Ice & General Mills v. Income Tax Officer, Central Circle Ii, Meerut

Case: ICE & GENERAL MILLS versus INCOME TAX OFFICER, CENTRAL CIRCLE II, MEERUT [[1980] 2 S.C.R. 236] (1980) 236 আইস স ই স , স স 2, 20,1979 [ . . ই. স. , ] আ -1961 স আই 147 , খ 1922 স আই 34 (1) 1962 স 1 1961 স আই খ । আ আই , 1961, 297 (2) ( ) (ii) 1922 স 34 (1) । আ স স আ স । খ আ 5 ই, 1961- 1961-62- আ স , আ 53,548 / - । আ আ 21 স , 1961- 1922 স আই 34 (1) " আ স আ আ ই খ ই 1965 স 22 স আ স আ আ । আ আ আ 1967 স 10ই আ ই স স । আ ই আ । 1967 স 14ই ই আ আ ই । 148 আ 1961 স আ আই ই । স আ 1967 স 14ই আ খ । আ ই ই , ই 297 (2) ( ) (2) 1961 স আই , 1961 স আই 147 - ই আ । স । 34 ( 1 ) 1922 স আই 1962 স 1 1961 স আই স । ই ই ই খ 297 (2) ( ) (2) , 1922 স আই 34 ই স আই । স আ আ আ স খ 1922 স আই 34 , 1961 স আই 297 (2) ( ) (ii) । [ 238 -ই] ( ) 34 ( 1 )- । 1922 স স আই ( ) 1 , 1962- ই, স- । 148 1961 স আই , [239 স- ] ( খ) আ আ 34 স খ স ই । 1965 স 22 স আ আ . . আ খ ই (স আ ) । 34 ( 1 ) ( (খ) 34 (1) ( )- , স আ আ স । [ 239 - ই ] স. . , 83 আই. . আ . 104 ( স স) - আ , 84 আই. . আ . 261; । আ 1972 স 2015 আ । ই 18-1-1971 খ আ , 4632/70 খ । আ স. . ই, . আ . আ . স. খ । . স. ই, স। . স , . স আ . ই ই। আ , । স ই আ ই আ স আ ই আ স আ । Case: ICE & GENERAL MILLS versus INCOME TAX OFFICER, CENTRAL CIRCLE II, MEERUT [[1980] 2 S.C.R. 236] (1980) ਆਈਸੀਈ ਅਤੇ ਜਨਰਲ ਮ ਿੱਲਜ਼ ਬਨਾ ਅ ਦਨ ਕਰਅਮਿਕਾਰੀ, ਸੈਂਟਰਲ ਚਿੱਕਰ ਐੱ , ੇਰਠ 20 ਨਵੰਬਰ, 1979 [ਵੀ. ਡੀ., ਤੁਲਜ਼ਾਪੁਰਕਰ ਅਤੇ ਈ. ਐੱਸ. ਐੱਸ. ਵੈਂਕਟਾਰਾ ੀਆ, ਆਈ. ਜੇ. ਜੇ.] ਬਚ ਗਈ ਆਮਦਨ-1961 ਦੇ ਅਧਿਧਨਯਮਦੀ ਿਾਰਾ 147 ਦੇ ਤਧਿਤ ਮ ੁੱਲਾਂਕਣ ਨ ੂੰ ਦ ਬਾਰਾ ਖੋਲਹਣਾ, ਜਦੋਂ ਸਵੈ-ਬਚ ਗਈ ਆਮਦਨ ਦੇ ਸਬੂੰਿ ਧਵੁੱਚ ਆਧਗਆ ਨਿੀਂ ਿੈ। 1922 ਦੇ ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 34 (1) ਤਧਿਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1962 ਨ ੂੰ ਲੂੰਧਬਤ ਸੀ। 1961 ਅਧਿਧਨਯਮ-ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਧਿਧਨਯਮ, 1961 ਦੇ ਲਾਗ ਿੋਣ ਦੀ ਧਮਤੀ, ਿਾਰਾ 297 (2) (ਡੀ) (ii) 1922 ਦੀ ਿਾਰਾ 34 (1) ਦੇ ਤਧਿਤ ਇੁੱਕ ਕਾਰਵਾਈ ਦੇ ਤੁੱਥ ਲੂੰਧਬਤ ਿੋਣ ਦਾ ਿਵਾਲਾ ਧਦੂੰਦੀ ਿੈ। ਅਪ੍ੀਲਕਰਤਾ ਇੁੱਕ ਕੂੰਪ੍ਨੀ ਿੈ ਜੋ ਬਰਫ਼ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਕੋਲਡ ਸਟੋਰੇਜ ਧਵੁੱਚ ਆਲ ਆਂ ਦੀ ਸੂੰਭਾਲ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਦੀ ਿੈ। 5 ਜ ਲਾਈ, 1961 ਦੇ ਇੁੱਕ ਮ ੁੱਲਾਂਕਣ ਆਦੇਸ਼ ਦ ਆਰਾ 53,548/- ਰ ਪ੍ਏ ਦੀ ਕ ੁੱਲ ਆਮਦਨ ਉੱਤੇ ਮ ੁੱਲਾਂਕਣ ਸਾਲ ਲਈ ਆਮਦਨ ਕਰਦਾ ਅਨ ਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਧਗਆ ਸੀ। 21 ਦਸੂੰਬਰ, 1961 ਨ ੂੰ 1922 ਦੇ ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 34 (1) ਤਧਿਤ ਸ਼ ਰ ਿੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਧਵੁੱਚ, - ਪ੍ਤਾ ਲੁੱਧਗਆ ਧਕ ਮ ਲਾਂਕਣ ਦ ਆਰਾ ਬੇਨਾਮੀ ਪ੍ਾਲਤ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਆਲ ਦੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਤੋਂ ਇੁੱਕ ਇਜ਼ਖ ਦੀ ਿੁੱਦ ਤੁੱਕ ਕ ੁੱਝ ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਆਮਦਨ ਅਤੇ ਆਮਦਨ ਮ ਲਾਂਕਣ ਤੋਂ ਬਚ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ, 22 ਦਸੂੰਬਰ ਨ ੂੰ ਉਸ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਦ ਆਰਾ, ਉਨਹਾਂ ਨੇ 1965 ਧਵੁੱਚ ਉਨਹਾਂ ਨ ੂੰ ਕਰ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਧਵੁੱਚ ਧਲਆਂਦਾ। 10 ਮਈ, 1967 ਨ ੂੰ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਇਸ ਆਦੇਸ਼ ਨ ੂੰ ਇਸ ਆਿਾਰ ਉੱਤੇ ਰੁੱਦ ਕਰ ਧਦੁੱਤਾ ਧਗਆ ਸੀ ਧਕ ਮ ੜ ਮ ੁੱਲਾਂਕਣ ਦੀ ਸ਼ ਰ ਆਤ ਜਾਇਜ਼ ਨਿੀਂ ਸੀ। ਇਿ ਆਦੇਸ਼ ਅੂੰਧਤਮ ਿੋ ਧਗਆ ਧਕਉਂਧਕ ਧਵਭਾਗ ਨੇ ਅੁੱਗੇ ਕੋਈ ਕਦਮ ਨਿੀਂ ਚ ੁੱਧਕਆ। 14 ਜ ਲਾਈ, 1967 ਨ ੂੰ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਧਮਸ਼ਨਰ ਦੀ ਮਨਜ਼ ਰੀ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਾਨ ੂੰਨ, 1961 ਦੀ ਿਾਰਾ 148 ਤਧਿਤ ਆਪ੍ਣੇ ਿੀ ਮ ੁੱਲਾਂਕਣ ਸਾਲ ਦੇ ਸਬੂੰਿ ਧਵੁੱਚ ਇੁੱਕ ਨੋਧਟਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ। ਨੋਧਟਸ ਦੇ ਅਨ ਸਾਰ ਅਪ੍ੀਲਕਰਤਾ ਨੇ 14 ਅਗਸਤ, 1967 ਨ ੂੰ ਧਵਰੋਿ ਵਜੋਂ ਧਰਟਰਨ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ। ਅਪ੍ੀਲਕਰਤਾ ਨੇ ਇਲਾਿਾਬਾਦ ਉੱਚਅਦਾਲਤ ਧਵੁੱਚ ਇੁੱਕ ਯਾਧਚਕਾ ਅਰਜੀਦਾਇਰ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੋਧਟਸ ਨ ੂੰ ਚ ਣੌਤੀ ਧਦੁੱਤੀ। ਿੋਰ ਗੁੱਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇਸ ਆਿਾਰ ਉੱਤੇ ਧਕ 1961 ਦੇ ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 297 (2) (ਡੀ) (ii )ਦੇ ਤਧਿਤ ਿਾਰਾ 147 ਦੇ ਤਧਿਤ ਕੋਈ ਮ ੜਮ ਲਾਂਕਣ ਕਾਰਵਾਈ ਨਿੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। 1961 ਦਾ ਅਧਿਧਨਯਮ, ਧਜਵੇਂ ਧਕ ਸਵੈ-ਬਚੀ ਆਮਦਨ ਦੇ ਸੂੰਬੂੰਿ ਧਵੁੱਚ, ਿਾਰਾਅਿੀਨ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਦਾ ਿੈ। 1922 ਦੇ ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 34 (1) 1 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1962 ਨ ੂੰ ਲਾਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਜਦੋਂ 1961 ਦਾ ਅਧਿਧਨਯਮ ਲਾਗ ਿੋਇਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਉੱਚਅਦਾਲਤ ਨੇ ਇਸ ਦਲੀਲ ਨ ੂੰ ਇਸ ਆਿਾਰ 'ਤੇ ਰੁੱਦ ਕਰ ਧਦੁੱਤਾ ਧਕ ਐਸ. 297 (2) (ਡੀ) (ii) ਲਾਗ ਿੋਣਾ ਚਾਿੀਦਾ ਿੈ, 1922 ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 34 ਦੇ ਤਧਿਤ ਕਾਰਵਾਈ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਕਾਨ ੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਿੋਣੀ ਚਾਿੀਦੀ ਿੈ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਧਕਿਾਾਃ ਸੂੰਬੂੰਿਤ ਧਮਤੀ ਨ ੂੰ 1922 ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 34 ਦੇ ਤਧਿਤ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੀ ਤੁੱਥਾਤਮਕ ਲੂੰਧਬਤਤਾ, ਨਾ ਧਕ ਉਿਨਾਂ ਦੀ ਕਾਨ ੂੰਨੀਤਾ-ਐੱਸ. ਐੱਸ. ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਸਮੁੱਗਰੀ ਿੈ। 1961 ਦੇ ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 297 (2) (ਡੀ) (ii) '(238 ਡੀ-ਈ)- "ਤ ਰੂੰਤ ਕੇਸ ਧਵੁੱਚਾਃ (ਏ) ਿਾਰਾਦੇ ਤਧਿਤ ਸਵੀਕਾਰਯੋਗ ਕਾਰਵਾਈ1922 ਦੇ ਆਈ. ਐੱਲ. ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 34 (1)-ਇੁੱਕ ਲੁੱਖ ਰ ਪ੍ਏ (ਧਜਸ ਨ ੂੰ "ਮ ੁੱਲਾਂਕਣ" ਤੋਂ ਬਧਚਆ ਦੁੱਧਸਆ ਧਗਆ ਸੀ) ਦੇ ਸਬੂੰਿ ਧਵੁੱਚ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1962 ਨ ੂੰ ਅਸਲ ਧਵੁੱਚ ਲੂੰਧਬਤ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ, 1961 ਦੇ ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 148 ਦੇ ਤਧਿਤ ਨੋਧਟਸ ਅਯੋਗ ਿੋਵੇਗਾ, ਅਤੇ [239 ਸੀ-ਡੀ] ਆਈ ਸੀ ਈ ਅਤੇ ਜਨਰਲ ਮ ਿੱਲਜ਼ ਬਨਾ ਆਈਟੀ. ਓ. (ਤੁਲਜ਼ਾਪੁਰਕਰ, ਜੇ.) (ਅ) ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦ ਆਰਾ ਿਾਰਾ 34 ਦੇ ਤਧਿਤ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਸ਼ ਰ ਆਤ ਨ ੂੰ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਧਬਨਾਂ ਨਿੀਂ ਮੂੰਧਨਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਗੈਰ-ਕਾਨ ੂੰਨੀ ਮੂੰਧਨਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਿੈ। ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵੁੱਲੋਂ 22 ਦਸੂੰਬਰ, 1965 ਨ ੂੰ ਕੀਤਾ ਧਗਆ ਮ ੜ ਮ ਲਾਂਕਣ ਸਪ੍ਸ਼ਟ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਿੈ ਧਕ ਉਸ ਨੇ ਿਾਰਾ(ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਆਮਦਨ ਦੇ ਸਬੂੰਿ ਧਵੁੱਚ) ਤਧਿਤ ਕਾਰਵਾਈ ਸ਼ ਰ ਕੀਤੀ ਸੀ। 34 (1) (ਬੀ) ਭਾਵ, ਉਸ ਦ ਆਰਾ ਸਿਾਇਕ ਅਪ੍ੀਲ ਕਧਮਸ਼ਨਰ ਦੇ ਧਪ੍ਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਇਕੁੱਠੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਅਤੇ ਿਾਰਾ 34 (1) (ਏ) ਅਿੀਨ ਨਿੀਂ। ਐੱਸ .ਬੀ. ਜੈਨ ਬਨਾਮ ਮਧਿੂੰਦਰ, 83 ਐੱਲ. ਟੀ. ਆਰ. 104 (ਐੱਸ. ਸੀ.) ਅਤੇ ਗ ਜਰ ਮਲ ਮੋਦੀ ਬਨਾਮ ਆਮਦਨ ਕਰ ਦੇ ਕਧਮਸ਼ਨਰ, 84 1. ਟੀ., ਆਰ. 261; ਲਾਗ ਕੀਤਾ ਧਗਆ। ਸੀ. ਆਰ. ਵੀ. ਆਈ. ਐੱਲ. ਅਪ੍ੀਲ ਧਨਆਂਇਕ ਫੈਸਲਾਾਃ 1972 ਦੀ ਧਸਵਲ ਅਪ੍ੀਲ ਨੂੰਬਰ 2015। ਧਸਵਲ ਧਮਸਕ ਅਰਜ਼ੀ ਨੂੰ. 4632/70 ਧਵੁੱਚ ਅਲਾਿਾਬਾਦ ਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਧਮਤੀ 18-1-1971 ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਅਤੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੋਂ। ਅਪ੍ੀਲਕਰਤਾ ਵੁੱਲੋਂ ਐਸ. ਟੀ. ਦੇਸਾਈ, ਬੀ. ਆਰ. ਅਗਰਵਾਲ ਅਤੇ ਪ੍ੀ. ਸੀ. ਗੋਖਲੇ। ਜਵਾਬਦੇਿ ਲਈ ਵੀ. ਐੱਸ. ਦੇਸਾਈ, ਧਮਸ ਏ. ਸ ਭਾਧਸ਼ਨੀ, ਜੇ. ਰਾਮਮ ਰਤੀ ਅਤੇ ਧਮਸ ਆਰ. ਵੈਗਈ। ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਇਸ ਦ ਆਰਾ ਧਦੁੱਤਾ ਧਗਆ ਸੀ ਤ ਲਜ਼ਾਪ੍ ਰਕਰ, ਜੇ. ਸਰਟੀਧਫਕੇਟ ਦ ਆਰਾ ਇਸ ਅਪ੍ੀਲ ਧਵੁੱਚ ਉਠਾਏ ਗਏ ਨ ਕਤੇ ਨ ੂੰ ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਦੋ ਫੈਸਧਲਆਂ ਦ ਆਰਾ ਮ ਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਦੇ ਿੁੱਕ ਧਵੁੱਚ ਕਵਰ ਕੀਤਾ ਧਗਆ ਜਾਪ੍ਦਾ ਿੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਇੁੱਕ ਛੋਟੇ ਫੈਸਲੇ ਦ ਆਰਾ ਅਪ੍ੀਲ ਦਾ ਧਨਪ੍ਟਾਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੁੱਖਦੇ ਿਾਂ। Case: ICE & GENERAL MILLS versus INCOME TAX OFFICER, CENTRAL CIRCLE II, MEERUT [[1980] 2 S.C.R. 236] (1980) आइस एंड जनरल मिलस बनाि II िेरठआयकर अमिकारी, केंदीय सरकिल , 20 नवंबर, 1979 [वी.डी. तुलजापुरकर और ई.एस. वेंकटरािी, जेजे.] बची आय - 1961 के अमिमनयि की िारा 147 के तहत मनिाकिरण को रिर सेखोलना तब अनुजेय नहीं ह है जब सवयं बची आय के संबंि िें, 1922 के अमिमनयि कीिारा 34 (1) के तहत कायकिवाही शुरू की गई थी और 1 अप हैल, 1962 को यानी 1961 केअमिमनयि को लागू करने की ताररख को लंबबत थी - आयकर अमिमनयि, 1961, िारा297 (2)(डी)( ) 1922 iiके अमिमनयि की िारा 34 (1) के तहत कायकिवाही केतथयातिक लंबबत होने को संदमदकित करती ह है। अपीलकताकि-मनिाकिररती एक ऐसी संसथा ह है जो अपने शीतागार िें बिकि के मनिाकिणऔर आलू के संरक्षण का वयवसाय करती ह है। 5 जुलाई, 1961 के एक आकलन आदेशदारा इसका आकलन आकलन वरकि 1961-62 के मलए कुल आय 53,548/- पर आयकरके रूप िें रकया गया था। आयकर अमिकारी ने 1922 के अमिमनयि की िारा 34(1)के तहत 21 रदसंबर, 1961 को शुरू की गई अपनी कायकिवाही िें पाया रक मनिाकिररती दाराबेनािी वयब्क्तिक्तियों के नाि पर रकए गए आलू के लेन-देन दारा कुछ संपबपत्ति आय और एकलाख तक की आय मनिाकिरण दारा बच गई थी और इसमलए, 22 रदसंबर, 1965 केअपने आदेश दारा उनहक्तियोंने उनहें कर के दायरे िें लाया। आयकर अमिकारी के उ्यक्ति आदेशको 10 िई, 1967 को अपील िें इस आिार पर रद्द कर रदया गया था रकपुनिूकिलयांकन की शुरुआत उमचत नहीं थी। यह आदेश अंमति हो गया कयक्तियोंरक बवदाग नेआगे कोई कदि नहीं उठाया 14 जुलाई, 1967 को आयकर अमिकारी ने आयकर आयु्यक्ति की िंजूरी पाप्त करने के बाद उसी मनिाकिरण वरकि के संबंि िें आयकर अमिमनयि, 1961की िारा 148 के तहत एक नोरटस जारी रकया। नोरटस के अनुसार अपीलकताकि ने 14अगसत, 1967 को बवरोि िें ररटनकि दाखखल रकया। अपीलकताकि ने अनय बातक्तियों के साथसाथ साथ-साथ इलाहाबाद उचच नयायालय िें एक ररट यामचका दायर करके उ्यक्ति नोरटसको इस आिार पर चुनौती दी रक 1961 के अमिमनयि की िारा 297 (2) (डी) (2) केतहत 1961 के अमिमनयि की िारा 147 के तहत कोई पुनिूकिलयांकन कायकिवाही नहीं कीजा सकती कयक्तियोंरक सवयं की बची हुई आय के संबंि िें, 1922 के अमिमनयि की िारा34 (1) के तहत कायकिवाही की गई थी और 1 अप हैल, 1962 को लंबबत थी जब 1961 काअमिमनयि लागू हुआ था। उचच नयायालय ने इस तकि को इस आिार पर खाररज कररदया रक िारा 297(2)(डी)( ) iiलागू होने के मलए, 1922 अमिमनयि की िारा 34 केतहत कायकिवाही अमिकार क्षेत्र के साथ कानूनी कायकिवाही होनी चारहए। पिाणपत्र दारा अपील को सवीकार करते हुए, नयायालय ने- अमदमनिाकिररत रकया : 1922 के अमिमनयि की िारा 34 के तहत कायकिवाही कीतथयातिक बवचारािीनता न रक उनकी व हैिता, 1961 के अमिमनयि की िारा 297 (2)(डी) ( ) iiके पयोजनक्तियों के मलए सािमगी ह है। [238 डी-ई] ततकाल िािले िं (ए) मनबवकिवाद रूप से, 1922 के अमिमनयि की िारा 34 (1) के तहत एक लाख रुपये (खजसके बारे िें कहा जाता था रक वह मनिाकिरण से बच गयाथा) के संबंि िें कायकिवाही 1 अप हैल, 1962 को लंबबत थी और इसमलए, 1961 केअमिमनयि की िारा 148 के तहत नोरटस अक्षि होगा, और [239 सी-डी] (बी) आयकर अमिकारी दारा िारा 34 के तहत कायकिवाही की शुरुआत कोअमिकार क्षेत्र के बाहर नहीं िाना जा सकता ह है और इसमलए ग हैर-कानूनी िाना जासकता ह है। आयकर अमिकारी दारा 22 रदसंबर, 1965 को रदए गए पुनिूकिलयांकन आदेशसे सपष्ट रूप से पता चलता ह है रक उनहक्तियोंने िारा 34(1)(बी) के तहत (संपबपत्ति आय के संबंि िें) कायकिवाही शुरू की थी, यानी सहायक अपीलीय आयु्यक्ति के आदेश से उनके दाराएकत्र की गई जानकारी के पररणािसवरूप, न रक िारा 34 (1) (ए) के तहत। [239एि-एच] एस.बी ज हैन बनाि िहेंद, 83 आई.टी.आर. 104 (एससी) और गुजर िल िोदी बनाि आयकर आयु्यक्ति, 84 आई.टी.आर. 261; लागू रकया। मसबवल अपीलीय क्षेत्रामिकार: मसबवल अपील संख्या 2015/1972 इलाहाबाद उचच नयायालय दारा मसबवल बवबवि ररट यामचका संख्या 4632/70िें पाररत मनणकिय और आदेश रदनांक 18-1-1971 से उतपनन। एस. टी. देसाई, बी. आर. अमगवाल और पी. सी. गोखले, अपीलाथ्थी की ओर से। वी. एस. देसाई, सुशी ए. सुदामशनी, जे. राििूमतकि और मिस आर. व हैगई, पतयथ्थीकी ओर से। नयायालय का मनणकिय इनके दारा रदया गया- तुलजापुरकर, नयायामिपमत. पिाण पत्र दारा इस अपील िें उठाया गया िुद्दा मनिाकिररती के पक्ष िें इसनयायालय के दो ि हैसलक्तियों िें शामिल पतीत होता ह है और इसमलए हि एक संखक्षप्त मनणकियदारा अपील का मनसतारण करने का पसताव करते हे हैं। अपीलकताकि, एक ििकि, अपने शीतागार िें बिकि के मनिाकिण और आलू के संरक्षण Case: ICE & GENERAL MILLS versus INCOME TAX OFFICER, CENTRAL CIRCLE II, MEERUT [[1980] 2 S.C.R. 236] (1980) 1980_2_236_240 നിരാകരണപത്രം (Disclaimer) പ്രാദേശികഭാഷയില്‍ വിവര്‍ത്തനം ചെയ്ത വിധിന്യായം നിര്‍മ്മിത ബുദധാധിഷ്ഠിത വിവര്‍ത്തനഉപകരണത്തിന്റെ സഹായത്തത്തോടെ കേരള ഹൈക്കോടതിയിലെ ഐ.