Commissioner Of Income-Tax, Punjab v. R. D. Aggarwal & Company

Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX, PUNJAB versus R. D. AGGARWAL & COMPANY [[1965] 1 S.C.R. 660] (1965) ਆਮਦਨ ਕਮਮਸ਼ਨ-ਟੈਕਸ, ਪੰਜਾਬ ਬਨਾਮ ਆਰ. ਡੀ. ਏਗਰਵਾਲ ਐਡ ਕੰਪਨੀ 6 ਅਕਤੂਬਰ, 1964 ( ਕੇ. ਸ ੁੱਬਾ ਰਾਓ, ਜੇ. ਸੀ. ਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਐਸ. ਐਮ. ਮਸਕਰੀ ਜੇਜੇ.) ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ ਐਕਟ, 1922 (1922 ਦਾ 11), ਸੈਕਸ਼ਨ 42(1)-"ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਕ ਨੈਕਸ਼ਨ", ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ-ਕਰਯੋਗ ਖੇਤਰਾਂ ਮਵੁੱਚ ਗੈਰ-ਮਨਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਆਰਡਰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਅਮਿਕਾਰ ਤੋਂ ਮਬਨਾਂ ਮ ਲਾਂਕਣ ਕੈਨਵੈਮਸੰਗ ਆਰਡਰ - ਲੈਣ-ਦੇਣ ਮਵੁੱਚ ਕੋਈ ਹੋਰ ਮਹੁੱਸਾ ਨਹੀਂ - ਨਾਲ ਸੰਬੰਿ ਗੈਰ-ਮਨਵਾਸੀ ਕੀ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਕ ਨੈਕਸ਼ਨ ਦੀ ਰਕਮ ਹੈ- ਿਾਰਾ 42(1) ਦੇ ਅਿੀਨ ਟੈਕਸ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਆਮਦਨ। ਮ ੁੱਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੁੱਕ ਫਰਮ ਸਨ ਜੋ ਦਰਾਮਦਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮਮਸ਼ਨ ਏਜੰਟਾਂ ਵਜੋਂ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਮਵੁੱਚ ਡੀਲਰਾਂ ਤੋਂ ਗੈਰ-ਮਨਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਸਵੀਮਕਿਤੀ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦ ਆਰਾ ਕੈਨਵੈਸ ਕੀਤੇ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਚਾਮਰਤ ਕੀਤਾ; ਜੇਕਰ ਮਕਸੇ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹ ੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਡੀਲਰਾਂ ਦ ਆਰਾ ਗੈਰ-ਮਨਵਾਸੀ ਮਨਰਯਾਤਕਾਂ ਨੂੰ ਕੀਮਤ ਅਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਮ ਲਾਂਕਣ ਇੁੱਕ ਕਮਮਸ਼ਨ ਦੇ ਹੁੱਕਦਾਰ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮ ਲਾਂਕਣ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਮਵੁੱਚ ਮ ਲਾਂਕਣ ਦੀ ਆਮਦਨੀ ਮਪਛਲੇ ਸਾਲ ਮਵੁੱਚ ਗੈਰ-ਮਨਵਾਸੀ ਮਨਰਯਾਤਕਾਂ ਦ ਆਰਾ ਪਿਭਾਮਵਤ ਮਵਕਰੀ ਦੇ ਕ ੁੱਲ ਮ ੁੱਲ ਦੇ 5% ਦੇ ਜੋੜ ਦ ਆਰਾ ਮਗਮਣਆ ਮਗਆ ਸੀ, ਮਕਉਂਮਕ ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ ਅਫਸਰ ਦੇ ਮਵਚਾਰ ਮਵੁੱਚ ਗੈਰ-ਮਨਵਾਸੀ ਡੀਲਰ ਅਤੇ ਮ ਲਾਂਕਣਕਰਤਾਵਾਂ ਮਵਚਕਾਰ ਇੁੱਕ 'ਵਪਾਰਕ ਸਬੰਿ' ਬਮਣਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਅਪੀਲੀ ਅਮਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਉਕਤ ਮਵਚਾਰ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੁੱਮਖਆ। ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਹਾਲਾਂਮਕ ਮਕਹਾ ਮਕ ਮ ਲਾਂਕਣ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਮਨਵਾਸੀ ਬਰਾਮਦਕਾਰਾਂ ਮਵਚਕਾਰ ਿਾਰਾ 42 (1) ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਮਵੁੱਚ ਕੋਈ 'ਵਪਾਰਕ ਸਬੰਿ' ਨਹੀਂ ਹੈ। ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਮਮਸ਼ਨਰ ਨੇ ਮਵਸ਼ੇਸ਼ ਛ ੁੱਟੀ ਦੇ ਕੇ ਸ ਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਮਵੁੱਚ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ। ਆਯੋਮਜਤ: (i) ਇੰਡੀਅਨ ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ ਐਕਟ, 1922 ਦੀ ਿਾਰਾ 42(1) ਮਕਸੇ ਗੈਰ-ਮਨਵਾਸੀ ਦੇ ਉਨਹਾਂ ਮ ਨਾਮ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਟੈਕਸ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਕੋਮਸ਼ਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਟੈਕਸਯੋਗ ਪਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੁੱਕ "ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਕਨੈਕਸ਼ਨ" ਦ ਆਰਾ ਜਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹ ੰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਇਕੁੱਠੇ ਹ ੰਦੇ ਹਨ। ਟੈਕਸਯੋਗ ਖੇਤਰ [665 ਸੀ-ਈ) (ii) "ਵਪਾਰਕ ਸੰਬੰਿ" ਮਜਸ ਨੂੰ ਐਕਟ ਮਵੁੱਚ ਪਮਰਭਾਮਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਮਗਆ ਹੈ, ਕਈ ਰੂਪ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹ ਇਸ ਮਵੁੱਚ ਇੁੱਕ ਏਜੰਟ ਰਾਹੀਂ ਗੈਰ-ਮਨਵਾਸੀ ਦੇ ਮ ੁੱਖ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਿਤ ਮ ੁੱਖ ਵਪਾਰਕ ਗਤੀਮਵਿੀ ਦਾ ਇੁੱਕ ਮਹੁੱਸਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਇਹ ਮਸਰ਼ਿ ਗੈਰ-ਮਨਵਾਸੀ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਅਤੇ ਟੈਕਸਯੋਗ ਖੇਤਰਾਂ ਮਵੁੱਚ ਗਤੀਮਵਿੀ ਦੇ ਮਵਚਕਾਰ ਇੁੱਕ ਸਬੰਿ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੁੱਖਣ ਮਵੁੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਮਾਮਲੇ ਮਵੁੱਚ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਮਕ ਕੀ ਕੋਈ ਵਪਾਰਕ ਸੰਬੰਿ ਹੈ ਜਾਂ ਮਜਸ ਰਾਹੀਂ ਆਮਦਨ ਲਾਭ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਵਸਨੀਕ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਲਾਭ ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਤੁੱਥਾਂ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦੇ ਅਿਾਰ ਉੱਤੇ ਮਨਰਿਾਰਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। [664 ਐੱਚ; 665 ਬੀ]। (iii) "ਵਪਾਰਕ ਸੰਬੰਿ" ਸਮੀਕਰਨ ਟੈਕਸਯੋਗ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਵਪਾਰਕ ਗਤੀਮਵਿੀ ਅਤੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਪਾਰਕ ਗਤੀਮਵਿੀ ਦੇ ਮਵਚਕਾਰ ਇੁੱਕ ਅਸਲ ਅਤੇ ਸ਼ ਰੂਆਤੀ ਸਬੰਿ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਕ ਗੈਰ-ਮਨਵਾਸੀ ਦ ਆਰਾ ਆਪਣੀ ਵਪਾਰਕ ਸਮਰੁੱਥਾ ਮਵੁੱਚ ਆਮਦਨ ਦੀ ਕਮਾਈ ਮਵੁੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦੋਵਾਂ ਮਵਚਕਾਰ ਸਬੰਿ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਮਾਮਲੇ ਮਵੁੱਚ, ਜੀ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ ਮਵੁੱਚ ਕਰਦਾਮਤ ਦੀ ਗਤੀਮਵਿੀ ਗੈਰ-ਮਨਵਾਸੀ ਦ ਆਰਾ ਮਨਰਮਮਤ ਵਸਤਾਂ ਦੀ ਮਵਕਰੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਮਵੁੱਚ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਨਹਾਂ ਦੀ ਮਨਰਮਾਣ ਪਿਮਕਮਰਆ ਲਈ ਟੈਕਸਯੋਗ ਖੇਤਰਾਂ ਮਵੁੱਚ ਕੁੱਚਾ ਮਾਲ ਖਰੀਦਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਮਵੁੱਚ ਗੈਰ-ਮਨਵਾਸੀ ਦੇ ਏਜੰਟਾਂ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਨਹਾਂ ਦੀ ਗਤੀਮਵਿੀ ਨੇ ਮਸਰਫ ਟੈਕਸਯੋਗ ਖੇਤਰਾਂ ਮਵੁੱਚ ਵਪਾਰੀਆਂ ਦ ਆਰਾ ਗੈਰ-ਵਸਨੀਕ ਕਰਦਾਮਤਆਂ ਦ ਆਰਾ ਮਨਰਮਮਤ ਵਸਤਾਂ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ। [669 ਜੀ-ਐੱਚ; 670 ਏ)। ਕਮਮਸ਼ਨਰ ਆ਼ਿ ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ ਬਨਾਮ ਰੇਮਮੰਗਟਨ ਟਾਈਪਰਾਈਟਰਜ਼ ਕੰਪਨੀ ਬੰਬੇ ਮਲਮਮਟਡ ਐਲ.ਆਰ. 58 ਆਈ.ਏ. 42, ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਮਮਸ਼ਨਰ, ਬੰਬੇ ਪਿੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ ਅਤੇ ਅਡੇਨ ਬਨਾਮ ਕਰੀਮਭੋਏ ਇਬਰਾਮਹਮ ਐਡ ਸੰਨਜ਼ ਮਲਮਮਟੇਡ ਐਲ.ਆਰ. 63 ਆਈ.ਏ. I. ਬੰਗਲੌਰ ਵੂਲਨ, ਕਾਟਨ ਅਤੇ ਮਸਲਕ ਮਮੁੱਲਜ਼ ਕੰਪਨੀ ਮਲਮਮਟੇਡ ਬਨਾਮ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਮਦਰਾਸ, (1950) 18 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 423, ਅਬਦ ੁੱਲਾਭਾਈ ਅਬਦ ਲ ਕਾਦਰ ਬਨਾਮ ਕਮਮਸ਼ਨਰ ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ ਬੰਬੇ ਮਸਟੀ, (1952) 22 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 241, ਐਗਲੋ-ਫਿੈਂਚ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਕੰਪਨੀ ਮਲਮਮਟੇਡ ਬਨਾਮ ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ ਕਮਮਸ਼ਨਰ, ਮਦਰਾਸ, [1953] ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. 454 ਅਤੇ ਹੀਰਾ ਮਮੁੱਲਜ਼ ਮਲਮਮਟੇਡ ਕਾਨਪੋਰ ਬਨਾਮ ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ ਅਫਸਰ, ਕਾਨਪ ਰ, (1946) 14 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 417, ਮੰਮਨਆ. ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਮਨਆਂਇਕ ਫੈਸਲਾੈਃ 1963 ਦੀ ਮਸਵਲ ਅਪੀਲਾਂ ਨੰ: 808 ਅਤੇ 809। ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਰੈਫਰੈਂਸ ਨੰਬਰ 5 ਮਵੁੱਚ ਪੰਜਾਬ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ 5 ਅਕਤੂਬਰ, 1960 ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਅਤੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਮਵਸ਼ੇਸ਼ ਆਮਗਆ ਦ ਆਰਾ ਅਪੀਲ। 11 ਅਤੇ 1958 ਦਾ 13. ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਲਈ ਕੇ. ਐੱਨ. ਰਾਜਾਗੋਪਾਲਾ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਆਰ. ਐੱਚ. ਢੇਬਰ ਅਤੇ ਆਰ. ਐੱਨ. ਸਚਥੇ। ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਵਾਮਲਆਂ ਲਈ ਵੇਦ ਮਵਆਸ ਅਤੇ ਬੀ. ਪੀ. ਮਹੇਸ਼ਵਰੀ। ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਮਦੁੱਤਾ ਮਗਆ ਸੀ Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX, PUNJAB versus R. D. AGGARWAL & COMPANY [[1965] 1 S.C.R. 660] (1965) आयआयुक्त-कर, पंजाब वी. आर. डी. अग्रवालएंडकंपनी 6 अक्टूबर, 1964 ( के. सुब्बाराव, जे. सी. शाहऔरएस. एम. सिकरीजे.) आय-करअधिनियम, 1922 (1922 का11)।