Gvk Inds. Ltd. & Anr v. The Income Tax Officer & Anr

Case: GVK INDS. LTD. & ANR. versus THE INCOME TAX OFFICER & ANR. [[2011] 3 S.C.R. 366] (2011) [2011] 3 S.C.R. 366 A GVK INDS. LTD. & ANR. V. THE INCOME TAX OFFICER & ANR. (Civil Appeal No. 7796 of 1997} MARCH 1, 2011 B [S.H. KAPADIA CJI., B. SUDERSHAN REDDY, K. S. RADHAKRISHNAN, SURINDER SINGH NIJJAR, AND SWATANTER KUMAR, JJ.] C CONSTITUTION OF IND/A, 1950: Articles 245(1) and 245(2) read with Articles 51, 246, 248, · 249, 250, 253 and 262 - Seventh Schedule Lists I and Ill -Power of Parliament to legislate in respect of extra-territorial 0 [aspects ][or ][causes ][-][ Held : Parliament has been constituted, ]and empowered to, and that its core role would be to enact -laws to protect the interests, welfare and securif'/ of India Therefore, even those extra-territorial aspects or causes, provided they have nexus with India, should be deemed to E be within the domain of legislative competence of Parliament except to the extent the Constitution itself specifies otherwise - Parliament may exercise its legislative powers with respect to extra-territorial aspects or causes - events, things, phenomena (howsoever commonplace they may be), -resources, actions or transactions, and the like that occur, F arise or exist or may be expected to do so, naturally or on account of some human agency, in the social, political, economic, cultural, biological, environmental or physical spheres outside the territory of lnd.'a, and seek to control, modulate, mitigate or transform the effects of such extra-G territorial aspects or causes, or in appropriate cases, eliminate or engender such extra-territorial aspects or causes, only when such extra-territorial aspects or causes have, or are expected to have, some impact on, or effect in, or GVK INDS. LTD. & ANR. v. INCOME TAX OFFICER & 367 ANR. A corsequences for: (a) the territory of India, or any part of India; or (b) the interests of, welfare of, wellbeing of, or security of -inhabitants of India, and Indians Consequently, Parliament's power to enact legislation, pursuant to clause (1) of Article 245 may not extend to those extra-territorial aspects or causes that have no impact on no impact on impact on on or nexus with nexus with with India -Any laws enacted by -Any laws enacted by laws enacted by enacted by by Parliament with respect to extra-territorial aspects or causes that have no impact on or nexus with India, would be ultra vires, and would be Jaws made for a foreign territory- Income -Tax Act, 1961 ss.9(1)(1) and 9(1)(vii)(4). have no impact on no impact on impact on on or nexus with nexus with with India -Any laws enacted by -Any laws enacted by laws enacted by enacted by by B Article 245(1) -Expression "for" "the whole or any part of C -the territory of India" Connotation of- Explained. Case: GVK INDS. LTD. & ANR. versus THE INCOME TAX OFFICER & ANR. [[2011] 3 S.C.R. 366] (2011) ਜੀ.ਵੀ.ਕੇ. ਇੰਡਸ. ਲਿਮਿਟੇਡ. & ਅਨੁ.ਬਨਾਮਆਮਦਨਕਰਅਧਿਕਾਰੀ& ਅਨੁ. (ਸਿਵਲਅਪੀਲਨੰਬਰ7796 ਦਾ1997)ਮਾਰਚ1, 2011[ਐਸ.ਐਚ. ਕਪਾਡੀਆਸੀ.ਜੇ.ਆਈ., ਬੀ. ਸੁਦਰਸ਼ਨਰੈੱਡੀ, ਕੇ. ਐਸ., ਸੁਰਿੰਦਰਸਿੰਘਨਿੱਜਰ, ਅਤੇ ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ, ਨਾਇਬਨਿਆਂਕਾ.]ਸ੍ਵਤੰਤਰਕੁਮਾਰ ਭਾਰਤਦਾਸੰਵਿਧਾਨ, 1950: ਲੇਖ245(1) ਅਤੇ245(2) ਨੂੰਲੇਖ51, 246, 248, 249, 250, 253 ਅਤੇ262 ਨਾਲਪੜ੍ਹਿਆਗਿਆ–ਸੱਤਵੀਂਅਨੁਸੂਚੀਸੂਚੀਆਂI ਅਤੇIII – ਸੰਸਦਨੂੰਬਾਹਰੀ-ਖੇਤਰੀਪਹਿਲੂਆਂਜਾਂਕਾਰਨਾਂਦੇਸੰਬੰਧਵਿੱਚਕਾਨੂੰਨਬਣਾਉਣਦੀਸ਼ਕਤੀ– ਫੈਸਲਾ: ਸੰਸਦਨੂੰਬਣਾਇਆਗਿਆਹੈ, ਅਤੇਸ਼ਕਤੀਦਿੱਤੀਗਈਹੈ, ਅਤੇਇਸਦਾਮੁੱਖਕਿਰਦਾਰਹੋਵੇਗਾਭਾਰਤਦੇਹਿੱਤਾਂ, ਭਲਾਈਅਤੇਸੁਰੱਖਿਆਦੀਰਾਖੀਲਈਕਾਨੂੰਨਬਣਾਉਣਾ– ਇਸਲਈ, ਉਹਬਾਹਰੀ-ਖੇਤਰੀਪਹਿਲੂਜਾਂਕਾਰਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂਦਾਭਾਰਤਨਾਲਸੰਬੰਧਹੈ, ਉਹਸੰਸਦਦੀਵਿਧਾਇਕਯੋਗਤਾਦੇਖੇਤਰਵਿੱਚਮੰਨੇਜਾਣੇਚਾਹੀਦੇਹਨਸਿਵਾਏਉਸਹੱਦਤਕਜੋਸੰਵਿਧਾਨਖੁਦਹੋਰਨਿਰਧਾਰਤਕਰਦਾਹੈ– ਸੰਸਦਆਪਣੀ-–,,(ਵਿਧਾਇਕਸ਼ਕਤੀਆਂਨੂੰਬਾਹਰੀਖੇਤਰੀਪਹਿਲੂਆਂਜਾਂਕਾਰਨਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂਜਿੰਨ੍ਹਾਂਨੂੰਕਿੰਨਾਹੀਆਮਮੰਨਿਆਜਾਵੇ),,-, ਸਰੋਤਾਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂਜਾਂਲੈਣਦੇਣਾਂ ਅਤੇਇਸੇਤਰ੍ਹਾਂਦੀਆਂਚੀਜ਼ਾਂਦੇਨਾਲਸਬੰਧਤਹੋਸਕਦੀਆਂਹਨ,, ਸਮਾਜਿਕ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ, ਆਰਥਿਕ,, ਜੈਵਿਕ, ਜਾਂਕਿਸੇਮਨੁੱਖੀਏਜੰਸੀਦੇਕਾਰਨਹੋਸਕਦੀਆਂਹਨ ਸਾਂਸਕ੍ਰਿਤਿਕ,ਵਾਤਾਵਰਣਕਜਾਂਭੌਤਿਕਖੇਤਰਾਂਵਿੱਚਭਾਰਤਦੇਖੇਤਰਦੇਬਾਹਰਹੋਣ ਉੱਠਣਜਾਂਮੌਜੂਦਹੋਣਜਾਂਹੋਣਦੀਉਮੀਦਹੋਣਦੇਨਾਲ, ਅਤੇਅਜਿਹੇਬਾਹਰੀ-,,ਖੇਤਰੀਪਹਿਲੂਆਂਜਾਂਕਾਰਨਾਂਦੇਪ੍ਰਭਾਵਾਂਨੂੰਨਿਯੰਤਰਿਤ ਮੋਡ੍ਯੂਲੇਟ ਘਟਾਉਣਜਾਂਬਦਲਣਲਈ,, ਅਜਿਹੇਬਾਹਰੀ- ਜਾਂਉਚਿਤਮਾਮਲਿਆਂਵਿੱਚਖੇਤਰੀਪਹਿਲੂਆਂਜਾਂਕਾਰਨਾਂਨੂੰਖਤਮਕਰਨਜਾਂ,ਉਤਪੰਨਕਰਨਲਈਕਾਨੂੰਨਬਣਾਉਣਦੀਸ਼ਕਤੀਦੀਵਰਤੋਂਕਰਸਕਦੀਹੈ ਸਿਰਫਉਸਸਮੇਂਜਦੋਂਅਜਿਹੇਬਾਹਰੀ-,,,ਖੇਤਰੀਪਹਿਲੂਆਂਜਾਂਕਾਰਨਾਂਦਾ ਜਾਂਉਮੀਦਹੈਕਿ ਭਾਰਤਉੱਤੇਕੁਝਪ੍ਰਭਾਵਜਾਂਅਸਰਹੋਵੇਗਾ ਜਾਂਨਤੀਜੇਲਈ: (ਅ); (ਬੀ), ਭਲਾਈ, ਸਿਹਤ ਭਾਰਤਦੇਖੇਤਰਜਾਂਭਾਰਤਦੇਕਿਸੇਵੀਭਾਗਲਈ ਭਾਰਤਦੇਵਸਨੀਕਾਂਦੇਹਿੱਤਾਂਅਤੇਸੁਰੱਖਿਆਲਈ- ਇਸਲਈ, ਸੰਸਦਦੀਧਾਰਾ245 ਦੇਖੰਡ(1), ਅਨੁਸਾਰਕਾਨੂੰਨਬਣਾਉਣਦੀਸ਼ਕਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂਬਾਹਰੀ-ਖੇਤਰੀਪਹਿਲੂਆਂਜਾਂਕਾਰਨਾਂਤੱਕਨਹੀਂਵਧਸਕਦੀਜਿਨ੍ਹਾਂਦਾਭਾਰਤਨਾਲਕੋਈਅਸਰਜਾਂਸੰਬੰਧਨਹੀਂਹੈ--ਭਾਰਤਨਾਲਕੋਈਅਸਰਜਾਂਸੰਬੰਧਨਾਹੋਣਕਾਰਨਬਾਹਰੀਖੇਤਰੀਪਹਿਲੂਆਂਜਾਂਕਾਰਨਾਂਸਬੰਧੀਸੰਸਦਦੁਆਰਾਬਣਾਏਗਏਕਾਨੂੰਨਅਤਿ-ਵਿਆਪੀਹੋਣਗੇ, ਅਤੇਇਹਵਿਦੇਸ਼ੀਖੇਤਰਲਈਬਣਾਏਗਏਕਾਨੂੰਨਹੋਣਗੇ- ਆਮਦਨਕਰਅਧਿਨਿਯਮ, 1961 -9(1)(i) ਅਤੇ9(1)(vi)(i)। ਧਾਰਾਵਾਂ ਧਾਰਾ245(1) -"" - ਅਰਥਦਾ- ਇਜ਼ਹਾਰਭਾਰਤਦੇਸਮੁੱਚੇਜਾਂਕਿਸੇਵੀਭਾਗਲਈ ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ। ਧਾਰਾ245(2) - ਇੱਕਕਾਨੂੰਨਦੀਨਿਆਇਕਸਮੀਖਿਆ- ਧਾਰਾ245 ਦੇਖੰਡ(2) ਦਾਵਿਸ਼ਾਸੰਸਦਦੁਆਰਾਧਾਰਾ245 ਦੇਖੰਡ(1) ਅਨੁਸਾਰਬਣਾਇਆਗਿਆਕਾਨੂੰਨਹੈ, ਅਤੇਧਾਰਾ245 ਦੇਖੰਡ(2) ਦਾਉਦੇਸ਼ਜਾਂਮਕਸਦਇਹਦਰਸਾਉਣਾਹੈਕਿਭਾਰਤਦੇਸਮੁੱਚੇਜਾਂਕਿਸੇਵੀਭਾਗਲਈਸੰਸਦਦੁਆਰਾਬਣਾਇਆਗਿਆਇੱਕਕਾਨੂੰਨਕੇਵਲਇਸਆਧਾਰਲੋੜਹੈ- ਧਾਰਾ'ਤੇਅਵੈਧਨਹੀਂਮੰਨਿਆਜਾਵੇਗਾਕਿਅਜਿਹੇਕਾਨੂੰਨਾਂਨੂੰਬਾਹਰੀ245 ਦਾਖੰਡ(2)-ਵਿਆਪੀਹੋਣ'ਤੇਕਿਸੇਵੀਰਾਜਦੇਅੰਗਦੁਆਰਾਬਣਾਏ-ਖੇਤਰੀਕਾਰਜਲਈਲਾਗੂਕਰਨਦੀ ਨਿਆਇਕਸ਼ਕਤੀਨੂੰਅਤਿ- ਧਾਰਾਗਏਕਾਨੂੰਨਾਂਨੂੰਰੱਦਕਰਨਦੀਆਪਣੀਮੂਲਸ਼ਕਤੀਨੂੰਇੱਕਵਿਸ਼ੇਸ਼ਅਤੇਸੀਮਿਤਕਿਸਮਦਾਅਪਵਾਦਦੇਂਦਾਹੈ245 ਦਾਖੰਡ(2)245 ਦੇਖੰਡ(1) ਅਨੁਸਾਰਸੰਸਦਦੁਆਰਾਬਣਾਇਆਗਿਆਕਾਨੂੰਨਕਾਨੂੰਨਬਾਹਰੀ, ਭਾਰਤਦੇਸਮੁੱਚੇਜਾਂਕਿਸੇਵੀਭਾਗਲਈ-ਖੇਤਰੀਤੌਰ ਇੱਕਵਿਸ਼ੇਸ਼ਅਪਵਾਦਨੂੰਕੱਢਦਾਹੈਕਿਧਾਰਾ'ਤੇਚਲਾਇਆਜਾਣਦੀਲੋੜਹੋਸਕਦਾਹੈ, ਇਸਆਧਾਰ-'ਤੇਅਵੈਧਨਹੀਂਕੀਤਾਜਾਸਕਦਾਕਿਅਜਿਹਾ ਹੋਰਕੁਝਨਹੀਂ- ਅਤਿ-ਵਿਆਪੀਹੋਣਵਾਲੇ,,ਕਾਨੂੰਨਾਂਨੂੰਰੱਦਕਰਨਦੀਨਿਆਇਕਸ਼ਕਤੀਇਸਦੇਮੂਲਕਾਰਜਾਂ ਸੰਵਿਧਾਨਿਕਢਾਂਚੇ ਮੁੱਲਾਂਅਤੇਯੋਜਨਾਤੋਂਆਉਂਦੀਹੈ, ਅਤੇਵਾਸਤਵਵਿੱਚਇਹਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤਕਰਨਲਈਕਿਰਾਜਦੇਅੰਗਾਂਵਿੱਚਨਿਵੇਸ਼ਿਤਸ਼ਕਤੀਆਂਦੀਉਲੰਘਣਾਨਹੀਂ ਹੋਰਹੀਹੈ,- ਇਹਇੱਕਸੰਵਿਧਾਨਿਕਲੋਕਤੰਤਰ ਅਤੇਉਹਲੋਕਾਂਦੀਆਮਭਲਾਈਦੀਸੇਵਾਵਿੱਚਵਰਤੀਜਾਰਹੀਹਨਵਿੱਚਲੋਕਾਂਦੀਮੁੱਖਰਕਸ਼ਾਹੈ। ਸੰਵਿਧਾਨਦੀਵਿਆਖਿਆ: ਸੰਵਿਧਾਨਕਪ੍ਰਾਵਧਾਨ– ਵਿਆਖਿਆ– ਫੈਸਲਾ: ਕਿਸੇਵੀਕਾਨੂੰਨ, ਸੰਵਿਧਾਨਸਮੇਤ, ਦੀਵਿਆਖਿਆਕਰਦੇ,–ਸਮੇਂ ਵਿਚਾਰਧੀਨਪ੍ਰਾਵਧਾਨਦਾਪਾਠਉਸਕਾਨੂੰਨਵਿੱਚਸਮਾਏਅਰਥਾਂਨੂੰਸਮਝਣਲਈਮੁੱਖਸਰੋਤਹੋਵੇਗਾਹਾਲਾਂਕਿ, ਗੰਭੀਰਮੁੱਦਿਆਂਦੇਚਲਦੇ, ਇਹਹਮੇਸ਼ਾਹੀਸੰਵਿਧਾਨਕਜ਼ਰੂਰਤਦੇਤੌਰਤੇਸਮਝਦਾਰੀਹੋਵੇਗੀਕਿਵਿਚਾਰਧੀਨਪ੍ਰਾਵਧਾਨਦੇਸੱਚੇਅਰਥ, ਉਦੇਸ਼ਅਤੇਖੇਤਰਨੂੰਸਮਝਣਲਈਖੋਜਨੂੰਵਧਾਇਆਜਾਵੇ– ਕੋਈਵੀ,,–ਪ੍ਰਾਵਧਾਨ ਅਤੇਸੱਚਮੁੱਚਕੋਈਵੀਸ਼ਬਦਜਾਂਅਭਿਵਿਅਕਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨਵਿੱਚਇਕੱਲੀਨਹੀਂਹੁੰਦੀ ਉਹਜ਼ਰੂਰੀਤੌਰਤੇ,,– ਸਾਡਾਹੋਰਪ੍ਰਾਵਧਾਨਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂਅਤੇਮੁਹਾਵਰਿਆਂਨਾਲਸੰਬੰਧਿਤਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂਨੂੰਬਦਲਦੇਹਨਅਤੇਬਦਲੇਜਾਂਦੇਹਨ,– ਇਸਸੰਵਿਧਾਨਕਸੰਵਿਧਾਨਨਾਸਿਰਫਲੰਬਾਹੈਸਗੋਂਅਰਥਾਂ ਉਦੇਸ਼ਾਂਅਤੇਢਾਂਚਿਆਂਦਾਇੱਕਜਟਿਲਜਾਲਵੀਹੈਜਾਲਵਿੱਚਕਿਸੇਵਿਸ਼ੇਸ਼ਸੰਵਿਧਾਨਕਪ੍ਰਾਵਧਾਨਨੂੰਸਥਾਨਦੇਕੇਹੀਕੋਈਉਸਦੇਸੱਚੇਅਰਥ, ਉਦੇਸ਼ਅਤੇਖੇਤਰਨੂੰਸਮਝਸਕਦਾਹੈ–, ਜਦੋਂਸੰਵਿਧਾਨਦੇਕਿਸੇਲੇਖਵਿੱਚਕੁਝਨਿਰਧਾਰਤਕੀਤਾਗਿਆਹੋਵੇ ਤਾਂਇਸਨੂੰਇਕਆਰੰਭਿਕ– ਹੋਰ,ਆਕਲਨਦੇਤੌਰਤੇਲਿਆਜਾਣਾਚਾਹੀਦਾਹੈਕਿਹੋਰਕੁਝਇਰਾਦਾਨਹੀਂਸੀ ਇਹਇੱਕਪ੍ਰਸਿੱਧਕਾਨੂੰਨੀਅਤੇਸੰਵਿਧਾਨਕਵਿਆਖਿਆਦਾਸਿਧਾਂਤਹੈਕਿਜਦੋਂਇੱਕੋਜਿਹੇਸ਼ਬਦਜਾਂਮੁਹਾਵਰੇਸੰਵਿਧਾਨਦੇਵੱਖ-ਵੱਖਹਿੱਸਿਆਂਵਿੱਚ,,ਵਰਤੇਜਾਂਦੇਹਨ ਤਾਂਉਨ੍ਹਾਂਨੂੰਇੱਕੋਜਿਹਾਅਰਥਦਿੱਤਾਜਾਣਾਚਾਹੀਦਾਹੈ ਜਦੋਂਤੱਕਸੰਦਰਭਹੋਰਕੁਝਮੰਗਦਾਨਾਹੋਵੇ। :ਕਾਨੂੰਨਾਂਦੀਵਿਆਖਿਆ ਕਿਸੇਕਾਨੂੰਨੀਪ੍ਰਾਵਧਾਨਦੀਵਿਆਖਿਆ– ਫੈਸਲਾ: ਪ੍ਰਾਵਧਾਨਾਂਦੀਅਜਿਹੀਵਿਆਖਿਆਕਰਨੀਚਾਹੀਦੀਹੈਜੋਉਨ੍ਹਾਂਵਿੱਚਮੌਜੂਦਸ਼ਬਦਾਂਜਾਂਮੁਹਾਵਰਿਆਂਨੂੰਕੇਵਲਅਤਿਰਿਕਤਦਰਜਾਦੇਣਤੋਂਬਚਾਉਂਦੀਹੋਵੇ। ਮੈਕਸਿਮ: –ਐਕਸਪ੍ਰੈਸੀਓਯੂਨੀਅਸਐਸਟਐਕਸਕਲੂਸੀਓਅਲਟੇਰੀਅਸ ਲਾਗੂਹੋਣਦੀਸੰਭਾਵਨਾ। "ਪਹਿਲੂਆਂ" ਅਤੇ"ਕਾਰਨਾਂ", "ਉਦੇਸ਼" ਅਤੇ"ਉਤੇਜਨਾ", "ਬਾਹਰੀ-ਖੇਤਰੀਪਹਿਲੂਜਾਂਕਾਰਨ", "ਬਾਹਰੀ-ਖੇਤਰੀਕਾਨੂੰਨ", "ਬਾਹਰੀ-ਖੇਤਰੀਕਾਰਵਾਈ", "ਭਾਰਤਨਾਲਸੰਬੰਧ" - ਭਾਰਤਦੇਸੰਵਿਧਾਨਦੇਲੇਖ245 ਦੇਸੰਦਰਭਵਿੱਚਇਸਦਾਅਰਥ. Case: GVK INDS. LTD. & ANR. versus THE INCOME TAX OFFICER & ANR. [[2011] 3 S.C.R. 366] (2011) [ 2011 ] 3 एस. सी. आर. 366 जीवीकेआईएनडीएस।लिमिटेड।& एएनआर। वी. आयकरअधिकारीऔरए. एन. आर. सिविलअपीलसं. 1997 का7796) ( मार्च1,2011 [ एस. एचच. कपाडियासीजेआई।, बी. सुदर्शनरेड्डी, के. एस.राधाकृष्णन, सुरिंदरसिंहनिजार, औरस्वतंत्रकुमार, जे. जे।] भारतकासंविधान, 1950: अनुच्छेद51,246,248 केसाथपठितअनुच्छेद245 (1) और245 (2), 249 , 250 , 253 और262-सातवींअनुसूचीसूचीI औरIII-अतिरिक्तक्षेत्रीयकेसंबंधमेंकानूनबनानेकीसंसदकीशशक्ति -पहलूयाकारणआयोजितःसंसदकागठनकियागयाहैऔरयहअधिकारदियागयाहैकिइसकीमुख्यभूमिकाअधिनियमबनानाहोगा। भारतकेहितों, कल्याणऔरसुरक्षाकीरक्षाकेलिएकानून- इसलिए, उनअतिरिक्त-क्षेत्रीयपहलुओंयाकारणोंकोभीमानाजानाचाहिए, बशशर्तेउनकाभारतकेसाथसंबंधहो। संसदकीविधायीक्षमताकेदायरेमेंहोना सिवायउससीमाकेजबतकसंविधानस्वयंअन्यथानिर्दिष्टकरताहै संसदअपनीविधायीशशक्तियोंकाप्रयोगकरसकतीहै।अतिरिक्त-क्षेत्रीयपहलुओंयाकारणों-घटनाओं, चीजों, घटनाएँ(चाहेवेकितनीभीसामान्यहों), उत्पन्नहोताहैयामौजूदहैयाऐसाकरनेकीउम्मीदकीजासकतीहै, स्वाभाविकरूपसेयासामाजिक, राजनीतिकमेंकिसीमानवएजेंसीकालेखा-जोखा, क्षेत्रीयपहलूयाकारण, याउचितमामलोंमें, समाप्तकरेंयाऐसेअतिरिक्त-क्षेत्रीयपहलुओंयाकारणोंकोकेवलतभीउत्पन्नकरताहैजबऐसेअतिरिक्त-क्षेत्रीयपहलुओंयाकारणोंका, यापरकुछप्रभावपड़ताहैयाहोनेकीउम्मीदकीजातीहै, या 366 जीवीकेआईएनडीएस।लिमिटेड।& एएनआर।वी. आयकरअधिकारीऔर367 एएनआर। इसकेपरिणामः( (क) भारतकाक्षेत्र, याभारतकाकोईभाग; या(ख) लोगोंकेहित,कल्याण, कल्याणयासुरक्षा भारतकेनिवासीऔरभारतीय-परिणामस्वरूप, संसदका अनुच्छेद245 केखंड(1) केअनुसारकानूनबनानेकीशशक्ति -होसकताहैकिइसकाविस्तारउनअतिरिक्तक्षेत्रीयपहलुओंयाकारणोंतकनहोजो -भारतपरकोईप्रभावयासंबंधनहींहैद्वाराअधिनियमितकोईभीकानून -अतिरिक्तक्षेत्रीयपहलुओंयाकारणोंकेसंबंधमेंसंसद जिनकाभारतपरकोईप्रभावयासंबंधनहींहै, वेअल्ट्राहोंगे। अधिकार, औरएकविदेशीक्षेत्रकेलिएबनाएगएकानूनहोंगे-आय करअधिनियम, 1961-एस. 9 ( 1 ) ( 1 ) और9 (1) (vii) (4)। अनुच्छेद245 (1)-पूरेयाकिसीभीभागकेलिएअभिव्यक्ति भारतकाक्षेत्र"-व्याख्या। अनुच्छेद245 (2)-किसीअधिनियमकीन्यायिकसमीक्षा - – द. अनुच्छेद245 केखंड(2) काविषयकानूनद्वाराबनायागयाहैसंसद, अनुच्छेद245 केखंड(1) केअनुसार, औरअनुच्छेद245 केखंड(2) काउद्देश्ययाउद्देश्यनिर्दिष्टकरनाहै।किसंसदद्वारापूरेयाकिसीभागकेलिएइसप्रकारबनायागयाकानूनभारतकेक्षेत्रकोपूरीतरहसेअमान्यनहींमानाजानाचाहिए इसआधारपरकिऐसेकानूनोंकेलिएअतिरिक्तक्षेत्रीयसंचालनकीआवश्यकताहोतीहै WOME अनुच्छेद245 काखंड(2) किसीविशेषअनुच्छेदकेअपवादकेरूपमेंकार्यकरताहै। औरएकसीमितप्रकार, न्यायपालिकाकीअंतर्निहितशशक्तिकेलिए अमान्य, यदिअधिकारसेबाहर, किसीभीअंगद्वाराबनाएगएकिसीभीकानूनकोराज्यका-अनुच्छेद245 काखंड(2) एकविशिष्टप्रावधानकरताहै अपवादहैकिसंसदद्वाराबनायागयाएककानून, खंडकेअनुसार ( 1 ) पूरेयाराज्यक्षेत्रकेकिसीभागकेलिएअनुच्छेद245 भारतकोइसआधारपरअमान्यनहींकियाजासकताहैकिऐसाकानून --बाहरीरूपसेसंचालितकरनेकीआवश्यकताहोसकतीहैऔरकुछनहीं उनकानूनोंकोअमान्यकरनेकीन्यायपालिकाकीशशक्तिजोअधिकारसेबाहरहैं अपनेआवश्यककार्यों, संवैधानिकसंरचचनासेबहतीहै, मूल्यऔरयोजना, औरवास्तवमेंयहसुनिश्चितकरनेकेलिएकिशशक्तियाँराज्यकेअंगोंमेंनिहितहोनेकाउल्लंघननहींकियाजारहाहै, औरयहकिउनकाउपयोगएकसार्वजनिकउद्देश्यकोप्राप्तकरनेकेलिएकियाजारहाहैकि संविधानमेंलोगोंकीआवश्यकसुरक्षालोकतंत्र। 368 सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट[2011] 3 एस. सी. आर. Case: GVK INDS. LTD. & ANR. versus THE INCOME TAX OFFICER & ANR. [[2011] 3 S.C.R. 366] (2011) :ਕਾਨੂੰਨਾਂਦੀਵਿਆਖਿਆ ਕਿਸੇਕਾਨੂੰਨੀਪ੍ਰਾਵਧਾਨਦੀਵਿਆਖਿਆ– ਫੈਸਲਾ: ਪ੍ਰਾਵਧਾਨਾਂਦੀਅਜਿਹੀਵਿਆਖਿਆਕਰਨੀਚਾਹੀਦੀਹੈਜੋਉਨ੍ਹਾਂਵਿੱਚਮੌਜੂਦਸ਼ਬਦਾਂਜਾਂਮੁਹਾਵਰਿਆਂਨੂੰਕੇਵਲਅਤਿਰਿਕਤਦਰਜਾਦੇਣਤੋਂਬਚਾਉਂਦੀਹੋਵੇ। ਮੈਕਸਿਮ: –ਐਕਸਪ੍ਰੈਸੀਓਯੂਨੀਅਸਐਸਟਐਕਸਕਲੂਸੀਓਅਲਟੇਰੀਅਸ ਲਾਗੂਹੋਣਦੀਸੰਭਾਵਨਾ। "ਪਹਿਲੂਆਂ" ਅਤੇ"ਕਾਰਨਾਂ", "ਉਦੇਸ਼" ਅਤੇ"ਉਤੇਜਨਾ", "ਬਾਹਰੀ-ਖੇਤਰੀਪਹਿਲੂਜਾਂਕਾਰਨ", "ਬਾਹਰੀ-ਖੇਤਰੀਕਾਨੂੰਨ", "ਬਾਹਰੀ-ਖੇਤਰੀਕਾਰਵਾਈ", "ਭਾਰਤਨਾਲਸੰਬੰਧ" - ਭਾਰਤਦੇਸੰਵਿਧਾਨਦੇਲੇਖ245 ਦੇਸੰਦਰਭਵਿੱਚਇਸਦਾਅਰਥ. ਅਪੀਲਕਰਤਾਨੇਉੱਚਅਦਾਲਤਵਿੱਚਇੱਕਰਿਟਪਟੀਸ਼ਨਦਾਇਰਕੀਤੀਜਿਸਵਿੱਚਉਤਰਦਾਤਾਵਾਂਦੁਆਰਾਅਪੀਲਕਰਤਾਨੂੰਇੱਕਵਿਦੇਸ਼ੀਕੰਪਨੀਨੂੰਭੁਗਤਾਨਕੀਤੇਜਾਰਹੇਧਨਦੇਕੁਝਹਿੱਸੇਨੂੰਰੋਕਣਲਈਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰਠਹਿਰਾਇਆਗਿਆਸੀ, ਜੋਕਿਆਮਦਨਕਰਐਕਟ, 19619(1)(i)9(1)(vi)(b) ਅਧੀਨਸੀ। ਦੇਸੈਕਸ਼ਨ ਜਾਂਅਪੀਲਕਰਤਾਨੇਆਮਦਨਕਰਐਕਟ, 19619(1)(vi)(b) ਦੇਸੈਕਸ਼ਨ ਦੇਵਿਰੁੱਧਵੀਚੁਣੌਤੀਦਿੱਤੀਕਿਉਂਕਿਇਸਦੇ14ਕਾਨੂੰਨੀਯੋਗਤਾਅਤੇਭਾਰਤਦੇਸੰਵਿਧਾਨਦੇਲੇਖ ਦੀਉਲੰਘਣਾਦੇਕਾਰਨ।ਉੱਚਅਦਾਲਤਨੇਫੈਸਲਾਕੀਤਾਕਿ9(1)(vi)(b)9(1)(i)ਸੈਕਸ਼ਨ ਅਤੇਨਾਕਿਸੈਕਸ਼ਨ ਮਾਮਲੇਦੇਤੱਥਾਂਉੱਤੇਲਾਗੂਹੁੰਦਾਹੈਅਤੇਉਸਪ੍ਰਾਵਧਾਨਦੀ-ਸੰਵਿਧਾਨਕਵੈਧਤਾਨੂੰਵੀਬਰਕਰਾਰਰੱਖਿਆ।ਉੱਚਅਦਾਲਤਮੁੱਖਤੌਰਤੇਸੁਪਰੀਮਕੋਰਟਦੇਤਿੰਨਜੱਜਬੈਂਚਦੇਫੈਸਲੇਦੇਅਨੁਪਾਤਉੱਤੇਨਿਰਭਰਸੀਜੋਕਿਈ.ਆਈ.ਸੀ.ਐਲ. ਵਿੱਚਸੀ।ਉਸਫੈਸਲੇਨੂੰਚੁਣੌਤੀਦੇਣਵਾਲੀਅਪੀਲਨੂੰਸੁਪਰੀਮਕੋਰਟਦੇਦੋਜੱਜਬੈਂਚਅੱਗੇਸੂਚੀਬੱਧਕੀਤਾਗਿਆਸੀ।ਮਹੱਤਵਪੂਰਣਸੰਵਿਧਾਨਕਮੁੱਦਿਆਂਦੇਦੂਰਗਾਮੀਪ੍ਰਭਾਵਅਤੇਤੱਥਨੂੰਦੇਖਦਿਆਂਹੋਇਆਂਅਤੇਇਹਗੱਲਕਿਅਜਿਹੇਮੁੱਦੇਪਹਿਲਾਂਈਸਨ, ਮਾਮਲਾ, ਅੰਤਮਤੌਰ'ਤੇ,.ਆਈ.ਸੀ.