Commissioner Of Income-Tax, West Bengal Calcutta v. Calcutta Discount Co., Ltd

Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX, WEST BENGAL CALCUTTA versus CALCUTTA DISCOUNT CO., LTD. [[1973] 3 S.C.R. 952] (1973) ..., I \ '' A I I I I ll 1 .. I COMMISSIONER OF INCOM&TAX, WEST BENGAL CALCUTTA A v. CALCUITA DISCOUNT CO., LTD. April 10, 1973 [K. S. HEGDE AND H. R. KHANNA, JJ.] lncome-tax-Riglzt of assessee to avoid tax. ,4 ppel/ate Tribunal-Disposal of appeal on 'teclmica/ities-Duty tu con-shirr substance of the matter. . ) I I The assessee company floated a subsidiary co.mpany during the ~ele-\'ant previous year and transferred to that su}J~tdtary company vanou5 l>harc! held by it at a certain rate. The authonttes under the lncome-tlx Act. 1922. held that the assessee and its subsidiary were two different kg01J entities that the transact:on was a bona fide transacttnn and that the assessee had not maJe any secret profits out of that transaction. The locomc-tax Officer, however, valued the shares transferred at the market riltc and held that the assessee company must he deemed to have made a profit. In appeal, the Appellate Assista~t Commissioner . set a.1ide thr order of the Income-tax Officer and rcrrutted the case to h1m for find-in~ out whether the assessee bad really mad.: any profits from the tran-,action.. 'The Tribunal dism~ed the appeal of the lncome-[a:t Offktr «l:!ain5t that order, summarily, on the ground that the Income-ta.-c Officer hotd not taken the necessary pleas that the dl!cision of the Appdlate A"i.~tant Commis~ioncr was incorrect in law. On reference. the High C..ourt held that the order of the Tribunal was an interlocutory on~ and that an application to male a reference to the High Court did not lie. c I' Di.~missing the appeal to this Court. HELD: ( l) The Tribunal, instead of dealin~ with the substance or the matter had been unduly influenced by procedural technicalith:s. The conclu~ion of the Tribunal that the appeal memorandum was not in o.ccordance with law was al~o not correct a.'! no specific formula i~ r.eccsary for seeking relief at the hand of any court or tribunal if the necc~'ilry grounds are t-ahn. [.9550-E] E (2) Dut the view of the Appellate Assistant Commissioner was cor-red .r.n.d there was no necessity to decide whether the Tribunal errcJ. in f d•~mJ!I.\Jng the appeal summarily. (958F-G} . lt is. a well ac~~~ pri~ciple o! law that an ll!i~~:ssee can sv arraol!,e lu' nff:urs u~ t_o mlnt_m1s_e ht~ taJt burden. Hc:nce, if the ass~ss~c to th1s 4:4.-'C_:m<lngcd t_ts. Wfa1rs tn such a manner ll!i t&.l reduce it! tax liability by ~t.;tl1mg a subsJJ,ary comp;my anJ transferring its shares to that subsidi-".Lry coa1pa~y a.nll thU5. ~orgo1ng part of its own protl~ and at thll same lime tn_a~hn~; JU su})\h.Jiary to earn some profits, such a cour~c is not G trnpermt~.aJblc under lilw. I957E-F] Commi5:.lont>r ul /ncom~ Tax, Gujarat,· v. A. Raman and Co. 67 J.T.R. II followed. . 'I , Sri Ri.Jmalinga ChooJumbikai Mill:J Ltd. v, Commisslonu of Jncomt· .u.t. J.fadral. 28 1.1 .R. 95:!. approved. Sharkey (/nsprctor of Taxn) v. Wunl;~r 1956 Appeal Cases 58 and· II /}r~Var·s 1'~a Cu. Lrd. v.- <;:om.misslonrr of Agricullura/ Jncor; 1.:-!~~. IV1'.1·t tfirnNI, «. l.T .R. G. dtst•n~Uishcd and uplainc:J. 952 CIVIL APPllLLATE JURISDICTION : C.A.No. 495 of 1970. Appeal by certificate from the judgment and order dated July 2S, 1969 of the Calcutta High Court in Income.Tax Refe· renee No. 61 of 1966. S. C. Manchanda, S. P. Nayar and R. N. Sachthey, for the B appellant. Sachin Chaudhuri, M. C. Chagla, T. A. Ramachandran'and D. N. Gupta, for the respondent. The Judgment of the Court was delivered by c HEGDE, J.-This is an appeal by certificate. It arises from the decision of the Calcutta High Court in a reference under S. 66(1) of the Indian Income-tax Act, 1922 (to be hereafter referred to. as the 'Act'). Three questions of law were referred to the High Court for ascertaining its opinion. Those que.-stions are .-- It arises from Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX, WEST BENGAL CALCUTTA versus CALCUTTA DISCOUNT CO., LTD. [[1973] 3 S.C.R. 952] (1973) 952 আয় কিমশনার-ট�া�, পি�ম বাংল কাল�টটা বনাম ক�াল��া িডসকাউ� �কা। িলিমেটড। এি�ল 10,1973 [ �ক. এস. �হগেড় এবং এইচ. আর. খা�া, �জ. �জ।] অিধকার। আয়-কর-কর এড়ােনার জন� করদাতার আিপল �াইবু�নাল-কািরগির িবষেয়র উপর আিপল িন�ি�-িবষয়�র িবষয়ব� িবেবচনা করা কত�ব�।মূল�ায়নকারী সং�া� মুি�র সময় এক� সহায়ক সং�া চালু কেরিছল গত বছর এক� িনিদ�� হাের তার মািলকানাধীন িবিভ� �শয়ার �সই সহায়ক �কা�ািনেত হ�া�র করা হয়। 1922 সােলর আয়কর আইেনর অধীেন কতৃ�প� বেলিছল �য, করদাতার এবং তার সহায়ক সং�া দু� পৃথক আইিন স�া িছল, �য �লনেদন� এক� সৎ �লনেদন িছল এবং করদাতার �সই �লনেদন �থেক �কানও �গাপন লাভ হয়িন। আয়কর আিধকািরক অবশ� বাজার দের হ�া�িরত �শয়ার�িলর মূল� িনধ�ারণ কেরন এবং বেলন �য, করদাতার তুলনা অবশ�ই লাভ কেরেছ বেল মেন করা উিচত। আিপেল, আিপল সহকারী কিমশনার আয়কর আিধকািরেকর আেদশ বািতল কের �দন এবং করদাতার কাছ �থেক �কৃতপে� �কানও লাভ হেয়েছ িকনা তা খুঁেজ �বর করার জন� মামলা� তাঁর কােছ ��রণ কেরন। �াইবু�নাল �সই আেদেশর িব�ে� আয়কর আিধকািরক িপ-এর আেবদন সংে�েপ এই িভি�েত খািরজ কের �দয় �য, আয়কর আিধকািরক আিপেলর িস�াে�র �েয়াজনীয় আেবদন �হণ কেরনিন। সহকারী কিমশনার আইেন ভুল িছেলন। �রফােরে�র িভি�েত, আিধকািরক িপ-এর আেবদন সংে�েপ এই িভি�েত খািরজ কের �দয় �য, আয়কর আিধকািরক আিপেলর হাইেকাট� বেলিছল �য �াইবু�নােলর আেদশ� এক� অ�ব�ত� আেদশ এবং হাইেকােট�র কােছ �রফাের� করার আেবদন িমথ�া নয়। এই আদালেত করা আেবদন খািরজ কের �দওয়া। HELD (1) �াইবু�নাল, E-এর িবষয়ব� িনেয় কাজ করার পিরবেত� প�িতগত �যুি�গততার �ারা অযথা �ভািবত হেয়িছল। আিপল �ারকিলিপ� আইন অনুসাের িছল না বেল �াইবুেনেলর এই িস�া�ও স�ক িছল না কারণ �েয়াজনীয় কারণ�িল �হণ করা হেল �কানও আদালত বা �াইবুেনেলর কাছ �থেক �াণ চাওয়ার জন� �কানও িনিদ�� সূ� �েয়াজন হয় না।[ 955িড-ই] ( 2 ) িক� আিপল সহকারী কিমশনােরর দৃি�ভি� স�ক িছল এবং �াইবু�নাল এফ-এ আিপল� সংি��ভােব খািরজ কের ভুল কেরেছ িকনা তা িস�া� �নওয়ার �কানও �েয়াজন িছল না। [ 958এফ-িজ] এ� আইেনর এক� �ীকৃত নীিত �য একজন করদাতার কেরর �বাঝা কমােনার জন� তার িবষয়�িল এমনভােব সাজােনা �যেত পাের। অতএব, যিদ এই ��ে� মূল�ায়নকারী �কানও সহায়ক সং�া �� কের এবং তার �শয়ার�িল �সই ভতু�িকযু� সং�ায় �ানা�র কের এবং এইভােব তার িনেজর লােভর িকছু অংশ ত�াগ কের এবং একই সােথ তার সহায়ক সং�ােক িকছু মুনাফা অজ�েন স�ম কের তার কেরর দায়ব�তা �াস করার জন� তার িবষয়�িল এমনভােব ব�ব�া কের, তেব এই ধরেনর �কাসিজ নয়।আইেনর অধীেন অননুেমািদত। 1957ই-এফ] আয়কর কিমশনার, �জরাট, বনাম। এ. রমন অ�া� �কা।67 আই. �. আর 11 অনুসরণ করা হয়। নয়। � রামিল� চুড়াি�কাই িমলস িলিমেটড বনাম। আয় কিমশনার-মা�াস লা�, 28 1। �. আর. 952 অনুেমািদত। শািক� (কর পিরদশ�ক) বনাম। ওয়ান�কার, 1956 আিপল মামলা�িল, 58 এবং আই �ডায়াস� � �কাং িলিমেটড বনাম। কৃিষ আয় কিমশনার-ট�া� �ব�ল, 44, এল. �. আর., ওেয়� িজ। BY. GIR. Th. FT PAPE ONFTOD AT।(C2510, CH.) 953 IL ANAS wl abr: C.A.No। 1970-এর 495।wlaad AR 942 DOT SP WHATAT OT PPT 2507 SCIEN 1969-1 PTPPOl WAPKbA DAPA AVIAH A 1966। orarerata GS OH. FH. Habra, ayn. fF. TAA Aas GA. AA. HA। Cssro A Ae Yat, aN. HH. BT, fl. 9. AAeT Ads FG. aa. BY। আদালেতর রায় Bulaকরা me kT. 1. 2 &. Al RA MANN Ade aaa।1a (A CEO SAC AAPANey, 1922-949 AAT 66 (1)-95 BRIA Patpor BWeebA IS GRGN Gaaed fas(TW aaa fad Cex Pal 24)।পাঠােনা হেয়িছল।Ce wast RT ( 1 +) SR Nw Wea A rIra_*gancsa1964 WEA 2201 OTe wlsad Be ate aeder ae ft A Peat a2 YASNMC Ga eae Aled oes, 1922-949 66 (1) WAM Sata 2efG Sea aa PaOHy el।