General Insurance Corporation Of India v. Commissioner Of Income Tax Bombay

Case: GENERAL INSURANCE CORPORATION OF INDIA versus COMMISSIONER OF INCOME TAX BOMBAY [[1999] SUPP. 2 S.C.R. 742] (1999) भारतकासामान्यबीमानिगम वी. आयकरआयुक्तबॉम्बे सितंबर21,1999 [ एस. राजेंद्रबाबूऔरआर. सी. लाहोटी, जे. जे.] आयकरअधिनियम, 1961-एस. 30 पहलीअनुसूचीकेनियम5 (ए) केसाथपठित43 ए, 44-बीमाकंपनीकीराशि वरीयताशेयर-लाभऔरहानिखातेमेंडेबिटकिएगए-चाहेव्कीराशिहो-आयोजित, नहीं-सामान्यबीमाव्यवसाय(राष्ट्रीयकरण) नियम, 1973-नियम2 (2) (ए)-काउद्देश्य। विधानोंकीव्याख्या हार्मोनियसनिर्माणकानियम-दोअधिनियमोंमेंनिहितदोप्रावधानजिन्हेंप्राप्तकरनेकेलिएअलग-अलगउद्देश्यहैं-आयोजित, सामंजस्यपूर्णनिर्माणकानियमदोनोंकेबीचसंघर्षपैदाकरनेवालेकिसीभीदृष्टिकोणकोबनाएनहींरखेगा। प्रावधान। धारा44 मेंअबाधितखंड-आयोजित, नकेवलअधिनियमकेप्रावधानोंकोओवरराइडकरताहै, बल्किअन्यप्रावधानोंपरभीइसकाप्रबलप्रभावपड़ताहै। -अपीलार्थीनिर्धारितीएकबीमाकंपनीथीजोपूरीतरहसेकेंद्रसरकारकेस्वामित्वमेंथी।केंद्रसरकारने-राजधानीमेंयोगदानदियाअपीलार्थीवरीयताशेयरोंऔरइक्विटीशेयरोंकेरूपमेंनिर्धारिती।सामान्यबीमाव्यवसाय(राष्ट्रीयकरण) नियम, 1973 केनियम2 (2) (ए) मेंयहप्रावधानहैकिवरीयताशेयरोंकेमोचनकेलिएनिर्धारितराशि इसेलाभऔरहानिखातेमेंएकव्केरूपमेंमानाजानाचाहिए।प्रासंगिकनिर्धारणवर्षकेलिएलाभऔरहानिखातेमेंअपीलार्थीनिर्धारितीनेएकनिश्चितराशिकेलिएडेबिटप्रविष्टिकीऔरइसेवरीयताशेयरपूंजीमोचनखातेमेंस्थानांतरितकरदिया।उक्तराशिकाभुगतानकरतेहुएआयकरअधिकारीजी. आई. बी. नियमोंकेनियम2 (2) (ए) कोध्यानमेंरखतेहुएराजस्वव्केरूपमें, निर्धारितीकीआयकीराशि।अपीलपर, आयकर(अपील) औरआयकरअपीलीयन्यायाधिकरणकेअपीलीयसहायकआयुक्तनेकहाकिवरीयताशेयरोंकेमोचनकेरूपमेंनिर्धारितराशिकोव्केरूपमेंनहींमानाजासकताहै।हालाँकि, संदर्भपर, उच्चन्यायालयनेराजस्वकेपक्षमेंप्रश्नकाउत्तरदिया।इसलिएवर्तमानअपील। 742 743 सामान्यबीमानिगम।वी. सीआईटी। अपीलकीअनुमतिदेतेहुए, औरउच्चन्यायालयकेआदेशकोदरकिनारकरतेहुए, अदालत पकड़नाः1.1 . निर्धारितीद्वारामोचनकेलिएअलगरखीगईराशि वरीयताशेयरोंकोव्केरूपमेंनहींमानाजासकताथा।यहएस. एस. केअंतर्गतआनेवालाखर्चयाभत्ताभीनहींहै।30 43एतक आयकरअधिनियम, 1961।नतीजतन, अधिनियमकीपहलीअनुसूचीकेनियम5 (ए) केसंदर्भमेंइसकीस्वीकार्यतानिर्धारितकरनेकासवालनहींउठताहैऔरनहीइसेमूल्यांकनप्राधिकरणद्वारावापसजोड़ाजासकताहैउक्तअधिनियमकेतहतशक्तिकाप्रयोगकरना।[ 749 - एच; 750-ए।इंडियनमोलासीसकंपनीप्रा. लिमिटेडवी. आय-करआयुक्त, ( 1959 ) 37 आईटीआर66 परभरोसाकियागया। अनारकलीसाराभाईबनाम।सी. आई. टी., (1997) 224 आई. टी. आर. 422 औरएसोसिएटेडपावर कं. लिमिटेडबनाम।सी. आई. टी., (1996) 218 आई. टी. आर. 195, लागूनहींहोता। कोलाबासेंट्रलसहकारीउपभोक्ताथोकऔरखुदरास्टोर लिमिटेडवी. सी. आई. टी., (1998) 229 आई. टी. आर. 209 बम।, अस्वीकृत। 1.2 . आय-करअधिनियमकीधारा44 एकविशेषषशासीप्रावधानहै। -बीमाव्यवसायसेअर्जितकरयोग्यआयकीगणना।यहएकगैरअवरोधकखंडकेसाथखुलताहैऔरइसप्रकारअधिनियममेंनिहितअन्यप्रावधानोंपरइसकाप्रबलप्रभावपड़ताहै।यहनिर्धारणअधिकारियोंकोपहलीअनुसूचीकेप्रावधानोंकेअनुसारबीमाकेव्यवसायकेलिएकरयोग्यआयकीगणनाकरनेकेलिएअनिवार्यकरताहै।पहलीअनुसूचीकेनियम5 (ए) केएकसादेपठनसेयहस्पष्टहोताहैकिउक्तप्रावधानकीप्रयोज्यताकोआकर्षितकरनेकेलिएराशिसबसेपहलेएकव्याभत्ताहोनीचाहिए।दूसरा, यहऐसाहोनाचाहिएजोएस. एस. केप्रावधानोंकेतहतस्वीकार्यनहो।30 43एतक।इसप्रकार, यदिराशिव्याभत्तानहींहै, तोपहलीअनुसूचीकेनियम5 (ए) केसंदर्भमेंसमायोजनकेलिएइसकीपात्रताका-परीक्षणकरनेकासवालहीनहींउठेगा।[ 748 - एफजी] 2. सामान्यबीमाव्यवसाय(राष्ट्रीयकरण) नियमोंकेनियम2 (2) (ए) 1973 निस्संदेहलाभऔरहानिखातेमेंव्कीएकवस्तुकेरूपमेंमानेजानेवालेतरजीहीशेयरोंकेमोचनकेलिएनिर्धारितराशिकीबातकरताहै।हालांकि, प्रावधानकेउद्देश्यऔरविस्तारकोध्यानमेंरखाजानाचाहिए।येनियमखंड(ए) द्वाराप्रदत्तशक्तिकाप्रयोगकरतेहुएबनाएगएहैं। सामान्यबीमाव्यवसाय(राष्ट्रीयकरण) कीधारा39 कीउप-धारा(2) अधिनियम, 1972।इननियमोंमेंसामान्यबीमानिगमद्वाराप्राप्तलाभ, यदिकोईहो, औरअन्यधनकानिपटानकरनेकातरीकानिर्धारितकियागयाहै। आर। Case: GENERAL INSURANCE CORPORATION OF INDIA versus COMMISSIONER OF INCOME TAX BOMBAY [[1999] SUPP. 2 S.C.R. 742] (1999) ਬਨਾਮ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਬੰਬੇ ਦੇ ਕਮਮਸਨਰ ਸਤੰਬਰ 21, 1999 (ਸ. ਰਾਮਜੰਦਰ ਬਾਬੂ ਅਤੇ ਆਰ. ਸੀ. ਲਾਹੌਟੀ, ਜੇ. ਜੇ.] ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ, 1961-ਐੱਸ.ਐੱਸ 30 ਤੋਂ 43ਏ, 44 ਪਹਿਲੀ ਅਨੁਸੂਚੀ-ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਹਨਯਮ 5(ਏ) ਦੇ ਨਾਲ ਪਹਹਿਆ ਹਿਆ ਿੈ-ਤਰਜੀਿੀ ਸੇਅਰਾਂ ਦੀ ਛੁਟਕਾਰਾ ਲਈ ਹਨਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਿਈ ਰਕਮ-ਲਾਭ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਖਾਤੇ ਹ ਿੱਚ ਡੈਹਬਟ ਕੀਤੀ ਿਈ-ਕੀ ਖਰਚੇ ਦੀ ਰਕਮ-ਿੋਲਡ, ਕੋਈ-ਜਨਰਲ ਬੀਮਾ ਕਾਰੋਬਾਰ (ਰਾਸਟਰੀਕਰਨ) ) ਹਨਯਮ, 1973-ਹਨਯਮ 2(2) (ਏ)-ਦਾ ਸਤੂ ਹਨਯਮਾਂ ਦੀ ਹ ਆਹਖਆ ਿਾਰਮੋਨੀਅਸ ਕੰਸਟਰਕਸਨ ਦਾ ਹਨਯਮ - ਦੋ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਹ ਿੱਚ ਸਾਮਲ ਦੋ ਉਪਬੰਧ ਜੋ ਿੱਖ- ਿੱਖ ਉਦੇਸਾਂ ਨੂੰ ਪਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਿਨ - ਰਿੱਖੇ ਿਏ, ਇਕਸੁਰਤਾਪੂਰਣ ਹਨਰਮਾਣ ਦਾ ਹਨਯਮ ਦੋ ਾਂ ਹ ਸਥਾ ਾਂ ਹ ਚਕਾਰ ਟਕਰਾਅ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਾਲੇ ਹਕਸੇ ੀ ਹਦਰਸਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਨਿੀਂ ਰਿੱਖੇਿਾ। ਐੱਸ.44-ਿੇਲਡ ਹ ਿੱਚ ਿੈਰ-ਪਰਬੰਹਧਤ ਧਾਰਾ, ਨਾ ਹਸਰਫ਼ ਐਕਟ ਦੇ ਉਪਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਓ ਰਰਾਈਡ ਕਰਦੀ ਿੈ ਬਲਹਕ ਿੋਰ ਕਾਨੂੰਨਾਂ-ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ, 1961-ਐੱਸ.44 ਦੇ ਉਪਬੰਧਾਂ ਉੱਤੇ ੀ ਓ ਰਰਾਈਡ ਪਰਭਾ ਪਾਉਂਦੀ ਿੈ। ਅਪੀਲਕਰਤਾ-ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਪੂਰੀ ਮਲਕੀਅਤ ਾਲੀ ਇਿੱਕ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀ ਸੀ। ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਤਰਜੀਿੀ ਸੇਅਰਾਂ ਅਤੇ ਇਕੁਇਟੀ ਸੇਅਰਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਹ ਿੱਚ ਅਪੀਲਕਰਤਾ-ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੀ ਪੂੰਜੀ ਹ ਿੱਚ ਯੋਿਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਜਨਰਲ ਇੰਸੋਰੈਂਸ ਹਬਜ਼ਨਸ (ਰਾਸਟਰੀਕਰਨ) ਹਨਯਮ, 1973 ਦਾ ਹਨਯਮ 2(2) (ਏ) ਪਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਿੈ ਹਕ ਤਰਜੀਿੀ ਸੇਅਰਾਂ ਦੀ ਛੁਟਕਾਰਾ ਲਈ ਹਨਰਧਾਰਤ ਰਕਮ ਨੂੰ ਲਾਭ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਖਾਤੇ ਹ ਿੱਚ ਖਰਚ ਮੰਹਨਆ ਜਾਣਾ ਚਾਿੀਦਾ ਿੈ। ਸਬੰਧਤ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ ਲਈ ਲਾਭ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਖਾਤੇ ਹ ਿੱਚ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਨੇ ਹਨਸਹਚਤ ਰਕਮ ਲਈ ਇਿੱਕ ਡੈਹਬਟ ਐਟਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਤਰਜੀਿੀ ਸੇਅਰ ਪੂੰਜੀ ਰੀਡੈਂਪਸਨ ਖਾਤੇ ਹ ਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਹਦਿੱਤਾ। ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅਫਸਰ, ਜੀਆਈਬੀ ਹਨਯਮਾਂ ਦੇ ਹਨਯਮ 2(2) (ਏ) ਦੇ ਮਿੱਦੇਨਜ਼ਰ ਉਕਤ ਰਕਮ ਨੂੰ ਮਾਲੀਆ ਖਰਚ ਜੋਂ ਮੰਨਦੇ ਿੋਏ, ਰਕਮ ਨੂੰ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੀ ਆਮਦਨ ਹ ਿੱਚ ਾਪਸ ਜੋਹ ਹਦਿੱਤਾ। ਅਪੀਲ 'ਤੇ, ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ (ਅਪੀਲ) ਅਤੇ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅਪੀਲੀ ਹਟਰਹਬਊਨਲ ਦੇ ਅਪੀਲੀ ਸਿਾਇਕ ਕਹਮਸਨਰ ਨੇ ਹਕਿਾ ਹਕ ਤਰਜੀਿੀ ਸੇਅਰਾਂ ਦੀ ਛੁਟਕਾਰਾ ਜੋਂ ਹਨਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਿਈ ਰਕਮ ਨੂੰ ਖਰਚ ਜੋਂ ਨਿੀਂ ਮੰਹਨਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਿੈ। ਿਾਲਾਂਹਕ ਸੰਦਰਭ 'ਤੇ, ਿਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਮਾਲ ਦੇ ਿਿੱਕ ਹ ਿੱਚ ਸ ਾਲ ਦਾ ਜ ਾਬ ਹਦਿੱਤਾ। ਜਨਰਲ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਕਾਰਪ. ਬਨਾਮ ਸੀ. ਐਲ.ਟੀ ਇਸ ਲਈ ਮੌਜੂਦਾ ਅਪੀਲ. ਅਪੀਲ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਹਦੰਦੇ ਿੋਏ, ਅਤੇ ਿਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਿੁਕਮਾਂ ਨੂੰ ਰਿੱਦ ਕਰਦੇ ਿੋਏ, ਕੋਰਟ ਿੋਲਡ: 1.1. ਤਰਜੀਿੀ ਸੇਅਰਾਂ ਦੀ ਛੁਟਕਾਰਾ ਲਈ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੁਆਰਾ ਹਨਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਿਈ ਰਕਮ ਨੂੰ ਖਰਚ ਜੋਂ ਨਿੀਂ ਮੰਹਨਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਿੈ। ਇਿ ਐੱਸਐੱਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕ ਰ ਕੀਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਖਰਚ ਜਾਂ ਭਿੱਤਾ ੀ ਨਿੀਂ ਿੈ। ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ, 1961 ਦੇ 30 ਤੋਂ 43 ਏ. ਹਸਿੱਟੇ ਜੋਂ, ਐਕਟ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੇ ਹਨਯਮ ਐੱਸ(ਏ) ਦੇ ਿ ਾਲੇ ਨਾਲ ਇਸਦੀ ਪਰ ਾਨਯੋਿਤਾ ਨੂੰ ਹਨਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸ ਾਲ ਿੀ ਪੈਦਾ ਨਿੀਂ ਿੁੰਦਾ ਅਤੇ ਨਾ ਿੀ ਇਸ ਨੂੰ ਮੁਲਾਂਕਣ ਅਥਾਰਟੀ ਦੁਆਰਾ ਅਹਭਆਸ ਕਰਨ ਦਾ ਦਾਅ ਾ ਕਰਕੇ ਾਪਸ ਜੋਹਹਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਉਕਤ ਐਕਟ ਅਧੀਨ ਸਕਤੀ। [749-ਐੱਚ; 750-ਏ] ਇੰਡੀਅਨ ਮੋਲਾਹਸਸ ਕੰਪਨੀ ਪਰਾ. ਹਲਹਮਟੇਡ ਬਨਾਮ ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਹਮਸਨਰ, (1959) 37 ਆਈਟੀਆਰ 66, 'ਤੇ ਹਨਰਭਰ ਅਨਾਰਕਲੀ ਸਾਰਾਭਾਈ ਬਨਾਮ ਸੀ. ਐਲ.ਟੀ (1997) 224 ਆਈਟੀਆਰ 422 ਅਤੇ ਐਸੋਸੀਏਹਟਡ ਪਾ ਰ ਕੰਪਨੀ ਹਲਹਮਟੇਡ ਬਨਾਮ ਸੀ.ਆਈ.ਟੀ (1996) 218 ਆਈਟੀਆਰ 195, ਲਾਿੂ ਨਿੀਂ ਿਨ। ਕੋਫੋਬਾ ਸੈਂਟਰਲ ਕੋ-ਆਪਰੇਹਟ ਕੰਹਜ਼ਊਮਰਸ ਥੋਕ ਅਤੇ ਹਰਟੇਲ ਸਟੋਰਸ ਹਲਹਮਟੇਡ ਬਨਾਮ ਸੀ. ਐਲ.ਟੀ. (1998) 229 ਆਈਟੀਆਰ 209 ਜਨਮ ਅਪਰ ਾਨ ਕੀਤਾ ਹਿਆ 1.2 ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ ਐਕਟ ਦਾ ਐੱਸ. 44 ਬੀਮੇ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਤੋਂ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ ਟੈਕਸਯੋਿ ਆਮਦਨ ਦੀ ਿਣਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇਿੱਕ ਹ ਸੇਸ ਹ ਸਥਾ ਿੈ। ਇਿ ਇਿੱਕ ਿੈਰ-ਰੋਧਕ ਧਾਰਾ ਨਾਲ ਖੁਿੱਲਿਦਾ ਿੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰਿਾਂ ਐਕਟ ਹ ਿੱਚ ਸਾਮਲ ਿੋਰ ਉਪਬੰਧਾਂ ਉੱਤੇ ਇਿੱਕ ਓ ਰਰਾਈਹਡੰਿ ਪਰਭਾ ਪਾਉਂਦਾ ਿੈ। ਇਿ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਾਲੇ ਅਹਧਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੇ ਪਰਬੰਧਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬੀਮੇ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਲਈ ਟੈਕਸਯੋਿ ਆਮਦਨ ਦੀ ਿਣਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਆਦੇਸ ਹਦੰਦਾ ਿੈ। ਪਹਿਲੀ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੇ ਹਨਯਮ 5(ਏ) ਦੀ ਇਿੱਕ ਸਧਾਰਨ ਰੀਹਡੰਿ ਇਿ ਸਪਿੱਸਟ ਕਰਦੀ ਿੈ ਹਕ ਉਕਤ ਉਪਬੰਧ ਦੀ ਲਾਿੂਤਾ ਨੂੰ ਆਕਰਹਸਤ ਕਰਨ ਲਈ ਰਕਮ ਪਹਿਲਾਂ ਇਿੱਕ ਖਰਚ ਜਾਂ ਭਿੱਤਾ ਿੋਣੀ ਚਾਿੀਦੀ ਿੈ। ਦੂਜਾ, ਇਿ ਐਸ.ਐਸ. ਦੇ ਉਪਬੰਧਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸ ੀਕਾਰਯੋਿ ਨਿੀਂ ਿੋਣਾ ਚਾਿੀਦਾ ਿੈ। 30 ਤੋਂ 43 ਏ. ਇਸ ਤਰਿਾਂ, ਜੇਕਰ ਰਕਮ ਕੋਈ ਖਰਚ ਜਾਂ ਭਿੱਤਾ ਨਿੀਂ ਿੈ, ਤਾਂ ਪਹਿਲੀ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੇ ਹਨਯਮ 5(ਏ) ਦੇ ਿ ਾਲੇ ਨਾਲ ਸਮਾਯੋਜਨ ਲਈ ਇਸਦੀ ਯੋਿਤਾ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰਨ ਦਾ ਸ ਾਲ ਿੀ ਪੈਦਾ ਨਿੀਂ ਿੋ ੇਿਾ। [748-ਐੱਫ-ਜੀ] 2. ਜਨਰਲ ਇੰਸੋਰੈਂਸ ਹਬਜ਼ਨਸ (ਰਾਸਟਰੀਕਰਨ) ਹਨਯਮ 1973 ਦਾ ਹਨਯਮ 2(2) (ਏ) ਹਬਨਾਂ ਸਿੱਕ ਲਾਭ ਅਤੇ ਘਾਟੇ ਦੇ ਖਾਤੇ ਹ ਿੱਚ ਖਰਚੇ ਦੀ ਇਿੱਕ ਸਤੂ ਜੋਂ ਮੰਨੇ ਜਾਣ ਾਲੇ ਤਰਜੀਿੀ ਸੇਅਰਾਂ ਦੀ ਛੁਟਕਾਰਾ ਲਈ ਹਨਰਧਾਰਤ ਰਕਮ ਬਾਰੇ ਿਿੱਲ ਕਰਦਾ ਿੈ। ਿਾਲਾਂਹਕ, ਪਰਬੰਧ ਦੇ ਉਦੇਸ ਅਤੇ ਸੀਮਾ ਨੂੰ ਹਧਆਨ ਹ ਿੱਚ ਰਿੱਖਣਾ ਿੋ ੇਿਾ। ਇਿ ਹਨਯਮ ਜਨਰਲ ਇੰਸੋਰੈਂਸ ਹਬਜ਼ਨਸ ਐਕਟ, 1972 ਦੇ ਐੱਸ.39 ਦੀ ਉਪ-ਧਾਰਾ (2) ਦੇ ਕਾਰਨ (ਏ) ਦੁਆਰਾ ਪਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਿਈ ਸਕਤੀ ਦੀ ਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਿੋਏ ਬਣਾਏ ਿਏ ਿਨ। ਇਿ ਹਨਯਮ ਉਸ ਤਰੀਕੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਿਨ ਹਜਸ ਹ ਿੱਚ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਿੋ ੇ ਅਤੇ ਿੋਰ ਜਨਰਲ ਇੰਸੋਰੈਂਸ ਕਾਰਪੋਰੇਸਨ ਦੁਆਰਾ ਪਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਪੈਹਸਆਂ ਨਾਲ ਨਹਜਿੱਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਿੈ ਸੁਪਰੀਮ ਕ਼ੋਰਟ ਦੀਆਂ ਮਰਪ਼ੋਰਟਾਂ [1999] ਸਮਰਥਨ 2 ਐੱਸ.ਸੀ.ਆਰ. Case: GENERAL INSURANCE CORPORATION OF INDIA versus COMMISSIONER OF INCOME TAX BOMBAY [[1999] SUPP. 2 S.C.R. 742] (1999) A GENERAL INSURANCE CORPORATION OF INDIA v. COMMISSIONER OF INCOME TAX BOMBAY SEPTEMBER 21, 1999 B (S. RAJENDRA BABU AND R.C. LAHOTI, JJ.] Income Tax Act, 1961-Ss. 30 to 43A, 44 read with Rule 5(a) of the First Schedule-Insurance Company-Amount set apart for redemption of preference shares-Debited to profit and loss account-Whether amounts to C expenditure-Held, No-General Insurance Business (Nationalisation) Rules, 1973-Rule 2(2) (a)-Object of Interpretation of statutes Rule of Harmonius Construction-Two provisions contained in two D enactments having different purposes to achieve-Held, rule of harmonious construction would not sustain any view creating conflict between the two provisions. Non-obstente clause in S.44-Held, not only overrides the provisions E of the Act but also has overriding effect over the provisions of other enactments-Income Tax Act, 1961-S.44 . .. Appellant-assessee was an Insurance company wholly owned by Central Government. The Central Government contributed to the Capital of the appellant-assessee in the form of preference shares and equity shares. Rule F 2(2) (a) of the General Insurance Business (Nationalisation) Rules, 1973 provides that the amount set apart for redemption of preference shares should be treated as an expenditure in the profit and loss account. In the profit and loss account for the relevant assessment year the appellant assessee made a debit entry for certain amount and transferred it to preference share capital redemption account. The Income Tax Officer, treating the said amount G as revenue expenditure in view of Rule 2(2) (a) of GIB Ru.es, added back the amount to the income of the assessee. On appeal, the Appellate Assistant Commissioner oflncome Tax (Appeals) and Income Tax Appellate Tribunal held that the amount set apart as redemption of preference shares could not be treated as expenditure. However on reference, High Court answered the H question in favour of the Revenue. Hence the present appeal. Allowing the appeal, and setting aside the order of High Court, the A Court HELD: 1.1. The amount set apart by assessee for redemption of preference shares could not be treated as an expenditure. It is also not an expenditure or allowance of the nature covered under Ss. 30 to 43A of Income Tax Act, 1961. Consequently, the question of determining its B admissibility by reference to Rule S(a) of First Schedule to the Act does not arise nor could it have been added back by the assessing authority by purporting to exercise power under the said Act. 1749-H; 750-AI Indian Molasses Company Pvt. ltd. v. Commissioner of Income-tax, (1959) 37 ITR 66, relied on. C Anarkali Sarabhai v. C. /. T, (1997) 224 ITR 422 and Associated Power Co. Ltd. v. C.l.T, (1996) 218ITR195, held inapplicable. Cofoba Central Co-operative Consumers' wholesale and Retail Stores Ltd. v. Cl. T, (1998) 229 lTR 209 Born., disapproved. D 1.2. S. 44 of the Income-tax Act is a special provision governing computation of taxable income earned from business of insurance. It opens with a non-obstante clause and thus has an overriding effect over other provisions contained in the Act. It mandates the assessing authorities to E compute the taxable income for business of insurance in accordance with the provisions of the First Schedule. A plain reading of Rule 5(a) of the First Schedule makes it clear that in order to attract the applicability of the said provision the amount should firstly _be an expenditure or allowance. Secondly, it should be one not admissible under the provisions of Ss. 30 to 43A. Thus, if the amount is not an expenditure or allowance, the question of testing its F eligibility for adjustment by reference to Rule 5(a) to the First Schedule would not arise at all. (748-F-G) 2. Rule 2(2) (a) of General Insurance Business (Nationalisation) Rules Case: GENERAL INSURANCE CORPORATION OF INDIA versus COMMISSIONER OF INCOME TAX BOMBAY [[1999] SUPP. 2 S.C.R. 742] (1999) 2. सामान्यबीमाव्यवसाय(राष्ट्रीयकरण) नियमोंकेनियम2 (2) (ए) 1973 निस्संदेहलाभऔरहानिखातेमेंव्कीएकवस्तुकेरूपमेंमानेजानेवालेतरजीहीशेयरोंकेमोचनकेलिएनिर्धारितराशिकीबातकरताहै।