42 ( 1 ) - " बिजनेसकनेक्शन", जिसकाअर्थहै--करयोग्यक्षेत्रमेंगैरनिवासियोंकेलिएआदेशोंकाप्रचारकरनाआदेशोंकोस्वीकारकरनेके----अधिकारकेबिनाटोरीलेनदेनमेंकोईअन्यभागनहींगैरनिवासीकेसाथथसंबंधचाहेवहव्यावसायिकसंबंधकेबराबरहोआयपरएसकेतहतकरलगायाजानाहै।42 ( 1 ) -प्रकृतिकी। निर्धारितीएकऐसीकंपनीथीजोआयातकोंऔरमिशनएजेंटोंकेरूपमेंव्यवसायकरतीथी।उन्होंनेअपनेद्वाराप्रचारकिएगएआदेशोंकोसंप्रेषितकिया भारतमेंगैर-निवासियोंकोस्वीकारकरनेकेलिएविक्रेता; यदिकोईअनुबंधहोताहैऔरभारतीय-विक्रेताओंद्वारागैरनिवासीनिर्यातकोंकोकीमतकाभुगतानकियाजाताहैतोनिर्धारितीएककमीशनकेहकदारहोजातेहैं।निर्धारणकार्यवाहियोंमेंनिर्धारितीकीआयकीगणनापिछलेवर्षअनिवासीनिर्यातकोंद्वाराकीगईबिक्रीकेशुद्धकुलमूल्यके5 प्रतिशतकेजोड़सेकीगईथी, क्योंकिआयकरअधिकारीकेविचारमेंअनिवासीव्यापारीऔरनिर्धारितीकेबीचएकव्यावसायिकसंबंधथा।अपीलकरनेवालेदिवंगतअधिकारियोंनेउक्तदृष्टिकोणकोबरकराररखा।हालांकिउच्चन्यायालयनेमानाकिएसकेअर्थमेंकोई'व्यावसायिकसंबंध' नहींथा।42 ( 1 ) निर्धारितीऔरअनिवासीनिर्यातकोंकेबीच।केआयुक्तआय-करनेविशेषअनुमतिद्वाराउच्चतमन्यायालयमेंअपीलकी।भारतीयआय-करअधिनियम, 1922 कीधारा42 (1) किसीअनिवासीकेउनलाभोंपरकरलगानेकाप्रयासकरतीहैजोकरयोग्यक्षेत्रोंकेभीतर"व्यावसायिकसंबंध" केमाध्यमसेयाउससेकरयोग्यक्षेत्रोंकेबाहरउत्पन्नहोतेहैंयाउसेप्राप्तहोतेहैं।[ 665 सी-ई]। ( (ii) "व्यावसायिकसंबंध" जोअधिनियममेंपरिभाषितनहींहै, कईरूपलेसकताहैःइसमेंमुख्यव्यवसायकाएकहिस्साचलानाशामिलहोसकताहै।एकअभिकर्ताकेमाध्यमसेअनिवासीकेमुख्यव्यवसायकेलिएआनुषंगिकगतिविधि, यायहकेवलअनिवासीकेव्यवसायऔरकरयोग्यक्षेत्रोंमेंगतिविधिकेबीचएकसंबंधहोसकताहैजोउसव्यवसायकोचलानेमेंसुविधाप्रदानकरताहैयासहायताकरताहै।प्रत्येकमामलेमेंयहप्रश्नकिक्याकोईव्यावसायिकसंबंधहैयाजिसकेमाध्यमसेआयलाभऔरलाभउत्पन्नहोतेहैंयागैर-निवासीकोअर्जितहोताहै, मामलेकेतथ्योंऔरपरिस्थितियोंकेआधारपरनिर्धारितकियाजानाचाहिए।[ 664 एच; 665 बीजे। ( iii) "व्यावसायिकसंबंध" अभिव्यक्तिएकवास्तविकऔरप्रारंभिकसी. आई. टी. वी. ए. ए. जी.ए. आर. डब्ल्यू. ए. एल. एंडसी. ओ. काप्रतिपादनकरतीहै। करयोग्यक्षेत्रकेबाहरकीगईव्यापारिकगतिविधिऔरक्षेत्रोंकेभीतरकीव्यापारिकगतिविधिकेबीचसंबंध, दोनोंकेबीचकासंबंधजोगैर-निवासीद्वाराअपनीव्यापारिकक्षमतामेंआयअर्जितकरनेमेंयोगदानदेताहै।वर्तमानमामलेमें, आदेशोंकीखरीदमेंनिर्धारितीकीगतिविधिगैर-निवासीद्वारानिर्मितवस्तुओंकीबिक्रीकेमामलेमेंउनकेएजेंटकेरूपमेंनहींथीऔरनहीउनकीविनिर्माणप्रक्रियाकेलिएकरयोग्यक्षेत्रोंमेंकच्चेमालकीखरीदकेलिएथी।उनकीगतिविधिकेकारणकेवलकरयोग्यक्षेत्रोंमेंव्यापारियोंद्वारा--गैरनिवासीनिर्धारितीद्वारानिर्मितवस्तुओंकोखरीदनेकेलिएप्रस्तावदिएगए।[ 669 जीएच; 670ए]। आयआयुक्त-करv. रेमिंगटनटाइपराइटरकंपनीबॉम्बे ढक्कन।एल. आर. 58 आई. ए. 42, आय-करआयुक्त, बॉम्बेप्रेसीडेंसीऔरअदनबनाम।कुर्रिमभॉयइब्राहिमएंडसंसलिमिटेडएल. आर. 63 आई. ए. 1, बैंगलोरवूलन, कॉटनएंडसिल्कमिल्सकंपनी।लिमिटेडवी. आय-करआयुक्तमद्रास, (1950) 18 आई. टी. आर. 423।अब्दुल्लाभाईअब्दुलकादरबनाम।आय-करआयुक्तबॉम्बेसिटी, (1952) 22 आई. टी. आर. 241, एंग्लो-फ्रेंचटेक्सटाइल शाहजे.) ( 661 कंपनीलिमिटेडv. आय-करआयुक्त, मद्रास, [1953] एस. सी. आर. 454 औरहीरामिल्सलिमिटेड।कानपुरबनाम. आय-करअधिकारी, कानपुर, (1946) 14 आई. टी. आर. 417 परविचारकियागया। सिविलअपीलीयन्यायनिर्णयःसिविलअपीलसं।808 और 809 1963 से। निर्णयऔरदिनांकितआदेशसेविशेषअनुमतिद्वाराअपील 5 अक्टूबर, 1960 कोपंजाबउच्चन्यायालयनेआय-करसंदर्भसं. 11 और1958 का13. के. एन. राजगोपालशास्त्री, आर. एच. ढेबरऔरआर. एन. सचथे, अपीलार्थीकेलिए। : वेदव्यासऔरबी. पी. माहेश्वरी, उत्तरदाताओंकेलिए। न्यायालयकानिर्णयइसकेद्वारादियागयाथाशाहजे. आर. डी. अग्रवालएंडकंपनी-केलिएबुलायागया संक्षिप्'निर्धारिती'-एकपंजीकृतफर्महैजिसकाअपनास्थानहैपंजाबराज्यकेअमृतसरमेंव्यवसाय।मूल्यांकनकर्तालेजातेहैंआयातककेरूपमेंऔरकमीशनएजेंटयाअनिवासीकेरूपमेंव्यवसायपर जिननिर्यातकोंमेंसेदोकेबारेमेंहमइनअपीलोंमेंचिंतितहैं। येदोगैर-निवासीनिर्यातककम्प्टॉयर्सलेनियर्सऑस्टेरिथथएस. ए. एनवर्स(बेल्जियम) औरफिलाटुराईटेसिटुराडीटोलेंग्नोबियेला ( इटली) सबसेखराबऊनीधागेकेनिर्यातकऔरनिर्माताहैं।निर्धारितीविक्रेताओंसेथेनीद्वाराप्रचारकिएगएआदेशोंकोसंप्रेषितकरतेहैं। अमृतसरमेंगैर-निवासियोंकोस्वीकृतिकेलिए; यदिकोईअनुबंध -खरीदेगएसामानकेपरिणामऔरकीमतकाभुगतानअमृतसरद्वाराकियाजाताहै।गैरनिवासीनिर्यातककेलिएविक्रेता, निर्धारितीहकदारहोजातेहैं कमीशनकेलिएकीमतके1 से21 प्रतिशतकेबीचअंतरहोताहै। Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX, PUNJAB versus R. D. AGGARWAL & COMPANY [[1965] 1 S.C.R. 660] (1965) Section: CONCLUSION COMMISSIONER OF Il'iCOME-TAX, PUNJAB v. R. D. AGGARWAL & COMPANY October 6, 1964 (K. SUBBA RAO, J. C. SHAH AND S. M. SIKRI JJ.) Income-tax Act, 1922 ( 11 of 1922), s. 42( I )-"Rusi11ess connection", meaning of-Assessee catn•assing orders for non-residents in Jaxable ltrri-tories v.•ithout au1hority to accept orders-No other part in transaction -Relation v.·ith non-resident whether amounrs to business connection-Jncome i11tended to be taxed under s. 42(1 )-Nature of. The assessees were a firm carrying on business as importers and com-mission agents. They communicated orders canvassed by them from dealers in India to non-residents for acceptance; if a contract rcsu1tcd and the price was paid by the Indian dealers tv the non-resident exporters the assessees became entitled to a commission. In assessment proceedings the income of the assessecs v.·as computed by the addition of 5% of the net total value of the sale effected by the non-resident exporters in the previous year, because in the Income-tax Officer's \iew there subsisted a 'business connection' between the non-resident dealer and the assessecs. The appel-late authorities upheld the said view. The High Court however held that there was no 'business connection' v.·itbin the meaning of s. 42( 1) between the assessces and the non-resident exporters. The Comn1issioner of Income-tax appealed to the Supreme Court by special leave. HELD (i) Section 42(1) of the Indian Income-tax Act, 1922, &eels to tax those profi!s of a non-resident which arise or accrue to him out1ide the taxable territories through or from a "business connection" \vithin the taxable territories. [665 C-E). (ii) "Business connce1ion" which is nor defined in the Act, may take several forms : it may include carrying on a part of the main husines., activity incidental to the main business of the non-resident through an agent, or it may merely be a relation between the business of the non-resident and the activitv in the taxable territories which facilitates or as5iats the carrying on of that busine~. In each case the question whether there is a busineo;;s connection from or through v.·hich income proftt5 and gains arise or accrue to a non-resident must be determined upon the facts and circumstances of the case. [664 H; 665 BJ. (iii) The expression "busin~s connection" postulates a real and inti· mate relation between trading activity carried on outside the taxable terri-tories and trading activity within the territories, the relation between the two contributing to the earning of income by the non-resident in his trading capacity. In the prCsent case, the activity of the assessee in procuring orders was not as agents of the non-resident in the matter of sate of goods manufactured by the latter nor of procuring raw materials in the taxable territories for their manufacturing process. Their activity only led to the making of offers by merchants in the taxable territories to purchase goods manufactured by the non-residents assessees. [669 G-H; 670 A]. Commissioner of Income-tax v. Remington Typewriters Co. Bombay Ltd. L.R. 58 I.A. 42, Commissiontr of Income-tax, Bombay Prtsidency and Aden v. Currimbhoy Ebrahim and Sons Ltd. L.R. 63 I.A. I. Bangalore Wool/en, Colton and Silk Mills Co. Ltd. v. Commissioner of Income-tax Mndra.