Commissioner Of Income Tax v. Ram Kumar Aggarwal And Bros

Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX versus RAM KUMAR AGGARWAL AND BROS. [[1993] SUPP. 3 S.C.R. 502] (1993) A COMMISSIONER OF INCOME TAX v. RAM KUMAR AGGARWAL AND BROS. NOVEMBER 2, 1993. B [B.P'. JEEVAN REDDY AND S.P. BHARUCHA, JJ.) . Income Tax Act, 1922 : Partnership fi~rchasing all equity shares of a company-Taking over its management-Shares of the company held as sto~k-in-trade-Liquiddtion of the company-Surplus received on liquida-C tion--Whether includible in the total income of the assessee. Companies Act. 1956: Section 511-Shareholding in a company-Dis-tribution of assets-Proportionate to shareholding-After distribution share-holing comes to an end. D D The respondent • Asessee, a partnership firm was dealing in shares. In the year 1945, it purchased all the equity shares of a company and took . over its management. In all the subsequent assessment years, he took the stand that he held the said sh'iires as his stock-in-trade and obtained .certain benefit on that basis. The Company went into liquidator and the E assessee received surplus amount from the liquidator in the previous year ·relevant to AY 1956-57. In the assessment proceedings for the year 1956-57, the assessee admitted again that the shares of the said company were held by it as stock-in-trade. On that basis, the Income Tax Officer included the surplus amount received by the assessee, from the liquidator of the company, in the total income of the assessee. 1be assessee prefered an F appeal to the Appellate Assistant Commissioner against this inclusion and the same was dismissed. But, on further appeal, the Income Tax Appellate Tribunal ordered the deletion of the addition made by the ITO. At the instance of the Revenue, a reference was made to the High G. !;_~urt on the questioknis whedther tdhe shhahres ohf the company were hel~ bdy ......, assessee as stoc • n-tra e an w et er t e surp 1us amount receive on liquidation of that company was not includible in the total income of ~e assessee. The High Court answered the questions in assessee's favour. Being aggreived by the judgment of the High Court, the Commis-l:f stoner of Income Tax preferred the present appeal, contending that the 502 COMMR. OFl.T. v. R.K.AGGARWAL assets which a shareholder received on the liquidation of a company was A in lieu of and on account of the shares held by him, that when a company went into liquidation and the liquidator distributed the assets among the shareholders the company ceased to exist, that it was not necessary that there should be a sale or transfer of shares for the in~me to arise and once the shares got converted into money (or other assets), by whatever B means it may be, the money(or assets) received by the holder of such shares must be held to have realised the value of the said shares. Allowing the appeal, this Court HELD : 1.1. The concluding words of section SU of the Companies C Act, 1956, indicate that the assets of a company, on its liquidation, shall be distributed among the shareholders according to their rights and interests in the company wtiich necessarily means according to their share-holding. What each shareholder gets is proportionate to his share-holding in the company. Once the distribution takes place, the shares and D the share-holding come to an end. The fact that the shares may technically continue until the name of the company is struck otT the register of the company is of little significance. After the distribution of the assets, nothing remains of the shares. (508-F-H] 1.2. So long as money is received in lieu of shares, there is a receipt E Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX versus RAM KUMAR AGGARWAL AND BROS. [[1993] SUPP. 3 S.C.R. 502] (1993) ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਮਮਸ਼ਨਰ ਬਨਾਮ ਰਾਮ ਕੁਮਾਰ ਅਗਰਵਾਲ ਅਤੇ ਭਰਾ 2 ਨਵੰਬਰ, 1993 [ਬੀ.ਪੀ.ਜੀਵਨ ਰੈਡੀ ਅਤੇ ਐਸ.ਪੀ.ਭਰੂਚਾ, ਜੇ.ਜੇ.] ਆਮਦਨ ਕਰ ਐਕਟ, 1922: ਭਾਈਵਾਲੀ ਫਰਮ ਕਕਸੇ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਇਕੁਇਟੀ ਸੇਅਰ ਖਰੀਦਣਾ-ਇਸਦਾ ਪਰਬੰਧਨ ਸੰਭਾਲਣਾ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸੇਅਰ ਸਟਾਕ-ਇਨ-ਟਰੇਡ ਵਜੋਂ ਰੱਖੇ ਗਏ-ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਕਲਕੁਇਡੇਸਨ-ਕਲਕੁਇਡੇਸਨ 'ਤੇ ਪਰਾਪਤ ਸਰਪਲੱਸ-ਕੀ ਅਸੈਸੀ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਮਦਨ ਕਵੱਚ ਸਾਮਲ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਐਕਟ। 1956: ਧਾਰਾ 511-ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਕਵੱਚ ਸੇਅਰਹੋਲਕਡੰਗ ਸੰਪਤੀਆਂ ਦਾ ਵੰਡ ਸੇਅਰਹੋਲਕਡੰਗ ਦੇ ਅਨੁਪਾਤੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੇਅਰ-ਹੋਕਲੰਗ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉੱਤਰਦਾਤਾ - ਅਸੇਸੀ, ਇੱਕ ਭਾਈਵਾਲੀ ਫਰਮ ਸੇਅਰਾਂ ਦਾ ਵਪਾਰ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਸਾਲ 1945 ਕਵੱਚ, ਇਸਨੇ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਇਕੁਇਟੀ ਸੇਅਰ ਖਰੀਦੇ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਪਰਬੰਧਨ ਸੰਭਾਲ ਕਲਆ। ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲਾਂ ਕਵੱਚ, ਉਸਨੇ ਇਹ ਸਟੈਂਡ ਕਲਆ ਕਕ ਉਸਨੇ ਉਕਤ ਸੇਅਰਾਂ ਨ ੰ ਆਪਣੇ ਸਟਾਕ-ਇਨ-ਟਰੇਡ ਵਜੋਂ ਰੱਕਖਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕੁਝ ਲਾਭ ਪਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਕੰਪਨੀ ਕਲਕਵੀਡੇਟਰ ਕਵੱਚ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਅਸੈਸਸੀ ਨ ੰ ਕਪਛਲੇ ਸਾਲ 1956-57 ਨਾਲ ਸੰਬੰਕਧਤ ਕਲਕਵੀਡੇਟਰ ਤੋਂ ਵਾਧ ਰਕਮ ਪਰਾਪਤ ਹੋਈ। ਸਾਲ 1956-57 ਲਈ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਕਵੱਚ, ਅਸੈਸਸੀ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਮੰਕਨਆ ਕਕ ਉਕਤ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸੇਅਰ ਉਸ ਕੋਲ ਸਟਾਕ-ਇਨ-ਟਰੇਡ ਵਜੋਂ ਰੱਖੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਆਧਾਰ 'ਤੇ, ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਕਧਕਾਰੀ ਨੇ ਅਸੈਸਸੀ ਦੁਆਰਾ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਕਲਕਵੀਡੇਟਰ ਤੋਂ ਪਰਾਪਤ ਵਾਧ ਰਕਮ ਨ ੰ ਅਸੈਸਸੀ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਮਦਨ ਕਵੱਚ ਸਾਮਲ ਕੀਤਾ। ਅਸੈਸਸੀ ਨੇ ਇਸ ਸਾਮਲ ਕਰਨ ਦੇ ਕਵਰੁੱਧ ਅਪੀਲ ਸਹਾਇਕ ਕਕਮਸਨਰ ਕੋਲ ਅਪੀਲ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸਨ ੰ ਖਾਰਜ ਕਰ ਕਦੱਤਾ ਕਗਆ। ਪਰ, ਅੱਗੇ ਦੀ ਅਪੀਲ 'ਤੇ, ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅਪੀਲੇਟ ਕਟਰਕਬਊਨਲ ਨੇ ਆਈ ਟੀ ਓ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਜੋੜ ਨ ੰ ਕਮਟਾਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਕਦੱਤਾ। ਮਾਲੀਆ ਕਵਭਾਗ ਦੇ ਕਕਹਣ 'ਤੇ, ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨ ੰ ਇਨਹਾਂ ਸਵਾਲਾਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਹਵਾਲਾ ਕਦੱਤਾ ਕਗਆ ਸੀ ਕਕ ਕੀ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸੇਅਰ ਅਸੈਸਰੀ ਦੁਆਰਾ ਸਟਾਕ-ਇਨ-ਟਰੇਡ ਵਜੋਂ ਰੱਖੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਕੀ ਉਸ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਕਲਕਵੀਡੇਸਨ 'ਤੇ ਪਰਾਪਤ ਹੋਈ ਵਾਧ ਰਕਮ ਅਸੈਸਰੀ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਮਦਨ ਕਵੱਚ ਸਾਮਲ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਅਸੈਸਰੀ ਦੇ ਹੱਕ ਕਵੱਚ ਕਦੱਤੇ। ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਸਕਹਮਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਕਮਸਨਰ ਨੇ ਮੌਜ ਦਾ ਅਪੀਲ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ, ਇਹ ਦਲੀਲ ਕਦੰਦੇ ਹੋਏ ਕਕ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਕਲਕਵੀਡੇਸਨ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸੇਅਰਧਾਰਕ ਨ ੰ ਪਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ ਸੰਪਤੀਆਂ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖੇ ਗਏ ਸੇਅਰਾਂ ਦੇ ਬਦਲੇ ਅਤੇ ਕਾਰਨ ਸਨ, ਕਕ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਕਲਕਵੀਡੇਸਨ ਕਵੱਚ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਮਮਸ਼ਨਰ ਬਨਾਮ ਰਾਮ ਕੁਮਾਰ ਅਗਰਵਾਲ ਕਲਕਵੀਡੇਟਰ ਨੇ ਸੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਕਵੱਚ ਸੰਪਤੀਆਂ ਵੰਡ ਕਦੱਤੀਆਂ ਤਾਂ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਵਜ ਦ ਖਤਮ ਹੋ ਕਗਆ, ਇਹ ਜ਼ਰ ਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਕ ਆਮਦਨ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਲਈ ਸੇਅਰਾਂ ਦੀ ਕਵਕਰੀ ਜਾਂ ਟਰਾਂਸਫਰ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਸੇਅਰ ਪੈਸੇ (ਜਾਂ ਹੋਰ ਸੰਪਤੀਆਂ) ਕਵੱਚ ਬਦਲ ਜਾਣ, ਕਕਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਅਕਜਹੇ ਸੇਅਰਾਂ ਦੇ ਧਾਰਕ ਦੁਆਰਾ ਪਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਪੈਸੇ (ਜਾਂ ਸੰਪਤੀਆਂ) ਨ ੰ ਉਕਤ ਸੇਅਰਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਦਾ ਅਕਹਸਾਸ ਹੋਇਆ ਮੰਕਨਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਪੀਲ ਨ ੰ ਮਨਜ਼ ਰੀ ਕਦੰਦੇ ਹੋਏ, ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ: 1.1. ਕੰਪਨੀਜ਼ ਐਕਟ, 1956 ਦੀ ਧਾਰਾ 511 ਦੇ ਅੰਤਮ ਸਬਦ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਕ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ, ਇਸਦੇ ਕਲਕਵੀਡੇਸਨ 'ਤੇ, ਸੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਕਵੱਚ ਕੰਪਨੀ ਕਵੱਚ ਉਨਹਾਂ ਦੇ ਅਕਧਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕਹੱਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਵੰਡੀ ਜਾਵੇਗੀ ਕਜਸਦਾ ਜ਼ਰ ਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨਹਾਂ ਦੇ ਸੇਅਰ-ਹੋਲਕਡੰਗ ਅਨੁਸਾਰ ਮਤਲਬ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਸੇਅਰਧਾਰਕ ਨ ੰ ਕੰਪਨੀ ਕਵੱਚ ਉਸਦੀ ਸੇਅਰ-ਹੋਲਕਡੰਗ ਦੇ ਅਨੁਪਾਤ ਕਵੱਚ ਕੀ ਕਮਲਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਵੰਡ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੇਅਰ ਅਤੇ ਸੇਅਰ-ਹੋਲਕਡੰਗ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਤੱਥ ਕਕ ਸੇਅਰ ਤਕਨੀਕੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਕਹ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਨਾਮ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਰਕਜਸਟਰ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕੱਕਟਆ ਜਾਂਦਾ, ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਮਹੱਤਵ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸੰਪਤੀਆਂ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੇਅਰਾਂ ਕਵੱਚੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਚਦਾ। [508-ਐੱਫ-ਐੱਚ] 1.2. ਕਜੰਨਾ ਕਚਰ ਸੇਅਰਾਂ ਦੇ ਬਦਲੇ ਪੈਸੇ ਪਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਰਸੀਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਜੱਥੇ ਇੱਕ ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਸੇਅਰਾਂ ਦਾ ਡੀਲਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨ ੰ ਪਰਾਪਤ ਹੋਈ ਕੋਈ ਵੀ ਵਾਧ ਰਕਮ ਉਸਦੀ ਆਮਦਨ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਕਜੱਥੇ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਕਲਕਵੀਡੇਸਨ ਕਵੱਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਲਕਵੀਡੇਟਰ ਕੰਪਨੀ ਦੀਆਂ ਸੰਪਤੀਆਂ ਨ ੰ ਸੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਕਵੱਚ ਵੰਡਦਾ ਹੈ, ਹਰੇਕ ਸੇਅਰਧਾਰਕ ਨ ੰ ਜੋ ਕਮਲਦਾ ਹੈ ਉਹ ਉਸਦੀ ਸੇਅਰਹੋਲਕਡੰਗ ਦੇ ਬਦਲੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਸਦੀ ਸੇਅਰਹੋਲਕਡੰਗ ਦੀ ਕੀਮਤ, ਮੁੱਲ ਅਤੇ ਕੀਮਤ ਹੈ। ਇੱਕ ਸੇਅਰਧਾਰਕ ਆਪਣੀ ਸੇਅਰਹੋਲਕਡੰਗ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਕਾਰਨ, ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਕਲਕਵੀਡੇਸਨ 'ਤੇ ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਵੰਡ ਕਵੱਚ ਕਹੱਸਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। [509-ਬੀ-ਡੀ] 1.3. ਅਸੈਸੀ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੀ ਸੇਅਰ-ਹੋਲਕਡੰਗ ਦੇ ਬਦਲੇ ਪਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਕਗਆ ਪੈਸਾ ਉਸੇ ਕਕਰਦਾਰ ਕਵੱਚ ਕਹੱਸਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਕਜਸ ਕਵੱਚ ਉਸਨੇ ਸੇਅਰ ਰੱਖੇ ਸਨ। ਜੇਕਰ ਉਸਨੇ ਸੇਅਰ ਨ ੰ ਸਟਾਕ-ਇਨ-ਟਰੇਡ ਦੇ ਰ ਪ ਕਵੱਚ ਰੱਕਖਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਨ ੰ ਪਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਕਗਆ ਪੈਸਾ ਉਸਦੀ ਆਮਦਨ ਨ ੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵ, ਇਸਦੇ ਹੱਥਾਂ ਕਵੱਚ ਇੱਕ ਮਾਲੀਆ ਰਸੀਦ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਨ ੰ ਕਨਵੇਸ ਦੇ ਰ ਪ ਕਵੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਨ ੰ ਪਰਾਪਤ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਪੈਸਾ ਇਸਦੇ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਪ ੰਜੀ ਰਸੀਦ ਨ ੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। [509-E] ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ਕਕਮਸਨਰ, ਯ .ਪੀ. ਬਨਾਮ ਮਦਨ ਗੋਪਾਲ ਰਾਧੇ ਲਾਲ, 73 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 652, ਪਰਕਤਸਠਾਵਾਨ। ਡਾਲਮੀਆ ਸੀਮੈਂਟ ਪੇਪਰ ਮਾਰਕੀਕਟੰਗ ਕੰਪਨੀ ਕਲਮਕਟਡ ਬਨਾਮ ਕਕਮਸਨਰ ਆਫ਼ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ, ਕਬਹਾਰ ਅਤੇ ਉੜੀਸਾ, 17 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 141, ਨ ੰ ਪਰਵਾਨਗੀ ਕਦੱਤੀ ਗਈ। Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX versus RAM KUMAR AGGARWAL AND BROS. [[1993] SUPP. 3 S.C.R. 502] (1993) |)|‘:*| : | HART AFT Fo AAT WHHL TTA atSa verarel at ahathirs eqra-fastaa % far fadfina wear aifee ap at faeea wats % far aafar ararag ei)gar ofefeafaal & adh zy ara HAATare ard fag Te arte 29 area, 1991 H aretfrr saay BT arte HE5. afaere 3 ag afaa- staré fe ga maraTaT a ayett araarfzay 3dada H aeaher Veh Tart BW EU aTaral Haat Ht omer oyaT are are gatorqaagar AIRE HT 50 sfrra HH at aaa HA ar faa fearazfaare 1990 & afeaa gt gafae em Aare oe aT HHT A ene e agHaat 21 faaraz, 1990& 3 ara, 1991 % ate at wafer } fae saat daramet at otal aradt & arfaca H aaa A gerard Hare faa SY are d4 mare & waz sat saa avaifrs fare afafsam, 1947 % aha agfaasifraret at arafaciay & fag faefaa wet & fae seal gat ote use7faa aa gl ga ata earet at afoargy at ex HUT HT at ee adtarif-aqeyaaa a Age at afafera 25 sft dat we Gar fe ore arpa are -sat aretfia sarrca & ata gat aren aa oaraat ae:fearaqgr aeatenfire cara faotaa % fasag & aia ghaaqare atta AAT BT Tat 2Hz Tey yATAT BT aaa sodat fraearat & agaen F gotrafer feat OAT3aaa at ofefeafral Haat F art H Hrs area aa sar | | ; ANAT AAT FY TE | ate | | [1994] 2 wo fito Fo 323 oe STa-BT aTTA | aay: HAT TAHA ATA Coe Tae 24araz, 1993 vara ato to stadt Tezt atk Tao Go Wear 7 gana daa daz, 1922—eare 6 ak 10 [agaisa ona-at afefran,1961 st are 14 site saat afaftrm, 1956 at are 511]—aax aitardtare weet HF eqrarers Hare S Se AF eae aren fat ara ake aerraa Wat - . | BT AAT —VS WAT ITV FTL TAT a ica siferay wae wer fea ratBIA|eo mat afafaae, 1956 (1956 at 1)—arer 511 —-aadt arakana—MAT areal Fey afer fawn gr waa—wat oH IT Haat B Tat ateMAT HTL fea AAT TATA at Hat F ake Haat HT cisretaey Tare RA ayaad at aaeiat wa Hardt wenn atfeae wat Ft, - ° goat afar, 1956 (1956 wr 1)—arer 512 —smez ate qe — “aigHae areal & fxatagence’ —ga_ afweaiea & aie F aarti F taxerey & wane fasta zg a | Fratfedt vam antleraa ot saat afaeard a gat ara at frat |fear faat ag afara afaae ufs dt afeafaa dt tt faalfed a va aoeware & GF ag F aterag orca at aft faaar cazoat gars at Tar art fratdtSwat afras wen % aftafaa fer me at orafta wed gu agas ataaaa % are atte at fra arfer ax feat matga: atta fae aT gz aa.ov atta afaacr a fratfedh at aefta eavere ax aft)fratfedt Sat arfaafaa aaterd ari saa afore aot & ast ararer Fat ade fari faatfedtyaa Tada Tan we fears are Hea ale fafaes aod at srgae aay Fdofeatad ax feat wartfratfedta saat aot F Rat F yer H aaa FHrey sararfer etfs ar arar feari ag erat ga arare aefear aarfe sgt aarfe sgt sgt °C;Baa TAT Ba agra eerH F STH grey fee ge a1 afawe are adaH yaar rat aye Ht fat vatat wearqadl frat F sar Hat saeSqraTTAg eerH ATA TE ale fratfeal ater qarararsa et Mat sryer aATATATvar\ faatfeat Fag caters fear fe var HoT H MTT ay sara aTa easyeq Haren feu su at| Sa ATT IT aa Y Va are sea afte <aTara-wt afsard ate aaraa aii agar era saat ea aay afeafaa aeaft 781 ara & carfan ween ale erat aaea F aaa at fa qt wAATafaacn soteret & far fatase we fear qar) saa faaifedt & afsarn atafagfee ay 1 qeaeaT Sea FATATATT hana faa fear war) sea qraraa Ffratfedt® ata tae adie dt fefaatfait at og catafe fe sae areanfea saat NAL sqrarUa ceH H BTA A Tag x aA ag Va TT HlaTHT Teta) sea eararaa B Gs earadis & faface seat ar gat faatfedt & oar Ff azarea fata & face fear) eafua gat uaea fawn a seaay rarateaa Aada Bret Ht | Seaaa ears ster aia HAT HW ET, SO fear aarfe sgt aarfe sgt sgt °C; | , " a, afafaatica -— ga aaa Fo ag facades ease & fa frathedt earsrena cera H BTY gataa Haat & Naz wW gu si yaadl aah H sar ga arare Te ear ghtat arar fearfr F wae aqrareaat eerH I! THAT eG 1956-57 (ga aafad) 4 |’!