റ്റി. ഡയറക്ടറേറസാധൂകരിച്ചിട്ടുള്ളതാണ്. എന്നിരുന്നാലും, ഇതിന്റെ ഉളളടക്കത്തില്‍ആശയപരമായയോസാംഗത്യപരമായയോ വ്യാകരണപരമായയോ ആഖ്യാനപരമായയോ തെറ്റുകള്‍ കടന്നു കൂടാന്‍സാധ്യതയുളളതാണ്. ഈ തര്‍ജ്ജമ കേവലം വ്യവഹാരകക്ഷികളുടെയും പപൊതുജനങ്ങളുടെയുംപപൊതുവായ അറിവിലേകക ഉപയയോഗപ്പെടുത്തുവാന്‍ വേണ്ടി മാത്രം ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ളതുമാണ്‌. ഔദ്യ്യോഗികവുംപ്രായയോഗികവുമായ എല്ലാ ആവശ്യങ്ങള്‍ക്കും വിധി നിര്‍വഹണ നടപ്പാക്കലുകള്‍ക്കും പ്രസ്വിധിന്യായത്തിന്റെ ഇംഗ്ലീഷ് പതിപപ ആധികാരികവും അന്തിമവും ആയിരിക്കും. 1980_2_236_240 ഐസ് & ജനറൽ മിൽസ് v. ഇൻകം ടാക ഓഫീസർ, സെൻട്രൽ സർക്കിൾ II, മീററ നവംബർ 20, 1979 [ജസിസ് വി. ഡി. റ്റുൽസാപർക്കറം ജസിസ് ഇ. എസ്. വെങടരാമയം] പോയ (escapedincome)--നികുതിനിർണ്ണയത്തിലുൾപ്പെടാതെ പവരുമാനം ഒരുനികുതിനിർണ്ണയത്തിലുൾപ്പെടാതെ പപോയ വരുമാനത്തെ സംബന്ധിചച 1922 ലെ ആക്ടിന്റെ വകുപപ 34(1)പ്രകാരമുള്ള നടപടികൾ ആരംഭിച്ചിരിക്ുയും, 1962 ഏപ്രിൽ 1 ന്, അതായത് 1961 ലെ ആകപ്രാബല്യത്തിൽവന്ന ദിവസം, അവ നിലവിലിരിക്ുയുമാണെങ്കിൽ അതേ വരുമാനത്തെ സംബന്ധിച1961 ലെ വകുപപ 147 പ്രകാരം നികുതിനിർണയം പുനരാരംഭിക്കുന്നത് അനുവദനീയമല്ല.-- 1961 ലെ ആദായനികുതി നിയമത്തിന്റെ (Income Tax Act) വകുപപ പ്രതിപാദിക്കുന്നത് 297(2)(d)(ii) 1922 ലെ ആക്ടിന്റെ വകുപ34(1)ന്റെ കീഴിൽ വസ്ുാപരമായി നിലവിലിരിക്കുന്ന നടപടിയെപ്പറ്റിയാണ്. ഐസ് നിർമ്മാണവും ഉരുളക്കിഴങ്ങുകൾ ശീതീകരണ സംഭരണിയിൽ സൂക്ഷിക്കുന്നതും വ്യാപാരമായിനടത്തുന്ന ഒരു സ്ഥാപനമാണ് അപ്പീൽവാദിയായ നികുതിദായകൻ. 1961 ജൂലൈ 5 ലെ ഒരുനികുതിനിർണ്ണയ ഉത്തരവിലൂടെ 1961-62 നികുതിനിർണ്ണയ വർഷത്തേക്കുള്ള അതിന്റെ ആദായനികുതിമമൊത്തം വരുമാനമായ 53,548/- രൂപയിൽ കണക്കാക്കി. ആദായനികുതി ഓഫീസർ 1961 ഡിസംബർ21 ന് 1922 ലെ ആക്ടിന്റെ വകുപപ 34(1) പ്രകാരം ആരംഭിച്ച നടപടികൾ വഴി, നികുതിദായകൻബിനാമികളിലൂടെ നടത്തിയ ഉരുളക്കിഴങ്ങിന്റെ ഇടപാടുകളിലൂടെ ഒരു ലക്ഷം രൂപയുടെ വരുമാനവും ചിലസ്വത്തുവരുമാനവും നികുതിദായകന്റെ നികുതിനിർണ്ണയത്തിൽ ഉൾപ്പെടാതെ പപോയെന്നുകണ്ടെത്തുകയും, അതിനാൽ അദ്ദേഹം തന്റെ 1965 ഡിസംബർ 22 ലെ ഉത്തരവ് വഴി അവകളെനികുതിയിലേകക കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്തു. പുനർനികുതിനിർണയം ആരംഭിച്ചത് ന്യായമല്ലെന്നതിന്റെഅടിസ്ഥാനത്തിൽ ആദായനികുതി ഓഫീസറുടെ പ്രസ്ു ഉത്തരവിനെ 1967 മെയ് 10 ന് അപ്പീൽ വഴിഅസാധുവാക്കി. വകുപപ (ഡിപ്പാർടടമെനറ) തുടർനടപടികൾ സ്വീകരിക്കാത്ിനാൽ ഈ ഉത്തരവ്അന്തിമമായി. ആദായനികുതി കമ്മീഷണറുടെ അനുമതി വാങ്ങിയതിന് ശേഷം, 1967 ജൂലൈ 14 ന്ആദായനികുതി ഓഫീസർ 1961 ലെ ആദായ നികുതി നിയമത്തിലെ വകുപപ 148 പ്രകാരം അതേനികുതിനിർണ്ണയവർഷത്തെ സംബന്ധിചച ഒരു നനോട്ടീസ് നൽകി. മേപ്പടി നനോട്ടീസിന് തദനുസാരമായുംആയതിനെ എതിർത്തുകൊണ്ടും 1967 ആഗസത 14 ന് അപ്പീൽ വാദി കണക്ുൾ ഫയൽ ചെയ്തു. 1980_2_236_240 ഏതെങ്കിലും നികുതിനിർണ്ണയത്തിലുൾപ്പെടാതെ പപോയ വരുമാനത്തെപ്പറ്റി 1922 ലെ ആക്ടിന്റെ വകുപ ആക34(1) പ്രകാരം നടപടികൾ ആരംഭിക്ുയും 1961 ലെട പ്രാബല്യത്തിൽ വന്ന തീയതിയായ 1962ഏപ്രിൽ 1 ന് ആയത് നിലവിലിരിക്ുയുമാണെങ്കിൽ 1961 ലെ ആക്ടിന്റെ വകുപപ 297(2) (d) (ii)അനുസരിചച ആയതിന്റെ വകുപപ 147 പ്രകാരം അതേ വരുമാനത്തെപ്പറ്റി പുനർനികുതിനിർണ്ണയനടപടികളളൊന്നും നടത്താൻ കഴിയില്ലെന്ന കാരണവും മറ്റു കാരണങ്ങളും അടിസ്ഥാനമാക്കിക്കൊണഅപ്പീൽവാദി അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതിയിൽ ഒരു റിടട ഹർജി ഫയൽ ചെയത പ്രസ്ു നനോട്ടീസിനെചോദ്യം ചെയ്തു. വകുപപ 297(2) (d) (ii) ബാധകമാകണമെങ്കിൽ, 1922 ലെ നിയമത്തിലെ വകുപപ 34പ്രകാരമുള്ള നടപടികൾ നിയമപരവും അധികാരപരിധിക്കുള്ളിലുള്ളതും ആയിരിക്കണം എന്ന കാരണംകണ്ടുകൊണട ഹൈക്കോടതി ഈ വാദം നിരസിച്ചു. സർട്ടിഫിക്കററ മുഖേനയുള്ള അപ്പീൽ അനുവദിച്ചുകൊണട കോടതിവിധിച്ചു: 1961 ലെ ആക്ടിന്റെ വകുപപ 297(2) (d) (ii)യെ സംബന്ധിചച പ്രസക്തിയുള്ളത് 1922 ലെ ആക്ടിന്റെവകുപപ 34 ന് കീഴിലുള്ള നടപടികൾ വസ്ുാപരമായി നിലവിലുണ്ടെന്ന കാര്യമാണ്, മറിചച ആയതിന്റെനിയമസാധുതയല്ല. [238 ഡി-ഇ] നിലവിലെ സാഹചര്യത്തിൽ: (a) ഒരു ലക്ഷം രൂപയെ (നികുതിനിർണ്ണയത്തിൽ നിനന രക്ഷപ്പെട്ടുവെനപറയപ്പെടുന്നത്) സംബന്ധിചച 1922 ലെ ആക്ടിന്റെ വകുപപ 34(1)നു കീഴിലുള്ള നടപടികൾ നിസ്സംശയംവസ്ുാപരമായി 1962 ഏപ്രിൽ 1 ന് നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു എന്നതിനാൽ 1961 ലെ വകുപപ 148 ന് കീഴിലുള്ളനനോട്ടീസ് അയയോഗ്യമാണ്, മാത്രമല്ല [239 സി-ഡി] Case: ICE & GENERAL MILLS versus INCOME TAX OFFICER, CENTRAL CIRCLE II, MEERUT [[1980] 2 S.C.R. 236] (1980) ICE & GENERAL MI.LLs A v. !"<COME TAX OFFICER, CENTRAL CIRCLE II, MEERUT ·November 20, 1979 B [V. D. '{'uLZAPURKAR AND E. S. VENKATARAMIAII, JJ.] Escaped income-Reopening of Gssessment under section 147 of lite 1961 A.ct not permissible when in respect of the self-same escaped income, proceti-il:;I under section 34tl) of the 1922 Act had been .u'ndertak~n o.nd were pend-ing 011 April 1, 1962 i.e. the date of coming into force of the 1961 A.ct- / lncon1e Tux Act, 1961, Section 297(2) (d) (ii) refers to factual per.ding of a proceeding u11dcr section 34(1) of 1922 Act . ---' ,. . The appclloot·assessee is a firm carrying on business of manufacturing ico and preservation of potatoes in its cold storage. By an assessment order dated July 5, 1961 it was assessed to income tax for the .assessment year 1961-62 oo a total income of Rs. 53,548/-. The Income Tax Officer, in his proceedin~ D started on Dcceraber 21, 1961 under section 34(1) of the 1922 Act, found certain property income and income to the -extent of one la·kh from potato tramaction put through in the name of benami persons by the assesseo bad escaped assessment and therefore, by his order dated December 22, 1965 be brought them to tax:. The said order of the Income Tax Officer was annulled in arp¢al, on May 10, 1967 on the ground that the initiation of reassessment wa_, not justified. This order became final as the department did not take furt.h.:r E steps. On July 14, 1967 the Income Tax Officer issued a notice under sectio11. 