Commissioner Of Income Tax, Madras v. Gemini Pictures Circuit Pvt. Ltd

Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, MADRAS versus GEMINI PICTURES CIRCUIT PVT. LTD. [[1996] 3 S.C.R. 1008] (1996) आयकरआयुक्त, मद्रास वी. जेमिनीपिक्चर्ससिरक्यूटपी. वी. टी. लिमिटेड। 27 मार्च, 1996 [ बी. पी. जे. ई. वी. एन. रेड्डीऔरएस. सागरअहमद, जे. जे.]आयकरअधिनियम, 1961: धारा2 (14) (iii), 45 और47 (viii)-आयकरदेयतापूंजीकेरूपमें "भारतमेंकृषिभूमि" सेजोलाभखरीदाजाताहैऔरबादमेंबेचाजाताहै, उसकीअनुमतिदीजाएगी-केवलयहतथ्यकिशहरकेमध्यमेंउक्तभूमिकेएकहिस्सेकाउपयोगकेलेऔरसब्जियांउगानेकेलिएकियाजारहाहै, जिससेभूमि"कृषिभूमि" नहींबनजाएगी-"भारतमेंकृषिभूमि" चाहेवहपूंजीगतसंपत्तिहो-इसउद्देश्यकेलिएप्रासंगिककारक-भूमिकीप्रकृतिऔरचरित्र, पर्यावरणऔरस्थिति-खरीदकेसमयनिर्धारकोंकाइरादा-भूमिकापिछला, वर्तमानऔरभविष्यकाउपयोग-संभावितमूल्य, भूमिकेराजस्व-रिकॉर्डसभीप्रासंगिकतथ्योंपरसंचयीविचारध्यानमेंरखाजानाचाहिए। एकसंपत्तिजिसमें70 एकड़, 16 मैदान825 वर्गमीटरशामिलहैं।मद्रासशहरकेकेंद्रमेंस्थितफुटको1944 मेंएकआरद्वाराखरीदागयाथा।उन्होंनेजमीनको79 ग्राउंड242 वर्गकिलोमीटरतकबेच--दिया।इसमेंसेलगभगचारएकड़जमीनप्रत्यर्थीनिर्धारितीकोएकपंजीकृतबिक्रीविलेखदिनांक27.10.1950 केतहतरु।5,53,705 . भूमिमेंएकहोटलकीइमारतभीशामिलथी।उक्तसंपत्तिखरीदनेकेबाद, निर्धारितीनेउत्तरकीओर20 मैदानोंकेविस्तारमेंदोइमारतोंकानिर्माणकिया।संपत्तिकेपश्चिमीछोरपर25 फीटचौड़ीएकआमसड़कभीबनाईगईथी। सड़क7.6 लेगई।आधार।9. 8 कीसीमा।भवनकेसामनेकेहिस्सेकेरूपमेंमैदानरखागयाथा।तीनइमारतों, उनकेअग्रभागऔरसड़कसेढकेक्षेत्रकोछोड़कर, 39.1 मैदानअभीभीखालीथेऔरनिर्धारितीउसपरकेलेऔरसब्जियांउगारहाथा। वर्ष1966-67 में, निर्धारितीनेतीनबिक्रीविलेखनिष्पादितकिए।19.74 मैदानइंडियासीमेंट्सलिमिटेडकोबेचदियागयाथा।10.05 जमीनबेचदीगईथी इंपीरियलटोबैकोकंपनीऑफइंडियालिमिटेडऔर3.85 मैदानबेचेगए। हस्तशिल्पएम्पोरियमको।येसभीबिक्रीविलेखकेसंबंधमेंथे39. 1 मैदानोंमेंखालीभूमि। 1008 सी. आई. टी. मद्रासबनामजेमिनीपिक्चर्ससिरक्यूटपी. वी. टी. 1009 निर्धारणवर्ष1967-68 सेसंबंधितकार्यवाहीमें, निर्धारिती इसबातसेसंतुष्टहैकिउपरोक्तऋणपत्रकेतहतबेचीगईभूमि, एककृषिभूमिहोनेकेनाते, "पूंजीगतसंपत्ति" कागठननहींकरतीहैऔरइसलिएइसकीबिक्रीसेहोनेवालालाभधाराकेतहतकरकेलिएअपेक्षितनहींहै।45 मेंसे आयकरअधिनियम, 1961।आयकरअधिकारीनेइसतर्ककोखारिजकरदिया।अपीलपर, अपीलीयसहायकआयुक्तनेआयकरअधिकारीद्वारालिएगएविचारकीपुष्टिकी।न्यायाधिकरणमेंआगेकीअपीलपर, लेखाकारसदस्यऔरन्यायिकसदस्यकेबीचमतभेदथा।लेखाकारसदस्यनेइसतथ्यकोबहुतमहत्वदिया किविचाराधीनभूमिबिक्रीकीतारीखकोखेतीकेअधीनथीऔरअन्यपरिस्थितियाँबिक्रीकीस्थितिसेविचलितनहींहोतीहैं।मतभेदकोदेखतेहुए, मामलान्यायाधिकरणकेउपाध्यक्षकोभेजागयाथा।उपराष्ट्रपतिनेन्यायिकसदस्यसेसहमतिव्यक्तकी।दवाइसराष्ट्रपतिनेकहाकिवास्तविकउपयोगकर्तानिर्णायकनहींहैऔरउनकामाननाहैकिएकशहरीभूमिकृषिभूमिनहींबनजातीहैक्योंकिउसपरकुछखेतीकीजातीहै।उन्होंनेप्रासंगिकपरिस्थितियोंकाउल्लेखकिया।, ( क) प्रवर्तनऔरस्थिति(ख) खरीदकेसमयनिर्धारितीकाइरादा(ग) भूमिकीप्रकृतिऔरस्वरूप(घ) पूर्वऔरवर्तमानऔरभविष्यकाउपयोगजिसमेंभूमिकाउपयोगकियाजाताहै(ङ) इसकासंभावितमूल्य।( च) यहतथ्यकिइसेनगरपालिकाकेअभिलेखमेंनगरपालिकाकीभूमिकेरूपमेंपंजीकृतकियागयाथाऔरकृषिभूमिकेरूपमेंदर्जनहींकियागयाथा; औरइसलिएयहमानागयाकिइसेकृषिभूमिकेरूपमेंनहींमानाजासकताहै। अधिनियमकीधारा256 (1) केसंदर्भमें, दोप्रश्नजोथे- प्रत्यर्थीनिर्धारितीकेकहनेपरउच्चन्यायालयकोसंदर्भितकियागयाथा; थे जैसाकिनीचेहै; क्यातथ्योंऔरमामलेकीपरिस्थितियोंमेंभूमि " ( i) लेखावर्षकेदौरानबेचीगईकृषिभूमिमूल्यांकनवर्षकेदौरानभारतमेंकृषिभूमिनहींथीऔरइसलिए'पूंजीगतसंपत्ति' शब्दोंकीपरिभाषासेबाहरहोनेकेलिएउत्तरदायीनहींथी? ( (ii) क्याभूमिकीबिक्रीपरप्राप्तअधिशेषकोछूटनहींहै। पूँजीगतलाभसे? " उक्तप्रश्नोंकाउत्तरउच्चन्यायालयनेइसकेपक्षमेंदियाथा निर्धारितीऔरराजस्वकेखिलाफ; औरयहअभिनिर्धारितकियाकिमुख्यरूपसेभूमिकावास्तविकउपयोगकर्तानिर्धारणकेलिएपरीक्षणकाआधारहोगा। राजस्वनेउच्चन्यायालयके[1996] 3 एस. सी. आर. केखिलाफवर्तमानअपीलकोप्राथमिकतादीहै। 1010 आदेशदें। अपीलकोअनुमतिदेतेहुए, यहन्यायालय पकड़नाः1.1 . जमीनकृषिभूमिहैयानहीं, यहमहत्वपूर्णहै। वास्तवमेंएकतथ्यकासवाल।प्रत्येकमामलेमेंइससवालकाजवाबदियाजानाचाहिए। उसमामलेकेतथ्योंऔरपरिस्थितियोंकोध्यानमेंरखतेहुए।अदालतकोकरनाहोगा -उनसभीकेविचारपरप्रश्नकाउत्तरदेंमूल्यांकनकीएकप्रक्रिया। यह।सभीकेसंचयीविचारपरनिष्कर्षनिकालाजानाचाहिएप्रासंगिकतथ्य।[ 1014 - एच,1015-ए] 1.2 . केवलयहतथ्यकिइसेअधिककीमतपरबेचागयाथा, इसकीक्षमताकोदर्शाताहै।-गैरकृषिउपयोगकेलिए।[ 1014 - एफ] 2. यहभूमिमद्रासकेमाउंटरोडपरस्थितहैजोसबसेमहत्वपूर्णहै। टैंटऔरशहरमेंसबसेव्यस्तपूर्णकिराया।जमीनघिरीहुईहै औद्योगिकऔरवाणिज्यिकभवनोंद्वारासभीतरफ।कोईकृषिनाटकनहींआस-पासकेकिसीभीदेशमेंयुद्धचलरहेथे।उपरोक्तकेसामने Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, MADRAS versus GEMINI PICTURES CIRCUIT PVT. LTD. [[1996] 3 S.C.R. 1008] (1996) ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಆಯುಕಕ್ತರ, ಮದಾದ್ರಾಸ್ ವಿರದದ್ಧ ಜೆಮಿನಿ ಚಿತದ್ರಾಗಳು ಸರರರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಪಿವಿಟ. ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಮಾರರ್ಚ್ 27, 1996 (ಬ.ಪಿ. ಜಜೀವನ್ ರೆಡಡ್ಡಿ ಮತಕ್ತ ಎಸ್.ಸಗಜೀರ ಅಹ್ಮದ್ , ಜೆ.ಜೆ.) ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಾಯಯ್ದೆ , 1961: ಕಲಂ 2 (14) (iii), 45 ಮತಕ್ತ 47 (Viii) - “ಭಾರತದಲಿಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ" ಖರಿಜೀದಿ ಮತಕ್ತನಂತರದಲಿಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡದಾಗ ಬಂದ ಲಾಭವನನ್ನು ಬಂಡವಾಳ ಲಾಭವಾಗ ಆದಾಯತೆರಿಗೆ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನನ್ನು ಅನಮತಿಸಲಾಗುವುದ. ಕೇವಲ ಆ ಭೂಮಿಯ ಒಒಂದ ಭಾಗನಗರದ ಹೃದಯ ಭಾಗದಲಿಲ್ಲಿದಯ್ದೆ ಅದನನ್ನು ಬಾಳೆಗಡ ಮತಕ್ತ ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಸಲು ಕೆಲವೊಮಹ್ಮಬಳಸಿದರೆ ಅದ " ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ" ಆಗುವುದಿಲಲ್ಲಿ. - “ ಭಾರತದಲಿಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ" -ಬಂಡವಾಳ ಆಸಿಕ್ತಯಾ - ಅದಕೆಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಂಗತಿಗಳು- ಭೂಮಿಯ ಸಸ್ವಭಾವ ಮತಕ್ತಗುಣಗಳು, ಪರಿಸರ ಮತಕ್ತ ಪರಿಸಿಸ್ಥಿತಿ- ಖರಿಜೀದಿಸುವ ಸಮಯದಲಿಲ್ಲಿ ಮೌಲರಮಾಪಕನ ಉದಯ್ದೆಜೀಶ– ಹಒಂದಿನ, ಈಗ ಮತಕ್ತ ಭವಿಷ ರದಲಿಲ್ಲಿ ಜಾಗದ ಬಳಕೆ - ಸಂಭಾವರ ಮೌಲರ - ಜಾಗದಕಂದಾಯ ದಾಖಲೆಗಳು - ಎಲಾಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಂಗತಿಗಳ ಸಂಚಿತ ಪರಿಗಣನೆಯನನ್ನು ಲೆಕಕ್ಕೆಕೆಕ್ಕೆತೆಗೆದಕೊಳಳ್ಳಬೇಕ. 1944 ರಲಿಲ್ಲಿ ಆರ ಎಒಂಬುವವರ ಮದಾದ್ರಾಸ ನಗರದ ಹೃದಯ ಭಾಗದಲಿಲ್ಲಿರವ 70ಎಕರೆ, 16 ಮೈದಾನಗಳು, 825 ಚದರ ಅಡಗಳ ಆಸಿಕ್ತಯನನ್ನು ಖರಿಜೀದಿಸಿರತಕ್ತರೆ. ಅದರಲಿಲ್ಲಿಸುಮಾರ ಅಒಂದಾಜು 4 ಎಕರೆ ಅಒಂದರೆ 79 ಮೈದಾನ , 242 ಚದರ ಅಡಯನನ್ನುನಒಂದಾಯಿತ ಕದ್ರಾಯ ಪತದ್ರಾದ ಮೂಲಕ ದಿನಒಂಕ 27-10-1950 ರಂದ ರ. 5,53,705/- ಕೆಕ್ಕೆಎದರದಾರ - ಮೌಲರಮಾಪಕರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡರತಕ್ತರೆ. ಆ ಆಸಿಕ್ತಯಲಿಲ್ಲಿ ಹೊಜೀಟೆಲ್ ಕಟಟ್ಟಡ ರಡ ಇರತಕ್ತದ. ಆಸಿಕ್ತ ಖರಿಜೀದಿಸಿದ ನಂತರ ಮೌಲರಮಾಪಕರ ಉತಕ್ತರ ಬದಿಯ 20ಮೈದಾನದಲಿಲ್ಲಿ 02 ಕಟಟ್ಟಡ ಕಟಟ್ಟರತಕ್ತರೆ. 