हालांकि, प्रावधानकेउद्देश्यऔरविस्तारकोध्यानमेंरखाजानाचाहिए।येनियमखंड(ए) द्वाराप्रदत्तशक्तिकाप्रयोगकरतेहुएबनाएगएहैं। सामान्यबीमाव्यवसाय(राष्ट्रीयकरण) कीधारा39 कीउप-धारा(2) अधिनियम, 1972।इननियमोंमेंसामान्यबीमानिगमद्वाराप्राप्तलाभ, यदिकोईहो, औरअन्यधनकानिपटानकरनेकातरीकानिर्धारितकियागयाहै। आर। केसाथ।नियम2 (2) (ए) केपीछेकीअवधारणानिगमकोव्पक्षमेंलाभऔरहानिखातेमेंआरक्षितराशिदर्जकरनेकीअनुमतिदेनाहैजोअन्यथाअनुमेयनहींहोतीक्योंकिआरक्षितराशिमेंअलगरखीगईराशिव्नहींहोसकती।नियमकिसीऐसीचीजपरअनुमतिकीमुहरलगाताहैजिसकीअन्यथाअनुमतिनहींहै।यहनियमस्वयंइसतथ्यकासंकेतदेताहैकिकिसीआरक्षितराशिमेंअलगरखीगईराशिअपनेव्यावसायिकअर्थोंमेंव्नहींहै।जी. आई. बी. नियमोंकाविस्तारलेखांकनविधिप्रदानकरनेसेपरेनहींहै।इननियमोंकोउसराशिकेमूलस्वरूपकोबदलनेकेलिएलागूनहींकियाजासकताहैजोव्नहींहै।केवलइसलिएकिजी. आई. बी. नियमोंकानियम2 (2) (ए) लाभऔरहानिखातेमेंवरीयताशेयरोंकेपुनर्भुगतानकेलिएअलगकीगईराशिकोडेबिटकरनेकीअनुमतिदेताहै, इसप्रकारअलगकीगईराशिसभीउद्देश्योंऔरउद्देश्योंकेलिएव्कीराशिनहींबनजातीहैताकिआय-करअधिनियम, 1961 कीपहलीअनुसूचीकेनियम5 (ए) मेंनियोजित'व्' शब्दकेअर्थकेभीतरआजाए।[ 750 - बी-सी-डी-ई] 3. यदिउच्चन्यायालयद्वारालिएगएविचारकोस्वीकारकरलियाजाताहै, तोजी. आई. बी. नियमोंकेनियम2 (2) (ए) औरआयकरअधिनियमकीपहलीअनुसूचीकेनियम5 (ए) केप्रावधानोंकेबीचटकरावहोगा।नियम2 (2) (ए) काउद्देश्यनिगमकेलाभकीराशिकोआरक्षितराशिकेरूपमेंनिर्धारितराशिसेकमकरनाहै। कृत्रिमरूपसेआरक्षितराशिकोव्कॉलममेंएकवस्तुकेरूपमेंमानाजाताहै।यदिउसीराशिकोआयकरअधिनियमकीपहलीअनुसूचीकेनियम5 (ए) केतहतलाभमेंवापसजोड़नेकीअनुमतिदीगईथी, तोउपरोक्तनियम2 (2) (ए) द्वाराप्राप्तकियाजानेवालाउद्देश्यविफलहोजाताहै।आय-करअधिनियमकीधारा44 जिसगैर-बाध्यकारीखंडकेसाथखुलतीहैऔरइसेकेवलइसपरएकअतिप्रभावी-प्रभावदेतीहै आय-करअधिनियमकेप्रावधानएकअन्यअधिनियमकेप्रावधानोंपरभीअत्यधिकप्रभावडालेंगेजोसंसदनेदेनेकेलिएनहींचुनाहै। आय-करअधिनियमकीधारा44 काऐसाप्रभाव।यहध्यानदियाजानाचाहिएकिधारा44 मेंइसकेविपरीतकुछभीहोनेकेबावजूदयहनहींकहागयाहै।इसअधिनियमयाउससमयलागूकिसीअन्यकानूनकेप्रावधान।नहीजी. आई. बी. नियमोंकेनियम2 (2) (ए) काआयकरअधिनियमकेप्रावधानोंपरकोईप्रभावपड़ताहै।इसप्रकारदोनोंअधिनियमोंमेंनिहितदोप्रावधानोंकोप्राप्तकरनेके-लिएअलगअलगउद्देश्यहैं।सामंजस्यपूर्णनिर्माणकानियमहोगा इसलिएनतोआयकरअधिकारीनेजोकियाऔरनहीउच्चन्यायालयद्वारालिएगएकानूनकेदृष्टिकोण---कोबनाएरखा।[ 750 - एफजीएच; 751-एबी] 4. मेंनिहितनियमोंकेसाथपठितआयकरअधिनियमकीधारा44 अधिनियमकीपहलीअनुसूचीबीमाव्यवसायकेलाभऔरलाभकीगणनाकरनेकाएककृत्रिमतरीकानिर्धारितकरतीहै।आय-करकेउद्देश्यसे, सामान्यबीमानिगमकेअनुसारनिर्धारितीकेखातोंमेंआंकड़ेतैयारकिएजातेहैं। वी. 745 आय-करअधिनियमकीपहलीअनुसूचीकेप्रावधानऔर बीमाअधिनियमकीआवश्यकताएँनिर्धारणअधिकारीकेलिएबाध्यकारीहैं आय-करअधिनियमऔरउसकेपासत्रुटियोंकोसुधारनेकीकोईसामान्यशक्तिनहींहैबीमाव्यवसायकेखातेऔरउसमेंकीगईप्रविष्टियोंकोपूर्तकरें। -[ 751 - सीडी] भारतकाजीवनबीमाबनाम।सीआईटी, (1964) 51 आईटीआर773 एससी; पांड्यबीमा कं. लिमिटेडबनाम।सी. आई. टी., मद्रास(1965) 55 आई. टी. आर. 716 एस. सी. औरसी. आई.टी. पश्चिमबंगालबनाम।कलकत्ताअस्पतालऔरनर्सिंगहोमबेनिफिट्सएसोसिएशनलिमिटेड, (1965)57 आई. टी. आर. 313 एस. सी. परभरोसाकिया। सिविलअपीलीयन्यायनिर्णयः1998 कीसिविलअपीलसं. 3283।बॉम्बेउच्चन्यायालयके11.11.97 दिनांकितनिर्णयऔरआदेशसे 1984 केआई. टी. आर. सं. 144 में। टी. आर. अंधारुजिना, एफ. बी. अंधारुजिनाऔरआर. बी. हाथीखानवाला अपीलार्थी। टी. एल. विश्वनाथअय्यर, सुश्रीनीरागुप्ताऔरशैलकुमारद्विवेदी उत्तरदाता। न्यायालयकानिर्णयइसकेद्वारादियागयाथा आर. सी. लाहोटी, जे. भारतीयसामान्यबीमानिगम, अपीलार्थी --- निर्धारितीसामान्यबीमाव्यवसाय(राष्ट्रीयकरण) अधिनियम, 1972 (इसकेबादसंक्षेपमेंजी. आई.बी. अधिनियम) केतहतएकसरकारीकंपनीकेरूपमेंगठितकेंद्रसरकारकाउपक्रमहै।यहभारतमेंसामान्यबीमाव्यवसायकरताहै।राष्ट्रीयकरणकेसमय107 कंपनियाँचलरहीथीं। सामान्यबीमाकाव्यवसाय।उनसभीकोचारहिस्सोंमेंमिलादियागयाथा। अपीलार्थीनिगमकीसहायककंपनियां।नेशनलइंश्योरेंसकंपनीलिमिटेड, न्यूइंडियाएस्योरेंसकंपनीलिमिटेड, ओरिएंटलइंश्योरेंसकंपनीलिमिटेडऔरयूनाइटेडइंडियाइंश्योरेंसकंपनीलिमिटेड।केंद्रसरकारनेशेयरधारकोंकोमुआवजेकाभुगतानकरनेऔरविलयकीगईकंपनियोंकेप्रबंधनकेउद्देश्यसेवरीयताशेयरों Case: GENERAL INSURANCE CORPORATION OF INDIA versus COMMISSIONER OF INCOME TAX BOMBAY [[1999] SUPP. 2 S.C.R. 742] (1999) ਸੁਪਰੀਮ ਕ਼ੋਰਟ ਦੀਆਂ ਮਰਪ਼ੋਰਟਾਂ [1999] ਸਮਰਥਨ 2 ਐੱਸ.ਸੀ.ਆਰ. ਹਨਯਮ 2(2) (ਏ) ਦੇ ਹਪਿੱਛੇ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਕਾਰਪੋਰੇਸਨ ਨੂੰ ਖਰਚੇ ਦੇ ਪਿੱਖ ਹ ਿੱਚ ਲਾਭ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਖਾਤੇ ਹ ਿੱਚ ਹਰਜ਼ਰ ਦੀ ਰਕਮ ਦਾਖਲ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣਾ ਿੈ ਜੋ ਹਕ ਇਸ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਿੀਂ ਿੋ ੇਿੀ ਹਕਉਂਹਕ ਹਰਜ਼ਰ ਹ ਿੱਚ ਿੱਖ ਕੀਤੀ ਿਈ ਰਕਮ ਖਰਚ ਨਿੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਹਨਯਮ ਹਕਸੇ ਿੋਰ ਚੀਜ਼ 'ਤੇ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੀ ਮੋਿਰ ਲਿਾਉਂਦਾ ਿੈ ਜੋ ਹਕਸੇ ਿੋਰ ਤਰਿਾਂ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਿੀਂ ਿੈ। ਇਿ ਹਨਯਮ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹ ਿੱਚ ਇਸ ਤਿੱਥ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹਦੰਦਾ ਿੈ ਹਕ ਇਿੱਕ ਹਰਜ਼ਰ ਹ ਿੱਚ ਅਲਿੱਿ ਰਿੱਖੀ ਿਈ ਰਕਮ ਇਸਦੇ ਪਾਰਕ ਅਰਥਾਂ ਹ ਿੱਚ ਖਰਚ ਨਿੀਂ ਿੈ। ਜੀਆਈਬੀ ਹਨਯਮਾਂ ਦੀ ਿਿੱਦ ਲੇਖਾ ਹ ਧੀ ਪਰਦਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਰੇ ਨਿੀਂ ਿੈ। ਇਿਨਾਂ ਹਨਯਮਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਰਕਮ ਦੇ ਮੂਲ ਚਹਰਿੱਤਰ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਲਈ ਸੇ ਾ ਹ ਿੱਚ ਨਿੀਂ ਦਬਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਜੋ ਖਰਚ ਨਿੀਂ ਿੈ। ਹਸਰਫ਼ ਹਕਉਂਹਕ ਜੀਆਈਬੀ ਹਨਯਮਾਂ ਦਾ ਹਨਯਮ 2(2) (ਏ) ਲਾਭ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਖਾਤੇ ਹ ਿੱਚ ਡੈਹਬਟ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਾਲੇ ਤਰਜੀਿੀ ਸੇਅਰਾਂ ਦੀ ਛੁਟਕਾਰਾ ਲਈ ਿੱਖ ਕੀਤੀ ਿਈ ਰਕਮ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹਦੰਦਾ ਿੈ, ਇਸ ਲਈ ਿੱਖ ਕੀਤੀ ਿਈ ਰਕਮ ਸਾਰੇ ਇਰਾਦੇ ਅਤੇ ਉਦੇਸਾਂ ਲਈ ਖਰਚ ਦੀ ਰਕਮ ਨਿੀਂ ਬਣ ਜਾਂਦੀ। ਤਾਂ ਹਕ ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ ਐਕਟ, 1961 ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੇ ਹਨਯਮ 5(ਏ) ਹ ਿੱਚ ਰਤੇ ਿਏ 'ਖਰਚ' ਸਬਦ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਹ ਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਿਨ [750-ਬੀ-ਸੀ-ਡੀ-ਈ] 3. ਜੇਕਰ ਿਾਈ ਕੋਰਟ ਦੁਆਰਾ ਲਏ ਿਏ ਹ ਚਾਰ ਨੂੰ ਸ ੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਿੈ, ਤਾਂ ਜੀਆਈਬੀ ਹਨਯਮਾਂ ਦੇ ਹਨਯਮ 2(2) (ਏ) ਅਤੇ ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ ਐਕਟ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੇ ਹਨਯਮ 5(ਏ) ਦੇ ਉਪਬੰਧਾਂ ਹ ਚਕਾਰ ਟਕਰਾਅ ਿੋ ੇਿਾ। ਹਨਯਮ 2(2) (ਏ) ਦਾ ਉਦੇਸ ਖਰਚੇ ਦੇ ਕਾਲਮ ਹ ਿੱਚ ਹਰਜ਼ਰ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਇਿੱਕ ਸਤੂ ਦੇ ਰੂਪ ਹ ਿੱਚ ਨਕਲੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੰਨ ਕੇ ਹਰਜ਼ਰ ਜੋਂ ਹਨਰਧਾਰਤ ਰਕਮ ਦੁਆਰਾ ਹਨਿਮ ਦੇ ਲਾਭ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ ਿੈ। ਜੇਕਰ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੇ ਹਨਯਮ 5(ਏ) ਦੇ ਤਹਿਤ ਉਸੇ ਰਕਮ ਨੂੰ ਾਪਸ ਮੁਨਾਫੇ ਹ ਿੱਚ ਜੋਹਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹਦਿੱਤੀ ਿਈ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਪਰੋਕਤ ਹਨਯਮ 2(2)(ਏ) ਦੁਆਰਾ ਪਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਿ ਕੀਤੀ ਿਈ ਸਤੂ ਿਾਰ ਿਈ ਿੈ। ਿੈਰ-ਰੋਧਕ ਧਾਰਾ ਹਜਸ ਨਾਲ ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ ਐਕਟ ਦਾ ਐੱਸ.44 ਖੁਿੱਲਿਦਾ ਿੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਹਸਰਫ਼ ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ ਐਕਟ ਦੇ ਉਪਬੰਧਾਂ 'ਤੇ ਇਿੱਕ ਓ ਰ-ਰਾਈਹਡੰਿ ਪਰਭਾ ਹਦੰਦਾ ਿੈ, ਇਿੱਕ ਿੋਰ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਉਪਬੰਧਾਂ 'ਤੇ ੀ ਓ ਰ-ਰਾਈਹਡੰਿ ਪਰਭਾ ਕਮਾਏਿਾ। ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਨੇ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ ਦੇ ਐਸ.44 ਨੂੰ ਅਹਜਿਾ ਪਰਭਾ ਦੇਣ ਦੀ ਚੋਣ ਨਿੀਂ ਕੀਤੀ ਿੈ। ਇਿ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਿੀਦਾ ਿੈ ਹਕ ਐੱਸ.44 ਇਿ ਨਿੀਂ ਕਹਿੰਦਾ ਿੈ- "ਇਸ ਐਕਟ ਜਾਂ ਇਸ ਸਮੇਂ ਲਈ ਲਾਿੂ ਹਕਸੇ ਿੋਰ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਉਪਬੰਧਾਂ ਹ ਿੱਚ ਸਾਮਲ ਕੁਝ ੀ ਉਲਟ ਿੋਣ ਦੇ ਬਾ ਜੂਦ"। ਨਾ ਿੀ ਜੀਆਈਬੀ ਹਨਯਮਾਂ ਦੇ ਹਨਯਮ 2(2) (ਏ) ਦਾ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ ਦੇ ਉਪਬੰਧਾਂ 'ਤੇ ਹਜ਼ਆਦਾ ਪਰਭਾ ਪੈਂਦਾ ਿੈ। ਦੋ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਹ ਿੱਚ ਸਾਮਲ ਦੋ ਉਪਬੰਧਾਂ ਦੇ ਇਸ ਤਰਿਾਂ ਿੱਖ- ਿੱਖ ਉਦੇਸਾਂ ਦੀ ਪਰਾਪਤੀ ਿੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਕਸੁਰਤਾਪੂਰ ਕ ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਹਨਯਮ ਨਾ ਤਾਂ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਹਧਕਾਰੀ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਾ ਿੀ ਿਾਈ ਕੋਰਟ ਦੁਆਰਾ ਲਏ ਿਏ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰਿੱਖੇਿਾ। [750-ਐੱਫ-ਜੀ-ਐੱਚ; 751-ਏ-ਬੀ] ਜਨਰਲ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਕਾਰਪ. ਬਨਾਮ ਸੀ.ਐਲ.ਟੀ. [ਆਰ.ਸੀ. ਲਾਹ਼ੋਟੀ, ਜੇ.] 4. ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ ਦਾ ਐੱਸ.44 ਐਕਟ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅਨੁਸੂਚੀ ਹ ਿੱਚ ਸਾਮਲ ਹਨਯਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪਹਹਿਆ ਹਿਆ ਿੈ, ਬੀਮਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਮੁਨਾਹਫ਼ਆਂ ਅਤੇ ਲਾਭਾਂ ਦੀ ਿਣਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਇਿੱਕ ਨਕਲੀ ਢੰਿ ਪੇਸ ਕਰਦਾ ਿੈ। ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ ਦੇ ਉਦੇਸ ਲਈ, ਆਮਦਨ-ਟੈਕਸ ਐਕਟ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੇ ਉਪਬੰਧਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਅਤੇ ਬੀਮਾ ਐਕਟ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸਟ ਕਰਦੇ ਿੋਏ ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਦੇ ਖਾਹਤਆਂ ਹ ਿੱਚ ਅੰਕਹੇ "ਆਮਦਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਾਲੇ ਅਹਧਕਾਰੀ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦ ਿਨ। -ਟੈਕਸ ਐਕਟ ਿੈ ਅਤੇ ਉਸ ਕੋਲ ਹਕਸੇ ਬੀਮਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਖਾਹਤਆਂ ਦੀਆਂ ਤਰੁਿੱਟੀਆਂ ਨੂੰ ਿੀਕ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਸ ਹ ਿੱਚ ਕੀਤੀਆਂ ਐਟਰੀਆਂ ਨੂੰ ਾਪਸ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਈ ਆਮ ਸਕਤੀ ਨਿੀਂ ਿੈ। [751-ਸੀ-ਡੀ] ਭਾਰਤ ਦਾ ਜੀ ਨ ਬੀਮਾ ਬਨਾਮ ਸੀਐੱਲਟੀ, (1964) 51 ਆਈਟੀਆਰ 773 ਐੱਸਸੀ; ਪੰਡਯਾਨ ਇੰਸੋਰੈਂਸ ਕੰਪਨੀ ਹਲਹਮਟੇਡ ਬਨਾਮ ਸੀਆਈਟੀ, ਮਦਰਾਸ, (1965) 55 ਆਈਟੀਆਰ 716 ਐੱਸਸੀ ਅਤੇ ਸੀਐੱਲਟੀ ਪਿੱਛਮੀ ਬੰਿਾਲ ਬਨਾਮ ਕਲਕਿੱਤਾ ਿਸਪਤਾਲ ਅਤੇ ਨਰਹਸੰਿ ਿੋਮ ਬੈਨੀਹਫਟਸ ਐਸੋਸੀਏਸਨ ਹਲਹਮਟੇਡ, (1965) 57 ਆਈਟੀਆਰ 313 ਐੱਸਸੀ, 'ਤੇ ਹਨਰਭਰ ਕਰਦਾ ਿੈ। ਹਸ ਲ ਅਪੀਲੀ ਅਹਧਕਾਰ ਖੇਤਰ: ਹਸ ਲ ਅਪੀਲ ਨੰਬਰ 3283 ਦਾ 1998 1984 ਦੇ ਆਈਟੀਆਰ ਨੰਬਰ 144 ਹ ਿੱਚ ਬੰਬੇ ਿਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ 11.11.97 ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਅਤੇ ਆਦੇਸ ਤੋਂ ਟੀ.ਐਲ. ਹ ਸ ੰਥਾ ਅਈਅਰ, ਸਰੀਮਤੀ ਨੀਰਾ ਿੁਪਤਾ ਅਤੇ ਸੈਲ ਕੁਮਾਰ ਹਦ ੇਦੀ ਲਈ ਜ ਾਬਦਾਤਾ ਿੱਲੋਂ ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ ਹਿਆ Case: GENERAL INSURANCE CORPORATION OF INDIA versus COMMISSIONER OF INCOME TAX BOMBAY [[1999] SUPP. 2 S.C.R. 742] (1999) 2. Rule 2(2) (a) of General Insurance Business (Nationalisation) Rules 1973 undoubtedly speaks of the amount set apart for redemption ofp~eference shares being treated as an item of expenditure in the profit and loss account. G However, the purpose and extent of the provision has to be kept in view. These rules have been framed in exercise of the power conferred by ciause (a) of sub-section (2) of S.39 of the General Insurance Business (Nationalisation) Act, 1972. These rules lay down the manner in which the profits, if any, and other monies received by the General Insurance Corporation may be dealt H 744 SUPREME COURT REPORTS [1999] SUPP. 2 S.C.R. A with. The concept behind Rule 2(2) (a) is to permit the Corporation to enter the amount of reserve in the profit and loss account in the expenditure side which would not have been permissible otherwise because the amount set apart in a reserve cannot be expenditure. The rule puts a stamp of permissibility on something not permissible otherwise. This rule itself is suggestive of the fact that the amount set apart in a reserve is not an B expenditure in its commercial sense. The extent of the GIB Rules does not go beyond providing an accounting method. These Rules cannot be pressed into service for altering the basic character of the amount which is not an expenditure. Merely because Rule 2(2) (a) of GIB Rules permits the amount set apart for redemption of preference shares being debited to the profit and C loss account, the amount so set apart does not become the amount of an expenditure for all intent and purposes so as to fall within the meaning of the term 'expenditure' as employed in Rule 5(a) of First Schedule to the Income-tax Act, 1961. [750-B-C-D-EJ 3. If the view taken by the High Court is accepted, there would be a D conflict between the provisions of Rule 2(2) (a) of GIB Rules and Rule 5(a) of First Schedule to Income-tax Act. The object of Rule 2(2) (a) is to reduce the amount of profit of corporation by the amount set apart as reserve by artificially treating the amount of reserve as an item in expenditure column. If the same amount was allowed to be added back to profits under Rule 5(a) of First Schedule to Income tax Act then the object sought to be achieved by Rule 2(2)(a) above said is defeated. The non-obstante clause with which S.44 of the Income-tax Act opens and gives it an over-riding effect only on the provisions of Income-tax Act would earn an over-riding effect on the provisions of another enactment also through the Parliament has not chosen to give S.44 of the Income-tax Act such an effect. It is to be noted that S.44 does F not say-"notwithstanding anything to the contrary contained in the provisions of this Act or any other law for the time being in force". Nor does Rule 2(2) (a) of GIB Rules have an over-riding effect on the provisions of Income Tax Act. The two provisions contained in the two enactments have thus different purposes to achieve. Rule of harmonious construction would G therefore sustain neither what the Income-tax Officer did nor the view of the law taken by the High Court. (750-F-G-H; 751-A-BI . E F 4. S.44·of the Income tax Act read with the Rules contained in the First Schedule to the Act lays down an artificial mode of computing the profits and gains of insurance business. For the purpose of income-tax, the H figures in the accounts of the assessee drawn up in accordance with the GENERAL INSURANCE CORPN. v. C.l.T. [R.C. LAHOTI, J.] 745 provisions of the First Schedule to the Income-tax Act and satisfying the A requirements of Insurance Act are "binding on the assessing officer under the Income-tax Act and he has no general power to correct the errors in the accounts of an insurance business and undo the entries made therein. [751-C-D) Life Insurance of India v. CIT, (1964) 51 ITR 773 SC; Pandyan Insurance B Co. Ltd v. CIT, Madras, (1965) 55 ITR 716 SC and CIT West Bengal v. Calcutta Hospital and Nursing Home Benefits Association Ltd, (1965) 57 ITR 313 SC, relied on. Case: GENERAL INSURANCE CORPORATION OF INDIA versus COMMISSIONER OF INCOME TAX BOMBAY [[1999] SUPP. 2 S.C.R. 742] (1999) सामान्यबीमाकाव्यवसाय।उनसभीकोचारहिस्सोंमेंमिलादियागयाथा। अपीलार्थीनिगमकीसहायककंपनियां।नेशनलइंश्योरेंसकंपनीलिमिटेड, न्यूइंडियाएस्योरेंसकंपनीलिमिटेड, ओरिएंटलइंश्योरेंसकंपनीलिमिटेडऔरयूनाइटेडइंडियाइंश्योरेंसकंपनीलिमिटेड।केंद्रसरकारनेशेयरधारकोंकोमुआवजेकाभुगतानकरनेऔरविलयकीगईकंपनियोंकेप्रबंधनकेउद्देश्यसेवरीयताशेयरों औरइक्विटीशेयरोंकेरूपमेंअपीलार्थीकीपूंजीमेंयोगदानदिया।वरीयताशेयरोंकोऐसेसमयमेंभुनायाजानाथाजबअपीलार्थीनिगमकानिदेशकमंडलउचितसमझे।द. विवादनिर्धारणवर्ष1977-78 सेसंबंधितहै, जो31.12.1976 समाप्तहोनेवालेलेखावर्षकेअनुरूपहै।यहविवादितनहींहैकिअपीलार्थीनिर्धारितीकीआयकीगणनापहलीअनुसूचीकेनियम5 केतहतकीजानीहै। आय-करअधिनियम, 1961 1 आई746 आर। आय-करअधिनियम, 1961 कीगणनाकेलिएएकविशेषषप्रावधानकरताहै- बीमाव्यवसायमेंलगेकिसीनिर्धारितीकीकरयोग्यआय।यहप्रदानकरताहै निम्नानुसारः बीमाव्यवसाय प्रभार्यआयकीगणनासेसंबंधितइसअधिनियमकेप्रावधान"प्रतिभूतियोंपरब्याज", "घरसेआय" शीर्षकेतहत "संपत्ति", "पूंजीगतलाभ" या"अन्यस्रोतोंसेआय", याधारा199 याधारा28 से[43 क] मेंकिसीकेलाभऔरलाभ बीमाकाव्यवसाय, जिसमेंऐसाकोईभीव्यवसायशामिलहैजो पारस्परिकबीमाकंपनीयाएकसहकारीसमितिद्वारा, पहलीअनुसूचीमेंनिहितनियमोंकेअनुसारगणनाकीगई। क्योंकिअपीलार्थीनिर्धारितीबीमाकाव्यवसायकरताहै। जीवनबीमाकेअलावा, हमपहलीअनुसूचीकेनियम5 सेसंबंधितहैं। जोनीचेलिखाहैः अन्यबीमाव्यवसाय B. अन्यबीमाव्यवसायकेलाभऔरलाभकीगणना। 5. जीवनकेअलावाबीमाकेकिसीभीव्यवसायकालाभऔरलाभ बीमेद्वाराप्रकटलाभकशेषषराशिमानलजायत। वार्षिकखाते, जिनकीप्रतियांबीमाकेतहतआवश्यकहैं। बीमानियंत्रककोप्रस्तुतकियाजानेवालाअधिनियम, 1938 (1938 का4), निम्नलिखितसमायोजनोंकेअधीनः ( (क) इसनियमकेअन्यप्रावधानोंकेअधीनरहतेहुए, कोईव्या भत्ताजोप्रावधानोंकेतहतस्वीकार्यनहींहै व्यवसायकोवापसजोड़ाजाएगा; ( ख) XXX लाभऔरलाभकीगणनाकरनेमेंधारा30 से[43 ए] XXX XXX ( (ग) ऐसीराशिजोअनिश्चितजोखिमोंकेलिएकिसीआरक्षितनिधिमेंरखीजातीहै। इसनिमित्तविहितबीकोकटौतीकेरूपमेंअनुज्ञातकियाजाएगा। [ ध्यानदेंः- सेक. 44 औरपहलीअनुसूचीकानियम5 (ए) जैसाकिऊपरपुनःप्रस्तुतकियागयाहै। जैसाकिवेप्रासंगिकसमयपरखड़ेथे।बादमेंप्रत्यक्षकरकानूनोंद्वारा( संशोधन) अधिनियम1987 '43बी' कोदोनोंमें'43 ए' केस्थानपरप्रतिस्थापितकियागयाहै। प्रावधान] सामान्यबीमानिगम।वी. सीआईटी।[आर. सी. लाहोटी, जे.] 747 यहसमस्यासामान्यबीमाकेनियम2 (2) (ए) द्वाराउत्पन्नकीगईहै। जी. आई. बी. अधिनियमकीधारा39 द्वाराप्रदत्तशक्तियोंकाप्रयोगकरतेहुएकेंद्रसरकारद्वाराबनाएगएव्यापार(राष्ट्रीयकरण) नियम1973 (इसकेबादसंक्षेपमेंजी. आई. बी. नियम), जिसकाप्रासंगिकभागनिम्नानुसारहैः केंद्रसरकार, अधिसूचनाद्वारा, नियमबनासकतीहै- " 39. ( 1 ) इसअधिनियमकेप्रावधानोंकापालनकरना। विशेषषरूपसे, औरइसकीव्यापकताकेप्रतिपूर्वाग्रहकेबिना ( 2 ) पूर्वगामीशक्ति, इसधाराकेतहतबनाएगएनियमनिम्नलिखितकेलिएप्रावधानकरसकते हैंः ( (क) वहतरीकाजिसमेंलाभ, यदिकोईहो, औरअन्यधन निगमद्वाराप्राप्तकार्रवाईसेनिपटाजासकताहै। XXX XXX XXX XXX ऊपरउल्लिखितनियम2 (2) (ए) निम्नानुसारहैः निगमऔरअधिग्रहणकरनेवालीकंपनियोंकेलाभऔरप्राप्तियाँ " 2. कैसेनिपटाजाए ( 2 ) ( क) निगमकेशुद्धलाभपरपहुंचनेमें, वरीयताशेयरोंकेमोचनकेलिएनिर्धारित-राशिइसहदतककि निगमकानिदेशकमंडलविचारकरसकताहैकिलाभऔरहानिखातेमेंव्कीएकवस्तुकेरूपमेंसमीचीनमानाजाएगा। कर(अपील) जोनिर्धारितीसेसहमतथाऔरइसमेंजोड़कोहटादियानिर्धारणवर्ष1976-77 केलिएकिएगएसमानदावेपरअपनेस्वयंकेआदेशकापालनकरतेहुएआय।विभागनेआयकरअपीलीयन्यायाधिकरणमेंअपीलकी।न्यायाधिकरणनेनिर्धारणवर्ष1974-75 केलिएइसीनिर्धारितीके संबंधमेंअपनेस्वयंकेआदेशकापालनकियाऔरअपीलकोखारिजकरदिया।निर्धारणवर्ष1974-75केलिएन्यायाधिकरणकेआदेश(अनुलग्नकपी-3) केअवलोकनसेपताचलताहैकिन्यायाधिकरणकीरायमेंआरक्षितराशिकेरूपमेंनिर्धारितराशिकोव्याभत्ताकेरूपमेंनहींमानाजासकताहैऔरइसेव्कीराशिमानतेहुए, यह748 द्वारानिपटायागयाव्काएकमदनहींथा। सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट[1999] एस. यू. पी. 2 एससी आर। आय-करअधिनियमकीधारा30 से43एकेप्रावधान।तदनुसार, निर्धारितीकेदावेकोबरकराररखाजासकताथा। राजस्वद्वाराकिएगएअनुरोधपर, न्यायाधिकरणद्वारानिम्नलिखितप्रश्नकोउच्चन्यायालयकीरायकेलिएधारा256 (1) केतहतभेजागयाथा। आय-करअधिनियमः " चाहेतथ्योंपरऔरमामलेकीपरिस्थितियोंमेंन्यायाधिकरणनेकानूनमेंयहअभिनिर्धारितकरतेहुएन्यायसंगतठहरायाकितरजीहीशेयरोंकेमोचनकेलिएप्रावधानहोनेकेनाते700 रुपयेकीराशिमूल्यांकनकेलिएनिर्धारितीकीकुलआयमेंवापसजोड़नेकेलिएउत्तरदायीनहींथी। वर्ष1977-78 "। उच्चन्यायालयनेइसप्रश्नकाउत्तरनकारात्मकयानीराजस्वकेपक्षमेंदियाहै।ऐसाकरतेहुए, उच्चन्यायालयनेकथिततौरपरइलाजकियाहै Case: GENERAL INSURANCE CORPORATION OF INDIA versus COMMISSIONER OF INCOME TAX BOMBAY [[1999] SUPP. 2 S.C.R. 742] (1999) ਭਾਰਤ ਦਾ ਜੀ ਨ ਬੀਮਾ ਬਨਾਮ ਸੀਐੱਲਟੀ, (1964) 51 ਆਈਟੀਆਰ 773 ਐੱਸਸੀ; ਪੰਡਯਾਨ ਇੰਸੋਰੈਂਸ ਕੰਪਨੀ ਹਲਹਮਟੇਡ ਬਨਾਮ ਸੀਆਈਟੀ, ਮਦਰਾਸ, (1965) 55 ਆਈਟੀਆਰ 716 ਐੱਸਸੀ ਅਤੇ ਸੀਐੱਲਟੀ ਪਿੱਛਮੀ ਬੰਿਾਲ ਬਨਾਮ ਕਲਕਿੱਤਾ ਿਸਪਤਾਲ ਅਤੇ ਨਰਹਸੰਿ ਿੋਮ ਬੈਨੀਹਫਟਸ ਐਸੋਸੀਏਸਨ ਹਲਹਮਟੇਡ, (1965) 57 ਆਈਟੀਆਰ 313 ਐੱਸਸੀ, 'ਤੇ ਹਨਰਭਰ ਕਰਦਾ ਿੈ। ਹਸ ਲ ਅਪੀਲੀ ਅਹਧਕਾਰ ਖੇਤਰ: ਹਸ ਲ ਅਪੀਲ ਨੰਬਰ 3283 ਦਾ 1998 1984 ਦੇ ਆਈਟੀਆਰ ਨੰਬਰ 144 ਹ ਿੱਚ ਬੰਬੇ ਿਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ 11.11.97 ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਅਤੇ ਆਦੇਸ ਤੋਂ ਟੀ.ਐਲ. ਹ ਸ ੰਥਾ ਅਈਅਰ, ਸਰੀਮਤੀ ਨੀਰਾ ਿੁਪਤਾ ਅਤੇ ਸੈਲ ਕੁਮਾਰ ਹਦ ੇਦੀ ਲਈ ਜ ਾਬਦਾਤਾ ਿੱਲੋਂ ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ ਹਿਆ ਆਰ.ਸੀ. ਲਾਿੋਟੀ, ਜੇ. ਜਨਰਲ ਇੰਸੋਰੈਂਸ ਕਾਰਪੋਰੇਸਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ, ਅਪੀਲਕਰਤਾ-ਅਧਾਰਤ 100% ਕੇਂਦਰੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਅੰਡਰਟੇਹਕੰਿ ਿੈ ਜੋ ਹਕ ਜਨਰਲ ਇੰਸੋਰੈਂਸ ਹਬਜ਼ਨਸ (ਰਾਸਟਰੀਕਰਨ) ਐਕਟ, 1972 ਦੇ ਤਹਿਤ ਇਿੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਕੰਪਨੀ ਜੋਂ ਬਣਾਈ ਿਈ ਿੈ। ਇਿ ਭਾਰਤ ਹ ਿੱਚ ਆਮ ਬੀਮਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦਾ ਿੈ। ਰਾਸਟਰੀਕਰਨ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਇਿੱਥੇ 107 ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਮ ਬੀਮਾ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਨਿਾਂ ਸਾਹਰਆਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਕਾਰਪੋਰੇਸਨ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਸਿਾਇਕ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹ ਿੱਚ ਹਮਲਾ ਹਦਿੱਤਾ ਹਿਆ ਸੀ। ਨੈਸਨਲ ਇੰਸੋਰੈਂਸ ਕੰ. ਹਲਹਮਟੇਡ ਹਨਊ ਇੰਡੀਆ ਅਸੋਰੈਂਸ ਕੰ. ਹਲਹਮਟੇਡ, ਓਰੀਐਟਲ ਇੰਸੋਰੈਂਸ ਕੰਪਨੀ ਹਲਹਮਟੇਡ, ਅਤੇ ਯੂਨਾਈਹਟਡ ਇੰਡੀਆ ਇੰਸੋਰੈਂਸ ਕੰਪਨੀ ਹਲਹਮਟੇਡ। ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਆ ਜ਼ਾ ਦੇਣ ਅਤੇ ਰਲੇ ੇਂ ਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਪਰਬੰਧਨ ਦੇ ਉਦੇਸ ਲਈ ਤਰਜੀਿੀ ਸੇਅਰਾਂ ਅਤੇ ਇਕੁਇਟੀ ਸੇਅਰਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਹ ਿੱਚ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਦੀ ਪੂੰਜੀ ਹ ਿੱਚ ਯੋਿਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਤਰਜੀਿੀ ਸੇਅਰਾਂ ਨੂੰ ਅਹਜਿੇ ਸਮੇਂ ਹ ਿੱਚ ਰੀਡੀਮ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਸੀ ਹਜ ੇਂ ਹਕ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਕਾਰਪੋਰੇਸਨ ਦਾ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਡਾਇਰੈਕਟਰਜ਼ ਹਫਿੱਟ ਸਮਝ ਸਕਦਾ ਿੈ: ਹ ਾਦ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1977-78 ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਿੈ, ਜੋ ਹਕ 31.12.1976 ਨੂੰ ਖਤਮ ਿੋਏ ਲੇਖਾ ਸਾਲ ਨਾਲ ਸੰਬੰਹਧਤ ਿੈ। ਇਿ ਹ ਾਹਦਤ ਨਿੀਂ ਿੈ ਹਕ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਦੀ ਆਮਦਨ ਦੀ ਿਣਨਾ ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ ਐਕਟ, 1961 ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੇ ਹਨਯਮ 5 ਦੇ ਤਹਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਿੈ। ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ ਐਕਟ, 1961 ਬੀਮੇ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਹ ਿੱਚ ਲਿੱਿੇ ਇਿੱਕ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੀ ਟੈਕਸਯੋਿ ਆਮਦਨ ਦੀ ਿਣਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇਿੱਕ ਹ ਸੇਸ ਹ ਸਥਾ ਕਰਦਾ ਿੈ। ਇਿ ਿੇਿ ਹਦਿੱਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਿੈ: - ਬੀਮਾ ਕਾਰੋਬਾਰ 44. "ਪਰਤੀਭੂਤੀਆਂ 'ਤੇ ਹ ਆਜ," "ਘਰ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਤੋਂ ਆਮਦਨ", "ਪੂੰਜੀਿਤ ਲਾਭ" ਜਾਂ "ਿੋਰ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਆਮਦਨ" ਹਸਰਲੇਖ ਿੇਿ ਚਾਰਜਯੋਿ ਆਮਦਨ ਦੀ ਿਣਨਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇਸ ਐਕਟ ਦੇ ਉਪਬੰਧਾਂ ਹ ਿੱਚ ਸਾਮਲ ਹਕਸੇ ੀ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਉਲਟ ਿੋਣ ਦੇ ਬਾ ਜੂਦ, ਜਾਂ ਸੈਕਸਨ 199 ਹ ਿੱਚ ਜਾਂ ਸੈਕਸਨ 28 ਤੋਂ [43 ਏ] ਹ ਿੱਚ ਬੀਮੇ ਦੇ ਹਕਸੇ ੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਅਤੇ ਲਾਭ, ਹਜਸ ਹ ਿੱਚ ਆਪਸੀ ਬੀਮਾ ਤੁਲਨਾ ਜਾਂ ਸਹਿਕਾਰੀ ਸਭਾ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਾਲੇ ਹਕਸੇ ੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸਮੇਤ, ਹਨਯਮਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਿਣਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ੇਿੀ। ਪਹਿਲੀ ਅਨੁਸੂਚੀ ਹ ਿੱਚ ਸਾਹਮਲ ਿੈ।" ਹਜ ੇਂ ਹਕ ਅਪੀਲਕਰਤਾ - ਮੁਲਾਂਕਣ ਜੀ ਨ ਬੀਮਾ ਤੋਂ ਇਲਾ ਾ ਬੀਮੇ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਦਾ ਿੈ, ਅਸੀਂ ਪਹਿਲੀ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੇ ਹਨਯਮ 5 ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਿਾਂ ਜੋ ਿੇਿਾਂ ਹਲਹਖਆ ਿੈ: ਬੀ. ਿੋਰ ਬੀਮਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਿੋਰ ਬੀਮਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਮੁਨਾਹਫ਼ਆਂ ਅਤੇ ਲਾਭਾਂ ਦੀ ਿਣਨਾ। 5. ਜੀ ਨ ਬੀਮੇ ਤੋਂ ਇਲਾ ਾ ਬੀਮੇ ਦੇ ਹਕਸੇ ੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ ਅਤੇ ਲਾਭਾਂ ਨੂੰ ਸਾਲਾਨਾ ਖਾਹਤਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪਰਿਟ ਕੀਤੇ ਮੁਨਾਹਫ਼ਆਂ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਮੰਹਨਆ ਜਾ ੇਿਾ, ਹਜਸ ਦੀਆਂ ਕਾਪੀਆਂ ਬੀਮਾ ਐਕਟ, 1938 ਦੇ ਅਧੀਨ ਲੋਹੀਂਦੀਆਂ ਿਨ। ਿੇਿ ਹਲਖੀਆਂ ਹ ਸਥਾ ਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ, ਬੀਮਾ ਕੰਟਰੋਲਰ ਨੂੰ ਪੇਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ੇਿਾ:- (ਏ) ਇਸ ਹਨਯਮ ਦੇ ਿੋਰ ਉਪਬੰਧਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ, ਹਕਸੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਅਤੇ ਲਾਭਾਂ ਦੀ ਿਣਨਾ ਕਰਨ ਹ ਿੱਚ ਧਾਰਾ 30 ਤੋਂ [43 ਏ] ਦੇ ਉਪਬੰਧਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੋਈ ੀ ਖਰਚ ਜਾਂ ਭਿੱਤਾ ਾਪਸ ਜੋਹਹਆ ਜਾ ੇਿਾ; (ਬੀ) xxx xxx xxx (ਸੀ) ਅਹਜਿੀ ਰਕਮ ਜੋ ਹਕ ਇਸ ਲਈ ਹਨਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਿੈ, ਅਣ-ਹਮਆਤ ਜੋਖਮਾਂ ਲਈ ਰਾਖ ੇਂਕਰਨ ਹ ਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਜੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤੀ ਜਾ ੇਿੀ। [ਨੋਟ:- ਸੈਹਕੰਡ. 44 ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੇ ਹਨਯਮ 5 (ਏ) ਹਜ ੇਂ ਹਕ ਇਿੱਥੇ ਦੁਬਾਰਾ ਪੇਸ ਕੀਤਾ ਹਿਆ ਿੈ, ਹਜ ੇਂ ਹਕ ਉਿ ਸੰਬੰਹਧਤ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਖਹਿੇ ਸਨ। ਬਾਅਦ ਹ ਿੱਚ ਡਾਇਰੈਕਟ ਟੈਕਸ ਲਾਅਜ਼ '(ਸੋਧ) ਐਕਟ 1987 ਦੁਆਰਾ '43ਬੀ' ਨੂੰ ਦੋ ਾਂ ਹ ਸਥਾ ਾਂ ਹ ਿੱਚ '43ਏ' ਦੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਬਦਲ ਹਦਿੱਤਾ ਹਿਆ ਿੈ] ਇਿ ਸਮਿੱਹਸਆ ਜੀਆਈਬੀ ਐਕਟ ਦੇ ਸੈਕਸਨ 39 ਦੁਆਰਾ ਪਰਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਸਕਤੀਆਂ ਦੀ ਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਿੋਏ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਿਏ ਜਨਰਲ ਇੰਸੋਰੈਂਸ, ਹਬਜ਼ਨਸ (ਰਾਸਟਰੀਕਰਨ) ਹਨਯਮ 1973 ਦੇ ਹਨਯਮ 2 (2) (ਏ) ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਿਈ ਿੈ, ਸੰਬੰਹਧਤ ਹਿਿੱਸਾ ਹਜਸਦਾ ਿੇਿ ਹਲਹਖਆ ਹਿਆ ਿੈ। "39. (1) ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ, ਨੋਟੀਹਫਕੇਸਨ ਦੁਆਰਾ, ਇਸ ਐਕਟ ਦੇ ਉਪਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਲਾਿੂ ਕਰਨ ਲਈ ਹਨਯਮ ਬਣਾ ਸਕਦੀ ਿੈ। (2) ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਅਤੇ ਪੂਰ ਿਾਮੀ ਸਕਤੀ ਦੀ ਸਾਧਾਰਨਤਾ ਪਰਤੀ ਪਿੱਖਪਾਤ ਕੀਤੇ ਹਬਨਾਂ, ਇਸ ਧਾਰਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਬਣਾਏ ਿਏ ਹਨਯਮ ਇਿਨਾਂ ਲਈ ਪਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਿਨ: (ਏ) ਹਜਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਾਰਪੋਰੇਸਨ ਦੁਆਰਾ ਪਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਮੁਨਾਫੇ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਿੋ ੇ, ਅਤੇ ਿੋਰ ਪੈਸੇ ਨਾਲ ਨਹਜਿੱਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਿੈ।" xxx xxx xxx xxx ਹਨਯਮ 2 (i) (ਏ) ਦਾ ਿ ਾਲਾ ਹਦਿੱਤਾ ਹਿਆ ਿੈ, ਜੋ ਹਕ ਿੇਿਾਂ ਪਹਹਿਆ ਹਿਆ ਿੈ: "2. ਕਾਰਪੋਰੇਸਨ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ ਅਤੇ ਰਸੀਦਾਂ ਅਤੇ ਪਰਾਪਤ ਕਰਨ ਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨਾਲ ਹਕ ੇਂ ਨਹਜਿੱਹਿਆ ਜਾ ੇ – Case: GENERAL INSURANCE CORPORATION OF INDIA versus COMMISSIONER OF INCOME TAX BOMBAY [[1999] SUPP. 2 S.C.R. 742] (1999) Life Insurance of India v. CIT, (1964) 51 ITR 773 SC; Pandyan Insurance B Co. Ltd v. CIT, Madras, (1965) 55 ITR 716 SC and CIT West Bengal v. Calcutta Hospital and Nursing Home Benefits Association Ltd, (1965) 57 ITR 313 SC, relied on. CIVIL APPELLATE JURISDICTION: Civil Appeal No. 3283of1998. C From the Judgment and Order dated 11.11.97 of the Bombay High Court in I.T.R. No. 144of1984. T.R. Andhyarujina, F.B. Andhyarujina and R.B. Hathikhanawala for the Appellant. D T.L. Viswantha Iyer, M_s. Neera Gupta and Shail Kumar Dwivedi for the respondent. The Judgment of the Court was delivered by R.C. LAHOTI, J. General Insurance Corporation of India, the appellant E -assessee is I 00 % Central Government Undertaking formed as a Government Company under The General Insurance Business (Nationalisation) Act, 1972 (hereinafter G I B Act, for short ). It carries on general insurance business in India. At the time of nationalisation, there were I 07 companies carrying on the business of general insurance. They were all merged together into four subsidiaries of the appellant Corporation viz. National Insurance Co. Limited, F New India Assurance Co. Limited, Oriental Insurance Co. Limited, and United India Insurance Co. Limited. The Central Government contributed to the capital of the appellant in the form of preference shares and equity shares for the purpose of paying compensation to the shareholders and the management of the merged companies. The preference shares were to be redeemed in such G time as the Board of Directors of the appellant Corporation may deem· fit: The controversy relates to the assessment year 1977-78, corresponding to the accounting year ending 31.12.1976. It is not disputed that the income of the appellant assessee is to be computed under Rule 5 of First Schedule to the Income-tax Act, 1961. 746 SUPREME COURT REPORTS [1999) SUPP. 2 S.C.R. A The Income-tax ·Act, 1961 makes a special provision for computing the taxable income of an assessee engaged in business of insurance. It provides as under:- Insurance business B 44. "Notwithstanding anything to the contrary contained in the provisions of this Act relating to the computation of income chargeable under the head " Interest on securities," " Income from house property", "Capital gains" or "Income from other sources", or in Section 199 or in sections 28 to [43 A] the profits and gains of any business of insurance, including any such business carried on by a c mutual insurance compariy or by a co-operative society, shall be computed in accordance with the rules contained in the First Schedule." Inasmuch as the appellant -assessee carries on business of insurance other than life insurance, we are concerned with Rule 5 of the First Schedule which reads as under: D B. Other insurance business Computation of profits and gains of other insurance business. 