Commissioner Of Income-Tax, Madhya Pradesh v. Dewas Cine Corporation

Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX, MADHYA PRADESH versus DEWAS CINE CORPORATION [[1968] 2 S.C.R. 173] (1968) A COMMISSIONER OF INCOME-TAX, MADHYA PRADESH v. DEWAS CINE CORPORATION November 8, 1967 B {J. C. SHAH, V. RAMASWAMI AND V. BHARGAVA, JJ.} lnclian lncorne-tax Act, 19221 s. 10(2) (vii) 2nd proviso-Tl•'o persons entering into partnership, each contributing a cinema theatre-on. dissolu-tion of ."artnership theatres returned to respectii-·e owners at original price -Depreciation equally dil'ided between partners-Return of theatres u[1]hether sale for purpose oj s. 10(2) (vii), 2nd proviso. c c S and H formed a partnership to carry on business in partnership_ as exhibitors of cinematograph films with effect from March 1, 1947. Each partner who was an owner of a cinematograph theatre brought bis theatre into the books of the partnership as an asset of the partnership. For the assessment years 1950'51 to 1952-53 the Income-tax Officer allowed depreciation aggregating to Rs. 44,380/- in respect of the two theatres. The partnership was dissolved on Sept·omber 30, 1951, and on dissolutio•n it was agreed betweeri the partners that the theatres should D be returned to their original o\vners. Jn the books of account main· tained by the partnership, the assets were shown as taken over on· October 1, 1951, at the original price less the depreciation allowed-the lk~preciation being equally divided between the two partners. In proceedings for assessment for the year 1952-53 the- respondent was treated as a registered firm. The Appellate Tribunal held that bv res-toring the two theatres to the two original owners "there was a transfer E by the firm and the 1~ntries adjusting the depreciation and writing off the assets at the original value amounted to total recoupment of the entire depreciation by the partnership, and on that a¢count" proviso 2 to s. 10(2) (vii) of the Income-tax Act. 1922. applied. The High Court. in reference, held in favour of the assessee. The Revenue appealed, contending. that on th~ transfer of the theatres from the partnership to the original owners there was a sale. HELD : The expr·~ssions "!iiide" and ''sold" are not defined in the J,ncome-tax Act : Those expressions ar·:! used in s. 10(2) (vii) in their ordinary meaning. ''Sale" according to its ordinary meaning is a transfer of property for a price. and adjustment of the rights of the partners ln a dissolved firm is not a transfer. nor is it for a price. [l 76A-B] F A partner may, it is true, in an action for dissolution insist that th·~ assets of the partnership be realised by sale of its assets, but \Vhere in satis(ac:tion of the claim of the partner to his share in the value of the G residUe det-ermined on the footing of an actual or notional sale property is allotted, the pro)J'orty so allotted to him cannot be deemed in Jaw to he sold to him. fl 76El Addanki Naravanappa and Anr. \r. Bhaskara Krislinappa and Ors. [1966] 3 S.C.R. 400, referred to. C!V!L APPELLATE JURISDICTION : Civil Appeal No. 2163 of 1966. H Appeal from the judgment and order date<l April 15, 1964 of the Madhya Pradesh High Court in Misc. Civil Case No. 22 of 1963. (1968] 2 S.C.R. Niren De, Solicitor-Genera/, S. K. Aiyar, R. N. Sachthey and S. P. Nayar, for the appellant. Naunit Lal and B. P. Singh,· for the respondent. The Judgment of the Court was delivered by Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX, MADHYA PRADESH versus DEWAS CINE CORPORATION [[1968] 2 S.C.R. 173] (1968) []102 vii1922102 vii19471952-531950-513044,38019511951[][]1952-53''2 102 vii1922'''''' ''''''''102 vii 176 1764003196621631966[][]196415221963[][][][]''''1947[][]44,3801952-531950-511951301951[][]1952-53 ''''2 102 vii1922102 vii'' 44,3801952-53102vii''[][]193246193248[][] vii'''' ''''''''10256812''…........,40031966[][][]   Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX, MADHYA PRADESH versus DEWAS CINE CORPORATION [[1968] 2 S.C.R. 173] (1968) 1968_2_173_176_MAL നിരാകരണപത്രം (Disclaimer) പ്രാദേശികഭാഷയിൽവിവർത്തനംചെയ്തവിധിന്യായം ഭാരതസർക്കാർസ്ഥാപനമായഎ.ഐ.സി.ടി.ഇ. യുടെ“അനുവാദിനി” എന്നനിർമിതബുദധാധിഷ്ഠിതവിവർത്തനഉപകരണത്തിന്‍റെ സഹായത്തോടെകേരളഹൈക്കോടതിയിലെഐ.റ്റി. ഡയറക്ടറേററസാധൂകരിച്ചിട്ടുള്ളതാണ്. എന്നിരുന്നാലും, ഇതിന്‍റെഉളളടക്കത്തിൽ ആശയപരമായയോസാംഗത്യപരമായയോവ്യാകരണപരമായയോആഖ്യാനപരമായയോതെറ്റുകൾകടന്നുകൂടാന്‍ സാധ്യതയുളളതാണ്. ഈ തര്‍ജ്ജമകേവലംവ്യവഹാരകക്ഷികളുടെയുംപപൊതുജനങ്ങളുടെയുംപപൊതുവായഅറിവിലേകകഉപയയോഗപ്പെടുത്തുവാന്‍ വേണ്ടിമാത്രം ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ളതുമാണ്‌. ഔദ്യോഗികവുംപ്രായയോഗികവുമായ എല്ലാആവശ്യങ്ങൾക്കുംവിധിനിർവ്വഹണനടപ്പാക്കലുകൾക്കുംപ്രസ്തുതവിധിന്യായത്തിന്‍റെഇംഗ്ലീഷ്പതിപപആധികാരികവുംഅന്തിമവുംആയിരിക്കും. 