Income-Tax Officer, A-Ward, Sitapur v. Murlidhar Bhagwandas, Lakhimpur Kheri

Case: INCOME-TAX OFFICER, A-WARD, SITAPUR versus MURLIDHAR BHAGWANDAS, LAKHIMPUR KHERI [[1964] 6 S.C.R. 411] (1964) SUPREME COURT REPORTS either with cl. (1) of Art. 15 or cL (2) of Art. 29 to require 1964 the consideration of the castes of persons tto be borne in R. Chilraleklw mind for determining what are socially and educationally Stat• ofM"Jton backward classes. It is true that cl. ( 4) of Art, 15 contains a non-obstante clause with 1the result that power conferred Mudholkar by that clause can be exercised despite the provisions of cl. (1) of Art. 15 and cl. (2) of Art. 29. But that does not justify the inference that castes have any relevance in determining what are socially and educationally backward communities. As my learned brother bas rightly i;iointed out the Constitution has used in cl. ( 4) the expression "classes" and not "castes". Upon the view which I have taken on the two points I have discussed the appeals must be allowed and a direction be issued to the Selection Committee to make the selection of candidates solely on the basis of the result of P.U.C. examination. I would allow them with costs here as well as in the High Court. ORDER BY COURT In view of the judgment of the majority, the appeals fail and are dismissed. There will be no order as to costs. INCOME-TAX OFFICER, A-WARD, SITAPUR v. MURLIDHAR BHAGWANDAS, LAKHIMPUR KHERl (B. P. SINHA, C.J., K. SUBBA RAO, RAGHUBAR DAYAL, N. RAJAGOPALA AYYANGAR AND J. R. MUDHOLKAR JJ.) lncome Tax-Assessment or reassts!ment made under order or direction from higher authority must relate to the assessment o/ tlae year under revfcw:....__Mear.ing of "finding", "direction." and "any person''-Decision of lncome~tax Officer for a particular year not res judicata for subsequent year-Indian Income-tax Act, 1922 (11 of 1922), s. 34(3), provi•o-M<aning and ico~ of. The respondent was a firm carrying on business in different Jines. It was .. sessed lo income-tax under s. 23 ( 4) of tho Income· lax Act, 1922 for the assessment year 1949-50 on the ground that notices issued under ~. 22(2) aud ( 4) bad not been complied with. Later on, that assessment 1964 January, 29 lHf J, T. Officer, A-Ward, Sitapur v. Murlidhar Bhagwandas, Lakhimpurkheri was cancelled. However, before tbc cancellation. ii waa found that ID interest income of Rs. 88,737 in the shape of U.P. Encumbered Estatea. Act Bonds received by the respondent from third parties had escaped assessinent as the assessce failed to disclose the same. The Income-tu Officer isseed a notice for the assessment year 1949-50 on the ground that a sum of Rs. 88,737 had escaped assessment in the said assessment year. After the caiJceJlation of the assessment made under s. 23(4), the Incom~ tax Officer, ignoring the notice i~sued by hi1n under s. 34(l)(a). includ-ed that amount in the fresh assessment made by him for the }'ear 1949-10. The respontlent 2ppcaled to the Appell::te Assistant Commissioner who ordered the deletion of the sum of Rs. 88,737 from the assessment for the year 1949-SO and directed the same to be included in th• ass ..... ment for the year ending 1948-49. Case: INCOME-TAX OFFICER, A-WARD, SITAPUR versus MURLIDHAR BHAGWANDAS, LAKHIMPUR KHERI [[1964] 6 S.C.R. 411] (1964) 6 एस. सी. आर. कीसर्वोच्चअदालतकीरिपोर्ट 411 यासी. एल. केसाथ।( 1 ) कलाकी।15 यासीएल।( 2 ) कलाकी।29 व्यक्तियोंकीजातियोंपरविचारकरनेकीआवश्यकता यहनिर्धारितकरनेकेलिएध्यानदेंकिसामाजिकऔरशैक्षिकरूपसेपिछड़ेवर्गक्याहैं।यहसचहैकिसी.एल. ( 4 ) कलाकी।15 इसमेंएकगैर-अवरोधकखंडशामिलहैजिसकेपरिणामस्वरूपउसखंडद्वारा-प्रदत्तशक्तिकाप्रयोगगइनप्रावधानोंकेबावजूदकियाजासकताहै सी. एल. ( 1 ) कलाकी।15 औरसी. एल. ( 2 ) कलाकी।29. लेकिनयहइसनिष्कर्षकोसहीनहींठहराताहैकिसामाजिकऔरशैक्षिकरूपसेपिछड़ेलोगोंकोनिर्धारितकरनेमेंजातियोंकीकोईप्रासंगिकताहै। समुदाय।जैसाकिमेरेविद्वानभाईनेसहीबतायाहैकिसंविधाननेसी. एल. मेंइसकाउपयोगगकियाहै।(4 ) अभिव्यक्ति"वर्ग" और"जातियाँ" नहीं। इनदोबिंदुओंपरमैंनेजोदृष्टिकोणअपनायाहै, उसकेआधारपरमैं चर्चाकीहैकिअपीलोंकीअनुमतिदीजानीचाहिएऔरचयनसमितिकोनिर्देशजारीकियाजानाचाहिएकिउम्मीदवारोंकाचयनकेवलपी. यू. सी. परीक्षाकेपरिणामकेआधारपरकियाजाए।मैंउन्हेंयहांके-साथसाथउच्चन्यायालयमेंभीलागगतकेसाथअनुमतिदूंगा। अदालतद्वाराआदेश बहुमतकेफैसलेकोदेखतेहुए, अपीलविफलहोजातीहैं औरउन्हेंबर्खास्तकरदियाजाताहै।लागगतकेबारेमेंकोईआदेशनहींहोगा। आय-करअधिकारी, ए-आदेश, सीतापुर वी. मुरलिधरभगगवानदास, लखीमपुरखीरी ( बी. पी. सिन्हा, सी. जे., के. सुब्बाराव, रघुबरदयाल, एन. राजगोपालाअयंगगरऔरजे. आर. मुधोलकरजे.) आयकर-उच्चप्राधिकारीकेआदेशयानिर्देशकेतहतकियागगयामूल्यांकनयापुनर्मूल्यांकनसमीक्षाधीनवर्षकेमूल्यांकनसेसंबंधितहोनाचाहिए-जिसकाअर्थहै"खोज", "निर्देश" और"कोईभीव्यक्ति"-आयका-निर्णयकिसीविशेषषवर्षकेलिएकरअधिकारीजोन्यायिकनहींहै। बादकेवर्षकेलिए-भारतीयआय-करअधिनियम, 1922 (1922 का11)। - 34 ( 3 ) , परंतुक काअर्थऔरदायरा। प्रत्यर्थीएकऐसीफर्मथीजोअलगग-अलगगतरहसेव्यवसायकरतीथी।इसकाआकलनएसकेतहतआय-करकेरूपमेंकियागगयाथा।23 ( 4 ) निर्धारणवर्ष1949-50 केलिएआय-करअधिनियम, 1922 केतहतजारीकिएगगएनोटिसोंकेआधारपर एस. 22 ( 2 ) और(4) कापालननहींकियागगयाथा। 412 रद्दकरदियागगया।हालाँकि, रद्दकरनेसेपहले, यहपायागगयाकिरु।88,737 यू. पी. एनकम्बर्डएस्टेट्सएक्टटबॉन्डकेरूपमेंप्रतिवादीद्वारातीसरेपक्षसेप्राप्तबांडबचगगएथे। -निर्धारितीकेरूपमेंनिर्धारितीइसकाखुलासाकरनेमेंविफलरहा।आयकरअधिकारीनेइसआधारपरनिर्धारणवर्ष1949-50 केलिएएकनोटिसजारीकियाकिरु।88,737 उक्तनिर्धारणवर्षमेंमूल्यांकनसेबचगगयाथा।एसकेतहतकिएगगएमूल्यांकनकोरद्दकरनेकेबाद।23 ( 4 ) , आयकरअधिकारी, एसकेतहतउसकेद्वाराजारीकिएगगएनोटिसकीअनदेखीकरतेहुए।34 ( 1 ) ( क) उसराशिकोवर्ष1949 केलिएउसकेद्वाराकिएगगएनएनिर्धारणमेंशामिलकरें।50. प्रत्यर्थीनेअपीलीयसहायकआयुक्तसेअपीलकीजिन्होंनेरुपयेकीराशिकोहटानेकाआदेशदिया।38,737 वर्ष1949-50केलिएमूल्यांकनसेऔरइसेसमाप्तहोनेवालेवर्ष1948-49 केलिएमूल्यांकनमेंशामिलकरनेकानिर्देशदिया। दिएगगएनिर्देशकेअनुसार, आयकरअधिकारीनेसेवाकी एसकेतहतप्रत्यर्थीपरनोटिस।34 ( 1 ) . उसनोटिसकेखिलाफनिर्धारितीनेउपरोक्तकार्यवाहीकोइसआधारपररद्दकरनेकेलिएउच्चन्यायालयमेंएकरिटटयाचिकादायरकीकियेएसद्वारानिर्धारितसमयसेपरेशुरूकिएगगएथे।34. उच्चन्यायालयनेयाचिकाकोस्वीकारकरलियाऔरइसआधारपरनोटिसकोरद्दकरदियाकियहअपीलार्थीद्वारासीमाकीसामान्यअवधिसेपरेजारीकियागगयाथा।34 (3 ) मामलेकेतथ्योंकीओरआकर्षितकियागगया।एकमात्रनिर्देशजोअपीलीयसहायकआयुक्तदेसकताथाएकथाजोएसद्वाराकवरकियागगयाथा।31 अधिनियमकीऔरचूंकिउसकेसमक्षअपीलएकविशेषषनिर्धारणवर्षतकसीमितथी, इसलिएनिर्देशअनिवार्यरूपसेउसवर्षकेभीतरआनेवालेमामलेतकसीमितहोनाचाहिए।यदिनिर्देशकोअपीलीयसहायकआयुक्तद्वारादर्जकिएगगएनिष्कर्षकेआधारपरमानाजाताहै, तोपरंतुककोलागूकरतेसमयउसनिष्कर्षकीअवहेलनाकरनीहोगी।अपीलार्थीविशेषषअनुमतिसेइसन्यायालयमेंआयाथा। आयोजितकियागगयाः( बी. पी. सिन्हा, सी. जे., के. सुब्बारावऔरएन. राजगोपालकेअनुसारअय्यंगारजे. जे.) . उप-ओंकेलिएपरन्तुक।( 3 ) एस. 34 भारतीयआयकरअधिनियम, 1922 उप-धाराओंकेतहतनिर्धारितसमयसीमाकोनहींबचाताहै।( 1 ) 3 से।34 उसवर्षकेबचगगएनिर्धारणकेसंबंधमेंजोअपीलयापुनरीक्षणकाविषषयहैऔरइसलिएधारा34 केतहतनोटिस।34 ( 1 ) ( क)वर्तमानमामलेमेंजारीकियाजानास्पष्टरूपसेसमयद्वारावर्जितथा। एसकेतहतउच्चन्यायालययासर्वोच्चन्यायालयकीअधिकारिता।66 याएस।66 ( ख) सीमितहैऔरकेवलउन्हेंसंदर्भितप्रश्नोंतकहीसीमितहै।इसकेअलावा, न्यायाधिकरणद्वारानिर्दिष्टप्रश्नइससेअधिकनहींहोसकतेहैं। इसकीअधिकारिता।इसलिएउक्तधाराओंकेतहतयाउसकेतहतकिएगगएआदेशोंयानिर्देशोंकेअनुसरणमेंकियागगयामूल्यांकनयापुनर्मूल्यांकनअनिवार्यरूपसेसमीक्षा, पुनरीक्षणयाअपीलकेतहतवर्षकेमूल्यांकनसेसंबंधितहोनाचाहिए।