Commissioner Of Income-Tax, West Bengal, Calcutta v. Calcutta Hospital And Nursing Home Benefits Association

Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX, WEST BENGAL, CALCUTTA versus CALCUTTA HOSPITAL AND NURSING HOME BENEFIT... [[1965] 3 S.C.R. 632] (1965) ٰاز عاعٰلِ ارپلی1965ف ٰ :2 اتر ہلصک بل، ب مٹ، ن ک آف ابم بم یٰس اس ا[ب ی ن ی فن ]ہم س گی س اہک زٰ] [ج سن س]ٰ[ےک ابس راؤ، ےج یس اشہ اور اسی ا رکسی، چمعہ6ٰ -ٰ )؛ٰ قک شول 6Cفٰ 2ٰ ٰ(ٰ ،دی1922ٰ اٹ ان ی اٹپ ٹ ن یرو اک رس ہ-ٰ ٹٰم شم ن ک اف مک ٰ ابرکرون نرس ہ؟ٰل انمجنٰ رفتمق ہمیب ےک اکروابر وک الچےن وایل اکی ابیمہ اوشنرسنٰ وجاب نہہسٰ انمجن یھت۔ٰ ربموں اور ان ےک زری افکتل ارفاد ےک ےئل گےک اقمدص کمپنیٰ ٰ وہم ںیمٰ راہشئ اور العج ےک ارخجت ےک ےلسلس ںیم داین ںیم ںیہک یھب دمد یک رفایمہ-19653-50ٰ تاٰ ن رپمیمی ادا رکےن یک رضورت یھت۔1949ٰ اشلم یھت۔ ربممان وک ام 54ٰ ےک ےنیمخت ںیم امکن سکیٹ ارسف ےن امکن سکیٹ یک ادایگیئ ےک ےئل ذاخرئ رپ سکیٹ اگلای وجٰ انمعف اور اصقنن ےکٰ ی لٹ[ب] اٹنٹسس رنشمک اور ا ی لٹ[ب]کؤٹن ںیم ڈٹبی ایک ایگ اھت۔ اٰ ملت ہیح وک ربرقار راھک۔ اکرروایئ ںیم اےنھٹ واےل وسرٹوبیلن ےن امکن سکیٹ ارسف مٰ ںپمک ےک انمعف ےک وتازن وک ظفل 'آدمین' یک رعت ی) ایک ویملچ اوشنر( ےھت؛1ٰ ) ایک امکن سکیٹ ےک ذاخرئ رپ سکیٹ اگلای اج اتکس ہ۔ دماعسی ہ وتٰ(2ٰ اشلم ایک ایگ اھت اور ارگ ٰ ہیلع ےک ےنہک رپ اہیئ وکرٹ ںیم فیسن دارئ ایک ایگ۔ اس دعاتل ےن اہک ہک ابیمہ ونتیعل ٰ ےک رفتمق ہمیب نیل دنی ےس ینپمک وک احلص وہےن ولپ، طلغ انمعف دنہواتسین امکن اور یسک یھب وصرت ںیم، سکیٹ نہہ ذاخرئسکیٹ اٹکی ےک تحت اقلب صیخشت ںیہن ہٰ ن ےن رسٹیکفیٹ ےک اسھت اس دعاتل ںیم الیپ یک۔ ٰںیم وٹکیت اک دقحار ہ۔ ر و6Cدہعفٰ 3ٰ ٰ ) ںیم ہننقم ےن ا ی امکن سکیٹ اٹکی ےکٰ دہعف2ٰ (ٰ :مکح وہا ہک(i)ٰ واحضےک تحت انمعف ےک وتازن وک اشلم رکےن اک ٰ ںیم ظفل 'آدمین' ےک ینعم ںیم اقدعہ6ٰ ٰ] B-Cسی وتازن اقلب سکیٹ ہ۔639 [ ارادہ اظرہ ایک ہ، اور اس ےک اطمقب انمعف اک انمجنٰ ،ڈٹیمل اقمبہلب ا ڈن ےک رنشمکیل ر وٰ اریاشرئ لپمیرئز ویملچ اوشنرسنT.C27ٰ ںیم "انمعف" اک بلطم "اقلب سکیٹ انمعف" ںیہن اہکدشہٰ . اقدعہ6ٰ 331، اتممزٰ ےس رماد 'انمعف اک وتازن' ہ اسیج ہک رپسڈنٹنٹن آف اوشنرسن وکٰ اج اتکس ہ. اقدعہ6ٰ ٰ ںیم اظرہ ایک ایگ ہ۔ رپسڈنٹنٹن آف اوشنرسن وک اقلب سکیٹاھکوتںٰ ٰ ےگعمج رکاٰانمعف ےس وکیئ رسواکر ںیہن ہ۔ وہ اوشنرسن اٹکیٰ ےک تحت انمعف ےک وتازن ےک۔[638 E-F] ابرے ںیم رکف دنم ںیہٰ ںیم 'انمعف' یک لطصح وک رصف رسامہی اکری اور ابیمہ اوشنرسناقدئہٰ 6ٰ ٰ ہن یہٰ ینپمک یک درگی رسرگویمں ےس احلص وہےن واےل انمعف وک اشلم رکےن ےک دحمود ینعمٰ اکی اجعم زیچ ےک وط پ "انمعف ےک وتازن" ےس قلعتمٰ ںیم ایبن ایک اج اتکس ہ۔ اقدعہ6ٰ ٰ] کمم ہ۔639 A-B[ ہ۔ اس ولخمط زیچ اک زجتہی رکان ٰ ،یئبمب ویملچ الفئ اوشیرسن وساسیٹئ ڈٹیمل اقمبہلب امکن سکیٹ رنشمک، یئبمب یٹسٰٰ)189I.T.R20ٰ اوشنرسن اٹکی ثوثں یک یقیقح صیخشت اورٰ دصتقیٰدشہ( ۔iiٰ ییصفتاوشنرسن اکروابر ےک یقیقح "انمعف ےک وتازن" ےک نیعت وک ینیقی انبےن ےک ٰ ]639 G-H [پ رظنم یک روینش ںیم اقدعہ6 وک اھجمس اجان اچےئہ۔ٰ داعفت انبات ہ اور ا ٰ ،آف امکن سکیٹ، دمراسٰاپڈناین اوشنرسن ینپمک ڈٹیمل دمرایئٰ اقمبہلب رنشمکٰ گ ہ۔ ٰ، اک وحاہل د ا367S.C.Rٰ ]1ٰ 1965[ٰ ا ٰ اک اجزئہ ےنیل ےس ک رپسڈنٹنٹنسی اتگل پ رظنم یک روینش ںیم اقدعہ6ٰ ٰ امکن سکیٹاقبای اجت ےگ اھکوتں ےک ذرےعی اظرہ رکدہ انمعف اکآف اوشنرسن وک عمج رکاٰ یک داعفت ےک تحتہک امکن سکیٹ ارسف ا10ک دہعفارسف رپ الزم وہاگ، وساےئ اس ےک جت وک اخرج رکےن اک قح دار وہاگ۔ ٰاق وجت ےک العوہ درگی ارخقل ارخ وموجدہ اعمےلم ںیم رفنیقی ےک درایمن ہی اعم اینبد یھت ہک انمعف ےک وتازنجت ںیہن ےھت۔ اہیئ وکرٹ ےن درٰ تس اہک ہک امکنٰںیم وج ذاخرئ اشلم ےیک ےئگ ےھت وہ ارخٰ] ٰ[ سکیٹ ےک رزیرو رپ سکیٹ ںیہن اگلای اج اتکس۔639H-640Bٰ۔ 206[ب]اٰ ، اسل1964 تا210دویاینٰ الیپ ربمنٰی :دارئہ یتخردویاین اک ی ٹ[ل] ی ی 24، اسل فیسن ربمنٰ ےک امکن سکیٹ ٰ ستمبر1961ٰ تکلک اہیئ وکرٹ ےک261957کحامت ےس اںیلیپ۔ ٰےک ےلصیف اور ٰ دروخاتس زگاروں یک اجبن ےس اڈیلنشی رٹیل رنجل رینن ڈی، یتپنگ اری اورآر انی ی اشلم ںیہ۔[سچ ت ھ] ٰ وجاب آرگنئ، یب آر الی آرگنئ اور ڈی انی اتپگنہاگن یک رطف ےس مس ٰاشلم ںیہ۔ رکیسی ، اسایٰجسٹ دعاتل اک ہلصیفٰ 2( )Aٰ ٰ(ٰا کلک اہیئ وکرٹ) ےک ٰ یک دہعف66ی امکن سکیٹٰ اٹکی1922ٰ یک اجبن ےس د ئگ ہی اںیلیپ ذموکرہ اہیئ وکرٹ ےک اسئگ رسٹیکفیٹ ےک ذرےعی د ےلصیف ےک الخف ںیہ سج ںیم ر ولت ہیگ اھت۔ وسساولں اک وجاب د ان ےک الخف د Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX, WEST BENGAL, CALCUTTA versus CALCUTTA HOSPITAL AND NURSING HOME BENEFIT... [[1965] 3 S.C.R. 632] (1965) Section: CONCLUSION COMMISSIONER OF INCOME-TAX, WEST BENGAL, CALCUTTA v. CALCUTTA HOSPITAL AND NURSING HOME BENEFITS ASSOCIATION April 2, 1965 [K. SUBBA RAO, J. C. SHAH AND S. M. S!KRI, JJ.] Indian Income Tax Act 1922, s. 2(6C); Rule 6 to. the Schedule-Profits of mutual insurance business whether can be included in income-Reserve for income tax whether taxable . The respondent Association was a mutual insurance concern car-rying on miscellaneous insurance business. The objects of the Associa-tion included provision of help anywhere in the world in respect of expenses of accommodation and treatment in nursing homes for members and their dependents. The members were reqmred to pay a monthly premium. In the assessments for the assessment years 1949-50 to 1953-54 the Income-tax Officer taxed the reserves for payment of income-tax which had been debited to the profit and loss account. The Appellate Assistant Commissioner as well as the Appel-late Tribunal upheld the Income-tax Officer's order. The questions arising in the proceedings were; (1) whether the balance of profits of a mutual insurance concern were included in the deHnition of the word 'income' and if so (2) whether reserves for income-tax could be taxed. At the instance of the respondent a reference was made to the High Court. That Court held that the surplus, miscalled profit, arising to the company from the miscellaneous insurance transactions of mutual character was not asse~'Sable under the Indian Income-tax Act and that in any event, the assessee was entitled to deduct the reserves. The Revenue appealed to this Court with certificate. HELD: (i) In s. 2(6CJ, the Legislature has evinced a clear inten-tion to include the balance of profits under r. 6 within the meaning of the word 'income' in s. 3 of the Indian Income Tax Act, and ac-cordingly such balance of profits is taxable. [639B-C] Ayrshire Employers Mutual Insurance Association Ltd. v. Com-missioner of Inland Revenue, 27 T.C. 331, distinguished. "Profits" in r. 6 cannot be said to mean "taxable profits". Rule 6 refers to 'balance of profits' as disclosed in the accounts submitted to the Superintendent of Insurance. The Superintendent of Insurance is not concerned with taxable profits. What he is concerned with is the balance of profits under the Insurance Act. [638E-Fl Nor can the term 'profits' in r. 6 be interpreted in the narrow sense of including only profits from investments and other activities of a mutual insurance company, Rule 6 deals with "balance of profits". as a composite thing. It is impossible to dissect this composite thing. [639A-B] Bombay Mutual Life Assurance Society Ltd. v. Commissioner of Income-tax, Bombay City, 20 I.T.