1968_2_173_176_MAL ആദായനികുതികമ്മിഷണർ, മധ്യപ്രദേശ് v. ദേവസ്‌സിനികകോർപറേഷൻ നവംബർ8, 1967 [ജസ്റ്റിസ്ജെ. സി. ഷാ, ജസ്റ്റിസ്വി. രാമസ്വാമി, ജസ്റ്റിസ്വി. ഭാർഗവ] ഇനതൻആദായനികുതിനിയമം, 1922, വകുപപ10 (2) (vii) രണ്ടാമത്തെരണിലേകവ്യവസ്ഥ-വ്യക്തികൾപങ്കാളിത്പ്രവേശിക്ുയും,ഓരരോരുത്തരുംഒരുസിനിമാതിയേറ്ിന്സംഭാവനനൽകുയും- പങ്കാളിത്തതിയേറ്കൾപിരിച്ചുവിടുമ്പോൾയഥാർത്ഥവിലയക്കഅതത്ഉടമകൾകകതിരികെനൽകുന്നു- മൂല്യത്തകർച്ചപങ്കാളികൾക്കിടയിൽതുല്യമായിവിഭജിച്ചു- വകുപപ10(2)(vii)രണ്ടാംവ്യവസ്ഥയുടെഉദ്ദേശ്യത്തിനായുള്ളവിൽപ്പനയാണണോതിയേറ്കളുടെറിട്ടേൺ. 1947 മാർചച1 മുതൽപ്രാബല്യത്തിൽവരുന്നസിനിമാറ്റോഗ്രാഫ്സിനിമകളുടെഎക്സിബിറ്റർമാരായിപങ്കാളിത്്തോടെബിസിനസസതുടരുന്നതിനായിഎസ്,എചഎന്നിവർഒരുപങ്കാളിത്തംരൂപീകരിച്ചു.ഒരുസിനിമാറ്റോഗ്രാഫ്തിയേറ്ിൻ്റെഉടമയായിരുന്നഓരരോപങ്കാളിയുംപങ്കാളിത്ിൻ്റെഒരുസ്വത്തായിതൻ്റെതിയേറ്ിനെപങ്കാളിത്ിൻ്റെപുസ്തകങ്ങളിലേക1950-511952-53കകൊണ്ടുവന്നു.മുതൽവരെയുള്ളനികുതിനിർണ്ണയവർഷങ്ങളിൽആദായനികുതിഓഫീസർരണടതിയേറ്കളുമായിബന്ധപ്പെട44,380 രൂപവരെമൂല്യത്തകർച്ചഅനുവദിച്ചു. 1951 സെപ്റ്റംബർ30 ന് 1968_2_173_176_MAL പങ്കാളിത്തംപിരിച്ചുവിടുകയുംപിരിച്ചുവിട്ടപ്പോൾതിയേറ്കൾഅവയുടെയഥാർത്ഥഉടമകൾകതിരികെനൽകണമെനപങ്കാളികൾക്കിടയിൽകൈവശംധാരണയിലെത്തുകയുംചെയ്തു.പങ്കാളിത്തംവച്ചിരിക്കുന്നഅക്കൌണടബുക്ുളിൽ, ആസ്തികൾ1951 ഒക്ടോബർ1 ന്ഏറ്റെടുത്ായികാണിക്കുന്നു,യഥാർത്ഥവിലയിൽഅനുവദനീയമായമൂല്യത്തകർച്ചരണകുറവാണ്-മൂല്യത്തകർച്ചപങ്കാളികൾക്കിടയിൽതുല്യമായിവിഭജിക്കപ്പെടുന്നു.1952-53വർഷത്തെനികുതിനിർണ്ണയത്തിനുള്ളനടപടികളിൽഅപ്പീൽപ്രതിയെരജിസ്റ്റർചെയ്തസ്ഥാപനമായികണക്കാക്കിയിരുന്നു.രണതിയേറ്കൾരണയഥാർത്ഥഉടമകൾകപുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതിലൂടെ"സ്ഥാപനംഒരുകൈമാറ്റംനടത്തിയിട്ടുണ്ടെന്നുംമൂല്യത്തകർച്ചക്രമീകരിക്ുയുംയഥാർത്ഥമൂല്യത്തിൽആസ്തികൾഎഴുതിത്തള്ളുകയുംചെയ്യുന്നഎൻട്രികൾപങ്കാളിത്ിലൂടെമുഴുവൻമൂല്യത്തകർച്ചയുംപൂർണ്ണമായിവീണ്െക്കുന്നതിന്തുല്യമാണെന്നുംഅപ്പലേറട്രൈബ്യൂണൽനിരീക്ഷിച്ചു". 1922 ലെആദായനികുതിനിയമത്തിലെവകുപപ10(2)(vii)ലെവ്യവസ്ഥ2പ്രയയോഗിച്ചു.ഹൈക്കോടതി,പരാമർശത്തിൽ,നികുതിനിർണ്ണയക്കാർകഅനുകൂലമായിവിധിച്ചു.പങ്കാളിത്ിൽനിനയഥാർത്ഥഉടമകൾകതിയേറ്കൾകൈമാറുമ്പോൾവിൽപ്പനയുണ്ടെനവാദിചചറവന്യൂഅപ്പീൽനൽകി. "സൈഡ്","വിറ്റു"എന്നീപദപ്രയയോഗങ്ങൾആദായനികുതിനിയമത്തിൽനിർവചിച്ചിട്ടില്ല:ആപദപ്രയയോഗങ്ങൾവകുപ10(2)(vii) ൽഅവയുടെസാധാരണഅർത്ഥത്തിൽഉപയയോഗിക്കുന്നു. അതിന്റെസാധാരണഅർത്ഥംഅനുസരിചച"വിൽപ്പന" എന്നത്ഒരുവിലയക്കസ്വതതകൈമാറ്റംചെയ്യലാണ്,പിരിച്ചുവിടപ്പെട്ടസ്ഥാപനത്തിലെപങ്കാളികളുടെഅവകാശങ്ങൾക്രമീകരിക്കുന്നത്ഒരുകൈമാറ്റമല്ല, അത്ഒരുവിലയക്കവേണ്ടിയല്ല.[176എ-ബി] 1968_2_173_176_MAL ഒരുപങ്കാളികക, പിരിച്ചുവിടുന്നതിനുള്ളഒരുനടപടിയിൽ, പങ്കാളിത്ിന്റെആസ്തികൾഅതിന്റെആസ്തികൾവിൽക്കുന്നതിലൂടെസാക്ഷാത്കരിക്കണമെനനിർബന്ധിക്കാം,എന്നാൽഒരുയഥാർത്ഥഅല്ലെങ്കിൽസാങ്കൽപ്പികവിൽപ്പനസ്വത്തിന്റെഅടിസ്ഥാനത്തിൽനിർണ്ണയിക്കപ്പെടുന്നഅവശിഷ്ടത്തിന്റെമൂല്യത്തിൽപങ്കാളിതന്റെവിഹിതത്തിനുള്ളഅവകാശവാദംതൃപ്തിപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, അയാൾകകഅനുവദിച്ചസ്വതതഅയാൾകകവിൽക്കുന്നതായികണക്കാക്കാൻകഴിയില്ല. [1176 ഇ]അഡ്ഡങ്കിനരവനപ്പയുംമറ്റൊരാളുംv. ഭാസ്കരകൃഷ്ണപ്പയുംമറ്റുള്ളവരും(1966) 3എസ്സിആർ400, പരാമർശിച്ചു. സിവിൽഅപ്പീൽഅധികാരപരിധി: 1966 ലെസിവിൽഅപ്പീൽനമ്പർ2163. 1963ലെ22-ാംനമ്പർപലവകസിവിൽകേസിൽ1964 ഏപ്രിൽ15-ലെമധ്യപ്രദേശ്ഹൈക്കോടതിയുടെവിധിന്യായത്തിലുംഉത്തരവിലുംനിന്നുള്ളഅപ്പീൽ.ഹരജിക്കാരന്വേണ്ടിസസോളിസിറ്റർജനറൽനിരൺഡി., എസ്. കെ. അയ്യർ,ആർ. എൻ. സചചതി, എസ്. പി. നായർഎന്നിവർഹാജരായി. നൗനിത്ലാലുംബി. പി. സിങ്ങുംഅപ്പീൽപ്രതികൾകകവേണ്ടിഹാജരായി. ജസ്റ്റിസ്ഷായാണ്കകോടതിയുടെവിധിപ്രസ്താവിച്ചത്. 1947 മാർചച1 മുതൽപ്രാബല്യത്തിൽവരുന്ന"ദേവസ്‌ സിനികകോർപ്പറേഷൻ"എന്നപേരിലുംശൈലിയിലുംസിനിമാറ്റോഗ്രാഫ്സിനിമകളുടെഎക്സിബിറ്റർമാരായിപങ്കാളിത്്തോടെബിസിനസതുടരാൻഎസ്.ജി.സംഘിയുംഹരിപ്രസാദുംകരാറിൽഏർപ്പെട്ടു.ഒരുസിനിമാറ്റോഗ്രാഫ് 1968_2_173_176_MAL Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX, MADHYA PRADESH versus DEWAS CINE CORPORATION [[1968] 2 S.C.R. 173] (1968) ,ਆਮਦਨਕਰਕਮਿਸ਼ਨਰ ਮੱਧਪ੍ਰਦੇਸ਼ਬਨਾਮਦੇਵਾਸਸਿਨੇਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨਨਵੰਬਰ8, 1967 [ਜੇ. ਸੀ., ਵੀ. ਰਾਮਾਸਵਾਮੀਅਤੇਵੀ. ਭਾਰਗਵ, ਜੇ.ਜੇ.] ਸ਼ਾਹ ਭਾਰਤੀਆਮਦਨਕਰਐਕਟ, 1922, ਐਸ. 10(2) (ਵੀਆਈਆਈ) 2—ਦੋਵਿਅਕਤੀਜਾਪ੍ਰੋਵਾਈਜ਼ੋਭਾਈਵਾਲੀਵਿੱਚਦਾਖਲਹੋਰਹੇਹਨ, ਹਰੇਕਸਿਨੇਮਾਥੀਏਟਰਦਾਯੋਗਦਾਨਦੇਰਹੇਹਨ—ਭਾਈਵਾਲੀਦੇਭੰਗਹੋਣ'ਤੇਥੀਏਟਰਮੂਲਕੀਮਤ'ਤੇਅਪਣੇ-ਅਪਣੇਮਾਲਕਾਂਨੂੰਵਾਪਸਕੀਤੇਗਏ—ਮੁਲਾਂਕਣਭਾਈਵਾਲਾਂਵਿਚਕਾਰਬਰਾਬਰਵੰਡਿਆਗਿਆ—. 10(2)(ਵੀਆਈਆਈ), 2ਥੀਏਟਰਾਂਦੀਵਾਪਸੀਕੀਐਸਜਾਪ੍ਰੋਵਾਈਜ਼ੋਦੇਉਦੇਸ਼ਲਈਵਿਕਰੀਹੈ। ਐਸਅਤੇਐਚਨੇ1 ਮਾਰਚ, 1947 ਤੋਂਸਿਨੇਮਾਟੋਗ੍ਰਾਫਫਿਲਮਾਂਦੇਪ੍ਰਦਰਸ਼ਕਾਂਦੇਰੂਪਵਿੱਚਭਾਈਵਾਲੀਵਿੱਚਕਾਰੋਬਾਰਕਰਨਲਈਭਾਈਵਾਲੀਬਣਾਈ।ਹਰੇਕਭਾਈਵਾਲਜੋਇੱਕਸਿਨੇਮਾਟੋਗ੍ਰਾਫਥੀਏਟਰਦਾਮਾਲਕਸੀ, ਆਪਣੇਥੀਏਟਰਨੂੰਭਾਈਵਾਲੀਦੀਕਿਤਾਬਾਂਵਿੱਚਭਾਈਵਾਲੀਦੇਸੰਪਤੀਦੇਰੂਪਵਿੱਚਲਿਆਂਦਾ।ਮੁਲਾਂਕਣ1950-511952-53ਸਾਲਾਂ44,380/- ਦਾਮੁਲਾਂਕਣਮਨਜ਼ੂਰਕੀਤਾ।ਭਾਈਵਾਲੀ ਤੋਂ ਲਈਆਮਦਨਕਰਅਧਿਕਾਰੀਨੇਦੋਥੀਏਟਰਾਂਦੇਸੰਬੰਧਵਿੱਚਕੁੱਲਰੁਪਏ30 ਸਤੰਬਰ, 1951 ਨੂੰਭੰਗਹੋਗਈ, ਅਤੇਭੰਗਹੋਣ'ਤੇਭਾਈਵਾਲਾਂਵਿਚਕਾਰਇਹਸਹਿਮਤੀਬਣੀਕਿਥੀਏਟਰਾਂਨੂੰਉਹਨਾਂਦੇਮੂਲਮਾਲਕਾਂਨੂੰਵਾਪਸਕਰਦਿੱਤਾਜਾਵੇ।, ਸੰਪਤੀਆਂਨੂੰ1 ਅਕਤੂਬਰ, 1951ਭਾਈਵਾਲੀਦੁਆਰਾਬਣਾਈਗਈਕਿਤਾਬਾਂਵਿੱਚ ਨੂੰਮੂਲਕੀਮਤਤੋਂਘਟਾਕੇ—1952-53 ਦੇਮੁਲਾਂਕਣਮਨਜ਼ੂਰਕੀਤਾਗਿਆਮੁਲਾਂਕਣਦੋਭਾਈਵਾਲਾਂਵਿਚਕਾਰਬਰਾਬਰਵੰਡਿਆਗਿਆ।ਸਾਲਲਈਮੁਲਾਂਕਣਦੀਕਾਰਵਾਈਵਿੱਚਜਵਾਬਦੇਹਨੂੰਇੱਕਰਜਿਸਟਰਡਫਰਮਵਜੋਂਵਰਤਾਇਆਗਿਆ।“ਅਪੀਲੇਟਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲਨੇਹੋਲਿਆਕਿਦੋਥੀਏਟਰਾਂਨੂੰਦੋਮੂਲਮਾਲਕਾਂਨੂੰਵਾਪਸਕਰਨਨਾਲਤਬਾਦਲਾਹੋਇਆਅਤੇਮੁਲਾਂਕਣਨੂੰਸੰਤੁਲਿਤਕਰਨਅਤੇਸੰਪਤੀਆਂਨੂੰਮੂਲਮੁੱਲ”'ਤੇਲਿਖਣਨਾਲਭਾਈਵਾਲੀਫਰਮਵੱਲੋਂਇੱਕ ਆਮਦਨਕਰਐਕਟ, 1922, ਦੇਐਸ.ਵੱਲੋਂਸਮੁੱਚੇਮੁਲਾਂਕਣਦੀਪੂਰੀਤਰ੍ਹਾਂਵਾਪਸੀਹੋਈਅਤੇਇਸਕਾਰਨ10(2)(ਵੀਆਈਆਈ) ਦੇ2, ਹਵਾਲੇਵਿੱਚ, ਕਰਦਾਤਾਦੇਹੱਕਵਿੱਚਜਾਪ੍ਰੋਵਾਈਜ਼ੋਲਾਗੂਹੋਇਆ।ਹਾਈਕੋਰਟਨੇਫੈਸਲਾਸੁਣਾਇਆ।ਰੈਵੇਨਿਊਨੇਅਪੀਲਕੀਤੀ, ਦਾਅਵਾਕੀਤਾਕਿਥੀਏਟਰਾਂਨੂੰਭਾਈਵਾਲੀਤੋਂਮੂਲਮਾਲਕਾਂਨੂੰਤਬਾਦਲਾਕਰਨਨਾਲਇੱਕਵਿਕਰੀਹੋਈਸੀ। “”“”ਫੈਸਲਾ. 10(2)(: ਆਮਦਨਕਰਐਕਟਵਿੱਚਵੀਆਈਆਈ)ਪਾਸੇ ਅਤੇਵੇਚਿਆ ਸ਼ਬਦਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤਨਹੀਂਹਨ“ਵਿਕਰੀ:” ਇਹ ਦਾਸ਼ਬਦਐਸ ਵਿੱਚਉਹਨਾਂਦੇਸਧਾਰਣਅਰਥਵਿੱਚਵਰਤੇਗਏਹਨ।ਸਧਾਰਣਅਰਥਹੈਕੀਮਤਲਈਸੰਪਤੀਦਾਤਬਾਦਲਾ, ਅਤੇਭੰਗਹੋਈਫਰਮਵਿੱਚਭਾਈਵਾਲਾਂਦੇਅਧਿਕਾਰਾਂਦਾਸੰਤੁਲਨਨਾਤਾਂਇੱਕਤਬਾਦਲਾਹੈਅਤੇਨਾਹੀਇਹਕੀਮਤਲਈਹੈ। 