<, (1950) 18 J.T.R. 423. Abdul/abhai Abdul Kadar v. Commissioner of Income-tax Bombay City, (1952) 22 l.T.R. 241, Anglo-Frtnch Textile B D F H A Company Ltd. v. Commissioner of Income-tax, Madras, [1953] S.C.R. 454 and Hira Mills Ltd. Cawnpore v. Income-tax Officer, Cawnpore, (1946) 14 I.T.R. 417, considered. CIVIL APPELLATE JURISDICTION : Civil Appeals Nos. 808 and 809 of 1963. Appeals by special leave from the judgment and order dated ll October 5, 1960, of the Punjab High Court in Income-tax Refer-ence Nos. 11 and 13 of 1958. K. N. Rajagopala Sastri, R. H. Dhebar and R. N. Sachthey, for the appellant. Veda Vyasa and B. P. M aheshwari, for the respondents. c The Judgment of the Court was delivered by Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX, PUNJAB versus R. D. AGGARWAL & COMPANY [[1965] 1 S.C.R. 660] (1965) ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ ਕਮਮਸ਼ਨਰ, ਮਦਰਾਸ, [1953] ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. 454 ਅਤੇ ਹੀਰਾ ਮਮੁੱਲਜ਼ ਮਲਮਮਟੇਡ ਕਾਨਪੋਰ ਬਨਾਮ ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ ਅਫਸਰ, ਕਾਨਪ ਰ, (1946) 14 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 417, ਮੰਮਨਆ. ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਮਨਆਂਇਕ ਫੈਸਲਾੈਃ 1963 ਦੀ ਮਸਵਲ ਅਪੀਲਾਂ ਨੰ: 808 ਅਤੇ 809। ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਰੈਫਰੈਂਸ ਨੰਬਰ 5 ਮਵੁੱਚ ਪੰਜਾਬ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ 5 ਅਕਤੂਬਰ, 1960 ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਅਤੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਮਵਸ਼ੇਸ਼ ਆਮਗਆ ਦ ਆਰਾ ਅਪੀਲ। 11 ਅਤੇ 1958 ਦਾ 13. ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਲਈ ਕੇ. ਐੱਨ. ਰਾਜਾਗੋਪਾਲਾ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਆਰ. ਐੱਚ. ਢੇਬਰ ਅਤੇ ਆਰ. ਐੱਨ. ਸਚਥੇ। ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਵਾਮਲਆਂ ਲਈ ਵੇਦ ਮਵਆਸ ਅਤੇ ਬੀ. ਪੀ. ਮਹੇਸ਼ਵਰੀ। ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਮਦੁੱਤਾ ਮਗਆ ਸੀ ਸ਼ਾਹ ਜੇ. ਆਰ. ਡੀ. ਅਗਰਵਾਲ ਐਡ ਕੰਪਨੀ-ਸੁੱਦਾ ਮਦੁੱਤਾ ਮਗਆ ਸੰਖੇਪ 'ਕਰਦਾਮਤਆਂ'-ਇੁੱਕ ਰਮਜਸਟਰਡ ਫਰਮ ਹੈ ਮਜਸ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਅੰਮਮਿਤਸਰ ਮਵੁੱਚ ਹੈ। ਮ ੁੱਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਦਰਾਮਦਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕਮਮਸ਼ਨ ਏਜੰਟਾਂ ਜਾਂ ਗੈਰ-ਮਨਵਾਸੀ ਡੀ ਬਰਾਮਦਕਾਰਾਂ ਵਜੋਂ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਮਜਨਹਾਂ ਮਵੁੱਚੋਂ ਦੋ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਇਨਹਾਂ ਅਪੀਲਾਂ ਮਵੁੱਚ ਸਬੰਿਤ ਹਾਂ। ਇਹ ਦੋ ਗੈਰ-ਮਨਵਾਸੀ ਬਰਾਮਦਕਾਰ ਕੰਪਟੋਇਰਜ਼ ਲੈਨੀਅਰਜ਼ ਓਸਟੀਰੀਥ ਐਸ. ਏ. ਐਨਵਰਜ਼ (ਬੈਲਜੀਅਮ) ਅਤੇ ਮਫਲਾਟ ਰਾ ਈ ਟੈਸੀਟ ਰਾ ਡੀ ਟੋਲੇਂਗਨੋ ਬਾਇਲਾ (ਇਟਲੀ) ਸਭ ਤੋਂ ਖਰਾਬ ਊਨੀ ਿਾਗੇ ਦੇ ਬਰਾਮਦਕਾਰ ਅਤੇ ਮਨਰਮਾਤਾ ਹਨ। ਮ ੁੱਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਉਦੋਂ ਤੁੱਕ ਅੰਮਮਿਤਸਰ ਮਵੁੱਚ ਡੀਲਰਾਂ ਵੁੱਲੋਂ ਗੈਰ-ਵਸਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਚਾਮਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਜੇਕਰ ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਈ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਅਤੇ ਖਰੀਦੀਆਂ ਗਈਆਂ ਵਸਤਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਅੰਮਮਿਤਸਰ ਦੇ ਡੀਲਰ ਵੁੱਲੋਂ ਗੈਰ-ਵਸਨੀਕ ਬਰਾਮਦਕਾਰ ਨੂੰ ਅਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮ ੁੱਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਕੀਮਤ ਦੇ 1½ ਤੋਂ 2½ % ਪਿਤੀਸ਼ਤ ਦੇ ਮਵਚਕਾਰ ਵੁੱਖ-ਵੁੱਖ ਕਮਮਸ਼ਨ ਦੇ ਹੁੱਕਦਾਰ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। 24 ਮਾਰਚ, 1951 ਨੂੰ ਮਲਖੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਹੀਂ ਮ ਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਵਾਮਲਆਂ ਨੂੰ ਇਤਾਲਵੀ ਕੰਪਨੀ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਖੇਤਰਾਂ ਮਵੁੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਖਰਾਬ ਉੱਨ ਦੇ ਿਾਗੇ ਦੀ "ਮਵਕਰੀ ਲਈ" "ਇਕਲੌਤਾ ਏਜੰਟ" ਮਨਯ ਕਤ ਕੀਤਾ ਮਗਆ ਸੀ, ਮਜਸ ਨੂੰ ਇੁੱਕ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਖਤਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਨੋਮਟਸ ਮ ੁੱਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਵਾਮਲਆਂ ਨੂੰ "ਮੌਜੂਦਾ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੁੱਖਣਾ" ਅਤੇ "ਮਵਕਰੀ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਆਮ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੇ ਅਨ ਕੂਲ" ਨਵੇਂ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਸ ਰੁੱਮਖਅਤ ਕਰਨਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਮ ੁੱਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਵਾਮਲਆਂ ਦੇ "ਮਵਚੋਲਗੀ ਦ ਆਰਾ ਮਸੁੱਿੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਤਾਲਵੀ ਕੰਪਨੀ ਜੀ ਦ ਆਰਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕਾਰੋਬਾਰ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ ੁੱਿ ਨਕਦ ਰਕਮਾਂ' ਤੇ 2½ ਪਿਤੀਸ਼ਤ ਕਮਮਸ਼ਨ ਪਿਾਪਤ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਬੈਲਜੀਅਨ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਮਨਯ ਕਤ ਕੀਤਾ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਲਈ ਆਪਣੇ ਨ ਮਾਇੰਮਦਆਂ ਦਾ ਮ ਲਾਂਕਣ ਇਸ ਸ਼ਰਤ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਮਕ ਬੈਲਜੀਅਨ ਮਮੁੱਲ ਜਾਂ ਿਾਗੇ ਦੇ ਮਕਸੇ ਹੋਰ ਉਤਪਾਦਕ ਦੀ ਨ ਮਾਇੰਦਗੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਖਾਤੇ' ਤੇ ਬੈਲਜੀਅਨ ਿਾਗੇ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਮਵੁੱਚ ਨਹੀਂ ਵੇਚਦਾ। ਮ ੁੱਲਾਂਕਣ ਸਾਲ ਮਵੁੱਚ ਟੈਕਸ ਦੇ ਮ ਲਾਂਕਣ ਲਈ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਮਵੁੱਚ 1952-53 ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਮਿਕਾਰੀ, 'ਸੀ' ਵਾਰਡ, ਅੰਮਮਿਤਸਰ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕੀਤੀ 54,558 ਰ ਪਏ ਜੋੜ ਕੇ ਮ ਲਾਂਕਣ ਦੀ ਆਮਦਨ ਮਪਛਲੇ ਸਾਲ ਗੈਰ-ਮਨਵਾਸੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦ ਆਰਾ ਭਾਰਤੀ ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਚੇ ਗਏ ਿਾਗੇ ਦੇ ਕ ੁੱਲ ਮ ੁੱਲ ਦਾ 5% ਹੈ, ਮਕਉਂਮਕ ਉਸਦੇ ਮਵਚਾਰ ਮਵੁੱਚ ਗੈਰ-ਮਨਵਾਸੀ ਮਨਰਯਾਤਕਾਂ ਅਤੇ ਮ ਲਾਂਕਣਾਂ ਮਵਚਕਾਰ ਵਪਾਰਕ ਸਬੰਿ ਕਾਇਮ ਹਨ। ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਮਿਕਾਰੀ ਦ ਆਰਾ ਪਾਸ ਕੀਤੇ ਗਏ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪ ਸ਼ਟੀ ਅਪੀਲ ਸਹਾਇਕ ਮਮਸ਼ਨਰੀ ਅਤੇ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਪੀਲ ਮਟਿਮਬਊਨਲ ਦ ਆਰਾ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅਪੀਲ ਮਟਿਮਬਊਨਲ ਨੇ ਹੇਠ ਮਲਖੇ ਦੋ ਪਿਸ਼ਨਾਂ 'ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੂੰ ਬੀ ਕੇਸ ਦਾ ਮਬਆਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾੈਃ "(1) ਕੀ ਮ ੁੱਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਮਨਵਾਸੀ ਮਵਚਕਾਰ ਸਬੰਿ "ਵਪਾਰਕ ਸੰਬੰਿ" ਸਮੀਕਰਨ ਦੇ ਅਰਥ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਮਜਵੇਂ ਮਕ ਸੈਕਸ਼ਨ 42(1) ਮਵੁੱਚ ਵਰਮਤਆ ਮਗਆ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਆਮਦਨ-ਟੈਕਸ ਕਾਨੂੰਨ? (2) ਜੇਕਰ (ਦੂਜੇ) ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਹਾਂ ਮਵੁੱਚ ਹੈ ਮਕ ਕੀ ਤੁੱਥਾਂ ਅਤੇ ਇਸ ਕੇਸ ਦੀਆਂ ਸਮਥਤੀਆਂ ਮਵੁੱਚ ਕੋਈ ਮ ਨਾ਼ਿਾ ਜਾਂ ਲਾਭ ਇਕੁੱਠਾ ਹੋਇਆ ਜਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਜਾਂ ਮੰਮਨਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਮਕ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਗੈਰ-ਮਨਵਾਸੀ ਦੀ ਆਈ.ਡੀ. ਮਵਚਾਰ ਅਿੀਨ ਮਪਛਲੇ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਮ ਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਨਾਲ ਗੈਰ-ਮਨਵਾਸੀ ਦਾ ਸਬੰਿ।" ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਪਮਹਲੇ ਸਵਾਲ ਦਾ ਨਾਂਹ ਮਵੁੱਚ ਜਵਾਬ ਮਦੁੱਤਾ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਮਦੁੱਤਾ। ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਮਮਸ਼ਨਰ ਨੇ ਇਨਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਮਾਮਮਲਆਂ ਮਵੁੱਚ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਰਾਏ ਮਵਰ ੁੱਿ ਮਵਸ਼ੇਸ਼ ਛ ੁੱਟੀ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਮਵੁੱਚ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ ਦੀ ਿਾਰਾ 42 (1) ਅਤੇ ਦੋ ਸਬੰਿਤ ਿਾਰਾਵਾਂ। 