Income Tax Officer, I Ward, Dist. Vi, Calcutta & Ors v. Lakhmani Mewal Das

Case: INCOME TAX OFFICER, I WARD, DIST. VI, CALCUTTA & ORS. versus LAKHMANI MEWAL DAS [[1976] 3 S.C.R. 956] (1976) ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅਫਸਰ, I ਵਾਰਡ, ਿਜਲਾ. VI, ਕਲਕੱਤਾ ਅਤੇ ਹੋਰ, ਬਨਾਮ ਲਖਮਨੀ ਮੇਵਾਲ ਦਾਸ ਮਾਰਚ 30, 1976 [ਐHਚ. ਆਰ ਖੰਨਾ ਅਤੇ ਪੀ ਕੇ ਗੋਸਵਾਮੀ, ਜੇ.ਜੇ.] ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ, 1961-ਐHਸ. 148-QਬਦR ਅਤੇ ਵਾਕRQR ਦਾ ਦਾਇਰਾ "ਤਰਕQੀਲ ਗਠਜੋੜ ਦੇ ਅਰਥR 'ਤੇ ਿਵQਵਾਸ ਕਰਨ ਦਾ ਕਾਰਨ-ਕੀ ਆਸਥਾ ਹੈ। ਮਾਰਚ 1967 ਿਵਚ, ਕਿਮQਨਰ ਦੀ ਤਸੱਲੀ ਪYਾਪਤ ਕਰਨ ਤZ ਬਾਅਦ, ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨ[ ਐਸ ਅਧੀਨ ਨ] ਿਟਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ। ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ ਦੀ 148 1961 ਨ[ ਿਕਹਾ ਿਕ ਉਸ ਕੋਲ ਇਹ ਿਵQਵਾਸ ਕਰਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੀ ਿਕ ਮੁਲRਕਣ ਸਾਲ 1958-59 ਲਈ ਟੈਕਸ ਦੇਣ ਯੋਗ dਤਰਦਾਤਾ ਦੀ ਆਮਦਨ ਮੁਲRਕਣ ਤZ ਬਚ ਗਈ ਸੀ। ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨ[ ਜਵਾਬ ਿਦੱਤਾ ਿਕ ਆਈ.ਟੀ.ਓ. ਐਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਮੁਲRਕਣ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਖੋਲgਣ ਦੀ ਕੋਈ ਯੋਗਤਾ ਜR ਅਿਧਕਾਰ ਖੇਤਰ ਨਹh ਸੀ। ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 147 ਿਸਰਫ਼ ਿਵਚਾਰ ਬਦਲਣ 'ਤੇ ਹੈ। ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਵੱਲZ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਾ ਿਮਲਣ ਕਾਰਨ ਪYਤੀਵਾਦੀ ਨ[ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਿਵੱਚ ਿਰੱਟ ਲਈ। ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨ[ ਿਕਹਾ ਿਕ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਿਧਕਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਅਿਧਕਾਰ ਖੇਤਰ ਦੀ ਵਰਤZ ਲਈ ਪਿਹਲR ਦੀਆਂ QਰਤR ਪੂਰੀਆਂ ਨਹh ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ ਿਕkਿਕ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਿਧਕਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਕਿਮQਨਰ ਨੂੰ ਐਸ. 147(ਏ) ਨੁਕਸਦਾਰ ਸੀ। ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕਰਨ 'ਤੇ ਦਲੀਲ ਿਦੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਿਕ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨ[ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਿਧਕਾਰੀ ਦੀ ਿਰਪੋਰਟ ਨੂੰ ਨੁਕਸਦਾਰ ਮੰਨਣਾ ਸਹੀ ਨਹh ਸੀ। ਅਪੀਲ ਖਾਰਜ ਕਰਿਦਆਂ ਸ. ਹੈਲਡ: ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨ[ ਇਹ ਮੰਨਣ ਿਵੱਚ ਸਹੀ ਸੀ ਿਕ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਿਧਕਾਰੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਮੱਗਰੀ ਇਸ ਿਵQਵਾਸ ਦੇ ਗਠਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਹh ਬਣ ਸਕਦੀ ਸੀ ਿਕ ਮੁਲRਕਣਕਰਤਾ ਦੀ ਆਮਦਨ ਪੂਰੀ ਤਰgR ਅਤੇ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਾਰੇ ਪਦਾਰਥਕ ਤੱਥR ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕਰਨ ਿਵੱਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਣ ਜR ਭੁੱਲ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਮੁਲRਕਣ ਤZ ਬਚ ਗਈ ਸੀ। [965ਐਚ] 1. (ਏ) ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅਫਸਰ ਦੁਆਰਾ ਐਸ ਦੇ ਤਿਹਤ ਨ] ਿਟਸ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਤZ ਪਿਹਲR ਦੋ QਰਤR ਨੂੰ ਸੰਤੁQਟ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ ਦੇ 148 ਇਹ ਹਨ ਿਕ ਉਸ ਕੋਲ ਇਹ ਿਵQਵਾਸ ਕਰਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ (i) ਿਕ ਟੈਕਸ ਲਈ ਵਸੂਲੀ ਯੋਗ ਆਮਦਨ ਮੁਲRਕਣ ਤZ ਬਚ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ (ii) ਇਹ ਿਕ ਅਿਜਹੀ ਆਮਦਨ ਮੁਲRਕਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਭੁੱਲ ਜR ਅਸਫਲਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮੁਲRਕਣ ਤZ ਬਚ ਗਈ ਸੀ, ਉਸ ਸਾਲ ਲਈ ਮੁਲRਕਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੱਥR ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰgR ਅਤੇ ਅਸਲ ਿਵੱਚ ਪYਗਟ ਕਰਨ ਲਈ। ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅਫਸਰ ਨੂੰ ਅਿਧਕਾਰ ਖੇਤਰ ਪYਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਦੋਵs QਰਤR ਸਿਹ-ਮੌਜੂਦ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤZ ਇਲਾਵਾ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅਫਸਰ ਨੂੰ ਐਸ ਦੇ ਤਿਹਤ ਕਾਰਵਾਈ Qੁਰੂ ਕਰਨ ਤZ ਪਿਹਲR ਆਪਣੇ ਕਾਰਨ ਦਰਜ ਕਰਨ[ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। 148(2); ਸਬੰਧਤ ਮੁਲRਕਣ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤZ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਿਮਆਦ ਪੁੱਗਣ ਤZ ਬਾਅਦ ਨ] ਿਟਸ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਤZ ਪਿਹਲR, ਕਿਮQਨਰ ਨੂੰ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਿਧਕਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕਾਰਨR 'ਤੇ ਸੰਤੁQਟ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਿਕ ਇਹ ਅਿਜਹਾ ਨ] ਿਟਸ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਢੁਕਵR ਮਾਮਲਾ ਸੀ। [962ਸੀ-ਡੀ] (ਬੀ) ਮੁਲRਕਣ 'ਤੇ ਲਗਾਈ ਗਈ ਿਡਊਟੀ ਪYਾਇਮਰੀ ਤੱਥR ਦੇ ਸੱਚੇ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਖੁਲਾਸੇ ਤZ ਅੱਗੇ ਨਹh ਵਧਦੀ। ਿਫਰ ਇਹ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਿਧਕਾਰੀ ਲਈ ਮੁਢਲੇ ਤੱਥR ਤZ ਸਹੀ ਅਨੁਮਾਨ ਕੱਢਣਾ ਹੈ। ਿਜੱਥੇ ਉਸ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਸਲੈਬ ਬਾਅਦ ਿਵੱਚ ਗਲਤ ਜਾਪਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਅਨੁਮਾਨ ਦੇ ਸਬੰਧ ਿਵੱਚ ਿਸਰਫ ਰਾਏ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ ਮੁਲRਕਣ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਖੋਲgਣ ਲਈ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ Qੁਰੂਆਤ ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਨਹh ਠਿਹਰਾkਦੀ। [962ਐਫ-ਜੀ] (ਸੀ) 8. 147(ਏ) ਦੇ ਅਧੀਨ ਿਵQਵਾਸ ਦੇ ਗਠਨ ਦੇ ਕਾਰਨR ਜR ਕਾਰਨR ਦਾ ਆਮਦਨ ਤZ ਬਚਣ ਦੇ ਸਵਾਲ 'ਤੇ ਕੋਈ ਸਾਮੱਗਰੀ ਪYਭਾਵ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅਫਸਰ ਲਈ ਉਪਰੋਕਤ ਿਵQਵਾਸ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਾਜਬ ਆਧਾਰ ਮੌਜੂਦ ਹੋਣ, ਤR ਇਹ ਨ] ਿਟਸ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦੇ ਅਿਧਕਾਰ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਪਿਹਨਣ ਲਈ ਕਾਫੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਹਾਲRਿਕ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅਫਸਰ ਨੂੰ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਉਕਸਾਉਣ ਵਾਲੇ ਆਧਾਰR ਦੀ ਕਾਫੀਤਾ ਜਾਇਜ਼ ਨਹh ਹੈ, ਪਰ ਮੁਲRਕਣਕਰਤਾ ਲਈ ਇਹ ਦਲੀਲ ਦੇਣ ਲਈ ਖੁੱਲgਾ ਹੈ ਿਕ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਿਧਕਾਰੀ ਇਹ ਿਵQਵਾਸ ਨਹh ਰੱਖਦਾ ਸੀ ਿਕ ਅਿਜਹਾ ਗੈਰ-ਖੁਲਾਸਾ ਸੀ। "ਿਵQਵਾਸ ਕਰਨ ਦਾ ਕਾਰਨ" Qਬਦ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ ਅਫਸਰ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਰgR ਿਵQਾ-ਵਸਤੂ ਦੀ ਸੰਤੁQਟੀ ਨਹh ਹੈ। ਇਹ ਜRਚ ਕਰਨ ਲਈ ਅਦਾਲਤ ਲਈ ਖੁੱਲgਾ ਹੈ ਿਕ ਕੀ ਿਵQਵਾਸ ਦੇ ਗਠਨ ਦੇ ਕਾਰਨR ਦਾ ਿਵQਵਾਸ ਦੇ ਗਠਨ ਨਾਲ ਕੋਈ ਤਰਕਸੰਗਤ ਸਬੰਧ ਹੈ ਜR ਸੰਬੰਧਤ ਪYਭਾਵ ਹੈ ਅਤੇ ਧਾਰਾ ਦੇ ਉਦੇQ ਲਈ ਬਾਹਰੀ ਜR ਅਪYਸੰਿਗਕ ਨਹh ਹਨ। [962ਐਚ] ਚੁਗਾਮਲ ਰਾਜਪਾਲ ਬਨਾਮ ਐਸ.ਪੀ. ਚਲੀਹਾ 79 ਐਲ.ਟੀ.ਆਰ. 603, ਕਲਕੱਤਾ ਿਡਸਕਾyਟ ਕੰਪਨੀ ਿਲਿਮਟੇਡ ਬਨਾਮ ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ ਅਫਸਰ, 41 ਐਲ.ਟੀ.ਆਰ. 191 ਅਤੇ ਐਸ. ਨਰਾਇਣੱਪਾ ਅਤੇ ਓ.ਆਰ.ਐਸ. ਬਨਾਮ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ 63 ਦਾ ਕਿਮQਨਰ ਐਲਟੀ.ਆਰ. 219 ਨ[ ਅਨੁਸਰਣ ਕੀਤਾ। ਤਤਕਾਲ ਕੇਸ ਿਵੱਚ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਿਧਕਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਮੁਲRਕਣ ਨੂੰ ਮੁੜ ਖੋਲgਣ ਲਈ ਿਦੱਤੇ ਗਏ ਆਧਾਰ ਸਨ (i) ਉਹ ਿਤੰਨ ਿਵਅਕਤੀ ਿਜਨg R ਦੇ ਨR ਲੈਣਦਾਰR ਦੀ ਸੂਚੀ ਿਵੱਚ ਦਰਜ ਹਨ, ਉਹ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਨਾਮ ਦੇ ਕਰਜ਼ਦਾਰ ਸਨ ਅਤੇ (ii) ਿਕ ਇੱਕ ਹੋਰ ਿਵਅਕਤੀ ਜੋ ਮੁਲRਕਣ ਦੇ ਲੈਣਦਾਰ ਵਜZ ਦਰਸਾਇਆ ਿਗਆ ਸੀ, ਨ[ ਉਦZ ਤZ ਇਹ ਕਬੂਲ ਕੀਤਾ ਸੀ ਿਕ ਉਹ ਿਸਰਫ਼ ਨਾਮ ਦਾ ਉਧਾਰ ਕਰ ਿਰਹਾ ਸੀ। ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅਫਸਰ ਦੁਆਰਾ ਿਜ਼ਕਰ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਪਿਹਲਾ ਆਧਾਰ ਇਹ ਿਵQਵਾਸ ਪੈਦਾ ਨਹh ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ ਿਕ dਤਰਦਾਤਾ ਦੀ ਆਮਦਨ ਉਸ ਸਾਲ ਲਈ ਮੁਲRਕਣ ਤZ ਬਚ ਗਈ ਸੀ ਿਕkਿਕ ਉਸਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਜR ਪੂਰੀ ਤਰgR ਅਤੇ ਅਸਲ ਿਵੱਚ ਸਾਰੇ ਭੌਿਤਕ ਤੱਥR ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਿਵੱਚ ਅਸਫਲ ਿਰਹਾ ਸੀ। ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨ[ ਉਸ ਆਧਾਰ ਨੂੰ ਿਵਚਾਰ ਤZ ਬਾਹਰ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਇਜ਼ ਠਿਹਰਾਇਆ ਸੀ। [963ਡੀ-ਈ] Case: INCOME TAX OFFICER, I WARD, DIST. VI, CALCUTTA & ORS. versus LAKHMANI MEWAL DAS [[1976] 3 S.C.R. 956] (1976) .... ...ete..-‘.... — Tart afaard, Las, frat vi, weraaT wT wT ee.. --(The Income-tax ‘Officer,I Ward,, District VI-........ Caleuttaand Others....."sssLakhmanrMewal Das):-> 2° ; —, (to THe wee, GET ate Ge Fe alert) |aara at. ofafran, 1961 (1961BT -43)——aTe 147- we 148—laafea -gfeeua sewacaqUae, 1922--—F/rer34]-—faaien & ce adam & at & qaa—agfasion & faerie a far seaat. at wea az far & faa«feat arn——afe amar afsarnt & cea am & faut. 8 BTM F.ae F faves wet. at Car acaiias sre-wat 2 fra fe or afrat.a aa frat & om|oe atta sata at at ag adgt wet at awat fa faattetaet om vas cafe.[&][ aren][ faut][ a][ we]we a..Saat at faatcor efieay cepa 24a az,1922 aart 23(3) * ala aq 1960-% 1958-59 aa[fratem]ag& fac feat qatar ate gaatge are & faaierar wae4fafera at we.otfate ea aaa, art afer a wastgrSay cater at F eT H Ho waa Ht aeiay HTTHe aT|say avtagra F argead, Br FT cH defer MY afar we att ae seat ae ar ag cea wear & fe arfeet a fe froth Peace F gee sed aT ae1967-8 Uw gaat featon otal A ofafiara-ar art 148a selard ay aaie: fad ag wer wat ar fe attest 5 : . | ( _ 202Soares wary Frore afer [1977] 230 fro To to are ag favqra wet ar aren 2 fe senit at ara, at fr1958-59 ata fraten ay & fac ac & cart ot, afefoa atarea 147 % yateata frat& aa frat @1 serdt a azara at ae at fe ag dre fer % tax fafer ven Fo oHagVat % fac ara at fracoft ofanett sett a ae wet fHeel atarearea at: adh Pe tt seatt fae at art are F achat frator & & oa aa: ae feneft favara otae gafae adtarit are afiemfcar at seer% fazgtarer ad faaara adt at) ae wat wat ot fe adtarefataaqt za arenfe sat ag wa ace aot,afafran atare 147% wate faater ox fee & frare wet at afiratfearat aarrat tat at) adteratt & ae eh rte ath arg ot fe ag tatwat arat sega #t fred arare oe vas ore ae favara HereT areat fe ara frat& aa frat 21 aie seit &PITTA BE THAI aC wits a sear at sar ar,gafae var dfaara & wees 226 F adtt waeHT aa FHofrafosr act & far wn factors cree fratadrarit a ata afar fer me weave Hea gra a gaare feat ao fewat gaara att aiarra art afea at we at at fe Aerfraitar & aay arrae wferttB® amr aq1958-59 attfeatag & fac te at art arfee at)wa artarfear weitaftaa a at at seq earatea A ae free fear fe fore at oFaha aatarat rer aaa aH AT AT TT fares fe are 147e watt vaal aged yea at aT ae) aaqare, feate Fa atTR1 WI BT ATT F ae aT Ht we at fH are 147(H) Fmatt,1958-59 att fate ag ae gafaare feat me) otaradis + ag frome fear far fratfedt oe at aeal al whe BLTHate aes far grey aah watat eet Fi saatat