ਐਲ. ਵਿੱਚਉਠਾਏਗਏ ਸੰਵਿਧਾਨਬੈਂਚਨੂੰਭੇਜਿਆਗਿਆਸੀ। ਅਦਾਲਤਅੱਗੇਵਿਚਾਰਣਲਈਸਵਾਲਸਨ: (1) “ਕੀਸੰਸਦਨੂੰਬਾਹਰੀ-ਖੇਤਰੀਪਹਿਲੂਆਂਜਾਂਕਾਰਨਾਂਦੇਸੰਬੰਧ 'ਵਿੱਚਕਾਨੂੰਨਬਣਾਉਣਤੋਂਸੰਵਿਧਾਨਕਤੌਰਹਿੱਸੇ'ਤੇ,(ਬੀ)ਤੇਰੋਕਿਆਗਿਆਹੈਜਿਨ੍ਹਾਂਦਾਭਾਰਤਦੇਖੇਤਰਜਾਂਭਾਰਤਦੇਕਿਸੇਵੀ, ਭਲਾਈ,', ਜਾਂ ਭਾਰਤਦੇਵਾਸੀਆਂਦੇਹਿੱਤਾਂ ਭਲਾਈਜਾਂਸੁਰੱਖਿਆਤੇਕੋਈਸਿੱਧਾਜਾਂਅਪ੍ਰਤੱਖ ਠੋਸਜਾਂ,?” (2) “ਅਠੋਸਪ੍ਰਭਾਵ ਅਸਰਜਾਂਨਤੀਜਾਨਹੀਂਹੈਜਾਂਉਮੀਦਨਹੀਂਹੈਕੀਸੰਸਦਨੂੰਭਾਰਤਦੇਖੇਤਰਜਾਂਇਸਦੇਕਿਸੇ?”ਵੀਹਿੱਸੇਤੋਂਬਾਹਰਕਿਸੇਵੀਖੇਤਰਲਈਕਾਨੂੰਨਬਣਾਉਣਦੇਅਧਿਕਾਰਹਨ ਫੈਸਲਾ: 1.1 ਸਾਡਾਸੰਵਿਧਾਨਰਾਜਦੇਵੱਖ-ਵੱਖਅੰਗਾਂਨੂੰਰਾਸ਼ਟਰਦੇਹਿੱਤਾਂ, ਭਲਾਈਅਤੇਸੁਰੱਖਿਆਦੀਰੱਖਿਆਦੀਸਕਾਰਾਤਮਕਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂਨਾਲਚਾਰਜਕਰਦਾਹੈ।ਰਾਸ਼ਟਰਦੇਉਦੇਸ਼ਾਂਦੀਪ੍ਰਾਪਤੀਲਈਵਿਧਾਨਕਸ਼ਕਤੀਆਂਦਿੱਤੀਆਂਗਈਆਂਹਨ।ਵਿਧਾਨਕਅਤੇਕਾਰਜਕਾਰੀਸ਼ਕਤੀਆਂਨੂੰਸੰਵਿਧਾਨਵਿੱਚਦਿੱਤੀਆਂਗਈਆਂਸੀਮਾਵਾਂ,ਵਿੱਚਵਰਤਣਲਈਨਿਆਇਕਸਮੀਖਿਆਦੀਆਂਸ਼ਕਤੀਆਂਦਿੱਤੀਆਂਗਈਆਂਹਨ।ਇਸਲਈਦੇਵੱਖ-ਵੱਖਅੰਗਾਂਨੂੰਦਿੱਤੀਆਂਗਈਆਂਸ਼ਕਤੀਆਂਨੂੰਨਿਆਇਕਫ਼ਿਆਤਦੁਆਰਾਅਨੁਚਿਤਤੌਰ ਇਹਜ਼ਰੂਰੀਹੈਕਿਰਾਜ'ਤੇਸੀਮਿਤਨਾਕੀਤਾਜਾਵੇਜਿਸਨਾਲਰਾਜਦੇਅੰਗਾਂਨੂੰਆਪਣੀਆਂਸੰਵਿਧਾਨਕਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂਨੂੰਪੂਰਾਕਰਨਵਿੱਚਅਸਮਰੱਥਤਾਆਵੇ।ਜੋਸ਼ਕਤੀਆਂਦਿੱਤੀਆਂਗਈਆਂਹਨ, ਅਤੇਸੰਵਿਧਾਨਕਪਾਠਦੁਆਰਾਸੁਝਾਈਆਂਗਈਆਂਹਨ, ਉਹਨਾਂਨੂੰਲਾਗੂਕਰਨਾਅਤੇਮੰਨਣਾਪਵੇਗਾ।ਫਿਰਵੀ, ਸੰਵਿਧਾਨਵਾਦਦਾਅਸਲਮੂਲਵੀਇਹਹੈਕਿਰਾਜਦਾਕੋਈਵੀਅੰਗਆਪਣੇਆਪਨੂੰ[ਪੈਰਾ27]ਸੰਵਿਧਾਨਵਿੱਚਦਿੱਤੀਆਂਗਈਆਂਸ਼ਕਤੀਆਂਤੋਂਪਰੇਸ਼ਕਤੀਆਂਨਾਸੌਂਪੇ। 1.2 ਇਹਸੰਵਿਧਾਨਹੈਜੋਸਰਬੋਚਚਹੈ, ਅਸਲਸਾਰਵਭੌਮਤਾਲੋਕਾਂਵਿੱਚਹੈ।ਜਿਵੇਂਕਿਅਸਲਸਾਰਵਭੌਮਤਾਨੇ-, ਸੰਸਦਸਮੇਤ, ਨਿਵੇਸ਼ਕੀਤੀਆਂਹਨ,,ਆਪਣੀਆਂਕੁਝਸਾਂਝੀਸ਼ਕਤੀਆਂਰਾਜਦੇਵੱਖਵੱਖਅੰਗਾਂਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂਦੇਹਿੱਤਾਂ,ਲਾਭਾਂ ਭਲਾਈਅਤੇਸੁਰੱਖਿਆਨਾਲਸਬੰਧਤਨਾਹੋਣਵਾਲੇਢੰਗਨਾਲਉਸਸ਼ਕਤੀਦੀਵਰਤੋਂਕਰਨਦੀਕਾਨੂੰਨੀ[ਪੈਰਾ49]ਯੋਗਤਾਨਹੀਂਹੋਸਕਦੀ। ਬਦਲਦਾਸੰਵਿਧਾਨ, ਐਡ. ਜੋਵੈਲ& ਓਲੀਵਰ2ਜੀਐਡਨ., ਆਕਸਫੋਰਡ(1989) ਦੁਆਰਾ ਕਲੈਰੇਂਡਨਪ੍ਰੈਸਏ.ਡਬਲਿਊ. ਬ੍ਰੈਡਲੀ; ਅਤੇਸੰਵਿਧਾਨਕਕਾਨੂੰਨਵਿੱਚਅਧਿਐਨਕੋਲਿਨਆਰ. ਮੁਨਰੋ, 2ਜੀਐਡ. ਬਟਰਵਰਥਸ,ਓਯੂਪੀ(2005) - ਹਵਾਲਾਦਿੱਤਾਗਿਆ। 1.3 ਸਾਡੇਸੰਵਿਧਾਨਅਧੀਨ,, ਜਦੋਂਕੁਝਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂਨੂੰਸੰਸਦਦੁਆਰਾਸੋਧਿਆਜਾਸਕਦਾਹੈ ਜਿਵੇਂਕਿ.ਅਨੁਚਛੇਦ368,- ਮੂਲਬਣਤਰ- ਇਸ ਦੁਆਰਾਦਿੱਤੀਗਈਸੋਧਦੀਸ਼ਕਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨਦੀਆਂਮੌਲਿਕਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂਤਰ੍ਹਾਂਦੀਸੰਸਦਦੀਆਂਸ਼ਕਤੀਆਂਤੋਂਬਾਹਰਹਨ।ਸੰਵਿਧਾਨਦੀਮੂਲਬਣਤਰਵਿੱਚਬਦਲਾਅਕਰਨਦੀਸ਼ਕਤੀਕੇਵਲ,ਲੋਕਾਂਵਿੱਚਹੀਹੁੰਦੀਹੈ ਜੋਕਿਇੱਕਰਾਸ਼ਟਰਦੇਰੂਪਵਿੱਚਆਪਣੇਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂਦੁਆਰਾਇੱਕਸੰਵਿਧਾਨਸਭਾਵਿੱਚ, ਅਤੇਸਰਕਾਰਦੀਬੈਠਦੇਹਨ।ਮੂਲਬਣਤਰਦੀਧਾਰਨਾਦੇਮੌਲਿਕਤੱਤਾਂਵਿੱਚੋਂਇੱਕਹੈਕਿਇਹਉਦੇਸ਼ਦੀਸਥਿਰਤਾਮਸ਼ੀਨਰੀਨੂੰਅਣਜਾਣਅਤੇਅਨਿਸ਼ਚਿਤਭਵਿੱਖਵਿੱਚਸੰਵਿਧਾਨਕਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣਨੂੰਅਗਾਂਹਲੈਜਾਣਦੇਯੋਗਬਣਾਉਂਦਾਹੈ।[ਪੈਰਾ26] 1973 ਸੁਪਲ. ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. 1= (1973) 4 ਐਸ.ਸੀ.ਸੀ. 225ਕੇਸ਼ਵਾਨੰਦਭਾਰਤੀਬਨਾਮਕੇਰਲਦੀਰਾਜਾਅਤੇਆਈ.ਆਰ. ਕੋਹਲੋਬਨਾਮਤਮਿਲਨਾਡੂਦੀਰਾਜਾ2007 (1) ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. 706 = (2007) 2 ਐਸ.ਸੀ.ਸੀ.1 – ਭਰੋਸਾਕੀਤਾਗਿਆ 1.4 ਕਿਸੇਵੀਕਾਨੂੰਨ, ਸੰਵਿਧਾਨਸਮੇਤ, ਦੀਵਿਆਖਿਆਕਰਦੇਸਮੇਂ, ਵਿਚਾਰਾਧੀਨਪ੍ਰਾਵਧਾਨਦਾਪਾਠਉਸ,ਅਧਿਨਿਯਮਵਿੱਚਸਮਾਏਅਰਥਾਂਨੂੰਸਮਝਣਲਈਮੁੱਖਸਰੋਤਹੋਵੇਗਾ।ਹਾਲਾਂਕਿ ਗੰਭੀਰਮੁੱਦਿਆਂਦੇਮੱਦੇਨਜ਼ਰਹਮੇਸ਼ਾਇਹਸਮਝਦਾਰੀਹੋਵੇਗੀ,,, ਸੰਵਿਧਾਨਕਜ਼ਰੂਰਤਦੇਤੌਰਤੇ ਵਿਚਾਰਾਧੀਨਪ੍ਰਾਵਧਾਨਦੇਸੱਚੇਅਰਥ ਉਦੇਸ਼ਅਤੇਖੇਤਰ,, ਸੰਵਿਧਾਨਵਿੱਚਇਕੱਲੇਦੀਖੋਜਨੂੰਵਧਾਉਣਾ।ਕੋਈਵੀਪ੍ਰਾਵਧਾਨ-' ਅਤੇਸੱਚਮੁੱਚਕੋਈਵੀਸ਼ਬਦਜਾਂਅਭਿਵਿਆਖਿਆ,,ਨਹੀਂਹੁੰਦੇ ਉਹਜ਼ਰੂਰੀਤੌਰਤੇਹੋਰਪ੍ਰਾਵਧਾਨਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂਅਤੇਮੁਹਾਵਰਿਆਂਨਾਲਸੰਬੰਧਿਤਹੁੰਦੇਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂਨੂੰਬਦਲਦੇ,ਹਨਅਤੇਬਦਲੇਜਾਂਦੇਹਨ।ਸਾਡਾਸੰਵਿਧਾਨਲੰਬਾਵੀਹੈਅਤੇਅਰਥਾਂ ਉਦੇਸ਼ਾਂਅਤੇਢਾਂਚਿਆਂਦਾਇੱਕਜਟਿਲਮੈਟਰਿਕਸਵੀਹੈ।ਇਸਸੰਵਿਧਾਨਕਮੈਟਰਿਕਸਵਿੱਚਵਿਚਾਰਾਧੀਨਕਿਸੇਵਿਸ਼ੇਸ਼ਸੰਵਿਧਾਨਕਪ੍ਰਾਵਧਾਨਨੂੰਸਥਾਨਦੇਣਾਹੀਇਸਦੇਸੱਚੇਅਰਥ,[ਪੈਰਾ28] [405-F-H; 406-A] ਉਦੇਸ਼ਅਤੇਖੇਤਰਨੂੰਸਮਝਣਦੀਆਸਕਰਸਕਦਾਹੈ। 1.5 ਇਸਵਿੱਚਸ਼ਬਦਾਂਜਾਂਮੁਹਾਵਰਿਆਂਨੂੰਕੇਵਲਅਣਗੌਲਿਆਦਰਜਾਦੇਣਵਾਲੇਨੂੰਟਾਲਣਾਚਾਹੀਦਾਹੈ।[ਪੈਰਾ31] Case: GVK INDS. LTD. & ANR. versus THE INCOME TAX OFFICER & ANR. [[2011] 3 S.C.R. 366] (2011) have no impact on no impact on impact on on or nexus with nexus with with India -Any laws enacted by -Any laws enacted by laws enacted by enacted by by B Article 245(1) -Expression "for" "the whole or any part of C -the territory of India" Connotation of- Explained. --Article 245(2) Judicial review of an enactment The subject of Clause (2) of Article 245 is the law made by Parliament, pursuant to Clause (1) of Article 245, and the D object, or purpose, of Clause (2) of Article 245 is to specify that a law so made by Parliament, for the whole or any part of territory of India, should not be held to be invalid solely on -the ground that such laws require extra-territorial operation Clause (2) of Article 245 acts as an exception, (2) of Article 245 acts as an exception, of Article 245 acts as an exception, Article 245 acts as an exception, 245 acts as an exception, acts as an exception, as an exception, an exception, exception, of a particular a particular E and a limited kind, to the inherent power of the judiciary to invalidate, if ultra-vires, any of the Jaws made by any organ -of the State Clause (2) of Article 245 carves out a specific exception that a law made by Parliament, pursuant to Clause (1) of Article 245, for the whole or any part of the territory of F India may not be invalidated on the ground that such a law --may need to be operated extraterritorially Nothing more The power of the judiciary to invalidate laws that are ultra-vires flows from its essential functions, constitutional structure, values ana ~cheme, and indeed to ensure that the powers G vested in the o. ~:ms of the State are not being transgressed, and that they are being used to realise a public purpose that subserves the general welfare of the people .... It is one of the essential defences of the people in a constitutional democracy. H D Clause (2) of Article 245 acts as an exception, (2) of Article 245 acts as an exception, of Article 245 acts as an exception, Article 245 acts as an exception, 245 acts as an exception, acts as an exception, as an exception, an exception, exception, of a particular a particular E H [2011] 3 S.C.R. 368 SUPREME COURT REPORTS A INTERPRETATION OF CONSTITUTION : Constitutional provision - Interpretation of - Held : In interpreting any law, including the Constitution, the text of the provision under consideration would be the primary source for 8 [discerning ][the ][meanings that inhere ][in ][the ][enactment ][-]However, in the light of the serious issues it would always be prudent, as a matter of constitutional necessity, to widen the search for the true meaning, purport and ambit of the provision -under consideration No provision, and indeed no word or -c expression, of the Constitution exists in isolation They are necessarily related to, transforming and in turn being transformed by, other provisions, words and phrases in t.