-R 189, affirmed. (ii) The Insurance Act makes detailed provisions to en,~ure the true valuation of assets and the determmcl10n of the true balance of profits" of an insurance business and r. 6 should be construed in ' the light of this background. [639G-H] B D E F G B Pandy an Insurance Company Ltd. Madurai v. The Commissioner cj Income-tax, Madras, _[1965] 1 S.C.R. 367, referred to. A Examining r. 6 in the light of this background, the intention of the ru[1]e seems to be that the, balance of profits as disclosed by the accounts submitted to the Superintendent of Insurance and accepted by him would be binciing on the Income Tax Officer, exoept that lhe B Income Tax Officer would be entitled to exclude expenditure other than expenditure permissible under the provisions of s. 10 of the Act. In the pres-=nt case it v...-as common ground bet\\~een the parties that the reserves which were added to the balance of profits were not expenditure, The High Court rightly held that the reserve for income tax could not be taed. [639H-640B] c CIVIL APPELLATE JURISDICTION: Civ~l Appeals Nos. 206 to 210 of 1964. Appeals from the judgment and orders dated September 26, 1961 of the Calcutta High Court in Income-tax Reference No. 24 of 1957. Niren De, Additional Solicitor-General, Ganapathy Iyer and D Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX, WEST BENGAL, CALCUTTA versus CALCUTTA HOSPITAL AND NURSING HOME BENEFIT... [[1965] 3 S.C.R. 632] (1965) आय- करआयुक्त, पश्चिमबंगाल, कलकत्ता वी. कलकत्ताअस्पतालऔरनर्सिंग घरेलूलाभसमाज 2 अप्रैल, 1965 [के. सुब्बाराव, जे. सी. शाहऔरएस. एम. सिकरी, जे. जे।] भारतीयआयकरअधिनियम1922, एस।2 (6 सी); नियम6 से।पारस्परिकबीमाव्यवसायकेअनुसूचीलाभक्याइसमेंशामिलकिएजासकतेहैंआय-आयकरकेलिएआरक्षित, चाहेवहकरयोग्यहो। प्रतिवादीसंगठनएकपारस्परिकबीमाचिंतावालीकारथी विविधबीमाव्यवसायपरजोरदेना।एसोसिएशनकेउद्देश्योंमेंसदस्योंऔरउनकेआश्रितोंकेलिएनर्सिंगहोममेंआवासऔरउपचारकेखर्चकेसंबंधमेंदुनियामेंकहींभीमददकाप्रावधानशामिलथा।सदस्योंकोमासिकप्रीमियमकाभुगतानकरनापड़ताथा।निर्धारणवर्षों1949-50 से1953-54 केनिर्धारणोंमेंआय-करअधिकारीनेआय-करकेभुगतानकेलिएभंडारपरकरलगाया, जिसेलाभऔरहानिखातेमें-डेबिटकियागयाथा।अपीलीयसहायकआयुक्तकेसाथसाथअपीललेटट्रिब्यूनलनेआयकरअधिकारीकेआदेशकोबरकराररखा।कार्यवाहीमेंउत्पन्नहोनेवालेप्रश्नथे; (1) क्यापारस्परिकबीमाकंपनीकेलाभसंतुलनकोपरिभाषामेंशामिलकियागयाथा एसमें'आय' शब्दका।भारतीयआयकरअधिनियमकीधारा3 औरतदनुसारलाभकाऐसासंतुलनकरयोग्यहै।[639 बी-सी] आयरशायरएम्प्लॉयर्सम्यूचुअलइंश्योरेंसएसोसिएशनलिमिटेडबनामअंतर्देशीयराजस्वकेसह-मिशनर, 27 टी. सी. 331, विशिष्ट। आरमें"लाभ"।6 काअर्थ"करयोग्यलाभ" नहींकहाजासकताहै।नियम6 'लाभसंतुलन' कोसंदर्भितकरताहैजैसाकिजमाकिएगएखातोंमेंबतायागयाहै। बीमाअधीक्षकको।बीमाअधीक्षककरयोग्यलाभसेसंबंधितनहींहै।उनकासरोकारबीमाअधिनियमके-तहतलाभसंतुलनसेहै।[638 ईएफ] नही'लाभ' शब्दआरमेंहोसकताहै।6 कीव्याख्याकेवलनिवेशोंऔरअन्यगतिविधियोंसेलाभकोशामिलकरनेकेसंकीर्णअर्थमेंकीजाए। पारस्परिकबीमाकंपनी।नियम6 एकसमग्रबातकेरूपमें"लाभसंतुलन" सेसंबंधितहै।इसमिश्रित-वस्तुकोविच्छेदितकरनाअसंभवहै।[239 एबी] बॉम्बेम्यूचुअललाइफएस्योरेंससोसाइटीलिमिटेडबनामआयकरआयुक्त, बॉम्बेसिटी, 20 आई. टी.आर. 189 नेपुष्टिकी।(ii) बीमाअधिनियमपरिसंपत्तियोंकेसहीमूल्यांकनऔरबीमाव्यवसाय केसही"लाभसंतुलन" केनिर्धारणकोसुनिश्चितकरनेकेलिएविस्तृतप्रावधानकरताहै।6 कोइसपृष्ठभूमि-केप्रकाशमेंसमझाजानाचाहिए।[639 जीएच] 632 सी. आई. टी. वी. सी. ए. एल, एच. ओ. एस. पी. होमबेनिफिटए. एस. एन. कापोषणकरना।(सीकरी, जे.) 633 पांड्यनबीमाकंपनीलिमिटेडमदुरैबनामआयकरआयुक्त, मद्रास, [1965] 1 एस. सी. आर. 367,काउल्लेखकियागयाहै। आरकीजाँचकररहेहैं।6 इसपृष्ठभूमिकेआलोकमें, नियमकाइरादायहप्रतीतहोताहैकिबीमाअधीक्षककोप्रस्तुतकिएगएखातोंद्वाराप्रकटकीगईऔरउसकेद्वारास्वीकारकीगईलाभकीशेषराशिआयकरअधिकारीपरबाध्यकारीहोगी, सिवायइसकेकिआयकरअधिकारीएसकेप्रावधानोंकेतहतअनुमेयव्केअलावाअन्यव्कोबाहरकरनेकाहकदारहोगा।अधिनियमका10. वर्तमानमामलेमेंपक्षोंकेबीचयहसामान्यआधारथाकिलाभसंतुलनमेंजोड़ेगएभंडारव्नहींथे।उच्चन्यायालयनेठीकहीकहाकिआयकरकेलिएआरक्षितराशिपरकरनहींलगायाजासकताहै।[239 एच-640 बी] सिविलअपीलीयन्यायनिर्णयःसिविलअपीलसं।1964 का206 से210 तक। आयकरसंदर्भसंख्या24 मेंकलकत्ताउच्चन्यायालयके26 सितंबर, 1961 केफैसलेऔरआदेशोंकेखिलाफअपील 1957 का। अपीलार्थियोंकीओरसेअपरसॉलिसिटरजनरलनिरेनडे, गणपतिअय्यरऔरआर. एन. सचथे। सम्पतअयंगर, बी. आर. एल. अयंगरऔरडी. एन. गुप्ता, विचारकोंकेलिए। न्यायालयकानिर्णयइसकेद्वारादियागयाथा सीकरी, जे. उच्चन्यायालयद्वारादिएगएप्रमाणपत्रद्वारायेअपीलें एसकेतहतकलकत्ताकान्यायालय।भारतीयआयकरअधिनियम, 1922 कीधारा66 (ए) (2) कोउक्तउच्चन्यायालयकेफैसलेकेखिलाफनिर्देशितकियागयाहै।राजस्वकेखिलाफभेजेगएदोप्रश्नोंकाउत्तरदेना।सवालइसप्रकारहैंः - (1) क्यापारस्परिकचरित्रकेविविधबीमालेनदेनसेनिर्धारितीकंपनीकोहोनेवालालाभभारतीयआयकरअधिनियमकेतहतआकलनयोग्यथा, और (2) यदिप्रश्नसंख्या(1) काउत्तरसकारात्मकहै, तोक्यातथ्योंऔरमामलेकीपरिस्थितियोंमेंविभिन्नभंडारोंकोकाटनेकेबादनिर्धारितीकेलाभऔरहानिखातेमेंप्रकटकिएगएलाभकीशेषराशिअनुसूचीकीधारा2 (6 सी) केसाथपठितनियम6 केअर्थकेभीतरकरयोग्यलाभहोनीचाहिए। भारतीयआयकरअधिनियम। प्रासंगिकतथ्यऔरपरिस्थितियाँइसप्रकारहैंःविचार, कलकत्ताअस्पतालऔरनर्सिंगहोमबेनिफिट्सएसोसिएशनलिमिटेड, जिसेइसकेबादनिर्धारितीकेरूपमेंसंदर्भितकियाजाताहै, विविधबीमाव्यवसायकोचलानेवालीपारस्परिकरूपसेअधिशेषसंस्थाहै।प्रमुखउद्देश्यजिनकेलिएसंघकीस्थापनाकीगईथी येथेः (1) अस्पतालोंमेंआवासऔरउपचारकेखर्चकेलिएदुनियामेंकहींभीप्रदानकरनेयाप्रदानकरनेकेलिएपारस्परिकसिद्धांतपरबीमाकेमाध्यमसे[1965] 3 8। सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट औरसदस्योंकेलिएनर्सिंगहोमऔरनिजीनर्सिंग और उनकेआश्रित; (2) नियमोंकेतहतपारस्परिकसिद्धांतपरबीमाकाआयोजनकरना। सहायकऔरसंबद्धसेवाएँ, जैसाकिपहलेउल्लेखकियागयाहैऔरकलकत्तायाकहींऔरअस्पतालोंकीसहायताकरना। पूर्णयाआंशिकरूपसेसदस्ययाउनकेआश्रित प्राप्तिकेदौरानअस्पतालऔरअन्यशुल्कोंकाभुगतान ऐसेअस्पताल, चिकित्सा, शल्यचिकित्सा, नर्सिंगऔरसंबद्ध Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX, WEST BENGAL, CALCUTTA versus CALCUTTA HOSPITAL AND NURSING HOME BENEFIT... [[1965] 3 S.C.R. 632] (1965) ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾ ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ ਕਮਿਸਨਰ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਕਲਕੱਤਾpBkw ਕਲਕੱਤਾ ਹਸਪਤਾਲ ਅਤੇ ਨਰਸਿੰਗ ਹੋਮ ਬੈਨੀਫਿਟਸ ਐਸੋਸੀਏਸਨ ੈਲ 1965 ਈ2 ਅਪ੍ [ਕੇ. ਸੁਬਾ ਰਾਓ, ਜੇ.ਸੀ ਸਾਹ ਅਤੇ ਐਸ.ਐਮ.ਸੀਕਰੀ, ਜੇ.ਜੇ.] ਭਾਰਤੀ ਆਮਦਨ ਕਰ ਐਕਟ 1922, ਐੱਸ. 2(6C); ਅਨੁਸੂਚੀ ਲਈ ਨਿਯਮ 6 -ਆਪਸੀ ਬੀਮਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ ਕੀ ਆਮਦਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ - ਆਮਦਨਟੈਕਸ ਲਈ ਰਾਖਵਾਂ ਕਰੋ ਭਾਵੇਂ ਟੈਕਸਯੋਗ ਹੋਵੇ। ਉੱਤਰਦਾਤਾ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਫੁਟਕਲ ਬੀਮਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਆਪਸੀ ਬੀਮਾ ਚਿੰਤਾਸੀ। ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂਬਰਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਿਤਾਂ ਲਈ ਨਰਸਿੰਗ ਹੋਮਜ਼ ਵਿੱਚਰਿਹਾਇਸ਼ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਦੇ ਖਰਚਿਆਂ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਮਦਦ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਅਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ। ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲਾਂ 1949-50 ਤੋਂ 1953-54 ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣਾਂ ਵਿੱਚ ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ ਅਫਸਰ ਨੇ ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀਲਈ ਰਿਜ਼ਰਵ ਉੱਤੇ ਟੈਕਸ ਲਗਾਇਆ ਜੋ ਲਾਭ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਡੈਬਿਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।