'ਇੱਕਭਾਈਵਾਲ, ਇਹਸੱਚਹੈ, ਭਾਈਵਾਲੀਦੇਭੰਗਲਈਇੱਕਕਾਰਵਾਈਵਿੱਚਇਸਗੱਲਤੇਜ਼ੋਰਦੇਸਕਦਾਹੈਕਿਭਾਈਵਾਲੀਦੀਸੰਪਤੀਨੂੰਉਸਦੀਸੰਪਤੀਆਂਦੀਵਿਕਰੀਨਾਲਅਸਲਜਾਂਕਾਲਪਨਿਕਵਿਕਰੀਦੇਆਧਾਰ'ਤੇਨਿਰਧਾਰਤਕੀਤੇਗਏਅਵਸ਼ੇਸ਼ਦੇਮੁੱਲਵਿੱਚਉਸਦੇਹਿੱਸੇਦੇਦਾਅਵੇਦੀਸੰਤੁਸ਼ਟੀਲਈਵਿਕਰੀਕੀਤੀਜਾਵੇ, ਪਰਜਦੋਂਭਾਈਵਾਲਦੇਹਿੱਸੇਦੇਮੁੱਲਦੇਦਾਅਵੇਦੀਸੰਤੁਸ਼ਟੀਲਈਸੰਪਤੀਉਸਨੂੰਅਲਾਟਕੀਤੀ,ਜਾਂਦੀਹੈ ਤਾਂਕਾਨੂੰਨਅਨੁਸਾਰਉਸਨੂੰਉਸਨੂੰਵੇਚਿਆਨਹੀਂਮੰਨਿਆਜਾਸਕਦਾ। . v.. [1966] 3 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. 400, ਦਾਅੱਡਾਂਕੀਨਾਰਾਇਣੱਪਾਅਤੇਅਨ੍ਰ ਭਾਸਕਰਕ੍ਰਿਸ਼ਨੱਪਾਅਤੇਓਰਸਹਵਾਲਾਦਿੱਤਾਗਿਆ। 15, 1964.ਮੱਧਪ੍ਰਦੇਸ਼ਹਾਈਕੋਰਟਵਿੱਚ ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੀਤਾਰੀਖਵਾਲੇਫੈਸਲੇਅਤੇਆਦੇਸ਼ਤੋਂਅਪੀਲ।ਮਿਸਕਸਿਵਿਲਕੇਸ ਨਿਰੇਨਦੇ, ਸੌਲਿਸਿਟਰ-ਜਨਰਲ, ਐੱਸ. ਕੇ. ਐਯਰ, ਆਰ. ਐਨ. ਸਚਥੇਅਤੇਐੱਸ. ਪੀ. ਨਾਯਰ, ਅਪੀਲਕਰਤਾਲਈ। ਨੌਨੀਲਾਲਅਤੇਬੀ. ਪੀ. ਸਿੰਘ, ਜਵਾਬੀਲਈ। ਅਦਾਲਤਦਾਫੈਸਲਾਇਸਪ੍ਰਕਾਰਸੁਣਾਇਆਗਿਆਸੀ ਸ਼ਾਹ, ਜੇ. ਐੱਸ. ਜੀ.1 ਮਾਰਚ, 1947"ਦੇਵਾਸਸਿਨੇਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ" ਦੇ ਸੰਘੀਅਤੇਹਰੀਪ੍ਰਸਾਦਨੇ ਤੋਂਨਾਮਅਤੇਸਟਾਈਲਵਿੱਚਸਿਨੇਮਾਟੋਗ੍ਰਾਫਫਿਲਮਾਂਦੇਪ੍ਰਦਰਸ਼ਕਾਂਦੇਰੂਪਵਿੱਚਭਾਈਵਾਲੀਵਿੱਚਕਾਰੋਬਾਰਕਰਨਲਈਇੱਕਸਮਝੌਤਾਕੀਤਾ।ਹਰੇਕਭਾਈਵਾਲ,, ਆਪਣੇ ਜੋਕਿਇੱਕਸਿਨੇਮਾਟੋਗ੍ਰਾਫਥੀਏਟਰਦਾਮਾਲਕਸੀਥੀਏਟਰਨੂੰਭਾਈਵਾਲੀਦੀਆਂਕਿਤਾਬਾਂਵਿੱਚਇੱਕਸੰਪਤੀਵਜੋਂਲੈਆਇਆ: ਭਾਈਵਾਲੀਦੀਸੰਪਤੀ।1950-511952-53ਤੋਂ ਤੱਕਦੇਮੁਲਾਂਕਣਸਾਲਾਂਲਈਆਮਦਨਕਰਅਧਿਕਾਰੀਨੇਦੋਥੀਏਟਰਾਂਦੇਸਬੰਧਵਿੱਚਕੁੱਲਮਿਲਾਕੇਹੋਣ44,380'ਤੇਭਾਈਵਾਲਾਂਵਿਚਕਾਰਇਹਸਹਿਮਤੀਬਣੀਕਿਥੀਏਟਰਾਂਨੂੰਉਨ੍ਹਾਂਦੇਅਸਲਮਾਲਕਾਂਨੂੰਵਾਪਸਕਰ ਰੁਪਏਦੀਘਾਟਨੂੰਮਨਜ਼ੂਰੀਦਿੱਤੀ।30 ਸਤੰਬਰ, 1951 ਨੂੰਭਾਈਵਾਲੀਭੰਗਕੀਤੀਗਈ, ਅਤੇਭੰਗਦਿੱਤਾਜਾਵੇ।ਭਾਈਵਾਲੀਦੁਆਰਾਬਣਾਈਗਈਲੇਖਾਕਿਤਾਬਾਂਵਿੱਚਮੰਜ਼ੂਰੀਦਿੱਤੀਗਈਘਾਟਨੂੰਘਟਾਕੇਅਸਲਕੀਮਤ'ਤੇਲਿਆਂਦਾਗਿਆਸੀ, ਸੰਪਤੀਆਂਨੂੰ—ਘਾਟਨੂੰਦੋਭਾਈਵਾਲਾਂਵਿਚਕਾਰ1 ਅਕਤੂਬਰ, 1951 ਨੂੰਬਰਾਬਰਵੰਡਿਆਗਿਆ। 1952-53 ਦੇਸਾਲਲਈਮੁਲਾਂਕਣਦੀਕਾਰਵਾਈਵਿੱਚਜਵਾਬੀਨੂੰਇੱਕਰਜਿਸਟਰਡਫਰਮਵਜੋਂਵਰਤਾਇਆਗਿਆ।ਅਪੀਲੇਟਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲਨੇਹੋਲਡਕੀਤਾਕਿਦੋਥੀਏਟਰਾਂਨੂੰਦੋਅਸਲਮਾਲਕਾਂਨੂੰਮੁੜਬਹਾਲਕਰਨਨਾਲ“ਅਸਲਮੁੱਲਇਸਖਾਤੇ'ਤੇਆਮਦਨਕਰਐਕਟ'ਤੇਲਿਖਣਦੇਪ੍ਰਵੇਸ਼ਾਂਨੇਭਾਈਵਾਲੀਵੱਲੋਂਪੂਰੀਤਰ੍ਹਾਂਘਾਟਦੀਪੂਰੀਵਾਪਸੀਨੂੰਦਰਸਾਇਆਫਰਮਵੱਲੋਂਇੱਕਤਬਾਦਲਾਹੋਇਆਅਤੇਘਾਟਨੂੰਸਮਝੌਤਾਕਰਨਅਤੇਸੰਪਤੀਆਂਨੂੰ, 1922 ਦੇਸ. 10(2)(vii)” ਅਤੇ ਦੀਦੂਜੀਪ੍ਰੋਵਿਜ਼ੋਲਾਗੂਹੋਈ।ਮੱਧਪ੍ਰਦੇਸ਼ਦੀਉੱਚਅਦਾਲਤਨੇਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲਦੁਆਰਾਇਸਨੂੰਰੈਫਰਕੀਤੇਗਏਅਗਲੇਸਵਾਲਦਾਨਕਾਰਾਤਮਕਜਵਾਬਦਿੱਤਾ : “'ਤੇ, ਸਾਲ1952-53 ਵਿੱਚਆਮਦਨਕਰਐਕਟਦੇਸ.10(2)(vii)ਕੀਤੱਥਾਂਅਤੇਹਾਲਾਤਾਂਦੇਅਧਾਰ ਦੀਦੂਜੀਪ੍ਰੋਵਿਜ਼ੋਅਧੀਨਆਮਦਨਵਿੱਚ44,380 ਰੁਪਏਨੂੰਸਹੀਤੌਰ'ਤੇਸ਼ਾਮਲਕੀਤਾਗਿਆਸੀ?” ਆਮਦਨਕਰਦੇਕਮਿਸ਼ਨਰਨੇਉੱਚਅਦਾਲਤਵੱਲੋਂਦਿੱਤੀਗਈਸਰਟੀਫਿਕੇਟਨਾਲਇਸਅਦਾਲਤਵਿੱਚਅਪੀਲਕੀਤੀਹੈ। “ਜੇਕਰਕੋਈਇਮਾਰਤ, ਮਸ਼ੀਨਰੀਜਾਂਪਲਾਂਟਜੋਵੇਚਦਿੱਤਾਗਿਆਹੈਜਾਂਛੱਡਦਿੱਤਾਗਿਆਹੈਜਾਂਢਾਹਦਿੱਤਾਗਿਆਹੈਜਾਂਨਸ਼ਟਕਰਦਿੱਤਾਗਿਆਹੈ, ਉਸਦੀਲਿਖਤੀਹੋਈਘਟਾਈਗਈਕੀਮਤਅਤੇਉਸਇਮਾਰਤ,,,ਮਸ਼ੀਨਰੀਜਾਂਪਲਾਂਟਨੂੰ ਜਿਵੇਂਕਿਮਾਮਲਾਹੋਵੇ ਵਾਸਤਵਿਕਵੇਚੇਜਾਣਦੀਰਕਮਜਾਂਇਸਦੀਸਕ੍ਰੈਪਕੀਮਤਤੋਂਵੱਧਦੀਰਕਮ:` ਬਸ਼ਰਤੇਕਿ ਹੋਰਬਸ਼ਰਤੇਕਿਜੇਕਰਕਿਸੇਵੀਇਮਾਰਤ,, ਚਾਹੇਕਾਰੋਬਾਰ ਮਸ਼ੀਨਰੀਜਾਂਪੌਦੇਦੀਵਿਕਰੀਦੀਰਕਮ,,ਜਾਰੀਰਹਿੰਦਾਹੋਵੇਜਾਂਉਸਦੇਬੰਦਹੋਣਤੋਂਬਾਅਦ ਲਿਖਤੀਘਟਾਈਗਈਕੀਮਤਤੋਂਵੱਧਜਾਵੇ ਤਾਂਵਾਧੂਰਕਮਦਾਉਹਹਿੱਸਾਜੋਮੂਲਲਾਗਤਅਤੇਲਿਖਤੀਘਟਾਈਗਈਕੀਮਤਵਿਚਕਾਰਦੇਅੰਤਰਤੋਂਵੱਧਨਹੀਂਹੁੰਦਾ, ਉਸ:ਸਾਲਦੇਪਿਛਲੇਮੁਨਾਫੇਵਜੋਂਮੰਨਿਆਜਾਵੇਗਾਜਿਸਸਾਲਵਿਚਵਿਕਰੀਹੋਈਸੀ Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX, MADHYA PRADESH versus DEWAS CINE CORPORATION [[1968] 2 S.C.R. 173] (1968) आयकर आयुक, मधय पदेश बनामदेवास सिने कॉर्पोरेशन 8 नवंबर, 1967 [जे०सी० शाह, , नयायाधीशण]वी० रामास्वामी व वी० भार्गव , 1922, धारा 10(2) (vii) - भारतीय आयकर अधिनियमदूसरा प्रावधान साझेदारी में प्रवेश करने वाले दो, - व्यक्तिसिनेमा थिएटर में योगगदान करते हैं साझेदारी के विघटन पर थिएटर मूल कीमत पर उसके मालिकों को- - लौटा दिये जाते हैं मूल्यह्रास को भागगीदारों के बीच समान रूप से विभाजित किया जाता है थिएटरों की वापसीका उद्देश्य चाहे बिक्री के लिए हो, धारा 10(2)(vii), दूसरा परंतुक। एस और एच ने 1 , 1947 मार्चसे सिनेमैटोग्राफ फिल्मों के प्रदर्शकों के रूप में साझेदारी में व्यवसाय करने, , उसनेके लिए एक साझेदारी का गगठन किया। प्रत्येक साझेदारजो सिनेमैटोग्राफ थिएटर का मालिक था-1950-51साझेदारी की संपत्ति के रूप में अपने थिएटर को साझेदारी की खातापुस्तकों में लाया। आकलन वर्ष से 1952-53 44,380/- के दौरान आयकर अधिकारी ने दोनो थिएटरों के संबंध में कुल मिलाकर रुपये के30 ,1951 मूल्यह्रास की अनुमति दी। यह साझेदारी सितंबरको विघटित कर दी गगई और विघटन पर साझेदारों केबीच इस बात पर सहमति बनी कि थिएटरों को उनके मूल मालिकों को वापस कर दिया जाना चाहिए। साझेदारी, 1 , 1951 द्वारा बनाए गगए खाते की किताबों मेंसंपत्तियों को अक्टूबरको मूल मूल्य पर अनुमत मूल्यह्रास कोघटाकर दिखाया गगया था। मूल्यह्रास को दोनों भागगीदारों के बीच समान रूप से विभाजित किया गगया था। वर्ष1952-53 के लिए मूल्यांकन की कार्यवाही में प्रतिवादी को एक पंजीकृत फर्म माना गगया था। अपीलीय"न्यायाधिकरण ने अभिनिर्धारित किया कि दो थिएटरों को दो मूल मालिकों को पुनर्स्थापित करके फर्म द्वारा एकहस्तांतरण किया गगया था और मूल्यह्रास को समायोजित करने और मूल मूल्य पर परिसंपत्तियों को बट्टे खाते में" धाराडालने वाली प्रविष्टियां साझेदारी द्वारा पूरे मूल्यह्रास की कुल वसूली के बराबर थीं और उस खाते पर10(2)(vii) के परंतुक 2 आयकर अधिनियम 1922, को लागगू किया गगया। उच्च न्यायालय ने, इस संदर्भ में,, निर्धारिती के पक्ष में निर्णय दिया। राजस्व ने यह तर्क देते हुए अपील कीकि थिएटरों को साझेदारी से मूलमालिकों को स्थानांतरित करना एक बिक्री थी। :आय-"" और "बेचा" अभिनिर्धारणकर अधिनियम में पक्षशब्दों को परिभाषित नहीं किया गगया है। उन10(2)(vii) "" अभिव्यक्तियों का उपयोगग धारा में उनके सामान्य अर्थ में किया गगया है। । बिक्रीअपने सामान्य, अर्थ के अनुसार एक मूल्य के लिए संपत्ति का हस्तांतरण हैऔर एक भंगग फर्म में भागगीदारों के अधिकारों का, [176 ए-बी]समायोजन एक हस्तांतरण नहीं हैन ही यह एक मूल्य के लिए है। विघटन की कार्रवाई में एक भागगीदार इस बात पर जोर दे सकता है कि साझेदारी की संपत्तियों की वसूली, उसकी परिसंपत्तियों की बिक्री से प्राप्त की जाएलेकिन जहां किसी वास्तविक या काल्पनिक बिक्री संपत्ति केआधार पर निर्धारित अवशेषष के मूल्य में अपने हिस्से के लिए भागगीदार के दावे की संतुष्टि में आवंटित किया जाताहै, तो उसे इस तरह से आवंटित संपत्ति को कानूनी रूप से उसे बेची गगई नहीं माना जा सकता है। [176 ई] [1966]3 एस०सी०आर० 400, अडांकी नरवनप्पा व अन्य बनाम भास्कर कृष्णप्पा व अन्य संदर्भित। : 1966 2163सिविल अपीलीय क्षेत्राधिकारकी सिविल अपील संख्या 15 , 1964 , मध्य प्रदेश उच्च न्यायालय के दिनांक अप्रैलके फैसले और आदेश के विरुद्ध अपीलविविध22/1963.