਕਮ ਡੋਨਰ ਦੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਵਿੱਚ ਨਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਜਾਂ ਫਰਮਾਂ ਕੋਲ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਕਿਤਾਬੀ ਐਟਰੀਜ਼ ਦੀ ਸੋਧ ਦੁਆਰਾ ਗਿਫਟ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਗੈਰ-ਬੈਂਕਿੰਗ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਜੇਕਰ ਇਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਜਾਂ ਫਰਮਾਂ ਕੋਲ ਓਵਰਡ੍ਰਾਫਟ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਰਕਮਾਂ ਜਾਂ ਫੰਡਾਂ ਦੀ ਵੈਧ ਗਿਫਟ ਬਣਾਉਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਸਵਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਾਈ ਕੋਰਟਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜਾਂਚਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੁਝ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਡੋਨਰ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਵੈਧ ਗਿਫਟ ਬਣਾਈ ਜਾ ਸਕੇ ਜੇਕਰ ਉਹ ਕਿਸੇ ਫਰਮ ਜਾਂ ਕੰਪਨੀ ਜਾਂ ਐਚ.ਯੂ.ਐਫ. ਨੂੰ ਹਦਾਇਤ ਕਰੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਡੋਨਰ ਦਾ ਖਾਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਗਿਫਟ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਖਾਤੇ ਨੂੰ ਡੈਬਿਟ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਡੋਨੀ ਦੇ ਨਾਮ ਵਿੱਚ ਖਾਤਾ ਕ੍ਰੈਡਿਟ
ਕਰਨ ਦੀ ਹਦਾਇਤ ਦੇਵੇ। ਪਰ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਕਿਤਾਬੀ ਐਟਰੀਜ਼ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਹਾਲਾਤ ਅਜਿਹੇ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿ ਗਿਫਟ ਅਸਲੀ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਥੇ ਖਾਤੇ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਹੋਏ ਹਨ ਉਹ ਫਰਮਾਂ ਕੋਲ ਨਕਦੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਓਵਰਡ੍ਰਾਫਟ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਉਹ ਅਸੈਸੀ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈ ਹਦਾਇਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਬੈਂਚ ਫੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਆ ਗਲਾਸ ਏਜੰਸੀ ਬਨਾਮ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਆਫ ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 137 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 245 ਵਿੱਚ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਕੇ ਜਸਟਿਸ ਰੰਗਨਾਥਨ ਦੁਆਰਾ ਦੁਬਾਰਾ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਸਟਿਸ ਰੰਗਨਾਥਨ ਨੇ ਕਈ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਕੇ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਿਤਾਬੀ ਐਟਰੀਜ਼ ਤਾਂ ਤਬ ਹੀ ਕਾਫੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜਦੋਂ ਹਾਲਾਤ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿ ਗਿਫਟ ਅਸਲੀ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਥੇ ਖਾਤੇ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਹੋਏ ਹਨ ਉਹ ਫਰਮਾਂ ਕੋਲ ਨਕਦੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਓਵਰਡ੍ਰਾਫਟ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਲਈ ਨਵੀਂ ਇੰਡੀਆ ਕਲਰ ਕੋ. ਬਨਾਮ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਆਫ ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 86 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 206
ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਸਿੱਖਿਅਤ ਜੱਜਾਂ ਦੇ ਦੋ ਉਪਰੋਕਤ ਫੈਸਲਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਪਰਿਆਪਤ ਨਕਦ ਸ਼ੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਦਾਨ ਦੀ ਗਈ ਰਕਮ ਨੂੰ ਭੌਤਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਾਨੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕੇ, ਸਿਰਫ ਖਾਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਈ ਤੋਂ ਈ ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਐਟਰੀਆਂ ਨਾਲ ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੱਖਰਾ ਕਬਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਵੈਧ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਥਿਤੀ ਵੱਖਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੇਕਰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਫਰਮਾਂ ਜਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਜਾਂ ਐਚ.ਯੂ.ਐਫ. ਦੇ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਓਵਰਡ੍ਰਾਫਟ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਹਨ।
ਕੋਲਕਾਤਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਇਸ ਪਹਿਲੂ ਨੂੰ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਆਫ ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ, ਵੈਸਟ ਬੰਗਾਲ III ਬਨਾਮ ਅਸ਼ੋਕ ਗਲਾਸ ਵਰਕਸ, 103 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 379 ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ। ਉੱਥੇ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਹੋਇਆ ਕਿ ਤੱਥਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਐਟਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਕਾਲੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਅਸਲੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਸੁਝਾਅ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਨਾਬਾਲਗ ਦਾਨੀ ਦੇ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫਰਮ ਨੇ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ, ਵਿਆਜ ਜੋ ਪੈਸੇ ਉਧਾਰ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਕਲੀ ਸੀ, ਸਹੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫੈਸਲਾ ਹੋਇਆ ਕਿ ਦਾਨ ਵੈਧ ਸਨ ਅਤੇ ਦਾਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਖੜੇ ਖਾਤਿਆਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ, ਅਸੈਸੀ ਫਰਮ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਯੋਗ ਸੀ।
Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, KANPUR versus DR. R.S. GUPTA [[1987] 2 S.C.R. 121] (1987)
c
D
E
The Tribunal held that they were not carrying on banking busi-ness. The main question therefore that falls for consideration is G whether gifts in question made by transfer entries in the books of debtor company were valid gifts even though the debtor company was not carrying on business of banking and had no cash in hand for the amount in question on that date. Gift is defined in section 122 of the Transfer of Property Act, 1882 as transfer of certain existing movable or immovable property made voluntarily and without consideration by H
126
[1987] 2 S.C.R.