( 2 ) UNE 1 Ae AAA God A Bods? VW OT A vas fotewm? QP ATনা CHBA14 (25(9তার abo)|AAT( 3.) Soar 2 spend AaPsfow, ERP oA alat set alto fefeto whereআিপল খািরজ কের ভুল কেরেছ িকনা। হেয়িছল me kT. 1. 2 &. Al RA MANN Ade aaa।1a (A CEO SAC AAPANey, 1922-949 AAT 66 (1)-95 BRIA Patpor BWeebA IS GRGN Gaaed fas(TW aaa fad Cex Pal 24)। পাঠােনা হেয়িছল।Ce wast RT ( 1 +) SR Nw Wea A rIra_*gancsa কেরেছ? তািরখ 3-9-1964? BBP Panes A AW Aa Sod MA Iae AB Hae CR’ @ afe Wb aga Coed HOM BAA।amy froma fare cy fyNAb] 132 «88 AAS W-Ad PR AMS (a8 Gad (Ao bata।Ol Afe 3 a AGA WANHiya faa।ERD POF Alto AAT ASP A ATS OA WIR Pal AW AWE OT frawAs। FAT ARG Bay 1947-48, ANB BITS qkq ay ote aka 1946-47।ATA Nl CAM A APG CA-HWRAP HAY CLকেরিছল।PRO CAI RACAL (QR-13-L797Sup.Cl/7 Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX, WEST BENGAL CALCUTTA versus CALCUTTA DISCOUNT CO., LTD. [[1973] 3 S.C.R. 952] (1973) आयकर आयुक, पश्चिम बंगाल, कलकता। बनाम कलकता सकाउंट कंपनी टेड।डिलिमि 10 अपैल 1973 [के. एस. हेगडे और एच. आर. खना, जे.जे.] आयकर-कर से बचने के ए ती का अकार। लिनिर्धारिधिअपीलीय नयायाधिकरण-तकनीकी पहलुओं पर अपील का निसतारण-मामले के सार पर विचार करने का कर्तवय। निर्धारिती कंपनी ने पासंगिक पिछले वर्ष के दौरान एक सहायक कंपनी बनाई और उस सहायक कंपनी को एक निश्चित दर परउसके दारा रखे गए न शेयरो को हसतांतत कर या। आयकर अयम, 1922 के तहत अकायो ने माना विभिरिदिधिनिधिरिकिनिर्धारिती और उसकी सहायक कंपनी दो अलग-अलग कानूनी संसथाएं थी, लेनदेन एक वासतविक लेनदेन था और निर्धारिती नेउस लेनदेन से कोई गुप लाभ नही कमाया था। हालाँकि, आयकर अधिकारी ने हसतांतरित शेयरो का मूलयांकन बाजार दर पर कियाऔर माना किनिर्धारिती ने लाभ कमाया है। अपील मे, अपीलीय सहायक आयुक ने आयकर अधिकारी के आदेश को रद कर दियाऔर यह पता लगाने के लिए मामला उसके पास भेज दिया कि कया निर्धारिती ने वासतव मे लेनदेन से कोई लाभ कमाया था।ट्रिबयूनल ने उस आदेश के खिलाफ आयकर अधिकारी की अपील को संकेप मे इस आधार पर खारिज कर दिया कि आयकरअधिकारी ने आवशयक दलीले नही दी थीकि अपीलीय सहायक आयुक का निर्णय कानून मे गलत था। संदर्भ पर, उच नयायालयने माना किट्रिबयूनल का आदेश एक अंतरिम आदेश था और उच नयायालय के पसतुत नही होना था। इस न्यायालय में अपील को खारिज किया जा रहा है। अत:भिनिर्धारि (1) ट्रिब्यूनल, मामले के सार से निपटने के बजाय प्रक्रियात्मक तकनीकीताओं से अनुचित रूप से प्रभावित हुआ था। ट्रिब्यूनल का यह निष्कर्ष कि अपील ज्ञापन कानून के अनुरूप,भी सही नहीं था ,क्योंकि यदि आवश्यक आधार लिया जाए तो किसी भी अदालत या ट्रिब्यूनल से राहत पाने के लिए कोई विशिष्ट फॉर्मूला आवश्यक नहीं है।[1955 डी-ई] (2) लेकिन अपीलीय सहायक आयुक्त का दृष्टिकोण सही था और यह तय करने की कोई आवश्यकता नहीं थी कि क्या ट्रिब्यूनल नेअपील को सरसरी तौर पर खारिज करके गलती की है। 1958 एफ-जी] यह कानून का एक सर्वमान्य सिद्धांत है कि एक निर्धारिती अपने मामलों को इस प्रकार व्यवस्थित कर सकता है कि उस पर कर काबोझ कम से कम हो। इसलिए, यदि इस मामले में निर्धारिती ने अपने मामलों को इस तरह से व्यवस्थित किया है कि एक सहायक कंपनी शुरू करके और अपने शेयरों को उस सहायक कंपनी में स्थानांतरित करके अपनी कर देनदारी को कम किया जा सके और इस प्रकार अपने स्वयं के मुनाफे का कुछ हिस्सा छोड़ दिया जा सके और साथ ही साथ इसे सक्षम बनाया जा सके। कुछ लाभ कमाने के लिए सहायक, ऐसा मत कानून के तहत अस्वीकार्य नहीं है। 1957 ई-एफ] आयकर आयुक्त, गुजरात, बनाम ए, रमन एंड कंपनी 67 आई.टी.आर. ।श्री रामलिंग चूदांबिकाई मिल्स लिमिटेड बनाम आय आयुक्त-मद्रास 28 1.टी.आर. 952, स्वीकृत.शार्की (कर निरीक्षक) बनाम वर्नकर, 1956 अपील मामले, 58 और डुअर्स टीयू कंपनी लिमिटेड बनाम कृषि आयकर आयुक्त, पश्चिम बंगाल, 44, 1.टीआर, जी. प्रतिष्ठित और समझाया गया। सिविल अपीलीय क्षेत्राधिकार: सिविल अपील संख्या 495 वर्ष 1970 प्रमाण पत्र द्वारा अपील दिनांकित निर्णय एवं आदेश के 25 जुलाई, 1969 को कलकत्ता उच्च न्यायालय के आयकर संदर्भ संक्या-1966 का 61। अपीलकर्ता की ओर से एस. सी. मनचंदा, एस. पी. नायर और आर. एन. सच्ते। प्रतिवादी की ओर से सचिन चौधरी, एम. सी. चागला, टी. ए. रामचन्द्रन और डी. एन. गुप्ता। न्यायालय का निर्णय सुनाया गया हेगडे, जे.-यह प्रमाणपत्र द्वारा एक अपील है। यह भारतीय आयकर अधिनियम, 1922 (जिसे इसके बाद 'अधिनियम' के रूप में संदर्भित किया जाएगा) की धारा 66(1) के तहत के संदर्भ में कलकत्ता उच्च न्यायालय के निर्णय से उत्पन्न हुआ है। कानून के तीन प्रश्नों को उच्च न्यायालय की राय जानने के लिए भेजा गया था। वे प्रश्न हैं:-- (1) क्या इस तथ्य को ध्यान में रखते हुए कि ट्रिब्यूनल का आदेश दिनांक 22 जुलाई 1964 एक अंतरिम आदेश था, ट्रिब्यूनल भारतीय आयकर अधिनियम, 1922 की धारा 66(1) के तहत कथित आवेदन पर विचार करने के लिए सक्षम था। ऐसा आदेश? (2) यदि उपरोक्त प्रश्न संख्या 1 का उत्तर सकारात्मक है, तो क्या तथ्यों और मामले की परिस्थि तियों के आधार पर ट्रिब्यूनल ने अतिरिक्त आधार जुटाने के लिए आवेदक की याचिका को अनुमति न देकर न्यायिक रूप से अपने विवेक का प्रयोग किया है? (3) क्या मामले की परिस्थि तियों में विरोधी तथ्यों पर, ट्रिब्यूनल ने अपने अपीलीय आदेश दिनांक 3-9-1964 में बताए गए आधार पर अपील को सरसरी तौर पर खारिज करने में गलती की है? उच्च न्यायालय ने पहले प्रश्न का उत्तर निर्धारिती के पक्ष में दिया और इस निष्कर्ष पर पहुंचा कि शेषष दो प्रश्नों का उत्तर देना अनावश्यक था। राजस्व के विद्वान वकील श्री मनचंदा ने प्रश्न 1 और 2 पर हमसे कोई उत्तर नहीं चाहा। उनके तर्क प्रश्न संख्या 3 तक ही सीमित थे। Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX, WEST BENGAL CALCUTTA versus CALCUTTA DISCOUNT CO., LTD. [[1973] 3 S.C.R. 952] (1973) , ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਕਲਕੱਤਾਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ ਕਮਮਸ਼ਨਰ ਬਨਾਮ , ਮਲ.ਕਲਕੱਤਾ ਮਿਸਕਾਊਂਟ ਕੰ.10 ਅਪਰੈਲ 1973[ਕੇ. ਐਸ. ਹੇਗੜੇ ਅਤੇ ਐਚ.ਆਰ. ਖੰਨਾ, ਜੇ.ਜੇ.] ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ - ਟੈਕਸ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦਾ ਅਮਿਕਾਰ। ਅਪੀਲੀ ਮਟਰਮਬਊਨਲ - ਤਕਨੀਕੀਤਾ 'ਤੇ ਅਪੀਲ ਦਾ ਮਨਪਟਾਰਾ - ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਤੱਤ 'ਤੇ ਮਿਚਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਮਿਊਟੀ। ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਸੰਬੰਮਿਤ ਮਪਛਲੇ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਕੰਪਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 'ਉਸ ਸਹਾਇਕ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਨਸ਼ਮਚਤ ਦਰ ਤੇ ਇਸ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖੇ ਗਏ ਿੱਖ-ਿੱਖ ਸ਼ੇਅਰ ਟਰਾਂਸਫਰ ਕੀਤੇ। ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ ਐਕਟ, 1922 ਦੇ ਅਿੀਨ ਅਮਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਮੰਮਨਆ ਮਕ ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਅਤੇ , ਮਕ ਇਹ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਇੱਕ ਸੱਚਾ ਸੌਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਸਹਾਇਕ ਦੋ ਿੱਖ-ਿੱਖ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੰਸਥਾਿਾਂ ਸਨਇਹ ਮਕ ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਨੇ ਉਸ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਤੋਂ ਕੋਈ ਗੁਪਤ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਕਮਾਇਆ ਸੀ। ਇਨਕਮ-'ਟੈਕਸ ਅਫਸਰ ਨੇ, , ਮਾਰਕੀਟ ਰੇਟ ਹਾਲਾਂਮਕਤੇ ਟਰਾਂਸਫਰ ਕੀਤੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਕਦਰ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਹ , ਅਪੀਲੀ ਮੰਮਨਆ ਮਕ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਮੁਨਾਫਾ ਹੋਇਆ ਮੰਮਨਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਪੀਲ ਮਿੱਚਸਹਾਇਕ ਕਮਮਸ਼ਨਰ ਨੇ ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ ਅਫਸਰ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਮਦੱਤਾ ਅਤੇ ਇਹ ਪਤਾ , ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਮਕ ਕੀ ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਨੇ ਅਸਲ ਮਿੱਚ ਟਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ ਤੋਂ ਕੋਈ ਲਾਭ ਕਮਾਇਆ ਸੀਕੇਸ ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਭੇਜ ਮਦੱਤਾ। ਮਟਰਮਬਊਨਲ ਨੇ ਉਸ ਹੁਕਮ ਦੇ ਮਖਲਾਫ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਮਿਕਾਰੀ ਦੀ ਅਪੀਲ ਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਰੂਪ ਮਿੱਚ ਇਸ ਆਿਾਰ 'ਤੇ ਖਾਰਜ ਕਰ ਮਦੱਤਾ ਮਕ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਮਿਕਾਰੀ ਨੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਦਲੀਲਾਂ ਨਹੀਂ ਲਈਆਂ ਸਨ ਮਕ ਅਪੀਲੀ ਸਹਾਇਕ ਕਮਮਸ਼ਨਰ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਾਨੂੰਨ ਮਿੱਚ ਗਲਤ ਸੀ। ਹਿਾਲਾ ਦੇਣ 'ਤੇ, ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਮਕਹਾ ਮਕ ਮਟਰਮਬਊਨਲ ਦਾ ਹੁਕਮ ਇਕ ਿਾਰਤਾਲਾਪ ਸੀ ਅਤੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦਾ ਹਿਾਲਾ ਦੇਣ ਦੀ ਅਰਜ਼ੀ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਦੀ ਅਪੀਲ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰਨਾ। ਆਯੋਜਤ: (1) ਮਟਰਮਬਊਨਲ, ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਤੱਤ ਨਾਲ ਨਮਜੱਠਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪਰਮਕਮਰਆ ਸੰਬੰਿੀ ਤਕਨੀਕੀਤਾਿਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬੇਲੋੜਾ ਪਰਭਾਿਤ ਕੀਤਾ ਮਗਆ ਸੀ। ਮਟਰਮਬਊਨਲ ਦਾ ਇਹ ਮਸੱਟਾ ਮਕ ਅਪੀਲ ਮੈਮੋਰੰਿਮ ਕਾਨੂੰਨ ਅਨੁਸਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਿੀ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਮਕਉਂਮਕ ਜੇਕਰ ਲੋੜੀਂਦਾ ਆਿਾਰ ਮਲਆ ਜਾਿੇ ਤਾਂ ਮਕਸੇ ਅਦਾਲਤ ਜਾਂ ਮਟਰਮਬਊਨਲ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਮੰਗਣ ਲਈ ਕੋਈ ਖਾਸ ਫਾਰਮੂਲਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। [955D-E] (2) ਪਰ ਅਪੀਲੀ ਸਹਾਇਕ ਕਮਮਸ਼ਨਰ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ ਸਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਸੀ ਮਕ ਕੀ ਮਟਰਮਬਊਨਲ ਨੇ ਅਪੀਲ ਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਮਿੱਚ ਖਾਰਜ ਕਰਨ ਮਿੱਚ ਗਲਤੀ ਕੀਤੀ 958F-G]ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। [ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਤਰਹਾਂ ਪਰਿਾਮਨਤ ਮਸਿਾਂਤ ਹੈ ਮਕ ਇੱਕ ਮੁਲਾਂਕਣ ਆਪਣੇ ਟੈਕਸ ਦੇ , ਜੇਕਰ ਇਸ ਬੋਝ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਮਾਮਮਲਆਂ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈਕੇਸ ਮਿੱਚ ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਮਮਲਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਿਿਸਮਥਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਮਕ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਕੰਪਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਸ਼ੇਅਰ ਉਸ ਸਹਾਇਕ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਟਰਾਂਸਫਰ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਟੈਕਸ ਦੇਣਦਾਰੀ ਨੂੰ ਘਟਾ ਮਦੱਤਾ ਜਾਿੇ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰਹਾਂ ਆਪਣੇ ਖੁਦ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ ਦਾ ਮਹੱਸਾ ਛੱਿ ਮਦੱਤਾ ਜਾਿੇ ਅਤੇ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਆਪਣੀ ਸਹਾਇਕ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਕੁਝ ਮੁਨਾਫਾ ਕਮਾਉਣ ਲਈ, 1957E-F]ਅਮਜਹਾ ਕੋਰਸ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਅਿੀਨ ਮਨਜ਼ੂਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। [ , ਗੁਜਰਾਤ, ਬਨਾਮ ਏ. ਰਮਨ ਐਿ ਕੰਪਨੀ 67 ਐਲ.ਟੀ.ਆਰ. ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਕਮਮਸ਼ਨਰ11 ਨੇ ਅਨੁਸਰਣ ਕੀਤਾ। , ਸ਼ਰੀ ਰਾਮਮਲੰਜਾ ਚੁਦਾਈਮਬਕਲ ਮਮੱਲਜ਼ ਮਲਮਮਟੇਿ ਬਨਾਮ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਕਮਮਸ਼ਨਰਮਦਰਾਸ, 28 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 952, ਮਨਜ਼ੂਰ , 1956 ਅਪੀਲ ਕੇਸ, 58 ਸ਼ਾਰਕੀ (ਟੈਕਸ ਇੰਸਪੈਕਟਰ) ਬਨਾਮ ਿਰਨਕਰਅਤੇ ਿੋਿਰਜ਼ , ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, 44 ਟੀ ਕੰਪਨੀ ਮਲਮਮਟੇਿ ਬਨਾਮ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਮਮਸ਼ਨਰਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. ੬ਪਛਾਣ ਕੇ ਸਮਝਾਇਆ। 1966 ਦੇ ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ ਹਿਾਲਾ ਨੰਬਰ 61 ਮਿੱਚ ਕਲਕੱਤਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ 25 ਜੁਲਾਈ, 1969 ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਅਤੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਪਰਮਾਣ ਪੱਤਰ ਦੁਆਰਾ ਅਪੀਲ। ਐਸ.ਸੀ. ਮਨਚੰਦਾ, ਐਸ.ਪੀ. ਨਈਅਰ, ਅਤੇ ਆਰ.ਐਨ. ਸੱਚੇ, ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਲਈ। ਸਮਚਨ ਚੌਿਰੀ, ਐਮ.ਸੀ. ਚਾਗੀਆ, ਟੀ.ਏ. ਰਾਮਚੰਦਰਨ, ਅਤੇ ਿੀ.ਐਨ. ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਜਿਾਬਦੇਹੀ ਲਈ. ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਫੈਸਲਾ HEGDE, J ਦੁਆਰਾ ਮਦੱਤਾ ਮਗਆ ਸੀ। ਇਹ ਸਰਟੀਮਫਕੇਟ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਅਪੀਲ ਹੈ। ਇਹ ਇੰਿੀਅਨ ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ ਐਕਟ, 1922 ਦੇ S. 66(1) ਦੇ ਤਮਹਤ ਇੱਕ ਸੰਦਰਭ ਮਿੱਚ ਕਲਕੱਤਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ (ਮਜਸਨੂੰ ਬਾਅਦ ਮਿੱਚ 'ਐਕਟ' ਮਕਹਾ ਜਾਿੇਗਾ)। ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਮਤੰਨ ਸਿਾਲਾਂ ਨੂੰ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਰਾਏ ਜਾਣਨ ਲਈ ਭੇਮਜਆ ਮਗਆ ਸੀ। ਉਹ ਸਿਾਲ ਹਨ: (1) 22 ਜੁਲਾਈ 1964 ਦਾ ਹੁਕਮ ਇੱਕ ਕੀ ਇਸ ਤੱਥ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਮਕ ਮਟਰਮਬਊਨਲ ਦਾ ਿਾਰਤਾਲਾਪ ਹੁਕਮ ਸੀ, ਮਟਰਮਬਊਨਲ ਭਾਰਤੀ ਆਮਦਨ ਕਰ ਐਕਟ, 1922 ਦੀ ਿਾਰਾ 66(1) ਦੇ ਅਿੀਨ ਹੋਣ ਿਾਲੀ ਅਰਜ਼ੀ 'ਤੇ ਮਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਰੱਥ ਸੀ। ਅਮਜਹੇ ਹੁਕਮ ਦੇ? (2) ਜੇਕਰ ਉਪਰੋਕਤ ਸਿਾਲ ਨੰਬਰ 1 , ਦਾ ਜਿਾਬ ਹਾਂ ਮਿੱਚ ਹੈਕੀ ਤੱਥਾਂ ਅਤੇ ਕੇਸ ਦੀਆਂ ਸਮਥਤੀਆਂ ਮਿੱਚ, ਮਟਰਮਬਊਨਲ ਨੇ ਮਬਨੈਕਾਰ ਦੀ ਪਟੀਸ਼ਨ ਨੂੰ ਿਾਿੂ ਆਿਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ?ਨਾ ਦੇਣ ਮਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮਿਿੇਕ ਦੀ ਿਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ (3) ਕੀ ਤੱਥਾਂ ਅਤੇ ਕੇਸ ਦੀਆਂ ਸਮਥਤੀਆਂ ਮਿੱਚ, ਮਟਰਮਬਊਨਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਪੀਲੀ ਹੁਕਮ ਮਮਤੀ 3-9-1964 ਮਿੱਚ ਦਰਸਾਏ ਆਿਾਰਾਂ 'ਤੇ ਅਪੀਲ ਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਰੂਪ ਮਿੱਚ ਖਾਰਜ ਕਰਨ ਮਿੱਚ ਗਲਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ? ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਪਮਹਲੇ ਸਿਾਲ ਦਾ ਜਿਾਬ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੇ ਹੱਕ ਮਿੱਚ ਮਦੱਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਨਤੀਜੇ ', ਮਾਲ ਦੇ ਮਿਦਿਾਨ ਤੇ ਪਹੁੰਮਚਆ ਮਕ ਬਾਕੀ ਦੋ ਸਿਾਲਾਂ ਦਾ ਜਿਾਬ ਦੇਣਾ ਬੇਲੋੜਾ ਸੀ। ਸਰੀ ਮਨਚੰਦਾਿਕੀਲ ਨੇ ਸਿਾਲ 1 ਅਤੇ 2 'ਤੇ ਸਾਿੇ ਤੋਂ ਕੋਈ ਜਿਾਬ ਲੈਣ ਦੀ ਕੋਮਸ਼ਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਉਨਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦਲੀਲਾਂ ਸਿਾਲ ਨੰਬਰ 3 ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਸਨ। ਮਟਰਮਬਊਨਲ ਦੁਆਰਾ ਦੱਸੇ ਗਏ ਕੇਸ ਤੋਂ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਣ ਿਾਲੇ ਕੇਸ ਦੇ ਭੌਮਤਕ ਤੱਥ ਹੇਠ ਮਲਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ: Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX, WEST BENGAL CALCUTTA versus CALCUTTA DISCOUNT CO., LTD. [[1973] 3 S.C.R. 952] (1973) Sachin Chaudhuri, M. C. Chagla, T. A. Ramachandran'and D. N. Gupta, for the respondent. The Judgment of the Court was delivered by c HEGDE, J.-This is an appeal by certificate. It arises from the decision of the Calcutta High Court in a reference under S. 66(1) of the Indian Income-tax Act, 1922 (to be hereafter referred to. as the 'Act'). Three questions of law were referred to the High Court for ascertaining its opinion. Those que.-stions are .