दीवानी वाद संख्या ,, , आर०एन० सचथे और एस०पी०अपीलार्थी की ओर से निरेन डेसॉलिसिटर जनरलएस०के० अय्यरनायर ने पक्ष रखा। प्रतिवादी की ओर से नौनीत लाल और बी०पी०सिंह उपस्थित हुए। इस मामले में न्यायमूर्ति शाह द्वारा यह निर्णय दिया गगया "एस.जी. 1 , 1947 से " सांघी और हरि प्रसाद ने मार्चदेवास सिने कॉरपोरेशनके नाम और शैली मेंसिनेमाटोग्राफ फिल्मों के प्रदर्शकों के रूप में साझेदारी में व्यवसाय चलाने के लिए एक समझौता किया। प्रत्येक, , भागगीदारजो एक सिनेमेटोग्राफ थिएटर का स्वामी थाअपने थिएटर को साझेदारी की संपत्ति के रूप में साझेदारी1950-51 से 1952-53 की खाता पुस्तकों में लाया। आकलन वर्ष के लिए आयकर अधिकारी ने दोनो थिएटरों के44,380/-. 30 , 1951 संबंध में कुल मिलाकर रुके मूल्यह्रास की अनुमति दी। साझेदारी सितंबरको भंगग कर दीगगई और विघटन पर साझेदारों के बीच इस बात पर सहमति बनी कि थिएटरों को उनके मूल स्वामियों को वापसकर दिया जाना चाहिए। साझेदारी द्वारा बनाए गगए खाते की किताबों में, संपत्तियों को 1 अक्टूबर, 1951 को मूल, कीमत पर अनुमत मूल्यह्रास से घटाकर दिखाया गगया थातथा मूल्यह्रास को दोनों साझेदारों के बीच समान रूप Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX, MADHYA PRADESH versus DEWAS CINE CORPORATION [[1968] 2 S.C.R. 173] (1968) Addanki Naravanappa and Anr. \r. Bhaskara Krislinappa and Ors. [1966] 3 S.C.R. 400, referred to. C!V!L APPELLATE JURISDICTION : Civil Appeal No. 2163 of 1966. H Appeal from the judgment and order date<l April 15, 1964 of the Madhya Pradesh High Court in Misc. Civil Case No. 22 of 1963. (1968] 2 S.C.R. Niren De, Solicitor-Genera/, S. K. Aiyar, R. N. Sachthey and S. P. Nayar, for the appellant. Naunit Lal and B. P. Singh,· for the respondent. The Judgment of the Court was delivered by Shah, J. S. G. Sanghi and Hari Prasad entered into an agree-ment to carry on business in partnership as exhibitors of cinema-tograph films in the name and style of "Dewas Cine Corporation" with effect from March I, 1947. Each partner who was an owner of a cinematograph theatre brought his theatre into the books of the partnership as an asset 1f the partnership. For the assess-ment years 1950-51 to I 952-53 the Income-tax Officer allowed depreciation aggregating to Rs. 44,380/- in respect of the two theatres. The partnership was dissolved on September 30, 195 l, and on dissolution it was agreed between the partners, that the theatres should be returned to their original owners. In the books of account maintained by the partnership, the assets were shov.n as taken over on October 1, 1951 at the original price less the depreciation allowed-the depreciation being equally divided between the two partners. Jn proceedings for assessment for the year 1952-53 the res-pondent was treated as a registered firm. The Appellate 1'ribunal held that by restoring the two theatres to the two original owners "there was a transfer by the firm and the entries adjusting the depreciation and writing off the assets at the original value amoun-ted to total recoupment of the entire depreciation by the partner-ship and on that account" proviso 2 to s. 10(2)(vii) of the Income-tax Act, 1922, applied. The High Court of Madhya Pradesh answered the following question referred to it by the Tribunal in the negative : "Whether on the facts and in the circumstances of the case, the amount of Rs. 44.380/- was rightly in-cluded in the total income of the assessee in the year 1952-53 underthesecondprov:sotos. 10(2)(vii) of the Income-tax Act ., .. The Commissioner of Income-tax has appealed to this Court with certificate granted by the High Court. Section 10(2) of the Income-tax Act permits certain allowances to be debited in the computation of profits or gains of the business, profession or vocation carried on by the assessce in the year of account; one such allowance is prescribed by Cl. (vii), the material part of which is : "in respect of any such building, machinery or plant which has been sold or discarded or demolished or des- A B c D E .F G H A troyed, the amount by which the written down value thereof exceeds the amount for which the building, machinery or plant, as the case may be, is actually sold or its scrap value : Provided that B Provided further that where the amount for which any such building, machinery or plant is sold, whether during the continuance of the business or after the cessa-tion thereof, exceeds the writ.ten down value, so much of the excess as does not exceed the difference between the 6rignial cost and the written down value shall be deemed to be profits of the previous year in \yhich the c sale took place : " B In respect of each of the theatres depreciation was allowed by the taxing authorities in proceedings for assessment. The Income-tax Appellate Tribunal was of the view that since the theatres were returned to the partners in settling the accounts of the partners D on dissolution, the theatres were in law sold to the partners. The High Court disagreed with that view. Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX, MADHYA PRADESH versus DEWAS CINE CORPORATION [[1968] 2 S.C.R. 173] (1968) നൗനിത്ലാലുംബി. പി. സിങ്ങുംഅപ്പീൽപ്രതികൾകകവേണ്ടിഹാജരായി. ജസ്റ്റിസ്ഷായാണ്കകോടതിയുടെവിധിപ്രസ്താവിച്ചത്. 1947 മാർചച1 മുതൽപ്രാബല്യത്തിൽവരുന്ന"ദേവസ്‌ സിനികകോർപ്പറേഷൻ"എന്നപേരിലുംശൈലിയിലുംസിനിമാറ്റോഗ്രാഫ്സിനിമകളുടെഎക്സിബിറ്റർമാരായിപങ്കാളിത്്തോടെബിസിനസതുടരാൻഎസ്.ജി.സംഘിയുംഹരിപ്രസാദുംകരാറിൽഏർപ്പെട്ടു.ഒരുസിനിമാറ്റോഗ്രാഫ് 1968_2_173_176_MAL തിയേറ്ിൻ്റെഉടമയായിരുന്നഓരരോപങ്കാളിയുംപങ്കാളിത്ിൻ്റെഒരുസ്വത്തായിതൻ്റെതിയേറ്ിനെപങ്കാളിത്ിൻ്റെപുസ്തകങ്ങളിലേക1950-511952-53കകൊണ്ടുവന്നു.മുതൽവരെയുള്ളനികുതിനിർണ്ണയവർഷങ്ങളിൽആദായനികുതിഓഫീസർരണടതിയേറ്കളുമായിബന്ധപ്പെട44,380 രൂപവരെമൂല്യത്തകർച്ചഅനുവദിച്ചു. 1951 സെപ്റ്റംബർ30 ന്പങ്കാളിത്തംപിരിച്ചുവിടുകയുംപിരിച്ചുവിട്ടപ്പോൾതിയേറ്കൾഅവയുടെയഥാർത്ഥഉടമകൾകതിരികെനൽകണമെനപങ്കാളികൾക്കിടയിൽധാരണയിലെത്തുകയുംചെയ്തു.പങ്കാളിത്തംപരിപാലിക്കുന്നഅക്കൌണബുക്ുളിൽ,ആസ്തികൾ1951ഒക്ടോബർ1ന്യഥാർത്ഥവിലയായിരണഏറ്റെടുത്കാണിച്ചു,മൂല്യത്തകർച്ചപങ്കാളികൾക്കിടയിൽമൂല്യത്തകർച്ചതുല്യമായിവിഭജിക്കാൻഅനുവദിച്ചു. 1952-53 വർഷത്തെനികുതിനിർണ്ണയത്തിനുള്ളനടപടികളിൽഅപ്പീൽപ്രതിയെരജിസ്റ്റർചെയ്തസ്ഥാപനമായികണക്കാക്കിയിരുന്നു. രണടതിയേറ്കളുംരണയഥാർത്ഥഉടമകൾകകപുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതിലൂടെ"സ്ഥാപനംഒരുകൈമാറ്റംനടത്തിയിട്ടുണ്ടെന്നുംമൂല്യത്തകർച്ചക്രമീകരിക്ുയുംയഥാർത്ഥമൂല്യത്തിൽആസ്തികൾഎഴുതിത്തള്ളുകയുംചെയ്യുന്നഎൻട്രികൾപങ്കാളിത്ിലൂടെമുഴുവൻമൂല്യത്തകർച്ചയുംപൂർണ്ണമായിവീണ്െക്കുന്നതിന്തുല്യമാണെന്നുംഅപ്പലേറട്രൈബ്യൂണൽനിരീക്ഷിച്ചു,ആഅക്കൌണ്ടിൽ"1922ലെആദായനികുതിനിയമത്തിലെവകുപപ10 (2) (vii) ലെവ്യവസ്ഥ2 പ്രയയോഗിച്ചു.ട്രൈബ്യൂണൽപരാമർശിച്ചഇനിപ്പറയുന്നചചോദ്യത്തിന്മധ്യപ്രദേശ്ഹൈക്കോടതിനിഷേധാത്മകമായിഉത്തരംനൽകി: വസ്തുതകളുടെയുംകേസിന്റെസാഹചര്യങ്ങളുടെയുംഅടിസ്ഥാനത്തിൽആദായനികുതിനിയമത്തിലെ10 (2) (vii) വകുപ്പുകളിലെരണ്ടാമത്തെവ്യവസ്ഥ 1968_2_173_176_MAL പ്രകാരം1952-53 ലെനികുതിദായകന്റെമമൊത്തംവരുമാനത്തിൽ44,380 രൂപശരിയായിഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടോ? ഹൈക്കോടതിഅനുവദിച്ചസർട്ടിഫിക്കറ്റുമായിആദായനികുതികമ്മീഷണർഈകകോടതിയിൽഅപ്പീൽനൽകി. ആദായനികുതിനിയമത്തിലെവകുപപ10 (2) കണക്കാക്കിയവർഷത്തിൽനികുതിദായകൻനടത്തുന്നബിസിനസസ,തതൊഴിൽഅല്ലെങ്കിൽതതൊഴിലിന്റെലാഭംചിലഅല്ലെങ്കിൽനേട്ടങ്ങൾകണക്കാക്കുന്നതിൽഅലവൻസുകൾഡെബിററചെയ്യാൻഅനുവദിക്കുന്നു; അത്തരംഒരുഅലവൻസ്ഖണ്ഡം(vii)നിർദ്ദേശിക്കുന്നു.വിൽക്ുയോഉപേക്ഷിക്ുയോതകർക്ുയോനശിപ്പിക്ുയോചെയ്തഏതെങ്കിലുംകെട്ടിടം, യന്ത്രങ്ങൾഅല്ലെങ്കിൽപ്ലാനഎന്നിവയുമായിബന്ധപ്പെടട,അതിന്റെരേഖാമൂലമുള്ളമൂല്യംകെട്ടിടം,യന്ത്രങ്ങൾഅല്ലെങ്കിൽപ്ലാനറയഥാർത്ഥത്തിൽവിൽക്കുന്നതുകയെക്കാളുംഅതിന്റെആക്രിമൂല്യത്തെക്കാളുംകൂടുതലാണ്: കൂടാതെ, ഏതെങ്കിലുംകെട്ടിടമമോയന്ത്രങ്ങളളോപ്ലാന്റോവിൽക്കുന്നതുക, അത്ബിസിനസതുടരുന്നസമയത്തോഅല്ലെങ്കിൽഅത്അവസാനിച്ചതിനുശേഷമമോഎഴുതപ്പെട്ടമൂല്യത്തെകവിയുന്നുവെങ്കിൽ,യഥാർത്ഥചെലവുംഎഴുതപ്പെട്ടമൂല്യവുംതമ്മിലുള്ളവ്യത്യാസത്തെകവിയാത്അധികമായതുകവിൽപ്പനനടന്നമുൻവർഷത്തെലാഭമായികണക്കാക്കും:"ഓരരോതിയേറ്കളുടെയുംകാര്യത്തിൽനികുതിനിർണ്ണയത്തിനുള്ളനടപടികളിൽനികുതിഅധികാരികൾമൂല്യത്തകർച്ചഅനുവദിച്ചിരുന്നു.പിരിച്ചുവിടുമ്പോൾപങ്കാളികളുടെഅക്കൌണ്ടുകൾതീർപ്പാക്കുന്നതിൽതിയേറ്കൾപങ്കാളികൾകതിരികെനൽകിയതിനാൽതിയേറ്കൾനിയമപരമായിപങ്കാളികൾകകവിൽക്ുയാണെനനആദായനികുതിഅപ്പലേറ 1968_2_173_176_MAL ട്രൈബ്യൂണലിന്റെഅഭിപ്രായമായിരുന്നു. ഈഅഭിപ്രായത്തോട്ഹൈക്കോടതിവിയയോജിച്ചു. 1932ലെപങ്കാളിത്തനിയമപ്രകാരം,പങ്കാളികൾരൂപീകരിക്കുമ്പോൾപങ്കാളിത്ിലേകകകൊണ്ടുവരുന്നതതോഅല്ലെങ്കിൽബിസിനസ്സിൻറെസമയതതഏറ്റെടുക്കാവുന്നതതോആയസ്വതതപങ്കാളിത്ിൻറെസ്വത്തായിമാറുന്നു, കൂടാതെഒരുപങ്കാളിപങ്കാളികൾതമ്മിലുള്ളഏതെങ്കിലുംപ്രത്യേകകരാറിന്വിധേയമാണ്,സ്വത്തിൻറെമൂല്യത്തെപ്രതിനിധീകരിക്കുന്നപണത്തിൽഒരുഓഹരിപിരിച്ചുവിടാൻഅർഹതയുണട. രണടപങ്കാളികളുംഅതത്കളെിലേകഉടമസ്ഥതയിലുള്ളതിയേറ്പങ്കാളിത്കകൊണ്ടുവന്നാൽ,തിയേറ്കൾപങ്കാളിത്ിന്റെസ്വത്തായിമാറിയതായികണക്കാക്കണം.1932ലെപങ്കാളിത്തനിയമത്തിലെവകുപ46പ്രകാരം,സ്ഥാപനംപിരിച്ചുവിടുമ്പോൾ, ഓരരോപങ്കാളിയ്ക്കുംഅദ്ദേഹത്തിന്റെപ്രതിനിധിക്കും, മറ്റെല്ലാപങ്കാളികൾക്കോഅവരുടെപ്രതിനിധികൾക്കോഎതിരായി, സ്ഥാപനത്തിന്റെകടങ്ങളുംബാധ്യതകളുംഅടയ്ക്കുന്നതിന്സ്ഥാപനത്തിന്റെസ്വതപ്രയയോഗിക്കാനുംമിച്ചംപങ്കാളികൾക്കോഅവരുടെപ്രതിനിധികൾക്കോഅവരുടെഅവകാശങ്ങൾക്കനുസരിചചവിതരണംചെയ്യാനുംഅവകാശമുണട.പങ്കാളിത്തനിയമത്തിലെവകുപപ48 പങ്കാളികൾതമ്മിലുള്ളഅക്കൌണ്ടുകളുടെസെറ്റിൽമെനറരീതിനൽകുന്നു. വിവിധചെലവ്പ്രയയോഗിക്കേണ്ടക്രമവുംഅത്നിർദ്ദേശിക്കുന്നു.ബാക്കിയുള്ളവപങ്കാളികൾക്കിടയിൽവിഭജിക്കണം.മിച്ചത്തിന്റെവിതരണംപങ്കാളിത്ിന്റെആസ്തികളിൽപങ്കാളികളുടെഅവകാശങ്ങൾക്രമീകരിക്കുന്നതിനുവേണ്ടിയാണ്;ഇത്ആസ്തികളുടെകൈമാറ്റത്തിന്തുല്യമല്ല.പങ്കാളിത്തംപിരിച്ചുവിടുമ്പോൾ, ഓരരോതിയേറ്ംകടങ്ങളുംമററബാധ്യതകളുംശേഷംനിർവഹിച്ചതിന്ആസ്തികളുടെശേഷിപ്പിൽഒരുവിഹിതത്തിനുള്ള 1968_2_173_176_MAL Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX, MADHYA PRADESH versus DEWAS CINE CORPORATION [[1968] 2 S.C.R. 173] (1968) “ਜੇਕਰਕੋਈਇਮਾਰਤ, ਮਸ਼ੀਨਰੀਜਾਂਪਲਾਂਟਜੋਵੇਚਦਿੱਤਾਗਿਆਹੈਜਾਂਛੱਡਦਿੱਤਾਗਿਆਹੈਜਾਂਢਾਹਦਿੱਤਾਗਿਆਹੈਜਾਂਨਸ਼ਟਕਰਦਿੱਤਾਗਿਆਹੈ, ਉਸਦੀਲਿਖਤੀਹੋਈਘਟਾਈਗਈਕੀਮਤਅਤੇਉਸਇਮਾਰਤ,,,ਮਸ਼ੀਨਰੀਜਾਂਪਲਾਂਟਨੂੰ ਜਿਵੇਂਕਿਮਾਮਲਾਹੋਵੇ ਵਾਸਤਵਿਕਵੇਚੇਜਾਣਦੀਰਕਮਜਾਂਇਸਦੀਸਕ੍ਰੈਪਕੀਮਤਤੋਂਵੱਧਦੀਰਕਮ:` ਬਸ਼ਰਤੇਕਿ ਹੋਰਬਸ਼ਰਤੇਕਿਜੇਕਰਕਿਸੇਵੀਇਮਾਰਤ,, ਚਾਹੇਕਾਰੋਬਾਰ ਮਸ਼ੀਨਰੀਜਾਂਪੌਦੇਦੀਵਿਕਰੀਦੀਰਕਮ,,ਜਾਰੀਰਹਿੰਦਾਹੋਵੇਜਾਂਉਸਦੇਬੰਦਹੋਣਤੋਂਬਾਅਦ ਲਿਖਤੀਘਟਾਈਗਈਕੀਮਤਤੋਂਵੱਧਜਾਵੇ ਤਾਂਵਾਧੂਰਕਮਦਾਉਹਹਿੱਸਾਜੋਮੂਲਲਾਗਤਅਤੇਲਿਖਤੀਘਟਾਈਗਈਕੀਮਤਵਿਚਕਾਰਦੇਅੰਤਰਤੋਂਵੱਧਨਹੀਂਹੁੰਦਾ, ਉਸ:ਸਾਲਦੇਪਿਛਲੇਮੁਨਾਫੇਵਜੋਂਮੰਨਿਆਜਾਵੇਗਾਜਿਸਸਾਲਵਿਚਵਿਕਰੀਹੋਈਸੀ ਹਰੇਕਥੀਏਟਰਦੇਸੰਬੰਧਵਿਚਟੈਕਸਅਧਿਕਾਰੀਆਂਦੁਆਰਾਮੁਲਾਂਕਣਦੀਕਾਰਵਾਈਵਿਚਮੁਰਜ਼ਾਵਾਦਿੱਤਾਗਿਆਸੀ।