~'3 -Constitution Our Constitution is both long and also an -intricate matrix of meanings, purposes and structures ff i~ 0 [only by locating ][a ][particular constitutional provision under ]consideration within that constitutional matrix could one hope -to be able to discern its true meaning, purport and ambit When something is specified in an Article of the Constitution, it is to be taken, as a matter of initial assessment, as nothing -E more was intended Further, it is well known dicutum of statutory and constitutional interpretation that when the same words or phrases are used in different parts of the Constitution, the same meaning should be ascribed, unless the context demands otherwise. F INTERPRETA T/ON OF STATUTES : Interpretation of a statutory provision - Held : A construction of provisions in a manner that renders words or phrases therein to the status of mere surplt.;ssage ought to G be avoided. MAXIM: -'Expressio unius est exclusion alterius' Applicability of. WORDS AND PHRASES: -- GVK INDS. LTD. & ANR. v. INCOME TAX OFFICER & 369 ANR. Case: GVK INDS. LTD. & ANR. versus THE INCOME TAX OFFICER & ANR. [[2011] 3 S.C.R. 366] (2011) --बाहरीरूपसेसंचालितकरनेकीआवश्यकताहोसकतीहैऔरकुछनहीं उनकानूनोंकोअमान्यकरनेकीन्यायपालिकाकीशशक्तिजोअधिकारसेबाहरहैं अपनेआवश्यककार्यों, संवैधानिकसंरचचनासेबहतीहै, मूल्यऔरयोजना, औरवास्तवमेंयहसुनिश्चितकरनेकेलिएकिशशक्तियाँराज्यकेअंगोंमेंनिहितहोनेकाउल्लंघननहींकियाजारहाहै, औरयहकिउनकाउपयोगएकसार्वजनिकउद्देश्यकोप्राप्तकरनेकेलिएकियाजारहाहैकि संविधानमेंलोगोंकीआवश्यकसुरक्षालोकतंत्र। 368 सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट[2011] 3 एस. सी. आर. संविधानकाहस्तक्षेपः--संवैधानिकप्रावधानकीव्याख्याआयोजितःमें।संविधान, केपाठसहितकिसीभीकानूनकीव्याख्याकरना-विचाराधीनप्रावधानअधिनियममेंनिहितअर्थोंकोसमझनेकेलिएप्राथमिकस्रोतहोगाहालांकि, गंभीरमुद्दोंकेआलोकमेंयहहमेशाहोगाविवेकपूर्ण, संवैधानिकआवश्यकताकेमामलेकेरूपमें, विस्तारकरनेकेलिएप्रावधानकेसहीअर्थ, उद्देश्यऔरदायरेकीखोजकरें।विचाराधीन-कोईप्रावधाननहीं, औरवास्तवमेंकोईशशब्दयाआवश्यकरूपसेसंबंधित, परिवर्तनऔरबदलेमेंहोनेकेनातेद्वारापरिवर्तित, अन्यप्रावधानों,ब्दोंऔरवाक्यांशोंमें-संविधानहमारासंविधानलंबाभीहैऔरलंबाभी।अर्थ, उद्देश्यऔरसंरचचनाओंकाजटिलमैट्रिक्स-यहहैकेवलएकविशेषसंवैधानिकप्रावधानकापतालगाकरउससंवैधानिकमैट्रिक्सकेभीतरविचारएकउम्मीदकरसकताहैताकिइसकेवास्तविकअर्थ, उद्देश्यऔरदायरेकोसमझाजासके- जबसंविधानकेकिसीअनुच्छेदमेंकुछनिर्दिष्टकियाजाताहै,इसेप्रारंभिकमूल्यांकनकेरूपमेंकुछभीनहींमानाजानाचाहिए।अधिककाइरादाथा-इसकेअलावा, यहअच्छीतरहसेजानाजाताहैवैधानिकऔरसंवैधानिकव्याख्याकिजबएकहीसंविधानकेविभिन्नभागोंमेंशशब्दोंयावाक्यांशोंकाउपयोगकियाजाताहै, एकहीअर्थलगायाजानाचाहिए, जबतककिसंदर्भनहो।अन्यथामाँगकरताहै।राज्योंकाहस्तक्षेपःएकवैधानिकप्रावधानकीव्याख्या-आयोजितःए.प्रावधानोंकानिर्माणइसतरहसेजोशशब्दोंकोप्रस्तुतकरताहैयाकेवलअधिशेषकीस्थितिकेलिएवाक्यांशोंकोहोनाचाहिए बचचनेकीकोशिशशकरें। अधिकतमः अभिव्यक्तिएकबहिष्करणपरिवर्तनहै'-कीप्रयोज्यता ' ब्दऔरछंदः जीवीकेआईएनडीएस।लिमिटेड।& एएनआर।वी. आयकरअधिकारीऔर369 एएनआर। अभिव्यक्तियाँ"पहलू" और"कारण", "वस्तु" और " उकसाना"," बाह्यपहलूयाकारण", भारत"-केअनुच्छेद245 केसंदर्भमेंभारतकासंविधान। अपीलार्थीनेउच्चन्यायालयकेसमक्षएकरिटयाचिकादायरकी न्यायालयउत्तरदाताओंकेउसआदेशशकोचुनौतीदेताहैजिसकेतहत अपीलार्थीकोएकनिश्चितराशिकोरोकनेकेलिएउत्तरदायीठहरायागयाथा किसीविदेशीकंपनीकोभुगतानकिएजारहेधनकाहिस्सा एसएसमेंसेकोईभी।9 ( 1 ) ( (i) आयकरअधिनियमकीधारा9 (1) (vii) (b), अपीलार्थीनेएसकेअधिकारोंकोभीचुनौतीदी। 1961. 9 ( 1 ) ( (ख) विधायीक्षमताकेअभावऔरआयकरअधिनियम, 1961 केअनुच्छेद14 केउल्लंघनकेलिए।भारतकासंविधान।उच्चन्यायालयनेअभिनिर्धारितकियाकिएस। 9 ( 1 ) ( vii) (b) औरs नहीं।9 ( 1 ) ( (i) मामलेकेतथ्योंपरलागूहोताहै।औरउक्तकीसंवैधानिकवैधताकोभीबरकराररखा प्रावधान।उच्चन्यायालयनेमुख्यरूपसेअनुपातपरभरोसाकिया उच्चतमन्यायालयकीतीनन्यायाधीशोंकीपीठकानिर्णय ईसीआईएलमें'।उक्तफैसलेकोचुनौतीदेनेवालीअपीलथी उच्चतमन्यायालयकीदोन्यायाधीशोंकीपीठकेसमक्षसूचीबद्ध। संवैधानिकउद्देश्यऔरयहतथ्यकिइसतरहकेमुद्देथेगयामामलाअंततःथा ई. सी. आई. एल. मेंपहलेउठाया संविधानपीठकोसंदर्भितकियागया। न्यायालयकेसमक्षविचारकेलिएप्रश्न येथेः( 1 ) “ क्यासंसदसंवैधानिकरूपसेप्रतिबंधितहै? अतिरिक्त-क्षेत्रीयकेसंबंधमेंकानूनबनानेसे ऐसेपहलूयाकारणजोनहींहैं, औरनहीहोनेकीउम्मीदहैयाअमूर्तप्रभाव, कोईप्रत्यक्षयाअप्रत्यक्ष, मूर्त भारतयाभारतकाकोईभाग; या(ख) कल्याणकेहित।भारतकेनिवासियोंऔरभारतीयोंकीभलाईयासुरक्षा? 2 ) “ क्यासंसदकेपासशशक्तियाँहैं भारतकेक्षेत्रकेअलावाकिसीभीक्षेत्रकेलिएकानूनबनाना। याइसकाकोईहिस्सा? ” 370 सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट [ 2011] 3 एससीआर।संदर्भकाजवाबदेतेहुए, न्यायालयनेपकड़नाः1.1 हमारासंविधानअलग-अलगआरोपलगाताहैसकारात्मकजिम्मेदारियोंवालेराज्यकेअंगकेहितों, कल्याणऔरसुरक्षाकीरक्षाकरनाराष्ट्रसे।विधायीशशक्तियाँप्रदानकीजातीहैंताकिराष्ट्रकेलक्ष्योंकीप्राप्ति।द.यहसुनिश्चितकरनेकेलिएन्यायिकसमीक्षाकीशशक्तियांप्रदानकीजातीहैंकिविधायीऔरकार्यकारीशशक्तियोंकाउपयोगइसकेभीतरकियाजाताहैसंविधानमेंनिर्दिष्टसीमाएँ।नतीजतन, यहअनिवार्यहैकिविभिन्नअंगोंकोइसप्रकारदीगईशशक्तियाँराज्यकेन्यायिकआदेशशद्वाराअनिवार्यरूपसेप्रतिबंधितनहींहैंकियहराज्यकेअंगोंकीअक्षमताओंकीओरलेजाताहैअपनीसंवैधानिकजिम्मेदारियोंकानिर्वहनकरना।क्तियाँजोप्रदानकीगईहैं, औरजिनकेद्वारानिहितहैं, औरसंवैधानिकपाठद्वारावहनकियाजानाअनिवार्यहैस्वीकारकिया।फिरभी, कासारसंवैधानिकतायहभीहैकिराज्यकाकोईभीअंगऐसानहींकरसकताहै-संविधानमेंनिर्दिष्टशशक्तियोंसेपरेखुदकोअभिमानीबनातेहैं।