148 of the IncoI;ne Tax Act, 1961 in respect of the self same assessment year after obtaining the sanction of the Com.missioner of Income Tax.. Pursuant to the notice the appellant filed a return under protest on August 14, 1967. The appellant challenged the said notice by filing a writ petition in the Allahabad High Court, inter alia on the ground that under section 297(2)(d)(ii) of tho ~~ F 1961 Act no reassessment pr.oceedings could be undertaken under section 147 of. the 1961 Act inasmuch as in respect of the self-same escaped income, proceed-ings under s. 34{ 1) of the 1922 Act had been undertaken and were Pending on April 1; 1962 when the 1961 Act came into force. The High Court rejected the contention oii the ground that in order that S. 297(2)(d)(ii) should apply, proceedings under section 34 of the 1922 Act must be legal proceedings with jurisdiction. G . Allowing the appeal by certificate, the Court HELD : The factual pendency of the proceedings under Section 34 of the 1922 Act on the relevant date, and not their legality is material for purposes of __.._.... _ S. 297(2)(d)(ii) of the 1961 Act. [238 D-E] · In the instant case: (ai) admittedly proceedings under s. 34(1) of the 1922 Act ·in respect of the item of Rupees one lakh (which was said to have escaped .. assessment) v:ere factually pending on April 1, 1962-and therefore, the notice under s. 148 of the 1961 Act would be incompete1't, and [239 C-DJ II • ' A (b) The initiation of the proceedings under section 34 by the Income Tax; Officer cannot be regarded as being without jurisdiction and hence non est. Tho reassessment order rllade by the Income Tax Officer on December 22, 1965 clearly shows that he had initiated the proceedings (in respect of property income) under section· 34(1) (b) i.e., in consequence of information gathered by him from Assistant Appellate Commissioner's order for earlier year and not undet" •ection ~4(1)(a). [239 F-HJ B S. B. Jain v. Mahcm/ra, 83 I.T.R. 104 (SC) and Gujar Mal Modi v. Commis-si•1'er of Income Tax, 84 I.T.R. 261; applied~ CIVIL APPELLATE JURISDICTION: Civil Appeal No. 2015 of 1972. From the Judgment and Order dated 18-1-1971 of the Allahabul High Court in Civil Misc. Writ Petition No. 4632/70. c S. T. Desai, B. R. Agrawala and P. C. Gokhale for the Appellant. and Miss R. V. S. Desai, Miss. A. Subhashini, J. Ramamurthy Vaigai for the Respondent. D The Judgment of the Court was delivered by Case: ICE & GENERAL MILLS versus INCOME TAX OFFICER, CENTRAL CIRCLE II, MEERUT [[1980] 2 S.C.R. 236] (1980) আ 1972 স 2015 আ । ই 18-1-1971 খ আ , 4632/70 খ । আ স. . ই, . আ . আ . স. খ । . স. ই, স। . স , . স আ . ই ই। আ , । স ই আ ই আ স আ ই আ স আ । আ , স , আ স স । আ আ স 5ই ই, 1961- আ 53,548 । 1961 স 21 স 34 ( 1 )- । আ আই , 1922- , আ আ স আ খ আ আ ই ই 1965 স 22 স আ স আ । আ আ আ 1967 স 10ই আ স ই স । সখ খ স আ আ । 1967 স 14ই ই আ আ স- । 148 আ - ই আ আই , 1961। , 147- খ ই ।, আ আ 238 স [ 1980 ] 2 স. স. আ আ 1,00,000 । আ স স আ স স । স আ 1967 স 14ই আ খ । আ ই - ই , ই 147- । 1961 স আই 34 ( 1 )- - ই আ । 1922 স আই 1962 স 1 , খ 1961 স আই ই । ই আ স ই ই স খ , স. . (') স.আই. .(2) 297 (2) (d) (ii) 1922 আই 34 স স , স । স ই খ স খ 297 (2) (d) (ii) স ই স ই ই আ । স. . ই আ স । (') স. আই. . (2) খ । 297 ( 2 ) ( ঘ) (ii) 34- স স । 1922 স আই স । ই স 297 ( 2 ) ( ঘ) (ii)- ই স ই । ই খ খ ই আ স । স. . ( ) আ আ 1962 স 5ই স- - । 34 ( 1 ) ( ) 1922 স আই । ই 1963 স 6ই আ , ই স । ই 1961 স আই 1962 স 1 , আ আ 1963 স 26 148- আ । 1961 স আই । ই আ 297 ( 2 ) ( ঘ) 1961 স আই (1) । 34 1962 স 1 আই । সই স , ই স । ই , স ই , স ই। 34 1922 স আই সই স আই । 1961 স আই খ ( 1 ) 83 আই. . আ 104। ( 2 ) 84 আই. . আ . 251 আইস স আই । ( , ) 239 Case: ICE & GENERAL MILLS versus INCOME TAX OFFICER, CENTRAL CIRCLE II, MEERUT [[1980] 2 S.C.R. 236] (1980) ਧਸਵਲ ਧਮਸਕ ਅਰਜ਼ੀ ਨੂੰ. 4632/70 ਧਵੁੱਚ ਅਲਾਿਾਬਾਦ ਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਧਮਤੀ 18-1-1971 ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਅਤੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੋਂ। ਅਪ੍ੀਲਕਰਤਾ ਵੁੱਲੋਂ ਐਸ. ਟੀ. ਦੇਸਾਈ, ਬੀ. ਆਰ. ਅਗਰਵਾਲ ਅਤੇ ਪ੍ੀ. ਸੀ. ਗੋਖਲੇ। ਜਵਾਬਦੇਿ ਲਈ ਵੀ. ਐੱਸ. ਦੇਸਾਈ, ਧਮਸ ਏ. ਸ ਭਾਧਸ਼ਨੀ, ਜੇ. ਰਾਮਮ ਰਤੀ ਅਤੇ ਧਮਸ ਆਰ. ਵੈਗਈ। ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਇਸ ਦ ਆਰਾ ਧਦੁੱਤਾ ਧਗਆ ਸੀ ਤ ਲਜ਼ਾਪ੍ ਰਕਰ, ਜੇ. ਸਰਟੀਧਫਕੇਟ ਦ ਆਰਾ ਇਸ ਅਪ੍ੀਲ ਧਵੁੱਚ ਉਠਾਏ ਗਏ ਨ ਕਤੇ ਨ ੂੰ ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਦੋ ਫੈਸਧਲਆਂ ਦ ਆਰਾ ਮ ਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਦੇ ਿੁੱਕ ਧਵੁੱਚ ਕਵਰ ਕੀਤਾ ਧਗਆ ਜਾਪ੍ਦਾ ਿੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਇੁੱਕ ਛੋਟੇ ਫੈਸਲੇ ਦ ਆਰਾ ਅਪ੍ੀਲ ਦਾ ਧਨਪ੍ਟਾਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੁੱਖਦੇ ਿਾਂ। ਅਪ੍ੀਲਕਰਤਾ, ਇੁੱਕ ਫਰਮ, ਆਪ੍ਣੇ ਕੋਲਡ ਸਟੋਰੇਜ ਧਵੁੱਚ ਬਰਫ਼ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਆਲ ਆਂ ਦੀ ਸੂੰਭਾਲ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਦੀ ਿੈ। 53, 548 ਕਰੋੜ ਰ ਪ੍ਏ ਦੀ ਕ ੁੱਲ ਆਮਦਨ ਉੱਤੇ 5 ਜ ਲਾਈ, 1961 ਦੇ ਇੁੱਕ ਮ ੁੱਲਾਂਕਣ ਆਦੇਸ਼ ਦ ਆਰਾ ਮ ੁੱਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1961-62 ਲਈ ਆਮਦਨ-ਕਰ ਦਾ ਮ ਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਧਗਆ ਸੀ। 21 ਦਸੂੰਬਰ ਨ ੂੰ ਸ਼ ਰ ਿੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਧਵੁੱਚ, ਭਾਰਤੀ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਧਿਧਨਯਮ, 1922 ਦੀ ਿਾਰਾ 34 (1) ਦੇ ਤਧਿਤ, ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਪ੍ਾਇਆ ਧਕ ਕਰਦਾਧਤਆਂ ਦ ਆਰਾ ਬੇਨਾਮੀ ਧਵਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਆਲ ਦੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਨਾਲ ਕ ੁੱਝ ਜਾਇਦਾਦ ਆਮਦਨ ਅਤੇ ਇੁੱਕ ਲੁੱਖ ਤੁੱਕ ਦੀ ਆਮਦਨ ਮ ੁੱਲਾਂਕਣ ਤੋਂ ਬਚ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ, 22 ਦਸੂੰਬਰ ਦੇ ਆਪ੍ਣੇ ਆਦੇਸ਼ ਦ ਆਰਾ, 1965 ਧਵੁੱਚ ਉਿਨਾਂ ਨੇ ਉਿਨਾਂ ਨ ੂੰ ਕਰ ਧਵੁੱਚ ਧਲਆ ਧਦੁੱਤਾ। ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਇਸ ਆਦੇਸ਼ ਨ ੂੰ ਅਪ੍ੀਲ ਸਿਾਇਕ ਕਧਮਸ਼ਨਰ ਨੇ 10 ਮਈ, 1967 ਨ ੂੰ ਇਸ ਆਿਾਰ ਉੱਤੇ ਰੁੱਦ ਕਰ ਧਦੁੱਤਾ ਸੀ ਧਕ ਮ ੜ ਮ ੁੱਲਾਂਕਣ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਸ਼ ਰ ਕਰਨਾ ਜਾਇਜ਼ ਨਿੀਂ ਸੀ। ਧਵਭਾਗ ਨੇ ਮਾਮਲੇ ਨ ੂੰ ਉੱਥੇ ਿੀ ਰੁੱਖਣ ਦੀ ਆਧਗਆ ਦੇ ਧਦੁੱਤੀ ਅਤੇ ਸਿਾਇਕ ਅਪ੍ੀਲ ਕਧਮਸ਼ਨਰ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਅੂੰਧਤਮ ਿੋ ਧਗਆ। 14 ਜ ਲਾਈ, 1967 ਨ ੂੰ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਐਸ ਦੇ ਤਧਿਤ ਇੁੱਕ ਨੋਧਟਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ। ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਧਮਸ਼ਨਰ ਤੋਂ ਮਨਜ਼ ਰੀ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਵੈ-ਮ ਲਾਂਕਣ ਸਾਲ ਦੇ ਸਬੂੰਿ ਧਵੁੱਚ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਧਿਧਨਯਮ, 1961 ਦੀ ਿਾਰਾ 148। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਿੀ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਿਾਰਾ 147 ਤਧਿਤ ਮ ੁੱਲਾਂਕਣ ਨ ੂੰ ਮ ੜ ਖੋਲਹਣ ਦੀ ਮਨਜ਼ ਰੀ ਮੂੰਗਦੇ ਿੋਏ ਆਪ੍ਣੀ ਧਰਪ੍ੋਰਟ ਧਵੁੱਚ ਸਪ੍ੁੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਧਕਿਾ ਧਕ ਸਰਵਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਦੀਆਂ ਪਰ ੁਿੱਖ ਮਰਪੋਰਟਾਂ ਉਸ ਨੇ 1,00 ,000ਰ ਪ੍ਏ ਦੀ ਆਮਦਨ ਇਕੁੱਠੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਵੁੱਖ-ਵੁੱਖ ਨਾਵਾਂ ਧਵੁੱਚ ਆਲ ਆਂ ਦੇ ਬੇਨਾਮੀ ਭੂੰਡਾਰਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬੂੰਦ ਸਰੋਤ ਤੋਂ ਉਿ ਆਪ੍ਣੀ ਆਮਦਨ ਦਾ ਪ੍ ਰੀ ਤਰਹਾਂ ਅਤੇ ਸਿੀ ਢੂੰਗ ਨਾਲ ਖ ਲਾਸਾ ਕਰਨ ਧਵੁੱਚ ਅਸਫ਼ਲਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮ ਲਾਂਕਣ ਤੋਂ ਬਚ ਗਏ ਸਨ। ਨੋਧਟਸ ਦੇ ਅਨ ਸਾਰ ਅਪ੍ੀਲਕਰਤਾ ਨੇ 14 ਅਗਸਤ, 1967 ਨ ੂੰ ਧਵਰੋਿ ਵਜੋਂ ਧਰਟਰਨ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ। ਅਪ੍ੀਲਕਰਤਾ ਨੇ ਅਲਾਿਾਬਾਦ ਉੱਚਅਦਾਲਤ ਧਵੁੱਚ ਇੁੱਕ ਜਾਧਚਕਾ ਅਰਜ਼ੀਦਾਇਰ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੋਧਟਸ ਨ ੂੰ ਇਸ ਆਿਾਰ ਉੱਤੇ ਚ ਣੌਤੀ ਧਦੁੱਤੀ ਧਕ ਇਸ ਦੇ ਤਧਿਤ ਕੋਈ ਮ ੜਮ ੁੱਲਾਂਕਣ ਕਾਰਵਾਈ ਨਿੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। 1961 ਦੇ ਅਧਿਧਨਯਮਦੀ ਿਾਰਾ 147 ਦੇ ਤਧਿਤ ਸਵੈ-ਬਚ ਗਈ ਆਮਦਨ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੇ ਸੂੰਬੂੰਿ ਧਵੁੱਚ। 1922 ਦੇ ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 34 (1) 1 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1962 ਨ ੂੰ ਲਾਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਲੂੰਧਬਤ ਸੀ, ਜਦੋਂ 1961 ਦਾ ਅਧਿਧਨਯਮ ਲਾਗ ਿੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਸਬੂੰਿ ਧਵੁੱਚ ਿਾਰਾਉੱਤੇ ਧਨਰਭਰਤਾ ਰੁੱਖੀ ਗਈ ਸੀ। ਉੱਚਅਦਾਲਤ ਨੇ 1961 ਦੇ ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 297 (2) (ਡੀ) (ਆਈ) ਨ ੂੰ ਇਸ ਆਿਾਰ ਉੱਤੇ ਖਾਰਜ ਕਰ ਧਦੁੱਤਾ ਧਕ 297 (2) (ਡੀ) (ii) ਲਾਗ ਿੋਣਾ ਚਾਿੀਦਾ ਿੈ, 1922 ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 34 ਦੇ ਤਧਿਤ ਕਾਰਵਾਈ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਕਾਨ ੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਿੋਣੀ ਚਾਿੀਦੀ ਿੈ ਜੋ ਧਕ ਇੁੱਥੇ ਮਾਮਲਾ ਨਿੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਦੋ ਫੈਸਧਲਆਂ ਐੱਸ. ਬੀ. ਜੈਨ ਬਨਾਮ ਮਧਿੂੰਦਰ [(1)] ਅਤੇ ਗ ਜਰ ਮਲ ਮੋਦੀ ਬਨਾਮ ਸੀ. ਟੀ. [(2)] ਦੇ ਮੁੱਦੇਨਜ਼ਰ ਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨ ੂੰ ਕਾਇਮ ਰੁੱਖਣਾ ਮ ਸ਼ਧਕਲ ਿੈ। ਧਜੁੱਥੇ ਇਿ ਮੂੰਧਨਆ ਧਗਆ ਿੈ ਧਕ ਿਾਰਾ 297 (2) (ਡੀ) (31) 1922 ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 34 ਅਿੀਨ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੇ ਤੁੱਥਾਂ ਨਾਲ ਸਬੂੰਿਤ ਿੈ ਨਾ ਧਕ ਉਨਹਾਂ ਦੀ ਕਾਨ ੂੰਨੀਤਾ ਨਾਲ। ਧਨਰਪ੍ੁੱਖਤਾ ਨਾਲ ਇਿ ਧਕਿਾ ਜਾਣਾ ਚਾਿੀਦਾ ਿੈ ਧਕ ਿਾਰਾ 297 (2) (ਡੀ) (ii)ਦੇ ਸਿੀ ਧਨਰਮਾਣ ਬਾਰੇ ਇਨਹਾਂ ਧਵੁੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਫੈਸਲਾ ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਦ ਆਰਾ ਨਿੀਂ ਧਦੁੱਤਾ ਧਗਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਅਲਾਿਾਬਾਦ ਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਧਲਆ ਸੀ। Case: ICE & GENERAL MILLS versus INCOME TAX OFFICER, CENTRAL CIRCLE II, MEERUT [[1980] 2 S.C.R. 236] (1980) एस. टी. देसाई, बी. आर. अमगवाल और पी. सी. गोखले, अपीलाथ्थी की ओर से। वी. एस. देसाई, सुशी ए. सुदामशनी, जे. राििूमतकि और मिस आर. व हैगई, पतयथ्थीकी ओर से। नयायालय का मनणकिय इनके दारा रदया गया- तुलजापुरकर, नयायामिपमत. पिाण पत्र दारा इस अपील िें उठाया गया िुद्दा मनिाकिररती के पक्ष िें इसनयायालय के दो ि हैसलक्तियों िें शामिल पतीत होता ह है और इसमलए हि एक संखक्षप्त मनणकियदारा अपील का मनसतारण करने का पसताव करते हे हैं। अपीलकताकि, एक ििकि, अपने शीतागार िें बिकि के मनिाकिण और आलू के संरक्षण का वयवसाय करती ह है। 5 जुलाई, 1961 के एक मनिाकिरण आदेश दारा 53,548 रुपये कीकुल आय पर मनिाकिरण वरकि के मलए आय-कर के रूप िें इसका आकलन रकया गया था।दारतीय आयकर अमिमनयि, 1922 की िारा 34 (1) के तहत 21 रदसंबर, 1961 कोशुरू की गई कायकिवाही िें, आयकर अमिकारी ने पाया रक मनिाकिररती दारा बेनािी वयब्क्तिक्तियों के नाि पर रकए गए आलू के लेनदेन दारा कुछ संपबपत्ति आय और एक लाख तक की आय मनिाकिरण दारा बच गई थी और इसमलए, 22 रदसंबर, 1965 के अपनेआदेश दारा उनहक्तियोंने उनहें कर के दायरे िें लाया। आयकर अमिकारी के उ्यक्ति आदेश कोअपीलीय सहायक आयु्यक्ति दारा 10 िई, 1967 को अपील िें इस आिार पर रद्द कररदया गया था रक पुनिूकिलयांकन कायकिवाही शुरू करना उमचत नहीं था। बवदाग ने िािलेको वहीं रुकने रदया और सहायक अपीलीय आयु्यक्ति का आदेश अंमति हो गया। 14जुलाई, 1967 को आयकर अमिकारी ने आयकर आयु्यक्ति दारा िंजूरी पाप्त करने के बादसव-मनिाकिरण वरकि के संबंि िें आयकर अमिमनयि, 1961 की िारा 148 के तहत एकनोरटस जारी रकया। िान लीखजए, िारा 147 के तहत िूलयांकन को रिर दारा खोलनेके मलए िंजूरी की िांग करते हुए, आयकर अमिकारी ने अपनी ररपोटकि िें सपष्ट रूप दाराकहा रक मनिाकिररती ने बवमदनन नािक्तियों पर आलू के बेनािी दंडारण के कारण अजात ्ञात सोतदारा रुपये की आय को छुपाया था और मनिाकिररती की ओर दारा अपनी आय का पूरीतरह और सही ढंग दारा खुलासा करने िें बविलता के कारण यह आकलन दारा बचगई थी। नोरटस के अनुसार अपीलकताकि ने 14 अगसत, 1967 को बवरोि िें ररटनकिदाखखल रकया। अपीलकताकि ने अनय बातक्तियों के साथ साथ साथ-साथ इलाहाबाद उचचनयायालय िें एक ररट यामचका दायर करके नोरटस को इस आिार पर चुनौती दी रक1961 के अमिमनयि की िारा 147 के तहत कोई पुनिूकिलयांकन कायकिवाही नहीं की जासकती कयक्तियोंरक 1922 के अमिमनयि की िारा 34 (1) के तहत उसी तरह की आय दाराबचने की कायकिवाही शुरू की गई थी और 1 अप हैल, 1962 को लंबबत थी, जब 1961 काअमिमनयि लागू हुआ था और इस मलए 1961 के अमिमनयि की िारा 297(2)(डी)(ii)पर मनदकिरता रखी गई थी। उचच नयायालय ने इस तकि को इस आिार पर खाररज कररदया रक िारा 297(2)(डी)( ) iiको लागू करने के मलए, 1922 अमिमनयि की िारा 34के तहत कायकिवाही अमिकार क्षेत्र के साथ कानूनी कायकिवाही होनी चारहए जो यहां िािलानहीं था। एस.