ਆਮਦਨਟੈਕਸਅਪੀਲੇਟਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲਦਾਮੰਨਣਾਸੀਕਿਚੂੰਕਿਥੀਏਟਰਭਾਗੀਦਾਰਾਂਨੂੰਭਾਗੀਦਾਰੀਦੇਖਾਤਿਆਂਦੇਨਿਪਟਾਰੇਵਿਚਵਾਪਸਕਰਦਿੱਤੇਗਏਸਨ, ਇਸਲਈਕਾਨੂੰਨਅਨੁਸਾਰਥੀਏਟਰਭਾਗੀਦਾਰਾਂਨੂੰਵੇਚੇਗਏਸਨ।ਹਾਈਕੋਰਟਨੇਇਸਵਿਚਾਰਨਾਲਸਹਿਮਤੀਪ੍ਰਗਟਾਈਨਹੀਂ। ਪਾਰਟਨਰਸ਼ਿਪਐਕਟ, 1932 ਅਧੀਨ, ਜਾਇਦਾਦਜੋਭਾਗੀਦਾਰਾਂਦੁਆਰਾਪਾਰਟਨਰਸ਼ਿਪਬਣਾਉਣ,ਸਮੇਂਲਿਆਈਜਾਂਦੀਹੈਜਾਂਕਾਰੋਬਾਰਦੌਰਾਨਖਰੀਦੀਜਾਂਦੀਹੈ ਉਹਪਾਰਟਨਰਸ਼ਿਪਦੀਜਾਇਦਾਦਬਣਜਾਂਦੀ'ਹੈਅਤੇਭਾਗੀਦਾਰ, ਭਾਗੀਦਾਰਾਂਵਿਚਕਾਰਕਿਸੇਵਿਸ਼ੇਸ਼ਸਮਝੌਤੇਦੇਅਧੀਨ, ਭੰਗਹੋਣਤੇਜਾਇਦਾਦਦੇਮੁੱਲਨੂੰਦਰਸਾਉਣਵਾਲੇਧਨਵਿਚਹਿੱਸਾਲੈਣਦਾਹੱਕਦਾਰਹੁੰਦਾਹੈ।ਜਦੋਂਦੋਭਾਗੀਦਾਰਾਂਨੇਆਪਣੇ-ਆਪਣੇਮਾਲਕੀਵਾਲੇਥੀਏਟਰਪਾਰਟਨਰਸ਼ਿਪਵਿਚਲਿਆਏ, ਥੀਏਟਰਨੂੰਪਾਰਟਨਰਸ਼ਿਪਦੀਜਾਇਦਾਦਮੰਨਿਆਜਾਣਾਚਾਹੀਦਾਹੈ।ਪਾਰਟਨਰਸ਼ਿਪਐਕਟ, 1932 ਦੀਧਾਰਾ46 ਅਨੁਸਾਰ, ਫਰਮਦੇਭੰਗਹੋਣ'ਤੇਹਰੇਕਭਾਗੀਦਾਰਜਾਂਉਸਦਾਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ, ਹੋਰਸਾਰੇਭਾਗੀਦਾਰਾਂਜਾਂਉਨ੍ਹਾਂਦੇਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂਦੇਵਿਰੁੱਧ, ਫਰਮਦੀਜਾਇਦਾਦਨੂੰਫਰਮਦੇਕਰਜ਼ਾਂਅਤੇਦੇਣਦਾਰੀਆਂਦੇਭੁਗਤਾਨਵਿਚਲਾਗੂਕਰਨਅਤੇਬਾਕੀਬਚੇਧਨਨੂੰਭਾਗੀਦਾਰਾਂਜਾਂਉਨ੍ਹਾਂਦੇਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂਵਿਚਕਾਰਉਨ੍ਹਾਂਦੇਹੱਕਾਂਅਨੁਸਾਰਵੰਡਣਦਾਹੱਕਦਾਰਹੁੰਦਾਹੈ।ਧਾਰਾ48 ਪਾਰਟਨਰਸ਼ਿਪ-ਐਕਟਭਾਗੀਦਾਰਾਂਵਿਚਕਾਰਖਾਤਿਆਂਦੇਨਿਪਟਾਰੇਦੇਢੰਗਨੂੰਦਰਸਾਉਂਦੀਹੈ।ਇਹਵੱਖਵੱਖਖਰਚਿਆਂਨੂੰਲਾਗੂਕਰਨਦੇਕ੍ਰਮਅਤੇਬਾਕੀਬਚੇਧਨਨੂੰਭਾਗੀਦਾਰਾਂਵਿਚਵੰਡਣਦੀਵਿਧੀਨੂੰਦਰਸਾਉਂਦੀਹੈ।ਬਾਕੀਬਚੇ;ਧਨਦੀਵੰਡਭਾਗੀਦਾਰਾਂਦੇਜਾਇਦਾਦਵਿਚਹੱਕਾਂਦੇਸੁਧਾਰਲਈਹੁੰਦੀਹੈ ਇਹਜਾਇਦਾਦਦੀਤਬਾਦਲਾਨਹੀਂਹੁੰਦਾ। ਪਾਰਟਨਰਸ਼ਿਪਦੇਭੰਗਹੋਣ'ਤੇ, ਹਰੇਕਥੀਏਟਰਨੂੰਮੂਲਮਾਲਕਨੂੰਵਾਪਸਕਰਨਵਜੋਂਮੰਨਿਆਜਾਣਾਚਾਹੀਦਾਹੈ, ਉਸਦੇਦੇਣਦਾਰੀਆਂਅਤੇਹੋਰਵਚਨਬੱਧਤਾਵਾਂਨੂੰਪੂਰਾਕਰਨਤੋਂਬਾਅਦਜਾਇਦਾਦਦੇਬਾਕੀਬਚੇਹਿੱਸੇਵਿਚਉਸਦੇਹਿੱਸੇਦੇਦਾਅਵੇਦੇਆਂਸ਼ਿਕਜਾਂਪੂਰੇਸੰਤੁਸ਼ਟੀਕਰਨਵਿਚ।ਪਰਇਸਨਾਲਥੀਏਟਰਕਾਨੂੰਨਅਨੁਸਾਰਪਾਰਟਨਰਸ਼ਿਪਦੁਆਰਾਵਿਅਕਤੀਭਾਗੀਦਾਰਾਂਨੂੰਉਨ੍ਹਾਂਦੇਬਾਕੀਬਚੇਹਿੱਸੇਦੇਵਿਚਾਰਵਿਚਵੇਚੇ"ਵਿਕਰੀ" ਅਤੇ"ਵੇਚਿਆ";ਨਹੀਂਗਏ।ਧਾਰਾ10(2)(vii) ਸ਼ਬਦਆਮਦਨਟੈਕਸਐਕਟਵਿਚਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤਨਹੀਂਹਨ"ਵਿਕਰੀ", ਇਸਦੇਸਧਾਰਣਅਰਥ ਇਹਸ਼ਬਦ ਵਿਚਉਨ੍ਹਾਂਦੇਸਧਾਰਣਅਰਥਵਿਚਵਰਤੇਗਏਹਨ।ਅਨੁਸਾਰ, ਕੀਮਤਲਈਜਾਇਦਾਦਦਾਤਬਾਦਲਾਹੈ, ਅਤੇਭੰਗਹੋਈਫਰਮਵਿਚਭਾਗੀਦਾਰਾਂਦੇਹੱਕਾਂਦਾਸੁਧਾਰਨਾਤਾਂਤਬਾਦਲਾਹੈਅਤੇਨਾਹੀਇਹਕੀਮਤਲਈਹੁੰਦਾਹੈ। -ਰੈਵੇਨਿਊਲਈਪੇਸ਼ਹੋਏਸੌਲਿਸਿਟਰਜਨਰਲਨੇਦਾਅਵਾਕੀਤਾਕਿਹਰਭਾਗੀਦਾਰਨੂੰਭਾਗੀਦਾਰੀਦੇ, ਅਤੇਕਰਜ਼ਅਤੇਦਾਇਤਵਾਂਨੂੰਉਤਾਰਨਲਈਭਾਗੀਦਾਰੀਦੀਸੰਪਤੀਦੀਵਿਕਰੀਕਰਵਾਉਣਦਾਅਧਿਕਾਰਹੈ-ਜੇਕਰਸੰਪਤੀਨੂੰਉਨ੍ਹਾਂਦੇਦਾਵਿਆਂਦੇਸੰਤੁਸ਼ਟੀਕਰਨਵਿੱਚਭਾਗੀਦਾਰਾਂਨੂੰਅਲਾਟਕੀਤਾਜਾਂਦਾਹੈ।ਲੈਣਦੇਣਨੂੰਕਾਨੂੰਨਵਿੱਚਉਸਭਾਗੀਦਾਰਨੂੰਸੰਪਤੀਦੀਨੋਟਿਕਲਵਿਕਰੀਦੇਰੂਪਵਿੱਚਮੰਨਿਆਜਾਣਾਚਾਹੀਦਾਹੈ, ਜਿਸਦੇ, 12., ਪੰਨਾਵਿਚਾਰਵਿੱਚਉਸਦੇਹਿੱਸੇਦੀਮੁਦਰਾਮੁੱਲਹੈ।ਕੌਂਸਲਨੇਲਿੰਡਲੀਆਨਪਾਰਟਨਰਸ਼ਿਪ'ਵੀਂਐਡੀ568 'ਤੇਕਾਨੂੰਨਦੇਬਿਆਨਤੇਭਰੋਸਾਕੀਤਾ: "........ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਸਮਝੌਤੇਦੇਵਿਰੋਧਵਿੱਚ, ਭੰਗਹੋਣ'ਤੇਹਰਭਾਗੀਦਾਰਦਾਅਧਿਕਾਰਹੁੰਦਾਹੈਕਿਭਾਗੀਦਾਰੀਦੀਸੰਪਤੀਨੂੰਵਿਕਰੀਦੁਆਰਾਪੈਸੇਵਿੱਚਤਬਦੀਲਕੀਤਾਜਾਵੇਵਿਕਰੀਦੀਲੋੜਨਾਹੋਵੇ।", ਭਾਵੇਂਕਰਜ਼ਦੀਅਦਾਇਗੀਲਈ 'ਅਤੇਇਸਅਦਾਲਤਦੇਫੈਸਲੇਤੇਵੀਭਰੋਸਾਕੀਤਾਗਿਆਹੈਅੱਡਾਂਕੀਨਾਰਾਯਣੱਪਾਅਤੇਇੱਕਹੋਰਵਿ'.(1)।ਇਹਸੱਚਹੈਕਿਭੰਗਲਈਇੱਕਕਾਰਵਾਈਵਿੱਚਭਾਗੀਦਾਰਇਸਗੱਲਭਾਸਕਰਕ੍ਰਿਸ਼ਣੱਪਾਅਤੇਹੋਰਤੇਜ਼ੋਰਦੇਸਕਦਾਹੈਕਿਭਾਗੀਦਾਰੀਦੀਸੰਪਤੀਨੂੰਇਸਦੇਸੰਪਤੀਦੀਵਿਕਰੀਦੁਆਰਾਅਸਲੀਅਤਵਿੱਚਪ੍ਰਾਪਤਕੀਤਾਜਾਵੇਦੇਆਧਾਰ, ਪਰਜਿੱਥੇਭਾਗੀਦਾਰਨੂੰਉਸਦੇਹਿੱਸੇਦੀਕੀਮਤਦੇਮੁੱਲ','ਤੇਤੈਅਕੀਤੇਗਏਅਸਲੀਜਾਂਨੋਟਿਕਲਵਿਕਰੀਤੇਸੰਪਤੀਅਲਾਟਕੀਤੀਜਾਂਦੀਹੈ ਤਾਂਉਸਨੂੰਉਸਨੂੰਅਲਾਟਕੀਤੀਗਈਸੰਪਤੀਨੂੰਕਾਨੂੰਨਵਿੱਚਉਸਨੂੰਵੇਚੀਗਈਮੰਨਿਆਨਹੀਂਜਾਸਕਦਾ। ਇਸਲਈ, ਹਾਈਕੋਰਟਨੇ, ਸਾਡੇਫੈਸਲੇਵਿੱਚ, ਅਸੈਸੀਦੇਹੱਕਵਿੱਚਸਵਾਲਦਾਫੈਸਲਾਕਰਨਾਸਹੀਸੀ।ਅਪੀਲਅਸਫਲਹੋਈਅਤੇਖਰਚੇਸਮੇਤਖਾਰਜਕੀਤੀਗਈ। ਜੀ.ਸੀ. ਅਪੀਲਖਾਰਜ ਡਿਸਕਲੇਮਰਸਥਾਨਕਭਾਸ਼ਾਵਿੱਚਅਨੁਵਾਦਕੀਤਾਗਿਆਨਿਆਨਿਰਣਾਂਕੇਵਲਮੁਕੱਦਮੇਬਾਜ਼ਾਂਲਈਉਹਨਾਂਦੀਆਪਣੀਭਾਸ਼ਾਵਿੱਚਸਮਝਣਤੱਕਹੀਸੀਮਤਹੈਅਤੇਇਸਦਾਕਿਸੇਹੋਰਉਦੇਸ਼ਲਈਇਸਤੇਮਾਲਨਹੀਂਕੀਤਾਜਾਸਕਦਾ।ਸਾਰੇਵਿਹਾਰਕਅਤੇਅਧਿਕਾਰਤਮੰਤਵਾਂਲਈਨਿਆਂਨਿਰਣੇਦਾਅੰਗਰੇਜ਼ੀਸੰਸਕਰਣਪ੍ਰਮਾਣਿਕਹੋਵੇਗਾਅਤੇਅਮਲਲਾਗੂਕਰਨਲਈਇਸਨੂੰਤਰਜੀਹਦਿੱਤੀਜਾਵੇਗੀ। Vasu GuptaAdvocate Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX, MADHYA PRADESH versus DEWAS CINE CORPORATION [[1968] 2 S.C.R. 173] (1968) 1952-53 से विभाजित किया गगया था। वर्ष के मूल्यांकन की कार्यवाही में प्रतिवादी को एक पंजीकृत फर्म मानागगया था। अपीलीय न्यायाधिकरण ने अभिनिर्धारित किया कि दो थिएटरों को दो मूल मालिकों को पुनर्स्थापित"करके फर्म द्वारा एक हस्तांतरण किया गगया था और मूल्यह्रास को समायोजित करने और मूल मूल्य परपरिसंपत्तियों को बट्टे खाते में डालने वाली प्रविष्टियां साझेदारी द्वारा पूरे मूल्यह्रास की कुल वसूली के बराबर थींऔर उस खाते पर" धारा 10(2)(vii) के परंतुक 2 आयकर अधिनियम 1922, को लागगू किया गगया। मध्य प्रदेश:उच्च न्यायालय ने ट्रिब्यूनल द्वारा संदर्भित निम्नलिखित प्रश्न का नकारात्मक उत्तर दिया"10(2)(vii) आयकरक्या तथ्यों और मामले की परिस्थितियों के आधार पर धारा 1952-53 अधिनियम के दूसरे प्रावधान के तहत वर्ष में निर्धारिती की कुल आय में44.380/- ?"रुपये की राशि सही रूप से शामिल की गगई थी आयकर आयुक्त द्वारा उच्च न्यायालय द्वारा दिए गगए प्रमाण पत्र के साथ इस न्यायालय में अपील की गगयी है। 10(2) , आयकर अधिनियम की धारा खाते के वर्ष में निर्धारिती द्वारा किए गगए व्यवसायपेशे या व्यवसाय; के लाभ या लाभ की गगणना में कुछ भत्ते डेबिट करने की अनुमति देती हैऐसे ही एक भत्ते का प्रावधान इसकेखंड (vii) :द्वारा निर्धारित है। जिसके अनुसार ", ऐसी किसी भी इमारतमशीनरी या संयंत्र के संबंध में जिसे बेचा गगया है या फेंक, दिया गगया है या ध्वस्त कर दिया गगया है या नष्ट कर दिया गगया हैवह राशि जिसके द्वारा, , जैसालिखित मूल्य इसकी उस राशि से अधिक है जिसके लिए भवनमशीनरी या संयंत्रभी मामला हो, . वास्तव में बेचा जाता हैया इसका स्क्रैप मूल्यः......