Garden Silk Weaving Factory, Surat v. Commissioner Of Income Tax, Gujarat, Ahmedabad

Case: GARDEN SILK WEAVING FACTORY, SURAT versus COMMISSIONER OF INCOME TAX, GUJARAT, AHMEDABAD [[1991] 1 S.C.R. 909] (1991) गॉर्डनसिल्कनेफैक्टरी, सुराटकोखोदिया वी. आयकरआयुक्त, गुजरात, अहमदाबाद 22 मार्च, 1991 [ एस. रंगनाथनऔरके. रामास्वामी, जेजे] आयकरअधिनियम, 1961-धारा32 (2), 72 (2)-"मूल्यह्रास" काअर्थ-अवशोषितहानिऔरअवशोषितमूल्यह्रास -रेन्सऑफआगेबढ़ेंऔरबिनाअवशोषितमूल्यह्राससिद्धांतऔरइसकेअंतरकोनिर्धारितकरें। आयकरअधिनियम, 1961-धारा72 (2), 32 (2), 35-पंजीकृतफर्मकेमूल्यांकनमेंसंगणित-अवशोषितमूल्यह्रासआगेबढ़ें -केसंकेतितविकल्प। -आयकरअधिनियम, 1961-धारा32 (2)-पंजीकृतफर्मकेभागीदारोंकोआवंटितगैरअवशोषित-मूल्यह्रासफर्मचाहेवहलेजानेकाहकदारहो। मूल्यह्रासकोआगेबढ़ाएँऔरबंदकरदें। ---आयकरअधिनियम, 1961-धारा32 (2) कानिर्माणऔरउद्देश्यनिर्धारितीपंजीकृतफर्मकोआगेबढ़ानेकेलिएउठाएजानेवालेकदमक्रमिकमूल्यांकनवर्षोंकेलिएअवशोषितमूल्यह्रास, इंगितकियागया। आयकरअधिनियम, 1922-धारा10 (2) (वि. बि.), परंतुक(1953 मेंयथासंशोधित)-काप्रभावऔरअनुप्रयोग। 1968-69 केनिर्धारणवर्षकेलिए, निर्धारितीअपीलार्थी, एकपंजीकृतफर्म, नेरु. 3,94,483 कीकुलआयऔरएकपरंतुकलौटाया। राष्ट्रीयमूल्यांकनकियागया। इसकेबाद, आयकरअधिकारीनेपायाकिउक्तनिर्धारणवर्षकेलिए, निर्धारितीनेकुल82,056 कीआयअर्जितकीथीऔरउसमेंसेतीनअंकोंकीकटौतीकीथी।, ( (i) अवशोषितमूल्यह्रासः रु. 1,59,181; (ii) बिनाअवशोषितविकासछूटःरु. 2,79,150 और(iii) बिनाअवशोषितव्यावसायिकनुकसानःरु. 3,49,242, कुलमिलाकररु. 7,87,573 औररु. 3,94,483 कीशुद्धआयपरपहुंचे, जिसेवापसकरदियागयाथाऔरस्वीकारकरलियागयाथा।येतीनआंकड़ेमूल्यांकनवर्ष1967-68 केलिएपिछलेवर्षकेआंकड़ेथे। आयकरअधिकारीनेबिनाअवशोषितविकासकीअनुमतिदी सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट[1991] 1 एस. सी. आर. 909 910 वार्डकेलिए1967-68 केनिर्धारणवर्षसेसंबंधितछूटऔर1968-69 केनिर्धारणवर्षकेलिएकुलआयकीगणनाकरनेकेलिएनिर्धारितकियाजानाहै, लेकिनउन्होंनेअवशोषितमूल्यह्रासऔरअवशोषितव्यावसायिकनुकसानकीराशिकीअनुमतिनहींदी।इसलिए, उन्होंने1968-69केनिर्धारणवर्षकेलिएकुलआयनिर्धारितकरनेकेलिएवापसकीगईआयमेंरु. 5,08,423(अवशोषितमूल्यह्रासऔरअवशोषितव्यावसायिकनुकसानकीकुलराशि) कीराशिकोजोड़ा। आयकरअधिकारीकीकार्रवाईकीपुष्टिएप्पेलकेदिवंगतसहायकआयुक्तों(ए. ए. सी.) नेकीथी।हालांकि, आगेकीअपीलपर, आयकरअपीलीयन्यायाधिकरण(ए. टी.) नेआयकरअधिकारीकेफैसलेकोबरकराररखा। यहस्थितिकिफर्मकोपिछलेवर्षसेकिएगएव्यावसायिकनुकसानकोआगेबढ़ानेऔरनिर्धारितकरनेकीअनुमतिनहींदीजासकतीहै, लेकिनजहांतकअवशोषितनहींकियागयाहै मूल्यह्रासकासंबंधथा, इसनेनिर्धारितीकेतर्ककोबरकराररखा। इनदोनोंमुद्दोंपरउच्चन्यायालयकासंदर्भदियागयाऔरउच्चन्यायालयनेनिर्धारितीकेखिलाफउनकाजवाबदिया। आकलनवर्ष1967-68 केलिए, निर्धारितीने30.6.67 परएकविवरणीदाखिलकीजिसमेंरुपयेकानुकसानदिखायागयाथा। 22.3.1972 रुपये5,46,351 कानुकसानदिखारहाहै।आई. टी. ओ. निगमने14.3.73 पररु.4,85,250 केनुकसानकानिर्धारणकरतेहुएमूल्यांकनकोछोड़दिया। निर्धारितीकायहअनुरोधकिइसनुकसानकोबादकेनिर्धारणवर्षमेंआगेबढ़ायाजानाचाहिए, आई. टी.ओ. द्वाराखारिजकरदियागयाथा। ए. ए. सी. द्वारापुष्टिकीगईआगेकीअपीलपर, ए. टी. नेआकलनवर्ष1968-69 केलिएउच्चन्यायालयकेफैसलेकेबादए. ए. सी. केआदेशकीपुष्टिकी, जोतबतकघोषितकियाजाचुकाथा। -"उच्चन्यायालयनेइसप्रश्नकाउत्तरदियाक्यामामलेकेतथ्योंऔरपरिस्थितियोंपर, न्यायाधिकरणकोअस्वीकारकरनाउचितथा। अतःनिर्धारितीकीअपीलेंहैं-एकअपील1968-69 केनिर्धारणवर्षकेलिएऔरदूसरी1967-68 केनिर्धारणवर्षकेलिए- उच्चन्यायालयद्वाराप्रदानकिएगएयोग्यताप्रमाणपत्रकेतहत। -निर्धारितीकीओरसेयहतर्कदियागयाथाकिफर्मकेसाथसाथभागीदारभीइसपरिणामकेसाथघाटेकोवापसकररहेथेकिफर्मकेअवशोषितमूल्यह्रासकाहिस्साभागीदारकेहाथोंमेंरखागयाथा;किजबकिसीभीवर्षकेलिएपंजीकृतफर्मकेमूल्यांकनमें911 केलिएएकअवशोषितमूल्यह्रासकमरखागयाथा। गार्डेनसिल्कबनाम।सीआईटी। इसेआगेबढ़ानेकाउद्देश्य, इसेबनाएरखाजानाचाहिएऔरआगेबढ़ायाजानाचाहिए केवलकंपनी। दूसरीओर, यहराजस्वकेलिएप्रस्तुतकियागयाथाकिएकबार निर्धारणपूराहोगयाथाऔरफर्मकीकुलआययाहानि निश्चितरूपसे, इसेभागीदारोंकेबीचचविभाजितकियाजानाथा।इसकेबाद फर्मकेमूल्यांकनमेंलेजानेकेलिएकुछभीनहींबचाथाआगेबढ़ें।केवलप्रत्येकभागीदारहीअपनेहिस्सेकोआगेबढ़ासकताहै। अवशोषितहानि, जिसमेंअवशोषितमूल्यह्रासभीशामिलथा, केरूपमें अवशोषितहानिऔरअवशोषितहानिकेबीचचकोईअंतरनहींथा मूल्यह्रास; औरयहकिधाराकेपरन्तुकमेंसंशोधन 10 ( 2 ) ( vib) 1953 मेंमूल्यह्रासकेदावेकोनकारात्मकबनानेकाइरादाथा उसफर्मद्वाराआगेबढ़ाना, जिसेपहलेपुरानीभाषाकेबलपरस्वीकारकियाजारहाथा, जिसकेपरिणामस्वरूपदोहरालाभहोताहै। अपीलोंकोअनुमतिदेतेहुए, यहन्यायालय, - पकड़नाः1. " मूल्यह्रास"एककाल्पनिकभत्ताहै। किसअभिव्यक्तिकाअर्थहैएकबहिर्गामीकेसंबंधमेंकटौतीजोनहींहै वास्तविकव्कीएकवस्तुयावहहैजिसेएककेरूपमेंनहींमानाजासकताहै Case: GARDEN SILK WEAVING FACTORY, SURAT versus COMMISSIONER OF INCOME TAX, GUJARAT, AHMEDABAD [[1991] 1 S.C.R. 909] (1991) ਗਾਰਡਨ ਸਿਲਕ ਬੁਸ ਿੰਗ ਫੈਕਟਰੀ, ਿੂਰਤ ਬਨਾਮ ਇਨਕਮ ਟੈਕਿ ਕਸਮਸ਼ਨਰ, ਗੁਜਰਾਤ, ਅਸਿਮਦਾਬਾਦ 22 ਮਾਰਚ 1991 [ਐਿ. ਰਿੰਗਨਾਥਨ ਅਤੇ ਕੇ. ਰਾਮਾਿ ਾਮੀ, ਜੇ.ਜੇ.] ਇਨਕਮ ਟੈਕਿ ਐਕਟ, 1961-ਿੈਕਸ਼ਨ 32 (2), 72 (2) -"ਸਗਰਾ ਟ"- ਦਾ ਮਤਲਬ ਿੈ ਅਣਿੋਖੇ ਘਾਟੇ ਅਤੇ ਅਣਿੋਸਸ਼ਤ ਸਗਰਾ ਟ- ਅਸਥਿਰਤਾ ਦਾ ਅੰਤਰ ਅੱਗੇ ਵਧਣਾ ਅਤੇ ਅਣਸੋਖੀ ਥਗਰਾਵਟ ਦੇ- ਥਸਧਾਂਤ ਅਤੇ ਅੰਤਰ ਨ ੰ ਖਤਮ ਕਰਨਾ। ਇਨਕਮ ਟੈਕਿ ਐਕਟ, 1961-ਧਾਰਾ 72 (2), 32 (2), 35-ਰਸਜਿਟਰਡ ਫਰਮ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸ ਿੱਚ ਅਣ-ਸ਼ੋਸਸ਼ਤ ਸਗਰਾ ਟ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਿੈ। ਇਨਕਮ ਟੈਕਿ ਐਕਟ, 1961-ਧਾਰਾ 32 (2) - ਰਸਜਿਟਰਡ ਫਰਮ-ਫਰਮ ਦੇ ਭਾਈ ਾਲਾਂ ਨੂਿੰ ਅਲਾਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਣ-ਸ਼ੋਸਸ਼ਤ ਸਗਰਾ ਟ ਚਾਿੇ ਉਿ ਸਗਰਾ ਟ ਨੂਿੰ ਅਿੱਗੇ ਧਾਉਣ ਅਤੇ ਿਟ ਆਫ ਕਰਨ ਦੇ ਿਿੱਕਦਾਰ ਿੋਣ। ਇਨਕਮ ਟੈਕਿ ਐਕਟ, 1961-ਧਾਰਾ 32 (2) - ਸਨਰਦਾਤਾ-ਰਸਜਿਟਰਡ ਫਰਮ ਦੀ ਉਿਾਰੀ ਅਤੇ ਉਦੇਸ਼- ਲਗਾਤਾਰ ਮੁਲਾਂਕਣ ਿਾਲਾਂ ਸ ਿੱਚ ਅਣ-ਸ਼ੋਸਸ਼ਤ ਸਗਰਾ ਟ ਨੂਿੰ ਅਿੱਗੇ ਧਾਉਣ ਲਈ ਚੁਿੱਕੇ ਜਾਣ ਾਲੇ ਕਦਮ। ਇਨਕਮ ਟੈਕਿ ਐਕਟ, 1922-ਧਾਰਾ 10 (2) (vib), ਉਪਬੰਧ (ਸਜ ੇਂ ਸਕ 1953 ਸ ਿੱਚ ਿੋਸਧਆ ਸਗਆ ਿੀ) - ਪ੍ਰਭਾ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ। 1968-69 ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ ਲਈ, ਨਿਰਧਾਰਕ ਅਪੀਲਕਰਤਾ, ਇੱਕ ਰਨਿਸਟਰਡ ਫਰਮ, ਿੇ ਕੁੱਲ 3,94,483 ਰੁਪਏ ਦੀ ਆਮਦਿ ਵਾਪਸ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਆਰਜੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਨਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਮਦਿ ਕਰ ਅਨਧਕਾਰੀ ਿੇ ਪਾਇਆ ਨਕ ਉਕਤ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ ਲਈ, ਟੈਕਸਦਾਤਾ ਿੇ 11,82,056 ਰੁਪਏ ਦੀ ਆਮਦਿ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨਵਚੋਂ ਨਤਿੰਿ ਅਿੰਕਨਿਆਂ ਿ ਿੰਕੱਟ ਨਦੱਤਾ ਸੀ, ਨਿਵੇਂ ਨਕ (i) ਅਣ-ਸ਼ੋਨਸਤ ਨਿਰਾਵਟ: 1,59,181 ਰੁਪਏ; (ii) ਅਣਸ਼ੋਖੀ ਨਵਕਾਸ ਛ਼ੋਟ: 2,79,150 ਰੁਪਏ; ਅਤੇ (iii) ਿੈਰ-ਸ਼ੋਨਸਤ ਕਾਰ਼ੋਬਾਰੀ ਘਾਟਾ: 3,49,242 ਰੁਪਏ, ਕੁੱਲ ਨਮਲਾ ਕੇ 7,87,573 ਰੁਪਏ ਅਤੇ 3,94,483 ਰੁਪਏ ਦੀ ਸੁੱਧ ਆਮਦਿੀ ਹ਼ੋਈ, ਨਿਸ ਿ ਿੰਵਾਪਸ ਕਰ ਨਦੱਤਾ ਨਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਨਲਆ ਨਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਨਤਿੰਿ ਅਿੰਕਿੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1967-68 ਦੇ ਨਪਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਅਿੰਕਿੇ ਸਿ। XXXXXX 910 ਿੁਪ੍ਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀਆਂ ਸਰਪ੍ੋਰਟਾਂ [1991] 1 ਐਿ.ਿੀ.ਆਰ. ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ 1967-68 ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਧਿਕਾਸ ਛੋਟ ਨ ੰਅੱਗੇ ਿਿਾਉਣ ਅਤੇ 1968-69 ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ ਲਈ ਕੁੱਲ ਆਮਦਨ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਆਧਗਆ ਧਦੱਤੀ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਅਣਸੋਖੇ ਧਗਰਾਿਟ ਅਤੇ ਅਣਸੋਖੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਘਾਟੇ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਦੀ ਆਧਗਆ ਨਹੀਂ ਧਦੱਤੀ। ਇਸ ਲਈ, ਉਸਨੇ 1968-69 ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ ਲਈ ਕੁੱਲ ਆਮਦਨ ਧਨਰਿਾਰਤ ਕਰਨ ਲਈ ਿਾਪਸ ਕੀਤੀ ਆਮਦਨ ਧਿੱਚ 5,08,423 ਰੁਪਏ (ਅਣਸੋਖੀ ਧਗਰਾਿਟ ਅਤੇ ਅਣਸੋਖੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਘਾਟੇ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਦਾ ਸਮ ਹ) ਦੀ ਰਕਮ ਿਾਪਸ ਜੋੜ ਧਦੱਤੀ ਇਿਕਮ ਟੈਕਸ ਅਨਧਕਾਰੀ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਪੁਸਟੀ ਅਪੀਲ ਸਹਾਇਕ ਕਨਮਸਿਰਾਂ (ਏ.