ਅਪੀਲੀ ਸਹਾਇਕ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਅਪੀਲੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੇ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇਹੁਕਮਾਂ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ। ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਉੱਠ ਰਹੇ ਸਵਾਲ ਸਨ; (1) ਕੀ 'ਆਮਦਨੀ' ਸ਼ਬਦਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਆਪਸੀ ਬੀਮਾ ਚਿੰਤਾ ਦੇ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਹੈ (2) ਕੀ ਆਮਦਨ-ਕਰ ਲਈ ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ 'ਤੇ ਟੈਕਸ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।ਜਵਾਬਦੇਹ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਹਾਈਕੋਰਟ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿਆਪਸੀ ਚਰਿੱਤਰ ਦੇ ਫੁਟਕਲ ਬੀਮਾ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਤੋਂ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਸਰਪਲੱਸ, ਗਲਤ ਲਾਭ,ਭਾਰਤੀ ਆਮਦਨ-ਕਰ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਮੁਲਾਂਕਣਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਮੁਲਾਂਕਣ ਭੰਡਾਰ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਸੀ। ਮਾਲੀਆ ਨੇ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ। ਹੋਲਡ: (i) ਵਿੱਚ ਐੱਸ. 2(6C), ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ ਦੇ 6.3 ਵਿੱਚ 'ਆਮਦਨ' ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਨਿਯਮ 6 ਦੇ ਅਧੀਨ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਦੇ ਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲਕਰਨ ਦਾ ਸਪਸ਼ਟ ਇਰਾਦਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ ਲਾਭਾਂ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਸੰਤੁਲਨਟੈਕਸਯੋਗ ਹੈ । [639B-C] ਆਇਰਸ਼ਾਇਰ ਇੰਪਲਾਇਰਜ਼ ਮਿਉਚੁਅਲ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਲਿਮਿਟੇਡ ਬਨਾਮਇਨਲੈਂਡ ਰੈਵੇਨਿਊ ਕਮਿਸ਼ਨਰ, 27 ਟੀਸੀ 331, ਵੱਖਰਾ। "ਲਾਭ." ਨਿਯਮ 6 ਵਿੱਚ "ਟੈਕਸਯੋਗ ਲਾਭ" ਦਾ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।ਨਿਯਮ 6 'ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਦੇ ਸੰਤੁਲਨ' ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੀਮਾ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਨੂੰ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕੀਤੇਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਬੀਮਾ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਟੈਕਸਯੋਗ ਮੁਨਾਫ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਨਹੀਂਹੈ। ਉਹ ਜਿਸ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ ਉਹ ਹੈ ਬੀਮਾ ਐਕਟ ਅਧੀਨ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ। [638E-F] ਨਾ ਹੀ ਆਰ ਵਿੱਚ 'ਲਾਭ' ਸ਼ਬਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। 6 ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਪਸੀ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀ ਦੇਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦੇ ਤੰਗ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚਸਮਝਿਆ ਜਾਵੇ। ਨਿਯਮ 6 ਇੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਚੀਜ਼ ਵਜੋਂ "ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਦੇ ਸੰਤੁਲਨ" ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ।ਇਸ ਸੰਯੁਕਤ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਵਿਸਾਰਨਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ। [639A-B] ਬੰਬੇ ਮਿਉਚੁਅਲ ਲਾਈਫ ਅਸ਼ੋਰੈਂਸ ਸੋਸਾਇਟੀ ਲਿਮਿਟੇਡ ਬਨਾਮ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸਕਮਿਸ਼ਨਰ, ਬੰਬੇ ਸਿਟੀ, 20 ਆਈਟੀਆਰ 189, ਨੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ। (ii) ਬੀਮਾ ਐਕਟ ਸੰਪਤੀਆਂ ਦੇ ਸਹੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਅਤੇ ਬੀਮਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਅਸਲ "ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਦੇਸੰਤੁਲਨ" ਦੇ ਨਿਰਧਾਰਨ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਰ. 6 ਨੂੰਇਸ ਪਿਛੋਕੜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। [639G-H] ਪੰਡਯਾਨ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਕੰਪਨੀ ਲਿਮਿਟੇਡ ਮਦੁਰਾਈ ਬਨਾਮ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ,ਮਦਰਾਸ, [1965] 1 SCR 367, ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਪਿਛੋਕੜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮ 6 ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨਾ। ਨਿਯਮ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਜਾਪਦਾਹੈ ਕਿ. ਨੂੰ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕੀਤੇ ਖਾਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੇ ਮੁਨਾਫ਼ਿਆਂ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ । ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਦਾਸੁਪਰਡੈਂਟ ਅਤੇ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਧਿਕਾਰੀ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦ ਹੋਵੇਗਾ,ਸਿਵਾਏ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਧਿਕਾਰੀ s ਦੇ ਉਪਬੰਧਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਮਨਜ਼ੂਰਸ਼ੁਦਾਖਰਚਿਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਖਰਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਐਕਟ ਦੇ 10. ਮੌਜੂਦਾ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇਹ ਸਾਂਝਾ ਆਧਾਰ ਸੀ ਕਿ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਦੇ ਸੰਤੁਲਨਵਿੱਚ ਜੋ ਭੰਡਾਰ ਜੋੜੇ ਗਏ ਸਨ, ਉਹ ਖਰਚ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਹਾਈਕੋਰਟ ਨੇ ਸਹੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਮਦਨਕਰ ਲਈ ਰਾਖਵਾਂ ਟੈਕਸ ਨਹੀਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। [639H- 640B] ਸਿਵਲ ਅਪੀਲੀ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ: 1964 ਦੀ ਸਿਵਲ ਅਪੀਲਾਂ ਨੰ. 206 ਤੋਂ 210। 1957 ਦੇ ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ ਸੰਦਰਭ ਨੰਬਰ 24 ਵਿੱਚ ਕਲਕੱਤਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ 26ਸਤੰਬਰ 1961 ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਅਤੇ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਅਪੀਲਾਂ। ਨਿਰੇਨ ਡੇ, ਵਧੀਕ ਸਾਲਿਸਟਰ-ਜਨਰਲ, ਗਣਪਤੀ ਅਈਅਰ ਅਤੇ ਆਰ ਐਨ ਸੱਚੇ ,ਅਪੀਲਕਰਤਾਵਾਂ ਲਈ। ਸੰਪਤ lyengar , BRL ਅਯੰਗਰ ਅਤੇ DN ਗੁਪਤਾ, ਉੱਤਰਦਾਤਾਵਾਂ ਲਈ। ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਸੀਕਰੀ, ਜੇ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਭਾਰਤੀ ਆਮਦਨ ਕਰ ਐਕਟ,1922 ਦੀ ਧਾਰਾ 66 (ਏ ) ( 2) ਦੇ ਤਹਿਤ ਕਲਕੱਤਾ ਦੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਅਪੀਲਾਂ, ਉਕਤ ਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਹਨ।ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਦੋ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਿਆਂ ਇਸ ਨੂੰ ਰੈਵੇਨਿਊ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਰੈਫਰ ਕੀਤਾ। ਸਵਾਲਹਨ: (1) ਕੀ ਆਪਸੀ ਚਰਿੱਤਰ ਦੇ ਫੁਟਕਲ ਬੀਮਾ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਤੋਂ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲਾਮੁਨਾਫਾ ਭਾਰਤੀ ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਮੁਲਾਂਕਣਯੋਗ ਸੀ, ਅਤੇ Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX, WEST BENGAL, CALCUTTA versus CALCUTTA HOSPITAL AND NURSING HOME BENEFIT... [[1965] 3 S.C.R. 632] (1965) (1965)3 SUPREME COURT REPORTS 632 आयकर आयुक्त पश्चि�म बंगाल, कलकत्ता वि%रुद्ध कलकत्ता हॉस्पि+टल आश्चि- नश्चि/0ग होम बेविनवि3ट्स अ/ोश्चि/एशन [के. /ुब्बा रा%, जे. /ी. शहा आश्चि- ए/. एम. श्चि/क्री, जे. जे.] इंविGयन इन्कम टॅक्स अॅक्ट १९२२, कलम २ (६ /ी); विनयम ६. अनु/ूची- म्युच्युअल इन्शुरन्सचा न3ा •उत्पन्नात /मावि%ष्ट करता येईल का—9ास्पि\कर भरण्याच्या राखी% रकमे%र कर लागतो का? 