_)|||}|||_| _ | oy || . | | AMHT AAR To HAT WAFANT seTATt Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX versus RAM KUMAR AGGARWAL AND BROS. [[1993] SUPP. 3 S.C.R. 502] (1993) 1.2. So long as money is received in lieu of shares, there is a receipt E and where an assessee is a dealer in shares, any surplus amount received by him constitutes his income. Where a company goes into liquidation and the liquidator distributes the assets of the company among the shareholders, what each shareholder gets is in lieu of his shareholding. That is the worth, the value and the price of his shareholding. A F shareholder participates in the distribution of the assets of a company on its liquidation by virtue of, and because of, his shareholding. [509-B-D] 1.3. The money received by the assessee in lieu of its share-holding partakes the same character in which he held the shares. If he held the share as stock-in-trade, the money received by it represents his income, G i.e., a revenue receipt in its hands. If it held them by way of investment, the money it receives represents a capital receipt by it. (509-E] Commissioner of Income Tax, U.P. v. Madan Gopal Radhey Lal, 73 I.T.R. 652, Distinguished. H A Dalmia Cement Paper Marketing Co. Ltd. v. Commissioner of Income Tax, Bi/tar and Orissa, 17 I.T.R. 141, approved. Hari Prasad Jayanti Lal aiid Co. v. Income Tax Officer, Altmedabad and Anr.,59 I.T.j. 794, referred to. B Brogan v. Stafford Coal and Iron Co. Ltd., 41 Tax Cases 305, Com-missioner of Inland Revenue v. George Bu"ell & Anr., 9 Tax Cases 27, referred to. CIVIL APPELLATE JURISDICTION,: Civil Appeal No. 1453 of c 1976. From Judgment and order dated 19/20th May, 1975 Calcutta High Court in Income Tax Reference No. 227 of 1968. G.C. Sharma, W.C. Chopra, T.R. Talwar and Ms. A. Subhashini D (N.P.) for the Appellant. P.K. Mukherjee (N.P.) for the Respondents. E F G The Judgment of the Court was delivered by B.P. JEEVAN REDDY, J. This appeal arises from the judgment of a Division Bench of the Calcutta High Court answering the question referred to it in favour of the assessee and against the revenue.· The Assessment Year concerned herein is 1956-57. The three questions referred at the instance of revenue, for the opinion of the High Court are : "(1) Whether on the facts and in the circumstances of the case, the Tribunal was justified in investigating the nature of the shares held by the assessee in Chrestian Mica Co. Ltd. when both the assessee and the Income-tax Authorities has treated them as the stock-in-trade of the assessee as' a dealer in share for every assessment year since 1949-50 and proceeded on the same basis for the instant assessment year? H (2) Whether on the facts and in the circumstances of the case, the Tribunal was justified in law in holding that the shares held by assessee in Chrestian Mica Co. Ltd. were not its stock-in-trade for dealing in shares? (3) If the answer to question (2) be in the negative then whether, A on the facts and in the circumstances of the case, the Tribunal was right in holding that the sum of Rupees Thirty Two lacs twenty five thousand and five hundred and fifty was not assessable in the hands of the Assessee?" The assessee is a partnership firm. The accounting year relevant to B assessment year 1956-57 was the year ending on December 31, 1955. The Income Tax Officer made an assessment on a total income of Rs. 36,41,544 which included a sum of Rs. 32,25,550 representing the surplus which the assessee received during the previous year from the liquidator of Chrestian Mica Co. Ud. which went into voluntary liquidation in the year 1955. The C assessee preferred an appeal to the Appellate Assistant Commissioner objecting to the inclusion of the said surplus amount. The appeal was dismissed, But on further appeal, the Income Tax Appellate Tribunal agreed with its contention. Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX versus RAM KUMAR AGGARWAL AND BROS. [[1993] SUPP. 3 S.C.R. 502] (1993) ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ਕਕਮਸਨਰ, ਯ .ਪੀ. ਬਨਾਮ ਮਦਨ ਗੋਪਾਲ ਰਾਧੇ ਲਾਲ, 73 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 652, ਪਰਕਤਸਠਾਵਾਨ। ਡਾਲਮੀਆ ਸੀਮੈਂਟ ਪੇਪਰ ਮਾਰਕੀਕਟੰਗ ਕੰਪਨੀ ਕਲਮਕਟਡ ਬਨਾਮ ਕਕਮਸਨਰ ਆਫ਼ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ, ਕਬਹਾਰ ਅਤੇ ਉੜੀਸਾ, 17 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 141, ਨ ੰ ਪਰਵਾਨਗੀ ਕਦੱਤੀ ਗਈ। ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਮਰਪੋਰਟਾਂ [1993) ਪੂਰਕ 3 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. ਹਰੀ ਪਰਸਾਦ ਜਯੰਤੀ ਲਾਲ ਐਡ ਕੰਪਨੀ ਬਨਾਮ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅਫ਼ਸਰ, ਅਕਹਮਦਾਬਾਦ ਐਡ ਐਨ.ਆਰ., 59 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 794, ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਕਦੱਤਾ ਕਗਆ ਹੈ। ਬਰੋਗਨ ਬਨਾਮ ਸਟੈਫੋਰਡ ਕੋਲ ਐਡ ਆਇਰਨ ਕੰਪਨੀ ਕਲਮਕਟਡ, 41 ਟੈਕਸ ਕੇਸ 305, ਕਕਮਸਨਰ ਆਫ਼ ਇਨਲੈਂਡ ਰੈਵੇਕਨਊ ਬਨਾਮ ਜਾਰਜ ਬਰੇਲ ਐਡ ਐਨ.ਆਰ., 9 ਟੈਕਸ ਕੇਸ 27, ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਕਦੱਤਾ ਕਗਆ ਹੈ। ਕਸਵਲ ਅਪੀਲ ਅਕਧਕਾਰ ਖੇਤਰ: ਕਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰਬਰ 1453 ਆਫ਼ 1976 19/20 ਮਈ, 1975 ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਅਤੇ ਆਦੇਸ ਤੋਂ ਕਲਕੱਤਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਰੈਫਰੈਂਸ ਨੰਬਰ 227 ਆਫ਼ 1968 ਜੀ.ਸੀ. ਸਰਮਾ, ਡਬਲਯ .ਸੀ. ਚੋਪੜਾ, ਟੀ.ਆਰ. ਤਲਵਾੜ ਅਤੇ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਵੱਲੋਂ ਸਰੀਮਤੀ ਏ. ਸੁਭਾਕਸਨੀ (ਐਨ.ਪੀ.)। ਉੱਤਰਦਾਤਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੀ.ਕੇ. ਮੁਖਰਜੀ (ਐਨ.ਪੀ.)। ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਬੀ.ਪੀ. ਜੀਵਨ ਰਡੀ, ਜੇ. ਦੁਆਰਾ ਕਦੱਤਾ ਕਗਆ ਸੀ। ਇਹ ਅਪੀਲ ਕਲਕੱਤਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਇੱਕ ਕਡਵੀਜ਼ਨ ਬੈਂਚ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਜਸ ਕਵੱਚ ਉਸ ਨ ੰ ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਦੇ ਹੱਕ ਕਵੱਚ ਅਤੇ ਮਾਲੀਏ ਦੇ ਕਵਰੁੱਧ ਭੇਜੇ ਗਏ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਕਦੱਤਾ ਕਗਆ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਸਬੰਧਤ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1956-57 ਹੈ। ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਰਾਏ ਲਈ ਮਾਲੀਆ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਕਵੱਚ ਕਤੰਨ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹਨ: "(1) ਕੀ ਤੱਥਾਂ ਅਤੇ ਕੇਸ ਦੀਆਂ ਸਕਥਤੀਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ, ਕਟਰਕਬਊਨਲ ਨ ੰ ਕਰੈਸਟੀਨ ਮੀਕਾ ਕੰਪਨੀ ਕਲਮਕਟਡ ਕਵੱਚ ਅਸੈਸੀ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖੇ ਗਏ ਸੇਅਰਾਂ ਦੀ ਪਰਕਕਰਤੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਕਵੱਚ ਜਾਇਜ਼ ਠਕਹਰਾਇਆ ਕਗਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਅਸੈਸੀ ਅਤੇ ਆਮਦਨ-ਟੈਕਸ ਅਕਧਕਾਰੀਆਂ ਦੋਵਾਂ ਨੇ 1949-50 ਤੋਂ ਹਰ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ ਲਈ ਅਸੈਸੀ ਦੇ ਸਟਾਕ-ਇਨ-ਟਰੇਡ ਵਜੋਂ ਉਨਹਾਂ ਨ ੰ 'ਸੇਅਰ ਇਨ ਡੀਲਰ' ਵਜੋਂ ਮੰਕਨਆ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ ਲਈ ਉਸੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਅੱਗੇ ਵਕਧਆ ਹੈ? (2) ਕੀ ਤੱਥਾਂ ਅਤੇ ਕੇਸ ਦੀਆਂ ਸਕਥਤੀਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ, ਕਟਰਕਬਊਨਲ ਨ ੰ ਕਾਨ ੰਨ ਕਵੱਚ ਇਹ ਕਕਹ ਕੇ ਜਾਇਜ਼ ਠਕਹਰਾਇਆ ਕਗਆ ਸੀ ਕਕ ਕਰੈਸਟੀਨ ਮੀਕਾ ਕੰਪਨੀ ਕਲਮਕਟਡ ਕਵੱਚ ਅਸੈਸੀ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖੇ ਗਏ ਸੇਅਰ ਸੇਅਰਾਂ ਕਵੱਚ ਵਪਾਰ ਲਈ ਇਸਦੇ ਸਟਾਕ-ਇਨ-ਟਰੇਡ ਨਹੀਂ ਸਨ? ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਮਮਸ਼ਨਰ ਬਨਾਮ ਰਾਮ ਕੁਮਾਰ ਅਗਰਵਾਲ [ਜੀਵਨ ਰੈਡੀ, ਜੇ.] (3) ਜੇਕਰ ਸਵਾਲ (2) ਦਾ ਜਵਾਬ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਹੈ ਤਾਂ ਕੀ, ਤੱਥਾਂ ਅਤੇ ਕੇਸ ਦੀਆਂ ਸਕਥਤੀਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ, ਕਟਰਕਬਊਨਲ ਇਹ ਕਕਹ ਕੇ ਸਹੀ ਸੀ ਕਕ ਬਤੀਸ ਲੱਖ ਪੱਚੀ ਹਜ਼ਾਰ ਪੰਜ ਸੌ ਪੰਜਾਹ ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਕਮ ਅਸੈਸੀ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਕਵੱਚ ਮੁਲਾਂਕਣਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸੀ?" ਅਸੈਸਸੀ ਇੱਕ ਭਾਈਵਾਲੀ ਫਰਮ ਹੈ। ਅਸੈਸਮੈਂਟ ਸਾਲ 1956-57 ਨਾਲ ਸੰਬੰਕਧਤ ਲੇਖਾ ਸਾਲ 31 ਦਸੰਬਰ, 1955 ਨ ੰ ਖਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਸਾਲ ਸੀ। ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅਫਸਰ ਨੇ ਕੁੱਲ 36,41,544 ਰੁਪਏ ਦੀ ਆਮਦਨ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਕਜਸ ਕਵੱਚ 32,25,550 ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਕਮ ਸਾਮਲ ਸੀ ਜੋ ਅਸੈਸਸੀ ਨ ੰ ਕਪਛਲੇ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਕਰੇਸੀਅਨ ਮੀਕਾ ਕੰਪਨੀ ਕਲਮਕਟਡ ਦੇ ਕਲਕਵੀਡੇਟਰ ਤੋਂ ਪਰਾਪਤ ਹੋਏ ਸਰਪਲੱਸ ਨ ੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਸੀ ਜੋ ਸਾਲ 1955 ਕਵੱਚ ਸਵੈਇੱਛਤ ਕਲਕਵੀਡੇਸਨ ਕਵੱਚ ਚਲਾ ਕਗਆ ਸੀ। ਅਸੈਸਸੀ ਨੇ ਉਕਤ ਸਰਪਲੱਸ ਰਕਮ ਨ ੰ ਸਾਮਲ ਕਰਨ 'ਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅਪੀਲੀ ਸਹਾਇਕ ਕਕਮਸਨਰ ਕੋਲ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ। ਅਪੀਲ ਖਾਰਜ ਕਰ ਕਦੱਤੀ ਗਈ, ਪਰ ਅਗਲੀ ਅਪੀਲ 'ਤੇ, ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅਪੀਲੀ ਕਟਰਕਬਊਨਲ ਇਸਦੇ ਕਵਵਾਦ ਨਾਲ ਸਕਹਮਤ ਹੋ ਕਗਆ। ਅਸੈਸਸੀ ਸੇਅਰਾਂ ਕਵੱਚ ਇੱਕ ਕਨਯਮਤ ਡੀਲਰ ਸੀ। ਸਾਲ 1945 ਕਵੱਚ, ਇਸਨੇ ਕਰੇਸੀਅਨ ਮੀਕਾ ਕੰਪਨੀ ਕਲਮਕਟਡ ਦੇ ਸਾਰੇ ਇਕੁਇਟੀ ਸੇਅਰ ਖਰੀਦੇ ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਪਬਕਲਕ ਕਲਮਕਟਡ ਕੰਪਨੀ ਸੀ। ਅਸੈਸਸੀ ਨੇ ਇਸਦਾ ਪਰਬੰਧਨ ਸੰਭਾਲ ਕਲਆ। 1947 ਕਵੱਚ, ਕੰਪਨੀ ਨ ੰ ਇੱਕ ਪਰਾਈਵੇਟ ਕਲਮਕਟਡ ਕੰਪਨੀ ਕਵੱਚ ਬਦਲ ਕਦੱਤਾ ਕਗਆ। 1949-50 ਦੇ ਆਸਟਰੇਕਲਆਈ ਸਾਲ ਲਈ, ਅਸੈਸੀ ਨੇ 29,88,735 ਰੁਪਏ ਦੇ ਵਪਾਰਕ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ, ਕਜਸ ਨ ੰ ਉਕਤ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸੇਅਰਾਂ ਦੇ ਮੁੱਲ ਕਵੱਚ ਕਗਰਾਵਟ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਵਜੋਂ ਦੱਕਸਆ ਕਗਆ ਸੀ। ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਇਸ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਕਗਆ ਸੀ ਕਕ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੇਅਰ ਇਸ ਕੋਲ ਸਟਾਕ-ਇਨ-ਟਰੇਡ ਵਜੋਂ ਸਨ। ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਨ ੰ ਅਪੀਲ 'ਤੇ ਕਟਰਕਬਊਨਲ ਦੁਆਰਾ ਮਨਜ਼ ਰੀ ਕਦੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੁਲਾਂਕਣਾਂ ਕਵੱਚ, ਉਕਤ ਸੇਅਰਾਂ ਨ ੰ ਇਸਦੇ ਸਟਾਕ-ਇਨ-ਟਰੇਡ ਵਜੋਂ ਮੰਕਨਆ ਕਗਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅਸੈਸੀ ਦੁਆਰਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਉਨਹਾਂ ਸੇਅਰਾਂ ਦੇ ਮੁੱਲ ਨ ੰ ਅਪਣਾਇਆ ਕਗਆ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਦੱਸੇ ਗਏ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ (1956-57) ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਕਵੱਚ, ਅਸੈਸੀ ਨੇ ਮੰਕਨਆ ਕਕ ਉਕਤ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸੇਅਰ ਇਸ ਕੋਲ ਸਟਾਕ-ਇਨ-ਟਰੇਡ ਵਜੋਂ ਰੱਖੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਆਧਾਰ 'ਤੇ, ਕਲਕਵੀਡੇਟਰ ਤੋਂ ਪਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਉਕਤ ਵਾਧ ਰਕਮ ਨ ੰ ਆਈ.ਟੀ.ਓ. ਅਤੇ ਏ.ਏ.ਸੀ. ਦੁਆਰਾ ਇਸਦੀ ਕੁੱਲ ਆਮਦਨ ਕਵੱਚ ਸਾਮਲ ਕੀਤਾ ਕਗਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਕ, ਅਪੀਲ 'ਤੇ, ਕਨਆਂਇਕ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਲੇਖਾਕਾਰ ਮੈਂਬਰ ਕਵਚਕਾਰ ਮਤਭੇਦ ਸੀ ਕਜਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਮਲਾ ਉਪ-ਰਾਸਟਰਪਤੀ ਨ ੰ ਭੇਕਜਆ ਕਗਆ। ਉਨਹਾਂ ਨੇ ਅਸੈਸੀ ਦੀ ਦਲੀਲ ਨ ੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਕਖਆ। ਕਫਰ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨ ੰ ਹਵਾਲਾ ਕਦੱਤਾ ਕਗਆ। ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਮਰਪੋਰਟਾਂ [1993) ਪੂਰਕ 3 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX versus RAM KUMAR AGGARWAL AND BROS. [[1993] SUPP. 3 S.C.R. 502] (1993) SO fear aarfe sgt aarfe sgt sgt °C; | , " a, afafaatica -— ga aaa Fo ag facades ease & fa frathedt earsrena cera H BTY gataa Haat & Naz wW gu si yaadl aah H sar ga arare Te ear ghtat arar fearfr F wae aqrareaat eerH I! THAT eG 1956-57 (ga aafad) 4 |’!_)|||}|||_| _ | oy || . | | AMHT AAR To HAT WAFANT seTATt at fraten araarigat Yoh gat adt arar< aqarar vale afsazey ate axaraTaTaAa HT TL Sar Vad ealafa al aaa ay scar ay faa sd aaaarmed Tal Be | Tea araraa + 4g de a afatraifer fear fe ag tar al Hxart ae ag art eae ate fara ay agt & araey 8 ag 2) ag veaaFear or amar @ fe ea ease & gaat ga eae at A arate ae feo feTHT TAT HTT H as fafaes Hadt A svete fafats aot FH aofealaa aATL SIH SATTNTTT TarH Tal ~| ale Car g, at saa ay eqve z fH afe fratfedrYT gat Ha F gaa A MS afesg cHA sreaq at, area sak ora aseq opftaaay Hat afar 1 ea aaa erate Tat Par or aHar s fH sa aaa F fratfed? grer qarae & ore tHR sas aT ary for TF H aah F oft1 qeae H ateaa Fah ATT TT THN STH HIT H STANT aT Taw eidafrag qa efe faatfedt & aaras at ar feet are eafer at Foe ar felt sere ar sfazorwat gari ag faalfedt aren saa tat ata fae art & fae daa way arfrataT areal at) Peat cH araa A areeh aren ara fee we sah dara ® afew gtaramaré, at Pret gat ara Fo ag aa ayandl eo oofta at wafer F aEafeada aet eter aet eter eter1 (ae 8) (ae 8) 8)||| afeada aet eter aet eter eter1 (ae 8) (ae 8) 8)|||aadt afafray, 1956 et area sll a) aaa ww ae wey a aEgrata & fe art at anfeaat sear aferarsa fee ort ot Ravarzay-} eqHora F saa afrared att feat & agare faafea at areal fas aavade asat Fax afta feu art F agate shave. &1 sedH at aren Fast F at BSTIS HAT S as ATA Hae arfea fee ara H agra TA oer Hear & 1 wH arzfarce att TX, NAT ATT AAT IATL Tare Vt Hag1 ag aeq fe Rae awayeq H Ga ana TH Vad Cad STI ATH BTA HT ara Bae H chest F frateadi feat arat ale weet Te Maa St onfeaal % fare & qeara Hae Fettmg ate el te Stet | TE Heat fH AT onferat Hre Nae ares aigedt ¥ gargsoe Tet HAT F SAH HIT are fae HAS dafea ads wer a aia aaalag aetia Boat afar St ara Sil ar AraaT sart at TE araremeareafanar at orradt Beg1 (TT 9)oO. — aeagetet Fafa : Fray 17 age Barro 141: arafaat dave tax aralen set fafats aay area ara, farare ate zeta. (4) daa Fae 305: MTA TAT WAS TA Ts atara aaat fafaee. | | 326 Bzaqaa arataa frag oe [1994] 2 TA fito To 73 Also Ho Alto 652:.MARE ATA, FoNo TTA HAA MTA WS Ae ;9, 109 faq FAT 27:BARAT AH TAS Wey ATA ATE.|11 fetfase fata | : |59 aro Ho Ho 794::.afesare saat ater Us Boat ATH ato VAS Ta, HTA-ax ofeartl, aeAataTS ATT TH BET.|10 . ——atitett (fafa) atftranficar » 1976 af fates anita ao 1453. | 1968 % ara-nz fata go 227% HaHa Sa waa H ade19/20 mE, 1975 % frota ate ona & face arte AAA BY Ate a Tal Sto Ho WA, sao to TST,_—-So HTXo TAAT Be Fait vo garest(agafeaa) do Ro ast (arqafera) create at ait & | do Ro ast (arqafera) Ro ast (arqafera) ast (arqafera) (arqafera) rararaaaT frora earagie ato tho silat test 4 fear| mato Tesl-—Ag ila Hea Gea eaaraT Ht avsqa F sa fog& saad 3 frat gaa fatece cet ar saz fratfedt F oer F atte uste@ frat& faeg feat ari seqa araer F aafaa frateor ay 1956-57 3 1 asea faure# aqua it Seq vara BT Ua H fay falas att wet ga wae gs :— | (1) aar area & aeat atx ofefeafaaia afer fraifedt aafeega agar acd) fafats FF Wat a welt at wag Ha Fearaifad ar aafe fratfedd ate arae-ae sifeerfat ata we ag1949-50 & sete Prater ag se sat eaters wld frat e.aqrarana tere ATAT aT aie sega frater ag s fae st ararc qxmrararal BY 2 (2) far ara % aeat ate ofefeafaat A afaaca az afafaaifegawa i fafa at afteH earatfaa at fH afear agar aol fafaes& frat F ax Hae F eatare few was F far yas carateaqag ees (3) afe saa (2) @T SAR THI st aa aT ATTA FH aay atxqfefeafaat 4 afaaxen ag afufaatier act A adi ar fa fraifedt at | : | : | A | dl | } ! | | | ° | | : ‘ | wo | | { ' | ada ata Testa sore ate TT at Tare sae Hy ufe Frater fae ayara vata?= Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX versus RAM KUMAR AGGARWAL AND BROS. [[1993] SUPP. 3 S.C.R. 502] (1993) The assessee was a regular dealer in shares. In the year 1945, it. D purchased all the equity shares of Chrestian Mica Co. Ltd. which was then · a public limited company. The assessee took over its management. In 1947, the company was converted into a private limited company. For the A. Y. 1949-50, the assessee claimed a trading loss of Rs. 29,88,735 stated to be the loss suffered on account of depreciation of the value of the shares of E the said company. This claim was made on the basis that all the shares of the company were held by it as stock-in-trade. It's claim was allowed by the Tribunal on appeal. In all the subsequent assessments, the said shares were treated as its stock-in-trade and value of those shares as claimed by the assessee was adopted. F In the assessment proceedings relating to the assessment year con-cerned herein (1956-57), the assessee admitted that the shares of the said company were held by it as stock-in-trade. On that basis, the said surplus amount received by it form the liquidator was included in its total income by the I.T.O. and the A.AC. On appeal, however, there was a difference G of opinion between the Judicial Member and the Accountant Member whereupon the matter was referred to the Vice-President. He upheld the assessee's plea. Then followed the reference to the High Court. Before the High Court, the counsel for the assessee contended that the admission and concession made by the assessee to the effect that the H 506 Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX versus RAM KUMAR AGGARWAL AND BROS. [[1993] SUPP. 3 S.C.R. 502] (1993) ਇੱਥੇ ਦੱਸੇ ਗਏ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ (1956-57) ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਕਵੱਚ, ਅਸੈਸੀ ਨੇ ਮੰਕਨਆ ਕਕ ਉਕਤ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸੇਅਰ ਇਸ ਕੋਲ ਸਟਾਕ-ਇਨ-ਟਰੇਡ ਵਜੋਂ ਰੱਖੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਆਧਾਰ 'ਤੇ, ਕਲਕਵੀਡੇਟਰ ਤੋਂ ਪਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਉਕਤ ਵਾਧ ਰਕਮ ਨ ੰ ਆਈ.ਟੀ.ਓ. ਅਤੇ ਏ.ਏ.ਸੀ. ਦੁਆਰਾ ਇਸਦੀ ਕੁੱਲ ਆਮਦਨ ਕਵੱਚ ਸਾਮਲ ਕੀਤਾ ਕਗਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਕ, ਅਪੀਲ 'ਤੇ, ਕਨਆਂਇਕ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਲੇਖਾਕਾਰ ਮੈਂਬਰ ਕਵਚਕਾਰ ਮਤਭੇਦ ਸੀ ਕਜਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਮਲਾ ਉਪ-ਰਾਸਟਰਪਤੀ ਨ ੰ ਭੇਕਜਆ ਕਗਆ। ਉਨਹਾਂ ਨੇ ਅਸੈਸੀ ਦੀ ਦਲੀਲ ਨ ੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਕਖਆ। ਕਫਰ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨ ੰ ਹਵਾਲਾ ਕਦੱਤਾ ਕਗਆ। ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਮਰਪੋਰਟਾਂ [1993) ਪੂਰਕ 3 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਅਸੈਸੀ ਦੇ ਵਕੀਲ ਨੇ ਦਲੀਲ ਕਦੱਤੀ ਕਕ ਅਸੈਸੀ ਦੁਆਰਾ ਕਦੱਤਾ ਕਗਆ ਸਵੀਕਾਰ ਅਤੇ ਕਰਆਇਤ ਕਕ ਉਕਤ ਸੇਅਰ ਉਸ ਕੋਲ ਸਟਾਕ-ਇਨ-ਟਰੇਡ ਵਜੋਂ ਸਨ, ਗਲਤ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ, ਇਸ 'ਤੇ ਬਾਈਕਡੰਗ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਵਪਾਰ ਦੀ ਪਰਕਕਰਤੀ ਕਵੱਚ ਸਾਹਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕੁਝ ਫੈਸਕਲਆਂ 'ਤੇ ਇਸ ਪੱਖੋਂ ਭਰੋਸਾ ਕੀਤਾ ਕਗਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਕ, ਉਕਤ ਦਲੀਲ ਨ ੰ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੁਆਰਾ ਰੱਦ ਕਰ ਕਦੱਤਾ ਕਗਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਰਾਏ ਕਵੱਚ ਸਹੀ ਸੀ। ਕਫਰ ਅਸੈਸੀ ਲਈ ਇਹ ਦਲੀਲ ਕਦੱਤੀ ਗਈ ਕਕ ਉਕਤ ਸੇਅਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਸੈਸੀ ਦੇ ਸਟਾਕ-ਇਨ-ਟਰੇਡ ਨਹੀਂ ਰਹੇ ਜਦੋਂ ਕੰਪਨੀ ਨ ੰ ਇੱਕ ਪਬਕਲਕ ਕਲਮਕਟਡ ਕੰਪਨੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪਰਾਈਵੇਟ ਕਲਮਕਟਡ ਕੰਪਨੀ ਕਵੱਚ ਬਦਲ ਕਦੱਤਾ ਕਗਆ ਸੀ। ਇਸ ਦਲੀਲ ਨ ੰ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਰੱਦ ਕਰ ਕਦੱਤਾ ਕਗਆ ਸੀ। ਕਫਰ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਇਸ ਸਵਾਲ 'ਤੇ ਕਵਚਾਰ ਕੀਤਾ ਕਕ ਕੀ ਅਸੈਸੀ ਦੁਆਰਾ ਕਲਕਵੀਡੇਟਰ ਤੋਂ ਪਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਰਕਮ ਉਸ ਕੋਲ ਰੱਖੇ ਗਏ ਸੇਅਰਾਂ ਦੇ ਬਦਲੇ ਸੀ। ਹਾਊਸ ਆਫ਼ ਲਾਰਡਜ਼ ਦੇ ਕਕਮਸਨਰ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਰੈਵੇਕਨਊ ਬਨਾਮ ਜਾਰਜ ਬਰੇਲ ਐਡ ਐਨਆਰ, 9 ਟੈਕਸ ਕੇਸ 27 ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕਦੱਤਾ ਕਕ ਕਕਸੇ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਕਲਕਵੀਡੇਸਨ 'ਤੇ ਸੇਅਰਧਾਰਕ ਨ ੰ ਜੋ ਵੀ ਪਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਆਮਦਨ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਜਾਇਦਾਦ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਫੈਸਕਲਆਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਕਦੱਤਾ ਅਤੇ ਦੇਕਖਆ ਕਕ ਇੱਕ ਆਮ ਕਨਯਮ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਕਲਕਵੀਡੇਸਨ ਕਵੱਚ ਜੋ ਵੀ ਵੰਕਡਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਪ ੰਜੀ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਇਸਦਾ ਸਰੋਤ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋਵੇ। ਇਸਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੇਕਖਆ ਕਕ ਅਸੈਸੀ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖੇ ਗਏ ਸੇਅਰਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਕਵਕਰੀ ਜਾਂ ਟਰਾਂਸਫਰ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ "ਕਲਕਵੀਡੇਟਰ ਕੰਪਨੀ ਦੀਆਂ ਸੰਪਤੀਆਂ ਵੇਚਦਾ ਹੈ ਨਾ ਕਕ ਸੇਅਰਧਾਰਕ ਦੇ ਸੇਅਰ", ਇਸਨੇ ਦੇਕਖਆ। ਇੰਡੀਅਨ ਕੰਪਨੀਜ਼ ਐਕਟ, 1913 ਦੀ ਧਾਰਾ 211 ਅਤੇ ਕੰਪਨੀਜ਼ ਐਕਟ, 1956 ਦੀ ਧਾਰਾ 511 ਦੇ ਉਪਬੰਧਾਂ ਦਾ ਵੀ ਹਵਾਲਾ ਕਦੱਤਾ ਕਗਆ। ਉਕਤ ਸਾਰੇ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ, ਹਵਾਲਾ ਕਦੱਤੇ ਗਏ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਅਸੈਸੀ ਦੇ ਹੱਕ ਕਵੱਚ ਕਦੱਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਦੀਪਕ ਕੁਮਾਰ ਸੇਨ, ਜੇ. ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਸਕਹਮਤੀ ਵਾਲੀ ਰਾਏ ਕਦੱਤੀ। ਕਵਦਵਾਨ ਜੱਜਾਂ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫੈਸਕਲਆਂ 'ਤੇ ਕਜ਼ਆਦਾ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਦੱਕਸਆ ਕਕ ਉਨਹਾਂ ਤੋਂ ਪਕਹਲਾਂ ਦੇ ਕਕਸੇ ਵੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫੈਸਕਲਆਂ ਕਵੱਚ, ਕੀ ਅਸੈਸੀ ਨੇ ਸੇਅਰਾਂ ਨ ੰ ਸਟਾਕ-ਇਨ-ਟਰੇਡ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਰੱਕਖਆ ਸੀ। ਮੁੱਖ ਆਧਾਰ ਕਜਸ 'ਤੇ ਉਸਨੇ ਅਸੈਸੀ ਦੇ ਹੱਕ ਕਵੱਚ ਰੱਕਖਆ ਸੀ ਉਹ ਇਸ ਤਰਹਾਂ ਚੱਲਦਾ ਹੈ: "ਕਜੱਥੇ ਇੱਕ ਸੀਮਤ ਦੇਣਦਾਰੀ ਕੰਪਨੀ ਨ ੰ ਖਤਮ ਕਰ ਕਦੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਲਕੁਇਡੇਟਰ ਵਾਧ ਸੰਪਤੀਆਂ ਨ ੰ ਵੰਡਦਾ ਹੈ, ਕਲਕੁਇਡੇਟਰ ਅਤੇ ਸੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਕਵਚਕਾਰ ਵਪਾਰਕ ਅਰਥਾਂ ਕਵੱਚ ਕੋਈ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਸੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਕਬਨਾਂ, ਕਲਕੁਇਡੇਟਰ ਨ ੰ ਕੰਪਨੀ ਐਕਟ ਕਵੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੇ ਫਰਜ਼ ਅਤੇ ਕਜ਼ੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਕਨਭਾਉਣੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਵਕਰੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਕਵੱਚ ਕਲਕੁਇਡੇਟਰ ਤੋਂ ਸੇਅਰਧਾਰਕ ਨ ੰ ਕੋਈ ਕਵਚਾਰ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਾ ਹੀ ਇਹ ਕਕਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਕ ਸਰਪਲੱਸ ਸੰਪਤੀਆਂ ਨ ੰ ਵੰਡਣ ਕਵੱਚ ਕਲਕੁਇਡੇਟਰ ਸੇਅਰਾਂ ਨ ੰ ਪਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਛੁਡਾਉਣਾ ਹੈ। ਕਾਨ ੰਨ ਕਵੱਚ, ਇੱਕ ਸੇਅਰਧਾਰਕ ਤਕਨੀਕੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰਪਲੱਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਕਹੱਸਾ ਪਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸੇਅਰਧਾਰਕ ਬਕਣਆ ਰਕਹ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕੰਪਨੀ ਰਕਜਸਟਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਕਨਕਲ ਜਾਂਦੀ, ਉਹ ਕਾਨ ੰਨ ਕਵੱਚ ਇੱਕ ਸੇਅਰਧਾਰਕ ਰਕਹੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੇਅਰ ਸਕਕਰਪਸ ਨ ੰ ਦੁਬਾਰਾ ਕਸਖਲਾਈ ਕਦੰਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਹੋਲਕਡੰਗ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸੇਅਰਧਾਰਕ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਕਲਕੁਇਡੇਸਨ 'ਤੇ ਸਰਪਲੱਸ ਸੰਪਤੀਆਂ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਮੈਨ ੰ ਉਸਦੇ ਸੇਅਰ ਦੇ ਪਰਕਕਰਤੀ ਅਤੇ ਵਾਧੇ ਕਵੱਚ ਜਾਪਦਾ ਹੈ।" ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਮਮਸ਼ਨਰ ਬਨਾਮ ਰਾਮ ਕੁਮਾਰ ਅਗਰਵਾਲ [ਜੀਵਨ ਰੈਡੀ, ਜੇ.] Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX versus RAM KUMAR AGGARWAL AND BROS. [[1993] SUPP. 3 S.C.R. 502] (1993) (2) far ara % aeat ate ofefeafaat A afaaca az afafaaifegawa i fafa at afteH earatfaa at fH afear agar aol fafaes& frat F ax Hae F eatare few was F far yas carateaqag ees (3) afe saa (2) @T SAR THI st aa aT ATTA FH aay atxqfefeafaat 4 afaaxen ag afufaatier act A adi ar fa fraifedt at | : | : | A | dl | } ! | | | ° | | : ‘ | wo | | { ' | ada ata Testa sore ate TT at Tare sae Hy ufe Frater fae ayara vata?= 2, fratfedt wa anftadt ot afreer ad 1956-57 & fee ganaTHAT TT aT 31 Fada, 1955 gH aaa Va avar ay atmay-we afraretoR Her 36,41,544/- ee ar fratea fear frat 32,25,550/- eae a agafaae at aftataa at ot fratfedt at aftear arear act fafats & wareHg aystars orca BAT al TT TG 1955 Heaeoar gaara Aaa| faatfeedt+ saa afeag wan aftafea fee ort at area sete wee gu agran afteraged & are adie att ce ata at afta ae fear rargarfs, madafire ay ax aTa-ae otter afar % saat eetter art at || 3. fathead seared ar wa frafaa eqtardt arag 1945 F sae feesarnt HIF fo F ayaeaag ata fafats acdt ft ad arn jqz~ adefar1 fratfedt| gear sade aot ara He fear1947 8 saat a) gradefafaze aeit FH aafeafaa we fear war) wat ay 1949-50 % far fraifeet >50,88,735/- eae at cararg etfs ar erat fear ST sat BTAT H Ma H yeqH ATAIT FRU FE TATE Te Fl Ag aay Fa sreare ae fear wat fe sae}BMT NAT GAR TT sar eeeWTA YTVea erat adie fae oyGt ATH ga ATT Hr fear war| att craraqadt frat F vag awd FHTAH SATTWTA kerH Arar Tay aie frathedt arr qwarerarsa Bry Hat wr yeyATA TAT| 4, cad ddfaa Frater ay (1956-57) & dafaa faker arareat #fraifedt & ag catare feat fs sar Hot se tae sas wae eqrarena cereFHey FFsa arare Te TAT S VaR gre steag afar way ara-me afyaraA aelay alla agar sre saat ga eH FH afeataa we ot qs | aarti,adie Featfun aeer alt Barat aaegq FH neq wave ar faa ee araqar sateqar& fag fafese at fear warsat fratfedt & afwarg ot afaghte a1 ceragoa aaratay & freer fear war | 5. seq ararag & ana fratfedt & arta a ge aca FJ fH fagifedae ag edinta fe sat Nat TAH TA ATTA cers FS ST TY waa ef aitz,safag, ae Sa wt argent val al1 carat al waht SF san & aafirg HOfafaeaal at ga stad wade frat warqarfa, saa acta a ard wa F Awgt sea eararay are arTaae we faa Tat| ae featfedt a ate & aggate at 7S fir saa tare oar ae fratfedl & eararema cera weld <2 aa saatat cite fafats aot a sreae fafaes aot 4 dofeataa fear wars ga edheat ft Seq eMraay grr ATA HT fear TAT| AMAA: Seq erate F aqmat 9t frare frat far aor faaifedt sre saree 8 sea at TE eH va Faz | | | | : _ 328 seaay saat frst afer [1994] 2 sao fo go Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX versus RAM KUMAR AGGARWAL AND BROS. [[1993] SUPP. 3 S.C.R. 502] (1993) Before the High Court, the counsel for the assessee contended that the admission and concession made by the assessee to the effect that the H 506 ·A , said shares were held by it as stock-in-trade was erroneous and was, therefore, not binding upon it. Some decisions relating to adventure in the nature of trade were relied upon in that behalf. The said contention was, however, rejected by the High Court and rightly in our opinion. It was then argued for the assessee that the said shares ceased to be stock-in-trade of · B the assessee the moment the company was converted from a public limited company to a private limited company. This contention was also rejected by the High Court. The High Court then considered the question whether the amount received by the. assessee from the liquidator was in lieu of the shares held by it. Following the decision of the House ·of Lords in Com-e missioner of Indian Revenue v. George Burrell & Anr., 9 Tax Cases 27, it held that whatever is received by a share-holder on the liquidation of a company iS not the income of the property but the property itself. The High Court referred to certain other English and Indian decisions and observed · that as a general rule, what is distributed in a liquidation is capital whatever D may have been its source. It also observed that there was no sale or transfer of the shares held by the assessee - "the liquidator sells the assets of the company and not the shares of the shareholder", it observed. Refernce was also made to the provisions of Section 211 of the Indian Companies Act, 1913 and Section 511 of the Companies Act, 1956. For all the said reasons, · the questions referred \\'.ere answered in favour of the assessee. Dipak ' E Kumar Sen, J. delivered a separate concurring opinion. The learned Judges did not place much reliance upon the English decisions. He pointed out that in none of the English decisions relied upon before them, did the assessee hold the shares as stock-in-trade. The main ground upon which he held in favour of the assessee runs thus·, "where a limited liability : F company is liquidated and the liquidator distributes the surplus assets, , there is no transaction in the trading sense between the liquidator and the shareholders. Irrespective of the decision of the shareholders the liquidator has to carry out his duties and obligation as laid down in the Companies Act. No consideration passes from the liquidator to the shareholder as in G the case of sale. Nor can it be said that the liquidator in distributing the surplus assets is realising or redeeming the shares. In law, a shareholder may teclmically continue to be a shareholder even after he gets his share of the surplus. Till the company is struck of the register, he remains a s~eholder in law. He retrains his share scrip$. By. virtue of his. l!olding ~/sharehold~ is entitled to surplus assets on the liquidation.of company and .. such surplus assets it appears to me to be in the nature of and accretion A to his share." Sri G.C. Sharma, learned counsel of the revenue characterised the view taken the High Court as unsustainable in law besides being unrealistic , and hyper-technical. Learned counsel submitted that the assets which a B shareholder receives on the liquidation of a company is in lieu of and on account of the shares held by him. Once a company goes into liquidation and the liquidator distributes the assets among the shareholders (after discharging the liabilities, if any) the company ceases to exist, though technically speaking it may continue as such until its name is struck off the register of companies. It is not necessary, submitted the learned counsel, C that there should be a sale or transfer of shares for the income to arise. Once the shares get converted into money (or other assets), by whatever means it may be, the money (or assets) received by the holder of such shares must be held to have realised the value of the said shares. D Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX versus RAM KUMAR AGGARWAL AND BROS. [[1993] SUPP. 3 S.C.R. 502] (1993) ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਮਮਸ਼ਨਰ ਬਨਾਮ ਰਾਮ ਕੁਮਾਰ ਅਗਰਵਾਲ [ਜੀਵਨ ਰੈਡੀ, ਜੇ.] ਮਾਲੀਏ ਦੇ ਕਵਦਵਾਨ ਵਕੀਲ ਸਰੀ ਜੀ.