ਏ.ਸੀ.) ਿੇ ਕੀਤੀ। ਹਾਲਾਂਨਕ, ਅੱਿੇ ਦੀ ਅਪੀਲ 'ਤੇ ਇਿਕਮ ਟੈਕਸ ਅਪੀਲ ਨਟਿਨਬਊਿਲ (ਏ.ਟੀ.) ਿੇ ਇਿਕਮ ਟੈਕਸ ਅਨਧਕਾਰੀ ਦੇ ਸਟੈਂਡ ਿ ਿੰਬਰਕਰਾਰ ਰੱਨਖਆ ਨਕ ਫਰਮ ਿ ਿੰਨਪਛਲੇ ਸਾਲ ਤੋਂ ਹ਼ੋਏ ਕਾਰ਼ੋਬਾਰੀ ਘਾਟੇ ਿ ਿੰਅੱਿੇ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਖਤਮ ਕਰਿ ਦੀ ਆਨਿਆ ਿਹੀਂ ਨਦੱਤੀ ਿਾ ਸਕਦੀ, ਪਰ ਨਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਅਣਿਨਹਲੀ ਦੀ ਨਿਰਾਵਟ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੈ, ਇਸ ਿੇ ਟੈਕਸਦਾਤਾ ਦੀ ਦਲੀਲ ਿ ਿੰਸਹੀ ਠਨਹਰਾਇਆ। ਇਿਹਾਂ ਦ਼ੋਵਾਂ ਮੁੱਨਦਆਂ 'ਤੇ ਹਾਈ ਕ਼ੋਰਟ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਨਦੱਤਾ ਨਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਹਾਈ ਕ਼ੋਰਟ ਿੇ ਉਿਹਾਂ ਿ ਿੰਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਦੇ ਨਖਲਾਫ ਿਵਾਬ ਨਦੱਤਾ ਸੀ। ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1967-68 ਲਈ, ਟੈਕਸਦਾਤਾ ਿੇ 30.6.67 ਿ ਿੰ7,87,515 ਰੁਪਏ ਦਾ ਘਾਟਾ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਨਰਟਰਿ ਦਾਖਲ ਕੀਤੀ ਪਰ 22.3.1972 ਿ ਿੰਸ਼ੋਧੀ ਹ਼ੋਈ ਨਰਟਰਿ ਦਾਖਲ ਕੀਤੀ ਨਿਸ ਨਵੱਚ 5,46,351 ਰੁਪਏ ਦਾ ਘਾਟਾ ਦਰਸਾਇਆ ਨਿਆ। 14.3.73 ਿ ਿੰਆਈ.ਟੀ.ਓ. ਿੇ 4,85,250 ਰੁਪਏ ਦੇ ਘਾਟੇ ਦਾ ਨਿਰਣਾ ਕਰਨਦਆਂ ਮੁਲਾਂਕਣ ਪ ਰਾ ਕੀਤਾ। ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਦੀ ਬੇਿਤੀ ਨਕ ਇਸ ਘਾਟੇ ਿ ਿੰਅਿਲੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ ਲਈ ਅੱਿੇ ਵਧਾਇਆ ਿਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਿ ਿੰਆਈ.ਟੀ.ਓ. ਦੁਆਰਾ ਰੱਦ ਕਰ ਨਦੱਤਾ ਨਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਪੁਸਟੀ ਏ.ਏ.ਸੀ. ਅਿਲੇਰੀ ਅਪੀਲ 'ਤੇ, ਏ. ਟੀ. ਿੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1968-69 ਲਈ ਹਾਈ ਕ਼ੋਰਟ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਏ.ਏ.ਸੀ. ਦੇ ਆਦੇਸ ਦੀ ਪੁਸਟੀ ਕੀਤੀ, ਨਿਸ ਦਾ ਐਲਾਿ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਕੀਤਾ ਿਾ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਹਾਈ ਕ਼ੋਰਟ ਿੇ ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਹਾਂ ਨਵੱਚ ਿਵਾਬ ਨਦੱਤਾ ਨਕ ਕੀ ਕੇਸ ਦੇ ਤੱਥਾਂ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ, ਨਟਿਨਬਊਿਲ ਿੇ 101 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 658 ਨਵੱਚ ਨਰਪ਼ੋਰਟ ਕੀਤੇ ਫੈਸਲੇ ਦੇ ਮੱਦੇਿਜਰ ਫਰਮ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਨਵੱਚ ਕਾਰ਼ੋਬਾਰੀ ਘਾਟੇ ਿ ਿੰਅੱਿੇ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਿ ਿੰਹਾਂ ਨਵੱਚ ਰੱਦ ਕਰਿਾ ਿਾਇਜ ਸੀ?" ਇਸ ਲਈ ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਿੇ ਹਾਈ ਕ਼ੋਰਟ ਦੁਆਰਾ ਨਦੱਤੇ ਿਏ ਤਿੰਦਰੁਸਤੀ ਦੇ ਸਰਟੀਨਫਕੇਟਾਂ ਤਨਹਤ ਅਪੀਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ - ਇਕ ਅਪੀਲ 1968-69 ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ ਲਈ ਅਤੇ ਦ ਿੀ 1967-68 ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ ਲਈ। ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਦਲੀਲ ਨਦੱਤੀ ਿਈ ਸੀ ਨਕ ਫਰਮ ਦੇ ਿਾਲ-ਿਾਲ ਭਾਈਵਾਲ ਵੀ ਘਾਟੇ ਿ ਿੰਵਾਪਸ ਕਰ ਰਹੇ ਸਿ ਅਤੇ ਿਤੀਿੇ ਵਿੋਂ ਫਰਮ ਦੀ ਅਣਸ਼ੋਖੀ ਨਿਰਾਵਟ ਦਾ ਕ਼ੋਈ ਨਹੱਸਾ ਭਾਈਵਾਲ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਨਵੱਚ ਿਹੀਂ ਸੀ; ਨਕ ਿਦੋਂ ਨਕਸੇ ਰਨਿਸਟਰਡ ਫਰਮ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਨਵੱਚ, ਨਕਸੇ ਵੀ ਸਾਲ ਲਈ, ਅੱਿੇ ਵਧਣ ਦੇ ਉਦੇਸ ਿਾਲ, ਅਣਸ਼ੋਖੀ ਨਿਰਾਵਟ ਦੀ ਿਣਿਾ ਕੀਤੀ ਿਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਿ ਿੰਨਸਰਫ ਫਰਮ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਨਖਆ ਿਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਿੇ ਵਧਾਇਆ ਿਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। XXXXXX ਗਾਰਡਨ ਸਿਲਕ ਬਨਾਮ ਇਨਕਮ ਟੈਕਿ ਕਸਮਸ਼ਨਰ, 911 Case: GARDEN SILK WEAVING FACTORY, SURAT versus COMMISSIONER OF INCOME TAX, GUJARAT, AHMEDABAD [[1991] 1 S.C.R. 909] (1991) -- --- GARDEN SILK WEAVING FACTORY, SURAT V. >.( COMMISSIONER OF INCOME TAX, GUJARAT, AHMEDABAD MARCH 22, 1991 . [S. RANGANATHAN AND K. RAMASWAMY, JJ] ~ .. Income Tax Act, 1961-Sections 32(2), 72(2)-"Depreciation"-Meaning of-Unabsorbed loss and unabsorbed depreciation-Diffe-rence of-Carry forward and set off of unabsorbed depreciation-Principle and distinction of. - Income Tax Act, 1961-Sections 72(2), 32(2), 35-Unabsorbed depreciation computed in assessment of registered firm-Carry forward of-Alternatives indicated. y· Income Tax Act, 1961-Section 32(2)-Unabsorbed depreciation allocated to partners of registered firm-Firm whether entitled to carry forward the depreciation and set off. Income Tax Act, 1961-Section 32(2)-Construction and object of-Assessee-Registered firm-Steps to be taken to carry forward of )... ·unabsorbed depreciation to successive assessment years, indicated. Income Tax Act, 1922-Section 10(2)(vib), proviso (as amended in 1953)-Effect and application of For the assessment year of 1968-69, the assessee appellant, a registered firm, returned a total income of Rs.3,94,483 and a provi-sional assessment was made. ·~ Subsequently, the Income Tax Officer found that for the said assessment year, the assessee had made an income of Rs.11,82,056 and deducting therefrom three figures viz., (i) unabsorbed depreciation: Rs.1,59,181; (ii) unabsorbed development rebate: Rs.2,79,150; and (iii) unabsorbed business loss: Rs.3,49,242, aggregating to Rs. 7 ,87 ,573 and \,-arrived at the net income of Rs.3,94,483, which had been returned and accepted. The three figures were the figures carried over from the previous year for the assessment year 1967-68. The Income Tax Officer allowed the unabsorbed development A B c D E F G H ( 1991] 1 S.C.R. :.c rebate pertaining to the assessment year of 1967-68 to be carried for-A ward and set off in computing the total income fOr the assessment year of 1968-69, but he did not allow the amounts of unabsorbed deprecia-tion and unabsorbed business loss. He, therefore, added back the sum of Rs.5,08,423 (the aggregate of the amounts of unabs~rbed deprecia-tion and unabsorbed busine~s loss) to the returned income for determin-B ing the total income for the assessment year of 1968-69. ~\ The action of the Income Tax Officer was confirmed by the Appel-late Assistant Commissioners (A.A.C.). However, on further appeal, the Income-tax Appellate Tribunal (A. T.) upheld the Income-tax Officer's stand that the firm could not be allowed to carry forward and set off the busines~ loss carried from the earlier year but, so far as the unabsorbed c depreciation was concerned, it upheld the assessee's contention. .. ~~ On these two issues a reference to the High Court was made and y the High Court answered them against the assessee. D For the assessment year 1967-68, the assessee filed a return on .30.6.67 showing a loss of Rs. 7 ,87 ,515 but filed a revised return on 22.3.1972 showing a loss of Rs.5,46,351. On 14.3.73 the I:T.O. comp-leted the assessment determining a loss of Rs.4,85,250. The assessee's request that this loss should be carried forward to E the subsequent assessment year was rejected by the I.T.O. This was confirmed by the A.A.C. On further appeal, the A.T. confirmed the order of the A.A.C., following the High Court's decision for the assess-ment year 1968-69 which had by then been announced. The High Court answered the q,,qestion-"Whether, on the facts F and circumstances of the case, the Tribunal was justified in rejecting the claim for carry forward of business loss in the hands of the firm in view of the decision reported in 101 I. T .R. 658?" in the affirmative. ~ - .. ~' Hence the assessee's the appeals-one appeal for the assessment year of 1968-69 and the other for the assessment year of 1967-68--G under certificates of fitness granted by the High Court. On behalf of the assessee it was contended that the firm as well as .