बी. ज हैन बनाि िहेंद (1) और गुजर िल िोदी बनाि सी.आई.टी. (2) िें इसनयायालय के दो मनणकियक्तियों को देखते हुए उचच नयायालय के इस मनणकिय को बनाए रखनाii), 1922 केिुखककल ह है, जहां यह अमदमनिाकिररत रकया गया ह है रक िारा 297(2)(डी)(अमिमनयि की िारा 34 के तहत कायकिवाही की तथयातिक बवचारािीनताता से संबंमितह है, न रक उनकी व हैिता से। मनषपक्षता से यह कहा जाना चारहए रक िारा 297(2)(डी)(ii) के उमचत मनिाकिण पर इनिें से कोई दी मनणकिय इस नयायालय दारा तब नहीं रदयागया था जब इलाहाबाद उचच नयायालय ने िािले का ि हैसला रकया था। Case: ICE & GENERAL MILLS versus INCOME TAX OFFICER, CENTRAL CIRCLE II, MEERUT [[1980] 2 S.C.R. 236] (1980) നിലവിലെ സാഹചര്യത്തിൽ: (a) ഒരു ലക്ഷം രൂപയെ (നികുതിനിർണ്ണയത്തിൽ നിനന രക്ഷപ്പെട്ടുവെനപറയപ്പെടുന്നത്) സംബന്ധിചച 1922 ലെ ആക്ടിന്റെ വകുപപ 34(1)നു കീഴിലുള്ള നടപടികൾ നിസ്സംശയംവസ്ുാപരമായി 1962 ഏപ്രിൽ 1 ന് നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു എന്നതിനാൽ 1961 ലെ വകുപപ 148 ന് കീഴിലുള്ളനനോട്ടീസ് അയയോഗ്യമാണ്, മാത്രമല്ല [239 സി-ഡി] (b) ആദായനികുതി ഓഫീസർ ആദായ നികുതി ആക്ടിന്റെ വകുപപ 34 പ്രകാരം നടപടികൾആരംഭിക്കുന്നത് അധികാരപരിധിയില്ലാത്ായി കണക്കാക്കാൻ കഴിയില്ല എന്നതിനാൽസാധുതയില്ലാത്ായും (non est) കാണാൻ കഴിയില്ല. 1965 ഡിസംബർ 22 ന് ആദായനികുതിഓഫീസർ നടത്തിയ പുനർനികുതിനിർണ്ണയ ഉത്തരവിൽ അദ്ദേഹം വകുപപ 34(1) (b) പ്രകാരമാണ്നടപടികൾ (സ്വതത വരുമാനവുമായി ബന്ധപ്പെടട) ആരംഭിച്ചത്, അതായത് അസിസ്റ്റനറ അപ്പെല്ലേറകമ്മീഷണറിൽ നിന്നും ലഭിച്ച മുൻവർഷത്തെ ഉത്തരവിൽ നിന്നുമാണ്, അല്ലാതെ വകുപപ 34(1) (a)പ്രകാരമല്ല, എനന വ്യക്തമായി കാണിക്കുന്നു. [239 എഫ്-എചച] എസ്.ബി. ജെയിൻ v. മഹേന്ദ്ര, 83 L.T.R. 104 (SC), ഗുജാർ മാൽ മമോദി v. ഇൻകം ടാക്‌സ് കമ്മീഷണർ, 84I.T.R. 261; എന്നിവ പ്രസക്തമാണ്. 1980_2_236_240 സിവിൽ അപ്പീൽ അധികാരപരിധി: 1972 ലെ സിവിൽ അപ്പീൽ നമ്പർ 2015. അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതിയുടെ 18-01-1971 ലെ സിവിൽ പലവക റിടട ഹർജി നമ്പർ 4632/70 ന്റെവിധിന്യായത്തിൽ നിന്നും ഉത്തരവിൽ നിന്നും. അപ്പീൽവാദികക വേണ്ടി എസ്.ടി. ദേശായി, ബി.ആർ. അഗർവാല, പി.സി.ഗഗോഖലെ എന്നിവർ. എതിർകക്ഷികക വേണ്ടി വി.എസ്. ദേശായി, കുമാരി. എ. സുഭാഷിണി, ജെ. രാമമൂർത്തി, കുമാരി. ആർ.വൈഗൈ എന്നിവർ. കോടതിയുടെ വിധി പ്രസ്താവിച്ചത്ജസ്റ്റിസ് തുൾസാപുർക്കർ. സർട്ടിഫിക്കററ മുഖേനയുള്ള ഈ അപ്പീലിൽ ഉന്നയിക്കപ്പെട്ട കാര്യം രണനികുതിദായകന് അനുകൂലമായ ഈ കോടതിയുടെട വിധികളിൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതായികാണപ്പെടുന്നതിനാൽ അപ്പീൽ ഒരു ഹ്രസ്വ വിധിയിലൂടെ തീർപ്പാക്കാൻ ഈ കോടതി തീരുമാനിച്ചിക്കുന്നു. അപ്പീൽവാദി ഐസ് നിർമ്മാണവും ഉരുളക്കിഴങ്ങുകൾ ശീതീകരണ സംഭരണിയിൽ സൂക്ഷിക്കുന്നതുംവ്യാപാരമായി നടത്തുന്ന ഒരു സ്ഥാപനമാണ്. 1961 ജൂലൈ 5 ലെ ഒരു നികുതിനിർണ്ണയ ഉത്തരവിലൂടെ1961-62 നികുതിനിർണ്ണയ വർഷത്തേക്കുള്ള അതിന്റെ ആദായനികുതി മമൊത്തം വരുമാനമായ 53,548/-രൂപയിൽ കണക്കാക്കി. ആദായനികുതി ഓഫീസർ 1961 ഡിസംബർ 21 ന് 1922 ലെ ആക്ടിന്റെ വകുപപ 34(1)പ്രകാരം ആരംഭിച്ച നടപടികൾ വഴി, നികുതിദായകൻ ബിനാമികളിലൂടെ നടത്തിയ ഉരുളക്കിഴങ്ങിന്റെഇടപാടുകളിലൂടെ ഒരു ലക്ഷം രൂപയുടെ വരുമാനവും ചില സ്വത്തുവരുമാനവും നികുതിദായകന്റെനികുതിനിർണ്ണയത്തിൽ ഉൾപ്പെടാതെ പപോയെന്നു കണ്ടെത്തുകയും, അതിനാൽ അദ്ദേഹം തന്റെ 1965ഡിസംബർ 22 ലെ ഉത്തരവ് വഴി അവകളെ നികുതിയിലേകക കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്തു.പുനർനികുതിനിർണയം ആരംഭിച്ചത് ന്യായമല്ലെന്നതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ആദായനികുതിഓഫീസറുടെ പ്രസ്ു ഉത്തരവിനെ 1967 മെയ് 10 ന് അപ്പീൽ വഴി അപ്പെല്ലേററ അസിസ്റ്റനറ കമ്മിഷണർഅസാധുവാക്കി. വകുപപ (ഡിപ്പാർടടമെനറ) മേപ്പടി നടപടിക്രമത്തെ അവിടെത്തന്നെ നിശ്ചലമാക്കിനിർത്തുകയും അപ്പെല്ലേററ അസിസ്റ്റനറ കമ്മിഷണരുടെ ഉത്തരവ് അന്തിമമാകുകയും ചെയ്‌തു.ആദായനികുതി കമ്മീഷണറുടെ അനുമതി വാങ്ങിയതിന് ശേഷം, 1967 ജൂലൈ 14 ന് ആദായനികുതിഓഫീസർ 1961 ലെ ആദായ നികുതി നിയമത്തിലെ വകുപപ 148 പ്രകാരം അതേ നിർണ്ണയവർഷത്തെ 1980_2_236_240 സംബന്ധിചച ഒരു നനോട്ടീസ് നൽകി. പല പേരുകളിൽ ബിനാമി തരത്തിൽ ഉരുളക്കിഴങങ സംഭരണം വഴിസമ്പാദിച്ച 1,00,000/- രൂപയുടെ വരുമാനത്തെ നികുതിദായകർ മറച്ചുവച്ചുവെന്നും അങ്ങിനെനികുതിദായകൻ തന്റെ വരുമാനം ശരിയായും പൂർണ്ണമായും വെളിവാക്കാത്ിനാൽ അത്രയുംവരുമാനം നികുതിനിർണ്ണയത്തിൽ ഉൾപ്പെടാതെപപോയി എന്നുമുള്ളത് നികുതിനിർണയത്തെ വകുപപ 147പ്രകാരം പുനരാരംഭിക്കുന്നതിനുള്ള അനുമതി തേടിയ സമയം ആദായനികുതി ഉദ്യ്യോഗസ്ഥൻനിസ്സംശയമായും തന്റെ റിപ്പോർട്ടിൽ പ്രത്യകം പറഞ്ഞിരുന്നു. മേപ്പടി നനോട്ടീസിന് തദനുസാരമായുംആയതിനെ എതിർത്തുകൊണ്ടും 1967 ആഗസത 14 ന് അപ്പീൽ വാദി കണക്ുൾ ഫയൽ ചെയ്തു.ഏതെങ്കിലും നികുതിനിർണ്ണയത്തിലുൾപ്പെടാതെപപോയ വരുമാനത്തെപ്പറ്റി 1922 ലെ ആക്ടിന്റെ വകുപ ആക34(1)നടിയിൽ നടപടികൾ ആരംഭിക്ുയും 1961 ലെട പ്രാബല്യത്തിൽ വന്ന തീയതിയായ 1962ഏപ്രിൽ 1 ന് ആയത് നിലവിലിരിക്ുയുമാണെങ്കിൽ 1961 ലെ ആക്ടിന്റെ വകുപപ 297(2) (d) (ii)അനുസരിചച ആയതിന്റെ വകുപപ 147 നടിയിൽ അതേ വരുമാനത്തെപ്പറ്റി പുനർനികുതിനിർണ്ണയനടപടികളളൊന്നും നടത്താൻ കഴിയില്ലെന്ന കാരണവും മറ്റു കാരണങ്ങളും അടിസ്ഥാനമാക്കിക്കൊണഅപ്പീൽവാദി അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതിയിൽ ഒരു റിടട ഹർജി ഫയൽ ചെയത പ്രസ്ു നനോട്ടീസിനെചോദ്യം ചെയ്യുകയും അതിനായി 1961 ലെ ആക്ടിന്റെ വകുപപ 297(2) (d) (ii)യെ ആശ്രയിക്ുയും ചെയ്തു.