[ पैरा27] [405-एडी] Case: GVK INDS. LTD. & ANR. versus THE INCOME TAX OFFICER & ANR. [[2011] 3 S.C.R. 366] (2011) F INTERPRETA T/ON OF STATUTES : Interpretation of a statutory provision - Held : A construction of provisions in a manner that renders words or phrases therein to the status of mere surplt.;ssage ought to G be avoided. MAXIM: -'Expressio unius est exclusion alterius' Applicability of. WORDS AND PHRASES: -- GVK INDS. LTD. & ANR. v. INCOME TAX OFFICER & 369 ANR. Expressions "aspects" and "causes", "object" and A "provocation", "extraterritorial aspects or causes", "extraterritorial law", "extraterritorial operation", "nexus with -India" Connotation of in the context of article 245 of Constitution of India. B The appellant filed a writ petition before the High Court che''"11ging an order of the respondents whereby the appellant was held liable for withholding a certain portion of .monies being paid to a foreign company under either of ss. 9(1){i) or 9(1)(vii){b) of the Income Tax Act, C 1961. T.he appellant also challenged the vires of s. 9(1 )(vii)(b) of the Income Tax Act, 1961 for want of legislative competence and violation of Article 14 of the Constitution of· 1ndia. The High Court held that s. 9(1)(vii)(b) and nots. 9(1)(i) applied to the facts of the case 0 . . and also upheld constitutional validity of the said provision. The High Court mainly relied on the ratio of the judgment of a three-Judge Bench of the Supreme Court in ECIL [1]• The appeal challenging the said judgment was listed before a two Judge Bench of the Supreme Court. Keeping, in view that the far reaching issues of great E constitutional purport and the fact that such issues had been previously raised in ECIL, the matter, ultimately, was referred to the Constitution Bench. The questions for consideration before the Court F were : (1) "Is the Parliament constitutionally restricted from enacting legislation with respect to extra-territorial aspects or causes that do not have, nor expected to have any, direct or indirect, tangible or intangible impact(s) on, or effect{s) in, or consequences for: (a) the territory of G India, or any part of India; or (b) the interests of, welfare of, wellbeing of, or security of inhabitants of India, and Indians?" 2) "Does the Parliament have the powers to legislate "for'' any territory, other .than the territory of India or any part of it?" H H 370 [2011] 3 S.C.R. A Answering the reference, the Court HELD : 1.1 Our Constitution charges the various organs of the State with affirmative responsibilities of protecting the interests of, the welfare of and the security B. oj the nation. Legislative powers are granted to enable the accomplishment of the goals of the nation. The powers of judicial review are granted in order to ensure that legislative and executive powers are used within the bounds specified in the Constitution. Consequently, it is c imperative that the powers so granted to various organs of the state are not restricted impermissibly by judicial fiat such that it leads to inabilities of the organs of the State in discharging their constitutional responsibilities. Powers that have been granted, and implied by, and 0 borne by the Constitutional text have to be perforce admitted. Neverthel~ss, the very essence of constitutionalism is also that no organ of the state may arrogate to itself powers beyond what is specified in the Constitution. [para 27) [405-A-D] E 1.2 It is the Constitution that is supreme, with true sovereignty vesting in the people. In as much as that true sovereign has vested some of their collective powers in the various organs of the state, including Parliament, · there cannot be the legal capacity to exercise that power F in a manner that is not related to their interests, benefits, welfare and security. [para 49) [417-A-B] Case: GVK INDS. LTD. & ANR. versus THE INCOME TAX OFFICER & ANR. [[2011] 3 S.C.R. 366] (2011) 1.5 ਇਸਵਿੱਚਸ਼ਬਦਾਂਜਾਂਮੁਹਾਵਰਿਆਂਨੂੰਕੇਵਲਅਣਗੌਲਿਆਦਰਜਾਦੇਣਵਾਲੇਨੂੰਟਾਲਣਾਚਾਹੀਦਾਹੈ।[ਪੈਰਾ31] 2.1245 ਦੀਧਾਰਾ(2) ਦਾਪਾਠਧਾਰਾ(1) ਜਦੋਂਭਾਰਤਦੇਸੰਵਿਧਾਨਦੇਲੇਖ ਨਾਲਮਿਲਾਕੇਪੜ੍ਹਿਆਜਾਂਦਾਹੈ,, ਤਾਂਇਹਸਪੱਸ਼ਟਹੋਜਾਂਦਾਹੈਕਿਸੰਸਦਦੁਆਰਾਬਣਾਏਗਏਕਾਨੂੰਨਜੋਭਾਰਤਦੇਖੇਤਰਅੰਦਰਘਟਿਤਹੋਣ'ਉੱਠਣਜਾਂਅਸਤਿਤਵਵਿੱਚਆਉਣਜਾਂਆਉਣਦੀਉਮੀਦਹੋਣਨਾਲਸਬੰਧਿਤਹਨ, ਉਹਇਸਆਧਾਰਤੇਅਵੈਧਨਹੀਂ[ਪੈਰਾ10]ਕੀਤੇਜਾਸਕਦੇਕਿਅਜਿਹੇਕਾਨੂੰਨਾਂਨੂੰਭਾਰਤਦੇਖੇਤਰਤੋਂਬਾਹਰਲਾਗੂਕਰਨਦੀਲੋੜਹੈ। "2.2" ਨੈਕਸਸਦੀਲੋੜਦਾਮਤਲਬਹੈਕਿਜੇਕਰਸੰਸਦਦੁਆਰਾਬਣਾਇਆਗਿਆਕਾਨੂੰਨ,"" ਅਤੇ, ਜਿਸਦੇ""ਉਦੇਸ਼", ਅਤੇ" ਜਾਂਉਹਨਾਂਦੇਬਹੁਵਚਨਰੂਪਾਂਨੂੰਈਸੀਆਈਵਿੱਚਉਤਸ਼ਾਹ ਭਾਰਤਦੇਖੇਤਰਅੰਦਰਨਹੀਂਉੱਠਦੇ, ਸ਼ਬਦਾਂ ਉਹਅਸੰਵਿਧਾਨਿਕਹੋਵੇਗਾ।ਸ਼ਬਦ"ਪਹਿਲੂ" ਅਤੇ"ਕਾਰਨ", ਅਤੇਉਹਨਾਂਦੇਬਹੁਵਚਨਰੂਪਾਂਦੇਉਦੇਸ਼ਉਤਸ਼ਾਹ,, ਅਦਾਲਤਨੇਸਮਾਨਾਰਥੀਵਜੋਂਸੋਚਿਆਜਾਸਕਦਾਹੈਲੇਖ245 ਦੀਆਂਧਾਰਾਵਾਂ(1) ਅਤੇ(2) ਦੀਵਿਆਖਿਆਕਰਦਿਆਂ ਜਿਵੇਂਕਿਇਸਫੈਸਲੇਵਿੱਚਵਰਤੇਗਏਹਨ।ਈਸੀਆਈਵਿੱਚ, "ਕਾਨੂੰਨਬਣਾਉਣਾ" ਅਤੇ"ਬਾਹਰੀਖੇਤਰੀਕਾਰਜ"- ਅਰਥਾਤ,ਦੇਵਾਕਾਂਵਿੱਚਫਰਕਕੀਤਾ ਕਾਨੂੰਨਬਣਾਉਣਦੇਕੰਮਅਤੇਕਾਰਜਾਂਦੇਮੁਕਾਬਲੇਪਹਿਲਾਂਤੋਂਬਣਾਏਗਏ,,ਕਾਨੂੰਨਨੂੰਲਾਗੂਕਰਨਦੇਕੰਮਅਤੇਕਾਰਜਾਂ।ਇਸਫਰਕਨੂੰਸਮਝਣਵਿੱਚ ਦੋਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਾਤਮਕਵੱਖਰੇ ਹਾਲਾਂਕਿ, "ਸਬੰਧਿਤਮੁੱਦੇਵਿਚਾਰੇਗਏ।ਉਹਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀਸੰਦਰਭਵਿੱਚਇਸਤੱਥਨਾਲਸੰਬੰਧਿਤਹਨਕਿ" (ਅਰਥਾਤ,-ਰਾਜ) ਆਮਤੌਰ'ਤੇਇਹਹੋਵੇਗਾਕਿਇੱਕਰਾਜਦੁਆਰਾਬਣਾਏਗਏਰਾਜਾਂਦੀਸਾਵਰਨਟੀਦਾਸਿਧਾਂਤ ਰਾਸ਼ਟਰ(ਅਰਥਾਤ,), "ਅਤੇਲੇਖ245 ਦੀਆਂਕਾਨੂੰਨਦੂਜੇਰਾਜਵਿੱਚਕਾਰਜਨਹੀਂਕਰਸਕਦੇ(2) ਉਹਲਾਗੂਨਹੀਂਹੋਸਕਦੇ'ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚਪਾਬੰਦੀਹੈਕਿਸੰਸਦਦੁਆਰਾਬਣਾਏਗਏਕਾਨੂੰਨਾਂਨੂੰਇਸਆਧਾਰ'ਤੇਅਵੈਧਨਹੀਂਕੀਤਾਜਾ[ਪੈਰਾ11-12]ਸਕਦਾਕਿਉਹਨਾਂਨੂੰਬਾਹਰੀਖੇਤਰੀਤੌਰਤੇਲਾਗੂਕਰਨਦੀਲੋੜਹੈਜਾਂਲਾਗੂਕੀਤਾਜਾਰਿਹਾਹੈ।[394-H; A-F] , ਬਨਾਮਕਮਿਸ਼ਨਰਆਫਇਨਕਮਟੈਕਸ&. [1989] 2ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨਆਫਇੰਡੀਆਲਿਮਿਟੇਡ ਅਨ੍ਰਐਸ.ਸੀ.ਸੀ. 642 -ਹਵਾਲਾਦਿੱਤਾਗਿਆ। [1946] ਏ.ਸੀ. 527-ਹਵਾਲਾਦਿੱਤਾਗਿਆ।ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ਕੋਲੰਬੀਆਰੇਲਵੇਕੰਪਨੀਲਿਮਿਟੇਡਬਨਾਮਕਿੰਗ 2.3245 ਦੀਧਾਰਾ(1)"ਭਾਰਤਦੇਖੇਤਰਦਾਸਮੁੱਚਾ ਅਨੁਚ੍ਛੇਦ" ਦੇਪਹਿਲੇਭਾਗਵਿੱਚਧਿਆਨਕੇਂਦ੍ਰਿਤਵਿਸ਼ਾ ਹੈ,ਜਾਂਕੋਈਹਿੱਸਾ ਅਤੇਉਦੇਸ਼ਇਹਦਰਸਾਉਣਾਹੈਕਿਸੰਸਦਨੂੰਇਸਸਬੰਧਵਿੱਚਕਾਨੂੰਨਬਣਾਉਣਦੀਸ਼ਕਤੀ[ਪੈਰਾ32]ਪ੍ਰਦਾਨਕੀਤੀਗਈਹੈ। 2.4"" ਵਿਸ਼ਾ,ਭਾਰਤਦੇਖੇਤਰਦਾਸਮੁੱਚਾਜਾਂਕੋਈਹਿੱਸਾ"ਲਈ" ਅਤੇਉਸਵਾਕਨਾਲਜੋਸੰਸਦਨੂੰਵਿਧਾਨਕਸ਼ਕਤੀਆਂਪ੍ਰਦਾਨਕਰਦਾਹੈ"ਲਈ", ਨੂੰਜੋੜਨਵਾਲਾਸ਼ਬਦ' ਹੈ।ਇਹਇੱਕਪੂਰਵਸਰਗਦੇਰੂਪਵਿੱਚਵਰਤਿਆਗਿਆਹੈ।ਸ਼ਬਦ, ਜਦੋਂਸਧਾਰਨਤੌਰਤੇਇੱਕਪੂਰਵਸਰਗਦੇਰੂਪਵਿੱਚਵਰਤਿਆਜਾਂਦਾਹੈ ਤਾਂਇਹਵਿਸ਼ਾਲਈਜਿਸਦਾਇਹਪੂਰਵਸਰਗਹੈ, ਅਤੇਜੋਇਸਤੋਂਪਹਿਲਾਂਆਇਆਹੈ, ਵਿਚਕਾਰਦੇਅਰਥਾਂਦੀਇੱਕਸੀਮਾਨੂੰਦਰਸਾਸਕਦਾਹੈ।[ਪੈਰਾ33] 2.5 ਨਤੀਜਤਨ,"ਲਈ" ਦਾਸਧਾਰਨਤੌਰ', ਸ਼ਬਦਤੇਵਰਤਿਆਜਾਣਵਾਲਾਅਰਥਇਹਸੁਝਾਉਂਦਾਹੈਕਿ245 ਦੀਧਾਰਾ(1) ਦੇਅਨੁਸਾਰ,ਅਨੁਚ੍ਛੇਦ" ਸੰਸਦਨੂੰਉਹਕਾਨੂੰਨਬਣਾਉਣਦੀਸ਼ਕਤੀਪ੍ਰਦਾਨਕੀਤੀਗਈਹੈਜੋ" ਦੇਹਿੱਤਵਿੱਚ, ਲਾਭਲਈ, ਰੱਖਿਆਵਿੱਚ,,ਭਾਰਤਦੇਖੇਤਰਦੇਸਮੁੱਚੇਜਾਂਕਿਸੇਵੀਹਿੱਸੇ ਸਮਰਥਨਜਾਂਪੱਖਵਿੱਚ,[ਪੈਰਾ34]ਉਪਯੁਕਤਜਾਂਮੁਫੀਦਲਈ ਸਬੰਧਵਿੱਚਜਾਂਹਵਾਲੇਨਾਲਹਨ। 