-J.. Case: GARDEN SILK WEAVING FACTORY, SURAT versus COMMISSIONER OF INCOME TAX, GUJARAT, AHMEDABAD [[1991] 1 S.C.R. 909] (1991) ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਦਲੀਲ ਨਦੱਤੀ ਿਈ ਸੀ ਨਕ ਫਰਮ ਦੇ ਿਾਲ-ਿਾਲ ਭਾਈਵਾਲ ਵੀ ਘਾਟੇ ਿ ਿੰਵਾਪਸ ਕਰ ਰਹੇ ਸਿ ਅਤੇ ਿਤੀਿੇ ਵਿੋਂ ਫਰਮ ਦੀ ਅਣਸ਼ੋਖੀ ਨਿਰਾਵਟ ਦਾ ਕ਼ੋਈ ਨਹੱਸਾ ਭਾਈਵਾਲ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਨਵੱਚ ਿਹੀਂ ਸੀ; ਨਕ ਿਦੋਂ ਨਕਸੇ ਰਨਿਸਟਰਡ ਫਰਮ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਨਵੱਚ, ਨਕਸੇ ਵੀ ਸਾਲ ਲਈ, ਅੱਿੇ ਵਧਣ ਦੇ ਉਦੇਸ ਿਾਲ, ਅਣਸ਼ੋਖੀ ਨਿਰਾਵਟ ਦੀ ਿਣਿਾ ਕੀਤੀ ਿਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਿ ਿੰਨਸਰਫ ਫਰਮ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਨਖਆ ਿਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਿੇ ਵਧਾਇਆ ਿਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। XXXXXX ਗਾਰਡਨ ਸਿਲਕ ਬਨਾਮ ਇਨਕਮ ਟੈਕਿ ਕਸਮਸ਼ਨਰ, 911 ਦ ਜੇ ਪਾਸੇ, ਮਾਲੀਆ ਲਈ ਇਹ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਧਗਆ ਸੀ ਧਕ ਇੱਕ ਿਾਰ ਮੁਲਾਂਕਣ ਪ ਰਾ ਹੋਣ ਅਤੇ ਫਰਮ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਮਦਨ ਜਾਂ ਘਾਟੇ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸ ਨ ੰਭਾਈਿਾਲਾਂ ਧਿੱਚ ਿੰਧਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫਰਮ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਧਿੱਚ ਅੱਗੇ ਿਿਣ ਲਈ ਕੁਝ ਿੀ ਨਹੀਂ ਬਧਚਆ। ਕੇਿਲ ਹਰੇਕ ਭਾਈਿਾਲ ਹੀ ਅਣਸੋਖੇ ਘਾਟੇ ਦੇ ਆਪਣੇ ਧਹੱਸੇ ਨ ੰਅੱਗੇ ਿਿਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਧਜਸ ਧਿੱਚ ਅਣਸੋਖੀ ਧਗਰਾਿਟ ਿੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਧਕਉਂਧਕ ਅਣਸੋਖੇ ਨੁਕਸਾਨ ਅਤੇ ਅਣਸੋਖੇ ਹੋਏ ਧਗਰਾਿਟ ਧਿੱਚ ਕੋਈ ਅੰਤਰ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਅਤੇ ਇਹ ਧਕ 1953 ਧਿੱਚ ਿਾਰਾ 10 (2) (vib) ਦੇ ਪਰਾਿਿਾਨ ਧਿੱਚ ਸੋਿ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਫਰਮ ਦੁਆਰਾ ਅੱਗੇ ਿਿਣ ਦੇ ਦਾਅਿੇ ਨ ੰਨਕਾਰਾਤਮਕ ਬਣਾਉਣਾ ਸੀ, ਧਜਸ ਨ ੰਪਧਹਲਾਂ ਪੁਰਾਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਬਲ 'ਤੇ ਸਿੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਧਰਹਾ ਸੀ ਧਜਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਿਜੋਂ ਦੋਹਰਾ ਫਾਇਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅਪੀਲਾਂ ਦੀ ਇਿਾਜਤ ਨਦਿੰਦੇ ਹ਼ੋਏ, ਇਹ ਅਦਾਲਤ, ਦੁਆਰਾ ਧਕਹਾ ਧਗਆ 1."ਨਿਰਾਵਟ" ਇੱਕ ਧਾਰਿਾਤਮਕ ਭੱਨਤਆਂ ਨਵੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਨਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਨਕਸੇ ਬਾਹਰ ਿਾਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਸਿੰਬਿੰਧ ਨਵੱਚ ਕਟੌਤੀ ਿ਼ੋ ਅਸਲ ਖਰਚ ਦੀ ਵਸਤ ਿਹੀਂ ਹੈ ਿਾਂ ਉਹ ਹੈ ਨਿਸਿ ਿੰਨਕਸੇ ਕਾਰ਼ੋਬਾਰ ਦੇ ਮੁਿਾਫੇ ਅਤੇ ਲਾਭਾਂ ਦੀ ਿਣਿਾ ਨਵੱਚ ਕਟੌਤੀ ਕਰਿ ਦੀ ਕਾਿ ਿੰਿ ਦੁਆਰਾ ਇਿਾਜਤ ਨਦੱਤੀ ਿਈ ਮਾਲੀਆ ਪਿਨਕਰਤੀ ਦੇ ਬਾਹਰ ਿਾਣ ਵਿੋਂ ਿਹੀਂ ਮਿੰਨਿਆ ਿਾ ਸਕਦਾ। [921H-922B] 2. ਸੁਰ ਨਵੱਚ, ਨਿਰਾਵਟ ਭੱਤੇ ਉਸ ਕਾਰ਼ੋਬਾਰ ਦੇ ਮੁਿਾਫੇ ਅਤੇ ਲਾਭਾਂ ਤੋਂ ਕੱਟੇ ਿਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਿ ਨਿਸ ਿਾਲ ਨਿਰਾਵਟ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲੀ ਿਾਇਦਾਦ ਸਿੰਬਿੰਨਧਤ ਹੈ ਪਰ, ਿੇ ਇਹ ਅਨਿਹੇ ਮੁਿਾਨ਼ਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਵੀਕਾਰ ਿਹੀਂ ਕੀਤੀ ਿਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਭੱਤੇ ਿ ਿੰਨਿਰਧਾਰਕ ਦੀ ਹ਼ੋਰ ਕਾਰ਼ੋਬਾਰੀ ਆਮਦਿ ਦੇ ਨਵਰੁੱਧ ਅਤੇ, ਨਿੱਥੇ ਇਹ ਵੀ ਿਾਕਾਫੀ ਹੈ, ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਤਾ ਦੀ ਹ਼ੋਰ ਟੈਕਸਯ਼ੋਿ ਆਮਦਿ ਦੇ ਨਵਰੁੱਧ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਿਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ. ਨਕਸੇ ਵੀ ਨਿਰਾਵਟ ਿ ਿੰਉਦੋਂ ਤੱਕ ਅੱਿੇ ਿਹੀਂ ਵਧਾਇਆ ਿਾ ਸਕਦਾ ਿਦੋਂ ਤੱਕ ਅਿੰਨਤਮ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੇ ਪਿਾਅ 'ਤੇ ਮੁਿ ਨਵਚਾਰ ਿਹੀਂ ਕੀਤਾ ਿਾਂਦਾ ਅਤੇ ਨਿਰਧਾਰਕ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਮਦਿ ਦੀ ਿਣਿਾ ਕਿੰਿ ਦੇ ਨਿਰਾਵਟ ਭੱਤੇ ਿ ਿੰਿਜਬ ਕਰਿ ਲਈ ਿਾਕਾਫੀ ਹੁਿੰਦੀ ਹੈ। [928E-G]XXXXXX 912 ਿੁਪ੍ਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀਆਂ ਸਰਪ੍ੋਰਟਾਂ [1991] 1 ਐਿ.ਿੀ.ਆਰ. 3 ਇੱਕ ਅਣਸੋਖੀ ਧਗਰਾਿਟ "ਘਾਟੇ" ਦਾ ਇੱਕ ਧਹੱਸਾ ਹੈ. ਅਧਜਹਾ ਇਸ ਲਈ ਹੈ ਧਕਉਂਧਕ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਧਹਲਾਂ, "ਧਗਰਾਿਟ" ਇੱਕ ਆਮ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਿਾਲਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਧਕ ਇੱਕ ਅਰਥ ਧਿੱਚ ਕਲਪਨਾਤਮਕ, ਧਜਸ ਨ ੰਿਪਾਰਕ ਧਸਿਾਂਤਾਂ (ਕਾਨ ੰਨ ਤੋਂ ਧਬਲਕੁਲ ਿੱਖਰੇ) 'ਤੇ ਧਕਸੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਮੁਨਾਧ਼ਿਆਂ ਦੀ ਗਣਨਾ ਧਿੱਚ ਿੈਧਬਟ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਿੇਖਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ ਧਕ, ਜਦੋਂ ਅਧਜਹੀ ਕਟੌਤੀ ਮੁਨਾਫੇ ਦਾ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਅੰਕੜਾ ਧਦੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ "ਘਾਟਾ" ਧਕਉਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਧਜਿੇਂ ਧਕ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਮਧਝਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਧਜੱਥੇ ਧਕਸੇ ਧਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਾਰੋਬਾਰ ਲਈ ਧ ੰਮੇਿਾਰ ਧਗਰਾਿਟ ਭੱਤਾ ਉਸ ਕਾਰੋਬਾਰ ਲਈ ਗਣਨਾ ਕੀਤੇ ਮੁਨਾਧ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਿੱਿ ਹੈ, ਅਧਜਹੇ ਮੁਨਾਧ਼ਿਆਂ ਧਿੱਚੋਂ ਧਗਰਾਿਟ ਭੱਤੇ ਦੀ ਕਟੌਤੀ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਧਸਰਫ ਉਸ ਕਾਰੋਬਾਰ ਤੋਂ "ਘਾਟਾ" ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਧਕਸੇ ਹੋਰ ਕਾਰੋਬਾਰ ਤੋਂ ਹੋਣ ਿਾਲੀ ਆਮਦਨ ਦੇ ਧਿਰੁੱਿ, ਇੰਟਰਾ-ਹੈਿ ਐਿਜਸਟਮੈਂਟ ਰਾਹੀਂ, ਿਾਰਾ 70 ਦੇ ਤਧਹਤ ਅਤੇ ਧਕਸੇ ਹੋਰ ਧਸਰਲੇਖ ਅਿੀਨ ਆਮਦਨ, ਿਾਰਾ 71 ਦੇ ਤਧਹਤ ਅੰਤਰ-ਹੈਿ ਐਿਜਸਟਮੈਂਟ ਰਾਹੀਂ। ਇਹ ਇਸ ਧਿਿਸਥਾ ਧਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਧਕ ਇੱਕ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੀ ਬਹੁਤ ਧ ਆਦਾ ਧਗਰਾਿਟ ਨ ੰਉਸੇ ਸਾਲ ਦ ਜੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ ਅਤੇ ਲਾਭਾਂ ਦੇ ਧਿਰੁੱਿ "ਪਰਭਾਿ" ਧਦੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫੈਸਧਲਆਂ ਦੁਆਰਾ ਮਾਨਤਾ ਧਦੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਧਕ ਇਸ ਨ ੰਦ ਜੇ ਧਸਰਾਂ ਤੋਂ ਹੋਣ ਿਾਲੀ ਆਮਦਨ ਦੇ ਧਿਰੁੱਿ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਅਣ-ਸ਼ੋਧਸ਼ਤ ਧਗਰਾਿਟ ਨ ੰ"ਘਾਟੇ" ਤੋਂ ਧਬਲਕੁਲ ਿੱਖਰੀ ਜੀਨਸ ਿਜੋਂ ਮੰਧਨਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਕਾਨ ੰਨੀ ਧਿਿਸਥਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਿਾਰਾ 32 (2) ਧਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਰ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਆਮਦਨ ਦੇ ਧਿਰੁੱਿ ਅਤੇ ਧਨਰਿਾਰਕ ਦੀ ਹੋਰ ਸਾਰੀ ਆਮਦਨ ਦੇ ਧਿਰੁੱਿ ਇਸ ਦੇ ਅਨੁਕ ਲਨ ਦੀ ਆਧਗਆ ਦੇਿੇਗੀ. "ਘਾਟਾ" ਅਤੇ "ਅਣਸੋਖੀ ਧਗਰਾਿਟ" ਨ ੰਇੱਕ ਦ ਜੇ ਦੇ ਧਿਰੋਿੀ ਜਾਂ ਆਪਸੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਲੱਗ ਨਹੀਂ ਮੰਧਨਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਹਾਲਾਂਧਕ, ਕਾਨ ੰਨ ਧਿੱਚ ਕੁਝ ਿੀ ਅਸਿਾਰਨ ਜਾਂ ਬੇਤੁਕਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਅੱਗੇ ਿਿਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਦੀ ਧਿਛੋੜ ਦਾ ਪਰਬੰਿ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਸਬੰਿ ਧਿੱਚ ਅਣਸੋਖੀ ਧਗਰਾਿਟ ਲਈ ਇੱਕ ਧਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਾਂ ਿੱਖਰਾ ਇਲਾਜ ਪਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਧਕ ਇਹ ਜੀਨਸ ਦਾ ਇੱਕ ਧਹੱਸਾ ਤੱਤ ਹੈ ਧਜਸਨ ੰ"ਘਾਟਾ" ਿਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਧਗਆ ਹੈ [931ਬੀ-ਸੀ, 926ਸੀ-ਈ, 931 ਸੀ-ਐਫ] 4. ਅਣਸ਼ੋਖੇ ਘਾਟੇ ਅਤੇ ਅਣ-ਸ਼ੋਨਸਤ ਨਿਰਾਵਟ ਿ ਿੰਭਨਵੱਖ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਨਵੱਚ ਅੱਿੇ ਵਧਾਇਆ ਿਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਿ਼ੋ ਭਨਵੱਖ ਦੀ ਆਮਦਿ ਦੇ ਨਵਰੁੱਧ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਿਾ ਸਕੇ. ਹਾਲਾਂਨਕ, ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪ ਰਣ ਅਿੰਤਰ ਹੈ. ਅਣਸ਼ੋਖੇ ਘਾਟੇ ਿ ਿੰਨਸਰਫ ਅੱਠ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਨਮਆਦ ਲਈ ਅੱਿੇ ਵਧਾਇਆ ਿਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਿਦੋਂ ਨਕ ਅਣਸ਼ੋਖੀ ਨਿਰਾਵਟ ਿ ਿੰਅਣਨਮੱਥੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਅੱਿੇ ਵਧਾਇਆ ਿਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। [923G-H] Case: GARDEN SILK WEAVING FACTORY, SURAT versus COMMISSIONER OF INCOME TAX, GUJARAT, AHMEDABAD [[1991] 1 S.C.R. 909] (1991) अवशोषितहानि, जिसमेंअवशोषितमूल्यह्रासभीशामिलथा, केरूपमें अवशोषितहानिऔरअवशोषितहानिकेबीचचकोईअंतरनहींथा मूल्यह्रास; औरयहकिधाराकेपरन्तुकमेंसंशोधन 10 ( 2 ) ( vib) 1953 मेंमूल्यह्रासकेदावेकोनकारात्मकबनानेकाइरादाथा उसफर्मद्वाराआगेबढ़ाना, जिसेपहलेपुरानीभाषाकेबलपरस्वीकारकियाजारहाथा, जिसकेपरिणामस्वरूपदोहरालाभहोताहै। अपीलोंकोअनुमतिदेतेहुए, यहन्यायालय, - पकड़नाः1. " मूल्यह्रास"एककाल्पनिकभत्ताहै। किसअभिव्यक्तिकाअर्थहैएकबहिर्गामीकेसंबंधमेंकटौतीजोनहींहै वास्तविकव्कीएकवस्तुयावहहैजिसेएककेरूपमेंनहींमानाजासकताहै -राजस्वप्रकृतिकाबहिर्गमनकानूनद्वाराकिसीव्यवसायकेलाभऔरलाभकीगणनामेंकटौतीकरनेकीअनुमति।[ 921 एचच-922 बी} प्रारंभमें, मूल्यह्रासभत्तोंसेकटौतीकीजानीचाहिए। 2. उसव्यवसायकेलाभऔरलाभजिनसेमूल्यह्रासअर्जितकरनेवालीपरिसंपत्तियाँसंबंधितहैं, लेकिनयदिवेऐसेलाभोंसेअवशोषितनहींहोतीहैं, तो भत्तेकोअन्यव्यावसायिकआयकेविरुद्धनिर्धारितकियाजानाचाहिए।निर्धारितीऔर, जहांवहभीअपर्याप्तहै, अन्यकरयोग्यकेविरुद्ध निर्धारितीकीआय।किसीभीमूल्यह्रासकोआगेबढ़ाना जबतकअंतिममूल्यांकनकेचचरणकोफिरसेशुरूनहींकियाजाताहैतबतकसॉर्बेडडउत्पन्ननहींहोसकताहैऔरअन्यथासंगणितनिर्धारितीकीकुलआयअवशोषितकरनेकेलिएअपर्याप्तहै। -वर्षकामूल्यह्रासभत्ता।[ 928 ईजी] 3. एकअवशोषितमूल्यह्रास"हानि" काएकहिस्साहै।यहऐसीबातहै। क्योंकि, सबसेपहले, "मूल्यह्रास" एकसामान्यबहिर्गामीहै, हालांकिएकअर्थमेंकाल्पनिकहै, जिसेवाणिज्यिकसिद्धांतों(कानूनसेबिल्कुलअलग) परएकव्यवसायकेलाभकीगणनामेंडेबिटकियाजानाहैऔरयहदेखनामुश्किलहैकिक्यों, जबइसतरहकीकटौतीसेलाभकाएकनकारात्मकआंकड़ाप्राप्तहोताहै, तोयहएक"नुकसान" नहींहोसकताहैजैसाकिआमतौरपरसमझाजाताहै।जहांकिसीविशेषव्यवसायकेलिएदेयमूल्यह्रासभत्ताउसव्यवसायकेलिएअन्यथागणनाकिएगएलाभसेअधिकहै, वहां इसतरहकेमुनाफेसेमूल्यह्रासभत्ताकेपरिणामस्वरूपकेवलउसव्यवसायसे"नुकसान" होसकताहैऔरएकव्यावसायिकनुकसानकोआयकेखिलाफचुकानापड़ताहैशीर्षअदालतरिपोर्ट[1991] 1 एस. सी.आर. 912 किसीभीअन्यव्यवसायसे, अंतर-प्रमुखसमायोजनकेमाध्यमसे, एसकेतहत।70 औरकिसीअन्यशीर्षकेतहतआय, अंतर-शीर्षसमायोजनकेमाध्यमसे, एसकेतहत।71. यहइसप्रावधानमेंनिहितहैकिएकव्यवसायकेअत्यधिकमूल्यह्रासकोउसीवर्षदूसरेव्यवसायकेलाभऔरलाभकेखिलाफ"प्रभावी" कियाजासकताहैऔरइसेनिर्णयोंद्वारामान्यतादीगईहैकिइसेअन्यशीर्षोंसेआयकेखिलाफनिर्धारितकियाजासकताहै।यदिअवशोषितमूल्यह्रासको"हानि" सेपूरीतरहसेअलगजीनसकेरूपमेंमानाजाताहै, तोऐसाकोईवैधानिकप्रावधाननहींहैजोअन्यव्यावसायिकआयकेखिलाफ-जोधारा32-(2) मेंनिहितहैऔरनिर्धारितीकीअन्यसभीआयकेखिलाफइसकेसमायोजनकीअनुमतिदेगा।हानि"और" अवशोषितमूल्यह्रास"कोएकदूसरेकेविरोधीयापारस्परिकरूपसेअनन्यनहींमानाजानाचाहिए।हालांकि, कानूनमेंकुछभीविसंगतयाबेतुकानहींहैजोआगेबढ़ानेकेउद्देश्योंकेलिएनुकसानकीराशिकेविच्छेदनकेलिएप्रदानकरताहैऔरइससंबंधमेंअवशोषितमूल्यह्रासकेलिएएकविशेषयाअलगउपचारप्रदानकरताहै, हालांकियहएकघटकहै। "हानि" केरूपमेंवर्णितवंशकातत्व[931 बी-सी, 926 सी-ई, 931 सी-एफ] 4. अवशोषितनुकसानऔरअवशोषितमूल्यह्रासहोनाचाहिए भविष्यकीआयकेविरुद्धभविष्यकेवर्षोंकेलिएआगेबढ़ायाजाताहै।लेकिनएकमहत्वपूर्णअंतरहै।बिनाअवशोषितनुकसानकोकेवलआठसालकीअवधिकेलिएआगेबढ़ायाजासकताहैजबकिबिना-अवशोषितमूल्यह्रासकोअनिश्चितकालकेलिएआगेबढ़ायाजासकताहै।[ 923 जीएचच] 5. पंजीकृतफर्मकेमूल्यांकनकेमामलेमेंआगेबढ़नेकेमामलेमेंभीदोनोंकेबीचचअंतरहै।इसमें मामलेमें, फर्मद्वाराअवशोषितनुकसानकोबिल्कुलभीआगेनहींबढ़ायाजासकताहै।कानूनस्पष्टरूपसेऐसाप्रदानकरताहै।जहाँतकअवशोषितमूल्यह्रासनहींहैइससंबंधमें, तीनविकल्पोंपरजोरदियाजासकताहैः( i) इसेबनाएरखाजानाचाहिए(विभाजनकेबिना) औरफर्मद्वाराआगेबढ़ायाजानाचाहिए।केवल।( (ii) इसेभागीदारोंकेबीचचविभाजितकियाजानाचाहिए।इसकेबाद, इसेआगेबढ़ानेकेउद्देश्योंकेलिएभीकेवलप्रत्येकभागीदारकेउसकेअतिरिक्तहिस्सेकेसंबंधमेंमूल्यांकनमेंहीनिपटायाजासकताहै।( (iii) इसेभागीदारोंकेबीचचविभाजितकियाजानाचाहिए, जिनमेंसेप्रत्येकअपनीअन्यआयकेबदलेअपनेहिस्सेकानिर्धारणकरसकताहै।यदि, इसकेबाद, कोईभीराशिअवशोषितनहींरहतीहै, तोयहफर्मकोवापसकरदीजाएगी।फर्मइसेआगेबढ़ाएगी, आनेवालेवर्षमेंअपनीअन्यआयकेमुकाबलेइसेबंदकरदेगी।यहऑपरेशनहरसालअनिश्चितकालतकदोहरायाजाएगाजबतककिअवशोषितमूल्यह्रासअवशोषितनहींहोजाता।[ 924 बी-ई] 6. तीसराविकल्पसहीहैः( क) अवशोषितमूल्यह्रासभागीदारोंकेबीचचआवंटितकियाजानाचाहिएऔर, किसीभीअन्यनुकसानकीतरह, भागीदारोंकोउसी913 मेंउनकीव्यावसायिकआययाअन्यआयकेखिलाफसेटऑफकेलिएउसमेंउनकेहिस्सेकीसीमातकउपलब्धहोगा। गार्डेनसिल्कबनाम।सीआईटी। भागीदारोंकेमूल्यांकनमेंप्रभावदियाजानायहमानताहैकिइसतरहकेअवशोषितमूल्यह्रासआवंटितकियाजानाचाहिए।द. भागीदारोंकेबीचच Case: GARDEN SILK WEAVING FACTORY, SURAT versus COMMISSIONER OF INCOME TAX, GUJARAT, AHMEDABAD [[1991] 1 S.C.R. 909] (1991) ~ - .. ~' Hence the assessee's the appeals-one appeal for the assessment year of 1968-69 and the other for the assessment year of 1967-68--G under certificates of fitness granted by the High Court. On behalf of the assessee it was contended that the firm as well as .-J.. the partners had been returning losses all along with the result that no part of the unabsorbed depreciation of the firm had been set off in the partner's hands; that when there was an unabsorbed depreciation com-H puted in the assessment of a registered firm for any year, for the >w( purpose of carry forward, it should be t_etained and carried forward by the firm only. · · On the other hand, it was submitted for the Revenue that once the assessment was_ completed and the total income or loss of the firm ascertained, it had to be apportioned amongst the partners. Thereafter there remained nothing in the assessment of the firm to be carried ;-. forward. Only each of the partners can carry forward his share of the unabsorbed loss, which also included the unabsorbed depreciation, as there was no difference between unabsorbed loss and unabsorbed depreciation; and that the amendment to the proviso to section 10(2)(vib) in 1953 of depreciation was intended to negative the claim of carry forward, by the firm which was earlier being accepted on the strength of the earlier language resulting in a double advantage. -- --HELD: 1. "Depreciation" is one of the notional allowances-which expression means a deduction ill respect an outgoing whi~h is not an item of actual expenditure or is one which cannot be treated as an outgoing of a revenue nature-permitted by the statute to be deducted in the computation of the profits and gains of a business. [921H-922B] 2. Initially, the depreciation allowances has to be deducted from the profits and gains of the business to which the assets earning the depreciation relate but, if it remains unabsorbed by such profits, the allowance has to be set off against the