उप-ओंकेलिएपरन्तुक।( 3 ) एस. 34 आय-करअधिकारीकोबिनाकिसीसमयसीमाकेबचीहुईआयकेसंबंधमेंआकलनकरनेकेलिएकोईनईशक्तिप्रदाननहींकरताहै। Case: INCOME-TAX OFFICER, A-WARD, SITAPUR versus MURLIDHAR BHAGWANDAS, LAKHIMPUR KHERI [[1964] 6 S.C.R. 411] (1964) 6 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਰਰਪੋਰਟਾਂ 411 ਆਰ. ਚ ਿੱਤਰਲੇਖਾ ਬਨਾਮ ਮੈਸੂਰ ਰਾਜ [ਮੁਧੋਲਕਰ ਜੇ.] 1964 ਜਾਂ ਤਾਂ ਅਨੁਛੇਦ 15 ਦਾ ਖੰਡ (1) ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਂ ਅਨੁਛੇਦ 29 ਦਾ ਖੰਡ (2) ਦੇ ਨਾਲ ਚਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਜਾਤਾਂ 'ਤੇ ਚਿ ਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਚਕ ਸਮਾਰਿਕ ਅਤੇ ਰ ਿੱਰਦਅਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਛੜੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਕੀ ਹਨ।ਇਹ ਸਿੱ ਹੈ ਚਕ ਅਨੁਛੇਦ 15 ਦਾ ਖੰਡ (4) ਚਿਿੱ ਰ ਿੱਚ ਇਿੱਕ ਗੈਰ-ਅਰੜਿੱਕੇ ਾਲੀ ਧਾਰਾ ਹੈ ਰਿਸ ਦੇ ਖੋਿ ਿੋਂ ਉਸ ਧਾਰਾ ਦੁਆਰਾ ਪਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸ਼੍ਕਤੀ ਦੀ ਰਤੋਂ ਅਨੁਛੇਦ 15 ਦੇ ਖੰਡ (1) ਅਤੇ ਅਨੁਛੇਦ 29 ਦੇ ਖੰਡ (2) ਦੇ ਪਰਬੰਧਾਂ ਦੇ ਬਾ ਿੂਦ ਕੀਤੀ ਿਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਇਸ ਅਨੁਮਾਨ ਨੂੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਨਹੀਂ ਠਚਹਰਾਉਂਦਾ ਚਕ ਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਕੋਈ ਪਰਸੂੰਚਿਕਤਾ ਹੈ ,ਇਹ ਚਨਰਧਾਰਤ ਕਰਨਾ ਚਕ ਸਮਾਚਜਕ ਅਤੇ ਚਿਚਦਅਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਿੱਛੜੇ ਭਾਈ ਾਰੇ ਕੀ ਹਨ। ਚਜਿੇਂ ਚਕ ਮੇਰੇ ਚਿਦਿਾਨ ਭਰਾ ਸਹੀ ਦਿੱਚਸਆ ਹੈ, ਸੰਰ ਧਾਨ ਨੇ ਖੰਡ (4) ਰ ਿੱਚ "ਿਮਾਤਾਂ" ਸ਼੍ਬਦ ਦੀ ਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ ਨਾ ਰਕ "ਿਾਤੀਆਂ"। ਚਜਨਹਾਂ ਦੋ ਨੁਕਚਤਆਂ 'ਤੇ ਮੈਂ ਚਿ ਾਰ-ਿਟਾਂਦਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਅਪੀਲਾਂ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਚਦਿੱਤੀ ਜਾਣੀ ਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ੋਣ ਕਮੇਟੀ ਨੂੂੰ ਚਨਰਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣੇ ਾਹੀਦੇ ਹਨ ਚਕ ਉਮੀਦਿਾਰਾਂ ਦੀ ੋਣ ਚਸਰਫ ਪੀ.ਯੂ.ਸੀ. ਪਰੀਚਖਆ ਦੇ ਖੋਿ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਿੇ। ਮੈਂ ਉਨਹਾਂ ਨੂੂੰ ਇਿੱਥੇ ਅਤੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਚਿਿੱ ਖਰਚ ਆਂ ਦੀ ਆਚਿਆ ਦੇਿਾਂਿਾ। ਬਹੁਮਤ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦੇ ਮਿੱਦੇਨਜ਼ਰ, ਅਪੀਲਾਂ ਅਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਖਾਰਜ ਕਰ ਚਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਲਾਿਤਾਂ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਆਦੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਿੇਿਾ। ………………………… ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਚਧਕਾਰੀ, ਏ-ਿਾਰਡ, ਸੀਤਾਪੁਰ ਬਨਾਮ ਮੁਰਲੀਧਰ ਭਿਿਾਨਦਾਸ, ਲਖੀਮਪੁਰ ਖੇਰੀ (ਬੀ.ਪੀ. ਚਸਨਹਾ, ਸੀ.ਜੇ., ਕੇ. ਸੁਿੱਬਾ ਰਾਓ, ਰਘੂਬਰ ਚਦਆਲ, ਐਨ. ਰਾਜਿੋਪਾਲ ਅਯੂੰਿਰ ਅਤੇ ਜੇ. ਆਰ. ਮੁਧੋਲਕਰ ਜੇ.ਜੇ.) ਜਨਿਰੀ 29, 1964 ਆਮਦਨ ਕਰ - ਉੱ ਅਥਾਰਟੀ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਚਨਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਤਚਹਤ ਕੀਤਾ ਚਿਆ ਮੁਲਾਂਕਣ ਜਾਂ ਪੁਨਰ-ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਮੀਚਖਆ ਅਧੀਨ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਨਾਲ ਸੂੰਬੂੰਚਧਤ ਹੋਣਾ ਾਹੀਦਾ ਹੈ - "ਖੋਜ", "ਚਨਰਦੇਸ਼" ਅਤੇ "ਚਕਸੇ ਚਿਅਕਤੀ" ਦੀ ਮਾਤਰਾ - ਆਮਦਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ - ਚਕਸੇ ਚਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਾਲ ਲਈ ਟੈਕਸ ਅਚਧਕਾਰੀ ਉਪ-ਭਾਿ ਸਾਲ ਲਈ ਚਨਆਂਇਕ ਨਹੀਂ - ਭਾਰਤੀ ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ਐਕਟ, 1922 (1922 ਦਾ 11), ਧਾਰਾ 34 (3), ਉਪਬੰਧ-ਅਰਥ ਅਤੇ ਦਾਇਰਾ। ਉੱਤਰਦਾਤਾ ਇਿੱਕ ਫਰਮ ਸੀ ਜੋ ਿਿੱਖ-ਿਿੱਖ ਲਾਈਨਾਂ ਚਿਿੱ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1949-50 ਲਈ ਆਮਦਨ ਕਰ ਐਕਟ, 1922 ਦੀ ਧਾਰਾ 23 (4) ਦੇ ਤਚਹਤ ਆਮਦਨ ਕਰ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਇਸ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਚਿਆ ਸੀ ਚਕ ਧਾਰਾ 22 (2) ਅਤੇ (4) ਤਚਹਤ ਜਾਰੀ ਨੋਚਟਸਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਿਈ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਚਿਿੱ , ਇਹ ਮੁਲਾਂਕਣ ਰਿੱਦ ਕਰ ਚਦਿੱਤਾ ਚਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਚਕ, ਰਿੱਦ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਚਹਲਾਂ, ਇਹ ਪਾਇਆ ਚਿਆ ਸੀ ਚਕ ਉੱਤਰਦਾਤਾ ਨੂੂੰ ਤੀਜੀਆਂ ਚਧਰਾਂ ਤੋਂ ਪਰਾਪਤ ਯੂ.ਪੀ. ਇਨਕਮਬਰਡ ਅਸਟੇਟਸ ਐਕਟ ਬਾਂਡਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਚਿਿੱ 88,737 ਰੁਪਏ ਦੀ ਚਿਆਜ ਆਮਦਨ ਮੁਲਾਂਕਣ ਤੋਂ ਬ ਿਈ ਸੀ ਚਕਉਂਚਕ ਮੁਲਾਂਕਣ ਇਸ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕਰਨ ਚਿਿੱ ਅਸਫਲ ਚਰਹਾ ਸੀ। ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਚਧਕਾਰੀ ਨੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1949-50 ਲਈ ਇਸ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਨੋਚਟਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਚਕ ਉਕਤ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ ਚਿਿੱ 88,737 ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਕਮ ਮੁਲਾਂਕਣ ਤੋਂ ਬ ਿਈ ਸੀ। ਧਾਰਾ 23 (4) ਤਚਹਤ ਕੀਤੇ ਿਏ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੇ ਪਰਸਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਚਧਕਾਰੀ ਨੇ ਧਾਰਾ 34 (1) (a) ਤਚਹਤ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਚਧਕਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਨੋਚਟਸ ਨੂੂੰ ਨਜ਼ਰਅੂੰਦਾਜ਼ ਕਰਚਦਆਂ ਉਸ ਰਕਮ ਨੂੂੰ ਸਾਲ 1949-50 ਲਈ ਕੀਤੇ ਿਏ ਨਿੇਂ ਮੁਲਾਂਕਣ ਚਿਿੱ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ। ਉੱਤਰਦਾਤਾ ਨੇ ਅਪੀਲੀ ਸਹਾਇਕ ਕਰਮਸ਼੍ਨਰ ਨੂੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਚਜਸ ਨੇ ਸਾਲ 1949-50 ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਚਿ ੋਂ 88,737 ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਕਮ ਹਟਾਉਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਚਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੂੰ 1948-49 ਨੂੂੰ ਖਤਮ ਹੋਣ ਿਾਲੇ ਸਾਲ ਲਈ ਸਚਹਮਤੀ ਚਿ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦੇ ਚਨਰਦੇਸ਼ ਚਦਿੱਤੇ। 411 XXXXXX 412 ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਰਰਪੋਰਟਾਂ [1964] ਚਦਿੱਤੇ ਿਏ ਚਨਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਚਦਆਂ, ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਚਧਕਾਰੀ ਨੇ ਉੱਤਰਦਾਤਾ ਨੂੂੰ ਧਾਰਾ 34 (1) ਦੇ ਤਚਹਤ ਨੋਚਟਸ ਚਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੋਚਟਸ ਦੇ ਚਿਰੁਿੱਧ ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾਿਾਂ ਨੇ ਉਪਰੋਕਤ ਕਾਰਿਾਈ ਨੂੂੰ ਇਸ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਰਿੱਦ ਕਰਨ ਲਈ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਚਿਿੱ ਇਿੱਕ ਚਰਿੱਟ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਚਕ ਇਹ ਧਾਰਾ 34 ਦੁਆਰਾ ਚਨਰਧਾਰਤ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਿਈ ਸੀ। ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਪਟੀਸ਼ਨ ਨੂੂੰ ਸਿੀਕਾਰ ਕਰ ਚਲਆ ਅਤੇ ਨੋਚਟਸ ਨੂੂੰ ਇਸ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਰਿੱਦ ਕਰ ਚਦਿੱਤਾ ਚਕ ਇਹ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਦੁਆਰਾ ਸੀਮਾ ਦੀ ਆਮ ਚਮਆਦ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਚਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਨੇ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਦੀ ਇਸ ਦਲੀਲ ਨੂੂੰ ਿੀ ਰਿੱਦ ਕਰ ਚਦਿੱਤਾ ਚਕ ਸੀਮਾ ਦੀ ਕੋਈ ਚਮਆਦ ਨੋਚਟਸ ਨੂੂੰ ਚਨਯੂੰਤਚਰਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ ਚਕਉਂਚਕ ਧਾਰਾ 34 (3) ਦਾ ਦੂਜਾ ਉਪਬੰਧ ਕੇਸ ਦੇ ਤਿੱਥਾਂ ਿਿੱਲ ਆਕਰਚਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅਪੀਲੀ ਸਹਾਇਕ ਕਰਮਸ਼੍ਨਰ ਇਕੋ ਇਕ ਚਨਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਕਦਾ ਸੀ ਜੋ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 31 ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਚਕਉਂਚਕ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅਪੀਲ ਇਕ ਚਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ ਤਿੱਕ ਸੀਮਤ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਚਨਰਦੇਸ਼ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਸਾਲ ਦੇ ਅੂੰਦਰ ਆਉਣ ਿਾਲੇ ਮਾਮਲੇ ਤਿੱਕ ਸੀਮਤ ਹੋਣਾ ਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਚਨਰਦੇਸ਼ ਨੂੂੰ ਸਹਾਇਕ ਕਚਮਸ਼ਨਰ ਦੁਆਰਾ ਚਰਕਾਰਡ ਕੀਤੀ ਿਈ ਖੋਜ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਮੂੰਚਨਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਪਬੰਧ ਨੂੂੰ ਲਾਿੂ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਉਸ ਖੋਜ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ ਕਰਨੀ ਪਿੇਿੀ। ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਰ ਸ਼੍ੇਸ਼੍ ਆਰਗਆ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਚਿਿੱ ਆਇਆ ਸੀ। Case: INCOME-TAX OFFICER, A-WARD, SITAPUR versus MURLIDHAR BHAGWANDAS, LAKHIMPUR KHERI [[1964] 6 S.C.R. 411] (1964) ਰਕਹਾ ਰਗਆ: (ਬੀ. ਪੀ. ਰਸਨਹਾ, ੀਫ ਜਸਚਟਸ, ਕੇ. ਸੁਬਾ ਰਾਓ ਅਤੇ ਐਨ. ਰਾਜਿੋਪਾਲਨ ਅਯੂੰਿਰ ਜੇ.ਜੇ. ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ) ਭਾਰਤੀ ਆਮਦਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 34 ਦੀ ਉਪ (3) ਦਾ ਉਪਬੰਧ-ਟੈਕਸ ਐਕਟ, 1922 ਉਪ-ਧਾਰਾ (1) ਤੋਂ ਧਾਰਾ 34 ਤਿੱਕ ਚਨਰਧਾਰਤ ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ ਨੂੂੰ ਉਸ ਸਾਲ ਤੋਂ ਇਲਾਿਾ ਚਕਸੇ ਹੋਰ ਸਾਲ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਿਾਲੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੇ ਸਬੂੰਧ ਚਿਿੱ ਨਹੀਂ ਬ ਾਉਂਦਾ ਜੋ ਮਾਮਲਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਚਿਿੱ ਜਾਰੀ ਧਾਰਾ 34 (1) (a) ਦੇ ਤਚਹਤ ਨੋਚਟਸ ਨੂੂੰ ਸਮੇਂ ਦੁਆਰਾ ਸਪਿੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੋਕ ਚਦਿੱਤਾ ਚਿਆ ਸੀ। ਧਾਰਾ 66 ਜਾਂ ਧਾਰਾ 66 (b) ਦੇ ਤਚਹਤ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਜਾਂ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦਾ ਅਚਧਕਾਰ ਖੇਤਰ ਸੀਮਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਚਸਰਫ ਉਨਹਾਂ ਨੂੂੰ ਭੇਜੇ ਿਏ ਸਿਾਲਾਂ ਤਿੱਕ ਸੀਚਮਤ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਿਾ, ਚਟਰਚਬਊਨਲ ਦੁਆਰਾ ਭੇਜੇ ਿਏ ਸਿਾਲ ਇਸ ਦੇ ਅਚਧਕਾਰ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਿਿੱਧ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ। ਇਸ ਲਈ, ਉਪਰੋਕਤ ਧਾਰਾਿਾਂ ਅਧੀਨ ਕੀਤਾ ਚਿਆ ਮੁਲਾਂਕਣ ਜਾਂ ਪੁਨਰ-ਮੁਲਾਂਕਣ ਜਾਂ ਇਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੀਤੇ ਿਏ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਜਾਂ ਚਨਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਮੀਚਖਆ, ਸੋਧ ਜਾਂ ਅਪੀਲ ਅਧੀਨ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਨਾਲ ਸਬੂੰਧਤ ਹੈ। ਧਾਰਾ 34 ਦੀ ਉਪ-ਧਾਰਾ (3) ਦਾ ਉਪਬੰਧ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਚਧਕਾਰੀ ਨੂੂੰ ਚਬਨਾਂ ਚਕਸੇ ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ ਦੇ ਬਚਣ ਿਾਲੀ ਆਮਦਨ ਦੇ ਸਬੂੰਧ ਚਿਿੱ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਈ ਨਿੀਂ ਸ਼ਕਤੀ ਨਹੀਂ ਚਦੂੰਦਾ। ਇਹ ਚਸਰਫ ਐਕਟ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਚਿਿਸਥਾਿਾਂ ਤਚਹਤ ਕੀਤੇ ਿਏ ਕੁਝ ਮੁਲਾਂਕਣਾਂ ਦੇ ਸਬੂੰਧ ਚਿਿੱ ਸੀਮਾ ਦੀ ਪਾਬੂੰਦੀ ਨੂੂੰ ਹਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਬੂੰਦੀ ਨੂੂੰ ਹਟਾਉਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਸਮਚਝਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਚਕ ਸਬੂੰਧਤ ਧਾਰਾਿਾਂ ਤਚਹਤ ਚਟਰਚਬਊਨਲ ਦੇ ਅਚਧਕਾਰ ਖੇਤਰ ਚਿਿੱ ਿਾਧਾ ਹੋਿੇ। ਪਾਬੂੰਦੀ ਹਟਾਉਣ ਦਾ ਮਕਸਦ ਚਸਰਫ ਉਨਹਾਂ ਹੁਕਮਾਂ ਨੂੂੰ ਲਾਿੂ ਕਰਨਾ ਸੀ ਜੋ ਚਟਰਚਬਊਨਲ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਅਚਧਕਾਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਚਿਿੱ ਅਪੀਲ, ਸੋਧ ਜਾਂ ਸਮੀਚਖਆ ਚਟਰਚਬਊਨਲ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਇਰਾਦਾ ਚਕਸੇ ਚਿਅਕਤੀ ਚਿਰੁਿੱਧ ਚਕਸੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੇ ਸਬੂੰਧ ਚਿਿੱ ਸੀਮਾ ਦੀ ਚਮਆਦ ਨੂੂੰ ਹਟਾਉਣਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਪਬੰਧ ਨੂੂੰ ਉਪ-ਧਾਰਾ (3) ਦੇ ਉਪਬੰਧ ਿਜੋਂ ਨਹੀਂ ਜੋਚੜਆ ਜਾਣਾ ਾਹੀਦਾ ਸੀ ਜੋ ਮੁਲਾਂਕਣ ਨੂੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਬੂੰਧਤ ਹੈ ਪਰ ਧਾਰਾ 34 ਦੀ ਉਪ ਧਾਰਾ (1) ਚਿਿੱ ਜੋਚੜਆ ਜਾਣਾ ਾਹੀਦਾ ਸੀ। XXXXXX ‘ਖੋਿ’ ਸ਼ਬਦ ਚਸਰਫ ਉਨਹਾਂ ਪਦਾਰਥਕ ਪਰਸ਼ਨਾਂ ਨੂੂੰ ਕਿਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਚਕਸੇ ਚਿਸ਼ੇਸ਼ ਕੇਸ ਚਿਿੱ ਕੇਸ ਦੀ ਸੁਣਿਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਅਥਾਰਟੀ ਦੁਆਰਾ ਫੈਸਲੇ ਲਈ ਉੱਠਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਅਪੀਲ ਜੋ ਅੂੰਤਮ ਆਦੇਸ਼ ਪਾਸ ਕਰਨ ਜਾਂ ਅਪੀਲ ਚਿਿੱ ਅੂੰਚਤਮ ਫੈਸਲਾ ਦੇਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਚਦਲ ਸਪੀ ਰਿੱਖਣ ਿਾਲੀਆਂ ਚਧਰਾਂ ਚਿ ਕਾਰ ਚਿਿਾਦ ਦਾ ਚਿਸ਼ਾ ਚਰਹਾ ਹੈ ਜਾਂ ਚਜਸ 'ਤੇ ਸਬੂੰਧਤ ਚਧਰਾਂ ਨੂੂੰ ਸੁਣਿਾਈ ਚਦਿੱਤੀ ਿਈ ਹੈ। ਸ਼ਬਦ 'ਚਨਰਦੇਸ਼' ਉਸ ਚਨਰਦੇਸ਼ ਨੂੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਅਪੀਲੀ ਜਾਂ ਸੋਧ ਅਥਾਰਟੀ ਨੂੂੰ ਕਾਨੂੂੰਨ ਦੇ ਤਚਹਤ ਦੇਣ ਦਾ ਅਚਧਕਾਰ ਹੈ। ਸ਼ਬਦ "ਕੋਈ ਿੀ ਚਿਅਕਤੀ" ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਚਿਅਕਤੀ ਤਿੱਕ ਸੀਚਮਤ ਹੋਣਾ ਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਅਪੀਲ ਜਾਂ ਸੋਧ ਅਧੀਨ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਨਾਲ ਨੇਚੜਓਂ ਜੁਚੜਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਰਘੂਬਰ ਚਦਆਲ ਅਤੇ ਜੇ. ਆਰ. ਮੁਧੋਲਕਰ ਜੇ.ਜੇ. (ਅਸਚਹਮਤੀ) ਅਨੁਸਾਰ: ਇਹ ਨੋਚਟਸ ਧਾਰਾ 34 ਦੇ ਉਪਬੂੰਧਾਂ ਦੀ ਉਲੂੰਘਣਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਰਿੱਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਅਪੀਲ ਚਕਸੇ ਪਰਸੂੰਨ ਅਥਾਰਟੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੁੂੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਰਾ ਮਾਮਲਾ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੁੂੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਚਿਸ਼ੇਸ਼ ਕੇਸ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਤਾ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰਿੱਚਖਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਉਸ ਨੂੂੰ ਲਿੱਭਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਫਰਜ਼ ਦੋਿੇਂ ਹੁੂੰਦਾ ਹੈ। ਦਾਅਿੇ ਲਈ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੁਆਰਾ ਚਦਿੱਤਾ ਚਿਆ ਆਧਾਰ: ਮੁਲਾਂਕਣ ਚਿਿੱ ਕਟੌਤੀ ਜਾਂ ਰਿੱਦ ਕਰਨਾ ਇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਚਕ ਚਜਸ ਆਮਦਨ 'ਤੇ ਉਸਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਚਿਆ ਸੀ ਉਹ ਉਸ ਸਾਲ ਦੀ ਲੇਖਾ ਚਮਆਦ ਚਿਿੱ ਨਹੀਂ ਕਮਾਈ ਿਈ ਸੀ ਚਜਸ ਨਾਲ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸੂੰਬੂੰਚਧਤ ਸੀ, ਬਲਚਕ ਇਿੱਕ ਚਨਰਧਾਰਤ ਪਚਹਲਾਂ ਜਾਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਲ ਦੇ ਸਬੂੰਧ ਚਿਿੱ । ਅਪੀਲੀ ਅਥਾਰਟੀ ਨੂੂੰ ਪੂਰੇ ਪਰਸ਼ਨ ਚਿਿੱ ਜਾਣ ਅਤੇ ਚਕਸੇ ਨਾ ਚਕਸੇ ਖੋਿ ਨੂੂੰ ਲਿੱਭਣ ਦਾ ਹਿੱਕ ਹੈ। ਚਟਰਚਬਊਨਲ ਦਾ ਨਤੀਿਾ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਠਾਏ ਿਏ ਨੁਕਤੇ 'ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਚਸਿੱਟਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚਸਿੱਟੇ ਨੂੂੰ ਲਿੱਭਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਣ ਲਈ, ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਚਕ ਇਹ ਅੂੰਤਮ ਅਤੇ ਅੂੰਤਮ ਚਸਿੱਟਾ ਹੋਣਾ ਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰਦਾਤਾ ਦੀ ਦਲੀਲ ਇਹ ਹੈ ਚਕ ਧਾਰਾ 34 (3) ਦਾ ਦੂਜਾ ਉਪਬੰਧ ਚਬਨਾਂ ਚਕਸੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸੀਮਾ ਦੇ ਬ ੀ ਹੋਈ ਆਮਦਨ ਦੇ ਸਬੂੰਧ ਚਿਿੱ ਚਸਰਫ ਮਾਲਕ ਨੂੂੰ ਨੋਚਟਸ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਿ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਚਕਉਂਚਕ ਅਪੀਲੀ ਅਥਾਰਟੀ ਨੇ ਅਚਜਹੇ ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾਿਾਂ ਨਾਲ ਭੇਦਭਾਿ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਚਹਲਾਂ ਕਾਰਿਾਈ ਚਿਿੱ ਕੋਈ ਨਤੀਿਾ ਜਾਂ ਚਨਰਦੇਸ਼ ਚਦਿੱਤਾ ਹੈ ਚਕਉਂਚਕ ਇਹ ਇਸੇ ਤਰਹਾਂ ਸਚਥਤ ਹੋਰ ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾਿਾਂ ਦੇ ਸਬੂੰਧ ਚਿਿੱ ਸੀਮਾ ਦੀ ਸੀਮਾ ਨੂੂੰ ਨਹੀਂ ਹਟਾਉਂਦਾ, ਪਰ ਚਕਸ ਦੇ ਸੂੰਬੂੰਧ ਚਿਿੱ ਨਹੀਂ। ਅਪੀਲੀ ਅਥਾਰਟੀ ਦੁਆਰਾ ਚਦਿੱਤੇ ਿਏ ਖੋਿ ਜਾਂ ਚਨਰਦੇਸ਼ ਨੂੂੰ ਰਿੱਦ ਕਰ ਚਦਿੱਤਾ ਚਿਆ ਸੀ, ਇਹ ਮੂੰਚਨਆ ਚਿਆ ਸੀ ਚਕ ਪਚਹਲੀ ਨਜ਼ਰ ਚਿਿੱ , ਿਰਿੀਕਰਨ ਲਈ ਇਿੱਕ ਿਾਜਬ ਅਧਾਰ ਸੀ। ਚਜਸ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਿਰਿੀਕਰਨ ਕੀਤਾ ਚਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਸੂੰਬੂੰਧ ਸੀ, ਚਜਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕਾਨੂੂੰਨ ਦੁਆਰਾ ਪਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਸੀ, ਅਰਥਾਤ, ਬ ੀ ਹੋਈ ਆਮਦਨ ਦਾ ਪਤਾ ਲਿਾਉਣਾ ਅਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨਾ। XXXXXX Case: INCOME-TAX OFFICER, A-WARD, SITAPUR versus MURLIDHAR BHAGWANDAS, LAKHIMPUR KHERI [[1964] 6 S.C.R. 411] (1964) एसकेतहतउच्चन्यायालययासर्वोच्चन्यायालयकीअधिकारिता।