-- It arises from 0) Whether in view of the fact that the Tribunal's order dated 22nd July 1964 was an interlocutory order the Tribunal was competent to entertain an applicatioll purported to be under Section 66(1) of the Indian Income Tax Act, 1922, in respect of such order ? (2) If the answer to question No. 1 above be in th~ E affirmative, whether on the facts and in the circum .. stances of the case the Tribunal exercised its discretion judicially in not allowing the applicant's petition for raising the additional grounds ? ( 3) ,Whether on the facts antL in the circumstances of lhe case, the Tribunal erred in dismissing the appeal F summarily on the grounds stated in its appdlate order dated 3-9-1964 ? The High Court answered the first question in favour of the assessee and came to the conclusion that it was unneces~ary to amwer the remaining two questions. Mr. Manchanda. learned coumel for the Revenue did not seek to get any answer from us G on questions 1 and 2. His arguments were confined to question No.3. The material facts of the case as could be gathered from the case stated by the Tribunal are as follow~ Herein we are concerned with the assessment of the assessee H for the assessment year 194 7-48, relevant accounting year being the financial year 1946-4 7. The assessee company floated a sub-sidiary company named Messrs. Clive Row Investment ~H0ld· 13-L797Sup.Cll73 ing) Co., Ltd., quring the relevant previous year and transferred to that subsidiary company various shares held by it. In return the subsidiary company transferred to the assessee company its shares of the value of Rs. 1,38,81,173/ ... The book value of the shares transferred by the assessee company to its subsidiary was Rs. 1,66,69,391/~. Thu~ the assessee company sustained a loss of Rs. 27,02,398,/ ~ but it did not claim that loss in the return made on the ground that the transfer in question was made to its own subsidiary. The Income Tax Officer valued the shares trans-ferred b(y the assessee company to its: subsidiary at the market rate nnd on that basis came to the conclusion that the assessee com-pany must be deemed t~ have made a ~profit of. Rs. 1,02,40,546/-. The Income Tax Officer did not hold that the transaction between the assessee company and its subsidiary was not a bona fide transaction or the assessee company had made any secret profits out of that transaction. In other words, accord-ing to the Income Tax Officer even though the assessee company had not nl.ade any profits ]n fact, it must be deemed o have made a profit of Rs. 1,02,40,546/- solely on the ground that the market value of the shares transferred by the assessee company to its subsidiary is much more than their book value. Aggrieved by the decision of the Income Tax Officer the [t~sessce went up in appeal to the Appellate Assistant Commis~ sioner. The Appellate Assistant .Commissioner opined that the basis adopted by the Income Tax· Officer was unsustainable and .hence set aside the order of the Income Tax Officer and remitted the case back to that Offi~r for finding out whether tbe assessee had really made any profits in the transaction in ques~ion . As al!ainst that order the Income Tax: Officer went up in appeal to the Income Tax Appellate Tribunal. In the appeal memo the Income Tax Officer took only three grounds, namely : Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX, WEST BENGAL CALCUTTA versus CALCUTTA DISCOUNT CO., LTD. [[1973] 3 S.C.R. 952] (1973) পাঠােনা হেয়িছল।Ce wast RT ( 1 +) SR Nw Wea A rIra_*gancsa কেরেছ? তািরখ 3-9-1964? BBP Panes A AW Aa Sod MA Iae AB Hae CR’ @ afe Wb aga Coed HOM BAA।amy froma fare cy fyNAb] 132 «88 AAS W-Ad PR AMS (a8 Gad (Ao bata।Ol Afe 3 a AGA WANHiya faa।ERD POF Alto AAT ASP A ATS OA WIR Pal AW AWE OT frawAs। FAT ARG Bay 1947-48, ANB BITS qkq ay ote aka 1946-47।ATA Nl CAM A APG CA-HWRAP HAY CLকেরিছল।PRO CAI RACAL (QR-13-L797Sup.Cl/7 িস. আর. আই. এন. িজ) �কা. িলিমেটড, সংি�� পূব�বত� বছের এবং এ-�ক তার মািলকানাধীন িবিভ� �শয়ার �সই সহায়ক সং�ােক হ�া�র কের। িবিনমেয় সহায়ক সং�া� তার �শয়ােরর মূল� িনধ�ারণকারী সং�ােক হ�া�র কের। 1,38,81,173 / - . মূল�ায়নকারী সং�া কতৃ�ক তার সহায়ক সং�ায় হ�া�িরত �শয়ার�িলর বুক ভ�ালু িছল 25 �কা� টাকা। 1,66,69,391 / - . এইভােব মূল�ায়নকারী সং�ার �লাকসান হেয়েছ 500 �কা� টাকা। 27,02,398 , / - তেব এ� দািব কেরিন �য িরটান� িব-�ত �লাকসান এই িভি�েত হেয়িছল �য ��যু� �ানা�র� তার িনজ� সহায়ক সং�ায় করা হেয়িছল। আয়কর আিধকািরক মূল�ায়নকারী সং�া কতৃ�ক তার সহায়ক সং�ায় হ�া�িরত �শয়ার�িলর বাজার দের মূল� িনধ�ারণ কেরন এবং �সই িভি�েত এই িস�াে� উপনীত হন �য মূল�ায়নকারী �কা�ািনেক অবশ�ই 500 �কা� টাকার মুনাফা অজ�ন কেরেছ বেল মেন করা উিচত। 1,02,40,546 / - . আয়কর আিধকািরক বেলনিন �য, করদাতার সং�া এবং তার সহায়ক সং�ার মেধ� �লনেদন� যথাথ� �লনেদন িছল না বা করদাতার সং�া �সই �লনেদন �থেক �কানও �গাপন মুনাফা অজ�ন কেরিছল। অন�ভােব বলেত �গেল, বছের এবং এ-�ক তার মািলকানাধীন িবিভ� �শয়ার �সই সহায়ক সং�ােক হ�া�র কের। িবিনমেয় সহায়ক সং�া� তার �শয়ােরর মূল� িনধ�ারণকারী সং�ােক হ�া�র কের। 1,38,81,173 / - . মূল�ায়নকারী সং�া কতৃ�ক তার সহায়ক সং�ায় হ�া�িরত �শয়ার�িলর বুক ভ�ালু িছল 25 �কা� টাকা। 1,66,69,391 / - . এইভােব মূল�ায়নকারী সং�ার �লাকসান হেয়েছ 500 �কা� টাকা। 27,02,398 , / - তেব এ� দািব কেরিন �য িরটান� িব-�ত �লাকসান এই িভি�েত হেয়িছল �য ��যু� �ানা�র� তার িনজ� সহায়ক সং�ায় করা হেয়িছল। আয়কর আিধকািরক মূল�ায়নকারী সং�া কতৃ�ক তার সহায়ক সং�ায় হ�া�িরত �শয়ার�িলর বাজার দের মূল� িনধ�ারণ কেরন এবং �সই িভি�েত এই িস�াে� উপনীত হন �য মূল�ায়নকারী �কা�ািনেক অবশ�ই 500 �কা� টাকার মুনাফা অজ�ন কেরেছ বেল মেন করা উিচত। 1,02,40,546 / - . আয়কর আিধকািরক বেলনিন �য, করদাতার সং�া এবং তার সহায়ক সং�ার মেধ� �লনেদন� যথাথ� �লনেদন িছল না বা করদাতার সং�া �সই �লনেদন �থেক �কানও �গাপন মুনাফা অজ�ন কেরিছল। অন�ভােব বলেত �গেল, আয়কর আিধকািরেকর মেত, যিদও �কৃতপে� করদাতার সং�া� �কানও লাভ কেরিন, তবুও এ� অবশ�ই 500 �কা� টাকা লাভ কেরেছ বেল মেন করেত হেব। 1,02,40,546 / - �ধুমা� এই কারেণ �য, মূল�ায়নকারী সং�া িড �ারা তার সহায়ক সং�ায় হ�া�িরত �শয়ােরর বাজার মূল� তােদর বুক ভ�ালু �থেক 500 �কা� টাকা লাভ কেরেছ বেল মেন করেত হেব। 1,02,40,546 / - �ধুমা� এই কারেণ �য, মূল�ায়নকারী সং�া িড �ারা তার সহায়ক সং�ায় হ�া�িরত �শয়ােরর বাজার মূল� তােদর বুক ভ�ালু �থেক অেনক �বিশ। আয়কর আিধকািরেকর িস�াে� �ু� হেয় করদাতার প� �থেক আিপল সহকারী কিমশনােরর কােছ আেবদন করা হয়। আিপল সহকারী কিমশনার বেলন �য, আয়কর আিধকািরেকর �ারা গৃহীত িভি� �টকসই িছল না এবং তাই আয়কর আিধকািরেকর আেদশ� বািতল কের িদেয় করদাতার �কৃতপে� �কানও লাভ হেয়েছ িকনা তা খুঁেজ �বর করার জন� মামলা� �সই আিধকািরেকর কােছ �ফরত পা�েয় �দওয়া হয়। �সই আেদেশর িব�ে� আয়কর আিধকািরক আয়কর আিপল �াইবু�নােল আিপল কেরন। আিপল �ারকিলিপেত আয়কর আিধকািরক �কবল িতন� িভি� িনেয়িছেলন,যথাঃ ( 1 ) এর জন� তেথ�র িভি�েত এবং মামলার পিরি�িতেত �াত আিপল সহকারী আয়কর আিধকািরেকর এই রায় �দওয়া উিচত িছল �য, ভারতীয় আয়কর আইেনর অধীেন মূল�ায়েনর উে�েশ�, িহসােবর বছের করদাতার �ারা তার সাব-ডােয়িরেত হ�া�িরত �শয়ার�িলর বাজার মূেল� মূল� িনধ�ারণ করা উিচত। ( 2 ) এর জন� আয়-কেরর িব� আিপল সহকারী কিমশনার বত�মান মামলার তেথ�র ভুল মূল�ায়ন কেরেছন এবং 28 আই. �. আর. 952-এ মা�াজ হাইেকােট�র িস�া�েক ভুলভােব �েয়াগ কেরেছন। কম - িমশনাির এই নীিত�েক উেপ�া কেরিছেলন �য, আেগ �থেক পাঠােনা মামলা�িলর ��ে� মূল�ায়নকারীর �ক িন�ি�র জন� �য পিরমাণ অথ� �নওয়া হেব তা মূল�ায়নকারী িস. আই. �. বনাম ক�ালকাটা িডসকাউ� �কা নয়। 955 Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX, WEST BENGAL CALCUTTA versus CALCUTTA DISCOUNT CO., LTD. [[1973] 3 S.C.R. 952] (1973) रूप से अपने विवेक का प्रयोग किया है? (3) क्या मामले की परिस्थि तियों में विरोधी तथ्यों पर, ट्रिब्यूनल ने अपने अपीलीय आदेश दिनांक 3-9-1964 में बताए गए आधार पर अपील को सरसरी तौर पर खारिज करने में गलती की है? उच्च न्यायालय ने पहले प्रश्न का उत्तर निर्धारिती के पक्ष में दिया और इस निष्कर्ष पर पहुंचा कि शेषष दो प्रश्नों का उत्तर देना अनावश्यक था। राजस्व के विद्वान वकील श्री मनचंदा ने प्रश्न 1 और 2 पर हमसे कोई उत्तर नहीं चाहा। उनके तर्क प्रश्न संख्या 3 तक ही सीमित थे। ट्रिब्यूनल द्वारा बताए गए मामले से जुटाए जा सकने वाले मामले के भौतिक तथ्य इस प्रकार हैं यहां हमारा संबंध निर्धारण वर्ष 1947-48 के लिए निर्धारिती के मूल्यांकन से है, प्रासंगिक लेखा वर्ष वित्तीय वर्ष 1946-47 है। निर्धारिती कंपनी ने मेसर्स क्लाइव रो इन्वेस्टमेंट नामक एक सहायक कंपनी शुरू की(होलडिंग)- 13-L797Sup.CI/73) कंपनी लिमिटेड ने प्रासंगिक पिछले वर्ष के दौरान उस सहायक कंपनी को अपने द्वारा रखे गए विभिन्न शेयरों कोहस्तांतरित कर दिया। बदले में सहायक कंपनी ने निर्धारिती कंपनी को रुपये के मूल्य के अपने शेयर हस्तांतरित कर दिए।