other business income of the assessee and, where that is also insufficient, against the other taxable income of the assessee. The carry forward of any depreciation as unab-sorbed cannot arise until the stage of fmal assessment is reahed and the 1 [~ ][total ][income of the assessee otherwise computed ][is ][i~sufficient ][to absorb ]~the year's depreciation allowance. [928E-G] 3. An unabsorbed depreciation is a part of the "loss". This is so because, in the first place, "depreciation" is a normal outgoing, though in a sense notional, which has to be debited in the computation of the profits of a business on commercial principles (quite apart from statute) ·)L- and it is difficult to see why, when such deducation yields a negative figure of profi~, it cannot be a "loss" as g-:nerail.I understood. Where the depreciation allowance attributable to a particular business exceeds the profits otherwise -computed for that business, the deduction of the depreciation allowance from such profits can only result in a "loss" from that business and a business loss has to be set off against income A B c D E F G H Case: GARDEN SILK WEAVING FACTORY, SURAT versus COMMISSIONER OF INCOME TAX, GUJARAT, AHMEDABAD [[1991] 1 S.C.R. 909] (1991) A B c D E F G H from any other business, by way of intra-head adjustment, under s. 70 'y A and the income under any other head, by way of inter-head adjustment, under s. 71. This is implicit in the provision that the excessive deprecia-tion of one business can be "given effect to" against the profits and gains of another business in the same year and has been recognised by decisions holding that it can be set off against income from other heads. B If unabsorbed depreciation is treated as a genus totally different from a "loss", there is no statutory provision that will permit its adjustment against other business income-implicit in S. 32(2) itself-and against ·"""""' all other income of the assessee. "Loss" and "unabsorbed deprecia-tion" should not be treated as antithetical to, or mutually exclusive of, each other. However, there is nothing anomalous or absurd in the . * statute providing for a dissection of the amount of loss for purposes of c carry forward and providing for a special or different treatment to unabsorbed depreciation in this regard although it is a component element of the genus described as "loss" [931B-C, 926C-E, 931C-F] 4. Unabsorbed losses and unabsorbed depreciation are to be D carried forward to future years to be set off against future income. There is, however, one important difference. Unabsorbed losses can be carried forward only for a period of eight years whereas unabsorbed depreciation can be carried forward indefmitely. [923G-H) s; There is also difference between the two in the matter of their """' E carry forward in the case of assessment of a registered firm. In this case, the unabsorbed loss cannot be carried forward by the firm at all. The statute clearly so provides. So far as unabsorbed depreciation is concerned, three alternatives are possible to be urged: (i) It should be retained (without apportionment) and carried forward by the firm only. (ii) It should be apportioned among the partners. Thereafter, it F can be dealt with-even for carry forward purposes-only in the assess-ment of each of the partners in respect of his aliquot share thereof. (iii) ~, It should be apportioned among the partners each of whom may set o~ his share thereof against his other income. If, after this, any amount remains unabsorbed, it will revert to the firm. The firm will carry it forward, set it off against its other income in the succeeding year. This G operation will be repeated every year indefmitely until the unabsorbed depreciation gets absorbed. [924B-E] 6. The third alternative is the correct one: (a) The unabsorbed depreciation .should be allocated among the partners and, like any other loss, will be available to the partners to the extent of his share therein H for set off against his business income or other income in the same • ~ assessment year. In fact S. 32(2), in so far as it talks of depreciation being given effect to in the partners' assessments recognises that such unabsorbed depreciation should be allocated among the partners. The question is what is to be done thereafter. [932A-B] (b) When there is nothing in the sub-section or the Act specifi-cally providing even for an apportionment of the depreciation among .,._the partners, it is too contrived a construction to read into the sub-section several words intended to provide for a number of partners, each carrying forward his share of the unabsorbed depreciation to successive assessment years. It seems· natural and reasonable to con-...- . strue the section as envisaging the following steps where the assessee is a registered firm: (i) Excessive depreciation should be adjusted in the assessment of y -the assessee against other business income and against other heads of income; (ii) Depreciation, which remains unabsorbed under (i), will be apportioned to the partners and the share of each will be adjusted against the business and.other income of each of the partners pro tanto; Case: GARDEN SILK WEAVING FACTORY, SURAT versus COMMISSIONER OF INCOME TAX, GUJARAT, AHMEDABAD [[1991] 1 S.C.R. 909] (1991) 4. ਅਣਸ਼ੋਖੇ ਘਾਟੇ ਅਤੇ ਅਣ-ਸ਼ੋਨਸਤ ਨਿਰਾਵਟ ਿ ਿੰਭਨਵੱਖ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਨਵੱਚ ਅੱਿੇ ਵਧਾਇਆ ਿਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਿ਼ੋ ਭਨਵੱਖ ਦੀ ਆਮਦਿ ਦੇ ਨਵਰੁੱਧ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਿਾ ਸਕੇ. ਹਾਲਾਂਨਕ, ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪ ਰਣ ਅਿੰਤਰ ਹੈ. ਅਣਸ਼ੋਖੇ ਘਾਟੇ ਿ ਿੰਨਸਰਫ ਅੱਠ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਨਮਆਦ ਲਈ ਅੱਿੇ ਵਧਾਇਆ ਿਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਿਦੋਂ ਨਕ ਅਣਸ਼ੋਖੀ ਨਿਰਾਵਟ ਿ ਿੰਅਣਨਮੱਥੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਅੱਿੇ ਵਧਾਇਆ ਿਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। [923G-H] 5. ਰਨਿਸਟਰਡ ਫਰਮ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਨਵੱਚ ਉਿਹਾਂ ਦੇ ਕੈਰੀ ਫਾਰਵਰਡ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਨਵੱਚ ਵੀ ਦ਼ੋਵਾਂ ਨਵੱਚ ਅਿੰਤਰ ਹੁਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨਵੱਚ, ਅਣਸ਼ੋਖੇ ਿੁਕਸਾਿ ਿ ਿੰਫਰਮ ਦੁਆਰਾ ਨਬਲਕੁਲ ਅੱਿੇ ਿਹੀਂ ਵਧਾਇਆ ਿਾ ਸਕਦਾ. ਕਾਿ ਿੰਿ ਸਪੱਸਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਤਰਹਾਂ ਪਿਦਾਿ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਅਣ-ਸ਼ੋਨਸਤ ਨਿਰਾਵਟ ਦਾ ਸਬਿੰਧ ਹੈ, ਨਤਿੰਿ ਨਵਕਲਪਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਦੱਤਾ ਿਾ ਸਕਦਾ ਹੈ: (i) ਇਸ ਿ ਿੰਬਰਕਰਾਰ ਰੱਨਖਆ ਿਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ (ਨਬਿਾਂ ਵਿੰਡ ਦੇ) ਅਤੇ ਨਸਰਫ ਫਰਮ ਦੁਆਰਾ ਅੱਿੇ ਵਧਾਇਆ ਿਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ. (ii) ਇਸ ਿ ਿੰਭਾਈਵਾਲਾਂ ਨਵੱਚ ਵਿੰਨਡਆ ਿਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸ ਿਾਲ ਿਨਿੱਨਠਆ ਿਾ ਸਕਦਾ ਹੈ - ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਨਕ ਅੱਿੇ ਵਧਣ ਦੇ ਉਦੇਸਾਂ ਲਈ ਵੀ - ਨਸਰਫ ਹਰੇਕ ਭਾਈਵਾਲ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਨਵਚ ਉਸ ਦੇ ਿੰਿਣਯੋਗ ਨਹੱਸੇ ਦੇ ਸਿੰਬਿੰਧ ਨਵਚ. (iii) ਇਸ ਿ ਿੰਭਾਈਵਾਲਾਂ ਨਵੱਚ ਵਿੰਨਡਆ ਿਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਨਿਿਹਾਂ ਨਵੱਚੋਂ ਹਰੇਕ ਆਪਣੀ ਦ ਿੀ ਆਮਦਿ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਨਹੱਸਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਿੇ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕ਼ੋਈ ਰਕਮ ਅਣਸ਼ੋਖੀ ਰਨਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਫਰਮ ਿ ਿੰਵਾਪਸ ਨਮਲ ਿਾਵੇਿੀ। ਫਰਮ ਇਸ ਿ ਿੰਅੱਿੇ ਵਧਾਏਿੀ, ਅਿਲੇ ਸਾਲ ਨਵੱਚ ਇਸ ਿ ਿੰਆਪਣੀ ਹ਼ੋਰ ਆਮਦਿ ਦੇ ਨਵਰੁੱਧ ਸਥਾਪਤ ਕਰੇਿੀ. ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਹਰ ਸਾਲ ਅਣਨਮੱਥੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਦੁਹਰਾਈ ਿਾਏਿੀ ਿਦੋਂ ਤੱਕ ਨਕ ਅਣਸ਼ੋਖੀ ਨਿਰਾਵਟ ਿ ਿੰਸ਼ੋਖ ਿਹੀਂ ਨਲਆ ਿਾਂਦਾ. [924B-E] 6. ਤੀਿਾ ਨਵਕਲਪ ਸਹੀ ਹੈ: (a) ਅਣਸ਼ੋਖੀ ਨਿਰਾਵਟ ਿ ਿੰਭਾਈਵਾਲਾਂ ਨਵੱਚ ਵਿੰਨਡਆ ਿਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ, ਨਕਸੇ ਵੀ ਹ਼ੋਰ ਘਾਟੇ ਦੀ ਤਰਹਾਂ, ਉਸੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ ਨਵੱਚ ਉਸਦੀ ਕਾਰ਼ੋਬਾਰੀ ਆਮਦਿ ਿਾਂ ਹ਼ੋਰ ਆਮਦਿ ਦੇ ਨਵਰੁੱਧ ਸਥਾਪਤ ਕਰਿ ਲਈ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਿ ਿੰਉਸ ਨਵੱਚ ਉਸਦੇ ਨਹੱਸੇ ਦੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਉਪਲਬਧ ਹ਼ੋਵੇਿਾ. ਦਰਅਸਲ, ਧਾਰਾ 32 (2), ਨਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਇਹ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣਾਂ ਨਵੱਚ ਨਿਰਾਵਟ ਿ ਿੰਪਿਭਾਵਤ ਕਰਿ ਦੀ ਿੱਲ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਮਿੰਿਦੀ ਹੈ ਨਕ ਇਸ ਤਰਹਾਂ ਦੀ ਅਣਸ਼ੋਖੀ ਨਿਰਾਵਟ ਿ ਿੰਭਾਈਵਾਲਾਂ ਨਵੱਚ ਵਿੰਨਡਆ ਿਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਨਕ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀ ਕੀਤਾ ਿਾਣਾ ਹੈ। [932A-B] XXXXXX ਗਾਰਡਨ ਸਿਲਕ ਬਨਾਮ ਇਨਕਮ ਟੈਕਿ ਕਸਮਸ਼ਨਰ 913 (b) ਿਦੋਂ ਉਪ-ਧਾਰਾ ਿਾਂ ਐਕਟ ਨਵਚ ਨਵਸੇਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਨਵਚਾਲੇ ਨਿਰਾਵਟ ਦੀ ਵਿੰਡ ਦਾ ਪਿਬਿੰਧ ਕਰਿ ਵਾਲੀ ਕ਼ੋਈ ਚੀਜ ਿਹੀਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਪ-ਧਾਰਾ ਨਵਚ ਕਈ ਸਬਦਾਂ ਿ ਿੰਪਿਹਿਾ ਇਿੰਿਾ ਕਲਨਪਤ ਹੈ ਨਕ ਕਈ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਿ ਿੰਪਿਦਾਿ ਕਰਿ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਹੈ, ਨਿਿਹਾਂ ਨਵਚੋਂ ਹਰੇਕ ਲਿਾਤਾਰ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲਾਂ ਨਵਚ ਅਣਸ਼ੋਖੀ ਨਿਰਾਵਟ ਦੇ ਆਪਣੇ ਨਹੱਸੇ ਿ ਿੰਅੱਿੇ ਵਧਾ ਨਰਹਾ ਹੈ. ਇਸ ਸੈਕਸਿ ਿ ਿੰਹੇਠ ਨਲਖੇ ਕਦਮਾਂ ਦੀ ਕਲਪਿਾ ਕਰਿ ਵਿੋਂ ਸਮਝਣਾ ਕੁਦਰਤੀ ਅਤੇ ਵਾਿਬ ਿਾਪਦਾ ਹੈ ਨਿੱਥੇ ਨਿਰਧਾਰਕ ਇੱਕ ਰਨਿਸਟਰਡ ਫਰਮ ਹੈ: (i) ਬਹੁਤ ਨਜਆਦਾ ਨਿਰਾਵਟ ਿ ਿੰਹ਼ੋਰ ਕਾਰ਼ੋਬਾਰੀ ਆਮਦਿ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਅਤੇ ਆਮਦਿ ਦੇ ਹ਼ੋਰ ਨਸਰਲੇਖਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਨਿਰਧਾਰਕ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਨਵੱਚ ਐਡਿਸਟ ਕੀਤਾ ਿਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; (ii) ਨਿਰਾਵਟ, ਿ਼ੋ (i) ਦੇ ਅਧੀਿ ਅਧ ਰੀ ਰਨਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਿ ਿੰਭਾਈਵਾਲਾਂ ਿ ਿੰਵਿੰਨਡਆ ਿਾਵੇਿਾ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਭਾਈਵਾਲ ਦੇ ਕਾਰ਼ੋਬਾਰ ਅਤੇ ਹ਼ੋਰ ਆਮਦਿ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਹਰੇਕ ਦੇ ਨਹੱਸੇ ਿ ਿੰਐਡਿਸਟ ਕੀਤਾ ਿਾਵੇਿਾ; (iii) ਿੇ ਉਪਰ਼ੋਕਤ ਪਿਨਕਨਰਆਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਕ ਦੇ ਨਿਰਾਵਟ ਭੱਤੇ 'ਤੇ ਪ ਰਾ ਪਿਭਾਵ ਿਹੀਂ ਪਾਇਆ ਿਾ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਕੁਝ ਨਿਰਾਵਟ ਿ ਿੰਐਡਿਸਟ ਿਹੀਂ ਕੀਤਾ ਿਾ ਸਕਦਾ, ਤਾਂ ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ-ਫਰਮ ਇਸ ਿ ਿੰਅਿਲੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ ਤੱਕ ਅੱਿੇ ਵਧਾਏਿੀ। [934C-G] (c) ਉਪ-ਧਾਰਾ, ਇਸ ਦੀ 1953 ਦੀ ਸ਼ੋਧ ਤੋਂ ਪਨਹਲਾਂ, ਸਾਰੇ ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾਵਾਂ ਿ ਿੰ- ਅਤੇ ਇਸ ਨਵੱਚ ਰਨਿਸਟਰਡ ਫਰਮਾਂ ਵੀ ਸਾਮਲ ਸਿ - ਆਪਣੀ ਅਣ-ਿਮਹਾਂ ਨਿਰਾਵਟ ਿ ਿੰਅੱਿੇ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਆਨਿਆ ਨਦਿੰਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਿ਼ੋ ਭਾਵੇਂ ਰਨਿਸਟਰਡ ਫਰਮ ਕ਼ੋਈ ਟੈਕਸ ਅਦਾ ਿਾ ਕਰੇ, ਪਰ ਭਾਸਾ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ, ਉਹ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਨਵੱਚ ਵਿੰਡੀ ਿਈ ਨਿਰਾਵਟ ਿ ਿੰਅੱਿੇ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਿਤੀਿੇ ਵਿੋਂ ਅਨਿਹੀ ਕੈਰੀ ਫਾਰਵਰਡ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਨਿਆ, ਭਾਵੇਂ ਨਕ ਫਰਮ ਦੀ ਪ ਰੀ ਿਾਂ ਇਕ ਨਹੱਸਾ ਨਵਅਕਤੀਿਤ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਨਵਚ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਨਿਆ ਸੀ. ਸ਼ੋਧ ਨਸਰਫ ਇਹ ਸਪੱਸਟ ਕਰਿ ਦੀ ਕ਼ੋਨਸਸ ਕਰਦੀ ਹੈ ਨਕ ਇਸ ਤਰਹਾਂ ਦੇ ਕਦਮ ਿ ਿੰਅੱਿੇ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਇਿਾਜਤ ਉਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਿਹੀਂ ਨਦੱਤੀ ਿਾਵੇਿੀ ਨਿਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣਾਂ ਨਵੱਚ ਇਸ ਿ ਿੰਲਾਿ ਕੀਤਾ ਨਿਆ ਹੈ; ਲ਼ੋਿੀਂਦੇ ਪਿਭਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ, ਕੈਰੀ ਫਾਰਵਰਡ, ਇਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਨਕ ਇਸ ਿ ਿੰਸਾਥੀ ਿ ਿੰਪਿਭਾਵਸਾਲੀ ਢਿੰਿ ਿਾਲ ਆਨਿਆ ਿਹੀਂ ਨਦੱਤੀ ਿਈ ਹੈ, ਉਪਲਬਧ ਹੈ. ਇਸ ਲਈ 1953 ਦੀ ਸ਼ੋਧ ਮਾਲੀਆ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਨਵੱਚ ਮਦਦ ਿਹੀਂ ਕਰਦੀ। [935F-936A] XXXXXX 914 ਿੁਪ੍ਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀਆਂ ਸਰਪ੍ੋਰਟਾਂ [1991] 1 ਐਿ.ਿੀ.ਆਰ. (d) ਉਪਰ਼ੋਕਤ ਕ਼ੋਰਸ 'ਤੇ ਇਤਰਾਜ ਫਰਮ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਦੀ ਮਾਿਨਸਕ ਕਲਪਿਾ 'ਤੇ ਵੀ ਅਧਾਰਤ ਹੈ ਿ਼ੋ ਪ ਰੀ ਤਰਹਾਂ ਵੱਖਰੇ ਟੈਕਸਦਾਤਾਵਾਂ ਵਿੋਂ ਹਿ ਅਤੇ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਫਾਈਲਾਂ ਿ ਿੰਫਰਮ ਦੀ "ਫਾਈਲ" ਨਵੱਚ "ਵਾਪਸ ਨਲਆਉਣ" ਦੀ ਅਯ਼ੋਿਤਾ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ. ਸਾਰੇ ਉਦੇਸਾਂ ਲਈ ਪਾਣੀ-ਤਿੰਿ ਡੱਨਬਆਂ ਨਵੱਚ ਦ਼ੋ ਮੁਲਾਂਕਣਾਂ ਿ ਿੰਵੇਖਣ ਦੀ ਇਹ ਪਹੁਿੰਚ ਸਹੀ ਿਹੀਂ ਹੈ। ਨਕਸੇ ਵੀ ਸਨਥਤੀ ਨਵੱਚ, ਅਨਿਹਾ ਕ਼ੋਈ ਵੀ ਨਸਧਾਂਤਕ ਨਵਰ਼ੋਧਾਭਾਸ ਧਾਰਾ 32 (2) ਦੇ ਉਪਬਿੰਧਾਂ 'ਤੇ ਪਿਬਲ ਿਹੀਂ ਹ਼ੋ ਸਕਦਾ। [934G-935A] Case: GARDEN SILK WEAVING FACTORY, SURAT versus COMMISSIONER OF INCOME TAX, GUJARAT, AHMEDABAD [[1991] 1 S.C.R. 909] (1991) गार्डेनसिल्कबनाम।सीआईटी। भागीदारोंकेमूल्यांकनमेंप्रभावदियाजानायहमानताहैकिइसतरहकेअवशोषितमूल्यह्रासआवंटितकियाजानाचाहिए।द. भागीदारोंकेबीचच -सवालयहहैकिइसकेबादक्याकियाजाए।[ 932 एबी] ( ख) जबउप-धारायाअधिनियमविनिर्दिष्टमेंकुछभीनहींहै। केबीचचमूल्यह्रासकेएकविभाजनकेलिएभीप्रदानकरना भागीदारों, यहउपमेंपढ़नेकेलिएएकनिर्माणबहुतकल्पितहै खंडडमेंकईशब्दहैंजिनकाउद्देश्यकईभागीदारोंकोप्रदानकरनाहै, प्रत्येकअवशोषितमूल्यह्रासकेअपनेहिस्सेकोआगेबढ़ातेहुए क्रमिकमूल्यांकनवर्ष।यहस्वाभाविकऔरउचितलगताहै - निम्नलिखितचचरणोंकीपरिकल्पनाकरतेहुएअनुभागकोलागूकरेंजहांनिर्धारितीएक पंजीकृतफर्मः ( i) अत्यधिकमूल्यह्रासकोमूल्यांकनमेंसमायोजितकियाजानाचाहिए ´निर्धारितीअन्यव्यावसायिकआयकेविरुद्धऔरअन्यशीर्षोंकेविरुद्ध आय; ( ii) मूल्यह्रास, जो(i) केतहतअवशोषितनहींरहताहै, होगा भागीदारोंकोविभाजितकियाजाएगाऔरप्रत्येककेहिस्सेकोसमायोजितकियाजाएगा।प्रत्येकभागीदारकेव्यवसायऔरअन्यआयकेविरुद्ध; ( iii) यदिमूल्यह्रासभत्तेकोपूराप्रभावनहींदियाजासकताहै उपरोक्तप्रक्रियाओंद्वारानिर्धारितीऔरकुछमूल्यह्रासशेषरहताहै। असंबद्ध, निर्धारिती-फर्मइसेउत्तरवर्तीतकलेजाएगीमूल्यांकनवर्ष।[ 934 सी-जी] ( ग) 1953 केसंशोधनसेपहलेउप-धारानेसभीकोअनुमतिदीथी। --निर्धारितीऔरइसमेंपंजीकृतफर्मभीशामिलहैंआगेबढ़ानेकेलिए उनकाअवशोषितमूल्यह्रासताकिपंजीकृतफर्मनेभुगतानकियाहो कोईकरनहीं, यहभाषापरमूल्यह्रासकोआगेलेजानेकादावाकरसकताहैजिसेभागीदारोंकेबीचचविभाजितकियागयाथा।इसकेपरिणामस्वरूप इसतरहकेआगेलेजानेकादावाकियाजारहाहै, यहांतककिजहांपूरेयाकाएकहिस्सा फर्मकेअवशोषितमूल्यह्रासकोमूल्यांकनमेंबंदकरदियागयाथा व्यक्तिगतभागीदार।संशोधनकेवलयहस्पष्टकरनाचाहताहैकिकीअनुमतिउसहदतकनहींदीजाएगीजबतकइसेदियागयाहै। इसतरहकेकैरीफॉरवर्ड भागीदारोंकेआकलनमेंप्रभाव; आवश्यकनिहितार्थसे, आगेलेजाएँ, इसहदतककिइसेप्रभावीरूपसेअनुमतिनहींदीगईहै भागीदार, अभीभीउपलब्धहै।