SUPREME COURT REPORTS
one person, called the donor, to another, called the donee, and A accepted by or on Behalf of the donee. Section 123 of the said Act deals with how transfers are effected and stipulates, inter alia, that for the purpose of making a gift of movable property as in this case, the transfer must be effected either by a registered instrument signed by the donor and attested or by delivery. Such delivery may be made in B the same way as goods sold may be delivered.
The next contention was regarding the inclusion of net wealth a sum of Rs.67,5601121- standing to the credit of the assessee in the books of Mis Pearls & Beads. The assessee claimed to have gifted the said amounts by transfer entries in the books of Mis Pearls & Beads on C 30th March, 1957. No letter as in the previous case was addressed by the asscssee but only oral instructions were said to have been given. The Tribunal held that there was no valid gifts. There was no evidence, it appears, that the said ~um was available with the said firm of Mis Pearls & Beads.
\_.
D
D The High Court in view of the decision of the Division Bench of the Allahabad High Court in the case of Go pal Raj Swarup v. Commis-sioner of Wealth-tax, Lucknow, 77 I.T.R. 912 answered the first ques-tion in the negative and so far as the second question is concerned, it declined to answer as it did not arise in view of the answer given to the first question and the questions Nos. 3,4 and 5 were answered in the E negative. Aggrieved by th<: said decision, the revenue has come up in appeal.
In order to constitute a valid gift there must be an existing pr-0-perty. In case of entries in the books of account by credit and debit, r-the sums should be available on the date of gift in the account of the F firm whose accounts are said to be credited or debited. In the case of banking companies or other firms and companies who have overdraft facilities, even if the sums are not in credit of the donor and are not with such companies or firms, gifts might be possible by adjustment of the book entries. But in the cases of non-banking companies or firms, if these companies or firms do not have overdraft facilities, it is not G possible to make valid gift if sums or funds are not available. This question has been examined by the various High Courts. -f--,
-f--,
It is possible in certain circumstances for a donor to make a valid gift by instructing a firm or a company or a H. U.F. in which the donor has an account to give effect to the gift by debiting his account and H crediting the account in the name of the donee. But in such cases
-
Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, KANPUR versus DR. R.S. GUPTA [[1987] 2 S.C.R. 121] (1987)
0§, sae raTaTaT A Maret Ws CAST ATH TART aaa, AAAS! aeaaa F sarge Fea earoTaa al ads carats H fafaraa wl cara F wae auGan Tet aT aaah gat fear ate qat anfedla set ar adda8, gaa‘Saar gat at S era Hr fear aalfe sae seq H fag ae Tar Hl Fad gu‘ag Sqqa aal Slat ar aa Te To 3, 4 AT S HT TAT AHIMA fear) saafafasaa & eafaa dat uses fara a adler ate||
6. fafaara ara afsa at a faa ate faaura dof aaza ataifee1 war-afgal A sar ale fanaa arer at we sfafseat ay eer & F ufaatsana & ara 8, fae arat & sar aca fanaa fear ara g, art wz aatte a sgarer gat urfar1 geared Hafaat ar tal aca que ate gofaal Faaa a fare Marge gfaard sea g, adh sfafscal F aerate gre ataava gi aaa 2 wa gta ufeat aan & ara A war aal & ale tal aafaayt argat & ata adl 21 fag Tea Hare Hafaal at Galuracil %, afe ga aafaaar Gut Bt atawsise st Gfaaie mea agl g, at fafearer era Hear daa aaSafeqalert ufmat at ag Bar fafsat saaeaagt| o1 ga cet wl fafa gee eqraraal rer
|
.