1,38,81,173/. निर्धारिती कंपनी द्वारा अपनी सहायक कंपनी को हस्तांतरित शेयरों का बुक वैल्यू रु। 1,66,69,391/-। इसप्रकार निर्धारिती कंपनी को रुपये का नुकसान हुआ। 27,02,398,/- लेकिन उसने रिटर्न में उस नुकसान का दावा इस आधार पर नहीं किया कि संबंधित हस्तांतरण उसकी अपनी सहायक कंपनी को किया गया था। आयकर अधिकारी ने निर्धारिती कंपनीद्वारा अपनी सहायक कंपनी को हस्तांतरित शेयरों का बाजार दर पर मूल्यांकन किया और उस आधार पर इस निष्कर्ष पर पहुंचे किनिर्धारिती कंपनी को रुपये का लाभ माना जाना चाहिए। 1,02,40,546/-. आयकर अधिकारी ने यह नहीं माना कि निर्धारितीकंपनी और उसकी सहायक कंपनी के बीच लेनदेन वास्तविक लेनदेन नहीं था या निर्धारिती कंपनी ने उस लेनदेन से कोई गुप्त लाभकमाया था। दूसरे शब्दों में, आयकर अधिकारी के अनुसार भले ही निर्धारिती कंपनी ने वास्तव में कोई लाभ नहीं कमाया हो, यहमाना जाना चाहिए कि उसने रुपये का लाभ कमाया है। 1,02,40,546/- केवल इस आधार पर कि निर्धारिती कंपनी द्वारा अपनीसहायक कंपनी को हस्तांतरित शेयरों का बाजार मूल्य उनके बुक वैल्यू से कहीं अधिक है। आयकर अधिकारी के फैसले से दुखी होकर निर्धारिती ने अपीलीय सहायक आयुक्त के पास अपील की। अपीलीय सहायकआयुक्त ने राय दी कि आयकर अधिकारी द्वारा अपनाया गया आधार उचित नहीं था और इसलिए आयकर अधिकारी के आदेश कोरद्द कर दिया और यह पता लगाने के लिए मामले को उस अधिकारी को वापस भेज दिया कि क्या निर्धारिती ने वास्तव में लेनदेन मेंकोई लाभ कमाया था। सवाल। उस आदेश के विरुद्ध आयकर अधिकारी ने आयकर अपीलीय न्यायाधिकरण में अपील की। अपीलज्ञापन में आयकर अधिकारी ने केवल तीन आधार लिए, जिनमें : "(1) इसके लिए तथ्यों और मामले की परिस्थि तियों पर विद्वान अपीलीय सहायक आयकर आयुक्त को यह मानना चाहिए था कि खाते के वर्ष के दौरान निर्धारिती कंपनी द्वारा अपनी सहायक कंपनी को हस्तांतरित शेयर भारतीय आयकर अधिनियम के तहत मूल्यांकन के प्रयोजनों के लिए, उनके बाजार मूल्य पर मूल्यांकित किया जाना चाहिए। (2) इसके लिए आयकर के विद्वान अपीलीय सहायक आयुक्त ने वर्तमान मामले के तथ्यों का गलत मूल्यांकन किया और मद्रास उच्च न्यायालय के फैसले को गलत तरीके से लागू किया। 28 आईटीआर 952. (3) इसके लिए विद्वान अपीलीय सहायक आयुक्त ने इस सिद्धांत को नजरअंदाज कर दिया कि प्रस्तुत प्रकार के मामलों में निर्धारिती के स्टॉक-इन व्यापार के निपटान के लिए ली जाने वाली राशि निर्धारिती के बराबर नहीं है। उसने इसे अपनी रसीद के रूप में मानने का विकल्प चुना है,लेकिन व्यापार के दौरान उसे इसके लिए आम तौर पर जो प्राप्त होता,उसे माना जाएगा।'' सी.आई.टी. वी. कलकत्ता डिस्काउंट कंपनी (हेगड़े, जे.) 955 Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX, WEST BENGAL CALCUTTA versus CALCUTTA DISCOUNT CO., LTD. [[1973] 3 S.C.R. 952] (1973) ਮਮਤੀ 3-9-1964 ਮਿੱਚ ਦਰਸਾਏ ਆਿਾਰਾਂ 'ਤੇ ਅਪੀਲ ਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਰੂਪ ਮਿੱਚ ਖਾਰਜ ਕਰਨ ਮਿੱਚ ਗਲਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ? ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਪਮਹਲੇ ਸਿਾਲ ਦਾ ਜਿਾਬ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੇ ਹੱਕ ਮਿੱਚ ਮਦੱਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਨਤੀਜੇ ', ਮਾਲ ਦੇ ਮਿਦਿਾਨ ਤੇ ਪਹੁੰਮਚਆ ਮਕ ਬਾਕੀ ਦੋ ਸਿਾਲਾਂ ਦਾ ਜਿਾਬ ਦੇਣਾ ਬੇਲੋੜਾ ਸੀ। ਸਰੀ ਮਨਚੰਦਾਿਕੀਲ ਨੇ ਸਿਾਲ 1 ਅਤੇ 2 'ਤੇ ਸਾਿੇ ਤੋਂ ਕੋਈ ਜਿਾਬ ਲੈਣ ਦੀ ਕੋਮਸ਼ਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਉਨਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦਲੀਲਾਂ ਸਿਾਲ ਨੰਬਰ 3 ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਸਨ। ਮਟਰਮਬਊਨਲ ਦੁਆਰਾ ਦੱਸੇ ਗਏ ਕੇਸ ਤੋਂ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਣ ਿਾਲੇ ਕੇਸ ਦੇ ਭੌਮਤਕ ਤੱਥ ਹੇਠ ਮਲਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ: ਇੱਥੇ, 1947-48 , ਅਸੀਂ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ ਲਈ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਨਾਲ ਸਬੰਿਤ ਹਾਂਸੰਬੰਮਿਤ ਲੇਖਾ ਸਾਲ ਮਿੱਤੀ ਸਾਲ 1946-47 ਹੈ। ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਿਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਸੰਬੰਮਿਤ ਮਪਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, Messrs. Clive Row Investment (Holding) Co. Ltd. ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਕੰਪਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਸਹਾਇਕ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਰੱਖੇ ਿੱਖ-ਿੱਖ ਸ਼ੇਅਰ , ਟਰਾਂਸਫਰ ਕੀਤੇ। ਬਦਲੇ ਮਿੱਚਸਹਾਇਕ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਰੁਪਏ ਦੇ ਮੁੱਲ ਦੇ ਆਪਣੇ 1,38,81,173/-ਸ਼ੇਅਰ ਟਰਾਂਸਫਰ ਕਰ ਮਦੱਤੇ। । ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੀ ਸਹਾਇਕ ਕੰਪਨੀ 1,66,69,391/-, ਨੂੰ ਟਰਾਂਸਫਰ ਕੀਤੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦਾ ਬੁੱਕ ਮੁੱਲ ਰੁਪਏ ਸੀ। । ਇਸ ਤਰਹਾਂਮੁਲਾਂਕਣ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਰੁਪਏ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ। 27,02,398/, ਪਰ ਇਸ ਨੇ ਇਹ ਦਾਅਿਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਮਕ ਮਰਟਰਨ ਮਿੱਚ ਨੁਕਸਾਨ ਇਸ ਆਿਾਰ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਮਗਆ ਹੈ ਮਕ ਸਿਾਲ ਮਿੱਚ ਟਰਾਂਸਫਰ ਇਸਦੀ ਆਪਣੀ ਸਹਾਇਕ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਮਗਆ ਸੀ। ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅਫਸਰ ਨੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੀ ਸਹਾਇਕ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਮਾਰਕੀਟ ਰੇਟ 'ਤੇ ਟਰਾਂਸਫਰ ਕੀਤੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦਾ ਮੁੱਲ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਆਿਾਰ 'ਤੇ ਇਸ ਮਸੱਟੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਮਚਆ ਮਕ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਰੁਪਏ ਦਾ ਮੁਨਾਫਾ ਹੋਇਆ ਮੰਮਨਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। 1,02,40,546/-। ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅਫਸਰ ਨੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਮੰਮਨਆ ਮਕ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੰਪਨੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਕੰਪਨੀ ਮਿਚਕਾਰ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਕੋਈ ਸੱਚਾ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਾਂ , ਇਨਕਮ ਅਸੈਸੀ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਉਸ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਤੋਂ ਕੋਈ ਗੁਪਤ ਲਾਭ ਕਮਾਇਆ ਸੀ। ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਮਿਚਟੈਕਸ ਅਫਸਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਿੇਂ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਅਸਲ ਮਿਚ ਕੋਈ ਮੁਨਾਫਾ ਨਹੀਂ ਕਮਾਇਆ ਸੀ, ਇਹ ਮੰਮਨਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਮਕ ਉਸ ਨੇ 1000 ਰੁਪਏ ਦਾ ਮੁਨਾਫਾ ਕਮਾਇਆ ਹੈ। 1,02,40,546/- 'ਮਸਰਫ਼ ਇਸ ਆਿਾਰ ਤੇ ਮਕ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੀ ਸਹਾਇਕ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਟਰਾਂਸਫਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਮੁੱਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਬੁੱਕ ਿੈਮਲਊ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਆਦਾ ਹੈ।, ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅਫਸਰ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ ਕੇਅਸੈਸੀ ਨੇ ਅਪੀਲ ਅਮਸਸਟੈਂਟ ਕਮਮਸ਼ਨਰ ਕੋਲ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ। ਅਪੀਲੀ ਸਹਾਇਕ ਕਮਮਸ਼ਨਰ ਨੇ ਰਾਏ ਮਦੱਤੀ ਮਕ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਮਿਕਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਅਪਣਾਇਆ ਮਗਆ ਆਿਾਰ ਅਸਥਾਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਮਿਕਾਰੀ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਰੱਖ ਮਦੱਤਾ ਅਤੇ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਮਕ ਕੀ ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਨੇ ਅਸਲ ਮਿੱਚ ਟਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ ਮਿੱਚ ਕੋਈ ਮੁਨਾਫਾ ਕਮਾਇਆ ਸੀ, ਕੇਸ ਿਾਪਸ ਉਸ ਅਮਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਭੇਜ ਮਦੱਤਾ। ਸਿਾਲ ਉਸ ਹੁਕਮ ਦੇ ਮਖਲਾਫ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅਫਸਰ ਨੇ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅਪੀਲੀ ਮਟਰਮਬਊਨਲ ਕੋਲ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਅਪੀਲ ਮੀਮੋ ਮਿੱਚ, ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅਫਸਰ ਨੇ ਮਸਰਫ ਮਤੰਨ ਆਿਾਰ ਲਏ, ਅਰਥਾਤ: "(1) , ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ ਦੇ ਮਸੱਮਖਅਤ ਇਸਦੇ ਲਈ ਤੱਥਾਂ ਅਤੇ ਕੇਸ ਦੀਆਂ ਸਮਥਤੀਆਂ ਮਿੱਚਅਪੀਲੀ ਸਹਾਇਕ ਕਮਮਸ਼ਨਰ ਨੂੰ ਇਹ ਮੰਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ਮਕ ਖਾਤੇ ਦੇ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਮੁਲਾਂਕਣ , ਕੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੀ ਸਹਾਇਕ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਟਰਾਂਸਫਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦਾ ਮੁੱਲ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ ਐਕਟ ਦੇ ਅਿੀਨ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਕੀਮਤ 'ਤੇ। (2) ਇਸਦੇ ਲਈ ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ ਦੇ ਮਸੱਮਖਅਤ ਅਪੀਲੀ ਸਹਾਇਕ ਕਮਮਸ਼ਨਰ ਨੇ ਮੌਜੂਦਾ 28 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. ਮਿੱਚ ਮਦਰਾਸ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਕੇਸ ਦੇ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਗਲਤ ਮਿਆਮਖਆ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਗਲਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ। 952 (3) ਇਸਦੇ ਲਈ ਮਸੱਮਖਅਤ ਅਪੀਲੀ ਸਹਾਇਕ ਕਮਮਸ਼ਨਰ ਨੇ ਇਸ ਮਸਿਾਂਤ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਮਦੱਤਾ ਮਕ ਮੌਜੂਦਾ ਮਕਸਮ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਮਿੱਚ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੇ ਸਟਾਕ-ਇਨ-ਟਰੇਿ ਦੇ ਮਨਪਟਾਰੇ ਲਈ ਲਈ ਜਾਣ ਿਾਲੀ ਰਕਮ ਉਹ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਨੇ ਇਹ ਦਲੀਲ ਨਹੀਂ ਮਦੱਤੀ ਸੀ ਮਕ ਆਰਿਰ ਦੀ ਅਪੀਲ ਅਮਸਸਟੈਂਟ ਕਮਮਸ਼ਨਰ ਕਾਨੂੰਨ ਮਿਚ ਗਲਤ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਮਜਹਾ ਪਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਮਕ ਸੁਣਿਾਈ ਦੌਰਾਨ, ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੇ ਿਕੀਲ ਨੇ ਇਹ ਦਲੀਲ ਮਦੱਤੀ ਮਕ ਮਜਿੇਂ ਮਕ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਮਿਕਾਰੀ ਨੇ ਇਹ ਆਿਾਰ ਨਹੀਂ ਮਲਆ ਸੀ ਮਕ ਅਪੀਲੀ ਸਹਾਇਕ ਕਮਮਸ਼ਨਰ ਦਾ ਹੁਕਮ ਕਾਨੂੰਨਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਮਸੱਟੇ ਿਜੋਂ, ਇਸ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਮਦੱਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਮਟਰਮਬਊਨਲ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅਫਸਰ ਦੁਆਰਾ ਮੰਗੀ ਗਈ ਰਾਹਤ ਪਰਦਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਮਕਆ। ਉਸ ਪੜਾਅ 'ਤੇ, ਮਜਿੇਂ ਮਕ ਮਰਕਾਰਿ ਤੋਂ ਦੇਮਖਆ ਮਗਆ ਹੈ, ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਮਿਕਾਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਪੀਲ ਮੀਮੋ ਨੂੰ ਸੋਿਣ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਮਦੱਤੀ ਸੀ ਪਰ ਉਸ ਬੇਨਤੀ ਨੂੰ ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ਅਪੀਲੀ ਮਟਰਮਬਊਨਲ ਦੁਆਰਾ ਰੱਦ ਕਰ ਮਦੱਤਾ ਮਗਆ ਸੀ। ਅੰਤ ਮਿੱਚ, ਮਟਰਮਬਊਨਲ ਨੇ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅਫਸਰ ਦੀ ਅਪੀਲ ਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਰੂਪ ਮਿੱਚ ਇਸ ਆਿਾਰ 'ਤੇ ਖਾਰਜ ਕਰ ਮਦੱਤਾ ਮਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਪਟੀਸ਼ਨਾਂ 'ਨਹੀਂ ਲਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੈਿੇਮਨਊ ਦੇ ਕਮਹਣ ਤੇ ਪਮਹਲਾਂ ਤੈਅ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਿਾਲ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੂੰ ਭੇਜ ਮਦੱਤੇ ਗਏ। Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX, WEST BENGAL CALCUTTA versus CALCUTTA DISCOUNT CO., LTD. [[1973] 3 S.C.R. 952] (1973) "(1) For that on the .facts and in the citcumstau" ces of the case the learned Appellate Assistant Com-missioner of Income-tax should have held that the shares transferred by the assessee company to its subsi-diary during the year of account should be valued, for the purposes of assessment under the Indian Income-tax Act, at their market price. (2) For that the learned Appellate Assistant Com-missioner of Income~tax misappreciated the facts of the present case and wrongly applied the decision of the Madras High Court .in 28 I.T.R. 952. (3) For that the· learned Appellate Assistant Com-missioner ignored the principle that the cases of the pre-&ent type the sum to be taken for the disposal of the stock-in trade of the assessee is not what the assessee A B c D E F G H ~ has chosen to treat as his receipt but what he would normally have received for it in the due course of trade.'' He did not plead that the order of the Appellate Assistant Com-missioner was incorrect· in law and therefore, should be set aside. B It appears thao at the hearing the counsel for the assessee took the plea .that as the Income Tax Officer had not taken the ground that the order of the Appellate Assistant Commissioner was not in accordance with law, consequently it should be se~ ttside, the Tribunal could not gra.Qt the relief asked for by the Income Tax Officer. At that stage, as seen from the records, the Income Tax Officer applied for amending his appeal memo but that c prayer was rejected by the Income Tax Appellate Tribunal. Ultimately the Tribunal dismissed the appeal of the Income Tax Officer summarily on the ground that necessary pleas have not been taken. Thereafter, at the instance of the Revenue the questions set out earlier were referred to the High Court. The procedure adopted by the Tribunal appears to us to be somewhat strange. The Tribunal instead of dealing with the substance of the matter appears to have been unduly influenced by procedural technicalities. We are also not im-pressed with the conclusion of the Tribunal that the appeal memo was not in accordance with law. No specific formula is neces-'.E sary for seeking relief at the hands of any court or Tribunal if the necessary grounds are taken in the appeal memo. Had we come to the conclusion that the decision of the Income Tax Appellate Commissioner was wrong in law we would have had no hesitation in answering the three questions for-.F mulated above in favour of the Revenue and directing the Tri-bunal to reconsider the matter. But, in the view that we are taking the answers to those questions would become purdy academic. · The Appellate Assistant Commissioner came to the conclu-sion that the assessee and its subsidiary were two different legal entities. This conclusion was not and could not be challenged. All the authorities under the Act have come to the conclusion that the transaction between the assessee and its subsidiary company was a bona fide transaction and the assessee had not made any secret profits out of the transaction in question. It H may be that the assessee had transferred its valuable shares at cost price to its subsidiary in order to so arrange its affairs as to reduce its tax burden. The question whether such an arrangement is permissible or not, we shall presently examine. As seen earli~r the Appellate Assistant Commissioner came to the conclusion that unless the Income Tax Officer on the basis of material before him is able to come to the conclusion that the assessee had really made profits in the transaction. it is not permissible for him to add back to the assessee's return any fictional income. In our opinion that conclusion is fully in ac-cordance with law. Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX, WEST BENGAL CALCUTTA versus CALCUTTA DISCOUNT CO., LTD. [[1973] 3 S.C.R. 952] (1973) ( 2 ) এর জন� আয়-কেরর িব� আিপল সহকারী কিমশনার বত�মান মামলার তেথ�র ভুল মূল�ায়ন কেরেছন এবং 28 আই. �. আর. 952-এ মা�াজ হাইেকােট�র িস�া�েক ভুলভােব �েয়াগ কেরেছন। কম - িমশনাির এই নীিত�েক উেপ�া কেরিছেলন �য, আেগ �থেক পাঠােনা মামলা�িলর ��ে� মূল�ায়নকারীর �ক িন�ি�র জন� �য পিরমাণ অথ� �নওয়া হেব তা মূল�ায়নকারী িস. আই. �. বনাম ক�ালকাটা িডসকাউ� �কা নয়। 955 ( �হগেড়, �জ) এ তাঁর রিসদ িহসােব িবেবচনা করেত �বেছ িনেয়েছন তেব বািণেজ�র সময় িতিন সাধারণত এর জন� যা �পেতন। িতিন আেবদন কেরনিন �য আিপল সহকারী কিমশনােরর আেদশ� আইেন ভুল িছল এবং তাই এ� বািতল করা উিচত। �নািনেত করদাতার আইনজীবী 'খ'-এর আেবদন �হণ কেরন �য, �যেহতু আয়কর আিধকািরক এই যুি� �হণ কেরনিন �য, আিপল সহকারী কিমশনােরর আেদশ আইন অনুযায়ী নয়, ফল��প এ� বািতল করা উিচত, তাই �াইবু�নাল আয়কর আিধকািরেকর চাওয়া �াণ ম�ুর করেত পােরিন। �সই পয�ােয়, �রকড� �থেক �দখা যায়, আয়কর আিধকািরক তাঁর আিপল �মেমা সংেশাধেনর জন� আেবদন কেরিছেলন িক� �সই িস আেবদন� আয়কর আিপল �াইবু�নাল �ত�াখ�ান কেরিছল। �শষ পয�াইবু�নাল আয়কর আিধকািরেকর আেবদন� সংি��ভােব এই িভি�েত খািরজ কের �দয় �য �েয়াজনীয় আেবদন�িল �নওয়া হয়িন। এরপের, রাজে�র অনুেরােধ পূেব� বিণ�ত ���িল হাইেকােট� পাঠােনা হয়। �াইবু�নাল কতৃ�ক গৃহীত প�িত� আমােদর কােছ �তীয়মান হয় একটু অ�ুত। �াইবু�নাল িবষয়�র িবষয়ব� িনেয় কাজ করার পিরবেত� প�িতগত �যুি�গততার �ারা অযথা �ভািবত হেয়েছ বেল মেন হয়। আমরাও নই �াইবু�নােলর উপসংহাের চাপ �দওয়া হেয়িছল �য আিপল �মেমা আইন অনুসাের িছল না। আিপল �ারকিলিপেত �েয়াজনীয় িভি� �হণ করা হেল �কানও আদালত বা �াইবু�নােলর হােত �াণ চাওয়ার জন� �কানও িনিদ�� সূে�র �েয়াজন �নই। আমরা যিদ এই িস�াে� �পৗঁছাতাম �য, আয়কর আিপল কিমশনােরর িস�া� আইনতঃ ভুল িছল, তা হেল রাজে�র পে� উপেরা� িতন� �ে�র উ�র িদেত এবং ি�বুনালেক িবষয়� পুনিব�েবচনার িনেদ�শ িদেত আমােদর �কানও ি�ধা থাকত না। িক�, এই দৃি�ভি�েত �য আমরা �সই ���িলর উ�র িনি� তা স�ূণেপ িশ�ামূলক হেয় উঠেব। আিপল সহকারী কিমশনার এই িস�াে� এেসিছেলন িতিন বেলন �য, মূল�ায়নকারী এবং তার সহায়ক সং�া দু� িভ� আইিন স�া িছল। এই উপসংহার� িছল না এবং এ�েক চ�ােল� করা যায় না। এই আইেনর অধীেন সম� কতৃ�প� এই িস�াে� �পৗঁেছেছ �য মূল�ায়নকারী এবং তার সহায়ক সং�ার মেধ� �লনেদন� এক� সৎ �লনেদন িছল এবং মূল�ায়নকারী এই �লনেদন �থেক �কানও �গাপন লাভ কেরনিন। এটা। হেত পাের �য মূল�ায়নকারী তার মূল�বান �শয়ার�িল িবিনমেয় হ�া�র কেরেছন। কেরর �বাঝা কমােনার জন� তার িবষয়�িলর ব�ব�া করার জন� তার সহায়ক সং�ােক মূল� িনধ�ারণ করা হয়। এই ধরেনর ব�ব�া অনুেমািদত িক না, এই ��� আমরা বত�মােন পরী�া করব। Qaafs oer war ore, ail yapat shrine a a fare Cees” GB, Ah aT BWAPTA? CA NAA Ae CAMA fete 22 Haw BW WA 2 A AHarsatTPOTS CAAT FAR UT PARA, PIAA fA HAS PEAS BWA AT PAT VITS Behe ay।SPIGA AS, AR Das WZCT BRA HH Nfoyzs। my at A Wa SAIS FAIA Od fy Besa PA At aes fH PoTaeR Prem fioRRA A, %P-AGS JS GCA FA WT By Aled WA Ai, GR PaAnOM VM FRDP AGA ACN AT Jak FH WN Wed PAA FAA FAS AWS RR A AGEN PAT AWপাের িকনা।Ta can afm He NTE Ons aac adie Aho Mena wa We Altoee aay fale Pe OMA APA NB WA Aa Bay APib WIA GACT oA IAPagyATABTTS TLS Rete।aaa Tapas nS fa~y AAT NS Pal BARA।92 Wea atv wePal 2ERA A AWS awa BA fale Fal BARA।। (ক) fsaPo Wha AS Jets fofewo G2 WA Bo FART Wiel PAA AA, AHO FIsfotens AAT, Ao Hse AHsaft fale Pay RARaA।HATA GS fofsore ones Pare।।ate 22 Pare CnetA, APO PATON MS ATSহয়িন।Saga @ Maes IRR ome Web aPTo WR।JO Noho CHBayl AAR CA,et FA Cl Hama RA TT AGA FT APO CPomd Fal Wa Far 2ARA OTCANA Bay AIS Wilda Do, Hawa WI TNA Goma Wael waft awa waaf Pat 2GRA 22 Nol BAA OSs Waa aA RANE ASA FN 148 CPOA FWAmse FNS VS WH FIAT Sara BVA OS AM। earl Bart IL aS faba Gay SIwttoe aka। এই আদালেতর সামেন আয়কর ।1, TAT WTS AR (*)-I1F OBST WET VAT TASHA। oe a aa ae ape ware Cay PayWay।SMreted A tea Aa fa TR, SG (o2xq fot Aaa factr) AeA 17 FAMab Md Cal tama: Bed oitetaed Wed Pa TSG AT BAR A, PAOQa Paw Nw OT aise Bah oes GE TWAS aah awa aro 2a। ।aed OIYPIAea Noo, Ab IPL AON (2) 67 GE. fe.Ma. 11-94 WAH Pal BARA। িস. আই. �. িভ. ক�াল��া িডসকাউ� �কা। (�হগেড়, �জ) 957 Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX, WEST BENGAL CALCUTTA versus CALCUTTA DISCOUNT CO., LTD. [[1973] 3 S.C.R. 952] (1973) के फैसले को गलत तरीके से लागू किया। 28 आईटीआर 952. (3) इसके लिए विद्वान अपीलीय सहायक आयुक्त ने इस सिद्धांत को नजरअंदाज कर दिया कि प्रस्तुत प्रकार के मामलों में निर्धारिती के स्टॉक-इन व्यापार के निपटान के लिए ली जाने वाली राशि निर्धारिती के बराबर नहीं है। उसने इसे अपनी रसीद के रूप में मानने का विकल्प चुना है,लेकिन व्यापार के दौरान उसे इसके लिए आम तौर पर जो प्राप्त होता,उसे माना जाएगा।'' सी.आई.टी. वी. कलकत्ता डिस्काउंट कंपनी (हेगड़े, जे.) 955 उन्होंने यह दलील नहीं दी कि अपीलीय सहायक आयुक्त का आदेश कानून की दृष्टि से गलत था और इसलिए, इसे रद्दकिया जाना चाहिए। ऐसा प्रतीत होता है कि सुनवाई के दौरान निर्धारिती के वकील ने दलील दी कि चूंकि आयकर अधिकारी ने यहआधार नहीं लिया था कि अपीलीय सहायक आयुक्त का आदेश कानून के अनुरूप नहीं था, इसलिए इसे रद्द कर दिया जाना चाहिए,ट्रिब्यूनल ऐसा कर सकता है। आयकर अधिकारी द्वारा मांगी गई राहत न देना। उस स्तर पर, जैसा कि रिकॉर्ड से देखा जा सकताहै, आयकर अधिकारी ने अपने अपील ज्ञापन में संशोधन के लिए आवेदन किया था लेकिन उस प्रार्थना को आयकर अपीलीयन्यायाधिकरण ने खारिज कर दिया था। अंततः ट्रिब्यूनल ने आयकर अधिकारी की अपील को इस आधार पर सरसरी तौर परखारिज कर दिया कि आवश्यक दलीलें नहीं ली गई हैं। इसके बाद, राजस्व के कहने पर पहले निर्धारित प्रश्नों को उच्च न्यायालय मेंभेजा गया। ट्रिब्यूनल द्वारा अपनाई गई प्रक्रिया से हम सहमत नहीं है। ऐसा प्रतीत होता है कि न्यायाधिकरण मामले के सार सेनिपटने के बजाय प्रक्रियात्मक तकनीकीताओं से अनुचित रूप से प्रभावित हुआ है। हम ट्रिब्यूनल के इस निष्कर्ष से भी प्रभावितनहीं हैं कि अपील ज्ञापन कानून के अनुरूप नहीं था। यदि अपील ज्ञापन में आवश्यक आधार लिए गए हैं तो किसी अदालत यान्यायाधिकरण से राहत पाने के लिए किसी विशेषष फॉर्मूले की आवश्यकता नहीं है। यदि हम इस निष्कर्ष पर पहुंचे होते कि आयकर अपीलीय आयुक्त का निर्णय कानूनन गलत था तो हमें राजस्व के पक्ष में ऊपर दिएगए तीन प्रश्नों का उत्तर देने और ट्रिब्यूनल को मामले पर पुनर्विचार करने का निर्देश देने में कोई झिझक नहीं होती। लेकिन, जिसदृष्टि से हम उन प्रश्नों के उत्तर ले रहे हैं, वे विशुद्ध रूप से अकादमिक हो जायेंगे। अपीलीय सहायक आयुक्त इस निष्कर्ष पर पहुंचे कि निर्धारिती और उसकी सहायक कंपनी दो अलग-अलग कानूनीसंस्थाएं थीं। इस निष्कर्ष को चुनौती नहीं दी जा सकती थी। अधिनियम के तहत सभी प्राधिकारी इस निष्कर्ष पर पहुंचे हैं किनिर्धारिती और उसकी सहायक कंपनी के बीच लेनदेन एक वास्तविक लेनदेन था और निर्धारिती ने संबंधित लेनदेन से कोई गुप्ततलाभ नहीं कमाया था। यह हो सकता है कि निर्धारिती ने अपने कर के बोझ को कम करने के लिए अपने मामलों को व्यवस्थिकरने के लिए अपने मूल्यवान शेयरों को लागत मूल्य पर अपनी सहायक कंपनी को हस्तांतरित कर दिया हो। यह प्रश्न कि क्या ऐसीव्यवस्था स्वीकार्य है या नहीं, हम वर्तमान में जांच करेंगे.. जैसा कि पहले देखा गया, अपीलीय सहायक आयुक्त इस निष्कर्ष पर पहुंचे कि जब तक आयकर अधिकारी उनके सामनेमौजूद सामग्री के आधार पर इस निष्कर्ष पर नहीं पहुंच जाते कि करदाता ने लेनदेन में वास्तव में लाभ कमाया है, तब तक उनके लिए इसमें कुछ जोड़ना स्वीकार्य नहीं है। किसी भी काल्पनिक आय को निर्धारिती की वापसी पर वापस करें। हमारी राय में यह निष्कर्ष पूरी तरह से कानून के अनुरूप है। Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX, WEST BENGAL CALCUTTA versus CALCUTTA DISCOUNT CO., LTD. [[1973] 3 S.C.R. 952] (1973) 'ਨਹੀਂ ਲਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੈਿੇਮਨਊ ਦੇ ਕਮਹਣ ਤੇ ਪਮਹਲਾਂ ਤੈਅ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਿਾਲ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੂੰ ਭੇਜ ਮਦੱਤੇ ਗਏ। , ਮਾਮਲੇ ਮਟਰਮਬਊਨਲ ਿੱਲੋਂ ਅਪਣਾਈ ਗਈ ਮਿਿੀ ਸਾਨੂੰ ਕੁਝ ਅਜੀਬ ਜਾਪਦੀ ਹੈ। ਮਟਰਮਬਊਨਲਦੇ ਤੱਤ ਨਾਲ ਨਮਜੱਠਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਪਰਮਕਮਰਆ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕੀਤਾਿਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬੇਲੋੜੀ ਪਰਭਾਮਿਤ ਹੋਇਆ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਮਟਰਮਬਊਨਲ ਦੇ ਇਸ ਮਸੱਟੇ ਤੋਂ ਿੀ ਪਰਭਾਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹਾਂ ਮਕ ਅਪੀਲ ਮੀਮੋ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮਕਸੇ ਅਦਾਲਤ ਜਾਂ ਮਟਰਮਬਊਨਲ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਰਾਹਤ ਮੰਗਣ ਲਈ ਕੋਈ ਖਾਸ ਫਾਰਮੂਲਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੇਕਰ ਅਪੀਲ ਮੀਮੋ ਮਿੱਚ ਲੋੜੀਂਦੇ ਆਿਾਰ ਲਏ ਗਏ ਹਨ। 'ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਇਸ ਮਸੱਟੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਹੁੰਦੇ ਮਕ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅਪੀਲੀ ਕਮਮਸ਼ਨਰ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਾਨੂੰਨ ਮਿਚ ਗਲਤ ਸੀ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਮਾਲ ਦੇ ਹੱਕ ਮਿਚ ਉਪਰੋਕਤ ਮਤੰਨ ਸਿਾਲਾਂ ਦੇ ਜਿਾਬ ਦੇਣ ਅਤੇ ਮਟਰਮਬਊਨਲ ਨੂੰ ਇਸ ਮਾਮਲੇ 'ਤੇ ਮੁੜ ਮਿਚਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਹਦਾਇਤ ਕਰਨ ਮਿਚ ਕੋਈ ਮਝਜਕ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪਰ, , , ਇਸ ਤੱਥ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰਜੋ ਅਸੀਂ ਲੈ ਰਹੇ ਹਾਂਉਹਨਾਂ ਸਿਾਲਾਂ ਦੇ ਜਿਾਬ ਮਨਰੋਲ ਅਕਾਦਮਮਕ ਬਣ ਜਾਣਗੇ. 'ਅਪੀਲੀ ਸਹਾਇਕ ਕਮਮਸ਼ਨਰ ਇਸ ਮਸੱਟੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਮਕ ਮੁਲਾਂਕਣ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਸਹਾਇਕ ਦੋ ਿੱਖ-ਿੱਖ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੰਸਥਾਿਾਂ ਸਨ। ਇਹ ਮਸੱਟਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਚੁਣੌਤੀ ਨਹੀਂ ਮਦੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਸੀ। 'ਐਕਟ ਅਿੀਨ ਸਾਰੀਆਂ ਅਥਾਰਟੀਆਂ ਇਸ ਮਸੱਟੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚੀਆਂ ਹਨ ਮਕ ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਸਹਾਇਕ ਕੰਪਨੀ ਮਿਚਕਾਰ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਇੱਕ ਸੱਚਾ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਸੀ ਅਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਨੇ ਮਿਚਾਰ ਅਿੀਨ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਤੋਂ ਕੋਈ ਗੁਪਤ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਕਮਾਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਮਕ ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੀਮਤੀ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗਤ ਮੁੱਲ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਸਹਾਇਕ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਟਰਾਂਸਫਰ ਕਰ ਮਦੱਤਾ ਹੋਿੇ ਤਾਂ ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਟੈਕਸ ਬੋਝ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਮਾਮਮਲਆਂ ਦਾ ਪਰਬੰਿ , ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਸ ਸਿਾਲ ਦਾ ਮਕ ਕੀ ਅਮਜਹੀ ਮਿਿਸਥਾ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂਅਸੀਂ ਇਸ ਿੇਲੇ ਜਾਂਚ ਕਰਾਂਗੇ। 'ਮਜਿੇਂ ਮਕ ਪਮਹਲਾਂ ਦੇਮਖਆ ਮਗਆ ਹੈ, ਅਪੀਲੀ ਸਹਾਇਕ ਕਮਮਸ਼ਨਰ ਇਸ ਮਸੱਟੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਮਕ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਮਿਕਾਰੀ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੌਜੂਦ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਅਿਾਰ 'ਤੇ, ਇਸ ਮਸੱਟੇ 'ਤੇ , ਪਹੁੰਚਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਮਕ ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਨੇ ਸੌਦੇ ਮਿੱਚ ਅਸਲ ਮਿੱਚ ਮੁਨਾਫਾ ਕਮਾਇਆ ਸੀਇਸ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਹ ਮਕਸੇ ਿੀ ਕਾਲਪਮਨਕ ਆਮਦਨ ਨੂੰ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੀ ਿਾਪਸੀ ਮਿੱਚ ਿਾਪਸ ਜੋੜਨ ਲਈ। ਸਾਿੀ ਰਾਏ ਮਿੱਚ, ਇਹ ਮਸੱਟਾ ਪੂਰੀ ਤਰਹਾਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ। ਸਿਾਲ ਇਹ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਮਕ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਮੁਲਾਂਕਣ ਆਪਣੇ ਕੁਝ ਸਟਾਕ-ਇਨ-ਟਰੇਿ ਨੂੰ ਮਾਰਕੀਟ 'ਕੀਮਤ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ਤੇ ਮਕਸੇ ਹੋਰ ਮਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਟਰਾਂਸਫਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕੀ ਉਸ ਮੁਲਾਂਕਣ ਨੂੰ ਮਸਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਮੰਮਨਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਮਕਉਂਮਕ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਕੁਝ ਸਟਾਕ-ਇਨ ਟਰਾਂਸਫਰ ਕੀਤਾ ਹੈ? -ਬਾਜ਼ਾਰ ਮੁੱਲ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਘੱਟ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਿਪਾਰ ਕਰੋ। ਇਹ ਮੁੱਦਾ ਮਦਰਾਸ ਦੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਮਿੱਚ ਸ਼ਰੀ ਰਾਮਮਲੰਗਾ ਚੁਦਾਈਮਬਕਲ ਮਮੱਲਜ਼ ਮਲਮਮਟਿ ਬਨਾਮ ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ , ਿਨੋਟ ਕਮਮਸ਼ਨਰਮਦਰਾਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮਿਚਾਰ ਲਈ ਆਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਕੇਸ ਦੇ ਤੱਥ ਮਜਿੇਂ ਮਕ ਹਮਿੱਚ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਹਨ: ਇੱਕ ਮਲਮਮਟਿ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਟਾਕ-ਇਨ-ਟਰੇਿ ਮਿੱਚ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਕੁਝ ਸਮਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਰਬੰਿਕੀ ਏਜੰਸੀ ਫਰਮ ਅਤੇ ਮਕਸੇ ਹੋਰ ਫਰਮ ਨੂੰ ਿੇਮਚਆ ਮਜਸ ਮਿੱਚ ਇਸਦੇ ਿਾਇਰੈਕਟਰਾਂ ਮਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮਦਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਮਿਚਾਰ ਅਿੀਨ ਮਿਕਰੀ ਨੂੰ ਸਹੀ ਮਿਕਰੀ ਮੰਮਨਆ ਮਗਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮਰਆਇਤੀ ਦਰਾਂ 'ਤੇ ਸਾਮਾਨ ਿੇਚਣ ਦੀ ਗੱਲ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅਫਸਰ ਨੇ ਉਸ ਫਰਮ ਦੁਆਰਾ ਕਮਾਏ ਮੁਨਾਫੇ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਿੇਚੇ ਗਏ ਮਾਲ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਕੀਮਤ ਦੇ ਆਿਾਰ 'ਤੇ ਟੈਕਸ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ, ਨਾ ਮਕ ਅਸਲ ਕੀਮਤ ਮਜਸ 'ਤੇ ਉਹ ਮਾਲ ਿੇਮਚਆ ਮਗਆ ਸੀ। ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਨੇ ਉਕਤ ਆਿਾਰ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਮਦੱਤੀ ਹੈ। ਮਟਰਮਬਊਨਲ ਨੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੀ ਦਲੀਲ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਮਖਆ। ਇਹ ਮਸੱਟੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਮਚਆ ਮਕ , ਅਸਲ ਮਿੱਚ, ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਨੇਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਮਟਰਮਬਊਨਲ ਦੇ ਮਸੱਟੇ ਨਾਲ ਸਮਹਮਤੀ ਪਰਗਟਾਈ। ਇਸ ਨੇ ਰਾਏ ਮਦੱਤੀ ਮਕ ਮਕਸੇ ਿੀ ਸਬੂਤ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਮਿੱਚ ਇਹ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਮਕ ਇਹ ਮਿਕਰੀ ਫਰਜ਼ੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਸੀ ਜਾਂ ਅਸਲ ਮਿੱਚ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ , ਬਜ਼ਾਰ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ ਮਗਆ ਸੀਮਸਰਫ਼ ਇਹ ਤੱਥ ਮਕ ਿਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਮਰਆਇਤੀ ਦਰ 'ਤੇ ਿੇਮਚਆ ਮਗਆ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਲਾਭ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਕੰਪਨੀ ਆਮਦਨ ਕਰ ਮਿਭਾਗ ਨੂੰ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਿਜੋਂ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਦਾ ਕੀਤੀ ਕੀਮਤ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟ ਕੀਮਤ ਮਿਚਕਾਰ ਅੰਤਰ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਦਾ ਅਮਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਦੇਿੇਗੀ। ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਕਮਮਸ਼ਨਰ, ਗੁਜਰਾਤ ਬਨਾਮ ਏ. ਰਮਨ ਐਿ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੁਝ ਅਮਜਹਾ ਹੀ ਸਿਾਲ ਮਿਚਾਰਨ ਲਈ ਆਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਕੇਸ ਦੇ ਤੱਥਾਂ ਨੂੰ ਮਨਰਿਾਰਤ ਕਰਨਾ ਬੇਲੋੜਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਮਿੱਚ ਸੰਬੰਮਿਤ ਮਨਰੀਖਣਾਂ ਦਾ ਹਿਾਲਾ ਦੇਣਾ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ। , , ਅਦਾਲਤ ਲਈ ਬੋਲਦੇ ਹੋਏ, ਨੇ ਮਰਪੋਰਟ ਦੇ