ਸੀ. ਸਰਮਾ ਨੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵੱਲੋਂ ਲਏ ਗਏ ਕਵਚਾਰ ਨ ੰ ਕਾਨ ੰਨ ਕਵੱਚ ਅਸਕਥਰ ਦੱਕਸਆ, ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਹ ਗੈਰ-ਵਾਜਬ ਅਤੇ ਅਕਤ-ਤਕਨੀਕੀ ਵੀ ਸੀ। ਕਵਦਵਾਨ ਵਕੀਲ ਨੇ ਪੇਸ ਕੀਤਾ ਕਕ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਕਲਕਵੀਡੇਸਨ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸੇਅਰਧਾਰਕ ਨ ੰ ਜੋ ਜਾਇਦਾਦ ਕਮਲਦੀ ਹੈ ਉਹ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖੇ ਗਏ ਸੇਅਰਾਂ ਦੇ ਬਦਲੇ ਅਤੇ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਕੰਪਨੀ ਕਲਕਵੀਡੇਸਨ ਕਵੱਚ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਲਕਵੀਡੇਟਰ ਸੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਕਵੱਚ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਵੰਡ ਕਦੰਦਾ ਹੈ (ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਦੇਣਦਾਰੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨਹਾਂ ਨ ੰ ਪ ਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ) ਤਾਂ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਹੋਂਦ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਕ ਤਕਨੀਕੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਕਹ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਰਕਜਸਟਰ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਹਟਾ ਕਦੱਤਾ ਜਾਂਦਾ। ਕਵਦਵਾਨ ਵਕੀਲ ਨੇ ਪੇਸ ਕੀਤਾ, ਇਹ ਜ਼ਰ ਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਕ ਆਮਦਨ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਲਈ ਸੇਅਰਾਂ ਦੀ ਕਵਕਰੀ ਜਾਂ ਟਰਾਂਸਫਰ ਹੋਵੇ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਸੇਅਰ ਪੈਸੇ (ਜਾਂ ਹੋਰ ਸੰਪਤੀਆਂ) ਕਵੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਕਕਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਕਜਹੇ ਸੇਅਰਾਂ ਦੇ ਧਾਰਕ ਦੁਆਰਾ ਪਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਪੈਸੇ (ਜਾਂ ਸੰਪਤੀਆਂ) ਨ ੰ ਉਕਤ ਸੇਅਰਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਦਾ ਅਕਹਸਾਸ ਹੋਇਆ ਮੰਕਨਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਕ ਪਰਤੀਵਾਦੀ ਨ ੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਦੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਸਰੀ ਪੀ.ਕੇ. ਮੁਖਰਜੀ ਦੁਆਰਾ ਪਰਤੀਕਨਧਤਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਸੁਣਵਾਈ ਦੀ ਆਖਰੀ ਕਮਤੀ 'ਤੇ ਕਵਦਵਾਨ ਵਕੀਲ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਦਰਸਾਇਆ ਕਗਆ ਸੀ ਕਕ ਉਨਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੱਤਰਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜ ਦ, ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦੇ ਕਰਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ, ਉਹ 'ਕੋਈ ਕਨਰਦੇਸ ਨਹੀਂ' ਦੀ ਕਰਪੋਰਟ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬ ਰ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਅਪੀਲ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਕਵੱਚ ਕਹੱਸਾ ਨਹੀਂ ਕਲਆ। ਕੀ ਕਕਸੇ ਕਵਅਕਤੀ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖੀ ਗਈ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸੇਅਰ ਉਸਦੀ ਪ ੰਜੀ ਹਨ ਜਾਂ ਉਸਦਾ ਸਟਾਕ-ਇਨ-ਟਰੇਡ, ਇਹ ਕਾਨ ੰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸੁੱਧ ਸਵਾਲ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਲ ਕਵੱਚ ਇੱਕ ਤੱਥ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਕ ਇੱਕ ਕਵਅਕਤੀ ਕਨਵੇਸ ਦੇ ਰ ਪ ਕਵੱਚ ਕਕਸੇ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸੇਅਰ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਦ ਜਾ ਉਹਨਾਂ ਨ ੰ ਆਪਣੇ ਸਟਾਕ-ਇਨ-ਟਰੇਡ ਵਜੋਂ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਕਵੱਚ, ਇਹ ਕਬਨਾਂ ਕਕਸੇ ਸੱਕ ਦੇ ਸਪੱਸਟ ਹੈ ਕਕ ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਉਪਰੋਕਤ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸੇਅਰਾਂ ਨ ੰ ਇਸਦੇ ਸਟਾਕ-ਇਨ-ਟਰੇਡ ਵਜੋਂ ਰੱਖ ਕਰਹਾ ਹੈ। ਪਕਹਲੇ ਸਾਲਾਂ ਕਵੱਚ, ਇਸਨੇ ਇਸ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਵਪਾਰਕ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਕ ਉਹ ਇਸਦੇ ਸਟਾਕ-ਇਨ-ਟਰੇਡ ਨ ੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਏ.ਵਾਈ. 1956-57 (ਇਸ ਕਵੱਚ ਸਬੰਧਤ) ਲਈ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਕਵੱਚ ਵੀ, ਇਸਨੇ ਉਹੀ ਸਟੈਂਡ ਕਲਆ ਹਾਲਾਂਕਕ ਕਟਰਕਬਊਨਲ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਪੜਾਅ 'ਤੇ, ਇਸਨੇ ਉਕਤ ਦਾਖਲੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਨਕਲਣ ਦੀ ਅਸਫਲ ਕੋਕਸਸ ਕੀਤੀ। ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਸਹੀ ਕਕਹਾ ਹੈ ਕਕ ਇਹ ਅਕਜਹਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਇਹ ਕਪਛਲੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਦਾਖਲੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਚਰਣ ਦੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬੰਕਨਹਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਯਾਦ ਰਹੇ ਕਕ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਇਸ ਹੋਰ ਦਲੀਲ ਨ ੰ ਵੀ ਰੱਦ ਕਰ ਕਦੱਤਾ ਹੈ ਕਕ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਪਬਕਲਕ ਕਲਮਕਟਡ ਕੰਪਨੀ ਤੋਂ ਪਰਾਈਵੇਟ ਕਲਮਕਟਡ ਕੰਪਨੀ ਕਵੱਚ ਬਦਲਣ 'ਤੇ ਉਕਤ ਸੇਅਰ ਇਸਦੇ ਸਟਾਕ-ਇਨ-ਟਰੇਡ ਨਹੀਂ ਰਹੇ। ਜੇਕਰ ਅਕਜਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਇਸ ਤਰਹਾਂ ਹੈ ਕਕ ਜੇਕਰ ਅਸੈਸੀ ਨ ੰ ਉਕਤ ਸੇਅਰਾਂ ਦੇ ਬਦਲੇ ਕੋਈ ਵਾਧ ਰਕਮ ਕਮਲਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਨ ੰ ਉਸਦੇ ਹੱਥਾਂ ਕਵੱਚ ਇੱਕ ਮਾਲੀਆ ਰਸੀਦ ਮੰਕਨਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਮਰਪੋਰਟਾਂ [1993) ਪੂਰਕ 3 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਕ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਕਵੱਚ ਕਲਕਵੀਡੇਟਰ ਤੋਂ ਅਸੈਸੀ ਦੁਆਰਾ ਪਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਰਕਮ ਇਸਦੇ ਸੇਅਰ-ਹੋਲਕਡੰਗ ਦੇ ਬਦਲੇ ਸੀ। ਅਸਲ ਕਵੱਚ ਅਤੇ ਸੱਚਾਈ ਕਵੱਚ, ਇਸ ਦੁਆਰਾ ਪਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਰਕਮ ਇਸਦੇ ਸੇਅਰਾਂ ਲਈ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਕ ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਕਕ ਅਸੈਸੀ ਤੋਂ ਕਲਕਵੀਡੇਟਰ ਜਾਂ ਕਕਸੇ ਹੋਰ ਨ ੰ ਸੇਅਰਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਤਬਾਦਲਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਉਕਤ ਸੇਅਰ ਪਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਅਸੈਸੀ ਦੁਆਰਾ ਅਦਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪੈਸੇ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਮਾਮਲੇ ਕਵੱਚ, ਵਾਪਸੀ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੋ ਧਾਰਕ ਨੇ ਉਨਹਾਂ ਲਈ ਅਦਾ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕਕ ਦ ਜੇ ਕਵੱਚ ਇਹ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਰਸੀਦ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਉਹੀ ਰਕਹੰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਕ, ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਦੇ ਪੱਖ ਕਵੱਚ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ ਹੈ ਕਕ (i) ਕਕਸੇ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਕਲਕਵੀਡੇਸਨ 'ਤੇ ਸੇਅਰਧਾਰਕ ਨ ੰ ਜੋ ਵੀ ਪਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਹ "ਸੰਪਤੀ ਦੀ ਕੋਈ ਆਮਦਨ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਜਾਇਦਾਦ ਖੁਦ" ਹੈ, (ii) ਕਕ ਜੋ ਵੀ ਕਲਕਵੀਡੇਸਨ ਕਵੱਚ ਵੰਕਡਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਪ ੰਜੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਇਸਦਾ ਸਰੋਤ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਕਜਵੇਂ ਕਕ ਬਰੋਗਨ ਬਨਾਮ ਸਟੈਫੋਰਡ ਕੋਲ ਐਡ ਆਇਰਨ ਕੰਪਨੀ ਕਲਮਕਟਡ, 41 ਟੈਕਸ ਕੇਸ 305 ਕਵੱਚ ਮੰਕਨਆ ਕਗਆ ਹੈ, (iii) ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਕਲਕਵੀਡੇਸਨ ਦੌਰਾਨ ਕਲਕਵੀਡੇਟਰ ਕੰਪਨੀ ਦੀਆਂ ਸੰਪਤੀਆਂ ਵੇਚਦਾ ਹੈ ਨਾ ਕਕ ਸੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਦੇ ਸੇਅਰ; ਅਤੇ (iv) ਕਜੱਥੇ ਇੱਕ ਸੀਮਤ ਕੰਪਨੀ ਨ ੰ ਕਲਕਵੀਡੇਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਲਕਵੀਡੇਟਰ ਵਾਧ ਸੰਪਤੀਆਂ ਨ ੰ ਵੰਡਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਕਲਕਵੀਡੇਟਰ ਅਤੇ ਸੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਕਵਚਕਾਰ ਵਪਾਰਕ ਅਰਥਾਂ ਕਵੱਚ ਕੋਈ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਆਪਣੀ ਹੋਲਕਡੰਗ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਇੱਕ ਸੇਅਰਧਾਰਕ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਕਲਕਵੀਡੇਸਨ 'ਤੇ ਵਾਧ ਸੰਪਤੀਆਂ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਕਜਹੀਆਂ ਵਾਧ ਸੰਪਤੀਆਂ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖੇ ਗਏ ਸੇਅਰਾਂ ਕਵੱਚ ਵਾਧੇ ਦੀ ਪਰਕਕਰਤੀ ਕਵੱਚ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX versus RAM KUMAR AGGARWAL AND BROS. [[1993] SUPP. 3 S.C.R. 502] (1993) | | | | : _ 328 seaay saat frst afer [1994] 2 sao fo go & gaa Fit1 wheat ate sfeeas tea aaa at ata ate ue aa! aearr F aise ara area & fafieara ar agar wee eu setae afafaatferfrat fa feet aadt & carat oz fret Ferearen are ait go Mt orca fear ara@ 4g safe at ara aet se afeg ead dota 81 yea araray A fare aawast att arate fafisaal & sf fata fear ate age narfrerfaa at feararen fram & wr Hat ft ares H faafer feat ara Ss qoft & ae saatalt até vt saiadh. sat ag at narfueafer at fe fretfedt.