40 (2) ਅਤੇ 43 (1) ਪਮਹਲਾਂ ਮਨਰਿਾਰਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਿਾਰਾ 40, ਮਜੁੱਥੋਂ ਤੁੱਕ ਇਹ ਸਮੁੱਗਰੀ ਹੈ, ਉਪ-ਿਾਰਾਵਾਂ ਦ ਆਰਾ। ਉਪ-ਿਾਰਾ (2) ਪਿਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹ "ਮਕੁੱਥੇ. ਮਕਸੇ ਵੀ ਮਵਅਕਤੀ ਦਾ ਏਜੰਟ ਜੋ ਮਨਵਾਸੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਟੈਕਸਯੋਗ ਖੇਤਰਾਂ ਮਵੁੱਚ (ਇਸ ਤਰਹਾਂ ਦਾ ਮਵਅਕਤੀ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਉਪ-ਿਾਰਾ ਮਵੁੱਚ ਇੁੱਕ ਲਾਭਾਰਥੀ ਵਜੋਂ ਜਾਮਣਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਅਮਜਹੇ ਲਾਭਾਰਥੀ ਦੀ ਤਰਫੋਂ ਪਿਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁੱਕਦਾਰ ਹੈ, ਜਾਂ ਅਮਜਹੇ ਲਾਭਾਰਥੀ ਦੀ ਤਰਫੋਂ ਇਸ ਐਕਟ ਦੇ ਤਮਹਤ ਮਕਸੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਲਾਭ ਜਾਂ ਲਾਭ ਦੀ ਰਸੀਦ ਮਵੁੱਚ ਹੈ, ਟੈਕਸ, ਜੇਕਰ ਲਾਭਾਰਥੀ ਉੱਤੇ ਮਸੁੱਿੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਉੱਤੇ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਵਸੂਲੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। . . ਏਜੰਟ. . . ਜੇਕਰ ਅਮਜਹੀ ਆਮਦਨ, ਲਾਭ ਜਾਂ ਲਾਭ ਦੀ ਮਸੁੱਿੀ ਪਿਾਪਤੀ ਹ ੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਤਰਹਾਂ ਅਤੇ ਉਸੇ ਰਕਮ 'ਤੇ ਲਾਭਾਰਥੀ ਤੋਂ ਵਸੂਲੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।" Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX, PUNJAB versus R. D. AGGARWAL & COMPANY [[1965] 1 S.C.R. 660] (1965) येदोगैर-निवासीनिर्यातककम्प्टॉयर्सलेनियर्सऑस्टेरिथथएस. ए. एनवर्स(बेल्जियम) औरफिलाटुराईटेसिटुराडीटोलेंग्नोबियेला ( इटली) सबसेखराबऊनीधागेकेनिर्यातकऔरनिर्माताहैं।निर्धारितीविक्रेताओंसेथेनीद्वाराप्रचारकिएगएआदेशोंकोसंप्रेषितकरतेहैं। अमृतसरमेंगैर-निवासियोंकोस्वीकृतिकेलिए; यदिकोईअनुबंध -खरीदेगएसामानकेपरिणामऔरकीमतकाभुगतानअमृतसरद्वाराकियाजाताहै।गैरनिवासीनिर्यातककेलिएविक्रेता, निर्धारितीहकदारहोजातेहैं कमीशनकेलिएकीमतके1 से21 प्रतिशतकेबीचअंतरहोताहै। 24 मार्च, 1951 केपत्रद्वारानिर्धारितीनियुक्तकिएगएथे। एकमात्रएजेंट"इतालवीकंपनीकेलिए" सबसेखराबबिक्रीकेलिए" " भारतीयक्षेत्रोंमेंऊनीधागेएकमहीनेकेलिएसमाप्तकिएजासकतेहैं। नोटिसकरें।मूल्यांकनकर्ताओंको"मौजूदाग्राहकोंकोबनाएरखना" था। बिक्री", औरनेटपर21 प्रतिशतकमीशनप्राप्तकरनाथा स्वीकृतव्यवसायसेउत्पन्न होनेवालीनकदराशि" निर्धारितीकीयासीधेइतालवीकंपनीद्वारामध्यस्थथता ग्राहकोंकेसाथथ।बेल्जियमकंपनीनेनियुक्तकिया शर्तपरपूरेभारतकेलिएअपनेप्रतिनिधियोंकामूल्यांकनकरताहै किबादवालाकिसीअन्यबेल्जियममिलयाधागेकाप्रतिनिधित्वनहींकरताथा निर्माताऔरभारतमेंबेल्जियमकेधागेकोखुदनहींबेचतेथे खाता। निर्धारणवर्षमेंकरनिर्धारणकीकार्यवाहीमें आयकरअधिकारी, 'सी' वार्ड, अमृतसरनेगणनाकी 1952-53 रुपयेजोड़करनिर्धारितीकीआय।54,558 होनेकेनाते 5 % गैर-निवासीकंपनियोंद्वाराबेचेगएधागेकेशुद्धकुलमूल्यकाशीर्षअदालतरिपोर्ट[1965] 1एस. सी. आर. 662 पिछलेवर्षभारतीयव्यापारियोंकेलिए, क्योंकिउनकेविचारमेंगैर-निवासीलोगोंकेबीचव्यावसायिकसंबंधथे। निर्यातकऔरनिर्धारिती।आयकरअधिकारीद्वारापारितआदेशोंकीपुष्टिअपीलीयसहायकमिशनरीऔरआयकरअपीलीयन्यायाधिकरणद्वाराभीकीगईथी। आय-करअपीलीयन्यायाधिकरणनेएकबयानप्रस्तुतकिया निम्नलिखितदोप्रश्नोंपरपंजाबउच्चन्यायालयमेंमामलाः क्यानिर्धारितीकेबीचसंबंध " ( 1 ) -औरगैरनिवासीकेअर्थकेभीतरगिरगया एसमेंउपयोगकीजानेवालीअभिव्यक्ति"व्यावसायिकसंबंध"।42 ( 1 ) भारतीयआय-करअधिनियम? यदि(दूसरे) प्रश्नकाउत्तरमेंहै ( 2 ) सकारात्मकचाहेतथ्योंपरऔरपरिस्थितियोंमें इसमामलेमेंकोईअर्जितयाउत्पन्नलाभया -पिछलेवर्षकेदौराननिर्धारितीकेसाथथगैरनिवासी विचाराधीन"। उच्चन्यायालयनेपहलेप्रश्नकाउत्तरनकारात्मकमेंदियाऔरदूसरेप्रश्नकाउत्तरदेनेसेइनकारकरदिया।विशेषअवकाशकेसाथथ, आयकरआयुक्तनेइनदोनोंमामलोंमेंउच्चन्यायालयकीरायकेखिलाफइसन्यायालयमेंअपीलकीहै। आयकरअधिनियमकीधारा42 (1) औरदोसंबंधितधाराएँ एसएस।40 ( 2 ) और43 (1) कोपहलेनिर्धारितकियाजासकताहै।धारा40, जहाँतकवहसामग्रीहै, उप-धाराओंद्वारा।( 2 ) प्रदानकरताहैः कहाँका। " किसीभीव्यक्तिकाअभिकर्ताजोनिवासीनहींहै करयोग्यक्षेत्रोंमें। ऐसाव्यक्ति ( -इसकेबादइसउपखंडमेंएकलाभकेरूपमेंसंदर्भितकियागयाहै सहायक) ऐसेलाभार्थीकीओरसेप्राप्तकरनेकाहकदारहै, याऐसेकिसीभीलाभार्थीकीओरसेरसीदमेंहै इसअधिनियमकेतहतप्रभार्यलाभयालाभ, कर, यदिलाभार्थीपरसीधेनहींलगायाजाताहै, तोलगायाजासकताहै। औरइसतरहसेबरामदकिया। एजेंट।. इसतरह जिसतरहसेऔरउतनीहीराशिकेलिएजोयहदेयहोगी लाभार्थीपरऔरउससेवसूलीयोग्ययदिप्रत्यक्षरूपसे ऐसीआय, लाभयालाभकीप्राप्ति। धारा40 (2) एकसक्षमकरनेवालीधाराहैजोअधिनियमकेतहतकरयोग्यआयपरकरयोग्यक्षेत्रोंमेंएकअनिवासीकेएजेंटसेकरकेनिर्धारणऔरवसूलीकेलिएतंत्रप्रदानकरतीहैजिसेएजेंटप्राप्तकरनेकाहकदारहैयावास्तवमेंमूलधनकीओरसेप्राप्तकरताहैयदिप्रत्यक्षमूलधनपरकरनहींलगायाजाताहै। 6 यहदेखाजासकताहैकियहआयपरकरकेलिएशुल्ककेसाथथसौदाकरताहैअभिकर्ताईकीओरसेप्राप्तकरनेयावास्तवमेंप्राप्तकरनेकाहकदारहै-निवासीलाभार्थी।धारा42, जहाँतकयहसामग्रीहै, प्रदानकरतीहैः " ( 1 ) उपार्जितयाउद्भूतसभीआय, लाभयालाभ,चाहेप्रत्यक्षयाअप्रत्यक्षरूपसे, किसीकेमाध्यमसेयाउससेकरयोग्यक्षेत्रोंमेंव्यावसायिकसंबंध,केभीतरउपार्जितयाउत्पन्नहोनेवालीआयमानीजाएगी।करयोग्यक्षेत्र, औरजहाँव्यक्तिकाअधिकारहैआय, लाभयालाभकरयोग्यमेंनिवासीनहींहै।क्षेत्र, आय-करकेलिएप्रभार्यहोंगेयातोउसकेनामयाउसकेएजेंटकेनामपर, औरबादमेंयदिऐसाअभिकर्तासभीउद्देश्योंकेलिएमानाजाएगा।इसअधिनियमकीस्थिति, ऐसीआयकेसंबंधमेंनिर्धारितीकरःप्रदानकियागया।आगेप्रदानकियागयाआगेप्रदानकियागया। ( 2 ) जहाँकोईव्यक्तिनिवासीनहींहैयासामान्यरूपसेनहींहैकरयोग्यक्षेत्रोंमेंनिवासी, व्यवसायकरतेहुएकरयोग्यक्षेत्रोंमेंरहनेवालेव्यक्तिकेसाथथ, औरयहआय-करअधिकारीकोयहप्रतीतहोताहैकिऐसेव्यक्तियोंकेबीचघनिष्ठसंबंधनिवासीव्यक्तिकेसाथथवहव्यक्तिजोनिवासीनहींहैयानहींहैआमतौरपरनिवासीनिवासीकोयातोनहींदेताहै लाभयासामान्यलाभसेकमजोहोसकताहै उसव्यवसायमेंउत्पन्नहोनेकीउम्मीद, प्राप्तलाभःवहाँसेयाजोउचितरूपसेमानाजासकताहैवहाँसेप्राप्तकियागयाहै, आयकेलिएप्रभार्यहोगाहोगा निवासीव्यक्तिकेनामपरकरजो इसअधिनियमकेसभीउद्देश्योंकेलिएनिर्धारितीमानाजाताहै Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX, PUNJAB versus R. D. AGGARWAL & COMPANY [[1965] 1 S.C.R. 660] (1965) CIVIL APPELLATE JURISDICTION : Civil Appeals Nos. 808 and 809 of 1963. Appeals by special leave from the judgment and order dated ll October 5, 1960, of the Punjab High Court in Income-tax Refer-ence Nos. 11 and 13 of 1958. K. N. Rajagopala Sastri, R. H. Dhebar and R. N. Sachthey, for the appellant. Veda Vyasa and B. P. M aheshwari, for the respondents. c The Judgment of the Court was delivered by Shah J. R. D. Aggarwal & Company-called for the sake of brevity 'the assessees'-are a registered firm having their place of business at Amritsar in the State of Punjab. The assessees carry on business as importers and as commission agents or non-resident D exporters with two of whom we are concerned in these appeals. These two non-resident exporters Comptoirs Lainiers Osterietb s.a. Anvers (Belgium) and Filatura e Tessitura Di Tollengno Biella (Italy) are exporters and manufacturers of worsted woollen yarn. The assessees communicate orders canvassed by them from dealers in Amritsar to the non-residents for acceptance; if a con.tract E results and price for the goods purchased is paid by the Amritsar dealer to the non-resident exporter, the assessees become entitled to commission varying between 1 t and 2!% of the price. By Jetter tlated March 24, 1951 the assessees were appointed "sole agents" for the Italian Company "for sale" of worsted F woollen yarns in the Indian territories terminable by one month's notice. The assessees had to "maintain the existing customers" and to secure new customers "conforming !