25 ಅಡ ಅಗಲದ ಸಾಮಾನರ ರಸಕ್ತಯನನ್ನು ಪಶರ್ಚ್ಮತದಿಯಲಿಲ್ಲಿ ನಿಮಿರ್ಕ್ಯೂಸಿದರ. ರಸಕ್ತಗೆ 7.6 ಮೈದಾನಗಳು ಹೊಜೀಯಿತ . ಕಟಟ್ಟಡದಮಒಂಭಾಗವಾಗ 9.8 ವಿಸಿಕ್ತಜೀಣರ್ಕ್ಯೂದ ಮೈದಾನ ಬಡಲಾಯಿತ. ಮೂರ ಕಟಟ್ಟಡಗಳು, ಅದರಮಒಂಭಾಗ ಮತಕ್ತ ರಸಕ್ತಯ ಪದ್ರಾದೇಶ ಬಟಟ್ಟ 39.1 ಮೈದಾನ ಖಾಲಿ ಬಟಟ್ಟರತಕ್ತರೆ ಮತಕ್ತಮೌಲರಮಾಪಕರ ಅದರಲಿಲ್ಲಿ ಬಾಳೆ ಮತಕ್ತ ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಸುತಿಕ್ತದಯ್ದೆರ. 1966-67 ರಲಿಲ್ಲಿ ಮೌಲರಮಾಪಕರ ಮೂರ ಕದ್ರಾಯ ಪತದ್ರಾಗಳನನ್ನು ಬರೆದಕೊಟಟ್ಟರ.19.74 ಮೈದಾನ ಇಒಂಡಯಾ ಸಿಮಒಂಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ನವರಿಗೆ , 10.05 ಮೈದಾನ ಇಒಂಪಿರಿಯಲ್ ಟೊಬಾರಕೊ ಕಂಪನಿ ಇಒಂಡಯಾ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಗೆ ಮತಕ್ತ 3.85 ಮೈದಾನ ಹರಒಂಡಕಾದ್ರಾಫ್ಟ್ ಎಒಂಪಜೀರಿಯಮ್ ಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡರತಕ್ತರೆ. ಈ ಎಲಾಲ್ಲಿ ಕದ್ರಾಯ ಪತದ್ರಾಗಳು 39.1ಮೈದಾನದಲಿಲ್ಲಿರವ ಖಾಲಿ ಜಾಗಕೆಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಾಯ್ದೆಗರತಕ್ತದ. ಮೌಲರಮಾಪನ ವಷರ್ಕ್ಯೂ 1967-68 ಪದ್ರಾಕದ್ರಾಯಯಲಿಲ್ಲಿ ಮೌಲರಮಾಪನದಾರರ ಮೇಲೆಹೇಳಿದ ಕದ್ರಾಯ ಪತದ್ರಾದ ಮೂಲಕ ಮಾರಾಟ ಮಾಡರವ ಆಸಿಕ್ತ ಕೃಷಿ ಜಮಿಜೀನ ಅದಬಂಡವಾಳ ಆಸಿಕ್ತ ಅಲಲ್ಲಿ. ಆದಯ್ದೆರಿಒಂದ ಆ ಮಾರಾಟದಿಒಂದ ಬಂದ ಲಾಭ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆಕಾಯಯ್ದೆ ಕಲಂ 45 ರ ಅನಸ್ವಯ ತೆರಿಗೆಗೆ ಅಹರ್ಕ್ಯೂವಲಲ್ಲಿ ಎಒಂದ ವಾದಿಸಿದರ. ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆಅಧಿಕಾರಿಯು ಅವರ ವಾದವನನ್ನು ತಿರಸಕ್ಕೆರಿಸಿದರ. ಮೇಲಹ್ಮನವಿಯಲಿಲ್ಲಿ, ಮೇಲಹ್ಮನವಿಸಹಯಕ ಆಯುಕಕ್ತರವರ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರಿಯ ನಿಲುವನನ್ನು ದೃಡಪಡಸಿದರ.ನರಯಮಂಡಳಿಯ ಮಒಂದ ಅಫಜೀಲಿನಲಿಲ್ಲಿ ನರಯಿಕ ಸದಸರರ ಮತಕ್ತ ಲೆಕಾಕ್ಕೆದಿಕಾರಿಸದಸರರ ನಡುವೆ ಭಿನನ್ನುಭಿಪದ್ರಾ ಯ ಉಒಂಟಾಯಿತ. ಲೆಕಾಕ್ಕೆಧಿಕಾರಿ ಸದಸರರ ಮಾರಾಟದಿನಒಂಕದಂದ ಪದ್ರಾಶನ್ನುತ ಜಮಿಜೀನ ಸಾಗುವಳಿಗೆ ಒಳಪಟಟ್ಟತಕ್ತ ಮತಕ್ತ ಇತರ ಸನಿನ್ನುವೇಶಗಳುಅದನನ್ನು ಬದಲಿಸುವುದಿಲಲ್ಲಿ ಎಒಂಬುದರ ಬಗೆಗ್ಗೆ ಹೆಚರ್ಚ್ ಒತಕ್ತ ಕೊಟಟ್ಟರ. ಈ ರಿಜೀತಿಭಿನನ್ನುಭಿಪದ್ರಾಯ ಉಒಂಟಾದ ಕಾರಣ, ವಿಷಯವನನ್ನು ನರಯಮಂಡಳಿಯ ಉಪಧರಕ್ಷರಮಒಂದ ಕಳುಹಸಲಾಯಿತ. ಉಪಧರಕ್ಷರ ನರಯಿಕ ಸದಸರರ ಅಭಿಪದ್ರಾಯವನನ್ನುಒಪಿಪ್ಪಿಕೊಒಂಡರ. ಉಪಧರಕ್ಷರ ನಿಜವಾದ ಬಳಕೆ ನಿರರ್ಕ್ೂಕ ಅಲಲ್ಲಿ ಮತಕ್ತ ನಗರ ಜಮಿಜೀನಅದರಲಿಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಾಗುವಳಿ ಆಗದ ಎನನ್ನುವ ಕಾರಣಕೆಕ್ಕೆ ಕೃಷಿ ಜವಿವಜೀನ ಆಗುವುದಿಲಲ್ಲಿ ಎಒಂದಹೇಳಿರತಕ್ತರೆ. ಅವರ ಕೆಲವೊಒಂದ ಸಂದಭರ್ಕ್ಯೂಗಳನನ್ನು ಹೇಳಿದರ. (ಎ) ಪರಿಸರ ಮತಕ್ತಸಂದಭರ್ಕ್ಯೂ (ಬ) ಖರಿಜೀದಿ ಸಮಯದಲಿಲ್ಲಿ ಮೌಲರಮಾಪಕರ ಉದಯ್ದೆಜೀಶ / ಆಶಯ (ಸಿ) ಜಮಿಜೀನಿನಸಸ್ವರಪ ಮತಕ್ತ ಗುಣ (ಡ) ಹಒಂದ , ಈಗ ಮತಕ್ತ ಭವಿಷರದಲಿಲ್ಲಿ ಜಮಿಜೀನನನ್ನು ಬಸಸಿದಯ್ದೆ (ಇ)ಅದರ ಫಲವತಕ್ತತೆ ಮೌಲರ (ಎಫ್) ಪುರಸಭೆ ದಾಖಲೆಯಲಿಲ್ಲಿ ಪುರಸಭೆ ಜಮಿಜೀನ ಎಒಂದನಒಂದಾಯಿಸಲಪ್ಪಿಟಟ್ಟದ ಮತಕ್ತ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯಾಗ ದಾಖಲಾಗಲಲ್ಲಿ ; ಆದಯ್ದೆರಿಒಂದ ಅದನನ್ನುಕೃಷಿ ಭೂಮಿ ಎಒಂದ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲಲ್ಲಿ ಎಒಂದ ಅಭಿಪದ್ರಾಯ ಪಟಟ್ಟದಾಯ್ದೆರೆ. ಕಾಯಯ್ದೆ ಕಲಂ 256 (1) ರಂತೆ ಕಳುಹಸಿದಾಗ, ಎದರದಾರ / ಮೌಲರಮಾಪಕರಕಡೆಯಿಒಂದ ಹೈ ಕೊಟ್ರ್ಕ್ಯೂ ಗೆ ಕಳುಹಸಿದ 2 ಪದ್ರಾಶನ್ನುಗಳು ಈ ರಿಜೀತಿಯಾಗವೆ. “ (i) ಪದ್ರಾಕರಣದ ಸಂಗತಿ ಮತಕ್ತ ಸಂದಭರ್ಕ್ಯೂದಂತೆ ಮೌಲರಮಾಪನ ವಷರ್ಕ್ಯೂದಲಿಲ್ಲಿ, ಭಾರತದಲಿಲ್ಲಿಲೆಕಕ್ಕೆ ವಷರ್ಕ್ಯೂದಲಿಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡದ ಜಮಿಜೀನ ಕೃಷಿ ಜಮಿಜೀನ ಆಗರಲಿಲಲ್ಲಿವೇ ಮತಕ್ತ "ಬಂಡವಾಳ ಆಸಿಕ್ತ" ವಿವರಣೆಯಿಒಂದ ಹೊರಗುಳಿಯಲು ಯಯಜೀಗರವಲಲ್ಲಿವೇ? (ii) ಜಮಿಜೀನ ಮಾರಾಟದಿಒಂದ ಬಂದ ಹೆಚರ್ಚ್ವರಿ ಆದಾಯ " ಬಂಡವಾಳ ಲಾಭದಿಒಂದ"ವಿನಯಿತಿ ಹೊಒಂದಿಲಲ್ಲಿವೇ?” ಸದರಿ ಪದ್ರಾಶನ್ನುಗಳನನ್ನು ಹೈ ಕೊಜೀರಟ್ಟ ಮೌಲರಮಾಪಕರ ಪರವಾಗ ಮತಕ್ತ ಕಂದಾಯಇಲಾಖೆ ವಿರದದ್ಧ ಉತಕ್ತರಿಸಿತಕ್ತ ಮತಕ್ತ ಜಮಿಜೀನಿನ ನಿಜವಾದ ಬಳಕೆ ಅದನನ್ನು ನಿಧರ್ಕ್ಯೂರಿಸುವಪರಿಜೀಕೆಕ್ಷೆಗೆ ಆದಾರವಾಗರತಕ್ತದ ಎಒಂದ ಹೇಳಿರತಕ್ತರೆ. ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆ ಹೈಕೊಜೀರಟ್ಟ ನ ಆದೇಶದ ವಿರದದ್ಧ ಈ ಅಫಜೀಲು ಸಲಿಲ್ಲಿಸಿರತಕ್ತರೆ. ಆ ಮೇಲಹ್ಮನವಿಯನನ್ನು ಪುರಸಕ್ಕೆರಿಸಿ ಈ ನರಯಾಲಯ Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, MADRAS versus GEMINI PICTURES CIRCUIT PVT. LTD. [[1996] 3 S.C.R. 1008] (1996) از عدالتِ عظم مراس ٹ، ن اف اک بم ل۔ئپاک سپز ی ج ی می27ف:اتر ہلص امرچ1996 ][یب۔ یپ۔ ویجن رڈیی اور اسی۔ ریغص ادمح، سٹسج اصابحن : ی1961 ،اٹ ان م " س ز زرع م سن ہوک "م دار ی ذٹ ک ا ) -viii ( اور4745 ،)iii ( )14ف2 ( دن مہ-جت خ ک او فوخ ی ی م ب ج ئ گ ججزت د ی پ ط ک ف مک ئ مسلک ن گک یں سکں اور ح ی ک ام کرہ زمم س ک وش ک ی ح " مبرت م" -ئ گب"زرع زکم م زگسق ق ون و ہہ ہ ج رک سل ― زتل کصرحل اور مم، م -عام ل ک مہث ثی مسہ چض "ارازرع زکم جدہ اور مپ، ک م ک ارادہ -کروں ت ق ک وخیاری کدار -ع او نکغر پ طر مع پ ئ حم تم یرڈ -ک ک رلت مم ق، زم سل -ئ۔ ج رمعب ٹف رپ لمتشم اکی یکلم رگاؤڈن825 ،اڑکی16 دمراس رہش ےک وطس یم واعق701944 رمعب ٹف ک دح کت رفوتخ رگاؤڈن242ھت۔اس ےن زیم وک79 ےن رخی یم اکیR ےک تحت سج ک اترخیدصتقی دشہ عیب انہم رقتًابی اچر اڑکی دماع ہیلع وک اکی رک دای، سج یم ےس5,53,705 ،27.10.1950 ۔ہی زیم اکی وہلٹ ک امعرت رپ یھبوعض رفوتخ ک روےپ دیماونں ک دح کت ےن امشل ک رطف20صخشم اہیل ،لمتشم یھت۔ذموکرہ اجدیئاد رخیےن ےک دعب ٹف وچڑایئ ک اکی رتشمہک ڑسک یھب انب یگدو امعرںیت ریمعت ںیک۔اجدیئاد ےک رغمیب رس ے رپ25 9.8 رگاؤڈنوں وک امعرت ےک ےیل رگاؤڈنوں رپ لمتشم رہبق الچ ایگ ۔ یم یھت ؛ ڑسک ےس7.6 ،امعروتں، ان ےک اسےنم واےل ےصح اور ڑسک وک اکنل رک39.1اسےنم اک ہصح راھک ایگ نیت۔ ںای اکتش رکےن یم ُگےن اور زبس کیل اخل اھت اور اس یم دماع ہیلع بھی رگاؤڈنوں اک رہبق ایھب رصموف اھت ۔ 1966-67 رگاؤڈنعیب انومں رپ لمع درٓادم ایک۔19.74یتصخشم اہیل ،اسولں یمٓاف اڈنای رگاؤڈن اریپملی وٹوکیب ینپمک اھبرت ٹنمیس ڈٹیمل وک رفوتخ رک دےی ےئگ ےھت۔10.05 رگاؤ ڈ و رمی وک رفوتخ ےیک ےئگ۔ہی امتم رفوتخ[ی مپ]یہی رکاٹف ا ڈٹیمل وک رفوتخ ایک ایگ اور3.85 رپ لمتشم اخل زیم ےک وحاےل ےس ےھت۔ رگاؤڈنوں ےک اعمدہے39.168 - ےن ہظر ایک ہکنیمطن اک صخشم اہیل ،اکرروایئ یم ےس قلعتم ہنیمخت اکری ےک اسل1967 ذموکرہ رفوتخ ےک اعمدہوں ےک تحت رفوتخ ک یئگ زیم، زرع ٓارایض وہےن ےک انےط، "رسامہی دہعف ک 1961 رفوتخ ےس احلص وہےن واےل انمعف رپ امکن سکیٹ ٹکیا ذٰہلا اس ک ثہث" ںیہن ےہ ی لٹ[پ]رک دای۔الیپ رپ، ااخرج ےک تحت سکیٹ اعدئ ںیہن ایک اج اتکس ۔امکن سکیٹ ارسف ےن اس دلیل وک45کؤناٹنٹسس رنشمک ےن امکن سکیٹ ارسف ےک ہطقن رظن ک دصتقی ک۔رٹوبیلن یم می الیپ رپ، کؤن رنک ےن اس تقیقح وک تہب اتیمہ دی ہکلتخف اھت۔اور وجڈلشی رنک ےک درایمن رنک ںینےس حیثیت انتمزہع زیم رفوتخ ک اترخی وک زری اکتش یھت اور درگی احالت رفوتخ ک ںیہ۔گ۔انبئ دصرلتخف راےئ ےک شیپ رظن ہی اعمہلم رٹوبیلن ےک انبئ دصر ےک اپس جیھب د ا ےن دعایتل رنک ےس فتق ایک۔انبئ دصر وہمجرہی ےن اشمدہہ ایک ہک الص اصرف ہلصیف نک ںیہن ےہاور ان اک ؤمفق ہن اس رپ ھچک اکتش ک اجت ےہ ہک رہشی زیم زرع ٓارایض ںیہن یتنب ) رخیاری ےک وتق( ) اموحل اور وصرت احلb( ,ےہ۔اوہنں ےن قلعتم احالت اک وحاہل دای۔a ) اسہقب اور وموجدہ اور لبقتسم اک زیم ک ونتیع اور وصختیص (d( اک ارادہc )صخشم اہیل وصحمل تقملپسن راکیرڈ یمقح ہک و )) اس ک f( تیقمعتسل سج یم ز( یم ریھک یئگ ےہe یھت اور زرع ٓارایض ےک وط پ درج ںیہن یھت ؛ اور اس وہجدصتقی دشہ ویملپسن ارایض ےک وط پپ ںیہن امان اج اتکس۔ ےس ہی رقار د اگ ہک اےس زرع ٓارایض ےک وط س (1 ےک ےنہک رپصخشم اہیل ) ےک تحت وحاہل رپ، وہ د لت وج دماع ہیلع اٹکی ک دہعف256 دعاتل اعہیل وک ےجیھب ےئگ ےھت ؛ بسح ذلی ےھت۔ i( " ےک دوران رفوتخ ک یئگ ) ایک اقحقئ ک اینبد رپ اور اعمےلم ےک احالت یم اسحابت اسل ز اور اس ےیل اےس 'رسامہی ہنیخت اکری ےک اسل ےک دوران اھبرت یم زرع ٓارایض ںیہن یھتن ےہ؟ ثہث ک رعتفی ےس اخرج رکےن اک وجادب ںی ل ii (ضیف رسامہی انمعف ینثتسم ںیہن ےہ؟ ) ایک زیم ک رفوتخ ےس احلص وہےن و ےک قح یم اور ر ون ےک الخف دای اھت ؛لت اک وجاب دعاتل اعہیل ےن صخشم اہیل ذموکرہ وس ک اینبد وہگ۔ ایعمر اور ہلصیف دای ہک اینبدی وط پ زیم اک الص اصرف نیعت ےکح ےک الخف وموجدہ الیپ وک رتحیج دی ےہ۔ مدعاتل اعہیل ر ون ےن جزت دےتی وہےئ، ہی دعاتل الیپ ک . زیم زرع ٓارایض ےہ ںپ تقیقح اکنبدی وط ہن، اگ ہک1.1 ،رقار د ا وسال ےہ۔اس وسال اک وجاب رہ اعمےلم یم اس اعمےلم ےک اقحقئ اور احالت وک دمرظن رےتھک وہےئ دای اجان اچےیہ۔دعاتل وک ان بس رپ وغر رکےت وہےئ وسال اک صیخشت اک اکی لمع۔امتم قلعتم اقحقئوجاب دانی وہات ےہ -کےن رپ ہجیتن اذخ رکان وہاگ۔ رپ ومجمع وط پ وغ ےہ۔ .1.2 Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, MADRAS versus GEMINI PICTURES CIRCUIT PVT. LTD. [[1996] 3 S.C.R. 1008] (1996) અસવીકરણ: સ્થાનિક ભાષામાં અનુવાદિત આ ચુકાદા/હુકમનો હેતુ પક્ષકારોને તેમનીભાષામાં જાણકારી ઉપલબ્ધ કરાવવા માત્રનો છે અને તેનો અન્યથા ઉપયોગ થઇ શકશે નહિ.તઅન્ય તમામ વ્યવહારિક તેમજ સરકારી ઉદ્દેશો માટે મૂળ અંગ્રેજી ચુકાદો/હુકમ જ પ્રમાણિઅને માન્ય રહેશે. DISCLAIMER:The translated judgement in vernacular language ismeant for the restricted use of the litigant to understand it in his/her language and may not be used for any other purpose. For allpractical and official purposes the English version of the judgement, shall be authentic and shall hold the field for the purpose ofexecution and implementation.============================================================ આવકવેરાના કમિશનર, મદ્રાસ વિરુદ્ધ જેમિની પિક્ચર્સ સર્કિટ પ્રા. લિમિટેડ માર્ચ ૨૭,૧૯૯૬ [બી. પી. જીવન રેડ્ડી અને એસ. સાગર અહમદ, ન્યાયમૂર્તિઓ] આવકવેરાનો કાયદો, ૧૯૬૧: કલમ ૨ (૧૪) (iii), ૪૫ અને ૪૭ (viii)-"ભારતમાં કૃષિ જમીન"માંથી મૂડી લાભ તરીકે આવકવેરાની જવાબદારી જે ખરીદવામાં આવે છે અનેત્યારબાદ વેચવામાં આવે છે, તેને મંજૂરી આપવામાં આવશે-માત્ર હકીકત એ છેકે શહેરની મધ્યમાં આવેલી જમીનનો એક ભાગ કેળા અને શાકભાજી ઉછેરવામાટે ઉપયોગમાં લેવાતી પ્રવૃત્તિને અટકાવવાથી જમીન "કૃષિ જમીન" નહીંબને-"ભારતમાં કૃષિ જમીન" કે પછી મૂડી સંપત્તિ-હેતુ માટે સુસંગત પરિબળો- જમીન, પર્યાવરણ અને પરિસ્થિતિનું સ્વરૂપ-ખરીદી સમયે કરદાતાનો ઈરાદો-પહેલું, વર્તમાન અને જમીન-સંભવિત મૂલ્યનો ભાવિ ઉપયોગ, જમીનનામહેસૂલ રેકોર્ડ-ધ્યાનમાં લેવા માટે તમામ સંબંધિત તથ્યોની સંચિત વિચારણા. મદાસ શહેરની મધયમાં ૭૦ એકર, ૧૬ મેદાનો, ૮૨૫ ચોરસ ફૂટનીમિલકત ૧૯૪૪માં એક આર દારા ખરીદવામાં આવી હતી.તેમણે જમીન ૭૯ગાઉનડ ૨૪૨ ચોરસ ફૂટની હદ સુધી વેચી દીધી હતી, જેમાંથી આશરે ચાર એકરજમીન સામાવાળા-આકારણીને ૫૫૩૭૦૫ રૂપિયામાં નોધાયેલ વેચાણ-દસતાવેજ હેઠળ વેચી દીધી હતી. આ જમીનમાં હોટલનું મકાન પણ હતું.કહેવાતી મિલકતને ૧ કરોડમાં વહેચી લીધા પછી, કરદાતાએ ઉત્તર તરફ ૨૦મેદાનોની હદમાં બે ઇમારતો બનાવી હતી.મિલકતના પિશ્ચમ છેડે ૨૫ ફૂટપહોળાઈનો એક સામાનય માર્ગ પણ બનાવવામાં આવયો હતો; આ માર્ગ ૭.૬મીટર દૂર લઇ ગયો હતો. આધારો.૯. ૮ ની હદ.મકાન માટે મેદાનને આગળનાભાગ તરીકે રાખવામાં આવયું હતું.તણ ઇમારતો દારા આવરી લેવામાં આવેલાવિસતાર, તેમના અગભાગ અને રસતાને બાદ કરતાં, ૩૯.૧ મેદાનો હજુ પણખાલી હતા અને કરદાતા કેળા અને શાકભાજ ઉગાડતા હતા. ૧૯૬૬-૬૭ વર્ષોમાં, કરદાતાએ તણ વેચાણ પતો અમલમાં મૂકયા.૧૯.૭૪ મેદાન ઇિયા મેનસ ટેડને વેચવામાં આવન્ડસિટલિમિયું હતું.૧૦.૦૫મેદાનો ઇમ્પિરિયલ ટોબેકો કંપની ઓફ ઇિન્ડયા લિમિટેડને વેચવામાં આવયા2/17 હતા અને ૩.૮૫ મેદાનો હેનડીકાફટસ એમ્પોરિયમને વેચવામાં આવયા હતા.આતમામ વેચાણ કરારો ૩૯.૧ જમીનમાં બનેલી ખાલી જમીનના સંબંધમાં હતા. આકારણી વર્ષ ૧૯૬૭-૬૮ ને લગતી કાર્યવાહીમાં, કરદાતાએ સંતોષવયકત કર્ હતો કે ઉપરોકત વેચાણ કરારો હેઠળ વેચવામાં આવેલી જમીનયો, કૃષિજમીન હોવાથી, "મૂડી સંપિત્ત"નથી અને તેથી તેના વેચાણમાંથી થતો નફોઆવકવેરાના અધિનિયમ, ૧૯૬૧ની કલમ ૪૫ હેઠળ કરપાતનથી.આવકવેરાના અધિકારીએ આ દલીલને નકારી કાઢી હતી. અપીલ પર,અપીલ સહાયક કમિશનરે આવકવેરાના અધિકારી દારા લેવામાં આવેલાદકોણને સમર્થન આપબન્રષ્ટિયું હતું.ટ્રિયુલમાં વધુ અપીલ કરવા પર,એકાઉનટનટ સભય અને નયાયિક સભય વચચે અભિપાયનો તફાવતહતો.એકાઉનટનટ સભય એ હકીકતને ખૂબ મહતવ આપે છે કે જે જમીન વેચાણનીતારીખે ખેતી હેઠળ હતી અને અનય સંજગો વેચાણની સ્થિતિથી વિચલિત થતાનથી.અભિપાયના તફાવતને ધયાનમાં રાખીને, આ બાબત ટ્રિબયુનલનાઉપાધયકે મોકલવામાં આવી હતી. ઉપરાષપ નયાક સભય સાથે સંમત્ષન્ટતિયિથયા હતા.ઉપરાષ્ટપતિએ અવલોકન કર્યું હતું કે વાસતવિક વપરાશકર્તાનિર્ણાયકનથી અને એવું માનયું હતું કે શહેરી જમીન કૃષિ જમીનનથી બનતી કારણ કેતેના પર કેટલીક ખેતી કરવામાં આવે છે.તેમણે સંબંધિત સંજગોનો ઉલેખ કર્યોર્યાવરણ અને પદીના સમયે ગધેડાનો ઇરાદોહતો., (અ) પરિસ્થિતિ (બ) ખરી(ક) જમીનની પકૃતિ અને સવરપ (ડ) અગાઉના અને વર્તમાન અને ભાવિ ઉપયોગ કે જેમાં જમીનનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે (ઈ) તેનું સંભવિત મૂલય.(એફ) હકીકત એ છે કે તે મ્યુનિસિપલ રેકોર્ડમાં મ્યુનિસિપલ જમીન તરીકેનોધાયેલી હતી અને કૃષિ જમીન તરીકે નોધાયેલી ન હતી; અને તેથી એવુંમાનવામાં આવયું હતું કે તેને કૃષિ જમીન તરીકે ગણી શકાય નહી. કાયદાની કલમ ૨૫૬ (૧) હેઠળ સંદર્ભ પર, સામાવાળાઆકારણીકર્તાના કહેવા પર હાઈકોર્ટને મોકલવામાં આવેલા બે પશો નીચે મુજબહતા; "(i) હકીકતો અને કેસના સંજગોમાં, ખાતાના વર્ષદરમિયાન વેચવામાંઆવેલી જમીન આકારણીના વર્ષદરમિયાન ભારતમાં કૃષિ જમીનન હતી અનતેથી 'મૂડી સંપિત્ત' શબ્દોની વયાખયામાંથી બાકાત રહેવા માટે જવાબદાર ન હતીકે કેમ! (ii)શું જમીનના વેચાણ પર પાપ થયેલ વધારાની રકમને મૂડીલાભમાંથી મુક્તિનથી! Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, MADRAS versus GEMINI PICTURES CIRCUIT PVT. LTD. [[1996] 3 S.C.R. 1008] (1996) Q)hdl D FF SILO OOT 1996 9110 Spoor) worse Seisor 2/ Opto H (LposTen LTT wls HSWTETEOT. HH. wl.ul. Mouesr OlFL_lo LOMMIL H)(h. TOW. OTST BSW 2 Henimuiluied Giosv(ipenmul(h) cromrper. 61 6U (Mh LDf, 66)LoL_ 6TH! ெஜமினிLU BEL IT Lien Ga68) AI 6U (Mh LDFL_L 1961 LIM ey 2(14)(iii), 45 LOM 47 (viii) – விவசாய1h] 6 IT [hI, LilesreDBSIh]Oou] LILIL_HSNCLP6Dh HIOU (LOT oorO) FYI HHIOob L_L- Ih] OULbbT 5H|மிக105d) w9 6D) LD HH]6OL IT 6D) LOM HITWIM) GLITexTசிலhIMIdQ)ent_OlouLOL_Lu L_CILIL_lg (HLOL_(FDI Ih IவிவசாயMh]66T6OU 6D T 696)5 eveQ)wie - விவசாய1h]6CLP6OFT HHT ( - 6aTh] 0HFou Tவிவசாயநிலமாகda(6TIhO)Fa_ OSL TL omM - I Ih Ih]UFy 6LOM LIGUO, FMMILILp hlo, நிைலைமLOM FDI IhIhouMoana Ly Hl wioTILIWI6OTLI2 NCWTSLIUH6M IT MI d, P| (LP hLos) , OUI (Hien mI Ih IoTIவைகயானநிலமாகUMAILIHHHAULIL - GuresDI 60 6aTh] விவசாயநிலமாஎன(Lp6)FuBOC BSGenevFor_DI,. 