a
—
|
a
'
)
|
|
|
|
,
_—
||
|
7. afaca qfefeafaal F ara H fae fay wa ar feat aaat at fetfag afarad gee wt, frat fe erat er arar a, aay ara F faweaar aealeST WHA SB) AAA F ATA H TAT HH att HY TaTaY aay ar fade Fax vHfafeatea art wear aa &1 fag ta araal ey ars afeal a sfatszat azarqaicar vat gtat ofefeafaat tet stat ara fad fe og ease af car ®ama & ata cater fafaat et faa® arc ae sa cat afeai # sfafseat ausQt ST HAT ATTa GAH Ta, fae ear er arar at, vata ave fata@faah ara arene a fag oz ag sah fratfedt va se aver &aharege faq ae aqtelBa at gata sr crag eqacar ez ah gl | fafit arfev ataa% feet feafa sea & ofa earataa gfear at vere carats ostet % sare fafteaa ataet F fata argaa, fear af feeat! war 2 ate ae ga saz az‘aie fear war ar. feedt seq earaaFH carayia <aataa A fafaed ase BRafar faz Hwy F Vad ae wa eae fear fH azt F sfafeeat Fae ash cafesgt andl & safe ofefeafeat ag ease weet at fe ara areafan or alte ga aitEygre are ofaar H aGe, & fae Het qatar Te eral exact A aac atat aifec fag ays, fae gates atare ear oz ag arfer faaifedd ar, taevrfe ag agdal at gaa sth | fralfedt F oe fafeaa wo Boater war afe-re of gat arfar fratfs ag aia wea Haat a ahs sa sfarzar® faeFy efearwae weet gare aat: ages, as facet? ara arae F feed asarararaa % fafarag % ofa wt fade fear ar aHar zt % fafarag % ofa wt fade fear ar aHar zt fafarag % ofa wt fade fear ar aHar zt % ofa wt fade fear ar aHar zt ofa wt fade fear ar aHar zt wt fade fear ar aHar zt fade fear ar aHar zt fear ar aHar zt ar aHar zt aHar zt zt_
rararaa % fafarag % ofa wt fade fear ar aHar zt % fafarag % ofa wt fade fear ar aHar zt fafarag % ofa wt fade fear ar aHar zt % ofa wt fade fear ar aHar zt ofa wt fade fear ar aHar zt wt fade fear ar aHar zt fade fear ar aHar zt fear ar aHar zt ar aHar zt aHar zt zt_8. facet sea carataa % faery cararelal % yoges at fafagaal at
oa va 4g stafnd war 8 fe afe Var gaia awe afate agt ar fant & altal ae WHT aaa at ifr STF at or andy at, at Vet Ufa F Aer-afeatara sfafseat wet & aera at ara A avg aafa B way ar afeara aaArar srear ate Det ear F ara fafaara adh aats agi azt fafa fuer atanal & af tet oat ar wafaat ar fee afawaa ada a, fad areal FB arafeat srat &, ataegrge at gfaard seat zg||
|“Tata9, ART THTTAT FY attaat aaa, aaaheal TAT arateat aedares are & arare aaa ot ag F afafaatfea ga cee ot faarefang Pear var ar ae fr sfatcert at aaax aaanetts fear ar BoB1 aetat a of fad ag afera Glar ar fe aeraere areafasar ate cx ot Faeata vat fear car or fe oeare, fe argaret at wreare edt dt, wazeqanalarat & ara F aar fee ag sare et areafas F1 aa: ae fasHe PreteTar at fe afnza a dle gt ag afafaatfea fave fH ara fafirarea & atte
21 [1982] 137 BTEo to BTTo 245,-.le8 (1976)[1971] 103 80 ago ato gto Sto AIXo2 ate 3798, 06.|Aoe:gs
|
493
deaaa cdraraa fasta afaet [1987] 3 amo fre fo
aaratail & ara3 aa ws ara F sar feat war sate fraifedt wr at velar& eq F agara far a4 aa at |
10. HaHa ToT eqraTAT BY araHe araaa, kaa AAI] TATA
Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, KANPUR versus DR. R.S. GUPTA [[1987] 2 S.C.R. 121] (1987)
-f--,
It is possible in certain circumstances for a donor to make a valid gift by instructing a firm or a company or a H. U.F. in which the donor has an account to give effect to the gift by debiting his account and H crediting the account in the name of the donee. But in such cases
-
merely books entries would not suffice. The circumstances must be A such as to make it clear that there were sufficient funds at the disposal of the donor by reason of which he could make the gift by such book entries. The firm in which the donor may have account may or may not have sufficient cash balance but it must have sufficient provision for overdraft with the bank on the basis it could honour instructions given by the assessee. This position of law has been referred to and reiterated B by the Bench decision of the Delhi High Court in the case of India Glass Agen
This page reproduces a public-domain court order (Section 52(1)(q)(iv), Copyright Act 1957). Explanations are EaseValue's original analysis. Always read the original order.
Disclaimer: General information only — not legal, tax or professional advice, and no advocate/CA–client relationship is created. AI-generated summaries may contain errors and must be verified against the original court order. EaseValue accepts no liability for reliance on this content. Not a solicitation.
Full disclaimer & Terms.