aEBrag wat BT ters fH Sat Tat cHttarco fear at aahfaatfedt3 ag saa feator fe sat goofaF aFeq H Ho aa orca feu F erate areaa A saa cal ars cHaysa cafeat & ora aat at ah Sea eaTaaT A agua seal ye|.a-er ; vo-_ . Se-a’ .or!7 or ~ A oe ~~- Se | * Ny;hoe grat afrart Jo waRetAae are [To Tat]—-203 at adardt are are at we gaat afrafsa Hr st THAIcararaa A ay we mater Uriest FWA BW,|afafaattca-—araatoufafrae,i961aTamet147(am) grer waeara favate HT F ATER AT FIT ca aa atedfaaatate qe fe He frathedt Hea H HaTHT arer avt EA areas TT oat THT at THT qoiaat HTat ATT elgar oe athay que gear atl wa OH ae Trae aferay2 ga ca ara a afaarftar vam wet F fae gated sitfe ag gaat are ax GR rae Tair BoM aal Ae FTAcara get weauoitr vat Bi mrad at qaterar; fread fesree afer ariardt aeat & far Sfer a sat %, FE Catravers adt 2 ot facta ati fredte, fraifatt at ag attaaa atxgacaar 2 fe arene afrardat ag fara Al aTfa dar aendiaen gat att za favre > faragitfaretfedt are aatet at at aadt 21 fg ee free % FreTa qaha gt ® at # are aatdh adh a or aac| ‘Tavaraeat at aren’ afaerin & Fat we aafeae arrest ataTET2 st fe aera afirare at wwe ghsa HTT H ae H WaTat ag arat ara atfeg fe ag aqatfae ¢| Fe FEIT Alawat & awat 21 saaa st ea ata Beata| fH ag BAat % ata at fe aor favara dt wt ® fae at aren faqaw%, saat afeaqat ararr ga fava& ¢ AaaT SAAT BTfava Te ware Teat 2 ae a sa are H sates F faq TTmaar fadna va F1-sa agar aster am, are ahaa Ftaida vt fad fe gar tat arr at atad araatent Weat dt at fraten & aa fracof, arerar FH qth ataadt¢1 (TT 8) Case: INCOME TAX OFFICER, I WARD, DIST. VI, CALCUTTA & ORS. versus LAKHMANI MEWAL DAS [[1976] 3 S.C.R. 956] (1976) 956 A INCOME TAX OFFICER, l WARD, DIST. VI, CALC.UTTA & ORS. v. LAKHMANI MEW AL DAS March 30, 1976 [H. R. KHAN"fA AND P. K. GOSWAMI, JJ.] B /nconie Tax Act, 1961--,S. 148-Scope of-Words & Phrases-"Reason to believe" meaning of 'ratio11al nexus'-What postulates. Jn March 1967, a[ter obtaining the satisfaction of the Commissioner !he appel1ant issued a notice under s. 148 of the ln~o~e Tax Act. 1961 stating that he had reason to believe that the respondents income chargeable to t~ for the assessment year 1958-59 had escaped assessment. The respondent reph-c ed that the I.T.0. had no competence or jurisdiction to reopen the assessment under s. 147 of the Act on a mere change of opinion. Since there \vas no reply from the appellant, the respondent moved the High Cou!t for . a . w~it. The High Court held that the conditions precedent for the exercISe of 1un~d1c· -1 tion by the Income Tax Officer were not fulfilled because the report subm1~ted by the Income Tax Officer to the Commissioner under s. 147(a) was defective. On appeal to this Court it was contended tha' the High c_;ourt was not right in holding that the Income Tax Officer"s report was defective. D Dismissing the appeal, HELD : The High Court was right in holding that the material before the Income Tax Officer could not have led to the formation of the belief that the income of the assessee had escaped assessment because of his failure or omis-sion to disclose fully and truly all material facts. [965Hl 1. (a) The two conditions required to be satisfied before the Income Tax Officer issued a notice under s. 148 of the Income Tax Act are that he must E have reason to believe (i) that the income chargeable to tax bad