19446 'R' 6T6oT6)F6d1hIt]L5H) wi 70 6)ST, 16 BT OL 825 FAIDIOO VO[hl OUOUT MBI(F, HH]6Dy 79 BT OY 242 FAI DI OTYD ouேதாராயமாக[BIT6)bo=O UOhl V5 OTH)TWOHIT/od)OLTL_t_ 27.10.1950 655] wlC.5,53,705/-(Sudle6)FUIWILகிைரயDOU VOTCLPorl] 6OU IT Ml(. oT HIT LOSGLOMLIh]VHOOu Tb (LO | 560onl] (h(Q) (Ih. D5 Ih] VoT HITLOSIOU IT 1 FLile9 5] 20 Sl IT OOUL_CHhTrS(9) SL_lg L_&L_(h) d. HHHOlFT5 HCromMaled 25 FAI | BOOK I) a)OursL_(L2 (HOUTSSLILLHHHHL_HAIM 7.6 Gal J 1h] oT SSULIL (. 9.8 Gal IT(9)DHSL_Lo L_b(PSULIelt LiLiL_. GLOML& L_Lg L_[, 5 LLOM (IPHUL| ent Cie(Q)L_mதவிர 39.1 GlTOY6(Q)red) wD6 erdoTHIT LO SOUT 68)LOM ITU 1) OOLivi) )L_(h. 1966-67 FDI, 68oT HITLOSI 39.1 Gal IT1h]VHOOuUTMICLPகிைரயDI, OL eT (Olah)HHIOT. 9 5] 19.74 Gal IT(Q)(9)I] FIG IM69)1H51h] I]OU60T, 10.05 Gal Od(9)(9) LOL6). rursoBING)tDh,(9) 1)1h) 61 60THLOM 3.85 Gal ITIh]VHOCoM Ss] IT T6TIDGCOLI1h] MI]OU60OlFW HOT. Q)bOULP HHoTHIT LOSI H1967-1968 OU (h LOITh 60 BOS TL TL6mDh . 6TH] TOSI (QQ)uOuLOUTGLOMLCLPகிைரயDh OU CLPOlFW1h] 6Uவிவசாய1h] 6V6TOOTLஅைதCLP OF THATda((Q)wWTMI , | HOODH CLPou!(Q)VITLOUI (1h FL L 1961, uifle 456& Lou red! LiLi2 LUDSQ)WieTMI Ou S6T(h) HH. DI oOU (h LOஅதிகாாி6TH] TLDSOITGLO MOUT HFhlTT]HI OTOMI. HHOTLIMCWed(Lpen MஉதவிDf, 6FOOT வாி9 515 7 rl2 FHTO2_MIO)FWHJor. HBS2 FHTOoT HITHFTLILITWI HGLW6ev (O)FWIWILILI, HBSGCWevd(LpeSy ITLILIT Ih 51HHID_MILILI, DB 6I0 D_MILILIQ)(hCLOM) L(LPL9OU5H] O. Boy hsoCawood GirIh]Oou) BLILOUT IவிவசாயLIWI6OTL(9) (ih6TOOTLஅதிக(Lp bb]WIO) BIT (h, பிறGLP hlonovPFTSSLILIL9 Ih IவிவசாயIh]Oஎன(UpO)FWIHIO. (Q)euSITLILI 2 mivivie(9) (LOM MJITLILOLILD [I (Q)MOUFh TLILIT UஉதவிFOO VOUDDILILI. HT LILITUS)உதவிOO OVh 51HHIO2_ MI LIL2 |6dT, Ih IT1h] OV சிலwu) truuilft__ouuLt6ToHITT 6001 LOL_அைதவிவசாயநிலமாகA (Q)Wie60T , HUM!6ahlOVHOவிவசாயநிலமாகA ( (அ) SI [5 [hl(GRLOM FN MIF (ஆ) Dh] OUHOOUT bl (HD6TH] TLO S/வாிOlF oy] 6T6LIWI6STLITLOU IT Ml(6ToQI] 6T6D, (இ) D> Ib [hlFh 6LOM LIGOO, (உ) 1h] 605(LP15, HMOMENWILOM 61d] ITLIWI6O (ஊ) FH Fy] WILost (எ) OUI (Hon Mm wi(a ortleor9 [Ih]6T6660) LILIUENHBLILIHHHLILGuITrONT 6Bey Ba6) & 6st6Q1h] விவசாயநிலமாக660) BH (9)W6ToFo)Ih 51HAH2 micivil(LP 2 MIOlF WIKI. OUI (1h LFL Luilit 256(1)6& L2 WITd|WOTMHH| QQ)MOU6TH] TLOSID GLDev (LO)FWIWILILI2 Wh d|Worms dMLPOVO (2) (soir 66T (LP[. (i) ©) TLL omOVO BIT on]MBLIL1h] 6V, LDL) LILT Gus(9) hd) wவிவசாயநிலமாக<9 [5 (Q)e6TOOTLDI IIb] 'CLP OFTHH' 6ToMent Wien mMIn bBsஇயலாததாகிறதா? (ii) H OVO HI1h] UVou] SLILIL_Fs] 6D2 LIM WICLP DHT UHH! OOoulev| ort] 5H LILIL? 2_UWIIT Ih 1h]VHOHUW STLHSHsDh] OUHOOU6NBLILேசாதைனயாக61 (h HAI © 6166T6FoIGLOML(9) 7CBee] 6b (WEIHTT (/வாிOF YI HHILஆதரவாகSH ITOULD MI dஅதைனod] THOUI (HIOD M(9) LD CLD 6HIT HOF WIKI . > Jg (Q) 1h HlLGLev(Lpem D1 ILOHBA! 1.1 a)1h] விவசாயநிலமா? 9 ovE? 6TOOFihI 6T (LpDI,. HHHவினாவிைன626) ©OULD ddDH5DHOULD dF hIBHMLOM G5 LD Ih]6)a Tr6D(Lp6)FU(9)w. Ih 5] WOOTMHoueu(IPLyவரபலOl TL_IrlONT 6பாிசீலைனOF WIIG(Lp6)FUGor 6. [1014-H, 1015-A] 1.2 a)lOO LO அதிகol] onoll mMm6To6aITT 6LOL_Dh] OUHOவிவசாய1h] (Q)eஎனBa (Lp L. [1014-F] 2. (9)[hl OO 6)F69LD 6GTIrL_DIMOWHHI. (9) Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, MADRAS versus GEMINI PICTURES CIRCUIT PVT. LTD. [[1996] 3 S.C.R. 1008] (1996) A COMMISSIONER OF INCOME TAX, MADRAS v. GEMINI PICTURES CIRCUIT PVT. LTD. B MARCH 27, 1996 (B.P. JEEVAN REDDY ANDS. SAGHIR AHMAD, JJ.] Income Tax Act, I961 : Sections 2 (14)(iii), 45 and 47(viii)-!ncome Tax liability as capital C gain from ''Agiicultural Land in India "which is purchased and subsequently sold, will be alloweJ,--Mere fact that a p01tion of the said land· in heart of city being used for raising bananas and vegetables as stop gap activity will not make the land "Agiiculture Land'c._J'Agiicultural Land in India" whether a capital asset-Factors Relevant for the purpose-Nature and character of D land, environment and situation--lntention of the assesses at the time of purc!zase--Previous, present and future use of land-Pote_ntial value, Revenue Records of land-Cun1ulative consideration of all the relevant facts tobe taken into account. A property comprising of 70 acres, 16 grounds 825 sq. ft situated in E the heart of Madras city, was purchased by one R in 1944. He sold the land to an extent of 79 ground 242 sq. ft, roughly four acres out of it to the respondent-assessee under a registered sale-deed dated 27.10.1950 for a consideration of Rs. 5,53,705. The land comprised of a hotel building as well. After 1mrchasing the said property, the assessee constructed two F buildings over an extent of 20 grounds towards north. A common road of a width of 25ft was also formed at the western extremity of the property; the road took away 7.6. grounds. An extent of 9.8. grounds was kept as frontage for the building. Excluding the area covered by three buildings, their frontage and the road, an extent of 39.1 grounds was still left vacant and the assessee was raising bananas and growing vegetables thereon. G In the years 1966-67, the asscssee executed three sale deeds. 19.74 grounds was sold to India Cements Limited. 10.05 grounds was sold to Imperial Tobacco Company of India Limited and 3.85 grounds was sold · to Handicrafts Emporium. All these sale deeds were in respect of the H vacant land comprised in 39.1 grounds. 1008 In the proceedings relating to assessment year 1967-68, the assessee A contented that the land sold under the aforesaid saledeeds, being an agricultural land, does not constitute "capital asset11 and therefore the profits arising from its sale is not exigible to tax under Sec. 45 of the Income Tax Act, 1961. The Income Tax oflicer rejected the contention. On appeal, the appellate Assistant Commissioner aflirmed the view taken by B the Income Tax Oflicer. On further appeal to the Tribunal, there was a difference of opinion between the Accountant Member and the Judicial Member. The Accountant Member attached great importance to the fact that the land in question was under cultivation on the date of sale and other circumstances do not detract from the sale position. In view of the difference of opinion, the matter was referred to the Vice-President of C Tribnnal. The Vice President agreed with Judicial member. The Vice President observed that the actual user is not conclusive and held that an urban land does not become an agricultural land because some cultivation is done thereon. He