<JI their general terms of sales", and were to receive 2! per cent commission on the net cash amounts arising from the accepted business "concluded by the mediation" of the assessees or directly by the Italian Company G with the customers. The Belgian Company appointed the assessees their representatives for the whole of India on condition that the latter did not represent any other Belgian Mill or yam producer and did not sell Belgian yarn in India on their own account. ln proceedings for assessment of tax in the assessment year H 1952-53 the Income-tax Officer, 'C' Ward, Amritsar computed the income of the assessees by adding Rs. 54,558 being 5% of net total value of yarn sold by the non-resident companies to Indian merchants in the previous year, because in his view there subsisted business connections between the non-resident exporters and the assessces. The orders passed by the Income-tax Officer were confirmed in appeal by the Appellate Assistant Com· missioner and also by the Income-tax Appellate Tribunal. The Income-tax Appellate Tribunal submitted a statement of case to the High Court of Punjab on the following two questions : •· ( I ) Whether the relationship between the assessee and the non-resident fell within the meaning of the expression "business connection" as used in s. 42(1) of the Indian Income-tax Act? ( 2) If the answer to the (second) question is in the affirmative whether on the facts and in the circumstances of this case any profits or gains accrued or arose or could be deemed to have accrued or arisen ID the non-resident on account of the business connection of tho non-resident with the assessee during the previous year under consideration." The High Court answered the first question in the negative and declined to answer the second question. With special leave, the Commissioner of Income-tax has appealed to this Court against the opinion of the High Court in these two cases. Section 42( I) of the Income-tax Act and two related sectiom ss. 40(2) and 43( I) may first be set out. Section 40, insofar as it is mziterial, by sub-s. (2) provides : Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX, PUNJAB versus R. D. AGGARWAL & COMPANY [[1965] 1 S.C.R. 660] (1965) ਸੈਕਸ਼ਨ 40(2) ਐਕਟ ਦੇ ਤਮਹਤ ਟੈਕਸਯੋਗ ਆਮਦਨ 'ਤੇ ਟੈਕਸਯੋਗ ਪਿਦੇਸ਼ਾਂ ਮਵੁੱਚ ਇੁੱਕ ਗੈਰ-ਮਨਵਾਸੀ ਦੇ ਏਜੰਟ ਤੋਂ ਟੈਕਸ ਦੇ ਮ ਲਾਂਕਣ ਅਤੇ ਵਸੂਲੀ ਲਈ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਪਿਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇੁੱਕ ਯੋਗ ਸੈਕਸ਼ਨ ਹੈ ਜੋ ਏਜੰਟ ਅਸਲ ਮਵੁੱਚ ਮਪਿੰਸੀਪਲ ਦੀ ਤਰਫੋਂ ਪਿਾਪਤ ਕਰਨ ਜਾਂ ਪਿਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁੱਕਦਾਰ ਹੈ ਜੇਕਰ ਟੈਕਸ ਮਪਿੰਸੀਪਲ ਡਾਇਰੈਕਟ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਿਾਰਾ ਮਜਸ ਉੱਤੇ ਮਿਆਨ ਮਦੁੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਮਦਨ ਉੱਤੇ ਟੈਕਸ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਸਬੰਿਤ ਹੈ ਜੋ ਏਜੰਟ ਪਿਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁੱਕਦਾਰ ਹੈ ਜਾਂ ਅਸਲ ਮਵੁੱਚ ਇੁੱਕ ਗੈਰ-ਮਨਵਾਸੀ ਲਾਭਾਰਥੀ ਵੁੱਲੋਂ ਪਿਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਿਾਰਾ 42, ਮਜੁੱਥੋਂ ਤੁੱਕ ਇਹ ਸਮੁੱਗਰੀ ਹੈ, ਪਿਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹ "(1) ਮਸੁੱਿੇ ਜਾਂ ਅਮਸੁੱਿੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ, ਮਕਸੇ ਵੀ ਆਮਦਨ ਰਾਹੀਂ ਜਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸਾਰੀ ਆਮਦਨ, ਲਾਭ ਜਾਂ ਲਾਭ। ਟੈਕਸਯੋਗ ਖੇਤਰਾਂ ਮਵੁੱਚ ਵਪਾਰਕ ਸੰਪਰਕ, ਇਹ ਮੰਮਨਆ ਜਾਵੇਗਾ ਮਕ ਆਮਦਨ, ਲਾਭ ਜਾਂ ਲਾਭ ਪਿਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁੱਕਦਾਰ ਮਵਅਕਤੀ ਟੈਕਸਯੋਗ ਸੀ ਖੇਤਰਾਂ ਮਵੁੱਚ ਵਸਨੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਏਜੰਟ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਆਮਦਨ-ਟੈਕਸ ਲਈ ਮਜ਼ੰਮੇਵਾਰ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਾਲੇ ਮਾਮਲੇ ਮਵੁੱਚ ਅਮਜਹੇ ਏਜੰਟ ਨੂੰ ਇਸ ਐਕਟ ਦੇ ਸਾਰੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ, ਅਮਜਹੇ ਆਮਦਨ-ਟੈਕਸ ਦੇ ਸਬੰਿ ਮਵੁੱਚ ਕਰਦਾਤਾ ਮੰਮਨਆ ਜਾਵੇਗਾੈਃ ਪਿਦਾਨ ਕੀਤਾ……. ਅੁੱਗੇ ਮਦੁੱਤਾ ਮਗਆ……. ਅੁੱਗੇ ਮਦੁੱਤਾ……. (2) ਮਜੁੱਥੇ ਕੋਈ ਮਵਅਕਤੀ ਜੋ ਟੈਕਸਯੋਗ ਖੇਤਰਾਂ ਮਵੁੱਚ ਵਸਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਵਸਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਟੈਕਸਯੋਗ ਖੇਤਰਾਂ ਮਵੁੱਚ ਵਸਦੇ ਮਕਸੇ ਮਵਅਕਤੀ ਨਾਲ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਮਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਇਹ ਪਿਤੀਤ ਹ ੰਦਾ ਹੈ ਮਕ ਅਮਜਹੇ ਮਵਅਕਤੀਆਂ ਦਰਮਮਆਨ ਨੇਡ਼ਲੇ ਸਬੰਿਾਂ ਕਾਰਨ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦਾ ਕੋਰਸ ਇਸ ਤਰਹਾਂ ਪਿਬੰਿ ਕੀਤਾ ਮਗਆ ਹੈ ਮਕ ਵਸਨੀਕ ਮਵਅਕਤੀ ਦ ਆਰਾ ਉਸ ਮਵਅਕਤੀ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਮਗਆ ਕਾਰੋਬਾਰ ਜੋ ਵਸਨੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਵਸਨੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਵਸਨੀਕ ਨੂੰ ਕੋਈ ਲਾਭ ਜਾਂ ਆਮ ਮ ਨਾਮਫਆਂ ਤੋਂ ਘੁੱਟ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਕਾਰੋਬਾਰ ਮਵੁੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹ ਇਸ ਤੋਂ ਜਾਂ ਮਜਸ ਨੂੰ ਵਾਜਬ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਿਾਪਤ ਕੀਤਾ ਮਗਆ ਮੰਮਨਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਵਸਨੀਕ ਮਵਅਕਤੀ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਆਮਦਨ-ਟੈਕਸ ਲਈ ਮਜ਼ੰਮੇਵਾਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਮਜਸ ਨੂੰ ਇਸ ਐਕਟ ਦੇ ਸਾਰੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ, ਕਰਦਾਤਾ ਮੰਮਨਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਅਮਜਹੀ ਆਮਦਨ ਦੇ ਸਬੰਿ ਮਵੁੱਚ-ਟੈਕਸ। (3) ਇੁੱਕ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਮਵੁੱਚ ਮਜਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੰਚਾਲਨ ਟੈਕਸਯੋਗ ਖੇਤਰਾਂ ਮਵੁੱਚ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਿਾਰਾ ਦੇ ਤਮਹਤ ਟੈਕਸਯੋਗ ਪਿਦੇਸ਼ਾਂ ਮਵੁੱਚ ਇਕੁੱਠੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਮ ਨਾ਼ਿੇ ਅਤੇ ਲਾਭ ਮਸਰਫ ਅਮਜਹੇ ਮ ਨਾਫੇ ਅਤੇ ਲਾਭ ਹੋਣਗੇ ਜੋ ਵਾਜਬ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਯੋਗ ਹਨ। ਟੈਕਸਯੋਗ ਖੇਤਰਾਂ ਮਵੁੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਓਪਰੇਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉਸ ਮਹੁੱਸੇ ਲਈ।" ਇਹ ਦੇਮਖਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਮਕ ਉਪ-ਿਾਰਾ (2) ਅਤੇ (3) ਵਪਾਰਕ ਕਨੈਕਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਮਵਸ਼ੇਸ਼ ਮਾਮਮਲਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੀਕਰਨ ਦੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਨ ਦਾ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਰੁੱਖਦੇ ਹਨ। ਪਮਹਲੇ ਪੈਰੇ ਦ ਆਰਾ ਸੈਕਸ਼ਨ 43 ਪਿਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹ " ਕੋਈ ਵੀ ਮਵਅਕਤੀ ਮਜਸ ਨੂੰ ਮਕਸੇ ਮਵਅਕਤੀ ਦ ਆਰਾ ਜਾਂ ਉਸ ਦੀ ਤਰਫੋਂ ਮਨਯ ਕਤ ਕੀਤਾ ਮਗਆ ਹੈ। ਟੈਕਸਯੋਗ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰਮਹਣ ਵਾਲੇ, ਜਾਂ ਅਮਜਹੇ ਮਵਅਕਤੀ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵਪਾਰਕ ਸੰਬੰਿ ਰੁੱਖਣ ਵਾਲੇ, ਜਾਂ ਮਜਸ ਰਾਹੀਂ ਅਮਜਹਾ ਮਵਅਕਤੀ ਕੋਈ ਆਮਦਨ, ਲਾਭ ਜਾਂ ਲਾਭ ਪਿਾਪਤ ਕਰ ਮਰਹਾ ਹੈ, ਮਜਸ ਨੂੰ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਮਿਕਾਰੀ ਨੇ ਇਸ ਐਕਟ ਦੇ ਸਾਰੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਗੈਰ-ਮਨਵਾਸੀ ਮਵਅਕਤੀ ਸ਼ੈੱਲ ਦੇ ਏਜੰਟ ਵਜੋਂ ਮੰਨਣ ਦੇ ਆਪਣੇ ਇਰਾਦੇ ਦਾ ਨੋਮਟਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਅਮਜਹਾ ਏਜੰਟ ਮੰਮਨਆ ਜਾਵੇਗਾੈਃ" ਇਹ ਸੈਕਸ਼ਨ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਮਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਮਕਸੇ ਮਵਅਕਤੀ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਮਨਵਾਸੀ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਏਜੰਟ ਵਜੋਂ ਮਨਯ ਕਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਟੈਕਸਯੋਗ ਖੇਤਰਾਂ ਮਵੁੱਚ ਗੈਰ-ਮਨਵਾਸੀ ਦੀ ਆਮਦਨ ਦੇ ਸਬੰਿ ਮਵੁੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਮਨਵਾਸੀ ਦੇ ਏਜੰਟ ਵਜੋਂ ਮ ਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਲਈ ਅਮਿਕਾਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਨਹਾਂ ਅਪੀਲਾਂ ਮਵੁੱਚ ਮਸਰ਼ਿ ਇੁੱਕ ਹੀ ਸਵਾਲ ਮਨਰਿਾਰਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਮਕ ਕੀ ਦੋ ਮਾਮਮਲਆਂ ਮਵੁੱਚ ਗੈਰ-ਮਨਵਾਸੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ ਕਰਦਾਮਤਆਂ ਦਰਮਮਆਨ ਅਮਜਹਾ ਸਬੰਿ ਸੀ ਮਜਸ ਨੂੰ ਟੈਕਸਯੋਗ ਖੇਤਰਾਂ ਮਵੁੱਚ "ਵਪਾਰਕ ਸੰਬੰਿ" ਮਕਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਹਾਂ ਪੁੱਖੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮ ਲਾਂਕਣ ਕਾਨੂੰਨੀ ਏਜੰਟ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੈਰ-ਮਨਵਾਸੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਤਰਫੋਂ ਮ ਨਾ਼ਿੇ ਅਤੇ ਲਾਭਾਂ 'ਤੇ ਟੈਕਸ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਣਗੇ। ਓਪਰੇਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਮਹੁੱਸੇ ਜੋ ਟੈਕਸਯੋਗ ਖੇਤਰਾਂ ਮਵੁੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਐਕਟ ਮਵੁੱਚ "ਕਾਰੋਬਾਰ" ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਮਕਸੇ ਵੀ ਵਪਾਰ, ਵਣਜ, ਮਨਰਮਾਣ ਜਾਂ ਵਪਾਰ, ਵਣਜ ਜਾਂ ਮਨਰਮਾਣ ਦੇ ਰੂਪ ਮਵੁੱਚ ਮਕਸੇ ਵੀ ਸਾਹਸ ਜਾਂ ਮਚੰਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਮਵੁੱਚ ਪਮਰਭਾਮਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਮਗਆ ਹੈ। ਪਰ ਐਕਟ ਮਵੁੱਚ "ਵਪਾਰਕ ਸੰਬੰਿ" ਸਮੀਕਰਨ ਦੀ ਕੋਈ ਪਮਰਭਾਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਸਹੀ ਅਰਥ ਅਸਪਸ਼ਟ ਅਤੇ ਅਮਨਸ਼ਮਚਤ ਹੈ। "ਵਪਾਰਕ ਸੰਬੰਿ" ਦਾ ਅਰਥ ਮਬਨਾਂ ਸ਼ੁੱਕ "ਕਾਰੋਬਾਰ" ਤੋਂ ਕ ਝ ਵੁੱਿ ਹੈ। ਐਸ ਮਵੁੱਚ ਇੁੱਕ ਵਪਾਰਕ ਸੰਬੰਿ। 