66 याएस।66 ( ख) सीमितहैऔरकेवलउन्हेंसंदर्भितप्रश्नोंतकहीसीमितहै।इसकेअलावा, न्यायाधिकरणद्वारानिर्दिष्टप्रश्नइससेअधिकनहींहोसकतेहैं। इसकीअधिकारिता।इसलिएउक्तधाराओंकेतहतयाउसकेतहतकिएगगएआदेशोंयानिर्देशोंकेअनुसरणमेंकियागगयामूल्यांकनयापुनर्मूल्यांकनअनिवार्यरूपसेसमीक्षा, पुनरीक्षणयाअपीलकेतहतवर्षकेमूल्यांकनसेसंबंधितहोनाचाहिए।उप-ओंकेलिएपरन्तुक।( 3 ) एस. 34 आय-करअधिकारीकोबिनाकिसीसमयसीमाकेबचीहुईआयकेसंबंधमेंआकलनकरनेकेलिएकोईनईशक्तिप्रदाननहींकरताहै। यहकेवलअधिनियमकेकुछप्रावधानोंकेतहतकिएगगएकुछआकलनोंकेसंबंधमेंसीमाकेप्रतिबंधकोहटादेताहैऔरप्रतिबंधकोहटानेकाइसतरहसेअर्थनहींलगायाजासकताहैकि6 एस. सी. आर. सर्वोच्चन्यायालयरिपोर्टकेतहतन्यायाधिकरणकाअधिकारक्षेत्रबढ़जाए। 413 प्रासंगिकअनुभागग।प्रतिबंधकोहटानाकेवलउनआदेशोंकोप्रभावीबनानेकेलिएथाजोअपीलीय,पुनरीक्षणयासमीक्षाट्रिब्यूनलद्वाराअपनेअधिकारक्षेत्रकेदायरेमेंकिएजासकतेहैं।यदिइरादाकिसीव्यक्तिकेखिलाफकिसीभीमूल्यांकनकेसंबंधमेंसीमाकीअवधिकोहटानाथा, तोपरंतुककोउप-धाराओं-मेंपरंतुककेरूपमेंनहींजोड़ाजाता।( 3 ) जोएकमूल्यांकनकेपूराहोनेसेसंबंधितहैलेकिनउपक्षेत्रोंमेंजोड़ागगयाहोगा।( 1 ) एस. 34 . 'खोज' शब्दकेवलउनभौतिकप्रश्नोंकोशामिलकरताहैजोइसमेंउत्पन्नहोतेहैं।मामलेकीसुनवाईकरनेवालेप्राधिकारीद्वारानिर्णयकेलिएएकविशेषषमामलायाअपील, जोअंतिमआदेशपारितकरनेयाअपीलमेंअंतिमनिर्णयदेनेकेलिएआवश्यकहै, इच्छुकपक्षोंकेबीचविवादकाविषषयरहाहैयाजिसपरसंबंधितपक्षोंकोदियागगयाहै ● सुनना।अभिव्यक्ति'निर्देश' एकनिर्देशकोसंदर्भितकरताहैजिसेअपीलीययापुनरीक्षणप्राधिकरणकोकानूनकेतहतदेनेकाअधिकारहै।द. अभिव्यक्ति"कोईभीव्यक्ति" अंतरंगगरूपसेजुड़ेव्यक्तितकहीसीमितहोनीचाहिए। अपीलयापुनरीक्षणकेअधीनवर्षकेनिर्धारणकेसाथ। आयोजितकियागगयाःप्रतिरघुबरदयालऔरजे. आर. मुधोलकरजे. जे. ( असहमति): किसूचनाएसकेप्रावधानोंकेउल्लंघनमेंनहींथी।34 और इसलिएउसआधारपरखारिजनहींकियाजासकताथा।जबकोईअपीलकीजातीहै एकअपीलीयप्राधिकारी, पूरामामलाउसकेसामनेहैऔरवहाँहै जबएकनिर्धारितीद्वाराएकविशिष्टमामलेकोरखाजाताहै, तोइसमेंदोनोंहोतेहैं- -शक्तिकेसाथसाथउसपरअपनानिष्कर्षदेनेकाकर्तव्य।दीगगईजमीन किसीनिर्धारितीद्वारानिर्धारणमेंकमीयारद्दकरनेकादावाकरनेकेलिएबशर्तेकिजिसआयपरउसकाआकलनकियागगयाथा, वहअर्जितनहींकीगगईथी वर्षकीलेखांकनअवधिजिसमेंनिर्धारणसंबंधितथालेकिन वर्षकेपहलेयाबादमेंनिर्दिष्टकासम्मान।अपीलीयप्राधिकरणहै पूरेप्रश्नमेंजानेऔरएकरास्ताखोजनेकेलिएआनेकाअधिकारहैया दूसरा। न्यायाधिकरणकानिष्कर्षएकऐसेमुद्देपरउसकानिष्कर्षहैजोपहलेसेहीउत्तेजितथा। औरकिसीनिष्कर्षकेलिएयहआवश्यकनहींहैकियहअंतिमऔरअंतिमनिष्कर्षहोनाचाहिए। प्रत्यर्थीकातर्ककिएसकेलिएदूसरापरंतुक।34 ( 3 ) बचनेवालीआयकेसंबंधमेंकेवलनिर्धारितीकोजारीकरनेकेलिएएकनोटिससक्षमकरनासमयकीसीमाकेबिनाइसआधारपरकिअपीलीयप्राधिकारीने ■ कार्यवाहीमेंभेदभावकरनेसेपहलेउसकापतालगानायानिर्देशदेना।ऐसेनिर्धारितीकेखिलाफक्योंकियहसीमाकीसीमाकोनहींहटाताहैसमानरूपसेस्थितअन्यनिर्धारिती, लेकिनजिनकेसंबंधमेंनहींअपीलीयप्राधिकारीद्वारानिष्कर्षनिकालागगयाहैयानिर्देशदियागगयाहैसंक्रमितहोगगए।यहअभिनिर्धारितकियागगयाकिप्रथमदृष्टया, इसकेलिएएकउचितआधारथावर्गीकरण।जिसआधारपरवर्गीकरणकियागगयाथा उसउद्देश्यकेसाथतर्कसंगगतसंबंधजिसेप्राप्तकरनेकाइरादाथा कानूनद्वारा, अर्थात, बचनेवालीआयकापतालगानाऔरउसकाआकलनकरना। आयआयुक्त-करv. एस. एम. चिटटनाविस, (1932) एल. आर. 59 आई. ए. 290 , सरकीकाभाईप्रेमचंदबनाम।आयआयुक्त-कर(केंद्रीय), बॉम्बे, [1 954] एस. सी. आर. 219. पं. हजारीलालबनाम।आय-करअधिकारी, कानपुर ( 1960 ) 39 एल. टी. आर. 265, लक्ष्मणप्रकाशबनाम इनकॉनसुपरकोर्टरिपोर्टकेआयुक्त[1964] 414 कर, यू. पी. (1963) 48 आई. टी. आर. 705, ए. एस. खादरइस्माइलबनाम।आय-करअधिकारीसलेम, (1963) 48 एल. टी. आर. 16, सिमरथमुलबनाम।अतिरिक्तआय-करअधिकारी,ऊटाचामुंड, (1959) 36 एल. टी. आर. 41, वृंदावनचंद्रबसाकबनाम।आयकरअधिकारी, (1962)46 आई. टी. आर. 14, के. सी. थॉमस, प्रथमआयकरअधिकारी।बॉम्बेबनाम।वसंतहीरालालशाह[1964] 6 एस. सी. आर. 431, पराशरऔरअन्र।वी. सासंतसेनद्वारकादास49 आई. टी. आर. (एस.सी.) 1, कमलापतहोतीलालबनाम।आय-करअधिकारी, 29 आई. टी. आर. 192, हीरालालअमृतलालशाहबनाम।के. सी. थॉमस, आयकरअधिकारी, बॉम्बे, 34 आई. टी. आर. 446, जनरलकंस्ट्रक्शनएंडसप्लाईकं. आय-करअधिकारी(8 वां) सीवार्ड, बॉम्बे, 44 आई. टी. आर. 16, सूरजमलमोहताएंडकंपनीबनाम।ए. वी. विश्वनाथशास्त्री[1955] 1 एस. सी. आर. 448, ए. थंगगलकुंजूमुदलियारबनाम।एम. वेंकटटचलमपोट्टीऔरअन्र।[ 1955 ] 2 एस. सी. आर. 1196 औरपालाजीबनाम।आय-करअधिकारी, विशेषषजांचसर्कल[1962] 2 एस. सी. आर. 983, संदर्भित। सिविलअपीलीयन्यायनिर्णयःसिविलअपीलसं. 130 Case: INCOME-TAX OFFICER, A-WARD, SITAPUR versus MURLIDHAR BHAGWANDAS, LAKHIMPUR KHERI [[1964] 6 S.C.R. 411] (1964) Section: CONCLUSION Pursu:111t to the direction given, the I:icome.tax Officer sened a notice on the respondent under s. 34(1). Against that notice the a~esse.s filed a writ petition in the High Court for quashini; the above·rnentioned proceeding on the ground that these were initiated beyond the time p,..,_ cribed by s. 34. The High Court accepted the petition and quashed the notice on the ground that it was issued by the appellant beyond the ordi-nary period of limitation It also overruled the contention of the appel· lant that no period of limitation governed the notice in as much as the second proviso to s. 34(3) was attracted to the facts of the case. The only direc!ion which the Appellate Assistant Commissioner could give was one which was covered by s. 31 of the Act and as the appeal before him was confined to a particular assessment year, the tlirection must necessarily be limited to a matter falling within that year. If the direc-tion be treated as based on a finding recorded by AppeJiate Assistant Commissioner, tbot findin& would have to be disregarded when applyiq the proviso. The appellant came to this Court by special leave. Held: (po.r B. P. Sinh•, CJ., K. Subba Rao and N. Rajagopala Ayyangar JJ.). The proviso to sub·•· (3) of s. 34 of the Indian Incom.,. tax Act, 1922 dOCll not save the time limit prescribed under sub-s. (1) ot s. 34 in respect of an escaped assessment of a year other than that which is the subject matter of appeal or revision as the case may be and hence the notice under s. 34(1) (a) issued in the present = was clearly barred by time. The jurisdiction of the High Court or the Supreme Court under s. 66 ors. 66(b) is a limited one and is confined only to the questions referred to them. Moreover, the questions referred by Tribunal cannot excee4 it.9 jrnisdiction. Therefore the assessment or reassessment made under fbe said !ections or pursuant to the orders or directions made thereunder most necessarily relate to the assessment of the year under review, reri-sion or appeal as the case may be. The proviso to sub-s. (3) of s. 34 does not confer any fresh power upon the lncome--tax Officer to mate assessment in respect of the escaped incomes without any time limit. It only lifts the ban of limitation in respect of certain assessments made under certain provisions of the Act and the lifting of the ban cannot bl so construed as to increase the jurisdiction of the tribunal under Ille ~levant sections. The lifting of the ban was only to give effect to the orders that may be made by the appellate, revisional or reviewing Tribu· nal within the scope of its jurisdiction. If the intention wu to remove the period of limitation in respect of any assessment against any person, the proviso would not have been added as proviso to sub-s. (3) which deals with completion of an assessment but would have belln added to .Ub·S. (I) of s. 34. The word 'finding' covers only the material questions which arise in a