referred to relevant circumstances, viz., (a) the en-vironment and situation (b) the intention of the asses see at the time of D purchase (c) the nature and character of the land (d) the previous and present and future use to which land is put (e) its potential value. (I) the fact that it was registered as municipal land in municipal record and not recorded as agricultural land; and hence held that it can not be treated as an agricultural land. E On reference U/s 256(1) of the Act, the two questions which were referred to the High Court at the instance of the respondent assessee; were as under; "(i) Whether, on facts and in the circumstances of the case the land sold during the year of account was not Agricultural land in India during the year of assessment and hence not liable to be excluded from the definition of the words 'Capital Asset''! F Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, MADRAS versus GEMINI PICTURES CIRCUIT PVT. LTD. [[1996] 3 S.C.R. 1008] (1996) നിരാകരണപതം പ്രാദേശികഭാഷയില്‍ വിവര്‍ത്തനംചെയ്തവിധിന്യായംഭാരതസര്‍ക്കാർസ്ഥാപനമായഎ.ഐ.സി.ടി.ഇ.യുടെഅനുവാദിനിഎന്നനിര്‍മ്മിതകേരളബുദധാധിഷ്ഠിതവിവര്‍ത്തനഉപകരണത്തിന്റെസഹായത്താടെഹൈക്കോടതിയിലെഐ.റ്റി.ഡയറക്ടറേറസാധൂകരിച്ചിട്ടുളളതാകുന്നു.എന്നിരുന്നാലും,ഇതിന്റെഉളളടക്കത്തിൽആശയപരമായയോസാംഗത്യപരമായയോവ്യാകരണപരമായയോആഖ്യാനപരമായയോതെറ്റുകൾകടന്നുകൂടാൻസാധ്യതയുളളതാണ്.ഈതര്‍ജ്ജമകേവലംവ്യവഹാരകക്ഷികളുടെയുംപപൊതുജനങ്ങളുടെയുംപപൊതുവായഅറിവിലേകഉപയയോഗപ്പെടുത്തുവാന്‍ വേണ്ടിമാത്രംഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ളതുമാണ്‌. ഔദ്യോഗികവുംപ്രായയോഗികവുമായഎല്ലാആവശ്യങ്ങള്‍ക്കുംവിധിനിര്‍വഹണനടപ്പാക്കലുകള്‍ക്കുംപ്രസ്തുതവിധിന്യായത്തിന്റെഇംഗ്ലീഷ്പതിപആധികാരികവുംഅന്തിമവുംആയിരിക്കും. കമ്മീഷണർഓഫ്ഇൻകംടാക്സ, മദ്രാസ് v. ജെമിനിപിക്ചർസ്സർക്യൂട്ടപ്രൈവറ്റലിമിറ്റഡ്. മാർച്ച27,1996 [ജസ്റ്റിസ്ബി.പി. ജീവൻറെഡ്ഡി, ജസ്റ്റിസ്എസ്.സഘീർഅഹമ്മദ്] ഇൻകംടാക്‌സ്നിയമം, 1961: 2(14) (3) , 45 , 47(8) എന്നീവകുപ്പുകൾ- വാങ്ങിയതുംപിന്നീട്വിറ്റതുമായ“ഇന്തയിലെകൃഷിഭൂമിയിൽ” നിന്നുള്ളമൂലധനലാഭത്തിൻ്റെആദായനികുതിബാധ്യതഅനുവദിക്കുന്നതായിരിക്കും-നഗരത്തിൻ്റെഹൃദയഭാഗത്തുള്ളഭൂമിയിലെഒരുഭാഗത്തതാൽക്കാലികമായിവാഴക്കൃഷിയുംപച്ചക്കറിക്കൃഷിയുംകൊണചെയ്തിരുന്നുഎന്നഒറ്റവസ്തുതക്ടആആഭൂമി“കൃഷിഭൂമി” ആകില്ല-“ഇന്തയിലെകൃഷിഭൂമി”ഒരുമൂലധനസ്വത്താണണോ?-ആവശ്യത്തിനായിപ്രസക്തമായവസ്തുതകൾ-ഭൂമി,പരിസ്ഥിതി,സാഹചര്യംഎന്നിവയുടെപ്രകൃതവുംസ്വഭാവവും-ഭൂതം,ഭാവി,വർത്തമാനംഇവയിലെഭൂമിയുടെഉപയയോഗം- സാധ്യതയുള്ളമൂല്യം, ഭൂമിയെസംബന്ധിച്ചധനകാര്യരേഖകൾ-എല്ലാപ്രസക്തവസ്തുതകളെയുംഒന്നായികണക്കിലെടുക്കേണ്ടതുണ്ട ആർഎന്നവ്യക്തി, മദ്രാസ്സിറ്റിയുടെഹൃദയഭാഗതതസ്ഥിതിചെയ്യുന്ന70ഏക്കർ, 16 ഗ്രൗണട, 825 ചതുരശ്രയടിവ്യാപ്തിയുള്ളഒരുവസ്തുവാങ്ങുകയുണ്ടായി.അദ്ദേഹംആഭൂമിയിൽ79 ഗ്രൗണട, 24 ചതുരശ്രയടി, അതായത്ഉദ്ദേശം4ഏക്കററോളംഉള്ളഒരുഭാഗംഎതിർകക്ഷിയുംനികുതിദാതാവുംആയവ്യക്തിക27.10.1950 തീയതിയിൽനടപ്പാക്കിയഒരുരജിസ്റ്റർഡ്വില്പനക്കരാർവഴി,5,53,705രൂപഎന്നതുകയവിൽക്ുയുണ്ടായി. പ്രസ്തുതഭൂമിയിൽഒരുഹഹോട്ടൽകെട്ടിടവുംഉണ്ടായിരുന്നു. ഭൂമിവാങ്ങിയതിന്ശേഷംനികുതിദാതാവ്20ഭാഗതവടക്കുവശതഗ്രൗണടസ്ഉള്ളരണ്ടുകെട്ടിടങ്ങൾ നിർമ്മിക്ുയുണ്ടായി. 25 അടിവീതിയുള്ളഒരുപപൊതുററോഡ്വസ്തുവിൻ്റെപടിഞ്ഞാറേഅറ്റത്തായിനിർമ്മിക്കപ്പെടുകയുണ്ടായി;ആററോഡിന്7.69.8ഭാഗംഗ്രൗണടസ്വ്യാപ്തിയുണ്ടായിരുന്നു.ഗ്രൗണടസ്വ്യാപ്തിയുള്ളകെട്ടിടത്തിൻ്റെമുൻഭാഗമായിനിലനിർത്തി.ഈമൂനകെട്ടിടങ്ങളുടെയുംമുൻഭാഗത്തിൻ്റെയുംററോഡിൻ്റെയുംവിസ്തീർണ്ണംഒഴിച്ചുനിർത്തിയാലും,3.91ഗ്രൗണടസ്വീണ്ടുംബാക്കിയുണ്ടായി,അവിടെനികുതിദാതാവ്വാഴയുംപച്ചക്കറികളുംകൃഷിചെയ്തുവന്നു. 1966-67 വർഷങ്ങളിൽനികുതിദാതാവ്മൂനനവില്പനക്കരാറുകൾനടപ്പാക്കി.19.74 ഗ്രൗണടസ്സ്ഥലംഇനതാസിമൻറസ്ലിമിറ്റഡിന്വിൽക്കപ്പെട്ടു. 10.05ഗ്രൗണടസ്ഇമ്പീരിയൽടടൊബാക്കോകമ്പനിഓഫ്ഇനതാലിമിറ്റഡിനും3.85ഗ്രൗണടസ്ഹാൻഡിക്രാഫ്ററസ്എമ്പോറിയത്തിനുംവിറ്റു. ഈവില്പനക്കരാറുകൾഎല്ലാംതന്നെ39.1 ഗ്രൗണടസ്വിസ്തൃതിയുണ്ടായിരുന്നഒഴിഞ്ഞുകിടക്കുന്നസ്ഥലങ്ങളെസംബന്ധിച്ചായിരുന്നു. മേൽപ്പറഞ്ഞവില്പനക്കരാറുകൾഅനുസരിചചവിൽക്കപ്പെട്ടഭൂമികൾകൃഷിഭൂമിആയതിനാൽ, അവ“മൂലധനസ്വതത” ആകില്ലെന്നും, 1961-ലെആദായനികുതിനിയമത്തിൻ്റെ45-ാംവകുപ്പനുസരിചഅവയിൽനികുതിചുമത്താനാകില്ലെനുമാണ്1967-68 മൂല്യനിർണയവർഷവുമായിബന്ധപ്പെട്ടനടപടിക്രമങ്ങളിൽനികുതിദാതാവ്വാദിച്ചത്. ആദായനികുതിഉദ്യോഗസ്ഥൻഈവാദംനിരസിച്ചു. അപ്പീലിൽഅപ്പലേററഅസിസ്റ്റൻറകമ്മീഷണർആദായനികുതിഉദ്യോഗസ്ഥൻ്റെവീക്ഷണംശരിവെച്ചു. ട്രൈബ്യൂണലിൽവീണ്ടുംഅപ്പീൽവന്നപ്പോൾ,അക്കൗണ്ടൻഅംഗവുംജുഡീഷ്യൽഅംഗവുംതമ്മിൽഒരുഅംഗംഅഭിപ്രായവ്യത്യാസംഉണ്ടായി.അക്കൗണ്ടൻവില്പനാദിവസംതർക്കഭൂമിയികൃഷിനടക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നുഎന്നവസ്തുതകവലിയപ്രാധ്യാന്യംകകൊടുക്ുയുംമറ്റുസാഹചര്യങ്ങളളൊന്നുംവില്പനയെസംബന്ധിച്ചനിലപാടിനെറദചെയ്യുന്നില്ലെന്നുംഅഭിപ്രായപ്പെട്ടു.അഭിപ്രായവ്യത്യാസംകണക്കിലെടുതതവിഷയംട്രൈബ്യൂണലിൻ്റെവൈസ്പ്രസിഡൻ്റിനെഏൽപ്പിച്ചു. വൈസ്പ്രസിഡൻറജുഡീഷ്യൽഅംഗവുമായിയയോജിച്ചു. ഭൂമിയുടെയഥാർത്ഥഉപയയോഗമെന്തെന്നത്വ്യക്തമല്ലഎനനവൈസ്പ്രസിഡൻറനിരീക്ഷിച്ചു, ഒരുനഗരഭൂമിയിൽകുറചചകൃഷിനടന്നിരുന്നുഎന്നത്കകൊണ്ടുമാത്രംഅവകൃഷിഭൂമിആകുന്നില്ലഎന്നുവിധിച്ചു.അദ്ദേഹംപ്രസക്തമായചിലസാഹചര്യങ്ങൾചൂണ്ടിക്കാട്ടി.എ)പരിസ്ഥിതിയുംസാഹചര്യവുംബി)വാങ്ങുന്നവേളയിൽനികുതിദായകൻ്റെഉദ്ദേശ്യംസി) ഭൂമിയുടെപ്രകൃതവുംസ്വഭാവവുംഡി) മുൻപ്,നിലവിൽഅല്ലെങ്കിൽഭാവിയിൽഭൂമിയുടെഉപയയോഗംഎങ്ങനെഇ) അതിൻ്റെമൂല്യത്തിൻ്റെസാധ്യതകൾഎഫ്) ഭൂമിമുൻസിപ്പൽരേഖകളിൽമുൻസിപ്പൽഭൂമിയായിട്ടായിരുന്നുരേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നത്അല്ലാതെകൃഷിഭൂമിയായിട്ടല്ല;അതിനാൽഅതിനെകൃഷിഭൂമിയായികണക്കാക്കാനാവില്ലെനനവിധിച്ചു. എതിർകക്ഷിയായനികുതിദാതാവിൻ്റെആവശ്യപ്രകാരംനിയമത്തിലെ256(1),വകുപഅനുസരിചരണ്ടുചചോദ്യങ്ങൾഹൈക്കോടതികമുന്നിലേകഅയച്ചിരുന്നു. അവതാഴെപ്പറയുന്നു; Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, MADRAS versus GEMINI PICTURES CIRCUIT PVT. LTD. [[1996] 3 S.C.R. 1008] (1996) (इंगजी भाषेतील नायनिर्णयाचा मराठी भाषेत अनुवाद) [१९९६] ३ एस. सी. आर. १००८ आयकर आयुक्त, मद्रास -विरुद्ध-जेमिनी पिक्चर्स सर्किट प्रायव्हेट लिमिटेड [बी. पी. जीवन रेड्डी आणि एस. साघिर अहमद, न्या. न्या.] आयकर अधिनियम १९६१ : कलमे २(१४) (तीन), ४५ आणि ४७(आठ) - खरेदी केलेल्या आणि नंतर विकलेल्या"भारतातील कृषी जमिनि" तून भांडवली लाभ म्हणणून आयकर दायित्व, अनुज्ञात करण्यात येईल -शहराच्या मध्यभागी स्थित उक्त जमिनीचा काही भाग अंतरिम उपक्रम म्हणणून केळीच्यालागवडीसाठी आणि भाजीपाला पिकविण्यासाठी वापरण्यात येत आहे हि केवळ वस्तुस्थितीजमिनीस "कृषी जमीन" बनविणणार नाही - "भारतातील कृषी जमीन" भांडवली मत्ता आहे किंवा कसे- प्रयोजनासाठी संबद्ध कारणणीभूत गोष्टी - जमिनीचे स्वरूप आणि गुणणधर्म , सभोवतालची परिस्थितीआणि स्थितीविशेष - खरेदीच्या वेळी निर्धारितीचा उद्देश - जमिनीचा पूर्वीचा, विद्यमान आणि भावीवापर - संभाव्य मूल्य, जमिनीच्या महसूल नोंदी - विचारात घ्यावयाच्या सर्व संबंधित तथ्यांचा संचयीविचार करणणे. मद्रास शहराच्या मध्यभागी स्थित ७० एकर, १६ ग्राउंड्स, ८२५ चौरस फिट क्षेत्रफळ समाविष्टअसलेली मालमत्ता सन १९४४ मध्ये 'आर' व्यक्तीने खरेदी केली होती. त्यापैकी ७९ ग्राऊंड्स २४२चौरस फिट, स्थूलमानाने चार एकर जमीन त्याने उत्तरवादी-निर्धारिती यास रु. ५,५३,७०५/- च्यामोबदल्यात नोंदणणीकृत विक्री पत्र, दिनांक २७.