5. The profits and gains of any business of insurance other than life E insurance shall .be taken to be the balance of the profits disclosed by the annual accounts, copies of which are required under the Insurance Act, 1938 ( 4 of 1938), to be furnished to the Controller of Insurance, subject to the following adjustments:- (a) subject to the other provisions of this rule, any expenditure or F allowance which is not admissible under the provisions of Sections 30 to [43 A] in computing the profits and gains of a business shall be added back; (b) xxx xxx xxx (c) such amount carried over to a reserve for unexpired risks as may G be prescribed in this behalf shall be allowed as a deduction. [Note:- Sec. 44 and Rule 5 (a) of First Schedule as reproduced hereinabove are as they stood at the relevant time. Later by the Direct Tax Laws ' (Amendment) Act 1987 '43 B' has been substituted in place of' 43 A' in both H the provisions] I Case: GENERAL INSURANCE CORPORATION OF INDIA versus COMMISSIONER OF INCOME TAX BOMBAY [[1999] SUPP. 2 S.C.R. 742] (1999) राजस्वद्वाराकिएगएअनुरोधपर, न्यायाधिकरणद्वारानिम्नलिखितप्रश्नकोउच्चन्यायालयकीरायकेलिएधारा256 (1) केतहतभेजागयाथा। आय-करअधिनियमः " चाहेतथ्योंपरऔरमामलेकीपरिस्थितियोंमेंन्यायाधिकरणनेकानूनमेंयहअभिनिर्धारितकरतेहुएन्यायसंगतठहरायाकितरजीहीशेयरोंकेमोचनकेलिएप्रावधानहोनेकेनाते700 रुपयेकीराशिमूल्यांकनकेलिएनिर्धारितीकीकुलआयमेंवापसजोड़नेकेलिएउत्तरदायीनहींथी। वर्ष1977-78 "। उच्चन्यायालयनेइसप्रश्नकाउत्तरनकारात्मकयानीराजस्वकेपक्षमेंदियाहै।ऐसाकरतेहुए, उच्चन्यायालयनेकथिततौरपरइलाजकियाहै अनारकलीसाराभाईबनाममेंउच्चतमन्यायालयकेदोनिर्णयोंद्वाराकवरकियागयाप्रश्न।सी. आई. टी.,(1997) 224 आई. टी. आर. 422, एसोसिएटेडपावरकंपनीलिमिटेडबनाम।सी. आई. टी. ( 1996 ) 218 आई. टी. आर. 195, औरकोलाबासेंट्रलको-ऑपरेटिवकंज्यूमर्सहोलसेलएंडरिटेलस्टोर्सलिमिटेडमेंबॉम्बेउच्चन्यायालयकानिर्णय।सी. आई. टी., (1998) 229 आई. टी. आर. 209बम। पीड़ितनिर्धारितीनेयहअपीलविशेषषअनुमतिद्वारादायरकीहै। भारतकेसंविधानकेअनुच्छेद136 केतहत। हमनेश्रीटी. आर. अंधारुजिना, विद्वानवरिष्ठअधिवक्ताकोसुनाहै निर्धारिती-अपीलार्थीऔरश्रीटी. एल. विश्वनाथअय्यर, राजस्वकेविद्वानवरिष्ठअधिवक्ता।पक्षोंकेविद्वानवकीलकोसुननेकेबाद, हमारीरायहैकिअपीलकोअनुमतिदीजानीचाहिए। आय-करअधिनियमकीधारा44 एकविशेषषप्रावधानहै। -बीमाव्यवसायसेअर्जितकरयोग्यआयकीगणना।यहएकगैरअवरोधकखंडकेसाथखुलताहैऔरइसप्रकारअधिनियममेंनिहितअन्यप्रावधानोंपरइसकाप्रबलप्रभावपड़ताहै।यहनिर्धारणअधिकारियोंकोपहलीअनुसूचीकेप्रावधानोंकेअनुसारबीमाकेव्यवसायकेलिएकरयोग्यआयकीगणनाकरनेकेलिएअनिवार्यकरताहै।पहलीअनुसूचीकेनियम5 (ए) केएकसादेपठनसेयहस्पष्टहोताहैकिउक्तप्रावधानकीप्रयोज्यताकोआकर्षितकरनेकेलिएराशिसबसेपहलेएकव्याभत्ताहोनीचाहिए।दूसरा, यहऐसा होनाचाहिएजोधारा30 से43एकेप्रावधानोंकेतहतस्वीकार्यनहो।यदिराशिव्याभत्तानहींहै,तोपहलीअनुसूचीकेनियम5 (ए) केसंदर्भमेंसमायोजनकेलिएइसकीपात्रताकापरीक्षणकरनेकासवालहीनहींउठेगा। सामान्यबीमानिगम।वी. सीआईटी।[आर. सी. लाहोटी, जे.] 749आई. टी. ए. No.2699/1977-78 मेंपारितदिनांक26.9.1978 आदेशकाअवलोकन इसनिर्धारितीकेमामलेमेंआई. टी. ए. टी. द्वाराऔरउसपरभरोसाकियाऔरउसकेबादन्यायाधिकरणनेविचाराधीननिर्धारणवर्षकेलिएअपीलकानिपटाराकरतेहुए ( AY 1977-78) सेपताचलताहैकितीनप्रस्तुतियाँकीगईहैं न्यायाधिकरणकेसमक्षनिर्धारितीःसबसेपहले, किनिर्धारितीद्वारावरीयताशेयरोंकेमोचनकेलिएनिर्धारितराशिकेवलएकआरक्षितराशियाएकप्रावधानथा, नकिएकव्औरइसलिएकटौतीकेलिएइसकीअनुमतिपरविचारनहींकियाजासकताहै। धारा30 से43एकेतहत; दूसरा, यहमानतेहुएकियहएकव्था, यह व्धाराओंमेंपरिकल्पितव्कीश्रेणीकानहींथा। 30 43कतकऔरइसलिएजबतककिइसतरहकेलिएकोईविशिष्टनिषेधनहो भत्ता, विभागीयअधिकारियोंकोउसखंडकेतहतराशिवापसजोड़नेमेंउचितनहींहोगा; औरतीसरा,यदिसामान्यबीमाव्यवसाय(राष्ट्रीयकरण) नियम, 1973 केनियम2 (2) (ए) कोइसप्रावधानकेरूपमेंपढ़ाजाएकि वरीयताशेयरोंकेमोचनकेलिएइसप्रकारनिर्धारितराशिएकव्था, कल्पनाकोइसकेतार्किकनिष्कर्षपरलेजायाजानाचाहिएताकियहमानाजासकेकि धारा30 से43एकेतहतकटौतीकेरूपमेंव्स्वीकार्यथा। आय-करअधिनियम।न्यायाधिकरणनेइसतर्ककोबरकराररखाकिनिर्धारितीद्वाराकियागयाप्रावधाननतोएकव्थाऔरनहीसामान्यवाणिज्यिकअर्थमेंएकभत्ताथाऔरपहलीअनुसूचीकेनियम5 (ए)काकोईआवेदननहींहोगाऔरआगेभी, क्योंकिस्वीकारकियाजाताहैकिधारा30 से43 एवरीयताशेयरोंकेमोचनकेलिएअलगरखीगईराशिसेसंबंधितनहींहै, इसलिएराशिकोभीवापसनहींजोड़ाजासकताथा।'व्' शब्दइसन्यायालयकेविचारकेलिएइंडियनमोलासीसकंपनीप्राइवेटमेंआयाथा।लिमिटेडवी. आय-करआयुक्त, (1959) 37 आईटीआर 66. यहआयोजितकियागयाथाः " "खर्च" काप्राथमिकअर्थहै"पैसेका" भुगतानयादूर"केअर्थमेंखर्चकरना।व्वहहैजोभुगतानकियाजाताहैयादूरकियाजाताहैऔरवहकुछऐसाहैजोअपरिवर्तनीयरूपसेचलाजाताहै।व्, जोआय-करउद्देश्योंकेलिएकटौतीयोग्यहै, वहहैजोवास्तवमेंउससमयमौजूददेयताकेप्रतिहै, लेकिनधनकोअलगरखनाजोकिसीघटनाकेहोनेपरव्बनसकताहै, वहव्नहींहै। पांड्यबीमाCo.Ltd में।वी. सी. आई. टी. मद्रास, (1965) 55 आई. टी. आर. 716 मेंभीइसन्यायालयनेयहअभिनिर्धारितकियाहैकि"व्" काअर्थ"संवितरण" हैऔरइसलिएइसमेंमूल्यह्रासशामिलनहींहै। इसलिएयहस्पष्टहैकितरजीहीशेयरोंकेमोचनकेप्रावधानकेरूपमेंअलगरखेगए700 रुपयेकीराशिको750 रुपयेकेरूपमेंनहींमानाजासकताथा। सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट[1999] एस. यू. पी. 2 एससी आर। व्।यहप्रकृतिकाखर्चयाभत्ताभीनहींहै।आय-करअधिनियम, 1961 कीधारा30 से43कतक।आयकीपहलीअनुसूचीकेनियम5 (ए) केसंदर्भमेंइसकीस्वीकार्यतानिर्धारितकरनेकाप्रश्नजी. आई. बी. नियमोंकानियम2 (2) (ए) निस्संदेहवरीयताशेयरोंकेमोचनकेलिएनिर्धारितराशिकोव्कीवस्तुकेरूपमेंमानाजारहाहै।लाभऔरहानिखातेमें।तथापि, इसकाउद्देश्यऔरविस्तार प्रावधानकोध्यानमेंरखाजानाचाहिए।येनियमअभ्यासमेंबनाएगएहैं। Case: GENERAL INSURANCE CORPORATION OF INDIA versus COMMISSIONER OF INCOME TAX BOMBAY [[1999] SUPP. 2 S.C.R. 742] (1999) (2) ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਅਤੇ ਪੂਰ ਿਾਮੀ ਸਕਤੀ ਦੀ ਸਾਧਾਰਨਤਾ ਪਰਤੀ ਪਿੱਖਪਾਤ ਕੀਤੇ ਹਬਨਾਂ, ਇਸ ਧਾਰਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਬਣਾਏ ਿਏ ਹਨਯਮ ਇਿਨਾਂ ਲਈ ਪਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਿਨ: (ਏ) ਹਜਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਾਰਪੋਰੇਸਨ ਦੁਆਰਾ ਪਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਮੁਨਾਫੇ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਿੋ ੇ, ਅਤੇ ਿੋਰ ਪੈਸੇ ਨਾਲ ਨਹਜਿੱਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਿੈ।" xxx xxx xxx xxx ਹਨਯਮ 2 (i) (ਏ) ਦਾ ਿ ਾਲਾ ਹਦਿੱਤਾ ਹਿਆ ਿੈ, ਜੋ ਹਕ ਿੇਿਾਂ ਪਹਹਿਆ ਹਿਆ ਿੈ: "2. ਕਾਰਪੋਰੇਸਨ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ ਅਤੇ ਰਸੀਦਾਂ ਅਤੇ ਪਰਾਪਤ ਕਰਨ ਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨਾਲ ਹਕ ੇਂ ਨਹਜਿੱਹਿਆ ਜਾ ੇ – …….. ……… …….. (2) (ਏ) ਕਾਰਪੋਰੇਸਨ ਦੇ ਸੁਿੱਧ ਲਾਭ 'ਤੇ ਪਿੁੰਚਣ 'ਤੇ, ਤਰਜੀਿੀ ਸੇਅਰਾਂ ਦੀ ਛੁਟਕਾਰਾ ਲਈ ਇਸ ਿਿੱਦ ਤਿੱਕ ਹਨਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਿਈ ਰਕਮ ਹਜਸ ਨੂੰ ਕਾਰਪੋਰੇਸਨ ਦਾ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਡਾਇਰੈਕਟਰਜ਼ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਾਲਾ ਸਮਝ ਸਕਦਾ ਿੈ, ਨੂੰ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਹ ਿੱਚ ਖਰਚ ਦੀ ਇਿੱਕ ਸਤੂ ਜੋਂ ਮੰਹਨਆ ਜਾ ੇਿਾ। ਅਤੇ ਘਾਟਾ ਖਾਤਾ। ਲਾਭ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਖਾਤੇ ਹ ਿੱਚ, ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਨੇ ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਕਮ ਲਈ ਡੈਹਬਟ ਐਟਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। 