particular case for decision by the authority hearing the case or the appeal which, being necessary for passing the final order or giving tbc final decision in the appeal, has been the subject of contrOTerny between the interested partie!:I: or on which the parties concerned have been given • hearing. The expression 'direction' refm to a direction which the appellate or revisivnal authority is empowered to give under the law. The expression "any person"' must be confined to a person intimately connect· ed with the assessment of the year under appeal or revision. Case: INCOME-TAX OFFICER, A-WARD, SITAPUR versus MURLIDHAR BHAGWANDAS, LAKHIMPUR KHERI [[1964] 6 S.C.R. 411] (1964) ਚਜਸ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਿਰਿੀਕਰਨ ਕੀਤਾ ਚਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਸੂੰਬੂੰਧ ਸੀ, ਚਜਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕਾਨੂੂੰਨ ਦੁਆਰਾ ਪਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਸੀ, ਅਰਥਾਤ, ਬ ੀ ਹੋਈ ਆਮਦਨ ਦਾ ਪਤਾ ਲਿਾਉਣਾ ਅਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨਾ। XXXXXX 414 ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਰਰਪੋਰਟਾਂ [1964] ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਰਮਸ਼੍ਨਰ ਬਨਾਮ ਐਸ.ਐਮ. ਰਚਟਨ ੀਸ, (1932) ਐਲ.ਆਰ. 59 ਆਈ.ਏ. 290, ਿਨਾਬ ਰਕਕਾਭਾਈ ਪਰੇਮਚੰਦ ਬਨਾਮ ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਰਮਸ਼੍ਨਰ (ਕੇਂਦਰੀ), ਬੰਬਈ, [1954] ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. 219, ਪੂੰਚਡਤ ਹਜਾਰੀ ਲਾਲ ਬਨਾਮ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਰਧਕਾਰੀ, ਕਾਨਪੁਰ (1960) 39 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 26S, ਲਕਸ਼੍ਮਣ ਪਰਕਾਸ਼੍ ਬਨਾਮ ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਰਮਸ਼੍ਨਰ ਉੱਤਰ ਪਰਦੇਸ਼, (1963) 48 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 705, ਏ. ਐਸ. ਖਾਦਰ ਬਨਾਮ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਰਧਕਾਰੀ, ਸਲੇਮ, (1963)48 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 16, ਰਸਮਰਥਮੁਲ ਬਨਾਮ ਧੀਕ ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ ਅਫਸਰ, ਊਟਾਚਮੁੰਡ, (1959)36 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ 41, ਰਬਰੰਦਾਬਨ ਚੰਦਰ ਬਾਸਕ ਬਨਾਮ ਇਨਕਮਟੈਕਸ ਅਫਸਰ, (1962) 46 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ 14, ਕੇ.ਸੀ. ਥਾਮਸ, ਪਰਹਲੇ ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ ਅਫਸਰ ਬੰਬਈ ਬਨਾਮ ਸੰਤ ਹੀਰਾ ਲਾਲ ਸ਼੍ਾਹ [1964] 6 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. 431, ਪਰਾਸ਼੍ਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਸੰਤਸੇਨ ਦ ਾਰਕਾਦਾਸ 49 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. (ਐਸ.ਸੀ.) 1, ਕਮਲਪਤ ਹੋਤੀਲਾਲ ਬਨਾਮ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਰਧਕਾਰੀ, 29 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 192, ਹੀਰਾਲਾਲ ਅੰਰਮਰਤ ਲਾਲ ਸ਼੍ਾਹ ਬਨਾਮ ਕੇ.ਸੀ. ਥਾਮਸ, ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਰਧਕਾਰੀ, ਬੰਬਈ, 34 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 446,ਿਨਰਲ ਕੰਸਟਰਕਸ਼੍ਨ ਐਡ ਸਪਲਾਈ ਕੰਪਨੀ ਬਨਾਮ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਰਧਕਾਰੀ (8 ਾਂ) ਸੀ ਾਰਡ, ਬੰਬੇ, 44 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 16, ਸੂਰਿ ਮਲ ਮੋਹਤਾ ਐਡ ਕੰਪਨੀ ਬਨਾਮ ਏ. ੀ. ਰ ਸ਼੍ ਨਾਥ ਸ਼੍ਾਸਤਰੀ [1955] 1 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. 448, ਏ. ਥੰਗਲ ਕੁੰਿੂ ਮੁਦਲੀਆਰ ਬਨਾਮ ਐੱਮ. ੈਂਕਟਚਲਮ ਪੋਟੀ ਅਤੇ ਹੋਰ [1955] 2 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. 1196 ਅਤੇ ਪਾਲਾਿੀ ਬਨਾਮ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਰਧਕਾਰੀ, ਸਪੈਸ਼੍ਲ ਇਨ ੈਸਟੀਗੇਸ਼੍ਨ ਸਰਕਲ [1962] 2 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. 983, ਦਾ ਹ ਾਲਾ ਰਦਿੱਤਾ ਰਗਆ ਹੈ। ਚਸਿਲ ਅਪੀਲ ਅਚਧਕਾਰ ਖੇਤਰ: 1962 ਦੀ ਚਸਿਲ ਅਪੀਲ ਨੂੰਬਰ 130. 1958 ਦੀ ਚਮਸਕ ਚਰਿੱਟ ਪਟੀਸ਼ਨ ਨੂੰਬਰ 280 ਚਿਿੱ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ 17 ਮਾਰ , 1959 ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਅਤੇ ਫਰਮਾਨ ਤੋਂ ਰ ਸ਼੍ੇਸ਼੍ ਆਰਗਆ ਰਾਹੀਂ ਅਪੀਲ। ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਲਈ ਕੇ. ਐਨ. ਰਾਜਿੋਪਾਲ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਆਰ. ਐਨ. ਸਚਿੱਠੇ। ਉੱਤਰਦਾਤਾ ਲਈ ਚਬਸ਼ਨ ਨਾਰਾਇਣ ਜੀ.ਸੀ. ਸ਼ਰਮਾ, ਓ.ਸੀ. ਮਾਥੁਰ, ਜੇ.ਬੀ. ਦਾਦਾ ਨਜੀ ਅਤੇ ਰਚਿੂੰਦਰ ਨਾਰਾਇਣ। ਏ.ਿੀ. ਚਿਸ਼ਿਨਾਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਡੀ. ਐਨ. ਮੁਖਰਜੀ ਅਤੇ ਬੀ. ਐਨ. ਘੋਸ਼ ਦਖਲ ਦੇਣ ਿਾਲੇ ਲਈ। 29 ਜਨਿਰੀ 1964 ਬੀ.ਪੀ. ਚਸਨਹਾ ਸੀ.ਜੇ., ਕੇ. ਸੁਿੱਬਾ ਰਾਓ ਅਤੇ ਐਨ. ਰਾਜਿੋਪਾਲ ਅਯੂੰਿਰ ਜੇ.ਜੇ. ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਸੁਬਾ ਰਾਓ ਜੇ. ਰਘੂਬਰ ਚਦਆਲ ਅਤੇ ਮੁਧੋਲਕਰ ਜੇ.ਜੇ. ਦੀ ਅਸਚਹਮਤੀ ਿਾਲੀ ਰਾਏ ਮੁਧੋਲਕਰ ਜੇ. ਨੇ ਚਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਸੁਬਾ ਰਾਓ ਜੇ. - ਰ ਸ਼੍ੇਸ਼੍ ਆਰਗਆ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੀ ਿਈ ਇਹ ਅਪੀਲ ਭਾਰਤੀ ਆਮਦਨ ਕਰ ਐਕਟ, 1922 ਦੀ ਧਾਰਾ 34 ਦੀ ਉਪ-ਧਾਰਾ (3) ਦੇ ਉਪਬੰਧ ਦੇ ਚਨਰਮਾਣ ਦਾ ਸਿਾਲ ਉਠਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਚਜਿੇਂ ਚਕ 1933 ਦੇ ਐਕਟ 25 ਦੁਆਰਾ ਸੋਚਧਆ ਚਿਆ ਹੈ, ਚਜਸ ਨੂੂੰ ਬਾਅਦ ਚਿਿੱ ਐਕਟ ਚਕਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। XXXXXX 6 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਰਰਪੋਰਟਾਂ 415 ਤਿੱਥ ਇਿੱਕ ਛੋਟੇ ਕੂੰਪਾਸ ਚਿਿੱ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਹੇਠ ਰਲਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ: ਉੱਤਰਦਾਤਾ ਇਿੱਕ ਫਰਮ ਹੈ ਜੋ ਿਿੱਖ-ਿਿੱਖ ਲਾਈਨਾਂ ਚਿਿੱ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1949-50 ਲਈ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 23 (4) ਤਚਹਤ ਆਮਦਨ ਕਰ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਇਸ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਚਿਆ ਸੀ ਚਕ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 22 ਦੀ ਉਪ-ਧਾਰਾਿਾਂ (2) ਅਤੇ (4) ਤਚਹਤ ਜਾਰੀ ਨੋਚਟਸ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਿਈ ਸੀ। 27 ਸਤੂੰਬਰ, 1955 ਨੂੂੰ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 27 ਤਚਹਤ ਉਕਤ ਮੁਲਾਂਕਣ ਰਿੱਦ ਕਰ ਚਦਿੱਤਾ ਚਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਇਸ ਨੂੂੰ ਰਿੱਦ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਚਹਲਾਂ, ਇਹ ਪਾਇਆ ਚਿਆ ਸੀ ਚਕ ਤੀਜੀਆਂ ਚਧਰਾਂ ਤੋਂ ਬਕਾਇਆ ਕਰਚਜ਼ਆਂ ਦੀ ਅਦਾਇਿੀ ਲਈ ਉਸ ਨੂੂੰ ਪਰਾਪਤ ਯੂ.ਪੀ. ਇਨਕਮਬਰਡ ਅਸਟੇਟਸ ਐਕਟ ਬਾਂਡਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਚਿਿੱ 88,737 ਰੁਪਏ ਦੀ ਚਿਆਜ ਆਮਦਨ ਮੁਲਾਂਕਣ ਤੋਂ ਬ ਿਈ ਸੀ ਚਕਉਂਚਕ ਮੁਲਾਂਕਣ ਇਸ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕਰਨ ਚਿਿੱ ਅਸਫਲ ਚਰਹਾ ਸੀ। ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਚਧਕਾਰੀ ਨੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1949-50 ਲਈ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 34 (1) (a) ਤਚਹਤ ਇਸ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਨੋਚਟਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਚਕ ਉਕਤ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ ਚਿਿੱ 88,737 ਰੁਪਏ ਦੀ ਉਕਤ ਰਕਮ ਮੁਲਾਂਕਣ ਤੋਂ ਬ ਿਈ ਸੀ। ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 27 ਤਚਹਤ ਉਸ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਨੂੂੰ ਰਿੱਦ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਚਧਕਾਰੀ ਨੇ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 34 (1) (a) ਤਚਹਤ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਨੋਚਟਸ ਨੂੂੰ ਨਜ਼ਰਅੂੰਦਾਜ਼ ਕਰਚਦਆਂ, ਉਸ ਰਕਮ ਨੂੂੰ ਆਪਣੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਿਏ ਨਿੇਂ ਮੁਲਾਂਕਣ ਚਿਿੱ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ। ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਨੇ ਉਸ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਚਿਰੁਿੱਧ ਅਪੀਲ ਕਰਨ ਨੂੂੰ ਤਰਜੀਹ ਚਦਿੱਤੀ ਅਤੇ 4 ਦਸੂੰਬਰ, 1957 ਨੂੂੰ ਅਪੀਲੀ ਸਹਾਇਕ ਕਰਮਸ਼੍ਨਰ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਚਨਪਟਾਰਾ ਕਰ ਚਦਿੱਤਾ। ਅਪੀਲੀ ਸਹਾਇਕ ਕਰਮਸ਼੍ਨਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਦੇਸ਼ ਚਿਿੱ ਚਕਹਾ ਚਕ ਬਾਂਡ ਚਪਛਲੇ ਲੇਖਾ ਸਾਲ ਚਿਿੱ ਚਨਰਧਾਰਕ ਨੂੂੰ ਪਰਾਪਤ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਚਨਰਦੇਸ਼ ਚਦਿੱਤਾ ਚਕ ਬਾਂਡਾਂ 'ਤੇ ਚਿਆਜ ਦੀ ਨੁਮਾਇੂੰਦਿੀ ਕਰਨ ਿਾਲੀ ਰਕਮ ਨੂੂੰ 1949-50 ਨੂੂੰ ਖਤਮ ਹੋਣ ਿਾਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਤੋਂ ਹਟਾ ਚਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ ਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ 1948-49 ਨੂੂੰ ਖਤਮ ਹੋਣ ਿਾਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਚਿਿੱ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਪੀਲੀ ਸਹਾਇਕ ਕਰਮਸ਼੍ਨਰ ਿਿੱਲੋਂ ਚਦਿੱਤੇ ਚਨਰਦੇਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ Case: INCOME-TAX OFFICER, A-WARD, SITAPUR versus MURLIDHAR BHAGWANDAS, LAKHIMPUR KHERI [[1964] 6 S.C.R. 411] (1964) सिविलअपीलीयन्यायनिर्णयःसिविलअपीलसं. 130 1962 का। निर्णयऔरडिक्रीसेविशेषषअनुमतिद्वाराअपील इलाहाबादउच्चन्यायालयकादिनांक17 मार्च, 1959, विविधमामलोंमें।1958 कीरिटटयाचिकासंख्या280। के. एन. राजगोपालशास्त्रीऔरआर. एन. सचथे प्रतिवादीकीओरसेअपीलार्थीबिशननारायण, जी. सी. शर्मा, ओ. सी. माथुर, जे. बी. दादाचंजीऔररविंदरनारायण। ए. वी. विश्वनाथशास्त्री, डी. एन. मुखर्जीऔरबी. एन. घोषष, हस्तक्षेपकरनेवालेकेलिए। 29 जनवरी, 1964।बी. पी. सिन्हासी. जे. कानिर्णय, के. सुब्बारावऔरएन. राजागोपालाअय्यंगारजे. जे. , जे. सुब्बारावद्वारारघुबरदयालऔरजे. जे.मुधोलकरकीअसहमतिपूर्णरायकासंपादनकियागगयाथा।, जे. मुधोलकरद्वारावितरितकियागगयाथा। जे. सुब्बाराव-विशेषषअवकाशद्वारायहअपीलउठातीहै उपखंडोंकेलिएपरंतुककेनिर्माणकाप्रश्न।( 3 ) एस. 34 भारतीयआय-करअधिनियम, 1922, जैसाकि1933 केअधिनियम25 द्वारासंशोधितकियागगयाहै, जिसेइसकेबादअधिनियमकहाजाताहै। -तथ्यएकछोटेसेदिशानिर्देशमेंनिहितहैंऔरवेइसप्रकारहैंः प्रत्यर्थीएकऐसीफर्महैजोविभिन्नक्षेत्रोंमेंव्यवसायकरतीहै। पंक्तियाँ।इसकाआकलनएसकेतहतआय-करकेरूपमेंकियागगयाथा।23 ( 4 ) निर्धारणवर्ष1949-50 केलिएअधिनियमकीइसआधारपरकिअधिसूचनाउप-धाराओंकेतहतजारीकीगगईहै।( 2 ) और(4) एस।22 अधिनियमकापालननहींकियागगयाथा।27 सितंबर, 1955 को, उक्तमूल्यांकनएसकेतहतरद्दकरदियागगयाथा।27 अधिनियमसे।लेकिनउक्तरद्दकरनेसेपहले, यहपायागगयाकिरुपयेकीब्याजआय।88,737 यू. पी. एनकमकेआकारमें 6 एस. सी. आर. सुप्रीमकोर्टरिपोर्ट415 केनिर्वहनमेंउन्हेंप्राप्तबेयर्डएस्टेटटएक्टटबॉन्ड तीसरेपक्षसेदेयऋणनिर्धारणसेबचगगएथेक्योंकिनिर्धारितीइसकाखुलासाकरनेमेंविफलरहाथा।आय-करअधिकारीनेएसकेतहतएकनोटिसजारीकिया।34 ( 1 ) ( क) निर्धारणवर्ष1949-50 केलिएअधिनियमकीइसआधारपरकिउक्तराशिरु. 88,737 उक्तमूल्यांकनवर्षमेंमूल्यांकनसेबचगगयाथा।उसवर्षकेमूल्यांकनकेबादअलगगरखागगयाथा एसकेतहत।27 अधिनियमके, आय-करअधिकारी, एसकेतहतउनकेद्वाराजारीकिएगगएनोटिसकीअनदेखीकरतेहुए।34 ( 1 ) ( (क) अधिनियममेंउसराशिकोउसकेद्वाराकिएगगएनएनिर्धारणमेंशामिलकियागगयाथा।द.निर्धारितीनेउसआदेशकेखिलाफएकअपीलकोप्राथमिकतादीऔरजिसेअपीलीयसहायकआयुक्तद्वारानिपटायागगया। 4 दिसंबर, 1957।अपीलीयसहायकआयुक्तनेअपनेआदेशमेंकहाकिबांडनिर्धारितीद्वारापिछलेलेखावर्षमेंप्राप्तकिएगगएथेऔरइसलिए, निर्देशदियागगयाथाकिबॉन्डपरब्याजकाप्रतिनिधित्वकरनेवालीराशिकोसमाप्तहोनेवालेवर्षकेलिएमूल्यांकनसेहटादियाजानाचाहिएऔरसमाप्तहोनेवालेवर्षकेलिएमूल्यांकनमेंशामिलकियाजानाचाहिए।अपीलीयसहायकआयुक्तद्वारादिएगगएनिर्देशकेअनुसारआय-करअधिकारीनेएसकेतहतकार्यवाहीशुरूकी।34( 1 ) निर्धारणवर्ष1948-49 केसंबंधमेंअधिनियम।उसधाराकेतहतजारीकियागगयानोटिसदियायाथा5 दिसंबर, 1957 कोप्रत्यर्थीपर।निर्धारितीनेकलाकेतहतएकयाचिकादायरकी।226 मुख्यरूपसेइसआधारपरकिकार्यवाहियांएसद्वारानिर्धारितसमयसेपरेशुरूकीगगईथीं, उक्तकार्यवाहियोंकोरद्दकरनेकेलिएइलाहाबादमेंउच्चन्यायालयमेंसंविधानकीधारा।34 उच्चन्यायालयनेइसतर्ककोस्वीकारकरलियाऔरआयकरअधिकारीद्वाराशुरूकीगगईकार्यवाहीकोरद्दकरदिया।इसलिए अपीलकी। कार्यवाहीसमयपरहोगी, यदिदूसरापरंतुकएस।34 ( 3 ) अधिनियमलागूकियाजासकताहै।सवालयहहैकि इसलिए, एसकेलिएदूसरेपरंतुककीशर्तोंकासहीअर्थक्याहै।34 ( 3 ) अधिनियमसे।इसमेंलिखाहैः " बशर्तेकिइसधारामेंकुछभीउससमयकोसीमितनहींकरताहैजिसकेभीतरकोईकार्रवाईकीजासकतीहै लियागगया, याकोईआदेश, मूल्यांकनयापुनर्मूल्यांकनकियाजासकताहै, एसकेतहतकिएगगएपुनर्मूल्यांकनपरलागूहोगा।27 यानिर्धारितीपरकिएगगएकिसीनिर्धारणयापुनर्मूल्यांकनकेलिएयाकिसीप्रति पुत्रकिसीभीसर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्टकेपरिणामस्वरूपयाउसेप्रभावीबनानेकेलिए[1964] 416 एसकेतहतएकक्रममेंनिहितखोजयादिशा।31 , एस. 33 , एस. 33 ए,एस।33 बी, एस।66 याएस।66ए"। प्रथमदृष्टयायहपरंतुकउक्तपरंतुककेदायरेमेंआनेवालेनिर्धारणयापुनर्मूल्यांकनकेसंबंधमेंकार्रवाईकरनेयाआदेशदेनेकेमामलेमेंधाराकेअन्यप्रावधानोंद्वारालगाएगगएप्रतिबंधकोहटादेताहै।परंतुककादायराएकमूल्यांकनतकसीमितहैयाएसकेतहतकिएगगएकिसीभीआदेशमेंनिहितकिसीभीनिष्कर्षयानिर्देशकोप्रभावीबनानेकेलिएनिर्धारितीयाकिसीआदेशकेअनुक्रममेंकिसीभीव्यक्तिपरकियागगयापुनर्मूल्यांकन।31 अर्थात्, सहायकअपीलीयआयुक्तकेसमक्षएसकेतहतएकअपीलमें।33 1.ङ. न्यायाधिकरणकेसमक्षएकअपीलमें, एसकेतहत।33 ए. अर्थात, एस. केतहतआयुक्तकेसमक्षएकसंशोधनमें।33 बी. आय-करअधिकारीकेआदेशकेखिलाफआयुक्तकेसमक्षसंशोधनमें, औरएस. एस. केतहत।66 और66एअर्थात।उच्चन्यायालयकेसंदर्भमेंऔरउच्चन्यायालयकेआदेशकेखिलाफसर्वोच्चन्यायालयमेंअपील।अपीलार्थीकेविद्वानवकीलकातर्कहैकिपरंतुककादायराकेवलउसवर्षकेमूल्यांकनतकसीमितहैजोअपीलयापुनरीक्षणकाविषषयहै, जैसाभीमामलाहो।विभागगकेलिएविद्वानवकीलकातर्कहैकिपरंतुकमेंउपयोगगकीजानेवालीकॉमप्रीहेंसिववाक्यांशविज्ञानइसकेअंतर्गतआतीहै Case: INCOME-TAX OFFICER, A-WARD, SITAPUR versus MURLIDHAR BHAGWANDAS, LAKHIMPUR KHERI [[1964] 6 S.C.R. 411] (1964) Section: CONCLUSION Held: per Raghubar Dayal and J. R. Mudholkar JJ. (dissenting): That the notice Was not in contravention of the provisionl of 1. 34 and hence could not b~ quashed on that gr~und~ Whcri an appeal is before an appeHate authority, the whofe ..matter is at large before it and there-fore when a specific case is put bef6re it by an assessee, it lias both the power as welt as the duty to give its finding thereon. The ground given by an e1ssessee for claiming: a reduction or annulment of assessment may be that the income upon which he had been assessed was not earned in the accounting period of the year to which the assessment pertained but in respect of a specified earlier or later year. The appellate authority is entitled to go into the whole question and come to a finding one way or the other. Thc-fin:Jirig ·af a tribunal is its conclusion on a point agitated before it and for a conclusion to amount to a finding, it is not necessary that it should be the final and ultimate conclusion. The contention of respondent that the second proviso to e. 34(3) enabling a notice to issue only to P.Ssesscc in respect of escaped income without limit of time on the ground that the appellate authority has made a finding or direction in the proceeding before it makes a discrimination against such assessec because it does not lift the bar of limitation with regard to other assessees similarly situated but with regard to whom no finding has been made or direction given by appellate authority, was ro-jected, It was held that prima facie, there was a reasonable basis for the classification. The ground on which classification was made had a rational relationship with the object which was intended to be achieved by law, i.e., lo detect and bring to assessment the escaped income. Comminioner of Income-tax v. S. M. Chitnavi1, (1932) L.R. 59 I.A. 290, Sir Kikabhai Premchand •· Commi<1ioner of lncom .. tax (Ctntral), Som~ay, [' 954) S.C.R. 219. Pr. Bazar! Lal v. Income-tax Officer, Kanpur, (1960) 39 LT.R. 26$, L1Zk1/unan PraktUll •· Commiuioner of Incom,. 