42 ਮਵਚਕਾਰ ਇੁੱਕ ਸਬੰਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਇੁੱਕ ਗੈਰ-ਮਨਵਾਸੀ ਦ ਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਮਜਸ ਨਾਲ ਲਾਭ ਜਾਂ ਲਾਭ ਹ ੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਟੈਕਸਯੋਗ ਖੇਤਰਾਂ ਮਵੁੱਚ ਕ ਝ Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX, PUNJAB versus R. D. AGGARWAL & COMPANY [[1965] 1 S.C.R. 660] (1965) लाभयासामान्यलाभसेकमजोहोसकताहै उसव्यवसायमेंउत्पन्नहोनेकीउम्मीद, प्राप्तलाभःवहाँसेयाजोउचितरूपसेमानाजासकताहैवहाँसेप्राप्तकियागयाहै, आयकेलिएप्रभार्यहोगाहोगा निवासीव्यक्तिकेनामपरकरजो इसअधिनियमकेसभीउद्देश्योंकेलिएनिर्धारितीमानाजाताहै -ऐसीआयकरकेसंबंधमें। ( 3 ) एकऐसेव्यवसायकेमामलेमेंजिसमेंसेसभीव्यवसाय इसकेतहतमानेगएव्यवसायकेलाभऔरलाभकरयोग्यक्षेत्रोंमेंउपार्जितयाउत्पन्नहोनेवालीधारा केवलऐसेलाभऔरलाभहोंजोउचितरूपसेदिएगएहों।मेंकिएगएसंचालनकेउसहिस्सेमेंसक्षम करयोग्यक्षेत्र"। Sup./65-17 [1965] 1 एस. सी. आर. सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट 664 यहदेखाजासकताहैकिउप-एसएस।( 2 ) और(3) व्यावसायिकसंबंधोंकेविशेषमामलोंकोस्पष्टकरेंऔरअर्थकोसीमितकरनेकाइरादानरखें। उसअभिव्यक्तिका। पहलेपैराग्राफकीधारा43 मेंकहागयाहैः " करयोग्यक्षेत्रोंसेबाहररहनेवालेव्यक्तिद्वारायाउसकीओरसेनियोजितकोईभीव्यक्ति, या ऐसेव्यक्तिकेसाथथव्यावसायिकसंबंध, याजिसकेमाध्यमसेऐसाव्यक्तिकोईआय, लाभयालाभप्राप्तकररहाहै, जिसपरआयकरअधिकारीनेउसेअनिवासीव्यक्तिकेप्रतिनिधिकेरूपमेंमाननेकेअपनेइरादेकानोटिसजारीकियाहै, इसअधिनियमकेसभीउद्देश्योंकेलिए, ऐसाप्रतिनिधिमानाजाएगाः यहधाराआयकरअधिकारीकोकिसीव्यक्तिकोनियुक्तकरनेकेलिएअधिकृतकरतीहै। गैर-निवासीकावैधानिकअभिकर्ता, औरगैर-निवासीकीआयकेसंबंधमेंगैर-निवासीकेअभिकर्ताकेरूपमेंउसकाआकलनकरना। करयोग्यक्षेत्र। -इनअपीलोंमेंनिर्धारितकियाजानेवालाएकमात्रसवालयहहैकिक्यादोनोंमामलोंमेंगैरनिवासीकेबीचकोईसंबंधथा। कम्पनियाँऔरनिर्धारितीऐसासंबंधजिसेकहाजासकताहै" करयोग्यक्षेत्रोंमें"व्यावसायिकसंबंध"।अगरजवाबदें। इसप्रश्नकेसकारात्मकहोनेपर, निर्धारितीइसप्रकारकरेंगे- -वैधानिकअभिकर्तागैरनिवासीकीओरसेकरलगानेकेलिएप्रभार्यहोंगे। उनपरउचितरूपसेजिम्मेदारलाभऔरलाभपरकंपनियाँ संचालनकेकुछभागजोकरयोग्यमेंकिएगएथे क्षेत्र। अधिनियममें"व्यवसाय" शब्दकोकिसीभीव्यापार, वाणिज्य, निर्माणयाप्रकृतिमेंकिसीभीसाहसिककार्यकेरूपमेंपरिभाषितकियागयाहै। व्यापार, वाणिज्ययानिर्माणका, लेकिनअधिनियममेंकोईप्रावधाननहींहै "व्यावसायिकसंबंध" अभिव्यक्तिकीपरिभाषाऔरइसकासटीकअर्थअस्पष्टऔरअनिश्चितहै।अभिव्यक्ति"व्यवसाय" "कनेक्शन" कामतलबनिस्संदेह"व्यवसाय" सेकुछअधिकहै।एसमेंएकव्यावसायिकसंबंध।42 एककेबीचएकसंबंधशामिलहै -गैरनिवासीद्वाराकियाजानेवालाव्यवसायजोलाभयालाभदेताहैऔरकरयोग्यक्षेत्रोंमेंकुछगतिविधिजोयोगदानकरतीहै। प्रत्यक्षयाअप्रत्यक्षरूपसेउनलाभोंयालाभोंकोएकत्रितकरनेकेलिए।यहव्यवसायकेबीचनिरंतरताकेएकतत्वकीभविष्यवाणीकरताहै --गैरनिवासीऔरकरयोग्यक्षेत्रोंमेंएकआवारायाअलगलगलेनदेनकोआमतौरपरएकव्यावसायिक-संबंधकेरूपमेंनहींमानाजाताहै।व्यावसायिकसंबंधकईरूपलेसकतेहैंइसमेंमुख्यव्यवसाययागतिविधिकेएकहिस्सेकोएकएजेंटकेमाध्यमसेअनिवासीकेमुख्यव्यवसायतकलेजानाशामिलहोसकताहै, यायहकेवलगैरसी. आई. टी. वी. अग्रवालएंडकंपनीकेव्यवसायकेबीचकासंबंधहोसकताहै। शाहजे.) ( 665 निवासीऔरकरयोग्यक्षेत्रोंमेंगतिविधि, जोउसव्यवसायकोचलानेमेंसहायतायासहायताकरतीहै।प्रत्येकमामलेमेंयहप्रश्नकिक्याकोईव्यावसायिकसंबंधहैयाजिसकेमाध्यमसेएकअनिवासीकोआय,लाभयालाभउत्पन्नहोताहैयाउपार्जितहोताहै, मामलेकेतथ्योंऔरपरिस्थितियोंपरनिर्धारितकियाजानाचाहिए। "व्यावसायिकसंबंध" होनेकेलिएसंबंधवास्तविकहोनाचाहिएऔर अंतरंग, औरकिसआयकेमाध्यमसेयाउससेप्रत्यक्षयाअप्रत्यक्षरूपसेअनिवासीकोअर्जितयाउत्पन्नहोनाचाहिए।लेकिनयहसभीमामलोंमेंयादरखनाचाहिएकिएसद्वारा।42 आय, लाभयालाभजोकरयोग्यक्षेत्रोंकेबाहरकिसीअनिवासीकोअर्जितहोताहैयाउत्पन्नहोताहै, उसेआय-करकानूनकेदायरेमेंलानेकीकोशिशकीजातीहै, नकिआय, लाभयालाभजोकरयोग्यक्षेत्रोंकेभीतरउत्पन्नहोताहैयाउत्पन्नहोताहैयाउत्पन्नहोताहै।करयोग्यक्षेत्रोंकेभीतरप्राप्तयाप्राप्तमानीजानेवालीआय, याउपार्जितयाउत्पन्नहोनेवालीयाउपार्जितयाउत्पन्नहोनेवालीमानीजानेवालीआय गैर-निवासीकेअभिकर्ताकोवहआयप्राप्तहोतीहैयावहउसआयकोप्राप्तकरनेकाहकदारहोताहै, उसपरअभिकर्ताकेहाथोंकरलगायाजासकताहै।एसमेंअधिनियमितमशीनरीप्रावधानद्वारा।40 ( 2 ) . आयएसकेतहतकरयोग्यनहींहै।4 एकअनिवासीकेअधिनियमकेतहतकरयोग्यहोजाताहै।42 ( 1 ) यदिगतिविधिकेबीचकोईसंबंधबनारहताहै करयोग्यक्षेत्रोंऔरअनिवासीकेव्यवसायमें, और यदिउससंबंधकेमाध्यमसेयाउससेआयप्रत्यक्षयाअप्रत्यक्षरूपसेउत्पन्नहोतीहै। -महत्वपूर्णमामलेजोन्यायालयोंकेसमक्षउत्पन्नहुएहैं संक्षेपमेंसमीक्षाकीगई, आमतौरपरसभीमामलोंपरलागूहोनेवालीपरिभाषाविकसितकरनेकेलिएनहीं, बल्कियहस्पष्टकरनेकेलिएकिदोनोंकेबीचक्यासंबंधहै। -गैरनिवासीऔरकरयोग्यक्षेत्रोंमेंगतिविधिजो आयअर्जितकरनेमेंयोगदानकोमानाजासकताहैयानहींभीमानाजासकताहै। व्यावसायिकसंबंधकेरूपमें। आयआयुक्तमें-करv. रेमिंगटनटाइपराइटरकं। Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX, PUNJAB versus R. D. AGGARWAL & COMPANY [[1965] 1 S.C.R. 660] (1965) The High Court answered the first question in the negative and declined to answer the second question. With special leave, the Commissioner of Income-tax has appealed to this Court against the opinion of the High Court in these two cases. Section 42( I) of the Income-tax Act and two related sectiom ss. 40(2) and 43( I) may first be set out. Section 40, insofar as it is mziterial, by sub-s. (2) provides : "Where the . . . agent of any person not resident in the taxable territories . . . . (such person being hereinafter in this sub-section referred to as a benefi-ciary) is entitled to receive on behalf of such beneficiary, or is in receipt on behalf of such beneficiary of, any in-come, profits or gains chargeable under this Act, the tax, if not levied on the beneficiary direct, may be levied upon and recovered from such. . . agent. . . in like manner and to the same amount as it would be leviable upon and recoverable from the beneficiary if in direct receipt of such income, profits or gains." Section 40(2) is an enabling section providing machinery for assessment and recovery of tax from an agent of a non-resident in the taxable territories on income taxable under the Act which the agent is entitled to receive or in fact receives on behalf of the principal if tax be not levied on the principal direct. The A B c D E F G H A clause it may be noticed deals with charge to tax on income which the agent is entitled to receive or in fact -receives on behalf ef a non-resident beneficiary. Section 42, insofar as it is material, provides: " ( 1 ) All income, profits or gains accruing or arising, whether directly or indirectly, through or from any business connection in the taxable territories, . . . . shall be deemed to be income accruing or arising within the taxable territories, and where the person entitled to :he income, profits or gains is not resident in the taxable c territories, shal! be chargeable to income-tax either in his name or in the name of his agent, and in the latter case such agent shall be deemed to be, for all the pur-poses of this Act, the assessee in respect of such income-· tax : Provided .... D Provided further . Provided further . (2) Where a person not resident or not ordinarily resident in the taxable territories, carried on busine1>s with a person resident in the taxable territories, and