3,00,30, 700 ਅਤੇ ਰਕਮ ਨੂੰ ਤਰਜੀਿੀ ਸੇਅਰ ਪੂੰਜੀ ਛੁਟਕਾਰਾ ਖਾਤੇ ਹ ਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਹਦਿੱਤਾ। ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ ਅਫਸਰ ਨੇ ਇਸ ਤਰਕ 'ਤੇ ਹਕ ਇਸ ਰਕਮ ਨੂੰ ਜੀ.ਆਈ.ਬੀ ਹਨਯਮਾਂ ਦੇ ਹਨਯਮ 2 (2) (ਏ) ਦੇ ਮਿੱਦੇਨਜ਼ਰ ਮਾਲੀਆ ਖਰਚ ਜੋਂ ਮੰਹਨਆ ਜਾਣਾ ਸੀ, 'ਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੀ ਆਮਦਨ ਹ ਿੱਚ ਰਕਮ ਾਪਸ ਜੋਹ ਹਦਿੱਤੀ। ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਨੇ ਇਨਕਮਟੈਕਸ ਦੇ ਅਪੀਲੀ ਸਿਾਇਕ ਕਹਮਸਨਰ (ਅਪੀਲਜ਼) ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਜੋ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1976-77 ਲਈ ਕੀਤੇ ਿਏ ਇਸੇ ਤਰਿਾਂ ਦੇ ਦਾਅ ੇ 'ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਆਦੇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਿੋ ਿਏ ਅਤੇ ਆਮਦਨ ਹ ਿੱਚ ਜੋਹ ਨੂੰ ਹਮਟਾ ਹਦਿੱਤਾ। ਹ ਭਾਿ ਨੇ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅਪੀਲੀ ਹਟਰਹਬਊਨਲ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ। ਹਟਰਹਬਊਨਲ ਨੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1974-75 ਲਈ ਇਸ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੇ ਸਬੰਧ ਹ ਿੱਚ 26. 9.1978 ਦੇ ਆਪਣੇ ਆਦੇਸ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਪੀਲ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰ ਹਦਿੱਤਾ। ਸਾਲ 1974-75 ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਲਈ ਹਟਰਹਬਊਨਲ ਦੇ ਿੁਕਮ (ਅਨੇਕਚਰ ਪੀ-3) ਦੀ ਪਹਚੋਲ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਿੈ ਹਕ ਹਟਰਹਬਊਨਲ ਦੀ ਰਾਏ ਹ ਿੱਚ ਰਾਖ ੇਂ ਰੂਪ ਹ ਿੱਚ ਹਨਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਿਈ ਰਕਮ ਨੂੰ ਖਰਚ ਜਾਂ ਭਿੱਤੇ ਜੋਂ ਨਿੀਂ ਮੰਹਨਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਿੈ ਅਤੇ ਇਿ ਮੰਨ ਹਲਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਿੈ। ਖਰਚੇ ਦੀ ਇਿੱਕ ਰਕਮ, ਇਿ ਖਰਹਚਆਂ ਦੀ ਇਿੱਕ ਸਤੂ ਨਿੀਂ ਸੀ ਹਜਸ ਨਾਲ ਹਨਪਹਟਆ ਹਿਆ ਸੀਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ ਐਕਟ ਦੇ ਸੈਕਸਨ 30 ਤੋਂ 43ਏ ਦੇ ਉਪਬੰਧਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਦੇ ਦਾਅ ੇ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰਿੱਹਖਆ ਜਾਣਾ ਸੀ। ਰੈ ੇਹਨਊ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਿਈ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ, ਹਟਰਹਬਊਨਲ ਦੁਆਰਾ ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 256 (1) ਦੇ ਤਹਿਤ ਿਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਰਾਏ ਲਈ ਿੇਿਾਂ ਹਦਿੱਤੇ ਸ ਾਲ ਦਾ ਿ ਾਲਾ ਹਦਿੱਤਾ ਹਿਆ ਸੀ: "ਕੀ ਤਿੱਥਾਂ ਅਤੇ ਕੇਸ ਦੀਆਂ ਸਹਥਤੀਆਂ ਹ ਿੱਚ ਹਟਰਹਬਊਨਲ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨ ਹ ਿੱਚ ਇਿ ਮੰਨਣ ਹ ਿੱਚ ਜਾਇਜ਼ ਿਹਿਰਾਇਆ ਹਿਆ ਸੀ ਹਕ ਤਰਜੀਿੀ ਸੇਅਰਾਂ ਦੀ ਛੁਟਕਾਰਾ ਲਈ 3,00,30, 700 ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਕਮ ਨੂੰ ਕੁਿੱਲ ਹ ਿੱਚ ਾਪਸ ਜੋਹਨ ਲਈ ਜ ਾਬਦੇਿ ਨਿੀਂ ਸੀ। ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1977-78 ਲਈ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੀ ਆਮਦਨ"। ਿਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਇਸ ਸ ਾਲ ਦਾ ਜ ਾਬ ਨਾਂਿ ਹ ਿੱਚ ਹਦਿੱਤਾ ਿੈ, ਯਾਨੀ ਮਾਲੀਆ ਦੇ ਿਿੱਕ ਹ ਿੱਚ। ਅਹਜਿਾ ਕਰਦੇ ਿੋਏ, ਿਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਇਸ ਸ ਾਲ ਨੂੰ ਅਨਾਰਕਲੀ ਸਾਰਾਭਾਈ ਬਨਾਮ ਸੀ.ਐਲ.ਟੀ., (1997) 224 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 422, ਐਸੋਸੀਏਹਟਡ ਪਾ ਰ ਕੰਪਨੀ ਹਲਮਹਟਡ ਬਨਾਮ ਸੀ.ਐਲ.ਟੀ. (1996) 218 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 195, ਅਤੇ ਕੋਲਾਿਾ ਸੈਂਟਰਲ ਕੋ-ਆਪਰੇਹਟ ਕੰਹਜ਼ਊਮਰਸ ਿੋਲਸੇਲ ਐਡ ਹਰਟੇਲ ਸਟੋਰਸ ਹਲਮਹਟਡ ਬਨਾਮ ਸੀ.ਐਲ.ਟੀ., (1998) 229 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 209 ਹ ਿੱਚ ਬੰਬੇ ਿਾਈ ਕੋਰਟ ਦਾ ਫੈਸਲਾ। ਪੀਹਤ ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਨੇ ਇਿ ਅਪੀਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਹ ਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 136 ਅਧੀਨ ਹਦਿੱਤੀ ਿਈ ਹ ਸੇਸ ਛੁਿੱਟੀ ਦੁਆਰਾ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਿੈ। ਅਸੀਂ ਸੁਹਣਆ ਿੈ ਹਕ ਸਰੀ ਟੀ.ਆਰ. ਅੰਹਧਆਰੁਹਜਨਾ, ਮੁਲਾਂਕਣ-ਅਪੀਲੈਂਟ ਲਈ ਸੀਨੀਅਰ ਕੀਲ ਅਤੇ ਸਰੀ ਟੀ.ਐਲ. ਹ ਸ ਨਾਥ ਅਈਅਰ, ਮਾਲੀਆ ਲਈ ਸੀਨੀਅਰ ਕੀਲ ਹਸਿੱਖੇ। ਹਧਰਾਂ ਦੇ ਕੀਲਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਸੀਂ ਇਿ ਹ ਚਾਰ ਰਿੱਖਦੇ ਿਾਂ ਹਕ ਅਪੀਲ . ਇਜਾਜ਼ਤ ਹਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਿਿੱਕਦਾਰ ਿਨ। ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 44 ਬੀਮੇ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਤੋਂ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ ਟੈਕਸਯੋਿ ਆਮਦਨ ਦੀ ਿਣਨਾ ਨੂੰ ਹਨਯੰਤਹਰਤ ਕਰਨ ਾਲਾ ਇਿੱਕ ਹ ਸੇਸ ਪਰਬੰਧ ਿੈ। ll ਇਿੱਕ ਿੈਰ-ਰੋਧਕ ਧਾਰਾ ਨਾਲ ਖੁਿੱਲਿਦਾ ਿੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰਿਾਂ ਐਕਟ ਹ ਿੱਚ ਸਾਮਲ ਿੋਰ ਉਪਬੰਧਾਂ ਉੱਤੇ ਇਿੱਕ ਓ ਰਰਾਈਹਡੰਿ ਪਰਭਾ ਿੁੰਦਾ ਿੈ। ਇਿ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਾਲੇ ਅਹਧਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੇ ਪਰਬੰਧਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬੀਮੇ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਲਈ ਟੈਕਸਯੋਿ ਆਮਦਨ ਦੀ ਿਣਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਆਦੇਸ ਹਦੰਦਾ ਿੈ। ਪਹਿਲੀ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੇ ਹਨਯਮ 5(ਏ) ਦੀ ਸਾਧਾਰਨ ਰੀਹਡੰਿ ਇਿ ਸਪਿੱਸਟ ਕਰਦੀ ਿੈ ਹਕ ਕਰਮ ਹ ਿੱਚ. ਉਕਤ ਉਪਬੰਧ ਦੀ ਲਾਿੂਤਾ ਨੂੰ ਆਕਰਹਸਤ ਕਰਨ ਲਈ ਰਕਮ ਪਹਿਲਾਂ ਖਰਚ ਜਾਂ ਭਿੱਤਾ ਿੋਣੀ ਚਾਿੀਦੀ ਿੈ। ਦੂਜਾ, ਇਿ ਧਾਰਾ 30 ਤੋਂ 43 ਏ ਦੇ ਉਪਬੰਧਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸ ੀਕਾਰਯੋਿ ਨਿੀਂ ਿੋਣਾ ਚਾਿੀਦਾ ਿੈ। ਜੇਕਰ ਰਕਮ ਕੋਈ ਖਰਚ ਜਾਂ ਭਿੱਤਾ ਨਿੀਂ ਿੈ, ਤਾਂ ਪਹਿਲੀ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੇ ਹਨਯਮ 5 (ਏ) ਦੇ ਿ ਾਲੇ ਨਾਲ ਸਮਾਯੋਜਨ ਲਈ ਇਸਦੀ ਯੋਿਤਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਦਾ ਸ ਾਲ ਿੀ ਪੈਦਾ ਨਿੀਂ ਿੋ ੇਿਾ। ਜਨਰਲ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਕਾਰਪ. ਬਨਾਮ ਸੀ.ਐਲ.ਟੀ. [ਆਰ.ਸੀ. ਲਾਹ਼ੋਟੀ, ਜੇ.] Case: GENERAL INSURANCE CORPORATION OF INDIA versus COMMISSIONER OF INCOME TAX BOMBAY [[1999] SUPP. 2 S.C.R. 742] (1999) (b) xxx xxx xxx (c) such amount carried over to a reserve for unexpired risks as may G be prescribed in this behalf shall be allowed as a deduction. [Note:- Sec. 44 and Rule 5 (a) of First Schedule as reproduced hereinabove are as they stood at the relevant time. Later by the Direct Tax Laws ' (Amendment) Act 1987 '43 B' has been substituted in place of' 43 A' in both H the provisions] I The problem is creatP.d by Rule 2 (2) (a) of the General Insurance A , Business (Nationalisation) Rules 1973 (hereinafter G I B Rules, for short) framed by the Central Government in exercise of the powers conferred by Section 39 of the G I B Act, the relevant part whereof reads as under: "39. (1) The Central Government may, by Notification, make rules to carry out the provisions of this Act. B (2) In particular, and without prejudice to the generality of the foregoing power, rules made under this Section may provide for: (a) the manner in which the profits, if any, and other moneys received by the Corporation may be dealt with." C xxx xxx xxx xxx Rule 2 (i) (a) referred to hereinabove reads as under: "2. Profits and receipts of the Corporation and acquiring companies how to be dealt with -. D (2) (a) In arriving at the net profit of the Corporation, the amount set apart for redemption of preference shares to such extent as the Board of Directors of the Corporation may consider expedient shall be E treated as an item of expenditure in the Profit and Loss Account." In Profit and Loss Account, the appellant assessee had made a debit entry for ~m amount of