1964 I. T. Offica. A-Wlll'd, Si1-M urlld1"" "· Bhagwandal, LIZkhlmpurkhm ' 1964 tax, UP., (1963 J 48 J.T.R. 70S, A. S. Khader Ismail v. lncomt-la:t Of!ic.r-l T Otfi Salem, (1963)48 l.T.R. 16, Simrathmul v. Additional Income-ta:< Officer, .A.:W,;,d, sft":i,,,, Ootachamund, (1959)36 l.T.R. 41, Brindaban Chandra Bosak v. lncome-Y. tax Officer, ( 1962) 46 I.T.R. 14, K. C. Thomas, First Income-tax Officer. Mutlldhu Bombay v. Vasant Hira Lal Shah [1964] 6 S.C.R. 431, Prashar & Anr. v. :.::tf."and":k Sasantsen Dwarkadas 49 I.T.R. (S.C.) 1, Kamlapat Hotilal v. Income-tax 1 •mpur ' Of!icer, 29 l.T.R. 192, Hiralal Amrit Lal Shah v. K. C. Thomas, Income· lax Officer, Bombay, 34 I.'f,R. 4 ... 6, General Construction and Supply Co. v. lncon1e-tax Officer (Bth) C !-Yard, Bombay, 44 I.T.R. 16, Suraj l\1al Mohata & Co. v. A. V. V.isvanatha Sastri [1955] 1 S.C.R. 448, A. Thangal Kunju Mudaliar v. M. Venkatachalam Patti & Anr. ;[1955] 2 S.C.R. l 196 and Palaji v. lnco1ne-tax Officer, Special Investigation Circle [1962] 2 S.C.R. 983, referred to. CIVIL APPELLATE JURISJ;llCT!ON: Civil Appeal No. 130 of 1962. Appeal by special leave from the Judgment and decree dated March 17, 1959, of the Allahabad High Court in Misc. Writ Petition No. 280 of 1958. K. N. Rajagopal Sastri and R. N. Sachthey, for the appellant Bishan Nar4in, G. C. Sharma, O.C. Mathur, /. B. Dadachanji and Ravinder Narain, for the respondent. A. Y. Yishwanatha Sastri, D. N. Mukherjee and B. N. Ghosh, for the intervener. January 29, 1964. The Judgment of B. P. Sinha C.J., IC. Subba Rao and N. Rajagopala Ayyangar JJ., was deliver-ed by Subba Rao J. The dissenting opinion of Ragbubar Dayal and Mudholkar JJ., was delivered by Mudholkar J . SullBA R.Ao J.-This appeal by special leave raises the question of the construction of the proviso • ., sub-s. ( 3) of s. 34 of the Indian Income-tax Act, 1922, as amended by Act 2S of 1933, hereinafter called the Act. .SltbN Boo J. The facts lie in a small compass and they ate as follows: Case: INCOME-TAX OFFICER, A-WARD, SITAPUR versus MURLIDHAR BHAGWANDAS, LAKHIMPUR KHERI [[1964] 6 S.C.R. 411] (1964) ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਚਧਕਾਰੀ ਨੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1948-49 ਦੇ ਸਬੂੰਧ ਚਿਿੱ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 34 (1) ਤਚਹਤ ਕਾਰਿਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਧਾਰਾ ਤਚਹਤ ਨੋਚਟਸ 5 ਦਸੂੰਬਰ, 1957 ਨੂੂੰ ਉੱਤਰਦਾਤਾ ਨੂੂੰ ਚਦਿੱਤਾ ਚਿਆ ਸੀ। ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਨੇ ਸੂੰਚਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 226 ਤਚਹਤ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਚਿਿੱ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦਾਇਰ ਕਰਕੇ ਉਕਤ ਕਾਰਿਾਈ ਨੂੂੰ ਰਿੱਦ ਕਰਨ ਦੀ ਮੂੰਿ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਇਸ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਚਕ ਕਾਰਿਾਈ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 34 ਦੁਆਰਾ ਚਨਰਧਾਰਤ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਿਿੱਧ ਖਰਾਬ ਕੀਤੀ ਿਈ ਸੀ। ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਇਸ ਦਲੀਲ ਨੂੂੰ ਸਿੀਕਾਰ ਕਰ ਚਲਆ ਅਤੇ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਚਧਕਾਰੀ ਿਿੱਲੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਿਈ ਕਾਰਿਾਈ ਨੂੂੰ ਰਿੱਦ ਕਰ ਚਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਲਈ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਿਈ ਹੈ। XXXXXX 416 ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਰਰਪੋਰਟਾਂ [1964] ਜੇਕਰ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 34 (3) ਦੀ ਧਾਰਾ 34 (3) ਲਾਿੂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕਾਰਿਾਈ ਸਮੇਂ ਚਸਰ ਹੋਿੇਿੀ। ਇਸ ਲਈ ਸਿਾਲ ਇਹ ਹੈ ਚਕ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 34 (3) ਦੇ ਦੂਜੇ ਉਪਬੰਧ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦਾ ਸਹੀ ਅਰਥ ਕੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੜਹਦਾ ਹੈ: "ਬਸ਼ਰਤੇ ਚਕ ਇਸ ਧਾਰਾ ਦੀ ਕੋਈ ਿੀ ੀਜ਼ ਚਜਸ ਦੇ ਅੂੰਦਰ ਕੋਈ ਕਾਰਿਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਆਦੇਸ਼, ਮੁਲਾਂਕਣ ਜਾਂ ਮੁੜ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਧਾਰਾ 27 ਦੇ ਤਚਹਤ ਕੀਤੇ ਿਏ ਪੁਨਰ-ਮੁਲਾਂਕਣ ਜਾਂ ਟੈਕਸਦਾਤਾ ਜਾਂ ਚਕਸੇ ਚਿਅਕਤੀ 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਿਏ ਮੁਲਾਂਕਣ 'ਤੇ ਲਾਿੂ ਨਹੀਂ ਹੋਿੇਿਾ ਜਾਂ ਧਾਰਾ 31, ਧਾਰਾ 33, ਧਾਰਾ 33A, ਧਾਰਾ 33B, ਧਾਰਾ 66 ਜਾਂ ਧਾਰਾ 66A। ਦੇ ਤਚਹਤ ਚਕਸੇ ਆਦੇਸ਼ ਚਿਿੱ ਸ਼ਾਮਲ ਚਕਸੇ ਖੋਜ ਜਾਂ ਚਨਰਦੇਸ਼ ਨੂੂੰ ਪਰਭਾਿੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਲਾਿੂ ਨਹੀਂ ਹੋਿੇਿਾ। ਪਚਹਲੀ ਨਜ਼ਰ ' ਇਹ ਰ ਸਥਾ ਉਪਰੋਕਤ ਉਪਬੰਧ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ' ਆਉਣ ਿਾਲੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਜਾਂ ਮੁੜ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਬੂੰਧ ' ਕਾਰਿਾਈ ਕਰਨ ਜਾਂ ਆਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ' ਧਾਰਾ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਚਿਿਸਥਾਿਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲਿਾਈ ਿਈ ਸੀਮਾ 'ਤੇ ਲਿੱਿੀ ਪਾਬੂੰਦੀ ਨੂੂੰ ਹਟਾ ਚਦੂੰਦਾ ਹੈ। ਉਪਬੰਧ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਧਾਰਾ 31 ਅਧੀਨ ਕੀਤੇ ਿਏ ਚਕਸੇ ਆਦੇਸ਼ ਚਿਿੱ ਸ਼ਾਮਲ ਚਕਸੇ ਿੀ ਖੋਜ ਜਾਂ ਚਨਰਦੇਸ਼ ਨੂੂੰ ਪਰਭਾਿੀ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਖੋਿ ਿਜੋਂ ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਜਾਂ ਚਕਸੇ ਚਿਅਕਤੀ 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਿਏ ਮੁਲਾਂਕਣ ਜਾਂ ਮੁੜ-ਮੁਲਾਂਕਣ ਤਿੱਕ ਸੀਚਮਤ ਹੈ, ਅਰਥਾਤ ਧਾਰਾ 33 ਦੇ ਤਚਹਤ ਸਹਾਇਕ ਅਪੀਲ ਕਚਮਸ਼ਨਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅਪੀਲ ਚਿਿੱ , ਯਾਨੀ ਚਟਰਚਬਊਨਲ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅਪੀਲ ਚਿਿੱ , ਧਾਰਾ 33A ਦੇ ਤਚਹਤ, ਭਾਿ ਕਚਮਸ਼ਨਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸੋਧ ਚਿਿੱ , ਧਾਰਾ 33B ਦੇ ਤਚਹਤ ਭਾਿ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਚਧਕਾਰੀ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਚਿਰੁਿੱਧ ਕਚਮਸ਼ਨਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸੋਧ ਚਿਿੱ , ਅਤੇ ਧਾਰਾ 66 ਅਤੇ 66A ਦੇ ਤਚਹਤ, ਭਾਿ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਹਿਾਲੇ ਨਾਲ ਅਤੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਚਿਰੁਿੱਧ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਚਿਿੱ ਅਪੀਲ ਕਰਨਾ। ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਦੇ ਚਿਦਿਾਨ ਿਕੀਲ ਨੇ ਦਲੀਲ ਚਦਿੱਤੀ ਚਕ ਉਪਬੰਧ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਚਸਰਫ ਉਸ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਤਿੱਕ ਸੀਚਮਤ ਹੈ ਜੋ ਅਪੀਲ ਜਾਂ ਸੋਧ ਦਾ ਚਿਸ਼ਾ ਹੈ, ਚਜਿੇਂ ਚਕ ਮਾਮਲਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਚਿਭਾਿ ਦੇ ਚਿਦਿਾਨ ਿਕੀਲ ਦੀ ਦਲੀਲ ਹੈ ਚਕ ਇਸ ਉਪਬੰਧ ਚਿਿੱ ਿਰਤੀ ਿਈ ਚਿਆਪਕ ਸ਼ਬਦਾਿਲੀ ਅਪੀਲ ਦੇ ਚਨਪਟਾਰੇ ਜਾਂ ਸੋਧ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਉਚ ਤ ਅਥਾਰਟੀ ਦੁਆਰਾ ਚਦਿੱਤੀ ਿਈ ਚਕਸੇ ਿੀ ਖੋਜ ਨੂੂੰ ਚਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਚਜਿੇਂ ਿੀ ਮਾਮਲਾ ਹੋਿੇ, ਅਤੇ ਉਕਤ ਅਥਾਰਟੀ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਦੀ ਖੋਜ ਨੂੂੰ ਪਰਭਾਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਚਦਿੱਤੇ ਿਏ ਚਕਸੇ ਿੀ ਚਨਰਦੇਸ਼ ਨੂੂੰ ਅਤੇ ਇਹ ਚਕ ਉਕਤ ਖੋਜ ਜਾਂ ਚਨਰਦੇਸ਼ ਚਕਸੇ ਸਾਲ ਜਾਂ ਚਕਸੇ ਚਿਅਕਤੀ ਦੇ ਸਬੂੰਧ ਚਿਿੱ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਚਕਉਂਚਕ ਉਪਬੰਧ ਚਿਿੱ ਿਰਤੀ ਿਈ ਿਾਕਾਂਸ਼ ਸ਼ਾਸਤਰ ਸਪਸ਼ਟ ਜਾਂ ਸਪਿੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਠਾਏ ਿਏ ਪਰਸ਼ਨ ਨੂੂੰ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 34 ਦੇ ਸੂੰਖੇਪ ਇਚਤਹਾਸ ਦੀ ਸਹੀ ਪਰਸ਼ੂੰਸਾ ਕੀਤੇ ਚਬਨਾਂ ਸੂੰਤੁਸ਼ਟੀਜਨਕ ਢੂੰਿ ਨਾਲ ਹਿੱਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। XXXXXX 6 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਰਰਪੋਰਟਾਂ 417 Case: INCOME-TAX OFFICER, A-WARD, SITAPUR versus MURLIDHAR BHAGWANDAS, LAKHIMPUR KHERI [[1964] 6 S.C.R. 411] (1964) अपीलयापुनरीक्षण, जैसाभीमामलाहो, केनिपटारेकेलिएआवश्यकउपयुक्तप्राधिकारीद्वारादिएगगएकिसीभीनिष्कर्षऔरउक्तप्राधिकारीद्वाराअपनेनिष्कर्षकोप्रभावीबनानेकेलिएदिएगगएकिसीभीनिर्देशपरव्यापकरूपसेविचारकरेंऔरयहकिउक्तनिष्कर्षयानिर्देशकिसीभीवर्षयाकिसीभीव्यक्तिकेसंबंधमेंहोसकताहै।