escaped assessment and (ii) that such income had escaped assessment by reason of the omission or failure on the part of assessee, to disclose fully and truly material facts necessary for assessment for that year. Both these conditions must co-exist in order to confer jurisdiction on the Income Tax Officer. Further the Income Tax Officer should record his reasons before initiating proceedings under s. 148(2); before issuing the notice after the expiry of four years from the end of the relevant assessment year, the Commissioner should be satisfied on the reasons recorded by the Income Tax Officer that it was a fit case for F the issue of such notice. [962C-Dl (b) The duty cast upon the assessee does not extend beyond making a true and full disclosure of the primary facts. It is then for the Income Tax Officer to draw the correct inference from the primary facts. Where his infer-ence s'ubsequently appears to be erroneous, mere change of opinion with regard to that inference would not justify initiation of action for reopening the assess-ment. [962F-G] · G ( c) The grounds or reasons leading to the formation of the belief under s. 147(a) must have a material bearing on the question of escaPement of income. Once there exist reasonable grounds for the Income Tax Officer to form the above belief. that would be sufficient to clothe him with jurisdiction to issue notice. While· the sufficiency of grounds which induce the Income Tax Officer to act is not justiciable, it is open to the assessee to contend that the Income Tax Officer ·did not hold the belief that there was such non-~isclos1;1re. _The expression .. reason to believe" does not mean a purely subject-H ive satisfaction on the part of the Income-Tax Officer. It is open to the Court to examine whether the reasons for the formation of the belief have a rational connection with or relevant bearing on the formation of the belief arid are not extraneous or irrelevant for the purpose of the sectrion. [962H] _ ~ ,,, • Chlrugamal Rajpal v. S. P. Chaliha 79 I.T.R. 603, Calcutta Discount Co. Lt~. v. Income-Tax Officer, 41 I.T.R. 191 and S. Narayanappa & Ors. v. Commis-sioner of Income Tax 63 I.T.R. 219 followed. Case: INCOME TAX OFFICER, I WARD, DIST. VI, CALCUTTA & ORS. versus LAKHMANI MEWAL DAS [[1976] 3 S.C.R. 956] (1976) farata @UX ® omar ta aa arfed faret areaafeaqaa er % ga farare a afsa wet F art et WaT MIga a Bana wT a vara sta at afargat wear Aweat daar dat & fearaax ofrera & cara FH ot ann aes aT AT , 204Sear arnt Faota ofa = [1977] 2aR0 fe Go , aae satat fasara fearsfe findt oft atten aeal at “TOTAT wet a oe wee at T frat & gawe we F areva* fafase ag 4 gaat ora frata aq factft, a at A cera wearer gaat aaT aTRART ala are 1. ag freazetelot fe carrera feet arnt F cake AX ar gaiAAoS fray agt axanart & aie ca se F art R, fe a rear Gafaare at & fae arial area a anit arte, arraxataaterat rr eave oe att wr sega adh ae aHaT 21el dae ga aa a At cam 2ar arm fr. fret at sare arr, ST were a afafrara at aaa moratira, eterBerar:gt, Get ann ad art sett at fratsetPratfett a ara & ae freak& aac FH faeara featy at& weit ati ea aera fe ‘fafesa oraarad’ az, tf1922 % afafray st art 34% va-ana faawa fewatTar AMT 1948HF at wet feat war ar, 1961 3 ata frararfaeare 147 ¥ fant et @, ga ford aq -agl ogat aT aaa ora Oat ear H ait Frater ox gafaare aed & fae apiardlShor aad ¢ frat fe arent ater were, afafrad, aerardtaTar eeey etag araern & fH tar fare aaRB facUEAATT AAT HE HR ag. aglat ava wT et(Ger 11)|aati aera ofirerd ay fate oe gafzer waaraedtoofesat emma aorft F oftofeat ad Eyeret A frat great ar cater frat vat 2 a ‘fava at a arco’mez goa fe ‘ate aa at are’ owe aah Roqa fatfraten oe gafaare aeat ue atx ara at 21 freidz,atafran + ag age ¢ fe afe ae fava wet R fae graxfaerarat at fe va ara 7% faatfedh at oma faatorX aa fareoot va fratoe gafrare feat at amar &1 aeafafea arrme @ fe ford we am ot tet wa, atasarma® frat& aa fred2, max ofrerfett® ema F aa op.2 9a feFrater ge ae fear sna 2.1 ga aca #, afyfoea sae sa saree faa & ee ax & fe atta ak Ter are pe 7 _ am ee | aa ee | $ is a | .rT ~ : aa,| | “ . : ¥ faxa ofa au meat & aie wa F art H afaaart ge aif wat am afer, safer anifrsaq artarfeat ae wrap F@ fe dat arial ack & gd fats at atersit at qa fearWIG1) AAT Alaa H, ag Aas aTeaea aaaT fase aracy faseael & fe ore ofrardB& aaa art ak va favasd aleatat ara ar at fe ag faatfedtst va ara aated FeaaT sas arer aat atfeas aeat wt Qoaar Ale aet ae WT THe.Het H Mae Tar Tay aT HUA H HTL frarey a aa fratft tag at at at, age areaea aaat HH aT fe ag fratWegafaare wet& fac gfere oar fatrnwr a sea vel atAHA AT ATesI ATaTaA F eararalat A agaa eret al Aa wIATaT2 ag waa aval ot, feat ae wer wat at fe sat areal a aefavara agt at anat fe faatfadt a) ora za aren frata aa fant ot fe gat adt afae aat atqiaat ai<wal ale at wee HLA A manear afaa ay at waa ate fear 206geaanatrarea fafaat aitett aferenfzat: 1972 erfafact atte went 25 26. 1967 % WHAT Ae 326 F Tawa Ter ATATTA% are 13 aratt, 1972 ara frig ate mem FF free atariterét aaa aaaaaett sto ato WAT WI THe sto ato WAT WI THe ato WAT WI THe WAT WI THe WI THe THe ariterét aaa aaaaaett sto ato WAT WI THe sto ato WAT WI THe ato WAT WI THe WAT WI THe WI THe THeoeMo TIT|TEATTaaa to Ta, ato Fa, sitet|oo,.Utedrat Ao 83, wast ATA, ato TAT Fo ATKTe, aritarat aaa off ato Uo TAT-.th ato Tio GAT A ATA Tae cararaa at fia wararfaaft cao ato war a fear| . qarorat Hae a ws ae ail HAHA Foo ATATAT BT qu waraits % sa fia & fac vt mee fas arr Toraardar wet Xo feu. se wraraa me ara F agaa & afaert F sere F weet TK aaa 226Thataaa,F wT1961 (fat sae seh ora ‘afer’wer Tat g) fe ATT14g % ata sa qaat at afwafier we feat at at aterset2 (ateae afeaverd, & get aaa, aerrCT)(frewah sak qrart ‘atari’ wer maT 8) are 1958-59 ATAFrater ag ® far seit a are F frater eo GAfaare THAoR qatar F fae are at we >. wordt at Frater arate arent afefra,1922 at art 23(3) % wdta 14 FA, 1960 BT 1958-59 arefrater ag ® fac feat wa ari seat ga ae a frat37,872 Bd aaa aT Frater HU TAA, ATTA afar 415,991 eat a uf at seth te at Fee F tat frat are3 geetX ara feat ari st oat A ate H STA 10,494wa4 mt 3 1 at far Borde F eaarTAT Gat AT a - . pe _> aie * &|yy Case: INCOME TAX OFFICER, I WARD, DIST. VI, CALCUTTA & ORS. versus LAKHMANI MEWAL DAS [[1976] 3 S.C.R. 956] (1976) ਤੱਥR ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਿਵੱਚ ਅਸਫਲ ਿਰਹਾ ਸੀ। ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨ[ ਉਸ ਆਧਾਰ ਨੂੰ ਿਵਚਾਰ ਤZ ਬਾਹਰ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਇਜ਼ ਠਿਹਰਾਇਆ ਸੀ। [963ਡੀ-ਈ] ਦੂਜੇ ਆਧਾਰ ਦੇ ਸਬੰਧ ਿਵੱਚ, ਇਹ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਕੁਝ ਨਹh ਹੈ ਿਕ ਮੁਲRਕਣਕਰਤਾ ਨੂੰ ਕਰਜ਼ੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਿਕਸੇ ਹੋਰ ਿਵਅਕਤੀ ਦਾ ਇਕਬਾਲੀਆ ਿਬਆਨ ਿਕਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਨਹh। ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਕੋਈ ਸੰਕੇਤ ਨਹh ਹੈ ਿਕ ਇਹ ਕਬੂਲਨਾਮਾ ਕਦZ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕੀ ਇਹ ਮੁਲRਕਣ ਸਾਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ ਜR ਿਫਰ ਦੁਬਾਰਾ ਖੋਲgਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਕਬੂਲਨਾਮੇ ਤZ ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਣਾ ਿਕ ਇਹ ਮੁਲRਕਣ ਦੀ ਿਮਆਦ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਮੁਲRਕਣ ਲਈ ਪੇQ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕਰਜ਼ੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ, ਦੂਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋਵੇਗੀ। [964ਜੀ] 2(ਏ) ਤਰਕQੀਲ ਕੁਨ| ਕQਨ ਇਹ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਿਕ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਿਧਕਾਰੀ ਦੇ ਿਧਆਨ ਿਵੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਿਵQਵਾਸ ਦੇ ਗਠਨ ਦੇ ਿਵਚਕਾਰ ਇੱਕ ਿਸੱਧਾ ਗਠਜੋੜ ਜR ਲਾਈਵ ਿਲੰਕ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਿਕ ਖਾਸ ਸਾਲ ਿਵੱਚ ਮੁਲRਕਣ ਤZ ਮੁਲRਕਣ ਤZ ਆਮਦਨੀ ਤZ ਬਿਚਆ ਿਗਆ ਸੀ। ਇਹ ਕੋਈ ਵੀ ਅਤੇ ਹਰ ਰੈਟੀਰੀਅਲ ਨਹh ਹੈ, ਭਾਵs ਿਕੰਨਾ ਵੀ ਅਸਪQਟ ਅਤੇ ਅਿਨQਿਚਤ ਜR ਦੂਰ, ਿਰਮੋਟ ਅਤੇ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ ਜੋ ਮੁਲRਕਣ ਤZ ਮੁਲRਕਣ ਦੀ ਆਮਦਨੀ ਤZ ਬਚਣ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਿਵQਵਾਸ ਦੇ ਗਠਨ ਦੀ ਵਾਰੰਟੀ ਿਦੰਦਾ ਹੈ। ਐਸ ਿਵੱਚ "ਿਨQਿਚਤ ਜਾਣਕਾਰੀ" 1948 ਿਵਚ ਸੋਧ ਤZ ਪਿਹਲR 1922 ਦੇ 34 ਐਕਟ ਨੂੰ ਐHਸ ਿਵਚ ਥR ਨਹh ਿਮਲਦੀ। 147 ਇਸ ਿਸੱਟੇ 'ਤੇ ਨਹh ਪਹੁੰਚਾਏਗਾ ਿਕ ਮੁਲRਕਣ ਨੂੰ ਮੁੜ ਖੋਲgਣ ਲਈ ਹੁਣ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਭਾਵs ਜਾਣਕਾਰੀ ਪੂਰੀ ਤਰgR ਅਸਪQਟ, ਅਿਨQਿਚਤ, ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਅਤੇ ਿਰਮੋਟ ਸੀ, [965ਬੀ-ਡੀ] (ਬੀ) ਮੁਲRਕਣ ਨੂੰ ਮੁੜ ਖੋਲgਣ ਲਈ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਿਧਕਾਰੀ ਦੀਆਂ Qਕਤੀਆਂ, ਭਾਵs ਿਕ ਿਵQਾਲ ਹਨ, ਪੂਰੀ ਤਰgR ਨਹh ਹਨ। Qਬਦ ਹਨ "ਿਵQਵਾਸ ਕਰਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਅਤੇ "Qੱਕ ਦਾ ਕਾਰਨ"। ਐਕਟ ਦੇ ਉਪਬੰਧ ਆਮ ਿਨਯਮ ਤZ ਹਟਦੇ ਹਨ ਿਕ ਿਨਆਂਇਕ ਅਤੇ ਅਰਧ-ਿਨਆਂਇਕ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਿਵੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਆਦੇQR ਬਾਰੇ ਅੰਿਤਮਤਾ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਿਕ ਅਿਜਹੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਤZ ਪਿਹਲR ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨੂੰ ਸੰਤੁQਟ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। [965ਈ-ਐਫ] ਤਤਕਾਲ ਮਾਮਲੇ ਿਵੱਚ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅਫਸਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਭੌਿਤਕ ਸਮਗਰੀ ਦੇ ਿਵਚਕਾਰ ਲਾਈਵ ਿਲੰਕ ਜR ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਗਠਜੋੜ ਅਤੇ ਆਮਦਨੀ ਤZ ਬਚਣ ਦੇ ਸਬੰਧ ਿਵੱਚ ਉਸ ਨ[ ਜੋ ਿਵQਵਾਸ ਬਣਾਉਣਾ ਸੀ, ਉਹ ਗਾਇਬ ਸੀ ਜR ਿਕਸੇ ਵੀ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਮੁਲRਕਣ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਖੋਲgਣ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਠ] ਸ ਆਧਾਰ ਪYਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਿਲੰਕ ਬਹੁਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸੀ। [ਜੀ] ਿਸਵਲ ਅਪੀਲੀ ਅਿਧਕਾਰ ਖੇਤਰ: 1972 ਦੀ ਿਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 2526। 1967 ਦੇ ਮਾਮਲਾ ਨੰਬਰ 326 ਿਵੱਚ ਕਲਕੱਤਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ 13 ਜਨਵਰੀ, 1972 ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਅਤੇ ਆਦੇQ ਤZ ਅਪੀਲ। ਜੀ.ਸੀ.Qਰਮਾ ਅਤੇ ਐਸ.ਪੀ. ਨਈਅਰ, ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਲਈ। ਡੀ.ਪਾਲ, ਬੀ. ਸੇਨ, (QYੀਮਤੀ) ਲੀਲਾ ਸੇਠ, ਪੀ.ਕੇ.ਪਾਲ. ਐਸ.