अतः1953 कासंशोधन, राजस्वकेमामलेमेंमददनहींकरताहै।[ 935 एफ-936 ए] ( घ) उपरोक्तपाठ्यक्रमपरआपत्तिभीमानसिकआधारपरहै। फर्मऔरउसकेभागीदारोंकीपूरीतरहसेअलगनिर्धारितीकेरूपमेंछवि[1991] 1 एस. सी. आर. सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट औरफर्मकी"फाइल" में"वापसलाने" कीअनिवार्यताका भागीदारोंकीफाइलोंमेंक्याचचलागयाहै।यहदृष्टिकोण -सभीउद्देश्योंकेलिएपानीतंगडिब्बोंमेंदोआकलनकरनाहै सहीनहींहै।किसीभीस्थितिमें, ऐसीकोईभीसैद्धांतिकद्विभाजनएसकेप्रावधानोंपरहावीनहींहोसकतीहै।32 ( 2 ) . [ 934 जी-935 ए] ( ई) सुझाएगएनिर्माणकाकोईदोहरापरिणामनहींहोताहै। भागीदारोंकोलाभ।[ 936 डी] ( ) यहसचचहैकिनिर्माणकेपरिणामस्वरूपएकनिश्चितराशिमिलसकतीहै। विभिन्नभागीदारोंकेबीचचउपलब्धराहतकीमात्रामेंअसंतुलन।लेकिनइसीतरहकाअसंतुलनकिसीके-भीअनुप्रयोगमेंनिहितहैतीनसंभावितविकल्प।[ 936 ईएफ] 7. निर्धारिती-अपीलकर्ताफर्मकोआगेबढ़ानेकाअधिकारहै गैर-अवशोषितमूल्यह्रासकीगणनामूल्यांकनवर्ष1967-68 केलिएकीजातीहैऔरइसेमूल्यांकनवर्ष1968-69 केलिएअपनेमूल्यांकनमेंनिर्धारितकियाजाताहै।तथापि, निर्धारणवर्षकेलिएअवशोषितहानि, 1967-68, नहींहोसकतीहै। निर्धारणवर्ष1968-69 केलिएअपनेमूल्यांकनमेंनिर्धारितकरनेकेलिएफर्मद्वाराआगेबढ़ायाजाना।-[ 937 एबी] के. टी. वायरप्रोडडक्ट्सबनामभारतसंघ, [1973] 92 आई. टी. आर. 459 (सभी); उद्यानरेशमबुनाईकारखाना, [1975] 101 आईटीआर658; उद्यानरेशमबुनाई आई. एन. जी. फैक्ट्री, [1983] 144 आई. टी. आर. 613 (गुजरात): सी. आई. टी. वी. रामस्वरूपगुप्ता, [1973] 92 आईटीआर495; राजनारायणअग्रवालबनाम।सी. आई. टी., [1979] 75 आई.टी. आर. 1 ( डेल.); शंकरनारायणकंस्ट्रक्शनकं. वी. सी. आई. टी., [1984] 145 आई. टी. आर. 467 (कर्ण);बल्लारपुरकोलियरीजकं. वि. सी. आई. टी., [1973] 92 आई. टी. आर. 219; सी. आई. टी. बनाम।नागपुरगैसऔरघरेलूउपकरण, [1984] 147 आईटीआर440 ( बम.); सी. आई. टीवी. नागपट्टिनमआयातऔरनिर्यातनिगम, [ 1979 ] 119 आई. टी. आर.444; सी. आई. टी. बनाममद्रासवायरप्रोडडक्ट्स, [1979] 119 आईटीआर454; सीआईटीबनाम। मद्रासवायरप्रोडडक्ट्स, [1980] 123 आईटीआर722 (मैडड।) सी. आई. टीवी. जे. पटेलएंडडकंपनी,[1984] 149 आई. टी. आर. 682 (डेल.); सी. आई. टीवी. श्रीनिवासशुगरकं., [1988] 174आई. टी. आर. 178 (ए. पी.); सी. आई. टी. बनाम. सिंहट्रांसपोर्टकंपनी, [1980] 123 आई. टी.आर. 698 (गौ.); पर्लवूलनमिल्सबनाम।सी. आई. टी., [1989] आई. टी. आर. 368; सी. आई.टी. बनाम।महावीरस्टीलरोल लिंगमिल्स, [1989] आई. टी. आर. 377 (पी. एंडड. एचच.) औरसी. आई. टी. बनाम।आर. जे.त्रिवेदीएंडडसंस, [1990] 183 आई. टी. आर. 420 (एम. पी.), संदर्भित। सी. आई. टीवी. जयपुरियाचाइनाक्लेमाइन्स(पी.) लिमिटेडड, [1966] 59 आईटीआर 555 औरराजापलायममिल्सलिमिटेडडबनाम।इसकेबादसी. आई. टी., [1978] 115 आई. टी. आर.777 आया। Case: GARDEN SILK WEAVING FACTORY, SURAT versus COMMISSIONER OF INCOME TAX, GUJARAT, AHMEDABAD [[1991] 1 S.C.R. 909] (1991) XXXXXX 914 ਿੁਪ੍ਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀਆਂ ਸਰਪ੍ੋਰਟਾਂ [1991] 1 ਐਿ.ਿੀ.ਆਰ. (d) ਉਪਰ਼ੋਕਤ ਕ਼ੋਰਸ 'ਤੇ ਇਤਰਾਜ ਫਰਮ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਦੀ ਮਾਿਨਸਕ ਕਲਪਿਾ 'ਤੇ ਵੀ ਅਧਾਰਤ ਹੈ ਿ਼ੋ ਪ ਰੀ ਤਰਹਾਂ ਵੱਖਰੇ ਟੈਕਸਦਾਤਾਵਾਂ ਵਿੋਂ ਹਿ ਅਤੇ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਫਾਈਲਾਂ ਿ ਿੰਫਰਮ ਦੀ "ਫਾਈਲ" ਨਵੱਚ "ਵਾਪਸ ਨਲਆਉਣ" ਦੀ ਅਯ਼ੋਿਤਾ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ. ਸਾਰੇ ਉਦੇਸਾਂ ਲਈ ਪਾਣੀ-ਤਿੰਿ ਡੱਨਬਆਂ ਨਵੱਚ ਦ਼ੋ ਮੁਲਾਂਕਣਾਂ ਿ ਿੰਵੇਖਣ ਦੀ ਇਹ ਪਹੁਿੰਚ ਸਹੀ ਿਹੀਂ ਹੈ। ਨਕਸੇ ਵੀ ਸਨਥਤੀ ਨਵੱਚ, ਅਨਿਹਾ ਕ਼ੋਈ ਵੀ ਨਸਧਾਂਤਕ ਨਵਰ਼ੋਧਾਭਾਸ ਧਾਰਾ 32 (2) ਦੇ ਉਪਬਿੰਧਾਂ 'ਤੇ ਪਿਬਲ ਿਹੀਂ ਹ਼ੋ ਸਕਦਾ। [934G-935A] (e) ਸੁਝਾਏ ਿਏ ਨਿਰਮਾਣ ਦੇ ਿਤੀਿੇ ਵਿੋਂ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਿ ਿੰਕ਼ੋਈ ਦ਼ੋਹਰਾ ਫਾਇਦਾ ਿਹੀਂ ਹੁਿੰਦਾ. [936D] (f) ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਨਕ ਪੈਦਾਇਸ਼ ਦੇ ਿਤੀਿੇ ਵਿੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਨਵੱਚ ਉਪਲਬਧ ਰਾਹਤ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨਵੱਚ ਅਸਿੰਤੁਲਿ ਦੀ ਇੱਕ ਨਿਸਨਚਤ ਮਾਤਰਾ ਹ਼ੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਇਸੇ ਤਰਹਾਂ ਦਾ ਅਸਿੰਤੁਲਿ ਨਤਿੰਿ ਸਿੰਭਾਨਵਤ ਨਵਕਲਪਾਂ ਨਵੱਚੋਂ ਨਕਸੇ ਿ ਿੰਵੀ ਲਾਿ ਕਰਿ ਨਵੱਚ ਅਿੰਦਰ ਿੀ ਹੈ। [936E-F] 7. ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ-ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਫਰਮ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1967-68 ਲਈ ਿਣਿਾ ਕੀਤੀ ਿਈ ਅਣ-ਸ਼ੋਨਸਤ ਨਿਰਾਵਟ ਿ ਿੰਅੱਿੇ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1968-69 ਲਈ ਆਪਣੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਨਵੱਚ ਇਸ ਿ ਿੰਸਥਾਪਤ ਕਰਿ ਦੀ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਨਕ, ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ, 1967-68 ਲਈ ਅਣਸ਼ੋਧੇ ਘਾਟੇ ਿ ਿੰਫਰਮ ਦੁਆਰਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1968-69 ਲਈ ਆਪਣੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਨਵੱਚ ਅੱਿੇ ਿਹੀਂ ਵਧਾਇਆ ਿਾ ਸਕਦਾ। [937A-B] [1973] 92 ਕੇ. ਟੀ. ਾਇਰ ਪ੍ਰੋਡਕਟਿ ਬਨਾਮ ਯ ਨੀਅਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ, ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 459 (ਏ.ਆਈ.ਆਈ); ਗਾਰਡਨ ਸਿਲਕ ਬੁਣਾਈ ਫੈਕਟਰੀ, [1975] 101 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 658; ਗਾਰਡਨ ਸਿਲਕ ਬੁਣਾਈ ਫੈਕਟਰੀ, [1983] 144 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 613 (ਿੁਿਰਾਤ): ਿੀ.ਆਈ.ਟੀ. ਬਨਾਮ ਰਾਮ ਿ ਰੂਪ੍ ਗੁਪ੍ਤਾ, [19731 92 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 495; ਰਾਜ ਨਰਾਇਣ ਅਗਰ ਾਲ ਬਨਾਮ ਿੀ.ਆਈ.ਟੀ., [1979] 75 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 1 (ਧਦੱਲੀ); ਸ਼ਿੰਕਰਨਾਰਾਇਣ ਕਿੰਿਟਰਕਸ਼ਨ ਕਿੰਪ੍ਨੀ ਬਨਾਮ ਿੀ.ਆਈ.ਟੀ., (1984) 145 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 467 (ਕਰਨਾਟਕ); ਬਿੱਲਰਪ੍ੁਰ ਕੋਲੀਰੀਜ਼ ਕਿੰਪ੍ਨੀ ਬਨਾਮ ਿੀ.ਆਈ.ਟੀ., [1973] 92 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 219; ਿੀ.ਆਈ.ਟੀ. ਬਨਾਮ ਨਾਗਪ੍ੁਰ ਗੈਿ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਉਪ੍ਕਰਣ, [1984] 147 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 440 (ਬੰਬਈ); , [1979] 119 ਸੀ.ਆਈ.ਟੀ. ਬਨਾਮ ਨਾਗਾਪ੍ਿੱਟੀਨਮ ਆਯਾਤ ਅਤੇ ਸਨਰਯਾਤ ਕਾਰਪ੍ੋਰੇਸ਼ਨਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 444[1979] 119 ; ਸੀ.ਆਈ.ਟੀ. ਬਨਾਮ ਮਦਰਾਿ ਾਇਰ ਪ੍ਰੋਡਕਟਿ, ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 454[1980] 123 ; ਸੀ.ਆਈ.ਟੀ. ਬਨਾਮ ਮਦਰਾਿ ਾਇਰ ਪ੍ਰੋਡਕਟਿ, ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 722 (ਮਦਰਾਸ); ਸੀ.ਆਈ.ਟੀ. ਬਨਾਮ ਜੇ ਪ੍ਟੇਲ ਅਤੇ ਕਿੰਪ੍ਨੀ, [1984] 149 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 682 (ਥਦੱਲੀ); ਸੀ.ਆਈ.ਟੀ. ਬਨਾਮ ਸ਼ਰੀਸਨ ਾਿ ਸ਼ੂਗਰ ਕਿੰਪ੍ਨੀ, [1988] 174 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 178 (AP); ਸੀ.ਆਈ.ਟੀ. ਬਨਾਮ ਸਿਿੰਘ ਟਰਾਂਿਪ੍ੋਰਟ ਕਿੰਪ੍ਨੀ, [1980] 123 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 698 (Gau..); ਪ੍ਰਲ ੂਮੈਨ ਸਮਿੱਲਜ਼ ਬਨਾਮ ਸੀ.ਆਈ.ਟੀ., [1989] ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 368; ਸੀ.ਆਈ.ਟੀ. ਬਨਾਮ ਮਿਾ ੀਰ ਿਟੀਲ ਰੋਸਲਿੰਗ ਸਮਿੱਲਜ਼,[1989] 179 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 377 (P & H) ਅਤੇ ਸੀ.ਆਈ.ਟੀ. ਬਨਾਮ ਆਰਜੇ ਸਤਰ ੇਦੀ ਅਤੇ ਿਿੰਨਜ਼, [1990] 183 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 420(ਮੱਧ ਪਿਦੇਸ), ਦਾ ਿ ਾਲਾ ਸਦਿੱਤਾ ਸਗਆ ਿੈ। ,[1966] ਿੀ.ਆਈ.ਟੀ. ਬਨਾਮ ਜੈਪ੍ੁਰੀਆ ਚਾਈਨਾ ਕਲੇ ਮਾਈਨਜ਼ (ਪ੍ੀ.) ਸਲਮਸਟਡ59 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 555 ਅਤੇ ਰਾਜਪ੍ਗਲਾਯਮ ਸਮਿੱਲਜ਼ ਸਲਮਸਟਡ ਬਨਾਮ ਿੀ.ਆਈ.ਟੀ., [1978] 115 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 777, ਦਾ ਅਨੁਸਰਣ ਕੀਤਾ । ਸਿ ਲ ਅਪ੍ੀਲ ਅਸਧਕਾਰ ਖੇਤਰ: ਸਿ ਲ ਅਪ੍ੀਲ 1249/75 ਅਤੇ 2075/79. 1973 ਦੇ ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. ਨਿੰਬਰ 19 ਅਤੇ 1977 ਦੇ 318 ਸ ਿੱਚ ਗਜਾਰਤ ਿਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ 26.9.1974 ਅਤੇ 16.10.1978 ਦੇ ਫੈਿਲੇ ਅਤੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੋਂ। ਅਪ੍ੀਲਕਰਤਾ ਿੱਲੋਂ ਿਰੀਸ਼ ਐਨ. ਿਾਲ ੇ, ਪ੍ੀ.