വകുപപ 297(2) (d) (ii) ബാധകമാകണമെങ്കിൽ, 1922 ലെ നിയമത്തിലെ വകുപപ 34 പ്രകാരമുള്ള നടപടികൾനിയമപരവും അധികാരപരിധിക്കുള്ളിലുള്ളതും ആയിരിക്കണം എന്ന കാരണം കണ്ടുകൊണഹൈക്കോടതി ഈ വാദം നിരസിച്ചു. Case: ICE & GENERAL MILLS versus INCOME TAX OFFICER, CENTRAL CIRCLE II, MEERUT [[1980] 2 S.C.R. 236] (1980) B S. B. Jain v. Mahcm/ra, 83 I.T.R. 104 (SC) and Gujar Mal Modi v. Commis-si•1'er of Income Tax, 84 I.T.R. 261; applied~ CIVIL APPELLATE JURISDICTION: Civil Appeal No. 2015 of 1972. From the Judgment and Order dated 18-1-1971 of the Allahabul High Court in Civil Misc. Writ Petition No. 4632/70. c S. T. Desai, B. R. Agrawala and P. C. Gokhale for the Appellant. and Miss R. V. S. Desai, Miss. A. Subhashini, J. Ramamurthy Vaigai for the Respondent. D The Judgment of the Court was delivered by TULZAPURKAR, J. The point raised in this appeal by certificat~ seems to be covered by two decisions of this Court in favour of the assessee and hence we propose to dispose of the appeal by a short Judgment. E The appellant, a firm, carries on business of manufacturing iee an<l preservation of potatoes in its cold storage. It was assessed to income· tu for the assessment year 1961-62 by an assessment order dated July 5, 1961 on a total income of Rs. 53,548. In proceedings started on December 21, 1961 under s. 34(1) of the Indian Income Tax Act, 1922, the Income Tax Officer found certain property income and income to tlie extent of one Jakh from potato transactions put through in the name of benami persons by the assessee had escaped assessment and, therefore, by his order dated December 22, "1965 he brought them to tax. The said order of the Income Tax Officer was annulled by the Appellate Assistant Commissioner in appeal on May 10, 1967 ou the ground that the initiation of reassessment proceedings was not justified. The Department allowed the' matter to rest there and the Assistant Appellate Commissioner's order became final. On July 14, 1967 the Income Tax Officer issued a notice under s. 148 of the Income-Tax Act, 1961 in respect of the self-same assessment year after obtaining the sanction from the Commissioner of Income-Tax. A;:lmittedly, while seeking sanction for reopening the assessment under s. 147, the lncome-Tax Officer in his report categorically stated that F G H ______ .,,.., _ _..,,.. _..,,.. - SUPREME COURT REPORTS A the assessee had concealed the income of Rs. 1,00,000 from undis-closed source on account of benami storage of potatoes in various names and the same had escaped assessment owing to the failure on the part of the assessee to disclose his income fully and truly. Pursuant to the notice the appellant filed a return under protest on August 14, 1967. The appellant challenged the notice by filing a writ petition in the Allahabad High Court, inter alia, on the ground that no reassess-ment proceedings could be undertaken under s. 147 of the 1961 Act inasmuch as in respect of the self-same escaped income proceedings under s. 34(1) of the 1922 Act had been undertaken and were pending on April 1, 1962, when the 1961 Act came into force and in this behalf reliance was placed on s. 297(2) (d) (ii) 'of the 1961 Act. The High Court rejected the contention on the ground that in order that s. 297 (2) (d) (ii) should apply, the proceedings under s. 34 of the 1922 Act must be legal proceedings with jurisdiction which was not tl1c case here. • B c It is difficult to sustain this decision of the High Court in view o! D two decisions of this Court iD' S. B. Jain v. Mahendra(') and Gujar Mal Modi v. C.I.T.([2]) where it has been held that s. 297 (2) (d) (ii) is concerned with the factual pendency of proceedings under s. 34 of the 1922 Act and not with their legality. It must in fairness be stated that none of these decisions on the proper construction of s. 297(2) (d) (ii) E had been rendered by this Court when the Allahabad High Court decided the matter. D Case: ICE & GENERAL MILLS versus INCOME TAX OFFICER, CENTRAL CIRCLE II, MEERUT [[1980] 2 S.C.R. 236] (1980) ( 1 ) 83 আই. . আ 104। ( 2 ) 84 আই. . আ . 251 আইস স আই । ( , ) 239 34 ( 1 ) ( )- । 1922 স আই 1961 স আই স , আ আ স- । 148 1961 স আই । ( ) 34 ( 1 ) ( )- । 1922 স আই । স আ ই স স আই । ই 1961 স আই আ আ 148- । স সই আই । ই আ 34 ( 1 ) ( খ)- । 1962 স 1 আই , স । , ই ই আ 34- । স খ, 297 ( 2 ) ( ঘ)- স । 1961 স আই (2) । আ স 34 ( 1 )- । 1922 স আই , 1,00,000 । ( ) 1 , 1962 খ ই, 148- । 1961 স আই । স , ই স , 34- । 1922 স আই খ , ই স স আ স আ আ ই , স আ স স ঘ ( স আ , ই ) স । আ , স । 1965 স 22 স আ আ আ খ 34( 1 ) ( খ)- (স আ ) । স আ আ স আ 34 ( 1 ) ( )- । স ই স 1,00,000 খ । স আ 34 ( 1 ) ( )- । । , 34- স । আ আ খ স ই 240 স [ 1980 ] 2 স. স. আ । আ , স আ - আ আ । সই আ স- । 148 1961 স আই , আ , আ আ ই স স- । 34 1922 স আই 1962 স 1 খ আই । , ই আ 148- । 1961 স আই । , স আ , স আস । আ খ স আ । আ । স. আ DISCLAIMER The translated Judgment in vernacular language is meant for the restricted use of the litigant to understand it in his/her language and may not be used for any other purpose. For all practical and official purposes, the English version of the Judgment shall be authentic and shall hold the field for the purpose of execution and implementation. । Case: ICE & GENERAL MILLS versus INCOME TAX OFFICER, CENTRAL CIRCLE II, MEERUT [[1980] 2 S.C.R. 236] (1980) ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਦੋ ਫੈਸਧਲਆਂ ਐੱਸ. ਬੀ. ਜੈਨ ਬਨਾਮ ਮਧਿੂੰਦਰ [(1)] ਅਤੇ ਗ ਜਰ ਮਲ ਮੋਦੀ ਬਨਾਮ ਸੀ. ਟੀ. [(2)] ਦੇ ਮੁੱਦੇਨਜ਼ਰ ਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨ ੂੰ ਕਾਇਮ ਰੁੱਖਣਾ ਮ ਸ਼ਧਕਲ ਿੈ। ਧਜੁੱਥੇ ਇਿ ਮੂੰਧਨਆ ਧਗਆ ਿੈ ਧਕ ਿਾਰਾ 297 (2) (ਡੀ) (31) 1922 ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 34 ਅਿੀਨ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੇ ਤੁੱਥਾਂ ਨਾਲ ਸਬੂੰਿਤ ਿੈ ਨਾ ਧਕ ਉਨਹਾਂ ਦੀ ਕਾਨ ੂੰਨੀਤਾ ਨਾਲ। ਧਨਰਪ੍ੁੱਖਤਾ ਨਾਲ ਇਿ ਧਕਿਾ ਜਾਣਾ ਚਾਿੀਦਾ ਿੈ ਧਕ ਿਾਰਾ 297 (2) (ਡੀ) (ii)ਦੇ ਸਿੀ ਧਨਰਮਾਣ ਬਾਰੇ ਇਨਹਾਂ ਧਵੁੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਫੈਸਲਾ ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਦ ਆਰਾ ਨਿੀਂ ਧਦੁੱਤਾ ਧਗਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਅਲਾਿਾਬਾਦ ਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਧਲਆ ਸੀ। 