2.6--ਰਾਜ',ਉਹਵਾਜਬੀਤੌਰ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂਬਾਹਰੀ'ਤੇ, ਅਤੇਸੱਚਮੁੱਚਖੇਤਰੀਪਹਿਲੂਆਂਜਾਂਕਾਰਨਾਂਦਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਰਾਸ਼ਟਰੀਸੰਸਦਦੀਵਿਧਾਨਕਸਮਰੱਥਾਦੇਖੇਤਰਵਿੱਚਹੋਣਗੇਤੇਅਸਰਪੈਂਦਾਹੈਜਾਂਨਾਲਸੰਬੰਧਹੈ, ਜਦੋਂਤੱਕਅਜਿਹੇ-[ਪੈਰਾ35]ਕਾਨੂੰਨਦਾਉਦੇਸ਼ਜਾਂਉਦੇਸ਼ਉਸਰਾਸ਼ਟਰਰਾਜਦੇਲੋਕਾਂਦੇਲਾਭਲਈਹੋਵੇ। 2.7--ਰਾਜ ਆਪਸੀਨਿਰਭਰਤਾਵਾਂਅਤੇਇਸਤੱਥਕਾਰਨਕਿਕਈਬਾਹਰੀਖੇਤਰੀਪਹਿਲੂਜਾਂਕਾਰਨਰਾਸ਼ਟਰ,ਦੇਖੇਤਰਨਾਲਅਸਰਜਾਂਸੰਬੰਧਰੱਖਦੇਹਨ ਇਹਕਲਪਨਾਕਰਨਾਅਸੰਭਵਹੋਵੇਗਾਕਿਰਾਸ਼ਟਰੀਸੰਸਦਾਂਦੀ-ਰਾਜਵਿਧਾਨਕਸ਼ਕਤੀਆਂਅਤੇਸਮਰੱਥਾਕੇਵਲਉਹਨਾਂਪਹਿਲੂਆਂਜਾਂਕਾਰਨਾਂਤੱਕਸੀਮਿਤਹੋਣਜੋਆਪਣੇਰਾਸ਼ਟਰ',ਦੇਖੇਤਰਵਿੱਚਉੱਠਦੇਹਨ ਹੋਣਜਾਂਹੋਸਕਦੇਹਨ।ਸਾਡੇਸੰਵਿਧਾਨਨੂੰਜ਼ਰੂਰੀਤੌਰ'ਤੇਇਸਤਰ੍ਹਾਂਸਮਝਿਆਜਾਣਾਚਾਹੀਦਾਹੈਕਿਇਹਰਾਜਦੇਸਾਰੇਅੰਗਾਂਤੇਭਾਰਤਦੇਹਿੱਤਾਂ, ਭਲਾਈਅਤੇਸੁਰੱਖਿਆਨੂੰਸੁਰੱਖਿਅਤਕਰਨਦੇਸਕਾਰਾਤਮਕਦਾਇਤਵਲਾਗੂਕਰਨਾਹੈ।ਨਤੀਜਤਨ, ਇਹਸਮਝਿਆਜਾਣਾਚਾਹੀਦਾਹੈਕਿਸੰਸਦਨੂੰਬਣਾਇਆਗਿਆਹੈ, ਅਤੇਸ਼ਕਤੀਪ੍ਰਦਾਨਕੀਤੀਗਈਹੈ, ਅਤੇਇਸਦਾਮੁੱਖਕਿਰਦਾਰਹੋਵੇਗਾ, ਅਜਿਹੇਕਾਨੂੰਨਬਣਾਉਣਾਜੋਅਜਿਹੇਉਦੇਸ਼ਾਂਨੂੰਪੂਰਾਕਰਦੇਹਨ।ਇਸਲਈ, ਉਹਬਾਹਰੀ-ਖੇਤਰੀਪਹਿਲੂਜਾਂਕਾਰਨ, ਜਿਵੇਂਕਿਉਹਨਾਂਦਾਭਾਰਤਨਾਲਸੰਬੰਧਹੈ, ਨੂੰਸੰਸਦਦੀਵਿਧਾਨਕਸਮਰੱਥਾਦੇਖੇਤਰਵਿੱਚਮੰਨਿਆਜਾਣਾਚਾਹੀਦਾਹੈ, ਸਿਵਾਏਉਸਹੱਦਤੱਕਜੋਸੰਵਿਧਾਨਖੁਦਹੋਰਨਿਰਧਾਰਿਤਕਰਦਾਹੈ।[ਪੈਰਾ41] Case: GVK INDS. LTD. & ANR. versus THE INCOME TAX OFFICER & ANR. [[2011] 3 S.C.R. 366] (2011) 1.2 यहसंविधानहैजोसर्वोच्चहै, सत्यकेसाथसंप्रभुताजनतामेंनिहितहै।जितनासचचहैसंप्रभुनेअपनीकुछसामूहिकशशक्तियोंकोनिहितकियाहैइसतरहसेजोउनकेहितों, लाभोंसेसंबंधितनहींहै, कल्याणऔरसुरक्षा।[ पैरा49]-[417-एबी] दचेंजिंगकांस्टीट्यूशशन, एड।जोवेलऔरओलिवरद्वितीयसंस्करण। क्लेरेंडनप्रेस, ऑक्सफोर्ड(1989) ए. डब्ल्यू. ब्रैडलीद्वारा; औरकॉलिनआर. मुनरोद्वारासंवैधानिककानूनमेंअध्ययन, द्वितीयसंस्करण। बटरवर्थ्स, ओयूपी(2005)-केलिएसंदर्भित। 1.3 हमारेसंविधानकेतहत, जबकिकुछविशेषताएँहैं जी. वी. के. आई. एन. डी. एस. केअनुसारसंसदद्वारासंशोधितकिएजानेमेंसक्षम। लिमिटेड।& एएनआर।वी. आयकरअधिकारीऔर371 एएनआर। अनुच्छेद368 द्वाराप्रदत्तसंशोधनशशक्ति, आवश्यक-विशेषताएँसंविधानकीमूलसंरचचनाहैसंसदकीऐसीशशक्तियोंसेपरे।बनानेकीशशक्तिसंविधानकीमूलसंरचचनामेंपरिवर्तननिहितहैकेवलबैठेलोगोंमें, एकराष्ट्रकेरूपमें,इसकेमाध्यमसेसंविधानसभामेंप्रतिनिधि।इनमेंसेएकबुनियादीसंरचचनाकीअवधारणाकेमूलभूततत्वक्यायहउद्देश्यऔरमशीनरीकीस्थिरताहोगी? सरकारकासंवैधानिकरूपसेआगेबढ़नेमेंसक्षमहोनाअनिश्चितऔरअप्रत्याशितभविष्यकेलिएदृष्टि।- [ पैरा26] [404-एफजी; 405-ए] केशशवनदनभारतीबनाम।केरलराज्य1973 पूरक। एस. सी. आर. 1 = (1973) 4 एस. सी. सी. 225 औरआई. आर. कोएल्होबनाम।तमिलनाडुराज्य2007 (1) एस. सी. आर. 706 = ((2007 2007)) 2 2 एस. सी. सी. एस. सी. सी. 1 1-परनिर्भरथा 1.4 संविधानसहितकिसीभीकानूनकीव्याख्याकरनेमें, विचाराधीनप्रावधानकापाठहोगाअर्थोंकोसमझनेकेलिएप्राथमिकस्रोतकियहाँअधिनियममें।हालांकि, केप्रकाशशमेंगंभीरमुद्देहमेशाविवेकपूर्णहोंगे।संवैधानिकआवश्यकताकीखोजकोव्यापकबनानेकेलिएप्रावधानकासहीअर्थ, उद्देश्यऔरपरिधिविचारकरें।कोईप्रावधाननहीं, औरवास्तवमेंकोईशशब्दयासंविधानकीअभिव्यक्ति, पृथकरूपसेमौजूदहै-वेआवश्यकरूपसेपरिवर्तनऔरबदलेमेंहोनेसेसंबंधितहैंअन्यप्रावधानों, ब्दोंऔरवाक्यांशोंद्वारापरिवर्तितसंविधान।हमारासंविधानलंबाऔरलंबाभीहै।अर्थों, उद्देश्योंऔरसंरचचनाओंकाएकजटिलमैट्रिक्स। यहकेवलएकविशेषसंवैधानिकप्रावधानकापतालगाकरकियाजाताहै।उससंवैधानिकमैट्रिक्सकेभीतरविचाराधीन क्याकोईइसकेसहीअर्थकोसमझनेमेंसक्षमहोनेकीउम्मीदकरसकताहै, -उद्देश्यऔरमहत्वाकांक्षा।[ पैरा28] [405-एफएचच; 406-ए] 1.5 प्रावधानोंकाइसतरहसेनिर्माणकि372 सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट [ 2011 ] 3 एससीआर। उसमेंशशब्दोंयावाक्यांशोंकोमात्रकीस्थितिमेंप्रस्तुतकरताहै अतिचारसेबचचनाचाहिए।[ पैरा31] [407-एफ] 2.1 अनुच्छेद245 केखंड(2) कापाठ, जबपढ़ाजाताहै संविधानकेअनुच्छेद245 केखंड(1) केसाथ भारतकायहपर्याप्तरूपसेस्पष्टकरताहैकिद्वाराबनाएगएकानून उत्पन्नहोनेवालेपहलुओंयाकारणोंसेसंबंधितसंसद यामौजूदहैयाहोनेकीउम्मीदकीजासकतीहै, उत्पन्नहोसकतीहैयाअंदरआसकतीहै भारतकेक्षेत्रकेभीतरअस्तित्वनहींहोसकताहै इसआधारपरअमान्यकियागयाकिऐसेकानूनोंकीआवश्यकताहै भारतकेक्षेत्रकेबाहरसंचालित।[ पैरा10] [394-डी ई] नेक्ससआवश्यकताकानिहितार्थयहहैकि 2.2 संसदद्वाराअधिनियमितएककानून, जिसका"उद्देश्य" या " उकसावे"भारतकेक्षेत्रकेभीतरउत्पन्ननहींहोतेहैं, यहअसंवैधानिकहोगा।शशब्द"वस्तु" और " उत्तेजना", औरउनकेबहुवचचनरूपोंकीकल्पनाकीजासकतीहै।जैसाकिईसीआईएलमें ब्दोंकेपर्ाकेरूपमेंउपयोगकियागयाहै " पहलू"और" कारण", औरउनकेबहुवचचनरूप, जैसाकिमेंउपयोगकियाजाताहै यहनिर्णय।ई. सी. आई. एल. में, अदालतनेव्याख्याकरतेहुएअनुच्छेद245 केखंड(1)और(2) मेंअंतरकियागयाहै। वाक्यांशों"कानूनबनाओ" और"बाहरी" केबीचच "-संचालनअर्थात्, कानूनबनानेकेकार्यऔरकार्य बनामकिसीकानूनकोलागूकरनेकेकार्यऔरकार्य पहलेसेहीबनायागया।अंतरकोखींचचनेमें, दोविश्लेषणात्मकरूपसेअलगकरनेयोग्य,यद्यपिसंबंधितमुद्दोंपरविचारकियागया।वे. -राज्य(अर्थातराष्ट्रराज्य) आमतौरपरयहहोंगेकिएकराज्यद्वाराबनाएगएकानूनोंकाकोईसंचालननहींहोसकताहै। अन्यराज्य"(अर्थात, वेप्रवर्तनीयनहींहोसकतेहैं), औरअनुच्छेद245 केखंड(2) मेंनिषेधकिकानूनबनाएगएहैं। संसदद्वाराइसआधारपरअमान्यनहींकियाजासकताहैकिउन्हेंअतिरिक्तसंचालितकरनेकीआवश्यकताहोसकतीहैयाकियाजारहाहैक्षेत्रीयरूपसे।[ पैरा11-12] [394-एचच; ए-एफ] जीवीकेआईएनडीएस। लिमिटेड।& एएनआर।वी. आयकरअधिकारीऔर373 एएनआर। इलेक्ट्रॉनिक्सकॉर्पोरेशशनऑफइंडियालिमिटेड, v. केआयुक्त आयकरऔरए. एन. आर. ( 1989 ) 2 एस. सी. सी. 642-संदर्भित। ब्रिटिशशकोलंबियारेलवेकंपनीलिमिटेडबनामराजा। [ 1946 ] ए. सी. 527-संदर्भित। 2.3 खंड(1) केपहलेभागमेंकेंद्रितविषय अनुच्छेद245 का"संपूर्णयाराज्यक्षेत्रकाकोईभाग" है। भारत", औरउद्देश्ययहनिर्दिष्टकरनाहैकियहसंसदहै जोउसीकेसंबंधमेंकानूनबनानेकेलिएसशशक्तहै। [ पैरा32] [407-जी] वहशशब्दजोविषयकोजोड़ताहै, "संपूर्णयाकिसीभी 2.4 संसदकोविधायीशशक्तियाँप्रदानकरनेवालेवाक्यांशशकेसाथभारतकेक्षेत्रकाहिस्सा"केलिए" है।