बशर्ते कि , बशर्ते कि जहां वह राशि जिसके लिए ऐसी कोई इमारतमशीनरी या संयंत्र बेचाजाता है, , चाहे व्यवसाय जारी रखने के दौरान या उसके समाप्ति के बादलिखित मूल्य से, अधिक होतो अतिरिक्त राशि का उतना हिस्सा जो अंतर से अधिक न हो मूल लागगत:"और लिखित मूल्य के बीच पिछले वर्ष का लाभ माना जाएगगा जिसमें बिक्री हुई थी प्रत्येक थिएटर के संबंध में मूल्यांकन की कार्यवाही में कर अधिकारियों द्वारा मूल्यह्रास की अनुमति दीगगई थी। आयकर अपीलीय न्यायाधिकरण का मत था कि चूंकि विघटन पर साझेदारों के खातों का निपटान करने, के लिए थिएटरों को साझेदारों को वापस कर दिया गगया थाइसलिए थिएटरों को कानूनी रूप से साझेदारों को बेचदिया गगया था। उच्च न्यायालय उस दृष्टिकोण से असहमत था। , 1932 के तहत, साझेदारी अधिनियमवह संपत्ति जो साझेदारी बनने पर साझेदारों द्वारा इसमें लाई जाती, ,है या जिसे व्यवसाय के दौरान अर्जित किया जाता हैसाझेदारी की संपत्ति बन जाती है और एक साझेदार, साझेदारो के मध्य किसी विशेषष समझौते के अधीनविघटन पर संपत्ति के मूल्य का प्रतिनिधित्व करने वाले धनमें हिस्सेदारी का हकदार होता है। जब दोनों साझेदार अपने संबंधित स्वामित्व के थिएटरों को साझेदारी में लातेहैं, तो थिएटरों को साझेदारी की संपत्ति माना जाना चाहिए। साझेदारी अधिनियम, 1932 की धारा 46 के अनुसार,, ,फर्म के विघटन पर प्रत्येक भागगीदार या उसका प्रतिनिधिअन्य सभी भागगीदारों या उनके प्रतिनिधियों के विपरीतफर्म की संपत्ति को फर्म के ऋणों और देनदारियों के भुगगतान में लागगू करने और अधिशेषष को भागगीदारों या उनकेप्रतिनिधियों के बीच उनके अधिकारों के अनुसार वितरित करने का हकदार है। साझेदारी अधिनियम की धारा48, भागगीदारों के मध्य खातों के निपटान के तरीके का प्रावधान करती है। यह उस क्रम को निर्धारित करता हैजिसमें विभिन्न खर्चों को लागगू किया जाना है और शेषष अवशेषषों को भागगीदारों के बीच विभाजित किया जाना है।, यहअधिशेषष का वितरण साझेदारी की संपत्तियों में भागगीदारों के अधिकारों के समायोजन के उद्देश्य से हैपरिसंपत्तियों का हस्तांतर नहीं है। , साझेदारी के विघटन परप्रत्येक थिएटर को मूल मालिक को ऋण और अन्य दायित्वों के निर्वहन के बादसंपत्ति के अवशेषषों में हिस्सेदारी के आंशिक या पूर्ण दावे की संतुष्टि में लौटाया जाना चाहिए। लेकिन इस तरहथिएटरों को कानूनी तौर पर साझेदारी द्वारा किसी साझेदार को उसके हिस्से के अवशेषष के रूप में नहीं बेचा गगया।"" और "बेचा" , बिक्रीअभिव्यक्तियाँ आयकर अधिनियम में परिभाषित नहीं हैंइन अभिव्यक्तियों का उपयोगग धारा10(2)(vii) "", में उनके सामान्य अर्थ में किया जाता है। बिक्रीइसके सामान्य अर्थ के अनुसार किसी मुल्य के; लिए संपत्ति का हस्तांतरण हैऔर एक विघटित फर्म में भागगीदारों के अधिकारों का समायोजन हस्तांतरण नहींहै, न ही यह किसी कीमत के लिए है। Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX, MADHYA PRADESH versus DEWAS CINE CORPORATION [[1968] 2 S.C.R. 173] (1968) B In respect of each of the theatres depreciation was allowed by the taxing authorities in proceedings for assessment. The Income-tax Appellate Tribunal was of the view that since the theatres were returned to the partners in settling the accounts of the partners D on dissolution, the theatres were in law sold to the partners. The High Court disagreed with that view. Under the Partnership Act, 1932, property which is brought into the partnership by the partners when it is formed or which may be acquired in the course of the business becomes the pro-perty of the partnership and a partner is, subject to any special E agreement between the partners, entitled upon dissolution to a share in the money representing the value of the property. When the two partners brought in the theatres of their respective owner-ship into the partnership, the theatres must be deemed to have become the property of the partnership. Under s. 46 of the Part-nership Act, 1932, on the dissolution of the firm every partner F or his representative is entitled, as against all the other partners or their representatives, to have the property of the firm applied in payment of the debt~ and liabilities of the firm, and to have the surplus distributed among the partners or their representatives according to their rights. Section 48 of the Partnership Act pro-vides for the mode of settlement of accounts between the partners. It prescribes the sequence in which the various outgoings are to G be applied and the residue remaining is to be divided between the partners. The distribution of surplus is for the purpose of ad-justment of the rights of the partners in the assets of the partner-ship; it does not amount to transfer of assets. On dissolution of the partnership, each theatre must be deemed H to be returned to the original owner, ·jn satisfaction partially or wholly of his claim to a share in the residue of the assets after discharging the debts and other obligations. But thereby the theatres were not in law sold by the partnership to the individual partners in consideration of their respective share in the residue. The expressions "sale" and "sold" are not defined in the Income-tax Act; those expressions are used in s. I 0(2)(vii) in their ordi-nary meaning. "Sale", according to its ordinary meaning is a transfer of property for a price, and adjustment of the rights of the partners in a dissolved firm is not a transfer, nor it is for a price. The Solicitor-General appearing for the Revenue submitted that each partner is entitled to have the assets of the partnership sold for discharging the debts and obligations of the partnership, and for the purpose of dividing the residue among the partners if property is allotted to the partners in satisfaction of their claims. the transaction must be deemed in law to take the form of a notional sale of the property to the partner in consideration of the money value of his share. Counsel relied upon the statement of the law in Lindley on Partnership, 12th Edn., at p. 568: " ........ in the absence of a special agreement to the contrary, the right of ·each partner on a dissolution is to have the partnership property converted into money by a sale, even although a sale may not be .necessary for the payment of debts.", and also upon the decision of this Court in Addanki Narayanappa and another v. Bhaskara Krishnappa and others( [1]). A partner may, it is true, in an action for dissolution insist that the assets of the partnership be realised by sale of its assets, but wher~ in satisfaction of the claim of the partner to his share in the value of the residue detem1ined on the footing of an actual or notional sale property is allotted, the property so allotted to him cannot be deemed in law to be sold to him. The High Court was, therefore, in our judgment, right in de-ciding the question referred in favour of the assessee. The appeal fails and is dismissed with costs. G.C. Appeal dismissed. A B c D E F Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX, MADHYA PRADESH versus DEWAS CINE CORPORATION [[1968] 2 S.C.R. 173] (1968) 1968_2_173_176_MAL അവകാശവാദത്തിന്റെഭാഗികമായയോപൂർണ്ണമായയോസംതൃപ്തിയയോടെയഥാർത്ഥഉടമയതിരികെനൽകുന്നതായികണക്കാക്കണം.എന്നാൽഅതുവഴിബാക്കിയുള്ളവയിൽഅതത്വിഹിതംകണക്കിലെടുതപങ്കാളിത്ിലൂടെവ്യക്തിഗതപങ്കാളികൾകകതിയേറ്കൾവിൽക്കുന്നത്നിയമപരമായിരുന്നില്ല."വിൽപ്പന","വിറ്റു"എന്നീപദപ്രയയോഗങ്ങൾആദായനികുതിനിയമത്തിൽനിർവചിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല; ആപദപ്രയയോഗങ്ങൾവകുപ10(2)(vii)ൽഅവയുടെസാധാരണഅർത്ഥത്തിൽഉപയയോഗിക്കുന്നു."വിൽപ്പന", അതിന്റെസാധാരണഅർത്ഥംഅനുസരിചചഒരുവിലയക്കസ്വതകൈമാറ്റം, പിരിച്ചുവിടപ്പെട്ടസ്ഥാപനത്തിലെപങ്കാളികളുടെഅവകാശങ്ങളുടെക്രമീകരണംഒരുകൈമാറ്റമല്ല, അത്ഒരുവിലയക്കവേണ്ടിയല്ല. ഓരരോപങ്കാളിയ്ക്കുംപങ്കാളിത്ിന്റെആസ്തികൾപങ്കാളിത്ിന്റെകടങ്ങളുംബാധ്യതകളുംനിർവഹിക്കുന്നതിനായിവിൽക്കാൻഅർഹതയുണ്ടെനനറവന്വേണ്ടിഹാജരായസസോളിസിറ്റർജനറൽസമർപ്പിച്ചു. പങ്കാളികൾക്കിടയിൽശേഷിവിഭജിക്എന്നഉദ്ദേശ്യത്തോടെ,പങ്കാളികൾകഅവരുടെഅവകാശവാദങ്ങൾതൃപ്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനായിസ്വതഅനുവദിക്ുയാണെങ്കിൽ, ഇടപാട്നിയമപരമായിപങ്കാളികകസ്വതതഒരുസാങ്കൽപ്പികവിൽപ്പനയുടെരൂപത്തിൽകണക്കാക്കണം. 568-ാംപേജിലെലിൻഡ്ലിഓൺപാർട്ണർഷിപപ,12-ാംപതിപ്പിലെനിയമപ്രസ്താവനയെകൗൺസൽആശ്രയിച്ചു: "............................"നേരെമറിചച,ഒരുപ്രത്യേകകരാറിന്റെഅഭാവത്തിൽ,കടങ്ങൾഅടയ്ക്കുന്നതിന്ഒരുവിൽപ്പനആവശ്യമില്ലെങ്കിലും, പങ്കാളിത്തസ്വതവിൽപ്പനയിലൂടെപണമാക്കിമാറ്റുകഎന്നതാണ്പിരിച്ചുവിടലിൽഓരരോപങ്കാളിയുടെയുംഅവകാശം. ", 1968_2_173_176_MAL കൂടാതെഅഡ്ഡങ്കിനാരായണപ്പയുംമറ്റൊരാളുംv. ഭാസ്കരകൃഷ്ണപ്പയുംമറ്റുള്ളവരുംഎന്നകേസിലെഈകകോടതിയുടെതീരുമാനത്തെയുംകകോടതിആശ്രയിച്ചു. ഒരുപങ്കാളികക,പിരിച്ചുവിടുന്നതിനുള്ളഒരുനടപടിയിൽ,പങ്കാളിത്ിന്റെആസ്തികൾഅതിന്റെആസ്തികൾവിൽക്കുന്നതിലൂടെസാക്ഷാത്കരിക്കണമെനനിർബന്ധിക്കാം,എന്നാൽഒരുയഥാർത്ഥഅല്ലെങ്കിൽസാങ്കൽപ്പികവിൽപ്പനസ്വത്തിന്റെഅടിസ്ഥാനത്തിൽനിർണ്ണയിക്കപ്പെടുന്നഅവശിഷ്ടത്തിന്റെമൂല്യത്തിൽപങ്കാളിതന്റെവിഹിതത്തിനുള്ളഅവകാശവാദംതൃപ്തിപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, അയാൾകകഅനുവദിച്ചസ്വതതഅയാൾകകവിൽക്കുന്നതായികണക്കാക്കാൻകഴിയില്ല. അതിനാൽ,കകോടതിയുടെവിധിന്യായത്തിൽ, നികുതിദായകന്അനുകൂലമായിപരാമർശിച്ചചചോദ്യംതീരുമാനിക്കുന്നതിൽഹൈക്കോടതികഅവകാശമുണ്ടായിരുന്നു. അപ്പീൽപരാജയപ്പെടുകയുംചെലവുകൾസഹിതംതള്ളപ്പെടുകയുംചെയ്യുന്നു. അപ്പീൽതള്ളി. Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX, MADHYA PRADESH versus DEWAS CINE CORPORATION [[1968] 2 S.C.R. 173] (1968) -राजस्व की ओर से उपस्थित सॉलिसिटरजनरल ने कथन किया कि प्रत्येक भागगीदार साझेदारी के ऋणों,और दायित्वों के निर्वहन के लिए साझेदारी की संपत्ति बेचने का हकदार हैऔर यदि साझेदारों को उनके दावों कीसंतुष्टि के लिए संपत्ति आवंटित की जाती है तो शेषष को साझेदारों के बीच विभाजित करने के उद्देश्य से लेन-देन को कानूनन साझेदार को उसके शेयर के धन मूल्य पर विचार करते हुए संपत्ति की एक काल्पनिक बिक्री माना, 12, 568 त कथन काजाना चाहिए। अधिवक्ता ने लिंडले ऑन पार्टनरशिप वें संस्करणपुष्ट संख्या पर लिखि:हवाला दिया ........, इसके विपरीत किसी विशेषष समझौते के अभाव मेंविघटन पर प्रत्येक भागगीदार का,अधिकार है कि वह साझेदारी की संपत्ति को बिक्री के माध्यम से धन में परिवर्तित कर ले",भले ही बिक्री ऋणों का भुगगतान के लिए आवश्यक न हो। और इसके अतिरिक्त अडांकी नारायणप्पा व अन्य बनाम भास्कर कृष्णप्पा व अन्य में दिए गगए इस न्यायालय केफैसले को भी वर्णित किया। विघटन की कार्रवाई में एक साझेदार इस बात पर जोर दे सकता है कि साझेदारी की,संपत्तियों को उसकी संपत्तियों की बिक्री से प्राप्त की जाएलेकिन जहां मूल्य में अपने हिस्से के लिए भागगीदार केदावे की संतुष्टि में किसी वास्तविक या काल्पनिक बिक्री संपत्ति के आधार पर निर्धारित अवशेषष का आबंटन कियाजाता है, तो उसे आवंटित संपत्ति को कानून में उसे बेची गगई संपत्ति नहीं माना जा सकता है। अत: , यह न्यायालय इस निर्णय पर है किउच्च न्यायालय निर्धारिती के पक्ष में संदर्भित प्रश्न पर निर्णय लेनेमें सही था। अपील विफल हो जाती है और लागगत के साथ खारिज कर दी जाती है। अपील खारिज। TRASLATED BY : GAURAV DEEP SINGH, CIVIL JUDGE (J.D.)/F.T.C, BASTI