® Fadiat ate frst ar aac agl gatari vatag varfweaisa at fe “aumeerat ay atfeaat ar faa sear ga fe Nacareay FB Hae wr 1” area saatafafiam, 1913 at arer 211 ate att afafaag,1956 earn Sil earn Sil Sil aeaaa Hofer at fee Peat rarsar ae aicih & fife seit ar saxfratfedt @ cer F fear var. carrie doe gare aa a aa aeafa aaaa FT|fagta saranita & east fafrraat at aga afar aaa ady frat) var agtase fear fe cae arer aacfae feet ait aac fafeaaF faaifedB Taxsaree teh Aal Ti ag yer sere fea ge vat faaifey F cet Farfe-fratfca feat ga saree: “oa afar arfaca areft weedy ar aaraa at atxwarts afaary arfeaat at fart at,at carats er a aura alt Fayartal & Hey He Aeqagre wat grat| at areal H fafarar a cara F wwfaat qaree at wot afafray Haar afeafor aay deal ate aremat FtQU BAT lat Fl TAI gS Nacarey FH feat ware sr ofan sea ag Parsar fax fare 3 are F gar 8 tt dag Har at awa z fe afetre anferataml fare HW BT SaTIH Hae Hr sawsT ar aaa wear 21fale F Toesard afeare Tat BT TTT HLA H VATS AT aaelat wT: A MATA FAT TWaHaT 21 HT aH STAY BT aA Uiert F faaray adl fear ovat, aa fafa FWATHTH FAT WaT sl Ag ATs Nae feat Ta tao al aT safes FTararea Heat aArTr Te afeae onfeaat F faq sHare F ale gH Carogee grat & fir Tet orfare arfeaat vas Fat at ayafe at sala at gs 1956 earn Sil earn Sil Sil ae 6. wsmes fast H fagta Hrsaa A Slo Po TAT F FeqT IAAT Sew aqaIE Te He BT Bate a It ate afs aHAtal & aera fafa ar efits F atzAweyara ara fetair podt ag & rar AaTTy | fagra Tt oer aIsaa HAT A ag FTA setter seg at MAT fH arfeaat F aaet Ti F HI BTS BIT aT.2wa are aoay HT aATTT ST TTT TT Ae AATTH sre Marareal F afeaaifaafea far arr ot (arfaeat ofafeet sare & Far seatad fer art Fgaara) HIAT afeacaatte sal tad waha aalat we ag sa ama aH atwat & wa aH fe Saar ara eataal & eisect | fare wal fear sar | fataasad + ag actlea a fe ag arasae salfe ora at seafa F fa sare at 1g gay RBq 27 - =§8* _ | ‘ * -_ | WUT ATARA To HA TAKA Taare [FATo Wezt]- — firer at FATT G1 UH ae Hat F ot (erat aeq arfeaat) F eT Faz Feetara & wat Taal aofeataa at ary Te VS HAT FH aH sree sea saa (aratfeaat) waa Sad B yer wr senem are area| 7, wate seat ar at tro Ho Fasl gw araH wa a ofafafaca fearTat, Taare at aif are at faara srsea ere ag sfatatiea feat war feBas ster arate aT F aaa, faatfedt 1 wre Fax valfearsiz, safewa ag fe “ars agate aa” Fens at FH fre are AT TST1 AIAG, Teaaie at qaaqre Fo art vet forar Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX versus RAM KUMAR AGGARWAL AND BROS. [[1993] SUPP. 3 S.C.R. 502] (1993) D Though the respondent was duly served and was represented by Sri P.K.Mukherjee, it was represented by the learned counsel on the last date of hearing that inspite of repeated letters by him, the assessee was not responding and, therefore, he was obliged to report 'no instructions'. Thereafter, he did not participate in the hearing of the appeal. E Whether shares of a company held by a person constitute his capital or his stock-in-trade, is not a pure question of law but essentially one of fact. While one person may hold the shares of a company by way of investment, the other may hold them as his stock-in-trade. In this case, it is clear beyond any doubt that the assessee has been holding the shares of F the aforesaid company as its stock-in-trade. In the earlier years, it claimed a trading loss on the footing that they represented its stock-in-trade. Even in the assessment proceedings for the A.Y. 1956-57 (concerned herein), it took the very same stand though at the stage of Tribunal and his Court, it sought to wriggle out of the said admission unsuccessfully. The High Court has held rightly that it cannot do so and that it is bound by its admission G and its course of conduct over the past several years. The High Court, it may be recalled, has also rejected its further submission that the said shares ceased to be its stock-in-trade on the conversion of the company from a public limited company to a private limited company. If so, it follows that --if the assessee receives any surplus amount in lieu of the said shares, it H 508 A must be held to be a revenue receipt in his hands. It can not be denied that the amount received by the assessee from the liquidator in this case was in lieu of its share-holding. In effect· and in truth, the amount received by it represented the recompense for its shares, even though it is true there was no transfer of shares from the assessee to the liquidator or to any one B else. It was a case of return for the money paid by the assessee for acquiring the said shares. In one case, the return may be more than what the holder paid for them while in another it may be less, the charactr.r of the receipt remains the same. The High Court has however held in favour of the assessee opining that (i) whatever is received by the shareholder on a liqu~dation of a company is "no income of the property but the property C itself' , (ii) that whatever is distributed in a liquidation is capital, whatever may have been its source, as h.eld in Brogan v. Stafford Coal and Iron Co. Ltd., 41 Tax Cases 305, (iii) in the course of liquidation of the company the liquidator sells the assets of the company and not the shares of the shareholders; and (iv) where a limited company is liquidated and the D liquidator distributes the surplus assets, there is no transaction in the trading sense between the liquidator and the shareholders. By virtue of his holding, a shareholder is entitled to surplus assets on the liquidation of the company and such surplus assets are in the nature of an accretion to the shares held by him. E Case: COMMISSIONER OF INCOME TAX versus RAM KUMAR AGGARWAL AND BROS. [[1993] SUPP. 3 S.C.R. 502] (1993) ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਕ ਕੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਰਾਏ ਕਾਨ ੰਨ ਕਵੱਚ ਸਹੀ ਹੈ? ਸਾਨ ੰ ਇਹ ਕਕਹਣਾ ਮੁਸਕਲ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 511 ਹਰੇਕ ਸਵੈ-ਇੱਛਤ ਸਮੇਟਣ 'ਤੇ ਲਾਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਕਹੰਦਾ ਹੈ ਕਕ "ਇਸ ਐਕਟ ਦੇ ਤਰਜੀਹੀ ਭੁਗਤਾਨਾਂ ਦੇ ਉਪਬੰਧਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ, ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਦੀਆਂ ਜਾਇਦਾਦਾਂ, ਇਸਦੇ ਸਮੇਟਣ 'ਤੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਦੇਣਦਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸੰਤੁਸਟੀ ਕਵੱਚ ਲਾਗ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ ਪੈਰਾ ਪਾਸ ਅਤੇ, ਅਕਜਹੀ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇ ਅਧੀਨ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਕ ਲੇਖ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਰਦਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਮੈਂਬਰਾਂ ਕਵੱਚ ਕੰਪਨੀ ਕਵੱਚ ਉਨਹਾਂ ਦੇ ਅਕਧਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕਹੱਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵੰਡੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ।" ਇਸ ਧਾਰਾ ਦੇ ਸਮਾਪਤੀ ਸਬਦ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਕ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਦੀਆਂ ਜਾਇਦਾਦਾਂ, ਇਸਦੇ ਕਲਕਵੀਡੇਸਨ '