चूँकिपरंतुकमेंप्रयुक्तवाक्यांशस्पष्टयाअस्पष्टनहींहै, इसलिएउठाएगगएप्रश्नकोएसकेसंक्षिप्तइतिहासकीसटीकसमझकेबिनासंतोषषजनकरूपसेफिरसेहलनहींकियाजासकताहै।34वर्तमानरूपमेंपरंतुककेअधिनियमनमेंसमाप्तहोनेवालेअधिनियमका। एसकेतहत।3 अधिनियमकेअनुसार, किसीभीवर्षकेलिएआय-करहोगा प्रत्येकनिर्धारितीकीपिछलेवर्षकीकुलआयकेसंबंधमेंप्रभारित।एसकेतहतध्यानदें।22 आयकीवापसीकेलिएकॉलकरनामूल्यांकनकार्यवाहीमेंपहलाकदमहै।उसधारामेंदोप्रकारकीसूचनाओंकाउल्लेखकियागगयाहै, अर्थात्(i) सार्वजनिकसूचनाऔर(ii) व्यक्तिगगतसूचना।सार्वजनिकसूचनाप्रत्येकवर्ष1 मईकोयाउससेपहलेजारीकीजाएगीऔरव्यक्तिगगतसूचनाकिसीभी6 एस. सी. आर. सर्वोच्चन्यायालयरिपोर्ट417 परजारीकीजासकतीहै। मूल्यांकनमूल्यांकनवर्षकेदौरानकासमय।आय-करकार्यवाही, इसलिए, एकविशेषषनिर्धारणवर्षकेलिएउसवर्षकेदौरानशुरूकियाजानाहै।लेकिनबचगगएमूल्यांकनयाकममूल्यांकनकेमामलेहोसकतेहैं।धारा34 आय-करअधिकारीकोछिपीहुईआयकेसंबंधमेंऔरप्रामाणिकमामलोंमेंभीउसधाराकेतहतकार्यवाहीकरनेकाअधिकारदेतीहैजहांआयआकलनयापूर्णमूल्यांकनसेबचगगईहै।धारा34 (1) (ए)केसंबंधमेंमूल्यांकनकार्यवाहीशुरूकरनेकाप्रावधानहै सीलेडआयऔरएस।34 ( 1 ) ( ख) अन्यबचीहुईआयकेलिए, धारा34 (1) मेंसमय-समयपरसंशोधनकियागगयाहै।उक्तधाराकेतहत, जैसाकियहमूलरूपसेथा, आयकरअधिकारीकोकिसीभीसमयकार्यवाहीशुरूकरनेकाअधिकारथा। जिसकेसंबंधमेंवर्षकेअंतकाएकवर्ष आयसेबचनेकाआकलन।1939 केअधिनियम7 द्वाराउसधारामेंसंशोधनकियागगयाऔरवर्षकेअंतसेछिपीहुईआयकेसंबंधमेंआठसालकीसीमानिर्धारितकीगगईऔर अन्यबचीहुईआयकेलिएचारसालकीसीमा।1948 केअधिनियम48 केतहत, सीमाकीसमानअवधियोंकोबनाएरखागगयाथा, लेकिनकुछशर्तेंलगाईगगईथीं।1956 केवित्तअधिनियमद्वारा, यहअधिनियमितकियागगयाथाकिछिपीहुईआयकेमामलेमेंसंबंधितनिर्धारणवर्षकेअंतके4 वर्षोंकेभीतरकिसीभीसमयकार्यवाहीशुरूकीजासकतीहै।हालांकिसीमाकीकोईअवधिनिर्धारितनहींकीगगईथी निर्दिष्टआयकेलिएतीनशर्तेंलगाईगगईथीं, अर्थात्(i) एकआयकरअधिकारी31 मार्च, 1941 कोसमाप्तहोनेवालेवर्षसेपहलेकिसीभीवर्षकेलिएनोटिसजारीनहींकरेगा, (ii) कि यदिबचगगईआयएकलाखरुपयेसेकमथी, तोवहनोटिसजारीनहींकरेगायदिछूटटकेबाद8 सालबीतचुकेहैं।प्रासंगिकनिर्धारणवर्षकीसमाप्ति, और(iii) जबतककिउसनेअपनेकारणदर्जनहींकिएहैंऔरजबतककिकेंद्रीयराजस्वबोर्डकिसीभीमामलेमेंसी. एल. केअंतर्गतनहींआताहै।( 2 ) परंतुकऔरकिसीअन्यमामलेमें, आयुक्तकासमाधानहोताहैकिदर्जकिएगगएऐसेकारणोंसेयहनोटिसजारीकरनेकेलिएएकउपयुक्तमामलाहै। सीमाकीनिर्धारितअवधि।लेकिन1939 काअधिनियम7 पहलीबारपेशकियागगयासी. एल. ( 2 ) एसमें।34 जिसकेतहतएसकेतहतमूल्यांकनकाकोईआदेशनहींहै।23 याइसधारा-कीउपधारा(1) केतहतमूल्यांकनयापुनर्मूल्यांकनकेबादकियाजाएगा 134-159 एस. सी.-27 418 किसीभीमामलेमेंजिसमेंधारा28 कीउप-धारा(1) लागूहोतीहै, आठवर्षकीऔरकिसीअन्यमामलेमेंउसवर्षकेअंतसेचारवर्षकीसमाप्ति, जिसमेंआय, लाभयालाभपहलेनिर्धारणीयथे।धारा28 (1)(सी) किसीनिर्धारितीद्वाराअपनीआयकेविवरणकोछिपानेयाजानबूझकरअपनीआयकेबारेमेंगगलतविवरणप्रस्तुतकरनेकेमामलेसेसंबंधितहै। आओ।1941 केअधिनियम23 मेंएसमेंएकपरंतुकजोड़ागगया।34 ( 2 ) बशर्तेकि"इसउप-धारामेंनिहितकुछभीधारा31, धारा33, धारा66 याधारा66-एकेआदेशकेअनुसरणमेंकिएएपुनर्मूल्यांकनपरलागूनहींहोगा", अर्थात, अपील, संशोधनऔरसंदर्भोंसेसंबंधितप्रावधानःकि कहनेकाअर्थहै, यदिआय-करअधिकारीद्वाराकियागगयानिर्धारण अलगगरखागगयाथाऔरएकपुनर्मूल्यांकनकरनेकानिर्देशदियागगयाथा, उक्तसीमाकीअवधिइसतरहकेसंबंधमेंलागूनहींहोगी। मूल्यांकन।1948 काअधिनियम48 उप-धाराएँप्रस्तुतकरताहै।( 3 ) एसमें।34 उप-केप्रतिस्थापन--में।( 2 ) वहाँसे।उसउपधाराकेतहतउपधाराओंद्वारानिर्धारितसीमाकीअवधि।( 2 ) बरकराररखायाथा, औरएसकेलिएपरंतुक।34 ( 2 ) संशोधनकिएजानेसेपहलेसंशोधितउपबंधोंमेंकुछसंशोधनोंकेसाथदूसरापरंतुकबनायागगयाथा।( 3 ) . जबकिपिछलेपरंतुककादायराकेवलपुनर्मूल्यांकनकेपूराहोनेतकहीसीमितथा। कार्यवाही, संशोधितपरंतुककादायराबहुतअधिकहै व्यापकरूपसेयहउसपरंतुककेविषषयकोधाराद्वारानिर्धारितसीमाकीअवधिकेसंचालनसेछूटटदेताहै; अर्थात, यहसंचालनकोपूरीगुंजाइशदेताहै। खंडकेमूलभागगकाबिनाकिसीबाधाके उप-अनुसूचियोंद्वारानिर्धारितसीमाअवधि।( 1 ) , ( 2 ) और(3) एस।34 अधिनियमसे।जबकिपिछलेपरंतुकनेहटादिया केवलमूल्यांकनकेपूराहोनेकेलिएनिर्धारितसीमाकीअवधिकेसंबंधमेंप्रतिबंध, नएपरंतुकनेहटादिया कार्यवाहीशुरूकरनेकेसंबंधमेंभीप्रतिबंध Case: INCOME-TAX OFFICER, A-WARD, SITAPUR versus MURLIDHAR BHAGWANDAS, LAKHIMPUR KHERI [[1964] 6 S.C.R. 411] (1964) IC. Subba Rao and N. Rajagopala Ayyangar JJ., was deliver-ed by Subba Rao J. The dissenting opinion of Ragbubar Dayal and Mudholkar JJ., was delivered by Mudholkar J . SullBA R.Ao J.-This appeal by special leave raises the question of the construction of the proviso • ., sub-s. ( 3) of s. 34 of the Indian Income-tax Act, 1922, as amended by Act 2S of 1933, hereinafter called the Act. .SltbN Boo J. The facts lie in a small compass and they ate as follows: The respondent is a firm can'}'ing on business in different lines. · It was assessed to income-tax ·under s. 23 ( 4) of the Act for the assessment year 1949-50 on the ground that the notice issued under sub-ss. ( 2) and ( 4) of s. 22 of the Act had not been complied with. On September 27, 1955, the said assessment was cancelled under s. 27 of the Act. But before the said cancellation·, it was found that an in'teiest income of Rs. 88,737 in the shape of U.P. Encum- ' bered &tales Act Boiids received by him in discharge of 6 S.C.R. the debts due from third parties had escaped assessment as 1964 the assessee failed to disclose the same. The Income-tax • 1. T. Of/ictr, Officer issued a notice under s. 34 ( 1 )(a) of the Act for A-Word, Sitopur the assessment year 1949-50 on the ground that the said Murlidhar sum of Rs. 88,737 had escaped assessment in the said assess-Bhagwandtu, ment year. After the assessment of that year was set aside Lakhlmpurkh4n under s. 27 of the Act, the Income-tJx Officer, ignoring the Subba Rao I. notice i>s1.ed by him under s. 34( 1 l (a) of the Act, included that amount in the fresh assessment made by him. The assessee preferred an appeal against that order and that was disposed of by the Appellate Assistant Commissioner on December 4, 1957. The Appellate Assistant Commissioner in his order held that the bonds were received by the assessee in the previous accounting year and, therefore, directed that the sum representing interest on the bonds should be deleted from the assessment for the year ending 1949-50 and included in the assessment for the year ending 1948-49. Pursuant to the direction giv~n by the Appellate Assistant Commissioner the Income-tax Officer initiated proceedings under s. 34( 1) of the Act in respect of the assessment year 1948-49. The notice issued under that section was ~erved on the respondent on December S, 1957. The assessee filed a petition under Art. 226 of the Constitution in the High Court of Judicature at Allahabad for quashing the said proceedings, mairily on the ground that the proceedings were ~itiated beyond the time prescribed by s. 34 of the Act. The High Court accepted the contention and quashed the proceedings initiated by the Income-tax Officer. Hence the appeal. Murlidhar Bhagwandtu, Lakhlmpurkh4n Subba Rao I. The proceedings would be in time, if the second proviso: to s. 34 ( 3) of the Act could be invoked. The question, therefore, is what is the true meaning of the terms of the ICCODd proviso to s. 34(3) of the Act. It reads: "Provided further that nothing in this section limit· ing the time within which any action may bo taken, or any order, assessment or re-assess-ment may be made, shall apply to a re-assess-ment made under s. 27 or to an assessment ot to-auessment made on the assessee or any pe