१०.१९५० अन्वये विकली. हॉटेल इमारत तसेच ...समाविष्ट असलेली जमीन. उक्त मालमत्ता खरेदी केल्यावर, निर्धारितीने त्यांची उत्तरेकडील २०ग्राऊंड्सच्या जमिनीवर दोन इमारती बांधल्या. मालमत्तेच्या पश्चिम टोकाला २५ फिट रुंदीचा सामाईकरस्ता सुद्धा तयार करण्यात आला; रस्त्याने ७.६ ग्राऊंड्स ची जागा घेतली. ९.८ ग्राऊंड्स क्षेत्रफळ असलेली जमीन इमारतीसाठी दर्शनी भाग म्हणणून ठेवण्यात आली. तीन इमारती, त्यांचा दर्शनी भागआणि रस्ता यांनी व्यापलेले शेत वगळून, ३९.१ ग्राऊंड्स क्षेत्रफळ असलेली जमीन अजूनही रिकामीहोती आणि निर्धारिती त्यावर केळीची लागवड आणि भाजीपाला पिकवीत होता. १९६६-६७ या वर्षांमध्ये, निर्धारितीने तीन विक्री पत्रे निष्पादित केली. १९.७४ ग्राऊंड्स चीजमीन ‘इंडिया सिमेंट् स लिमिटेड’ यांना विकली होती. १०.०५ ग्राऊंड्स ची जमीन’ इम्पेरियल टोबॅकोकंपनी ऑफ इंडिया लिमिटेड’ यांना विकली होती आणि ३.८५ ग्राऊंड्स ची जमीन हॅंडिक्राफ्ट्सएम्पोरियम यांना विकली होती. हि सर्व विक्री-पत्रे ३९.१ ग्राऊंड्स च्या जमिनीत समाविष्ट असलेल्यारिकामी जागेबाबत होत्या. १९६७-६८ या निर्धारणण वर्षाशी संबधीत कार्यवाहीत, निर्धारितीने युक्तिवाद केला की पूर्वोक्तविक्री-पत्रांनुसार विकलेली जमीन ही कृषी जमीन असल्याने, ती "भांडवली मत्ता" होत नाही आणित्यामुळे, तिच्या विक्रीतून मिळणणारा नफा आयकर अधिनियम, १९६१ च्या कलम ४५ खालीकरनिर्धारणणासाठी पात्र नाही. आयकर अधिकाऱ्याने तो युक्तिवाद फेटाळला. अपील दाखलकेल्यावर, अपिलीय सहाय्यक आयुक्तांनी आयकर अधिकाऱ्याने घेतलेल्या दृष्टिकोनाला दुजोरादिला. न्यायाधिकरणणाकडे आणणखी अपील दाखल केल्यावर, लेखापाल सदस्य आणि न्यायिकअधिकारी यांच्यात मतभेद होते. प्रश्नास्पद जमिन विक्रीच्या दिनांकास लागवडीखाली होती आणिइतर परिस्थती विक्रीची स्थिती काढून घेत नाही या वस्तुस्थितीला लेखापाल सदस्याने खूप महत्त्वदिले. मतभेद लक्षात घेता, प्रकरणण न्यायधिकरणणाचे उपाध्यक्ष यांच्याकडे निर्णयार्थ सोपविण्यातआले. उपाध्यक्ष हे न्यायिक सदस्यांच्या मताशी सहमत झाले. उपाध्यक्षांनी प्रत्यक्ष वापरकर्ता हानिर्णायक नाही असा विचार व्यक्त केला आणि निर्णय दिला की नागरी जमिनीवर काही लागवडकेल्याने ती जमीन कृषी जमीन होत नाही. त्यांनी संबंधित परिस्थती, अर्थात, (ए) सभोवतालचीपरिस्थिती व स्थितीविशेष, (बी) खरेदीच्या वेळी निर्धारितीचा उद््ेश, (सी) जमिनीचे स्वरूप आणिगुणणधर्म, (डी) जमिनीचा आधीचा, विद्यमान आणि भावी वापर, (इ) तिचे संभाव्य मूल्य, (एफ)नगरपालिकेच्या अभिलेखात तिची नोंदणणी नगरपालिका जमीन म्हणणून करण्यात आली होती, कृषीजमीन म्हणणून करण्यात आली नव्हती ही वस्तुस्थिती संदर्भित केली, आणि म्हणणून, निर्णय दिला कीतिला कृषी जमीन म्हणणून मानले जाऊ शकत नाही. अधिनियमाच्या कलम २५६(१) खाली निर्देशन दाखल केल्यावर, उत्तरवादी निर्धारितीच्यासांगण्यावरून, उच्च न्यायालयाकडे जे दोन प्रश्न विचारार्थ पाठविले होते, ते खालील प्रमाणणे होते; (एक) प्रकरणणाच्या तथ्यांवरून आणि परिस्थितीत, लेखांकन वर्षात विकलेली जमीन निर्धारणणवर्षात ‘भारतातील कृषी जमीन’ नव्हती आणि म्हणणून "भांडवल मत्ता " शब्दाच्या व्याख्येतूनवगळण्यास पात्र नव्हती किंवा कसे? (दोन) जमिनीची विक्री केल्यावर वसूल केलेल्या आधिक्याला भांडवली लाभातून सूटदिलेली नाही किंवा कसे? Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, MADRAS versus GEMINI PICTURES CIRCUIT PVT. LTD. [[1996] 3 S.C.R. 1008] (1996) ఆదాయపుపన్నుచట్టం, 1961: సెక్షన్లు2 (14)(iii), 45 మరియు47(viii) –"భారతదేశంలోని వ్యవసాయ భూమి" నుండి కొనుగోలు చేసి,తరువాత విక్రయించే మూలధన లాభంగా ఆదాయపు పన్నుబాధ్యత అనుమతించబడుతుంది- నగరం నడిబొడ్డున ఉన్నభూమిలో కొంత భాగాన్ని అరటిపండ్లు, కూరగాయల పెంపకానికితాత్కాలిక కార్యకలాపంగా ఉపయోగించడం వల్ల భూమి"వ్యవసాయ భూమి" గా మారదు - "భారతదేశంలో వ్యవసాయభూమి" అనేది మూలధన ఆస్తినా- ఈ ప్రయోజనం కోసంసంబంధిత అంశాలు – భూమి యొక్క లక్షణము మరియు స్వభావం,-పరిసరంమరియుపరిస్థితికొనుగోలుసమయంలోమదింపుదారులఉద్దేశం- భూమియొక్కమునుపటి, ప్రస్తుతమరియుభవిష్యత్తుఉపయోగం- సంభావ్యవిలువ, భూమియొక్కరెవెన్యూరికార్డులు- పరిగణనలోకితీసుకోవలసినఅన్నిసంబంధితవాస్తవాలనుసమిష్టిగా పరిశీలించడం. మద్రాసునగరంనడిబొడ్డునఉన్న70ఎకరాల16గ్రౌండ్స్825 చదరపుఅడుగులస్థలాన్ని1944లోఆర్అనేవ్యక్తికొనుగోలుచేశారు. 27.10.1950నాటిరిజిస్టర్డ్సేల్డీడ్కింద79 గ్రౌండ్242 చదరపుఅడుగులవిస్తీర్ణంలోఉన్నభూమిని, అందులోసుమారునాలుగు-ఎకరాలనురూ.5,53,705కుప్రతివాదిమదింపుదారుకివిక్రయించాడు. ఆస్థలంలోహోటల్భవనంకూడాఉంది. ఆఆస్తినికొనుగోలుచేసిన తరువాత, మదింపుదారుఉత్తరంవైపు 20గ్రౌండ్స్విస్తీర్ణంలోరెండుభవనాలనునిర్మించారు. ఆస్తియొక్క పశ్చిమచివరలో వద్ద 25అడుగులవెడల్పుగల ఒక ఉమ్మడిరహదారికూడా ఏర్పడింది; ఈరహదారి7.6గ్రౌండ్స్నుతీసుకొన్నది.భవనానికి9.8గ్రౌండ్స్విస్తీర్ణంంముదుభాగంగాఉంచబడింది. మూడుభవనాలుఉన్నప్రాంతం, వాటింముదుభాగంమరియురహదారితోనిండిన ప్రాంతాన్నిమినహాంయిచి, 39.1 గ్రౌండ్స్ఇంకాఖాళీగామిగింలిదిమరియుమదింపుదారుదానిలో అరటిపండ్లుమరియుకూరగాయలనుంపెచుతున్నారు. 1966-67 సంవత్సరాల్లో, మదింపుదారుమూడుఅమ్మకపుపత్రాలనుఅమలుచేశారు. 19.74 గ్రౌండ్స్నుఇండియాసిమెంట్స్లిమిటెడ్కువిక్రయించారు.10.05గ్రౌండ్స్నుఇంపీరియల్టొబాకోకంపెనీఆఫ్ఇండియాలిమిటెడుకు, 3.85గ్రౌండ్స్నుహ్యాండీక్రాఫ్ట్స్ఎంపోరియంకువిక్రయించారు. ఈఅమ్మకపుపత్రాలన్నీ39.1గ్రౌండ్స్ఖాళీభూమికిసంబంధించినవి. 1967-68మదింపుసంవత్సరానికిసంబంధించినప్రొసీడింగ్స్లో, పైనపేర్కొన్నఅమ్మకపుపత్రాలకిందవిక్రయించినభూమి, వ్యవసాయభూమికావడంతోఅది"మూలధనఆస్తి" గాపరిగణించబడదని, అందువల్లదానిఅమ్మకంద్వారావచ్చేలాభాలుఆదాయపుపన్నుచట్టం,1961 లోనిసెక్షన్45 ప్రకారంపన్నుపరిధిలోకిరావనివాదించారు. ఈవాదననుఆదాయపుపన్నుశాఖఅధికారితోసిపుచ్చారు.అప్పీలుపైఅప్పీలేట్అసిస్టెంట్కమిషనర్ఆదాయపుపన్నుఅధికారిఅభిప్రాయాన్నిధృవీకంరిచారు. ట్రిబ్యునల్కుఅప్పీల్చేసినప్పుడుఅకౌంటెంట్సభ్యుడుమరియుజ్యుడీషియల్సభ్యుడుమధ్యభిన్నాభిప్రాయంఉంండిది.ప్రశ్నార్థకమైనభూమిఅమ్మకపురోజునసాగులోఉందిమరియుఇతరపరిస్థితులుఅమ్మకపుస్థితినుంచితీసివేయవుఅనేవాస్తవానికిఅకౌంటెంట్సభ్యుడుచాలా ప్రాముఖ్యతఇచ్చారు. అభిప్రాయభేదాలదృష్ట్యాఈవిషయాన్నిట్రిబ్యునల్ఉపాద్యక్షుడుదృష్టికితీసుకెళ్లారు. జ్యుడీషియల్సభ్యుడుతోఉపాధ్యక్షుడుఏకీభవించారు.వాస్తవవినియోగదారుడునిశ్చయాత్మకంకాదని, దానిలోకొంతసాగుచేయడంవల్లపట్టణభూమివ్యవసాయభూమిగామారదనిఉపాధ్యక్షుడుఅభిప్రాయపడ్డారు.సంబంధితపరిస్థితులనుఆయనప్రస్తావించారు, అవి: (ఎ) పరిసరంమరియుపరిస్థితి(బి)కొనుగోలుసమయంలోమదింపుదారుయొక్కఉద్దేశ్యం(సి)భూమియొక్కలక్షణముమరియుస్వభావం(డి) భూమియొక్కమునుపటి, ప్రస్తుతమరియుభవిష్యత్తుఉపయోగం(ఇ) దానిసంభావ్యవిలువ. (ఎఫ్) మునిసిపల్రికార్డులోమునిసిపల్భూమిగానమోదుచేయబడిందిమరియువ్యవసాయభూమిగానమోదుచేయబడలేదు; అందువల్లదీనినివ్యవసాయభూమిగాపరిగణించలేమనిఅభిప్రాయపడ్డారు. చట్టంలోని256(1) ప్రకారంప్రతివాదిఅభ్యర్థనమేరకుహైకోర్టుకురెఫర్చేసినరెండుప్రశ్నలు; అవిఈక్రిందివిధంగాఉన్నాయి; (ii) భూములఅమ్మకంద్వారాసమకూరినమిగులుమూలధనలాభాలనుంచిమినహాంయిచబడలేదా? ఈప్రశ్నలకుహైకోర్టుమదింపుదారునికిఅనుకూలంగామరియురెవెన్యూకువ్యతిరేకంగాసమాధానంఇచ్చింది;మరియుభూమియొక్కవాస్తవవినియోగదారుప్రధానంగానిర్ధారణపరీక్షకుఆధారంఅవుతారనిఅభిప్రాయపడింది. హైకోర్టుఉత్తర్వులకు వ్యతిరేకంగాప్రస్తుతఅప్పీలుకురెవెన్యూమొగ్గుచూపింది.