9वित%ादी अ/ोश्चि/एशन ही म्युच्युअल इन्शुरन्स कंपनी होती. वि%वि%ध वि%मा व्य%/ाया%र अ%लंबून आहे. अ/ोश्चि/एशनच्या उविdष्टांमध्ये /दस्य आश्चि- त्यांच्या%र अ%लंबून अ/लेल्यां/ाठी नश्चि/0ग होममध्ये विन%ा/ आश्चि- उपचारांच्या /ंदभाjत जगात कोठेही मदतीची तरतूद कर-े /मावि%ष्ट होते. /भा/दांना माश्चि/क 9ीश्चिमयम भरा%ा लागत होता. १९४९-५० ते १९५३-५४ या कर विनधाjर- %र्षं0च्या मूल्यांकनात 9ास्पि\कर वि%भागाने न3ा-तोटा खात्यात जमा झालेल्या 9ास्पि\कर भरण्याच्या राखी% रकमे%र कर आकारला. अविपलीय /हाय्यक आयुक्त त/ेच अविपलीय न्यायाश्चिधकर-ाने 9ास्पि\कर अश्चिधकाऱ्यांचा आदेश कायम ठे%ला. कामकाजात उपस्पिsत हो-ारे 9श्न अ/े होते; (१) म्युच्युअल इन्शुरन्सच्या नफ्याच्या /मतोलाचा /मा%ेश 'उत्पन्न' या शब्दाच्या व्याख्येत करण्यात आला होता का आश्चि- त/े अ/ल्या/ (२) 9ास्पि\कराच्या राखी% ठे%ीं%र कर ला%ता येईल का? 9वित%ादीच्या /ांगण्या%रून उच्च न्यायालयाकGे /ंदभj देण्यात आला. पर+र स्वरूपाच्या वि%वि%ध वि%मा व्य%हारांतून कंपनीला श्चिमळ-ारा अश्चिधशेर्षां, चुकीचा न3ा भारतीय 9ास्पि\कर कायद्यानु/ार मूल्यमापन योग्य नाही आश्चि- को-त्याही परिरस्पिsतीत करदात्याला राखी% रक्कम %जा करण्याचा अश्चिधकार आहे, अ/े न्यायालयाने म्हटले आहे. मह/ूलने 9मा-पत्रा/ह या न्यायालयात दाद माविगतली. (१) कलम २ (६ क) मध्ये वि%श्चिधमंGळाने भारतीय 9ास्पि\कर कायद्याच्या कलम ३ मधील 'उत्पन्न' या शब्दाच्या अर्थjत आर. ६ अंतगjत नफ्याच्या श्चिशल्लक रकमेचा /मा%ेश करण्याचा +ष्ट हेतू दशjवि%ला आहे आश्चि- त्यानु/ार अ/ा न3ा श्चिशल्लक करपात्र आहे. आयरशायर एम्प्लॉय/j म्युच्युअल इन्शुरन्स अ/ोश्चि/एशन श्चिल. वि%रुद्ध अंतद‡शीय मह/ूल आयुक्त, २७ टी./ी. ३३१- भेद दश्चिशj%ला विनयम ६ अन्वये 'न3ा' म्ह-जे 'करपात्र न3ा' अ/े म्ह-ता ये-ार नाही. विनयम ६ मध्ये वि%मा अधीक्षकांना /ादर केलेल्या खात्यांमध्ये जाहीर केल्या9मा-े 'बॅलन्स ऑ3 9ॉवि3ट' अ/ा उल्लेख आहे. वि%मा अधीक्षकांना करपात्र नफ्याचा /ंबंध न/तो. त्याला वि%मा कायद्यांतगjत नफ्याच्या श्चिशल्लकाचा /ंबंध आहे. त/ेच म्युच्युअल इन्शुरन्स कंपनीच्या गुंत%-ुकीतून % इतर उपक्रमांतून श्चिमळ-ाऱ्या नफ्याचाच /मा%ेश करण्याच्या /ंकुश्ित अर्थjने 'न3ा' या शब्दाचा अर्थाj काढता ये-ार नाही. विनयम ६ 'बॅलन्स ऑ3 9ॉवि3ट बॅलन्स'शी /ंबंश्चिधत आहे. एक /ंश्चिमश्र गोष्ट म्ह-ून. या /ंश्चिमश्र गोष्टीचे वि%च्छेदन कर-े अशक्य आहे. बॉम्बे म्युच्युअल लाइ3 अॅश्युरन्स /ो/ायटी श्चिल. वि%रुद्ध आयकर आयुक्त, बॉम्बे श्चि/टी, २०आय. टी.आर. १८९ पुष्टी केली (२) वि%मा कायद्यात मालमत्तेचे खरे मूल्यमापन आश्चि- वि%मा व्य%/ायाचे खरे "नफ्याचे /मतोल" विनश्चि�त करण्या/ाठी /वि%स्तर तरतुदी केल्या आहेत आश्चि- या पार्श्वjभूमी%र विनयम ६ चा अर्थाj ला%ला पाविहजे . पांड्यान इन्शुरन्स कंपनी श्चिल. मदुराई वि%. आयकर आयुक्त , मद्रा/, [१९६५] १ ए/./ी.आर. ३६७ /ंदश्चिभjत या पार्श्वjभूमी%र आर. ६ ची तपा/-ी कर-े. या विनयमाचा हेतू अ/ा विद/तो की वि%मा अधीक्षकांना /ादर केलेल्या आश्चि- त्यांनी स्वीकारलेल्या खात्यांद्वारे जाहीर केलेल्या नफ्याचा श्चिशल्लक आयकर अश्चिधकाऱ्या%र बंधनकारक अ/ेल, श्चिश%ाय आयकर अश्चिधकारी कायद्याच्या कलम १० मधील तरतुदींनु/ार अनुज्ञेय खचj %गळता इतर खचj %गळण्या/ पात्र अ/तील. नफ्याच्या /मतोलात जो /ाठा जोGला गेला तो खचj नाही, हा पक्षकारांचा /मान आधार होता, उच्च न्यायालयाने 9ास्पि\कराच्या राखी% रकमे%र कर ला%ता ये-ार नाही, अ/े योग्यच ठरवि%ले. विद%ा-ी अपील अश्चिधकार क्षेत्र : १९६४ चे विद%ा-ी अपील क्रमांक २०६ ते २१०. कलकत्ता उच्च न्यायालयाने १९५७ च्या 9ास्पि\कर /ंदभj क्रमांक २४ मध्ये २६ /प्टेंबर १९६१ रोजी विदलेला विनकाल % आदेश यावि%रुद्ध अपील. याश्िकाकत्या0/ाठी अवितरिरक्त /ॉश्चिलश्चि/टर जनरल ग-पती अय्यर आश्चि- आर. एन. /च्चे यांनी बाजू मांGली. 9वित%ादीं/ाठी /ंपत आयंगार, बी. आर. एल. आयंगार, आश्चि- Gी. एन. गु\ा. न्यायालयाचा विन-jय याद्वारे देण्यात आला श्चि/क्री, जे. कलम ६ (A ( (२) अन्वये कलकत्ता उच्च न्यायालयाने भारतीय 9ास्पि\कर कायदा, १९२२ च्या कलमान्वये विदलेल्या 9मा-पत्राद्वारे हे अपील मह/ूल वि%रुद्ध /ंदश्चिभjत केलेल्या दोन 9श्नांची उत्तरे दे-ाऱ्या उच्च न्यायालयाच्या विन-jयावि%रुद्ध विनद‡श्चिशत आहेत. 9श्न अ/े आहेत - Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX, WEST BENGAL, CALCUTTA versus CALCUTTA HOSPITAL AND NURSING HOME BENEFIT... [[1965] 3 S.C.R. 632] (1965) याश्िकाकत्या0/ाठी अवितरिरक्त /ॉश्चिलश्चि/टर जनरल ग-पती अय्यर आश्चि- आर. एन. /च्चे यांनी बाजू मांGली. 9वित%ादीं/ाठी /ंपत आयंगार, बी. आर. एल. आयंगार, आश्चि- Gी. एन. गु\ा. न्यायालयाचा विन-jय याद्वारे देण्यात आला श्चि/क्री, जे. कलम ६ (A ( (२) अन्वये कलकत्ता उच्च न्यायालयाने भारतीय 9ास्पि\कर कायदा, १९२२ च्या कलमान्वये विदलेल्या 9मा-पत्राद्वारे हे अपील मह/ूल वि%रुद्ध /ंदश्चिभjत केलेल्या दोन 9श्नांची उत्तरे दे-ाऱ्या उच्च न्यायालयाच्या विन-jयावि%रुद्ध विनद‡श्चिशत आहेत. 9श्न अ/े आहेत - (१) करदात्या कंपनीला पर+र स्वरूपाच्या वि%वि%ध वि%मा व्य%हारांतून हो-ारा न3ा भारतीय 9ास्पि\कर कायद्यानु/ार मूल्यमापन करण्यायोग्य आहे का, आश्चि- (२) 9श्न क्र. १ चे उत्तर होकारार्थाž अ/ल्या/ %स्तुस्पिsतीनु/ार आश्चि- 9कर-ाच्या परिरस्पिsतीत वि%वि%ध राखी% रक्कम %जा केल्यानंतर करदात्या कंपनीच्या न3ा-तोटा खात्यात उघG झालेल्या नफ्याचा श्चिशल्लक हा भारतीय 9ास्पि\कर कायद्याच्या अनु/ूचीच्या विनयम ६ /ह %ाचलेल्या कलम २ (६ /ी) च्या अर्थ0तगjत करपात्र न3ा अ/ा%ा काय? /ंबंश्चिधत तथ्ये आश्चि- परिरस्पिsती खालील9मा-े आहे: 9वित%ादी. कलकत्ता हॉस्पि+टल अँG नश्चि/0ग होम बेविनवि3ट्स अ/ोश्चि/एशन श्चिलश्चिमटेG, ज्याला नंतर करदाते म्ह-ून /ंबोधले जाते, ही वि%वि%ध वि%मा व्य%/ाय कर-ारी पर+र वि%मा /ंsा आहे. ज्या 9मुख उविdष्टां/ाठी ए/ोश्चि/एनची sापना करण्यात आली ती अशी होती : (१) वि%म्याच्या माध्यमातून वि%मा पुरवि%-े, विकं%ा मदत कर-े या पर+र तत्त्वा%र; रुग्णालयात विन%ा/ आश्चि- उपचारांच्या खचाj/ाठी जगात कोठेही नश्चि/0ग होम आश्चि- /दस्य आश्चि- त्यांच्या%र अ%लंबून अ/लेल्यां/ाठी खाजगी नश्चि/0ग; पुरवि%-े (२) पू%ž नमूद केल्या9मा-े रुग्णालय, %ैद्यकीय, शल्यश्िविकत्सा, नश्चि/0ग % /ंलग्न /े%ा पुरवि%-े, कलकत्ता विकं%ा इतरत्र रुग्णालयांना आधार दे-े % मदत कर-े; अ/े रुग्णालय 9ा\ करताना /भा/दांना विकं%ा त्यांच्या आश्चिश्रतांना रुग्णालय % इतर शुल्क भरण्यापा/ून पू-jप-े विकं%ा अंशतः मुक्त कर-े, या हेतूने तयार करण्यात ये-ाऱ्या विनयम % वि%विनयमांनु/ार पर+र तत्त्वा%र वि%म्याचे आयोजन कर-े, %ैद्यकीय, शस्त्रविक्रया, नश्चि/0ग आश्चि- /ंलग्न /े%ा; त/ेच अशा रुग्णालय, %ैद्यकीय, शस्त्रविक्रया, नश्चि/0ग आश्चि- /ंलग्न /े%ा 9ा\ करताना त्यांनी केलेल्या विकं%ा केलेल्या इतर शुल्कां/ाठी /दस्यांना विकं%ा त्यांच्या आश्चिश्रतांना /ंपू-j विकं%ा अंशत: /%j देयके आश्चि- परत3ेG कर-े. /भा/दांना माश्चि/क ह\ा भरा%ा लागत होता, परंतु 9/ूती %गळता इतर /%j लाभां/ाठी चार मविहन्यांचा 9तीक्षा काला%धी होता, 9/ूती/ाठी 9तीक्षा काला%धी एक %र्षंjचा होता. नोंद-ीच्या पाचव्या कॅलेंGर मविहन्याच्या पविहल्या विद%/ापा/ून (मातृत्वाच्या बाबतीत, तेराव्या मविहन्याच्या) लाभ आश्चि- वि%शेर्षंश्चिधकार उपलब्ध झाले आश्चि- त्यानंतर जोपय0त %गj-ी र्थाकबाकीत नव्हती तोपय0त उपलब्ध होत राविहली. हे अपील मूल्यांकन %र्षांj १९४९-५० ते १९५३-५४ अनुक्रमे 31 विG/ेंबर 1948, 31 विG/ेंबर 1949, 31 विG/ेंबर 1950, 31 विG/ेंबर 1951 आश्चि- 31 विG/ेंबर 1952 रोजी /ंपलेल्या मूल्यांकन %र्षं0शी /ंबंश्चिधत आहेत. खटल्याच्या विन%ेदनात, अपीलीय न्यायाश्चिधकर- करदात्याने ठे%लेल्या विहशेबांचे %-jन अशा 9कारे करते : करदात्याच्या 9काश्चिशत मह/ुली खात्यांमध्ये (१) वि%वि%ध वि%मा व्य%/ाय मह/ूल खाते, (२) न3ा-तोटा खाते आश्चि- (३) न3ा-तोटा वि%विनयोग खाते अ/े तीन %गžकर- होते. वि%वि%ध वि%मा व्य%/ायात मह/ुली खात्यांमध्ये /भा/दांकGून %गj-ी, /भा/दांकGून /कल उत्पन्न आश्चि- अशा रकमेतून /%j/ाधार- राखी% % विकं%ा आकस्पि²क राखी% रक्कम %जा केली जात अ/े. अशा 9कारे तयार केलेला राखी% /ाठा क्रेविGट खाते म्ह-ून ताळेबंदात हस्तांतरिरत केला गेला. भरलेले विकं%ा देय अ/लेले दा%े आश्चि- व्य%sापनाचा खचj या मह/ुली खात्यातून %जा करण्यात आला. वि%वि%ध वि%मा व्य%/ाय मह/ूल खात्याची श्चिशल्लक रक्कम न3ा आश्चि- तोटा खात्यात हस्तांतरिरत करण्यात आली, ज्याच्या क्रेविGट%र आ-खी व्याज जोGले गेले आश्चि- Gेविबटमध्ये करआकार-ी, कजाj%रील व्याज. भवि%ष्य विन%ाjह विनधीतील योगदान आश्चि- घ/र-ीची तरतूद /मावि%ष्ट होती. या खात्याची श्चिशल्लक न3ा-तोटा खाते अ/ल्याने न3ा-तोटा वि%विनयोग खात्यात %गj करण्यात आली. त्यातून एका %र्षंjत ती /ंपली. 