5. ਬੀ. ਜੈਨ ਬਨਾਮ ਮਧਿੂੰਦਰ (ਉੱਪ੍ਰ) ਧਵੁੱਚ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ 5 ਜਨਵਰੀ, 1962 ਨ ੂੰ ਐਸ. ਮ ੁੱਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1946-47 ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਮ ੁੱਲਾਂਕਣ ਨ ੂੰ ਦ ਬਾਰਾ ਖੋਲਹਣ ਲਈ 1922 ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 34 (1) (ਏ)। ਉੱਚਅਦਾਲਤ ਨੇ 6 ਮਾਰਚ, 1963 ਦੇ ਆਪ੍ਣੇ ਆਦੇਸ਼ ਰਾਿੀਂ ਨੋਧਟਸ ਨ ੂੰ ਇਸ ਆਿਾਰ ਉੱਤੇ ਰੁੱਦ ਕਰ ਧਦੁੱਤਾ ਧਕ ਨੋਧਟਸ ਨ ੂੰ ਸੀਮਾ ਦ ਆਰਾ ਰੋਕ ਧਦੁੱਤਾ ਧਗਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ 1961 ਦਾ ਅਧਿਧਨਯਮ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1962 ਨ ੂੰ ਲਾਗ ਿੋਇਆ, ਧਜਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ 26 ਮਾਰਚ, 1963 ਨ ੂੰ ਐਸ. 1961 ਦੇ ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 148. ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਧਦੁੱਤਾ ਧਕ 1961 ਦੇ ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 297 (2) (ਡੀ) (ii) ਦੀ ਜੋ ਜ਼ਰ ਰਤ ਸੀ, ਉਿ ਿਾਰਾ 1 ਅਿੀਨ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਤੁੱਥਾਤਮਕ ਲੂੰਧਬਤਤਾ ਸੀ। ਰੁੱਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 34,1 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1962 ਨ ੂੰ ਇਿ ਸਵਾਲ ਧਕ ਕੀ ਉਸ ਕਾਰਵਾਈ ਨ ੂੰ ਸੀਮਾ ਦ ਆਰਾ ਰੋਧਕਆ ਧਗਆ ਸੀ ਜਾਂ ਨਿੀਂ, ਅਪ੍ਰਸੂੰਧਗਕ ਸੀ। ਿਾਲਾਂਧਕ ਮ ੁੱਢਲੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨ ੂੰ ਇਸ ਕਾਰਨ ਰੁੱਦ ਕਰ ਧਦੁੱਤਾ ਧਗਆ ਸੀ ਧਕ ਧਜਸ ਨੋਧਟਸ 'ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਅਿਾਰਤ ਸੀ, ਉਸ' ਤੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਅੁੱਗੇ ਮ ਕੁੱਦਮਾ ਚਲਾਇਆ ਧਗਆ ਸੀ, ਪ੍ਰ ਇਿ ਨਿੀਂ ਧਕਿਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ ਧਕ ਐਸ ਦੇ ਤਧਿਤ ਕੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਨਿੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 1922 ਦੇ ਅਧਿਧਨਯਮ ਦਾ 34 ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੁੱਥਾਂ ਜਾਂ ਕਾਨ ੂੰਨੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਲੂੰਧਬਤ ਸੀ ਜਦੋਂ 1961 ਦਾ ਅਧਿਧਨਯਮ ਲਾਗ ਿੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਕਾਰਵਾਈ ਸ਼ ਰ ਿੋਈ ਸੀ- (1). 83 ਆਈ. ਟੀ.ਆਰ 104. (2) 84 ਈ. ਟੀ. ਆਰ.251 922 ਦੇ ਅਧਿਧਨਯਮਦੀ ਿਾਰਾ 34 (1) (ਏ) ਦੇ ਤਧਿਤ ਉਸ ਸਮੇਂ ਲੂੰਧਬਤ ਸੀ ਜਦੋਂ 1961 ਦਾ ਅਧਿਧਨਯਮ ਲਾਗ ਿੋਇਆ ਸੀ, ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਇਸ ਦੇ ਤਧਿਤ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਨੋਧਟਸ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਧਤਆਰ ਨਿੀਂ ਸੀ। 1961 ਦੇ ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 148. ਗ ਜਰਮਲ ਮੋਦੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ (ਉੱਪ੍ਰ) ਧਵੁੱਚ ਐਸ. ਧਮਰਤਕ ਮ ੁੱਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਦੇ ਮ ੁੱਲਾਂਕਣ ਨ ੂੰ ਮ ੜਖੋਲਹਣ ਲਈ 1922 ਦੇ ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 34 (1) (ਏ) ਧਸਰਫ ਧਮਰਤਕ ਮ ੁੱਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਦੇ ਵਾਰਸ ਧਵੁੱਚੋਂ ਇੁੱਕ ਨ ੂੰ ਧਦੁੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸਿਾਇਕ ਅਪ੍ੀਲ ਕਧਮਸ਼ਨਰ ਨੇ ਉਸ ਨੋਧਟਸ ਦੇ ਅਨ ਸਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮ ੁੱਲਾਂਕਣ ਨ ੂੰ ਇਸ ਆਿਾਰ ਉੱਤੇ ਰੁੱਦ ਕਰ ਧਦੁੱਤਾ ਧਕ ਧਮਰਤਕ ਮ ੁੱਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਾਨ ੂੰਨੀ ਨ ਮਾਇੂੰਧਦਆਂ ਨ ੂੰ ਨੋਧਟਸ ਜਾਰੀ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰ ਰੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ 1961 ਦਾ ਅਧਿਧਨਯਮ ਲਾਗ ਿੋ ਧਗਆ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਧਮਰਤਕ ਕਰਦਾਧਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਾਰਸਾਂ ਨ ੂੰ ਉਸ ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 148 ਦੇ ਤਧਿਤ ਨੋਧਟਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਧਦੁੱਤਾ ਧਕ ਧਕਉਂਧਕ 1922 ਦੇ ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 34 (1) (ਬੀ) ਤਧਿਤ ਕਾਰਵਾਈ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1962 ਨ ੂੰ ਲੂੰਧਬਤ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਦ ਜਾ ਨੋਧਟਸ ਮੂੰਗ ਪ੍ੁੱਤਰ ਸੀ। ਦ ਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਧਵੁੱਚ, ਦੋਵਾਂ ਮਾਮਧਲਆਂ ਧਵੁੱਚ ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਸਬੂੰਿਤ ਧਮਤੀ ਨ ੂੰ ਿਾਰਾ 34 ਅਿੀਨ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੀ ਤੁੱਥਾਤਮਕ ਲੂੰਧਬਤਤਾ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਧਦੁੱਤਾ, ਨਾ ਧਕ ਇਨਹਾਂ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਸਮੁੱਗਰੀ ਵਜੋਂ ਉਨਹਾਂ ਦੀ ਕਾਨ ੂੰਨੀਤਾ ਉੱਤੇ। 1961 ਦੇ ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 297 (2) (ਡੀ) (ii). ਸਾਡੇ ਸਾਿਮਣੇ ਪ੍ੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮਾਮਲੇ ਧਵੁੱਚ 1922 ਦੇ ਐਕਟ ਦੀ ਿਾਰਾ 34 (1) ਦੇ ਤਧਿਤ 10,000 ਕਰੋੜ ਰ ਪ੍ਏ ਦੀ ਸਮੁੱਗਰੀ ਦੇ ਸਬੂੰਿ ਧਵੁੱਚ ਸਵੀਕਾਰਯੋਗ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਿੈ। 1,00,000 (ਧਜਸ ਬਾਰੇ ਧਕਿਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਧਕ ਇਿ ਮ ੁੱਲਾਂਕਣ ਤੋਂ ਬਚ ਧਗਆ ਸੀ) ਅਸਲ ਧਵੁੱਚ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1962 ਨ ੂੰ ਲੂੰਧਬਤ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ, 1961 ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 148 ਦੇ ਤਧਿਤ ਨੋਧਟਸ ਅਯੋਗ ਿੋਵੇਗਾ। ... Case: ICE & GENERAL MILLS versus INCOME TAX OFFICER, CENTRAL CIRCLE II, MEERUT [[1980] 2 S.C.R. 236] (1980) एस.बी. ज हैन बनाि िहेंद (1) और गुजर िल िोदी बनाि सी.आई.टी. (2) िें इसनयायालय के दो मनणकियक्तियों को देखते हुए उचच नयायालय के इस मनणकिय को बनाए रखनाii), 1922 केिुखककल ह है, जहां यह अमदमनिाकिररत रकया गया ह है रक िारा 297(2)(डी)(अमिमनयि की िारा 34 के तहत कायकिवाही की तथयातिक बवचारािीनताता से संबंमितह है, न रक उनकी व हैिता से। मनषपक्षता से यह कहा जाना चारहए रक िारा 297(2)(डी)(ii) के उमचत मनिाकिण पर इनिें से कोई दी मनणकिय इस नयायालय दारा तब नहीं रदयागया था जब इलाहाबाद उचच नयायालय ने िािले का ि हैसला रकया था। एस.बी. ज हैन बनाि िहेंद (उपरो्यक्ति) िें आयकर अमिकारी ने 1922 केअमिमनयि की िारा 34(1)(ए) के तहत पतयथ्थी-मनिाकिररती को मनिाकिरण वरकि 1946-47के मलए अपने िूलयांकन को रिर से खोलने के मलए 5 जनवरी, 1962 को नोरटस जारीरकया था। उचच नयायालय ने 6 िाचकि, 1963 के अपने आदेश दारा इस आिार परनोरटस को रद्द कर रदया रक नोरटस को परीसीिा दा