it appears to the Income-tax Officer, that owing to the dose connection between such persons the cotlrse of business is so arranged that the business done by the resident person with the person not resident or not ordinarily resident produces to the resident either no F profits or less than the ordinary profits which might be expected to arise in that business, the profits derived· therefrom or which may reasonably be deemed to have been derived therefrom, shall be chargeable to income-tax in the name of the resident person who shall be deemed to be, for all the purposes of this Act, the assessee in respect of such income-tax. E ( 3) In the case of a business of which all the ope-rations are not carried out in the taxable territories, the profits and gains of the business deemed under this section to accrue or arise in the taxable territories &hall be only such profits and gains as are reasonably attribut-able to that part of the operations carried out in the taxable territories." H LISup./65-17 , It may be observed that sub-ss. ( 2) and ( 3) illustrate special cases of business connections and do not purport to limit the connota-tion of that expression. Section 43, by the first paragraph, provides : "Any person employed by or on behalf of a person residing out of tbe taxable territories, or having any business connection with such person, or through whom such person is in the receipt of any income, profits or gains upon whom the Income-tax Officer has caused a notice to be served of his intention of treating him as the agent of the non-resident person sh"!ll, for all the' purposes of this Act, be deemed to be such agent : " Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX, PUNJAB versus R. D. AGGARWAL & COMPANY [[1965] 1 S.C.R. 660] (1965) ਐਕਟ ਮਵੁੱਚ "ਕਾਰੋਬਾਰ" ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਮਕਸੇ ਵੀ ਵਪਾਰ, ਵਣਜ, ਮਨਰਮਾਣ ਜਾਂ ਵਪਾਰ, ਵਣਜ ਜਾਂ ਮਨਰਮਾਣ ਦੇ ਰੂਪ ਮਵੁੱਚ ਮਕਸੇ ਵੀ ਸਾਹਸ ਜਾਂ ਮਚੰਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਮਵੁੱਚ ਪਮਰਭਾਮਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਮਗਆ ਹੈ। ਪਰ ਐਕਟ ਮਵੁੱਚ "ਵਪਾਰਕ ਸੰਬੰਿ" ਸਮੀਕਰਨ ਦੀ ਕੋਈ ਪਮਰਭਾਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਸਹੀ ਅਰਥ ਅਸਪਸ਼ਟ ਅਤੇ ਅਮਨਸ਼ਮਚਤ ਹੈ। "ਵਪਾਰਕ ਸੰਬੰਿ" ਦਾ ਅਰਥ ਮਬਨਾਂ ਸ਼ੁੱਕ "ਕਾਰੋਬਾਰ" ਤੋਂ ਕ ਝ ਵੁੱਿ ਹੈ। ਐਸ ਮਵੁੱਚ ਇੁੱਕ ਵਪਾਰਕ ਸੰਬੰਿ। 42 ਮਵਚਕਾਰ ਇੁੱਕ ਸਬੰਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਇੁੱਕ ਗੈਰ-ਮਨਵਾਸੀ ਦ ਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਮਜਸ ਨਾਲ ਲਾਭ ਜਾਂ ਲਾਭ ਹ ੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਟੈਕਸਯੋਗ ਖੇਤਰਾਂ ਮਵੁੱਚ ਕ ਝ ਗਤੀਮਵਿੀ ਜੋ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਮਸੁੱਿੇ ਜਾਂ ਅਮਸੁੱਿੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਉਹਨਾਂ ਲਾਭਾਂ ਜਾਂ ਲਾਭਾਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਲਈ। ਇਹ ਗੈਰ-ਮਨਵਾਸੀ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਅਤੇ ਟੈਕਸਯੋਗ ਖੇਤਰਾਂ ਮਵੁੱਚ ਗਤੀਮਵਿੀ ਦੇ ਮਵਚਕਾਰ ਮਨਰੰਤਰਤਾ ਦੇ ਇੁੱਕ ਤੁੱਤ ਦੀ ਭਮਵੁੱਖਬਾਣੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਇੁੱਕ ਆਵਾਰਾ ਜਾਂ ਅਲੁੱਗ-ਥਲੁੱਗ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਪਾਰਕ ਸੰਬੰਿ ਨਹੀਂ ਮੰਮਨਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਪਾਰਕ ਸੰਬੰਿ ਕਈ ਰੂਪ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ ਇਸ ਮਵੁੱਚ ਮ ੁੱਖ ਕਾਰੋਬਾਰ ਜਾਂ ਗਤੀਮਵਿੀ ਦੇ ਇੁੱਕ ਮਹੁੱਸੇ ਨੂੰ ਇੁੱਕ ਏਜੰਟ ਰਾਹੀਂ ਗੈਰ-ਮਨਵਾਸੀ ਦੇ ਮ ੁੱਖ ਕਾਰੋਬਾਰ ਤੁੱਕ ਪਹ ੰਚਾਉਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਇਹ ਮਸਰ਼ਿ ਗੈਰ-ਮਨਵਾਸੀ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਅਤੇ ਟੈਕਸਯੋਗ ਖੇਤਰਾਂ ਮਵੁੱਚ ਗਤੀਮਵਿੀ ਦੇ ਮਵਚਕਾਰ ਇੁੱਕ ਸਬੰਿ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੁੱਖਣ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਜਾਂ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਮਾਮਲੇ ਮਵੁੱਚ ਇਹ ਸਵਾਲ ਮਕ ਕੀ ਕੋਈ ਵਪਾਰਕ ਸੰਬੰਿ ਹੈ ਜਾਂ ਮਜਸ ਰਾਹੀਂ ਆਮਦਨ, ਲਾਭ ਜਾਂ ਲਾਭ ਪੈਦਾ ਹ ੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਗੈਰ-ਮਨਵਾਸੀ ਨੂੰ ਪਿਾਪਤ ਹ ੰਦਾ ਹੈ, ਕੇਸ ਦੇ ਤੁੱਥਾਂ ਅਤੇ ਹਾਲਤਾਂ ਦੇ ਅਿਾਰ 'ਤੇ ਮਨਰਿਾਰਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇੁੱਕ "ਵਪਾਰਕ ਸੰਬੰਿ" ਹੋਣ ਲਈ ਇੁੱਕ ਸੰਬੰਿ ਅਸਲ ਅਤੇ ਗੂਡ਼ਹਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਜਸ ਰਾਹੀਂ ਜਾਂ ਮਜਸ ਤੋਂ ਆਮਦਨ ਮਸੁੱਿੇ ਜਾਂ ਅਮਸੁੱਿੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਗੈਰ-ਮਨਵਾਸੀ ਨੂੰ ਪਿਾਪਤ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਸਾਰੇ ਮਾਮਮਲਆਂ ਮਵੁੱਚ ਯਾਦ ਰੁੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਮਕ ਸੈਕਸ਼ਨ 42 ਦ ਆਰਾ ਆਮਦਨੀ, ਲਾਭ ਜਾਂ ਲਾਭ ਜੋ ਟੈਕਸਯੋਗ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਮਕਸੇ ਗੈਰ-ਮਨਵਾਸੀ ਨੂੰ ਪਿਾਪਤ ਹ ੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਪੈਦਾ ਹ ੰਦਾ ਹੈ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਮਦਨ-ਟੈਕਸ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਮਵੁੱਚ ਮਲਆਉਣ ਦੀ ਕੋਮਸ਼ਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਮਕ ਆਮਦਨ, ਲਾਭ ਜਾਂ ਲਾਭ ਜੋ ਟੈਕਸਯੋਗ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਕੁੱਠਾ ਹ ੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਪੈਦਾ ਹ ੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਇਕੁੱਠਾ ਹ ੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਪੈਦਾ ਹ ੰਦਾ ਹੈ। ਆਮਦਨ ਪਿਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂ ਪਿਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਮੰਨੀ ਗਈ, ਜਾਂ ਮਪਛਲੇ ਸਾਲ ਟੈਕਸਯੋਗ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਕੁੱਠੀ ਹੋਈ ਜਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਜਾਂ ਇਕੁੱਠੀ ਹੋਈ ਜਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਮੰਨੀ ਗਈ ਆਮਦਨ ਐਕਟ ਦੀ ਿਾਰਾ 4 (1) (ਏ) ਅਤੇ (ਸੀ) ਦ ਆਰਾ ਟੈਕਸਯੋਗ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਮਵਅਕਤੀ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ ਇੁੱਕ ਮਨਵਾਸੀ ਜਾਂ ਗੈਰ-ਮਨਵਾਸੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਮਕਸੇ ਗੈਰ-ਮਨਵਾਸੀ ਦਾ ਏਜੰਟ ਉਹ ਆਮਦਨ ਪਿਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਉਹ ਆਮਦਨ ਪਿਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁੱਕਦਾਰ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ 'ਤੇ ਸੈਕਸ਼ਨ 40 (2) ਮਵੁੱਚ ਲਾਗੂ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਮਵਵਸਥਾ ਦ ਆਰਾ ਏਜੰਟ ਦੇ ਹੁੱਥਾਂ ਮਵੁੱਚ ਟੈਕਸ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗੈਰ-ਮਨਵਾਸੀ ਦੇ ਐਕਟ ਦੇ ਸੈਕਸ਼ਨ 4 ਦੇ ਤਮਹਤ ਟੈਕਸਯੋਗ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਆਮਦਨ ਿਾਰਾ 42(1) ਦੇ ਤਮਹਤ ਟੈਕਸਯੋਗ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੇਕਰ ਟੈਕਸਯੋਗ ਪਿਦੇਸ਼ਾਂ ਮਵੁੱਚ ਗਤੀਮਵਿੀ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਮਨਵਾਸੀ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਮਵਚਕਾਰ ਕੋਈ ਸਬੰਿ ਕਾਇਮ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਉਸ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਦ ਆਰਾ ਜਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਆਮਦਨ ਮਸੁੱਿੇ ਜਾਂ ਅਮਸੁੱਿੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੈਦਾ ਹ ੰਦੀ ਹੈ। ਮਹੁੱਤਵਪੂਰਨ ਮਾਮਲੇ ਜੋ ਅਦਾਲਤਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉੱਭਰੇ ਹਨ ਸੰਖੇਪ ਮਵੁੱਚ ਸਮੀਮਖਆ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਸਾਰੇ ਮਾਮਮਲਆਂ ਮਵੁੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ 'ਐੱਫ "ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਪਮਰਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਮਵਕਸਤ ਕਰਨ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਬਲਮਕ ਇਹ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਮਕ ਗੈਰ-ਮਨਵਾਸੀ ਅਤੇ ਟੈਕਸਯੋਗ ਖੇਤਰਾਂ ਮਵੁੱਚ ਆਮਦਨੀ ਦੀ ਕਮਾਈ ਮਵੁੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀ ਗਤੀਮਵਿੀ ਦੇ ਮਵਚਕਾਰ ਕੀ ਸਬੰਿ ਹੈ, ਨੂੰ ਵਪਾਰਕ ਸੰਬੰਿ ਮੰਮਨਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ ਕਮਮਸ਼ਨਰ ਬਨਾਮ ਰੇਮਮੰਗਟਨ ਟਾਈਪਰਾਈਟਰਜ਼ ਕੰਪਨੀ (ਬੰਬੇ) ਮਲਮਮਟਡ (1) ਇੰਡੀਅਨ ਕੰਪਨੀਜ਼ ਐਕਟ, 1913 ਦੇ ਅਿੀਨ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇੁੱਕ ਕੰਪਨੀ ਮਵੁੱਚ, ਜੋ ਮਕ ਇੁੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਕੰਪਨੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਆਮਦਨ ਕਰ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਮੰਮਨਆ ਮਗਆ ਸੀ ਬਾਅਦ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਏਜੰਟ ਹੋਣ ਲਈ ਐਕਟ ਅਤੇ ਉਸ ਦ ਆਰਾ ਕੀਤੇ ਮ ਨਾਫੇ ਦੇ ਸਬੰਿ ਮਵੁੱਚ ਿਾਰਾ 42(1) ਦੇ ਤਮਹਤ ਟੈਕਸ ਲਗਾਇਆ ਮਗਆ ਸੀ ਟੈਕਸਯੋਗ ਖੇਤਰਾਂ ਮਵੁੱਚ ਮਨਰਯਾਤ ਕੀਤੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਤੁੱਕ ਕੰਪਨੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀ ਤੋਂ ਪਿਾਪਤ ਲਾਭਅੰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਬੰਿ ਮਵੁੱਚ, ਹਾਲਾਂਮਕ ਮ ਲਾਂਕਣ ਕੰਪਨੀ ਸੈਕਸ਼ਨ 40 ਦੇ ਤਮਹਤ ਅਮਰੀਕਨ ਕੰਪਨੀ ਲਈ ਏਜੰਟ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਮਕਉਂਮਕ ਇਸ ਨੂੰ ਮ ਨਾ਼ਿੇ ਅਤੇ ਲਾਭ ਪਿਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਸਨ। ਜੋ ਮਕ ਇੁੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਕੰਪਨੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਆਮਦਨ-ਟੈਕਸ ਐਕਟ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਬਾਅਦ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਏਜੰਟ ਮੰਮਨਆ ਮਗਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਉੱਤੇ ਸੈਕਸ਼ਨ ਤਮਹਤ ਟੈਕਸ ਲਗਾਇਆ ਮਗਆ ਸੀ। 42 ( 1 ) ਉਸ ਕੰਪਨੀ ਦ ਆਰਾ ਟੈਕਸਯੋਗ ਖੇਤਰਾਂ ਮਵੁੱਚ ਮਨਰਯਾਤ ਕੀਤੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀ ਤੋਂ ਪਿਾਪਤ ਲਾਭਾਂਸ਼ ਦੇ ਸੰਬੰਿ ਮਵੁੱਚ ਉਸ ਕੰਪਨੀ ਦ ਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮ ਨਾਮਫਆਂ ਦੇ ਸੰਬੰਿ ਮਵੁੱਚ, ਹਾਲਾਂਮਕ ਮ ਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਅਮਰੀਕੀ ਕੰਪਨੀ (1) ਐਲ. ਆਰ. 58 ਆਈ. ਏ. 42 ਲਈ ਏਜੰਟ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸ ਮਾਮਲੇ ਮਵੁੱਚ, ਭਾਰਤ ਮਵੁੱਚ ਇੁੱਕ ਮਵਸ਼ੇਸ਼ ਖੇਤਰ ਮਵੁੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਸਦਭਾਵਨਾ ਦੇ ਤਬਾਦਲੇ ਦੇ ਮਵਚਾਰ ਮਵੁੱਚ, ਕਰਦਾਮਤ ਕੰਪਨੀ ਦ ਆਰਾ ਅਮਰੀਕੀ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਸ਼ੇਅਰ ਅਲਾਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੇ ਸਬੰਿ ਮਵੁੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਕੰਪਨੀ Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX, PUNJAB versus R. D. AGGARWAL & COMPANY [[1965] 1 S.C.R. 660] (1965) करयोग्यक्षेत्रोंऔरअनिवासीकेव्यवसायमें, और यदिउससंबंधकेमाध्यमसेयाउससेआयप्रत्यक्षयाअप्रत्यक्षरूपसेउत्पन्नहोतीहै। -महत्वपूर्णमामलेजोन्यायालयोंकेसमक्षउत्पन्नहुएहैं संक्षेपमेंसमीक्षाकीगई, आमतौरपरसभीमामलोंपरलागूहोनेवालीपरिभाषाविकसितकरनेकेलिएनहीं, बल्कियहस्पष्टकरनेकेलिएकिदोनोंकेबीचक्यासंबंधहै। -गैरनिवासीऔरकरयोग्यक्षेत्रोंमेंगतिविधिजो आयअर्जितकरनेमेंयोगदानकोमानाजासकताहैयानहींभीमानाजासकताहै। व्यावसायिकसंबंधकेरूपमें। आयआयुक्तमें-करv. रेमिंगटनटाइपराइटरकं। ( बॉम्बे) लिमिटेड(1) भारतकेअधीननिगमितएककंपनी1913, जोएकअमेरिकीकंपनीकीसहायककंपनीथी। कंपनीअधिनियम, -कंपनीकोभारतीयआयकरकेउद्देश्योंकेलिएमानागयाथा। बादकीकंपनीकावैधानिकअभिकर्ताहोनेकेलिएअधिनियमऔरथा एसकेतहतकरलगायाजाताहै।42 ( 1 ) उसकेद्वाराकिएगएलाभकेसंबंधमेंकरयोग्यक्षेत्रोंमेंनिर्यातकीजानेवालीमशीनोंपरकंपनीऔर भारतीयकंपनीसेप्राप्तलाभांशकासम्मान, हालांकि निर्धारितीकंपनीअमेरिकीकंपनीकेलिएएजेंटनहींथी ( 1 ) एल. आर. 58 आई. ए. 42. 1 965 ] 1 एससीआर। सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट 666 एसकेतहत।40 , क्योंकिउसेविचाराधीनलाभऔरलाभप्राप्तनहींहुएथे।उसमामलेमें, भारतमेंएकनिर्दिष्टक्षेत्रमेंअमेरिकीकंपनीकीसद्भावनाकेहस्तांतरणकेविचारमेंनिर्धारितीकंपनीद्वाराअमेरिकीकंपनीकोशेयरआवंटितकिएगएथे।उनशेयरोंकेसंबंधमेंनिर्धारितीकंपनीद्वाराअमेरिकीकंपनीकोलाभांशकाभुगतानकियागयाथाःअमेरिकीकंपनीनेक्षेत्रकेभीतरबिक्रीकेलिएनिर्धारितीकंपनीकोमशीनेंभीभेजीं।अमेरिकीकंपनीद्वारामशीनोंकीबिक्रीसेकिएगएलाभऔरअमेरिकीकंपनीद्वारानिर्धारितीकंपनीसेप्राप्तलाभांशकोइसआधारपरकरयोग्यमानागयाथाकिएकव्यावसायिकसंबंधमौजूदथा। -आयकरआयुक्तबॉम्बेप्रेसीडेंसीऔरअदन वी. कुर्रिमभॉयइब्राहिमएंडसंसलिमिटेड(1) एकअनिवासीद्वाराऋणकीअग्रिमराशिकोव्यावसायिकसंबंधनहींमानागयाथा।करी। भोयइब्राहिमएंडसंसलिमिटेडएकनिजीलिमिटेडकंपनी विभिन्नकंपनियोंकेप्रबंधअभिकर्ताओंकेरूपमेंव्यवसायपरऔर कपड़ेकेविक्रेताओंनेहैदराबादकेनिजामसेऋणलिया औरबॉम्बेमेंएकदस्तावेज़निष्पादितकियाऔरपुनर्भुगतानकेलिएप्रतिभूतिकेरूपमेंसंयुक्तस्टॉककंपनियोंमेंऋणजमाकिएगएशेयरोंकीराशिऔर अंग्रेजोंमेंअचलसंपत्तियोंकाएकन्यायसंगतबंधकबनाया भारत।ऋणकाभुगतानहैदराबादमेंकियाजानाथा, फिरएकभारतीयराज्य।करअधिकारियोंनेनिजीकंपनीकेसाथथऐसाव्यवहारकिया अर्थकेभीतरनिजामकेकरयोग्यक्षेत्रोंमेंएजेंट एस. 43 भारतीयआय-करअधिनियम, औरकरलगानेकेलिएमूल्यांकनकियागया उसऋणपरब्याजजिसेकरअधिकारीलाभमानतेथे याऐसालाभजोउपार्जितयाउत्पन्नहुआमानाजानाचाहिए निजाम, किसीव्यावसायिकसंबंधयासंपत्तिकेमाध्यमसेयाउससे एसकेअर्थमेंब्रिटिशभारत।42 ( 1 ) अधिनियमसे।द. न्यायिकसमितिनेअभिनिर्धारितकियाकिऋणलेनदेनएकपृथथकथा। -लेनदेन।यहदिखानेकेलिएकुछभीनहींहैकिनिजामकेपासथा किसीभीसमयप्रत्यर्थीकॉममेंकोईभीप्रत्यक्षयाअप्रत्यक्षब्याज लेकिन, ब्रिटिशभारतमेंइसकेभीतरकोईव्यावसायिकसंबंधनहींथा।42 कंपनीऔरकंपनीकेबीचअधिनियम एसकाअर्थ। निज़ामऔरऋणपरब्याजलाभयालाभनहींथा। प्रत्यक्षयाअप्रत्यक्षरूपसेनिजामकोअर्जितयाउत्पन्नहोनेवालालाभ,ब्रिटिशमेंकिसीभीव्यावसायिकसंबंधयासंपत्तिकेमाध्यमसेयाउससे भारत, आयकेलिएप्रभार्य-कंपनीकेनामपरकर।बैंगलोरमेंवूलेन, कॉटनएंडसिल्कमिल्सकंपनीलिमिटेडv. कॉम.आय-करमिशनरी, मद्रास(2) निर्धारितीएककंपनीभारतीयराज्यमैसूरमेंपंजीकृतव्यवसायकियाजाताहैबैंगलोरमेंऊनी, सूतीऔररेशमकेसामानकानिर्माण।द. ( 2 ) ( 1950 ) 18 1. टी. आर. 423 ( 1 ) एल. आर. 63 आई. ए. आई 667 निर्धारितीकेप्रबंधएजेंटोंकामुख्यकार्यालयब्रिटिशभारतमेंमद्रासमेंथा।प्रबंधएजेंसीसमझौतेकेतहत,एजेंट निर्धारितीकेउद्देश्ययाउपयोगकेलिएआवश्यककच्चेमालऔरअन्यवस्तुओंयाचीजोंकोखरीदाऔरनिर्धारितीद्वारानिर्मितवस्तुओंकोबेचाऔरउनकानिपटानकिया।निर्मितवस्तुओंकोमैसूरराज्यमेंभीबेचाजाताथाऔरउसराज्यमेंवितरणकियाजाताथा, लेकिनएजेंटअंग्रेजोंमेंबेचेजानेवालेसामानकीकीमतएकत्रकरतेथे। भारतनेइसेअपनीपुस्तकोंमेंनिर्धारितीकेखातेमेंजमाकियाक्योंकिवेनिर्धारितीकेबैंकरकेरूपमेंभी-कामकरतेथे।आयकरअधिकारीद्वारायहअभिनिर्धारितकियागयाथाकिनिर्धारितीकंपनीभारतीयआय-करअधिनियमकेतहतदोशीर्षोंकेतहतकरकाभुगतानकरनेकेलिएउत्तरदायीहै-(i) ब्रिटिशभारतमेंप्राप्तबिक्रीआयकेकारणहोनेवालेलाभपरऔर(ii) ब्रिटिशभारतसेबाहरब्रिटिशभारतमेंव्यावसायिकसंबंधकेकारणनिर्धारितीकोअर्जितयाउत्पन्नहोनेवालेलाभपर।मद्रासउच्चन्यायालयनेकहाकिकईवर्षोंतकलगातारव्यवसायकेलिएआवश्यककच्चेमालकोब्रिटिशभारतमेंखरीदेगएप्रबंधएजेंटोंकोब्रिटिशभारतमेंमनुफैक्टरमालकीबिक्रीसेप्राप्तआयप्राप्तहोतीहैऔरउन्हेंअपनीपुस्तकोंमें-निम्नलिखितकेलिएश्रेयदियाजाताहै Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX, PUNJAB versus R. D. AGGARWAL & COMPANY [[1965] 1 S.C.R. 660] (1965) Section 43, by the first paragraph, provides : "Any person employed by or on behalf of a person residing out of tbe taxable territories, or having any business connection with such person, or through whom such person is in the receipt of any income, profits or gains upon whom the Income-tax Officer has caused a notice to be served of his intention of treating him as the agent of the non-resident person sh"!ll, for all the' purposes of this Act, be deemed to be such agent : " This section auihor;,cs th~ Income-tax Officer to appoint a person as statutory agent of a non-resident, and to assess him as agent of a non-resident in respect of the income of the non-resident in the taxah!e territories. The only question that falls to be determined in these appeal.\ is whether tr.ere was in the two cases between the non-resident companies and the asscssees such a relation a< may be called "business connection" in the ta·rnble territories: If the answer to this question be in the affirmative, the assessees would a< statutory agents be chargeable to tax on behalf of the non-resident Companies on profits and gains reasonably attributable to those parts of the operations which were carried on in the taxable territories. · The expression ';business" is defined in the Act a1 any trade, commerce, manufacture or any adventure or