31 विG/ेंबर 1949 रोजी आ-खी कपात करण्यात आली. आपत्कालीन राखी% आश्चि- तोटा विकं%ा न3ा यापैकी श्चिशल्लक पुढे नेण्यात आले. Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX, WEST BENGAL, CALCUTTA versus CALCUTTA HOSPITAL AND NURSING HOME BENEFIT... [[1965] 3 S.C.R. 632] (1965) c CIVIL APPELLATE JURISDICTION: Civ~l Appeals Nos. 206 to 210 of 1964. Appeals from the judgment and orders dated September 26, 1961 of the Calcutta High Court in Income-tax Reference No. 24 of 1957. Niren De, Additional Solicitor-General, Ganapathy Iyer and D R. N. Sachthey, for the appellants. Sampat Iyengar, B.R.L. Iyengar and D. N. Gupta, for the res-pondents. The Judgment of the Court was delivued by Sikri, J. These appeals by certificate granted by the High Court of Calcutta under s. 66(A)(2) of the Indian Income Tax Act, 1922, are directed against t:1e judgment of the said High Court answering two questions referred to it against the Revenue. The questions are : E l J) Whether the profit arising to the assessee company from miscellaneous insurance transactions of mutual character was assessable under the Indian Income Tax Act, and F 12) If the answer to question No. (!) is in the affirmative, whether on the facts and in the circumstances of the case the balance of the profits as disclosed in the assessee com-pany's pcofit and loss account after deducting the various reserves should be the taxable profits within the meaning of Section 2(6C) read with Rule 6 of the Schedule of the Indian Income Tax Act. a The relevant facts and circumstances are as follows: The res-pondent. the Calcutta Hospital and Nursing Home Benefits Associa-H tion Lim'ted. hereinafter referred to as the assessee, is a mutual in-surance concern carrying on miscellaneous insurance business. The principal objects for which the Associat;on was established were: (!) By means of insurance on the mutual principle to provide, or help towards provid;ng, anywhere in the world for the expense of accommodation and treatment in hospitals and nursing homes and of private nursing for members and their dependants; A (2) To organise insurance on the mutual principle under Rules and Regulations to be framed for the purpose with the object of providing such hospital, med'cal, surgical, nurs-ing and allied services as before mentioned, of supporting JI and assisting hospitals, in Calcutta or elsewhere; of reliev-ing members or their dependants, in whole or in part fro;n the payment of hospital and other charges while in receipt of such hosp'tal, medical, surg'cal, nursing and allied services; and of reimbursing and repaying to members or their dependants in whole or in part, all payments for O such hospital and other charges wl:ich they may have in-curred or made wh:le in receipt of such hospital, medical, surgical, nursing and allied services. The members were required to pay a monthly premium, but there was a waiting period of four months for all benefits other than maternity, for which the waiting period was one year. Benefits and privileges became available as from the first day of the fifth calen-rlar month of registration (in respect of Maternity the 13th month) and contin_ued to be available thereafter so long as the subscriptions were not m arrear. D These appeals are concerned with the assessment years 1949-50 to 1953-54 and the relevant accounting years ended on December 31, 1948, December 31, 1949, December 31, 1950, December 31, 1951 and December 31, 1952, respectively. E In the statement of the case, the Appellate Tribunal describes the accounts maintained by the assessee thus : F Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX, WEST BENGAL, CALCUTTA versus CALCUTTA HOSPITAL AND NURSING HOME BENEFIT... [[1965] 3 S.C.R. 632] (1965) येथेः (1) अस्पतालोंमेंआवासऔरउपचारकेखर्चकेलिएदुनियामेंकहींभीप्रदानकरनेयाप्रदानकरनेकेलिएपारस्परिकसिद्धांतपरबीमाकेमाध्यमसे[1965] 3 8। सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट औरसदस्योंकेलिएनर्सिंगहोमऔरनिजीनर्सिंग और उनकेआश्रित; (2) नियमोंकेतहतपारस्परिकसिद्धांतपरबीमाकाआयोजनकरना। सहायकऔरसंबद्धसेवाएँ, जैसाकिपहलेउल्लेखकियागयाहैऔरकलकत्तायाकहींऔरअस्पतालोंकीसहायताकरना। पूर्णयाआंशिकरूपसेसदस्ययाउनकेआश्रित प्राप्तिकेदौरानअस्पतालऔरअन्यशुल्कोंकाभुगतान ऐसेअस्पताल, चिकित्सा, शल्यचिकित्सा, नर्सिंगऔरसंबद्ध सेवाएँ; औरसदस्योंकोप्रतिपूर्तिऔरपुनर्भुगतानकरनाया पूर्णयाआंशिकरूपसेउनकेआश्रितोंकेलिएसभीभुगतान ऐसेअस्पतालऔरअन्यशुल्कजोउनकेपासहोसकतेहैं ऐसेअस्पतालकीप्राप्तिकेदौरानदहीयाबनायागया, चिकित्सा, शल्यचिकित्सा, नर्सिंगऔरसंबद्धसेवाएं। सदस्योंकोमासिकप्रीमियमकाभुगतानकरनाआवश्यकथा, लेकिन इसकेअलावाअन्यसभीलाभोंकेलिएचारमहीनेकीप्रतीक्षाअवधिथीआरएनआईटी, जिसकेलिएप्रतीक्षाअवधिएकवर्षथी।लाभऔरपाँचवेंकैलेंडरकेपहलेदिनसेपैरउपलब्धहोगए।पंजीकरणकामहीना(मातृत्वकेसंबंधमें13वांमहीना)तबतकउपलब्धरहनाजारीरखाजबतककिसदस्यताएँईबकायामेंनहींहै।येअपीलेंमूल्यांकनवर्षों1949-50 सेसंबंधितहैं। 953-54 औरदिसंबरकोसमाप्तहोनेवालेप्रासंगिकलेखावर्ष1948, 31 दिसंबर, 1949,31 दिसंबर, 1950,31 दिसंबर, औरक्रमशः31 दिसंबर, 1952। मामलेकेबयानमें, अपीलीयन्यायाधिकरणवर्णनकरताहै निर्धारितीद्वारारखेगएखातेइसप्रकारहैंः "निर्धारितीकेप्रकाशितराजस्वखातोंमेंशामिलहैंतीनवर्गीकरण, अर्थात।(i) विविधबीमाव्यवसायनेसराजस्वखाता, (ii) लाभऔरहानिखाताऔर(iii) लाभऔरहानिविनियोगखाता।विविधमेंबीमाव्यवसायराजस्वखातोंकोशामिलकियागयाथासदस्योंसेस्क्रिप्ट, मेमसेसकलप्रीमियरबर्सऔरऐसीराशियोंसेसामान्यआरक्षितराशिकीकटौतीकीजातीथी।औरयाआकस्मिकताआरक्षित।इसप्रकारकियागयाआरक्षितहस्तांतरणथाक्रेडिटखातोंकेरूपमेंबैलेंसशीटपरलाल।दावेभुगतानयादेयऔरप्रबंधनकेखर्चथेइसराजस्वखातेसेकटौतीकीगई।संतुलनविविधबीमाव्यवसायकाराजस्वखातेकोलाभऔरहानिखातेमेंस्थानांतरितकरदियागयाथाजिसकेऋणमेंनिवेशपरब्याजजोड़ागयाथा।लाभऔरहानिखातेकोलाभमेंस्थानांतरितकरदियागयाथाऔरहानिविनियोगखाता।वहाँसेएकवर्षमेंसी. आई. टी. वी. जी. ए. एल. समाप्तहोगया। एचओएसपी।होमबेनिफिटए. एस. एन. कापोषणकरना।(सीकरी, जे.) 635 31 दिसंबर, 1949 दिसंबर, 1949 , 1949 कोइसकेविरुद्धऔरकटौतीकीगई।आकस्मिकताभंडारऔरशेषयातोहानियालाभआगेबढ़ायागया"।अबहम1949-50 मूल्यांकनकेसंबंधमेंतथ्योंकोनिर्धारितकरसकतेहैं। वर्षोंसे।निर्धारणवर्ष1949-50 केलिएआयकरअधिकारीकराधानकेलिएआरक्षितराशि, रु।1000/-, लाभऔरहानिखातेकेअनुसारशुद्धलाभकेलिए, जिसनेरु।1, 653/-, औरमूल्यह्रासकीकटौतीकरनेकेबाद, उन्होंनेकुलकाआकलनकियारु. मेंआतेहैं।2, 651/-।अपीलपर, अपीलीयसहायकआयुक्तनेआयकरअधिकारीकेआदेशकोबरकराररखा।