इसकेरूपमेंउपयोगकियाजाताहै Case: GVK INDS. LTD. & ANR. versus THE INCOME TAX OFFICER & ANR. [[2011] 3 S.C.R. 366] (2011) E 1.2 It is the Constitution that is supreme, with true sovereignty vesting in the people. In as much as that true sovereign has vested some of their collective powers in the various organs of the state, including Parliament, · there cannot be the legal capacity to exercise that power F in a manner that is not related to their interests, benefits, welfare and security. [para 49) [417-A-B] The Changing Constitution, Ed. Jowell & Oliver 2nd Edn. Clarendon Press, Oxford (1989) by A.W. Bradley; and G Studies in Constitutional Law by Colin R. Munro, 2nd Ed. Butterworths, OUP (2005) -referred to. 1.3 Under our Constitution, while some features are capable of being amended by Parliament, pursuant to the H - GVK INDS. LTD. & ANR. v. INCOME TAX OFFICER & 371 ANR. amending power granted by Article 368, the essential A features - the basic structure - of the Constitution is beyond such powers of Parliament. The power to make changes to the basic structure of the Constitution vests only in the people sitting, as a nation, through its representatives in a Constituent Assembly. One of the B foundational elements of the concept of basic structure is it .would b: ... the stability of purpose, and machinery of government to be able to pursue the constitutional vision in to the indeterminate and unforeseeable future. [para 26] [404-F-G; 405-A] C Keshavanadna Bharati v. State of Kera/a 1973 Suppl. SCR 1 _ = (1973) 4 SCC 225 and l.R. Coelho v. State of Tamil Nadu 2007 (1 ) SCR 706 = (2007) 2 SCC 1 - relied on 1.4 In interpreting any law, including the Constitution, D the text of the provision under consideration would be the primary source for discerning the meanings that inhere in the enactment. However, in the light of the serious issues it would always be prudent, as a matter of constitutional necessity, to widen the search for the E true meaning, purport and ambit of the provision under consideration. No provision, and indeed no word or expression, of the Constitution exists in isolation - they are necessarily related to, transforming and in turn being F transformed by, other provisions, words and phrases in the Constitution. Our Constitution is both long and also an intricate matrix of meanings, purposes and structures. It is only by locating a particular constitutional provision under consideration within that constitutional matrix could one hope to be able to discern its true meaning, G purport and ambit. [para 28] [405-F-H; 406-A] 1.5 A construction of provisions in a manner that 372 SUPREME COURT REPORTS [2011] 3 S.C.R. -- A renders words or phrases therein to the status of mere surplussage ought to be avoided. [para 31] [407-F] 2.1 The text of Clause (2) of Article 245, when read together with Clause (1) of Article 245 of the Constitution 8 [of ][India makes ][it ][sufficiently clear that the laws made ][by ]Parliament relating to aspects or causes that occur, arise or exist or may be expected to occur, arise or come into existence within the territory of India may not be invalidated on the ground that such laws require to be c operated outside the territory of India. [para 10] [394-D-E] 2.2 The implication of the nexus requirement is that Case: GVK INDS. LTD. & ANR. versus THE INCOME TAX OFFICER & ANR. [[2011] 3 S.C.R. 366] (2011) 3.1 ਇਹਜਾਣਨਲਈਕਿਕੀਸੰਸਦਨੂੰਭਾਰਤਨਾਲਕੋਈਸੰਬੰਧਨਾਰੱਖਣਵਾਲੇਬਾਹਰੀ-ਖੇਤਰੀਪਹਿਲੂਆਂਜਾਂ,ਕਾਰਨਾਂਸਬੰਧੀਕਾਨੂੰਨਬਣਾਉਣਦੀਸ਼ਕਤੀਹੈਹਨ, ਸ਼ਬਦ"ਲਈ" ਮੁੜਸੁਰਾਗਦਿੰਦਾਹੈ।'ਕਿਸੇਖੇਤਰਲਈਕਾਨੂੰਨਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇਨਾਲਹੀਕੀਅਜਿਹੇਕਾਨੂੰਨਭਾਰਤਨੂੰਕੋਈਲਾਭਬਿਨਾਂਹੋਸਕਦੇ' ਦਾਮਤਲਬਹੈਉਸਖੇਤਰਵਿੱਚ,ਰਹਿਣਵਾਲੇਲੋਕਾਂਦੀਭਲਾਈਲਈਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰਹੋਣਾ ਉਹਨਾਂਹੀਲੋਕਾਂਤੋਂਕਾਨੂੰਨਬਣਾਉਣਦੀਆਂਸ਼ਕਤੀਆਂਪ੍ਰਾਪਤਕਰਨਾ, ਅਤੇਭਰੋਸੇਦੀਭੂਮਿਕਾਵਿੱਚਕੰਮਕਰਨਾ।ਇਸਅਰਥਵਿੱਚ, ਸੰਸਦਸਿਰਫਭਾਰਤਦੀਹੈ; ਅਤੇਇਸਦੀਮੁੱਖ,,ਅਤੇਇਕੋਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਹੈਕਿਭਾਰਤਦੀਸੰਸਦਵਜੋਂਅਤੇਕਿਸੇਹੋਰਖੇਤਰ ਕੌਮਜਾਂਲੋਕਾਂਦੀਨਹੀਂ ਕੰਮਕਰੇ।ਇਸਤੋਂਦੋਸੰਬੰਧਿਤਸੀਮਾਵਾਂਨਿਕਲਦੀਆਂਹਨ।ਪਹਿਲੀਸੀਮਾਇਸਗੱਲਨਾਲਸਬੰਧਤਹੈਕਿਸਰਕਾਰਦੇਕਿਸੇਵੀਅੰਗ, ਸੰਸਦਸਮੇਤ, ਸਿਰਫਭਾਰਤਦੇਲਾਭਲਈਹੀਵਰਤੀਆਂਜਾਸਕਦੀਆਂਹਨ।ਵਿੱਚਨਿਵੇਸ਼ਿਤਸਾਰੀਆਂਸ਼ਕਤੀਆਂਇਸਦੀਆਂਸਾਰੀਆਂਊਰਜਾਵਾਂਅਤੇਧਿਆਨਸਿਰਫਉਸੇਅੰਤਵੱਲਹੀਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤਹੋਣੇਚਾਹੀਦੇਹਨ।ਇਹਹੋ,ਸਕਦਾਇਹਕੇਸਇਸਗੱਲਦਾਹੈਕਿਕੋਈਬਾਹਰੀਪਹਿਲੂਜਾਂਕਾਰਨ ਜਾਂਹੋਰਥਾਵਾਂਦੇਲੋਕਾਂਦੀਭਲਾਈਵੀਭਾਰਤਦੇਲੋਕਾਂਦੀਭਲਾਈਲਈਲਾਭਦਾਇਕਹੋਸਕਦੀਹੈ।ਸੰਸਦਦੁਆਰਾਬਣਾਏਗਏਕਾਨੂੰਨਹੋਰਖੇਤਰਾਂਦੇਲੋਕਾਂਦੀਭਲਾਈਨੂੰਵੀਵਧਾਸਕਦੇਹਨ; ਫਿਰਵੀ, ਮੌਲਿਕਸ਼ਰਤ- ਭਾਰਤਦਾਜਾਂਭਾਰਤਲਈਲਾਭ- ਮੁੱਖਅਤੇਪ੍ਰਾਥਮਿਕਉਦੇਸ਼ਬਣਿਆਰਹਿੰਦਾਹੈ।ਇਹਹੋਣਦੀਸੂਰਤਵਿੱਚ, ਤਰਕਸੰਗਤਪਰਿਣਾਮਅਤੇ, ਇਸਲਈ, ਦੂਜੀਸੀਮਾਜੋਇਸਤੋਂਨਿਕਲਦੀਹੈ,, ਉਹਹੋਵੇਗੀਕਿਸੰਸਦਦੁਆਰਾਵਿਧਾਨਿਕਸ਼ਕਤੀਆਂਦੀਵਰਤੋਂ ਜੇਕਰਉਹਬਾਹਰੀਪਹਿਲੂਆਂਜਾਂ,ਕਾਰਨਾਂਨਾਲਸਬੰਧਤਹੈਜਿਨ੍ਹਾਂਦਾਭਾਰਤਨਾਲਕੋਈਸੰਬੰਧਨਹੀਂਹੈਜਾਂਉਮੀਦਨਹੀਂਹੈਕਿਕੋਈਸੰਬੰਧਹੋਵੇਗਾ ਤਾਂਪਹਿਲੀਸ਼ਰਤਦੀਉਲੰਘਣਾਹੋਵੇਗੀ।ਨਤੀਜਤਨ, ਸੰਸਦਦੀਆਂਵਿਧਾਨਬਣਾਉਣਦੀਆਂਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਅਨੁਚਿੱਤ(1) ਦੇਅਧੀਨਆਰਟੀਕਲ245 ਦੇਅਨੁਸਾਰ, ਉਹਨਾਂਬਾਹਰੀਪਹਿਲੂਆਂਜਾਂਕਾਰਨਾਂਤੱਕਨਹੀਂਵਧਸਕਦੀਆਂਜਿਨ੍ਹਾਂਦਾ245 ਦੇਅਨੁਚਿੱਤ(1) ਵਿੱਚਸੰਸਦਦੀਆਂਵਿਧਾਨਿਕਭਾਰਤਨਾਲਕੋਈਅਸਰਜਾਂਸੰਬੰਧਨਹੀਂਹੈ।ਆਰਟੀਕਲਸ਼ਕਤੀਆਂਨੂੰਭਾਰਤਦੇਖੇਤਰਨਾਲਜੋੜਨਵਾਲਾਸ਼ਬਦ“”“ਲਈ”, ਜਦੋਂਭਾਰਤਦੇਲੋਕਾਂਦੇਨਜ਼ਰੀਏਤੋਂਵੇਖਿਆਜਾਂਦਾਹੈ,ਸਾਡੀ ਸੰਸਦਹੈ, ਤਾਂਇਸਦਾਮਤਲਬਹੈਕਿਇਹ ਇੱਕਈਰਖਾਪੂਰਨਮਾਲਕੀਸੰਰਚਨਾਜਿਸਨੂੰਕਿਸੇਵੀਢੰਗਜਾਂ[ਪੈਰਾ43-44]ਰੂਪਵਿੱਚਛੇੜਛਾੜਨਹੀਂਕੀਤੀਜਾਸਕਦੀ। 3.2 ਆਰਟੀਕਲ245 ਦੇਅਨੁਚਿੱਤ(1) ਵਿੱਚਸੰਸਦਨੂੰਵਿਧਾਨਬਣਾਉਣਦੀਸ਼ਕਤੀਦੇਣਨਾਲਇੱਕਸੀਮਾਆਉਂਦੀਹੈਜੋਉਸਉਦੇਸ਼ਤੋਂਉਤਪੰਨਹੁੰਦੀਹੈਜਿਸਲਈਇਹਬਣਾਈਗਈਹੈ।ਉਹਉਦੇਸ਼ਹੈਭਾਰਤਦੇਲੋਕਾਂਦੇ,[ਪੈਰਾ45]ਹਿੱਤਾਂਵਿੱਚਲਗਾਤਾਰ ਅਤੇਹਮੇਸ਼ਾਕਾਰਜਕਰਨਾ।ਇਹਇੱਕਪ੍ਰਾਥਮਿਕਸ਼ਰਤਅਤੇਸੀਮਾਹੈ। 3.3, ਭਾਰਤੀਰਾਜਦਾਕੋਈਵੀਅੰਗਭਾਰਤਦੇਲੋਕਾਂਦੀਆਂਸਮੂਹਿਕਸ਼ਕਤੀਆਂਦਾਭੰਡਾਰਨਹੀਂਹੋਸਕਦਾ'ਤੇਭਾਰਤਦੀਭਲਾਈਲਈਵਰਤੀਜਾਰਹੀਹੋਵੇ।ਇਤਫਾਕਨ,ਜਦੋਂਤੱਕਉਹਸ਼ਕਤੀਖਾਸਤੌਰ ਕਿਹਾਗਿਆਸ਼ਕਤੀ; ਫਿਰਵੀ,ਕੁਝਹੋਰਲੋਕਾਂਦੀਭਲਾਈਨੂੰਸੁਰੱਖਿਅਤਕਰਨਜਾਂਵਧਾਉਣਲਈਵੀਵਰਤੀਜਾਸਕਦੀਹੈ ਉਹਮੰਜ਼ਿਲਵੀਭਾਰਤਨਾਲਸਬੰਧਤਹੋਣੀਚਾਹੀਦੀਹੈ, ਅਤੇਉਚਿਤਹੋਣੀਚਾਹੀਦੀਹੈ, ਇਹਗੱਲਕਿਅਜਿਹੀਸ਼ਕਤੀਦਾਵਰਤੋਂ, ਭੌਤਿਕ,ਅੰਤਤਃਭਾਰਤਦੇਲੋਕਾਂਨੂੰਨੈਤਿਕ ਆਧਿਆਤਮਿਕਜਾਂਕਿਸੇਹੋਰਠੋਸਜਾਂਅਮੂਰਤਤਰੀਕੇਨਾਲਲਾਭ[ਪੈਰਾ45]ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾਹੈ। 3.4 ਇਹਨਤੀਜਾਕਿਸੰਸਦਭਾਰਤਤੋਂਬਾਹਰਦੇਖੇਤਰਾਂਲਈਕਾਨੂੰਨਨਹੀਂਬਣਾਸਕਦੀ, ਇਸਨੂੰਅਨੁਵਾਦਕਸਹਾਇਤਾਵੀਮਿਲਦੀਹੈਅਨੁਚਛੇਦ51 ਤੋਂ, ਇੱਕਨਿਰਦੇਸ਼ਕਸਿਧਾਂਤਰਾਜਨੀਤੀਦਾ, ਜੋਲਾਗੂਤਾਂਨਹੀਂਹੁੰਦਾ, ਫਿਰਵੀ,, ਭਾਰਤਨਾਲਕੋਈਸੰਬੰਧਨਾਰੱਖਣਵਾਲੇਬਾਹਰੀ- ਦੇਸ਼ਦੇਸ਼ਾਸਨਵਿੱਚਮੌਲਿਕਖੇਤਰੀਪਹਿਲੂਆਂਜਾਂਕਾਰਨਾਂਦੇਸੰਬੰਧਵਿੱਚਕਾਨੂੰਨਬਣਾਉਣਲਈ, ਇਹਕਈਮਾਪਦੰਡਾਂਵਿੱਚਸੰਸਦਉੱਤੇਪਾਈਗਈਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਦੀਤਿਆਗਹੋਵੇਗਾ।ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀਸ਼ਾਂਤੀਅਤੇਸੁਰੱਖਿਆਨੂੰਭਾਰਤਦੇਹਿੱਤਾਂਲਈਮਹੱਤਵਪੂਰਣਮੰਨਿਆਗਿਆਹੈ।ਇਹਭਾਰਤਦੁਆਰਾ,ਨਿਆਂਪੂਰਣਅਤੇਸਨਮਾਨਜਨਕਸੰਬੰਧਾਂਨੂੰਬਣਾਏਰੱਖਣ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀਅਤੇਸੰਧੀਦੇਦਾਇਤਵਾਂਲਈਸਤਿਕਾਰਪੈਦਾਕਰਨਦੁਆਰਾਹਾਸਲਕੀਤਾਜਾਣਾਹੈ, ਜਿਵੇਂਕਿਅਨੁਚਛੇਦ51 ਵਿੱਚਮੰਨਿਆਗਿਆਹੈ।ਇਹਇੱਕਗੱਲਹੈਕਿਕਿਉਂਕਿਕੁਝਬਾਹਰੀ-ਖੇਤਰੀਪਹਿਲੂਜਾਂਕਾਰਨਭਾਰਤਨਾਲਅਸਰਜਾਂਸੰਬੰਧਰੱਖਦੇਹਨ, ਸੰਸਦਅਜਿਹੇਪਹਿਲੂਆਂਜਾਂਕਾਰਨਾਂਦੇਸੰਬੰਧਵਿੱਚਕਾਨੂੰਨਬਣਾਸਕਦੀਹੈ।ਇਹਸਪਸ਼ਟਤੌਰਤੇਇੱਕਭੂਮਿਕਾਹੈਜੋਸੰਵਿਧਾਨਵਿੱਚਨਿਰਧਾਰਤਕੀਤੀਗਈਹੈ, ਅਤੇਇੱਕਸ਼ਕਤੀਜੋਭਾਰਤਦੇਲੋਕਦਾਅਵਾਕਰਸਕਦੇਹਨ।ਉਹਨਾਂਕਾਨੂੰਨਾਂਨੂੰਕਿਵੇਂਲਾਗੂਕੀਤਾਜਾਵੇ, ਅਤੇਕਿਸਹੱਦਤੱਕਬਲਜਾਂਕੂਟਨੀਤੀਨਾਲ, ਇਹਸੰਭਵਤਃਵਿਵੇਕਸ਼ੀਲ, ਅਤੇਸੱਚਮੁੱਚਨੈਤਿਕ,ਰਾਜਨੀਤੀਦੇਖੇਤਰਵਿੱਚਹੋਸਕਦਾਹੈ, ਜੋਸੰਸਦਦੁਆਰਾਕਾਰਜਪਾਲਿਕਾਨੂੰਛੱਡਿਆਜਾਸਕਦਾਹੈ।ਫਿਰਵੀ, ਉਹਸਥਿਤੀਬਹੁਤਵੱਖਰੀਹੈਭਾਰਤਨਾਲਕੋਈਸੰਬੰਧਨਾਰੱਖਣਵਾਲੇਮਾਮਲਿਆਂਵਿੱਚਦਖਲਦੇਣਦੀਸ਼ਕਤੀਦਾਦਾਅਵਾ,ਕਰਨਤੋਂ।ਅਜਿਹੀਆਂਸ਼ਕਤੀਆਂਦਾਦਾਅਵਾਕਰਨਾ ਜੋਅਜਿਹੀਆਂਸ਼ਕਤੀਆਂਉਪਲਬਧਕਰਾਉਂਦਾਹੈ।ਅਕਸਰ,,ਉਪਲਬਧਸ਼ਕਤੀਆਂਦੀਵਰਤੋਂਕੀਤੀਜਾਂਦੀਹੈ ਅਤੇਇਸਮਾਮਲੇਵਿੱਚਭਾਰਤਦੀਨੈਤਿਕਤਾਕਤਅਤੇਇਸਦੇਹਿੱਤਾਂ,ਭਲਾਈਅਤੇਸੁਰੱਖਿਆਉੱਤੇਸਿੱਧੇਅਸਰਨਾਲ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂਵਿਚਕਾਰਸ਼ਾਂਤੀਦੇਬੁਨਿਆਦੀਸੰਕਲਪਾਂਨੂੰਤੋੜਦੀਹੈ।ਜੀ.ਵੀ.ਕੇ. ਇੰਡਸ. ਲਿਮਿਟੇਡਅਤੇਅਨੁਸਾਰੀਬਨਾਮਆਮਦਨਕਰਅਧਿਕਾਰੀਅਤੇਅਨੁਸਾਰੀ।ਭਾਰਤਦੀਭਲਾਈਅਤੇ,ਸੁਰੱਖਿਆਲਈਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀਸ਼ਾਂਤੀਨੂੰਬਹੁਤਜ਼ਰੂਰੀਮੰਨਦੇਹੋਏ ਫਰੇਮਰਾਂਨੇਰਾਜਅਤੇਇਸਦੇਸਾਰੇਅੰਗਾਂਨੂੰਆਰਟੀਕਲ51 ਵਿੱਚਨਿਰਧਾਰਤਉਦੇਸ਼ਾਂਨੂੰਪ੍ਰਾਪਤਕਰਨਦੇਯਤਨਕਰਨਦੀਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਸੌਂਪੀਹੈ।ਕੁਝਹੋਰਖੇਤਰਾਂ,ਲਈਕਾਨੂੰਨਬਣਾਉਣਦੀਸ਼ਕਤੀਦਾਦਾਅਵਾਕਰਨਾ ਭਾਵੇਂਉਥੇਦੇਪਹਿਲੂਆਂਜਾਂਕਾਰਨਾਂਦਾਭਾਰਤਨਾਲਕੋਈ'ਸੰਬੰਧਨਾਹੋਵੇ, ਇਹਉਸਆਧਾਰਨੂੰਢਹੋਣਵਾਲਾਹੋਵੇਗਾਜਿਸਤੇਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀਸ਼ਾਂਤੀਅਤੇਸੁਰੱਖਿਆਨੂੰਆਧਾਰਿਤਕੀਤਾਜਾਸਕਦਾਹੈ।[ਪੈਰਾ46-47] Case: GVK INDS. LTD. & ANR. versus THE INCOME TAX OFFICER & ANR. [[2011] 3 S.C.R. 366] (2011) आयकरऔरए. एन. आर. ( 1989 ) 2 एस. सी. सी. 642-संदर्भित। ब्रिटिशशकोलंबियारेलवेकंपनीलिमिटेडबनामराजा। [ 1946 ] ए. सी. 527-संदर्भित। 2.3 खंड(1) केपहलेभागमेंकेंद्रितविषय अनुच्छेद245 का"संपूर्णयाराज्यक्षेत्रकाकोईभाग" है। भारत", औरउद्देश्ययहनिर्दिष्टकरनाहैकियहसंसदहै जोउसीकेसंबंधमेंकानूनबनानेकेलिएसशशक्तहै। [ पैरा32] [407-जी] वहशशब्दजोविषयकोजोड़ताहै, "संपूर्णयाकिसीभी 2.4 संसदकोविधायीशशक्तियाँप्रदानकरनेवालेवाक्यांशशकेसाथभारतकेक्षेत्रकाहिस्सा"केलिए" है।इसकेरूपमेंउपयोगकियाजाताहै पूर्वस्थिति।"केलिए" शशब्द, जबआमतौरपरएकउपसर्गकेरूपमेंउपयोगकियाजाताहै, तोइसकेबीचचकईअर्थहोसकतेहैं। विषय, कियहएकपूर्वसर्गहै, औरजो -इससेपहले।[ पैरा33] [408-एबी] 2.5 नतीजतन, इंद्रियोंकीसीमाजिसमें "केलिए" ब्दकाआमतौरपरउपयोगकियाजाताहैजोयहसुझावदेताहैकि, अनुच्छेद245 केखंड(1) केअनुसार, संसद उनकानूनोंकोलागूकरनेकेलिएसशशक्तजोहितमेंहैं के, लाभकेलिए, रक्षाकेलिए, समर्थनयापक्षमेंकेसंबंधमेंयाकेसाथउपयुक्तयाउपयुक्तपूरेयाक्षेत्रकेकिसीभीहिस्सेकासंदर्भ भारत"।[ पैरा34] [408-डी] -जितनेभीअतिरिक्तक्षेत्रीयपहलुओंमेंया 2.6 कारणोंकाराष्ट्रपरप्रभावयासंबंधहोसकताहै राज्य, वेवैधरूपसे, औरवास्तवमेंआवश्यकरूपसे, केविधायीक्षमताकेक्षेत्रकेभीतरहोंगे राष्ट्रीयसंसद, जबतककिइसकाउद्देश्ययाउद्देश्य इसतरहकाकानूनउसदेशशकेलोगोंकोलाभान्वितकरनेकेलिएहै -राज्य।[ पैरा35] [408-एफजी] : परस्परनिर्भरताओंऔरइसतथ्यकेकारणकि374 2.7 सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट[2011] 3 एस. सी. आर. -कईअतिरिक्तक्षेत्रीयपहलुओंयाकारणोंकाप्रभावपड़ताहै -राष्ट्र राज्यकेक्षेत्रकेसाथसंबंधयासंबंध, यहहोगा विधायीशशक्तियोंकीकल्पनाकरनाअसंभवहैऔरराष्ट्रीयसंसदोंकीसीमितहोनेकीक्षमता उनपहलुओंयाकारणोंकेलिएजोउत्पन्नहोतेहैं, होतेहैंयामौजूदहोतेहैंयाहोसकतेहैं अपनेहीराष्ट्रकेक्षेत्रकेभीतरऐसाकरनेकीउम्मीदहै राज्य।हमारेसंविधानकोअनिवार्यरूपसेसमझनाहोगासभीअंगोंपरसकारात्मकदायित्वोंकोलागूकरनेकेरूपमें राज्यकेहितों, कल्याणऔरसुरक्षाकीरक्षाकेलिए भारत।नतीजतन, यहसमझनाहोगाकिसंसदकागठनकियागयाहै, औरइसकेलिएसशशक्तहै, और किइसकीमुख्यभूमिकाऐसेकानूनोंकोलागूकरनाहोगाजोऐसेउद्देश्योंकोपूराकरतेहैं।इसलिए, उन-अतिरिक्तक्षेत्रीयपहलुओंकोभी याकारण, बशशर्तेकिउनकाभारतकेसाथकोईसंबंधहो, संसदकीक्षमता, सिवायइसकेकिकिसहदतकसंविधानस्वयंअन्यथानिर्दिष्टकरताहै।[ पैरा41] [412-डी ई] 3.1 यहजाननेकेलिएकिक्यासंसदहै -अतिरिक्तक्षेत्रीयकेसंबंधमेंकानूनबनानेकेलिएसशशक्त ऐसेपहलूयाकारणजिनकाभारतकेसाथकोईसंबंधनहींहै, औरइसकेअलावाऐसेकानूनकिसीभीलाभ-सेवंचितहोसकतेहैं भारत, "केलिए" ब्दफिरसेसंकेतप्रदानकरताहै।कानूनबनानेकेलिए एकक्षेत्रकेलिए'कल्याणकेलिएजिम्मेदारहोनेकातात्पर्यहै उसक्षेत्रमेंरहनेवालेलोगोंकी, जोशशक्तियाँप्राप्तकरतेहैं एकहीलोगोंसेकानूनबनाना, औरएकक्षमतामेंकार्यकरना विश्वासकी।इसमायनेमेंसंसदकेवलभारतकीहै। औरइसकीमुख्यऔरएकमात्रजिम्मेदारीकेरूपमेंकार्यकरनाहैभारतकीसंसदऔरकोईअन्यक्षेत्र, राष्ट्रया लोग।दोसंबंधितसीमाएँहैंजोप्रवाहितहोतीहैं यह।पहलाइसआवश्यकताऔरपूर्णआधाररेखाकीशशर्तकेसंबंधमेंहैकिसभीशशक्तियांकिसीमेंनिहितहैं। संसदसहितराज्यकेअंगकाप्रयोगकेवलभारतकेलाभकेलिएकियाजासकताहै।उसकीसभीशशक्तियाँऔर ध्यानकेवलउसीलक्ष्यकीओरकेंद्रितकियाजानाचाहिए।यहजीवीकेआई. एन. डी. एस. होसकताहै। लिमिटेड।& एएनआर।वी. आयकरअधिकारीऔर375 एएनआर। मामलाहैकिएकबाहरीपहलूयाकारण, याकल्याणअन्यत्रकेलोगभीभारतकेलोगोंकोलाभान्वितकरसकतेहैं। संसदद्वाराबनाएगएकानूनकल्याणकोबढ़ासकतेहैं।अन्यक्षेत्रोंमेंभीलोगोंकी; फिरभी, --मौलिकस्थितिभारतकोयाउसकालाभ यहकेंद्रीयऔरप्राथमिकउद्देश्यबनाहुआहै।किमामलाहोनेकेनाते, तार्किकपरिणामऔर, इसलिए,दूसराइसकीसीमाजोप्रवाहितहोतीहै, वहयहहोगीकिअतिरिक्तकेसंबंधमेंसंसदद्वाराविधायीशशक्तियाँक्षेत्रीयपहलूयाकारणजोनहींहैं, याहोसकतेहैंउम्मीदहैकिभारतकेसाथकोईसांठगांठनहींहोगीपहलीशशर्तकाउल्लंघनकरें।नतीजतन, संसद केखंड(1) केअनुसारकानूनबनानेकीशशक्तियाँअनुच्छेद245 काविस्तारउनअतिरिक्त-क्षेत्रीयलोगोंतकनहींहोसकताहै।ऐसेपहलूयाकारणजिनकाउनपरकोईप्रभावयासंबंधनहींहै भारत।"केलिए" शशब्द, जोभारतकेक्षेत्रकोसंसदकीविधायीशशक्तियोंसेजोड़ताहै।अनुच्छेद245, जबकेदृष्टिकोणसेदेखाजाताहैभारतकेलोगोंकातात्पर्यहैकियह"हमारी" संसदहै,ईर्ष्यासेअधिकारपूर्णनिर्माणजिसमेंछेड़छाड़नहींकीजासकतीहैकिसीभीतरीकेयारूपमें।[ पैरा43-44] [412-H; 413-A एचच] 3.2 संसदकोशश 3.2 संसदकोशशक्तिप्रदानकरना, खंडमें ( 1 ) अनुच्छेद245 केतहत, कानूनबनानेकेलिए, एकसीमाआतीहैकियहउसीउद्देश्यसेउत्पन्नहोताहैजिसकेलिएयहकियागयाहैगठितकियागया।यहउद्देश्यनिरंतरऔरहमेशाकेलिएहै। भारतकेलोगोंकेहितमेंकार्यकरना।यहएक आदिमस्थितिऔरसीमा।[ पैरा45] [414-डी] Case: GVK INDS. LTD. & ANR. versus THE INCOME TAX OFFICER & ANR. [[2011] 3 S.C.R. 366] (2011) 3.5 ਜੇਕੋਈਆਰਟੀਕਲ245(2) ਦੇਕਲੋਜ਼ ਨੂੰਭਾਰਤਤੋਂਬਾਹਰਦੇਖੇਤਰਾਂਲਈਸੰਸਦਦੀਕਾਨੂੰਨਬਣਾਉਣ,ਦੀਸ਼ਕਤੀਦਾਸ੍ਵਤੰਤਰਸ੍ਰੋਤਵਜੋਂਪੜ੍ਹੇਗਾ ਜਿਥੇਨਾਤਾਂਅਜਿਹੇਕਾਨੂੰਨਾਂਦੇਪਹਿਲੂਆਂਜਾਂਕਾਰਨਾਂਦਾਭਾਰਤਨਾਲਕੋਈ,ਸੰਬੰਧਹੈਅਤੇਨਾਹੀਅਜਿਹੇਕਾਨੂੰਨਾਂਦੇਉਦੇਸ਼ਭਾਰਤਦੇਲਾਭਲਈਹਨ ਤਾਂਤੁਰੰਤਇਹਸਵਾਲਉੱਠਦਾਹੈਕਿਆਰਟੀਕਲ245(1)"" ਦੇਕਲੋਜ਼ ਵਿੱਚਇਹਕਿਉਂਨਿਰਦਿਸ਼ਤਕੀਤਾਗਿਆਹੈਕਿਇਹਭਾਰਤਦਾਖੇਤਰਜਾਂਇਸਦਾਕੋਈਹਿੱਸਾਲਈ ਹੈਜਿਸਲਈਸੰਸਦਕਾਨੂੰਨਬਣਾਸਕਦੀਹੈ।ਜੇਕਿਸੇਵਿਦੇਸ਼ੀਖੇਤਰਸਮੇਤਕਿਸੇਵੀਖੇਤਰਲਈ(2),245(1) ਵਿੱਚਦਿੱਤਾਗਿਆਕਾਨੂੰਨਬਣਾਉਣਦੀਸ਼ਕਤੀਨੂੰਕਲੋਜ਼" ਵਿੱਚਪੜ੍ਹਿਆਜਾਵੇ" ਤਾਂਆਰਟੀਕਲ ਦੇਕਲੋਜ਼ਫਰੇਜ਼ਭਾਰਤਦੇਸਮੁੱਚੇਜਾਂਕਿਸੇਵੀਹਿੱਸੇਦੇਖੇਤਰਲਈ ਇੱਕਵਾਧੂਗੱਲਬਣਜਾਵੇਗਾ।ਜਦੋਂਸੰਵਿਧਾਨਦੇਕਿਸੇਲੇਖ,ਵਿੱਚਕੁਝਨਿਰਦਿਸ਼ਤਕੀਤਾਗਿਆਹੈਤਾਂਇਸਨੂੰਇੱਕਪ੍ਰਾਰੰਭਿਕਆਕਲਨਵਜੋਂਲਿਆਜਾਣਾਹੈ" ਜਿਵੇਂਕਿਹੋਰਕੁਝਨਹੀਂਸੀਚਾਹੁੰਦਾ।ਇਸਮਾਮਲੇਵਿੱਚਇਹਭਾਰਤਦਾਖੇਤਰਹੈਜੋਫਰੇਜ਼ਲਈ" ਦੁਆਰਾਨਿਰਦਿਸ਼ਤਹੈ।ਐਕਸਪ੍ਰੈਸੀਓਉਨੀਅਸਐਸਟਐਕਸਕਲੂਸੀਓਅਲਟੇਰੀਅਸਭਾਰਤਦੇਸਮੁੱਚੇਜਾਂਕਿਸੇਵੀਹਿੱਸੇਦੇਖੇਤਰ- ਇੱਕਚੀਜ਼ਦਾਸਪੱਸ਼ਟ,ਜ਼ਿਕਰਦੂਜੀਚੀਜ਼ਦੇਬਾਹਰਹੋਣਦਾਸੰਕੇਤਹੈ।ਇਸਮਾਮਲੇਵਿੱਚ ਸੰਸਦਨੂੰਇੱਕਵਿਸ਼ੇਸ਼ਖੇਤਰਲ