అప్పీలునుఅనుమతించినఈకోర్టు నిర్ణంయిచారు: 1.1.ఒక భూమి వ్యవసాయభూమిఅవుంతుదాలేదా అనేదితప్పనిసరిగావాస్తవంయొక్కప్రశ్న. ఆ కేసుయొక్క వాస్తవాలుమరియుపరిస్థితులనుపరిగణనలోకితీసుకునిప్రతికేసులో ఈ ప్రశ్నకుసమాధానంఇవ్వాలి.న్యాయస్థానంవాటన్నింటినీపరిగణనలోకి-తీసుకొనిప్రశ్నకుసమాధానం ఇవ్వాలిఒక మూల్యాంకనంప్రక్రియ.సంబంధితవాస్తవాలన్నింటినీసంచితంగా్పరిగణనలోకితీసుకోవడంపైనిషకర్షనుంపొదాలి. [1014-హెచ్, 1015-ఎ] 1.2.ఇది అధిక ధరకువిక్రయించబడిందనేవాస్తవంవ్యవసాయేతరవినియోగానికిదానిసామర్థ్యాన్నిసూచిస్తుంది. [1014-ఎఫ్] Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, MADRAS versus GEMINI PICTURES CIRCUIT PVT. LTD. [[1996] 3 S.C.R. 1008] (1996) ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਕਮਮਸ਼ਨਰ, ਮਦਰਾਸ ਬਨਾਮ ਜੇਮਮਨੀ ਮਿਕਚਰਸ ਸਰਕਟ ਿਰਾਇਵੇਟ ਮਿਮਮਟੇਡ 27 ਮਾਰਚ, 1996 [ਬੀ.ਿੀ. ਜੀਵਨ ਰੈਡੀ ਅਤੇ ਸ. ਸਗੀਰ ਅਮਿਮਦ, ਜੇ.ਜੇ.] ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ, 1961: iiiਸੈਕਸ਼ਨ 2 (14)(), 45 ਅਤੇ 47(viii) "ਭਾਰਤ ਮਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਜ਼ਮੀਨ" ਤੋਂ ਿ ੂੰਜੀਗਤ ਿਾਭ ਵਜੋਂ ਆਮਦਨ ਕਰ ਦੇਣਦਾਰੀ, ਜੋ ਮਕ ਖਰੀਦੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਮਵਿੱਚ ਵੇਚੀ ਜਾਂਦੀ ਿੈ, ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਮਸਰਫ਼ ਇਿ ਤਿੱਥ ਮਕ ਇਸ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਇਿੱਕ ਮਿਿੱਸਾ ਕੇਿੇ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਨ ੂੰ ਸਟਾਿ ਗੈਿ ਗਤੀਮਵਧੀ ਵਜੋਂ ਉਗਾਉਣ ਿਈ ਵਰਮਤਆ ਜਾ ਮਰਿਾ ਸ਼ਮਿਰ ਜ਼ਮੀਨ ਨ ੂੰ "ਖੇਤੀ ਭ ਮੀ" ਨਿੀਂ ਬਣਾਏਗਾ - "ਭਾਰਤ ਮਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਭ ਮੀ" ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਿ ੂੰਜੀ ਸੂੰਿਿੱਤੀ-ਉਦੇਸ਼ ਿਈ ਢੁਕਵੇਂ ਕਾਰਕ, ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਕੁਦਰਤ ਅਤੇ ਚਮਰਿੱਤਰ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਸਮਥਤੀ- ਦਾ ਇਰਾਦਾ। ਖਰੀਦ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮੁਿਾਂਕਣ ਭ ਮੀ ਦੀ ਮਿਛਿੀ, ਵਰਤਮਾਨ ਅਤੇ ਭਮਵਿੱਖ ਦੀ ਵਰਤੋਂ-ਸੂੰਭਾਵੀ ਮੁਿੱਿ, ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਮਾਿ ਮਰਕਾਰਡ - ਮਧਆਨ ਮਵਿੱਚ ਰਿੱਖੇ ਜਾਣ ਵਾਿੇ ਸਾਰੇ ਸੂੰਬੂੰਮਧਤ ਤਿੱਥਾਂ ਦਾ ਸੂੰਚਤ ਮਵਚਾਰ। ਮਦਰਾਸ ਸ਼ਮਿਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਮਵਿੱਚ ਸਮਥਤ 70 ਏਕੜ, 16 ਜ਼ਮੀਨੀ 825 ਵਰਗ ਫੁਿੱਟ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ, ਇਿੱਕ ਆਰ ਦੁਆਰਾ 1944 ਮਵਿੱਚ ਖਰੀਦੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ 79 ਜ਼ਮੀਨ 242 ਵਰਗ ਫੁਿੱਟ ਦੀ ਿਿੱਦ ਤਿੱਕ ਜ਼ਮੀਨ ਵੇਚ ਮਦਿੱਤੀ, ਇਸ ਮਵਿੱਚੋਂ ਿਗਭਗ ਚਾਰ ਏਕੜ 27.10.1950 ਦੀ ਰਮਜਸਟਰਡ ਸੇਿ-ਡੀਡ ਦੇ ਤਮਿਤ ਉੱਤਰਦਾਤਾ-ਮੁਿਾਂਕਣ 5,53,705 ਰੁਿਏ ਦੇ ਮਵਚਾਰ ਿਈ। ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਨਾਿ-ਨਾਿ ਇਿੱਕ ਿੋਟਿ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿ ਿੈ। ਉਕਤ ਜਾਇਦਾਦ ਨ ੂੰ ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੁਿਾਂਕਣਕਰਤਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਿ 20 ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਦੀ ਿਿੱਦ ਤਿੱਕ ਦੋ ਇਮਾਰਤਾਂ ਬਣਾਈਆਂ। ਜਾਇਦਾਦ ਦੇ ਿਿੱਛਮੀ ਮਸਰੇ 'ਤੇ 25 ਫੁਿੱਟ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਦੀ ਇਿੱਕ ਸਾਂਝੀ ਸੜਕ ਵੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ; ਸੜਕ ਨੇ 7.6. ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਿੈ ਿਈਆਂ। ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਸਾਿਮਣੇ 9.8. ਮੈਦਾਨਾਂ ਦੀ ਇਿੱਕ ਿਿੱਦ ਰਿੱਖੀ ਗਈ ਸੀ। ਮਤੂੰਨ ਇਮਾਰਤਾਂ, ਉਨਹਾਂ ਦੇ ਸਾਿਮਣੇ ਵਾਿੇ ਮਿਿੱਸੇ ਅਤੇ ਸੜਕ ਨ ੂੰ ਛਿੱਡ ਕੇ, 39.1 ਮੈਦਾਨ ਅਜੇ ਵੀ ਖਾਿੀ ਿਏ ਸਨ ਅਤੇ ਮੁਿਾਂਕਣ ਉਸ 'ਤੇ ਕੇਿੇ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਉਗਾ ਮਰਿਾ ਸੀ। ਸਾਿ 1966-67 ਮਵਿੱਚ, ਮੁਿਾਂਕਣਕਰਤਾ ਨੇ ਮਤੂੰਨ ਮਵਕਰੀ ਡੀਡ ਕੀਤੇ। ਇੂੰਡੀਆ ਸੀਮੈਂਟ ਮਿਮਮਟਡ ਨ ੂੰ 19.74 ਮੈਦਾਨ ਵੇਚੇ ਗਏ ਸਨ। 10.05 ਜ਼ਮੀਨ ਇੂੰਿੀਰੀਅਿ ਤੂੰਬਾਕ ਕੂੰਿਨੀ ਆਫ ਇੂੰਡੀਆ ਮਿਮਮਟਡ ਨ ੂੰ ਵੇਚੀ ਗਈ । ਸੀ ਅਤੇ 3.85 ਜ਼ਮੀਨ ਿੈਂਡੀਕਰਾਫਟ ਐਿੋਰੀਅਮ ਨ ੂੰ ਵੇਚੀ ਗਈ ਸੀਇਿ ਸਾਰੀਆਂ ਮਵਕਰੀ ਡੀਡ 39.1 ਜ਼ਮੀਨ ਮਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿ ਖਾਿੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਸਬੂੰਧ ਮਵਿੱਚ ਸਨ। ਮੁਿਾਂਕਣ ਸਾਿ 1967-68 ਨਾਿ ਸਬੂੰਧਤ ਕਾਰਵਾਈ ਮਵਿੱਚ, ਮੁਿਾਂਕਣਕਰਤਾ ਨੇ ਸਿਿੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਮਕ ਉਿਰੋਕਤ ਸੇਿ-ਡੀਡਜ਼ ਦੇ ਅਧੀਨ ਵੇਚੀ ਗਈ ਜ਼ਮੀਨ, ਇਿੱਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਾਿੀ ਜ਼ਮੀਨ ਿੋਣ ਕਰਕੇ, "ਿ ੂੰਜੀ ਸੂੰਿਤੀ" ਨਿੀਂ ਬਣਦੀ ਿੈ ਅਤੇ ਇਸਿਈ ਇਸ ਦੀ ਮਵਕਰੀ ਤੋਂ ਿੋਣ ਵਾਿਾ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਧਾਰਾ ਅਧੀਨ ਟੈਕਸ ਦੇ ਯੋਗ ਨਿੀਂ ਿੈ। ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ, 1961 ਦੀ ਧਾਰਾ 45 ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਮਧਕਾਰੀ ਨੇ ਇਸ ਦਿੀਿ ਨ ੂੰ ਰਿੱਦ ਕਰ ਮਦਿੱਤਾ। ਅਿੀਿ 'ਤੇ, ਅਿੀਿੀ ਸਿਾਇਕ ਕਮਮਸ਼ਨਰ ਨੇ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਮਧਕਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਿਏ ਗਏ ਮਵਚਾਰ ਦੀ ਿੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ। ਮਟਰਮਬਊਨਿ ਨ ੂੰ ਿੋਰ ਅਿੀਿ ਕਰਨ 'ਤੇ ਿੇਖਾਕਾਰ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਜੁਡੀਸ਼ੀਅਿ ਮੈਂਬਰ ਮਵਚਕਾਰ ਮਿੱਤਭੇਦ ਿੋ ਗਏ। ਿੇਖਾਕਾਰ ਮੈਂਬਰ ਨੇ ਇਸ ਤਿੱਥ ਨ ੂੰ ਬਿੁਤ ਮਿਿੱਤਵ ਮਦਿੱਤਾ ਮਕ ਮਵਚਾਰ ਅਧੀਨ ਜ਼ਮੀਨ ਮਵਕਰੀ ਦੀ ਮਮਤੀ 'ਤੇ ਕਾਸ਼ਤ ਅਧੀਨ ਸੀ ਅਤੇ ਿੋਰ ਸਮਥਤੀਆਂ ਮਵਕਰੀ ਸਮਥਤੀ ਤੋਂ ਨਿੀਂ ਿਟਦੀਆਂ ਿਨ। ਮਿੱਤਭੇਦ ਦੇ ਮਿੱਦੇਨਜ਼ਰ ਮਾਮਿਾ ਮਟਰਮਬਊਨਿ ਦੇ ਉਿ ਿਰਧਾਨ ਕੋਿ ਭੇਜ ਮਦਿੱਤਾ ਮਗਆ। ਉਿ-ਰਾਸ਼ਟਰਿਤੀ ਨੇ ਮਨਆਂਇਕ ਮੈਂਬਰ ਨਾਿ ਸਮਿਮਤੀ ਿਰਗਟਾਈ, ਉਿ-ਿਰਧਾਨ ਨੇ ਦੇਮਖਆ ਮਕ ਅਸਿ ਉਿਭੋਗਤਾ ਮਨਰਣਾਇਕ ਨਿੀਂ ਿੈ ਅਤੇ ਮਕਿਾ ਮਕ ਸ਼ਮਿਰੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵਾਿੀਯੋਗ ਜ਼ਮੀਨ ਨਿੀਂ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਮਕਉਂਮਕ ਉਸ 'ਤੇ ਕੁਝ ਖੇਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਿੈ। ਉਸਨੇ ਸੂੰਬੂੰਮਧਤ ਿਾਿਾਤਾਂ ਦਾ ਿਵਾਿਾ ਮਦਿੱਤਾ, ਮਜਵੇਂ ਮਕ, (ਏ) ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਸਮਥਤੀ (ਬੀ) ਖਰੀਦ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮੁਿਾਂਕਣ ਦਾ ਇਰਾਦਾ (ਸੀ) ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਿਰਮਕਰਤੀ ਅਤੇ ਚਮਰਿੱਤਰ (ਡੀ) ਮਿਛਿੀ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਅਤੇ ਭਮਵਿੱਖ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮਜਸ ਿਈ ਜ਼ਮੀਨ ਰਿੱਖੀ ਗਈ ਿੈ (ਈ) ਇਸਦਾ ਸੂੰਭਾਵੀ ਮੁਿੱਿ (ਐਫ) ਇਿ ਤਿੱਥ ਮਕ ਇਿ ਮਮਉਂਸਿਿ ਮਰਕਾਰਡ ਮਵਿੱਚ ਮਮਊਂਸੀਿਿ ਜ਼ਮੀਨ ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਨਿੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ; ਅਤੇ ਇਸ ਿਈ ਇਿ ਮੂੰਮਨਆ ਮਗਆ ਮਕ ਇਸ ਨ ੂੰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਾਿੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨਿੀਂ ਮੂੰਮਨਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 256 (1) ਦੇ ਅਧੀਨ ਿਵਾਿਾ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ, ਜਵਾਬਦੇਿ ਮੁਿਾਂਕਣਕਰਤਾ ਦੇ ਕਮਿਣ 'ਤੇ ਿਾਈ ਕੋਰਟ ਨ ੂੰ ਭੇਜੇ ਗਏ ਦੋ ਸਵਾਿ; ਿੇਠ ਮਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਨ; "(i) ਕੀ, ਤਿੱਥਾਂ ਅਤੇ ਕੇਸ ਦੀਆਂ ਸਮਥਤੀਆਂ ਮਵਿੱਚ, ਿੇਖਾ ਦੇ ਸਾਿ ਦੌਰਾਨ ਵੇਚੀ ਗਈ ਜ਼ਮੀਨ, ਮੁਿਾਂਕਣ ਦੇ ਸਾਿ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਮਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਾਿੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨਿੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਿਈ 'ਿ ੂੰਜੀ ਸੂੰਿਤੀ' ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਿਮਰਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਬਾਿਰ ਕਰਨ ਿਈ ਜਵਾਬਦੇਿ ਨਿੀਂ ਿੈ। "? (ii) ਕੀ, ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਮਵਕਰੀ 'ਤੇ ਿਰਾਿਤ ਸਰਿਿਿੱਸ ਨ ੂੰ ਿ ੂੰਜੀ ਿਾਭ ਤੋਂ ਛੋਟ ਨਿੀਂ ਿੈ":" ਉਿਰੋਕਤ ਸਵਾਿਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਿਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਮੁਿਾਂਕਣ ਦੇ ਿਿੱਕ ਮਵਿੱਚ ਅਤੇ ਮਾਿ ਦੇ ਮਵਰੁਿੱਧ ਮਦਿੱਤੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇਿ ਮੂੰਮਨਆ ਮਕ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਅਸਿ ਉਿਭੋਗਤਾ ਮਨਰਧਾਰਨ ਿਈ ਟੈਸਟ ਦਾ ਆਧਾਰ ਿੋਵੇਗਾ। ਰੈਵੀਮਨਊ ਨੇ ਿਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਿੁਕਮਾਂ ਮਵਰੁਿੱਧ ਮੌਜ ਦਾ ਅਿੀਿ ਨ ੂੰ ਤਰਜੀਿ ਮਦਿੱਤੀ ਿੈ। ਅਿੀਿ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮਦੂੰਦੇ ਿੋਏ, ਇਿ ਅਦਾਿਤ Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, MADRAS versus GEMINI PICTURES CIRCUIT PVT. LTD. [[1996] 3 S.C.R. 1008] (1996) अधिनियमाच्या कलम २५६(१) खाली निर्देशन दाखल केल्यावर, उत्तरवादी निर्धारितीच्यासांगण्यावरून, उच्च न्यायालयाकडे जे दोन प्रश्न विचारार्थ पाठविले होते, ते खालील प्रमाणणे होते; (एक) प्रकरणणाच्या तथ्यांवरून आणि परिस्थितीत, लेखांकन वर्षात विकलेली जमीन निर्धारणणवर्षात ‘भारतातील कृषी जमीन’ नव्हती आणि म्हणणून "भांडवल मत्ता " शब्दाच्या व्याख्येतूनवगळण्यास पात्र नव्हती किंवा कसे? (दोन) जमिनीची विक्री केल्यावर वसूल केलेल्या आधिक्याला भांडवली लाभातून सूटदिलेली नाही किंवा कसे? सदर प्रश्नांची उत्तरे उच्च न्यायालयाने निर्धारितीच्या बाजूने आणि महसूल विभागाच्या विरुद्धदिली; आणि निर्णय दिला की जमिनीचा मुख्य प्रत्यक्ष वापरकर्ता हा निर्धारणणाच्या चाचणणीसाठीआधार असेल. महसूल विभागाने उच्च न्यायालयाच्या आदेशाच्या विरुद्ध प्रस्ु अपील दाखल केले आहे.अपील अनुमत करून, या न्यायालयाने निर्णय दिला कि : १.१ जमीन ही शेतजमीन आहे किंवा नाहीहा मूलतः तत्थ्यविषयक प्रश्न आहे. प्रत्येक प्रकरणणात, त्या प्रकरणणाची तत्थ्ये आणि परिस्थिती लक्षातघेता, प्रश्नाचे उत्तर द्यावे लागते. न्यायालयाला ते सर्व विचारात घेऊन - मूल्यमापन प्रकिया करूनप्रश्नाचे उत्तर द्यावे लागेल. सर्व संबंधित तथ्यांचा एकत्रित विचार करून निष्कर्ष काढायला लागेल.[१०१४-एच, १०१५-ए] १.२ ती जास्त किंमतीला विकली हे तत्थ्य कृषितर वापराकरिता तिची संभाव्यता दर्शविते.[१०१४-एफ] २. जमीन ही माउंट रोड, मद्रास येथथे स्थित आहे, जो शहरातील सर्वात महत्वाचा आणि व्यग्रआमरस्ता आहे. जमीन सर्व बाजुंनी औद्योगिक आणि व्यावसायिक इमारतींनी वेढलेली आहे.कोणणत्याही जवळपासच्या जमिनीत कोणणतीही कृषी कामे केली जात नव्हती. वरील परिस्थितीत,विक्रीच्या वेळेस किंवा त्यापूर्वी काही वर्षे त्यावर भाजीपाला पिकविला जात असे, ही केवळवस्तुस्थिती जमिनीचचे स्वरूप आणि गुणणधर्म बदलत नाही. हे उघडउघड आहे की ते केवळ अंतरिमउपक्रम होते. ते जमिनीचे स्वरूप आणि गुणणधर्म यांचे खरे प्रतिबिंब नव्हते. [ १०१३-इ -जी ] गोरधनभाई कहानदास दलवाडी -विरुद्ध- सी. आय. टी., (1981) 127 आय. टी. 664(गुजरात) आणि (डॉ.) मोतीभाई डी. पटेल -विरुद्ध- सी. आय. टी., (1981) 127 आय. टी. आर.671 (गुजरात), उल्लेखनीय. सरिफाबीबी मोहम्मद इब्राहिम -विरुद्ध- सी. आय. टी., [1993] सप्लिमेंटरी. 4 एस. सी. सी.707 = (1993) 204 आय. टी. आर. 631, विसंबून. सी. आय. टी. - विरुद्ध - व्ही. ए. त्रिवेदी, (1998) 172 आय. टी. आर. 95 = (1998) टॅक्सएल. आर. 373 (बॉम्बे.), संदर्भित. जेमिनी पिक्चर्स सर्किट (प्रा.) लिमिटेड - विरुद्ध - सी. आय. टी., (1981) 130 आय. टी.आर. 686 (मद्रास), उलटविला. दिवाणणी अपील अधिकारिता : दिवाणणी अपील क्र. ६१३३-३४/१९८३. आय. टी. आर. क्र. ५६३/१९७६ मध्ये मद्रास उच्च न्यायालयाने दिलेला न्यायनिर्णय आणिआदेश, दिनांक १. ८. ८० यातून. अपीलकरतयासाठी : के. एन. शुक्ला, एस. एन. तेरडोल आणि एस. राजप्पा. उत्तरवादीसाठी : अरुणणेश्वर गुप्ता आणि मनोज के. दास. न्यायालयाचा निर्णय दिला गेला नर् बी.पी. जीवनीायमूती रेड : हे अपिल मद्रास उच्च न्यायालयाच्या, उत्तरवादी -निर्धारितीच्या सांगण्यावरून त्यांच्याकडे विचारार्थ पाठविलेल्या दोन प्रश्नांची उत्तरे निर्धारितीच्याबाजूने आणि महसूल विभागाच्या विरुद्ध देणणाऱ्या, न्यायनिर्णयातून उद्द्भवतात. हे दोन प्रश्न आहेत : (एक) प्रकरणणाच्या तथ्यांवरून आणि परिस्थितीत, लेखांकन वर्षात विकलेली जमीन निर्धारणणवर्षात भारतातील कृषी जमीन नव्हती आणि म्हणणून "भांडवल मत्ता " शब्दाच्या व्याख्येतूनवगळण्यास पात्र नव्हती किंवा कसे? (दोन) जमिनीची विक्री केल्यावर वसूल केलेल्या आधिक्याला भांडवली लाभातून सूटदिलेली नाही किंवा कसे? Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX, MADRAS versus GEMINI PICTURES CIRCUIT PVT. LTD. [[1996] 3 S.C.R. 1008] (1996) उसमामलेकेतथ्योंऔरपरिस्थितियोंकोध्यानमेंरखतेहुए।अदालतकोकरनाहोगा -उनसभीकेविचारपरप्रश्नकाउत्तरदेंमूल्यांकनकीएकप्रक्रिया। यह।सभीकेसंचयीविचारपरनिष्कर्षनिकालाजानाचाहिएप्रासंगिकतथ्य।[ 1014 - एच,1015-ए] 1.2 . केवलयहतथ्यकिइसेअधिककीमतपरबेचागयाथा, इसकीक्षमताकोदर्शाताहै।-गैरकृषिउपयोगकेलिए।[ 1014 - एफ] 2. यहभूमिमद्रासकेमाउंटरोडपरस्थितहैजोसबसेमहत्वपूर्णहै। टैंटऔरशहरमेंसबसेव्यस्तपूर्णकिराया।जमीनघिरीहुईहै औद्योगिकऔरवाणिज्यिकभवनोंद्वारासभीतरफ।कोईकृषिनाटकनहींआस-पासकेकिसीभीदेशमेंयुद्धचलरहेथे।उपरोक्तकेसामने परिस्थितियाँकेवलइसतथ्यपरकिउसपरसब्जियाँउगाईजारहीथीं भूमिकीप्रकृतिऔरचरित्र।जाहिरहै, यहकेवलएकस्टॉपगैपगतिविधिथी।यहप्रकृतिऔर-भूमिकेचरित्रकावास्तविकप्रतिबिंबनहींथा।[ 1013 - ईजी] गोरधनभाईकाहंदासदलवाड़ीबनाम।सी. आई. टी. (1981) 127 आई. टी. 664 (गुजरात) औरमोतीभाईडी. पटेल(डॉ.) बनाम।सी. आई. टी., (1981) 127 आई. टी. आर. 671 (गुजरात),विशिष्ट। सरिफाबीबीमोहम्मदइब्राहिमबनाम।सी. आई. टी., [1993] सप. 4 एससीसी707 = ( 1993 ) 204 आईटीआर631 परभरोसाकियागया। सी. आई. टीवी. वी. ए. त्रिवेदी, (1998) 172 आई. टी. आर. 95 = (1998) करएल.आर. 373 (बम.), संदर्भितकियागया। जेमिनीपिक्चर्ससर्किट(पी) लिमिटेडबनामसी. आई. टी., (1981) 130) आई. टी. आर. 686 (मैड), उल्टाहुआ। सिविलअपीलीयन्यायनिर्णयःसिविलअपीलसं।6133-34 1983 का। मद्रासउच्चन्यायालयके1.8.80 दिनांकितनिर्णयऔरआदेशसे 1976 केआई. टी. आर. सं. 563 मेंन्यायालय। अपीलार्थियोंकेलिएके. एन. शुक्ला, एस. एन. टेरडोलऔरएस. राजप्पा। 1011 सी. एल. टी. मद्रासबनामजेमिनीपिक्चर्ससिरक्यूटपी. वी. टी. [ जेवनरेड्डी।जे.] उत्तरदाताओंकेलिएअरुणेश्वरगुप्ताऔरमनोजके. दास। न्यायालयकानिर्णयइसकेद्वारादियागयाथाबी. पी. जे. ई. वी. एन. रेड्डी, जे. येअपीलेंकेफैसलेसेउत्पन्नहोतीहैं