ਐਚ. ਪ੍ਾਰੇਖ ਅਤੇ ਿੁਨੀਲ ਡੇਗਰਾ। ਉੱਤਰਦਾਤਾ ਲਈ ਿੀਨੀਅਰ ਐਡਵੋਕੇਟ ੀ. ਗੌਰੀ ਸ਼ਿੰਕਰ, ਅਤੇ ਐਿ. ਰਾਜਿੱਪ੍ਾ । XXXXXX ਗਾਰਡਨ ਸਿਲਕ ਬਨਾਮ ਇਨਕਮ ਟੈਕਿ ਕਸਮਸ਼ਨਰ,[ਰਿੰਗਨਾਥਨ, ਜੇ.] 915 ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਹੇਠ ਦੁਆਰਾ ਸੁਣਾਇਆ ਥਗਆ ਰਿੰਿਿਾਥਿ, ਿੇ. ਇਿ ਅਪ੍ੀਲਾਂ ਇਨਕਮ ਟੈਕਿ ਐਕਟ', 1961 ('1961 ਐਕਟ') ਦੀਆਂ ਸ ਿਥਾ ਾਂ ਦੀ ਸ ਆਸਖਆ 'ਤੇ ਕੁਝ ਗੁਿੰਝਲਦਾਰਤਾ ਦਾ ਿ ਾਲ ਉਠਾਉਂਦੀਆਂ ਿਨ, ਸਜਿ ਦੇ ਿਬਿੰਧ ਸ ਿੱਚ ਿੱਖ- ਿੱਖ ਿਾਈ ਕੋਰਟਾਂ ਸ ਿੱਚ ਮਤਭੇਦ ਿਨ। 1975 ਦੀ 101 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 658 ਸ ਿੱਚ ਸਰਪ੍ੋਰਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਪ੍ੀਲ ਅਧੀਨ ਫੈਿਲੇ ਸ ਿੱਚ, ਗੁਜਰਾਤ ਿਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਮਾਲ ਦੇ ਿਿੱਕ ਸ ਿੱਚ ਅਤੇ ਕਰਦਾਤਾ ਾਂ ਦੇ ਸ ਰੁਿੱਧ ਉਠਾਏ ਗਏ ਿ ਾਲਾਂ ਦਾ ਜ ਾਬ ਸਦਿੱਤਾ ਿੈ। ਇਿ ਲਈ ਇਿ ਅਪ੍ੀਲ ਸਨਰਧਾਰਕ, ਮੈਿਰਜ਼ ਗਾਰਡਨ ਸਿਲਕ ੀਸ ਿੰਗ ਫੈਕਟਰੀ, ਿੂਰਤ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਿੈ। ਇਿ ਦੋ ੇਂ ਅਪ੍ੀਲਾਂ ਮੁਲਾਂਕਣ ਿਾਲ 1967-68 ਅਤੇ 1968-69 ਨਾਲ ਿਬਿੰਧਤ ਿਨ, ਸਜਨਹਾਂ ਲਈ ਸਪ੍ਛਲੇ ਿਾਲ ਕਰਮ ਾਰ ਿਾਕਾ ਿਾਲ 2022 ਅਤੇ 2023 ਿਨ। ਦੋ ਾਂ ਿਾਲਾਂ ਲਈ ਇਿੱਕੋ ਸਜਿੇ ਿਾਲਾਤਾਂ ਸ ਿੱਚ ਿ ਾਲ ਉੱਠਦਾ ਿੈ। ਅਿੀਂ ਮੁਲਾਂਕਣ ਿਾਲ 1968-69 ਲਈ ਿਬਿੰਸਧਤ ਤਿੱਥਾਂ ਨੂਿੰ ਸਨਰਧਾਰਤ ਕਰਾਂਗੇ ਸਕਉਂਸਕ ਉਿ ਿਾਲ ਦੇ ਿਬਿੰਧ ਸ ਿੱਚ ਅਪ੍ੀਲਾਂ ਅਤੇ ਿ ਾਲੇ ਦਾ ਸਨਪ੍ਟਾਰਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਿਾਲ 1967-68 ਨਾਲ ਿਬਿੰਧਤ ਅਪ੍ੀਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਪ੍ਸਿਲਾਂ ਕੀਤਾ ਸਗਆ ਿੀ। Case: GARDEN SILK WEAVING FACTORY, SURAT versus COMMISSIONER OF INCOME TAX, GUJARAT, AHMEDABAD [[1991] 1 S.C.R. 909] (1991) (i) Excessive depreciation should be adjusted in the assessment of y -the assessee against other business income and against other heads of income; (ii) Depreciation, which remains unabsorbed under (i), will be apportioned to the partners and the share of each will be adjusted against the business and.other income of each of the partners pro tanto; (iii) If full effect cannot be given to the depreciation allowance of ~ the assessee by the above processes and some depreciation remains unadjusted, the assessee-firm will carry it forward to the succeeding assessment year. [934C-G] (c) The sub-section, before its 1953 amendment, permitted all assessees--and this included registered firms as well-to carry forward their unabsorbed depreciation so that though the registered firm paid no tax, it could, on the language claim a carry forward of the deprecia-\"""-- tion which had been apportioned among the partners. This resulted in ' · such carry forward being claimed even where the whole or a part of the unabsorbed depreciation of the firm had been set off in the assessment of individual partners. The amendment only seeks to make it clear that such carry forward will not be permitted to the extent it has been given effect to in the partners' assessments; by necessary implication, the ~-~arry forward, to the extent it has not been effectively allowed to the partner, continues to be available. The amendment of 1953, therefore, does not help the case.of the Revenue. [935F-936A) (d) The objection to the above course is also based on a mental imagery of the firm and its partners as altogether different assessees A1 B, c D E F G H and of the impermissibility of "bringing back" to the firm's "file" ·;.;-A what has gone away to the' files of the partners. This approach of view-ing the two assessments in water-tight compartments for all purposes is not correct. In any event, any such theoretical dichotomy cannot prevail over the provisions of s. 32(2). [934G-935A] (e) The construction suggested does not result in any double B advantage to the partners. [936D] (f) It is true that the construction may result in a certain amount~ of imbalance in the quantum of relief available as among different partners. But similar imbalance is inherent in the application of any of the three possible alternatives. {936E-F] ~- c 7. The assessee-appellant firm is entitled to carry forward the unabsorbed depreciation computed for the assessment year 1967-68 and have it set off in its assessment for the assessment year 1968-69. Th~ unabsorbed loss for the assessment year, 1967-68, however, cannot be Y carried forward by the firm to be set off in its assessment for the assessment year 1968-69. [937A-B] D K. T. Wire Products v. Union of India, (1973] 92 ITR 459 (All); Garden Silk Weaving Factory, (1975] 101ITR658; Garden Silk Weav-ing Factory, (1983] 144 ITR 613 (Guj.): C./. T. v. Ram Swarup Gupta, [1973] 92 ITR 495; Raj Narayan Aggarwala v. C.I. T., (1979] 75 ITR 1 , (Del.); Shankaranarayana Construction Co. v. C.I. T., [1984] 145 ITR ...( E 467 (Karn.); Ballarpur Collieries Co. v. C./. T., [1973] 92 ITR 219; C.l. T. v. Nagpur Gas & Domestic Appliances, [1984] 147 ITR 440 (Born.); CIT v. Nagapattinam Import and Export Corp., (1979] 119 ITR 444; CIT v. Madras Wire Products, [1979] 119 ITR 454; CIT v. Madras Wire Products, [1980] 123 ITR 722 (Mad.); CIT v. J. Patel & Co., [1984] 149 ITR 682 (Del.); CITv. Shrinivas Sugar Co., (1988] 174 F ITR 178 (AP); CITv. Singh Transport Co., (1980] 123 ITR 698 (Gau.); Pearl Wotfen Mills v. CIT, [1989] ITR 368; CIT v. Mahavir Steel Roi-_~ ling Mills, (1989] 179 ITR 377 (P & H) and CITv. R.J. Trivedi & Sons, · (1990] 183 ITR 420 (M.P.), referred to. - C;IT v. Jaipuria China Clay Mines (P.) Ltd., (1966] 59 ITR 555 and Rajap(J.layam Mills Ltd. v. C.l. T., (1978] 115 ITR 777, followed. G CIVIL APPELLATE JURISDICTION: Civil Appeal Nov 1249/75 & 2075/79. - From the Judgment and Order dated 26.9.1974 and 16.10.1978 of Gajarat High Court in l.T.R. Nos. 19of1973 and 318of1977. Case: GARDEN SILK WEAVING FACTORY, SURAT versus COMMISSIONER OF INCOME TAX, GUJARAT, AHMEDABAD [[1991] 1 S.C.R. 909] (1991) लिंगमिल्स, [1989] आई. टी. आर. 377 (पी. एंडड. एचच.) औरसी. आई. टी. बनाम।आर. जे.त्रिवेदीएंडडसंस, [1990] 183 आई. टी. आर. 420 (एम. पी.), संदर्भित। सी. आई. टीवी. जयपुरियाचाइनाक्लेमाइन्स(पी.) लिमिटेडड, [1966] 59 आईटीआर 555 औरराजापलायममिल्सलिमिटेडडबनाम।इसकेबादसी. आई. टी., [1978] 115 आई. टी. आर.777 आया। सिविलअपीलीयन्यायनिर्णयःसिविलअपीलसं। 1249/75 & 2075/79 . के26.9.1974 और16.10.1978 दिनांकितनिर्णयऔरआदेशसेआई. टी. आर. सं. मेंगुजरातउच्चन्यायालय।19 1973 काऔर1977 का318।अपीलार्थीकीओरसेहरीशएन. साल्वे, पी. एचच. पारेखऔरसुनीलडेग्रा। 915 वी. गौरीशंकर, वरिष्ठअधिवक्ता।औरप्रत्यर्थीकेलिएएस. राजप्पा। न्यायालयकानिर्णयइसकेद्वारादियागयाथा रंगनाथन, जे. येअपीलेंकुछलोगोंकेलिएसवालउठातीहैं अधिनियम, 1961 ('1961 अधिनियम'), जिसकेसंबंधमेंअंतरहै- विभिन्नउच्चन्यायालयोंकेबीचचराय।अपीलकेतहतनिर्णयमें, (1975) 101 आई. टी. आर. 658 मेंदर्ज, गुजरातउच्चन्यायालयनेजवाबदियाहै।राजस्वकेपक्षमेंऔरनिर्धारितीकेखिलाफउठायागयाप्रश्न। अतःनिर्धारिती, मेसर्सद्वारायेअपीलें।उद्यानरेशमबुनाई कारखाना, सूरत। येदोनोंअपीलेंआकलनवर्ष1967-68 और1968 सेसंबंधितहैं। 69 जिनकेलिएप्रासंगिकपिछलेवर्षशकवर्ष2022 थेऔर 2023.क्रमशः।सवालदोनोंकेलिएसमानपरिस्थितियोंमेंउत्पन्नहोताहै।वर्षोंसे।हममूल्यांकनवर्षकेलिएप्रासंगिकतथ्योंकोनिर्धारितकरेंगे। 1968-69 जैसाकिउसवर्षकेसंबंधमेंअपीलऔरसंदर्भथे निर्धारणवर्ष1967 सेसंबंधितमामलोंकीतुलनामेंपहलेनिपटायागया 68 . निर्धारिती, मेसर्स।उद्यानरेशमबुनाईकारखाना, एक