फॉलोकरेंबॉम्बेउच्चन्यायालयकानिर्णयएस्योरेंससोसाइटीलिमिटेड, v. आयकरआयुक्त, बॉम्बेसिटी, (1) उन्होंनेमानाकिआयआयकरकेलिएआकलनयोग्यथीऔरकिआयकरअधिनियमकीअनुसूचीकेनियम6 केतहतयहथाआयकरअधिकारीकेलिएआरक्षितराशिकोजोड़नेकीअनुमतिलाभऔरहानिखातेमेंप्रकटआय।आगेकीअपीलपर,अपीलीयन्यायाधिकरणकोयहअभिनिर्धारितकरनेमेंकोईकठिनाईनहींमिली।2 (6 सी)आयकरअधिनियमकीअपनीसहीव्याख्याकेअनुसार,पारस्परिकआयकीकिसीभीबीमाकंपनीकीआययालाभराशिऔरउक्तलाभकोलाभकासंतुलनमानाजाएगा।वार्षिकखातोंद्वाराप्रकटकियागया।रिजर्वकेबारेमें, ट्रिब्यूनालनेअभिनिर्धारितकियाकिआरक्षितकेलिएप्रावधानएकव्नहींथानिर्धारितीकंपनीद्वाराक्रममेंप्रकटकिएगएलाभोंमेंसेलीगईराशिआरकेअर्थकेभीतरलाभपरपहुंचनेकेलिए।6, औरआयकरअधिकारीकोआरक्षितराशिकोवापसजोड़नेकाअधिकारथा।उच्चन्यायालयनेकहाकिअधिशेष, गलतलाभ, उत्पन्नहोताहै बॉम्बेम्यूचुअललाइफमें -विविधबीमालेनदेनसेनिर्धारितीकंपनीको लाइफएस्योरेंससोसाइटीलिमिटेडबनामआयकरआयुक्त, बॉम्बेसिटी(1) इसआधारपरकिबॉम्बेकानिर्णयएकजीवनथा बीमानिर्णयऔरहालांकियहएकपारस्परिकजीवनबीमाथा समाज, फिरभीअलगऔरविशेषनियमजीवनमेंलागूहोतेहैंसुरेंसऔरवेनियमजिनकेसाथबॉम्बेकानिर्णयथा नियम2 और3 थेजोपारस्परिकबीमापरलागूनहींहोतेथे।जीवनकेअलावा।भेदकादूसराबिंंदु,केअनुसार उच्चन्यायालय, निर्धारितीकेउद्देश्योंकेज्ञापनऔरसंघकेलेखोंमेंबहुतविशिष्टखंडथा। धारा2 (6 सी) मेंसुसंगतसमयपर'आय' कोशामिलकरनेकेलिएपरिभाषितकियागयाहै। .. पारस्परिकद्वाराकिएगएबीमाकेकिसीभीव्यवसायकालाभ नियम9 केअनुसारसंगणितबीमासंघ अनुसूची"।हमउल्लेखकरसकतेहैंकिएकऔरएस।2 (6 सी) को1955 केअधिनियमXV द्वाराप्रतिस्थापितकियागयाथा, औरइसअधिनियमद्वाराप्रतिस्थापितशब्दोंको (1) 20 I.T.R.189। 636 [1965] सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट उपखंड(vii) "बीमाकेकिसीभीव्यवसायकालाभऔरलाभ" है। एकपारस्परिकबीमासंघयाएकसहकारीद्वाराचलायाजाताहै समाजनेअनुसूचीमेंनियम9 केअनुसारगणनाकी।लेकिन Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX, WEST BENGAL, CALCUTTA versus CALCUTTA HOSPITAL AND NURSING HOME BENEFIT... [[1965] 3 S.C.R. 632] (1965) ਸੰਪਤ lyengar , BRL ਅਯੰਗਰ ਅਤੇ DN ਗੁਪਤਾ, ਉੱਤਰਦਾਤਾਵਾਂ ਲਈ। ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਸੀਕਰੀ, ਜੇ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਭਾਰਤੀ ਆਮਦਨ ਕਰ ਐਕਟ,1922 ਦੀ ਧਾਰਾ 66 (ਏ ) ( 2) ਦੇ ਤਹਿਤ ਕਲਕੱਤਾ ਦੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਅਪੀਲਾਂ, ਉਕਤ ਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਹਨ।ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਦੋ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਿਆਂ ਇਸ ਨੂੰ ਰੈਵੇਨਿਊ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਰੈਫਰ ਕੀਤਾ। ਸਵਾਲਹਨ: (1) ਕੀ ਆਪਸੀ ਚਰਿੱਤਰ ਦੇ ਫੁਟਕਲ ਬੀਮਾ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਤੋਂ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲਾਮੁਨਾਫਾ ਭਾਰਤੀ ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਮੁਲਾਂਕਣਯੋਗ ਸੀ, ਅਤੇ (2) ਜੇਕਰ ਸਵਾਲ ਨੰਬਰ (1) ਦਾ ਜਵਾਬ ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਕੀ ਤੱਥਾਂ ਅਤੇ ਕੇਸ ਦੀਆਂਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਲਾਭ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਿਜ਼ਰਵਦੀ ਕਟੌਤੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਦੀ ਬਕਾਇਆ ਰਕਮ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇੰਡੀਅਨ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ ਦੀ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੇ ਨਿਯਮ 6 ਦੇ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੀ ਗਈ ਧਾਰਾ2(6C) ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਟੈਕਸਯੋਗ ਲਾਭ ਹੋਣ। ਸੰਬੰਧਿਤ ਤੱਥ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ: ਉੱਤਰਦਾਤਾ। ਕਲਕੱਤਾ ਹਸਪਤਾਲਅਤੇ ਨਰਸਿੰਗ ਹੋਮ ਬੈਨੀਫਿਟਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਲਿਮਿਟੇਡ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਲਾਂਕਣ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫੁਟਕਲ ਬੀਮਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਆਪਸੀ ਬੀਮਾ ਚਿੰਤਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਸਤੂਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂਲਈ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ: (1) ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਅਤੇ ਨਰਸਿੰਗ ਹੋਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂਦੇ ਆਸ਼ਰਿਤਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਨਰਸਿੰਗ ਦੇ ਖਰਚੇ ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਵੀ, ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਜਾਂਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਸੀ ਸਿਧਾਂਤ 'ਤੇ ਬੀਮੇ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ; (2) ਕਲਕੱਤਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਸਪਤਾਲ, ਮੈਡੀਕਲ, ਸਰਜੀਕਲ, ਨਰਸਿੰਗ ਅਤੇ ਸਹਾਇਕ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਬਣਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਪਸੀ ਸਿਧਾਂਤ 'ਤੇਬੀਮੇ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨਾ। ; ਅਜਿਹੇ ਹਸਪਤਾਲ, ਮੈਡੀਕਲ, ਸਰਜੀਕਲ, ਨਰਸਿੰਗ ਅਤੇ ਸਹਾਇਕਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੌਰਾਨ ਹਸਪਤਾਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖਰਚਿਆਂ ਦੇ ਭੁਗਤਾਨ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਂ ਕੁਝਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਜਾਂ ਫਿਰ ਨਿਰਭਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦਾ; ਅਤੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂਦੇ ਆਸ਼ਰਿਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਜਾਂ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਦਾਇਗੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮੁੜ-ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਲਈ,ਅਜਿਹੇ ਹਸਪਤਾਲ ਲਈ ਸਾਰੇ ਭੁਗਤਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖਰਚੇ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਹਸਪਤਾਲ,ਮੈਡੀਕਲ, ਸਰਜੀਕਲ, ਨਰਸਿੰਗ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਿੱਚ ਲਏ ਜਾਂ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਬੈਂਚ ਲਈ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਦੀ ਮਿਆਦ ਸੀ , ਜਿਸ ਲਈ ਉਡੀਕ ਸਮਾਂ ਇੱਕਸਾਲ ਸੀ। ਲਾਭ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼-ਅਧਿਕਾਰ ਪੰਜਵੇਂ ਕੈਲੰਡਰ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਦਿਨ (13 ਵੇਂ ਮਹੀਨੇਜਣੇਪੇ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ) ਤੋਂ ਉਪਲਬਧ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਉਪਲਬਧ ਹੁੰਦੇ ਰਹੇਜਦੋਂ ਤੱਕ ਗਾਹਕੀ ਬਕਾਏ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਇਹ ਅਪੀਲਾਂ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1949-50 ਤੋਂ 1953-54 ਅਤੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 31 ਦਸੰਬਰ,1948, ਦਸੰਬਰ 31, 1949, 31 ਦਸੰਬਰ, 1950, 31 ਦਸੰਬਰ, 1951 ਅਤੇ 31 ਦਸੰਬਰ,1952 ਨੂੰ ਖਤਮ ਹੋਏ ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖਾ ਸਾਲਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ। ਕੇਸ ਦੇ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਅਪੀਲੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖੇ ਗਏ ਖਾਤਿਆਂ ਦਾਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ: "ਮੁਲਾਂਕਣ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਮਾਲੀਆ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਰਗੀਕਰਣ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ(i) ਫੁਟਕਲ ਬੀਮਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਮਾਲੀਆ ਖਾਤਾ, (ii) ਲਾਭ ਅਤੇ 'ਨੁਕਸਾਨ ਖਾਤਾ ਅਤੇ (iii) ਲਾਭਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨਿਯੋਜਨ ਖਾਤਾ। ਫੁਟਕਲ ਬੀਮਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਮਾਲੀਆ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚਸਬਸਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ । ਮੈਂਬਰਾਂ, ਮੈਂਬਰਾਂ ਤੋਂ ਕੁੱਲ ਪ੍ਰੀਮੀਆ ਅਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਰਕਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂਜਨਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਅਤੇ ਜਾਂ ਅਚਨਚੇਤ ਰਿਜ਼ਰਵ ਕੱਟੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣਾਏ ਗਏ ਰਿਜ਼ਰਵ ਨੂੰ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਖਾਤਿਆਂ ਵਜੋਂ ਬੈਲੇਂਸ ਸ਼ੀਟ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਦਾਅਵਿਆਂ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਜਾਂਭੁਗਤਾਨ ਯੋਗ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੇ ਖਰਚੇ ਇਸ ਮਾਲ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਟੇ ਗਏ ਸਨ। ਫੁਟਕਲ ਬੀਮਾਕਾਰੋਬਾਰੀ ਮਾਲੀਆ ਖਾਤੇ ਦਾ ਬਕਾਇਆ ਲਾਭ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਹੋਰ ਵਿਆਜ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਡੈਬਿਟ ਵਿੱਚ ਟੈਕਸ,ਕਰਜ਼ੇ 'ਤੇ ਵਿਆਜ, ਪ੍ਰਾਵੀਡੈਂਟ ਫੰਡ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਅਤੇ ਘਾਟਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਇਸ ਖਾਤੇ ਦਾਬਕਾਇਆ ਲਾਭ-ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਲਾਭ ਅਤੇ ਟਾਸ ਵਿਨਿਯੋਜਨਖਾਤੇ ਵਿੱਚ . ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 635 31 ਦਸੰਬਰ, 1949 ਨੂੰ ਖਤਮ ਹੋਏ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ,ਅਚਨਚੇਤ ਰਿਜ਼ਰਵ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੋਰ ਕਟੌਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਬਕਾਇਆ ਜਾਂ ਤਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਜਾਂ ਲਾਭਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ।" Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX, WEST BENGAL, CALCUTTA versus CALCUTTA HOSPITAL AND NURSING HOME BENEFIT... [[1965] 3 S.C.R. 632] (1965) ٰ وجاب آرگنئ، یب آر الی آرگنئ اور ڈی انی اتپگنہاگن یک رطف ےس مس ٰاشلم ںیہ۔ رکیسی ، اسایٰجسٹ دعاتل اک ہلصیفٰ 2( )Aٰ ٰ(ٰا کلک اہیئ وکرٹ) ےک ٰ یک دہعف66ی امکن سکیٹٰ اٹکی1922ٰ یک اجبن ےس د ئگ ہی اںیلیپ ذموکرہ اہیئ وکرٹ ےک اسئگ رسٹیکفیٹ ےک ذرےعی د ےلصیف ےک الخف ںیہ سج ںیم ر ولت ہیگ اھت۔ وسساولں اک وجاب د ان ےک الخف د (1ٰ ) ایک ابیمہ ونتیع ےک رفتمق ہمیب نیلٰ دنی ےس سکیٹ نہاگن ینپمک وکاحلص وہےن واےل انمعف اک ہنیمخت دنہواتسین امکن سکیٹ اٹکی ےک تحت اگلای اج اتکس ہ، اور (2ٰ ) اہ یم ہ، ایک اقحقئ اور اعمےلم ےک احالت ںیم( :) ارگ وسال ربمن1ٰ ںیم اظرہاھکہتٰ ٰ فلتخم ذاخرئ وک اکےنٹ ےک دعب سکیٹ نہہ ینپمک ےک انمعف اور اصقنن ےکٰ ا دہعفٰ 2ٰ ٰ ےک اسھتاقدئہٰ 6ٰ ی امکن سکیٹ اٹکی ےک ڈیشول ےکاقبای اجتٰ ٰ رکدہ انمعف اک6C(ٰ) ےک ینعم ےک ادنر اقلب سکیٹ انمعف وہان اچےئہ۔ سٰ ہقلعتم اقحقئ اور احالت درج ذ ںنہہ، تکلک اہلٹپس اڈنی گہ: وجاب ٰ سنہاگٰ ن ےک وط پ اجان اجات ہ، رفتمقڈٹیمل، ےسج دعب ںیم سکیٹ انمجن[ب ی ن ی فن ]وہم ٰ ہ۔ نج امہ اقمدص ےک ےئلینپمک ٰ ہمیب ےک اکروابر وک الچےن وایل اکی ابیمہ اوشنرسنی ےھت انمجنٰ:اقمئ یک یئگ یھت و (1ٰ ) اتپسہولں اور گبممان اور ان ےک زریس وہزم ںیم راہشئ اور العج او بممان اور ان ےک زریس وہزم ںیم راہشئ اور العج او س وہزم ںیم راہشئ اور العج او (1ٰ ) اتپسہولں اور گبممان اور ان ےک زریس وہزم ںیم راہشئ اور العج او بممان اور ان ےک زریس وہزم ںیم راہشئ اور العج او س وہزم ںیم راہشئ اور العج او ٰ افکتل ارفاد ےک ےئل یجن گجت ےک ےئل داین ںیم ںیہک یھب رفامہ رکےن ایس ےک ارخرفامہ رکےن ےک ےئل ابیمہ اوصل رپ اوشنرسن ےک ذرےعی؛ (2ٰ ےئل اس دصقم ےکامحی اور دمد ےکٰ ٰ ) تکلک ای درگی وہگجں رپ تپسولں یکٰ ےئل وعض رکدہ وقادع متہم رکان سج اک دصقمضاطب ےک تحت ابیمہ اوصل رپ اوشنرسن اک ٰ ےلہپ ایبن رکدہ س اور ہقلعتم دخامت رفامہ رکان ہ۔ استپسولں، یبط، رسلکیج، گٰ رطح ےک صیل ےک دوران ربممان ایس اور ہقلعتم دخامت یک تپسل، یبط، رسلکیج، گٰ ان ےک زری افکتل ارفاد وک پجت یک ادایگیئ ےس لمکم ای زجوی وط تپسل اور درگی ارخ افرغ رکان؛ اور اس رطح ےک جت وج اوہنںیگیئں اور درگی ارختپسل ےک ےئل امتم ادٰ ےن اس رطح ےک صیل ےک دورانس اور ہقلعتم دخامت یک تپسل، یبط، رسلکیج، گ ٰ ےیک وہں ےگ ای اداٰ ےیک وہں ےگ، اراکن ای ان ےک زری افکتل ارفاد لمپم ای زجوی وط ٰادا رکان۔ ٰ وک ام ن رپمیمی ادا رکان وہات اھت، نکیل زیگچ ےک العوہ درگی امتم وفادئ ےکارانیکٰ ٰ ےیل اچر امہ اک عتمظتنر یک دمت اکی اسل یھت۔ وفادئ او ظتنر اھت، سج ےک ےیل ٰ و ےنہم ےک ےلسلس ںیم) ےسٰ ےک اپوچنںیٰ ڈنلیکر ےنیہم ےک ےلہپ دن (زیگچ ےک13ادنراجٰ م ںیہن یھت۔ ٰاقب ںدنچہٰ دایتسب وہےئگ اور اس ےک دعب یھب دایتسب رہ بج کت--5450ٰ کت اور ہقلعتم کؤگنٹن اسولں ےسٰ سے1953ٰ ہی اںیلیپ194931ٰ ،195031ٰ ،31ٰ ،ٰ دربمسٰ ،ٰ ،دربمس1949ٰ ،دربمس1948ٰ قلعتم ںیہ وج ابرتلبیت31 اور31ٰوک متخ وہےئ ےھت۔ ٰ ،دربمس1952 ،دربمس1951ٰ ےک ایبن ںیم انہاگن یک اجبن ےس رےھک ےئگ رٹوبیلن سکیٹ ی لٹ[ب]دقمےمٰ :کؤسٹن یک واضتح اس رطح رکات ہ ن "ٰ ،سکیٹ کؤسٹن ںیم نیت درہج دنبایں اشلم ںیہنہاگن ےک اشعئ دشہ ر ون کؤٹن اور3ٰ )( ) انمعف اور اصقنن کؤٹن2ٰ ) رفتمق( ،اوشنرسن زبسن ر و( یعنی1ٰ ۔ رفتمق اوشنرسن زبسن ر وکؤسٹن ںیمنی کؤٹنٰ صتخص اکٰ ٰ انمعف اور اصقننٰ اور اس رطح یک رمق ںیم ےس رنجل رزیرو اور ایاکٰ دنچہٰ، ربمموں ےس ومجمیع رپمیمی ٰ ربمموںاگنہیم رزیرو یک وٹکیت اشلم یھت۔ اس رطٰ ےکؤسٹن ےک وطرک رکڈیٹ گ رزیر ح انبٰ ٹیش ںیم لقتنم ایک ایگ اھت۔ ادا رکدہ ای اقلب ادایگیئ دوعے اور ظتنہیم ےکاقبای اجتٰ ٰ پرن ٰ ارخکؤٹننی کؤٹن ےس اکےٹ ےئگ ےھت۔ رفتمق اوشنرسن زبسن ر وجت اس ر وکؤٹن ںیم لقتنم ایکٰ ایگ اھت سج ےک رکڈیٹ ںیم رسامہیٰانمعف اور اصقنن ےک اقبای اجت ٰ اکٰ ڈف ںیم رقضم سکیٹ یک رفایمہ ، رپووڈی ںاکری رپ زمدی وسد اشلم ایک ایگ اھت اور ڈٰ عفن و اصقنن اکٰ اقبایاقبای اجتٰ ٰ یکؤٹن اکک اشلم یھت۔ اس یک رشاتک رپ وسد اور دقر ٰ اس ےکگ۔ٰ کؤٹنٰ ںیم لقتنم رک د ااجتٰ وہےن یک وہج ےس عفن و اصقنن ےک ےنیمخت واےل ٰ وک متخ وہےن واےل اکی اسل ںیم اگنہیم رزیرو رپ زمدی وٹکیت یک یئگٰ دربمس1949ٰ بعد31گ۔" اور ہیقب اصقنن ای انمعف وک آےگ ڑباھ ا50ٰ-ٰ ےک اجزئ س ںیہ۔ درگیک ابرے ںیم اقحقئ ایبن ےتٰ اب مہ1949یصیخشت اسولں ےک ابرے ںیم اقحقئ ایبن رکٰ ےن یک رضورت ںیہن ہ. امکن سکیٹ آرسیف50ٰ-ٰ ےک ےئل سکیٹ ےک رزیر ک عفن اور اصقنن یک یتنگ ےک اسحبیمخت اسل1949ٰ ہ-ٰ ٰ /-ٰ ٰ/ٰ روےپ اک انمعفضہف ایک ، سج ےن1،653ٰ روےپ اک ٰ ےس اخصل انمعف ںیم1000 Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX, WEST BENGAL, CALCUTTA versus CALCUTTA HOSPITAL AND NURSING HOME BENEFIT... [[1965] 3 S.C.R. 632] (1965) -ٰ ٰ /ٰ روےپ اگلای۔ٰ اظرہ ایک ، اور دقر ںیم وٹکیت ےک دعب ، اس ےن لک آدمین اک ہنیمخت2،651 اٹنٹسس رنشمک ےن امکن سکیٹ ارسف ٰ یئبمبٰ ویملچٰ مح وک ربرقار راھک۔ی ٹ[ل] ی [ب]الیپ رپ اٰ الفئ اوشیرسن وساسیٹئ ڈٹیمل ںیمٰ یئبمبٰ اہیئ وکرٹ ےک ےلصیف ےک دعب ، اقمبہلب امکن سکیٹٰ اور امکن سکیٹ اٹکی) اوہنں ےن اہک ہک آدمین امکن سکیٹ ےک اقلب ہٰ [1]( ، رنشمک ، یئبمب یٹس ےک تحت امکن سکیٹ ارسف ےک ےئل ہی اجزئ ک وہ انمعف اوراقدئہٰ 6ٰ ٰ ےک ڈیشول ےک ی لٹ[ب]کؤٹن ںیم اظرہ رکدہ آدمین ںیم ذاخرئ اشلم رکے۔ زمدی الیپ رپ ااصقنن ےک ٰ ) اس6Cرٹوبیلن وک ہی ےنہک ںیم وکیئ لکشم شیپ ںیہن آیئ ہک امکن سکیٹ ا2ٰ (ک دہعفٰ یکٰ یپمک یک آدمین ای انمعف وکحیحص رشتحی ےک اطمقب ابیمہ نیقی داہین یک یسک یھب اوشنراقبای اجتٰ ٰ اشلم رکیت ہ اور ذموکرہ انمعف وک اسالہن اھکوتں ےک ذرہعی اظرہ رکدہ انمعف اکٰ اھجمس اجےئ اگ۔ رزیرو ےک ابرے ںیم رٹوبیلن ےن اہک ہک رزیرو یک قش سکیٹ نہہ ینپمک یکٰ اور آدمین ےکرطف ےسٰ اظرہ رکدہ انمعف ںیم ےس وٹکیت اک رخچ ںیہن ہ اتہک اقدعہ6ٰ ٰ ینعم ےک ادنر انمعف احلص ایک اجےکس۔سکیٹ ارسف رزیر ک واسپ اشلم رکےن اک قح داراھت۔ نہاگنکیٹ اہیئ وکرٹ ےن اہک ہک ابیمہ ونتیع ےک رفتمق ہمیب نیل دنی ل لپٰ طلغ انمعف دنہواتسین امکن سکیٹ اٹکی ےک تحت اقلبٰ ،ینپمک وک احلص وہےن وٰ صیخشت ںیہن ہ اور یسک یھب وصرت ںیم، سکیٹ نہہ رزیرو ںیم وٹکیت اک دقحار ہ۔ اہیئٰ وکرٹ ےنٰ یئبمبٰ ویملچ الفئ اوشیرسن وساسیٹئ ڈٹیمل اقمبہلب امکن سکیٹ رنشمک، یئبمب یٹس1(ٰ ہلصیف اکی الفئ اوشنرسن اک ہلصیف اھت اور ارگہچ ہی) وک اس اینبد رپ اتممز ایک ہک یئبمب اکٰ ٰ اکی ابیمہ الفئ اوشنرسن وساسیٹئ یھت، رھپ یھب الفئ اوشنرسن رپ فلتخم اور وصخیصٰ اور3ٰ ٰ تھےٰ وقادع الوگ وہےت ںیہ اور نج وقانین ےک اسھت یئبمب اک ہلصیف قلعتم اھت وہ وقادع2ٰ رفقٰ اکوج زدنیگ ےک العوہ ابیمہ اوشنرسن رپ الوگ ںیہنٰ وہےت ےھت۔ اہیئ وکرٹ ےک اطمقبٰ دورسا ہتکن سکیٹ نہاگن ےک اقمدص اور آرزلکیٹ یک ایدداتش ںیم تہب یہ وصخمصٰںیقش ںیھت۔ 6Cٰ ) ےن ہقلعتم وتق رپ 'آدمین' یک واضتح یک سج ںیم .. ویملچدہعفٰ 2ٰ (ٰ اکروابر اک انمعف اجےن واےل اوشنرسن ےک یسک یھبٰ جنم دی [ ے]ےک ذرہعی ٰ اوشنرسنٰانمجنس ںیہ،ٰ دہعفٰ 2ٰ ٰ ڈیشول ںیم اقدعہ9ٰ ےک اطمقب امشر ایک اجات ہ۔ "مہ اکی اور اک ذرک ےتٰٰ،6C(ٰ ) ںیم اس( ےن ےل یل یھت، اور ذیلی قشviiٰ اسل1955ٰ ) یک ہگج اٹکیXVانمجنٰ ای وکآرپوٹی وساسیٹئ ےکٰ اٹکی ےک ذرہعی دبتلی رکدہ فلظ "ویملچ اوشنرسن ک اجٰ ےن واےل اوشنرسن ےک یسک یھب اکروابر ےک انمعف اور وفادئ ںیہ وج ڈیشولذر ےٰ نکیل اہجں کت اوشنرسن ےک اکروابر وکٰ ںیم اقدعہ9ٰ ےک اطمقب امشر ےیک اجےت ںیہ۔"ٰ انمجنٰ اک قلعت ہ وت زابن یک دبتیلی رپ ھچک یھب ںیہن وہاتجنم دےنی وایل ابیمہ اوشنرسنٰاس رطح ڑپاتھ ہ ہ۔ ڈیشول اک اقدعہٰ 9 "9 . ہی وقادع ابیمہ اوشنرسنٰانمجنٰ ےک ذرہعی الچےئ اجےن واےل اوشنرسن ےکٰ"یسک یھب اکروابر ےک انمعف ےک ےنیمخت رپ الوگ وہےت ںیہ ٰ:سج ےس امہرا قلعت ہ وہ اس رطح ہ ٰ اقدعہ ربمن6ٰ عفنٰ اور انمعف وک ٰ "الفئ اوشنرسن ےک العوہ اوشنرسن ےک یسک یھب اکروابر ےکٰ اھجمس اجےئ اگ ، سج یک اکایپںاقبای اجتٰ ٰ ےک ذرہعی اظرہ رکدہ انمعف اکاھکوتںٰ ٰ اسالہنٰ رکےن ےک دعب رپسڈنٹنٹن آفاقبای اجتٰ ٰ اشلم وکٰ ٰ ےک تحت اسٰ ، اوشنرسن اٹکی1938ٰ یک داعفت ےک تحتٰ اوشنرسن وک شیپ رکان رضوری ہ اتہک اس اٹکی یک دہعف10جت ےک العوہ یسک یھب دورسے اٰ رخجت وک اس ےس اخرج ایک اجےکس۔ یسک اکروابرارخٰ ےک انمعف اور وفادئ وک ویپمکگنٹ رکےن ںیم رسامہی اکر صیل رپ انمعف اور اصقنن اورک ٰ یضےف ےس اٹمن اجےئ اگ اسیج ہک الفئ اوشنرسنک اور دقر ںیم ک دقر رسامہی اکر ۔" ےک اکروابر ےک ےئل اقدعہ3 ںیم رفامہ ایک ایگ ہ Case: COMMISSIONER OF INCOME-TAX, WEST BENGAL, CALCUTTA versus CALCUTTA HOSPITAL AND NURSING HOME BENEFIT... [[1965] 3 S.C.R. 632] (1965) ਅਸੀਂ ਹੁਣ 1949-50 ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਬਾਰੇ ਤੱਥਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਹੋਰਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲਾਂ ਬਾਰੇ ਤੱਥਾਂ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1949-50 ਲਈਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅਫਸਰ ਨੇ ਲਾਭ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਖਾਤੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ੁੱਧ ਲਾਭ ਵਿੱਚ ਟੈਕਸੇਸ਼ਨ ਲਈਰਿਜ਼ਰਵ, ਰੁਪਏ 1000/- ਜੋੜਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਰੁਪਏ ਦਾ ਲਾਭ ਦਿਖਾਇਆ। 1,653/-, ਅਤੇ ਘਾਟਾਘਟਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਕੁੱਲ ਆਮਦਨ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਰੁਪਏ 2,651/- ਕੀਤਾ। ਅਪੀਲ 'ਤੇਅਪੀਲੀ ਸਹਾਇਕ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੇ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ। ਬੰਬੇਮਿਊਚਲ ਲਾਈਫ ਅਸ਼ੋਰੈਂਸ ਸੋਸਾਇਟੀ ਲਿਮਟਿਡ ਬਨਾਮ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਕਮਿਸ਼ਨਰ, ਬੰਬੇ ਸਿਟੀ(1) ਵਿੱਚ ਬੰਬਈ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਮਦਨ ਆਮਦਨ ਟੈਕਸਲਈ ਮੁਲਾਂਕਣਯੋਗ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ਐਕਟ ਦੀ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੇ ਨਿਯਮ 6 ਦੇ ਤਹਿਤਸੀ। ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਲਾਭ ਅਤੇ ਘਾਟੇ ਦੇ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਆਮਦਨ ਵਿੱਚਰਿਜ਼ਰਵ ਜੋੜਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਸੀ। ਅਗਲੀ ਅਪੀਲ 'ਤੇ, ਅਪੀਲੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੂੰ ਆਮਦਨ ਟੈਕਸਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 2(6C) ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਸਹੀ ਵਿਆਖਿਆ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮੁਸ਼ਕਲਨਹੀਂ ਆਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਪਸੀ ਭਰੋਸਾ ਵਾਲੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਆਮਦਨ ਜਾਂ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਅਤੇ ਉਕਤ ਮੁਨਾਫੇ ਨੂੰ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਸਾਲਾਨਾ ਖਾਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੇ ਲਾਭਾਂਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਹੋਣਾ। ਰਿਜ਼ਰਵ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਿਜ਼ਰਵ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਿਯਮ6 ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮੁਨਾਫੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੇ ਮੁਨਾਫ਼ੇਵਿੱਚੋਂ ਕਟੌਤੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਖਰਚਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਅਤੇ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਦਾਅਧਿਕਾਰ ਸੀ। ਰਿਜ਼ਰਵ ਵਾਪਸ. ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਆਪਸੀ ਚਰਿੱਤਰ ਦੇ ਫੁਟਕਲ ਬੀਮਾ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਵਾਧੂ, ਗਲਤ ਲਾਭ, ਭਾਰਤੀ ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਮੁਲਾਂਕਣਯੋਗਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਮੁਲਾਂਕਣ ਰਿਜ਼ਰਵ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਸੀ।ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਬੰਬੇ ਮਿਉਚੁਅਲ ਲਾਈਫ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਸੋਸਾਇਟੀ, ਲਿਮਟਿਡ ਬਨਾਮ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸਕਮਿਸ਼ਨਰ, ਬੰਬੇ ਸਿਟੀ ( 1) ਨੂੰ ਇਸ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਵੱਖਰਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਬੰਬੇ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਇੱਕ ਜੀਵਨਬੀਮਾ ਫੈਸਲਾ ਸੀ ਅਤੇ ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਆਪਸੀ ਜੀਵਨ ਬੀਮਾ ਸੁਸਾਇਟੀ ਸੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਵੱਖਰੇਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਜੀਵਨ ਬੀਮੇ ਲਈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਬੰਬਈ ਦਾਫੈਸਲਾ ਸਬੰਧਤ ਸੀ ਉਹ ਨਿਯਮ 2 ਅਤੇ 3 ਸਨ ਜੋ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਆਪਸੀ ਬੀਮੇ 'ਤੇ ਲਾਗੂਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅੰਤਰ ਦਾ ਦੂਜਾ ਬਿੰਦੂ, ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੇ ਮੈਮੋਰੰਡਮ ਅਤੇਆਰਟੀਕਲ ਆਫ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਲੱਖਣ ਧਾਰਾਵਾਂ ਸਨ। ਸੈਕਸ਼ਨ 2(6C) ਅਨੁਸਾਰੀ ਸਮੇਂ 'ਤੇ 'ਆਮਦਨ' ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾਗਿਆ ਹੈ "..... ਅਨੁਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮ 9 ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਗਣਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਆਪਸੀ ਬੀਮਾਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਬੀਮੇ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ।" ਅਸੀਂ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ 1955 ਦੇ ਐਕਟ 15 ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਐਸ. 2(6C) ਨੂੰ ਬਦਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ,ਅਤੇ ਇਸ ਐਕਟ ਦੁਆਰਾ ਬਦਲਿਆ ਗਿਆ ਸ਼ਬਦ ਉਪ-ਧਾਰਾ (7) "ਅਨੁਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮ 9 ਦੇਅਨੁਸਾਰ ਗਣਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਆਪਸੀ ਬੀਮਾ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਜਾਂ ਸਹਿਕਾਰੀ ਸਭਾਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਬੀਮੇ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦਾ ਮੁਨਾਫਾ ਅਤੇ ਲਾਭ ਹੈ।" ਪਰ ਕੁਝ ਵੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