ਆਰ. ਅਗਰਵਾਲਾ ਅਤੇ ਜਵਾਬਦਾਤਾ ਲਈ ਪਰਵੀਨ ਕੁਮਾਰ। ਵੱਲZ ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ ਿਗਆ ਖੰਨਾ, ਜੇ. ਸਰਟੀਿਫਕੇਟ 'ਤੇ ਇਹ ਅਪੀਲ ਕਲਕੱਤਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਫੁਲ ਬ}ਚ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦੇ ਿਵਰੁੱਧ ਹੈ ਿਜਸ ਤਿਹਤ ਜਵਾਬਦੇਹ ਦੁਆਰਾ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਭਾਰਤੀ ਸੰਿਵਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 226 ਅਧੀਨ ਪਟੀQਨ 'ਤੇ ਅਦਾਲਤ ਨ[ ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ ਐਕਟ, 1961 ਦੀ ਧਾਰਾ 148 ਦੇ ਤਿਹਤ ਨ] ਿਟਸ ਨੂੰ ਬਹੁਮਤ ਨਾਲ ਰੱਦ ਕਰ ਿਦੱਤਾ ਹੈ (ਇਸ ਤZ ਬਾਅਦ ਵਾਰ-ਕਮ ਅਫਸਰ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਪੀਲ ਨੰ: 2)। ਹੁੰਡੀ ਸਰਕਲ, ਕਲਕੱਤਾ) (ਇਸ ਤZ ਬਾਅਦ ਿਜ਼ਕਰ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਹੈ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਵਜZ) ਮੁਲRਕਣ ਸਾਲ 1958-59 ਲਈ dਤਰਦਾਤਾ ਦੀ ਆਮਦਨੀ ਦੇ ਮੁਲRਕਣ ਨੂੰ ਮੁੜ ਖੋਲgਣ ਦੇ ਉਦੇQ ਲਈ। dਤਰਦਾਤਾ ਦਾ ਮੁਲRਕਣ ਸਾਲ 1958-59 ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ ਐਕਟ, 1922 ਦੀ ਧਾਰਾ 23(3) ਦੇ ਤਿਹਤ 14 ਜੂਨ, 1960 ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਕੁੱਲ ਆਮਦਨ ਦਾ ਮੁਲRਕਣ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਸੀ। 37,872 ਹੈ। ਮੁਲRਕਣ ਕਰਦੇ ਸਮs ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਿਧਕਾਰੀ ਨ[ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕਟੌਤੀ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਿਦੱਤੀ। dਤਰਦਾਤਾ ਦੁਆਰਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤੇ ਖਰਿਚਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਿਵੱਚ 15,991। ਖਰਚੇ Qਾਮਲ ਹਨ. 10,494/4 ਿਵਆਜ ਦੇ ਰੂਪ ਿਵੱਚ/3 ਤਸਵੀਰR। ਜਵਾਬਦੇਹ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸਨ[ ਆਪਣੇ ਅਿਧਕਾਰਤ ਪYਤੀਿਨਧੀ ਦੁਆਰਾ ਿਰਟਰਨ ਦੇ ਸਬੰਧ ਿਵੱਚ ਖਾਿਤਆਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਿਕਤਾਬR, ਬ}ਕ ਸਟੇਟਮ}ਟR ਅਤੇ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਪੇQ ਕੀਤੇ। 14 ਮਾਰਚ, 1967 ਨੂੰ ਜਵਾਬਦੇਹ ਨੂੰ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 148 ਅਧੀਨ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ 8 ਮਾਰਚ, 1967 ਦਾ ਨ] ਿਟਸ ਪYਾਪਤ ਹੋਇਆ ਿਜਸ ਿਵੱਚ ਿਕਹਾ ਿਗਆ ਸੀ ਿਕ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਕੋਲ ਇਹ ਮੰਨਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੀ ਿਕ dਤਰਦਾਤਾ ਦੀ ਆਮਦਨ ਜੋ ਮੁਲRਕਣ ਸਾਲ 1958-59 ਲਈ ਟੈਕਸ ਲਈ ਚਾਰਜਯੋਗ ਸੀ, ਮੁਲRਕਣ ਤZ ਬਚ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 7 ਦੇ ਅੰਦਰ ਨ] ਿਟਸ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਤZ ਬਾਅਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ। ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਕਿਮQਨਰ ਦੀ ਸੰਤੁQਟੀ। dਤਰਦਾਤਾ ਨੂੰ ਨ] ਿਟਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦੀ ਿਮਤੀ ਤZ 30 ਿਦਨR ਦੇ ਅੰਦਰ ਮੁਲRਕਣ ਸਾਲ 1958-59 ਲਈ ਆਪਣੀ ਆਮਦਨ ਦੇ ਿਨਰਧਾਰਤ ਫਾਰਮ ਿਵੱਚ ਵਾਪਸੀ ਜਮgR ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਿਕਹਾ ਿਗਆ ਸੀ। 2 ਮਈ, 1967 ਨੂੰ ਜਵਾਬਦੇਹ ਨ[ ਆਪਣੇ ਵਕੀਲ ਰਾਹh ਦੱਿਸਆ ਿਕ ਅਿਜਹੀ ਕੋਈ ਸਮੱਗਰੀ ਨਹh ਸੀ ਿਜਸ 'ਤੇ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਕੋਲ ਇਹ ਿਵQਵਾਸ ਕਰਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੋਵੇ ਿਕ dਤਰਦਾਤਾ ਦੀ ਆਮਦਨ ਮੁਲRਕਣ ਮੁਲRਕਣ ਤZ ਬਚ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ, ਇਸ ਲਈ, ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਦੁਆਰਾ ਅਿਧਕਾਰ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਦੀ Qਰਤ ਪੂਰੀ ਨਹh ਕੀਤੀ Case: INCOME TAX OFFICER, I WARD, DIST. VI, CALCUTTA & ORS. versus LAKHMANI MEWAL DAS [[1976] 3 S.C.R. 956] (1976) ~ ,,, • Chlrugamal Rajpal v. S. P. Chaliha 79 I.T.R. 603, Calcutta Discount Co. Lt~. v. Income-Tax Officer, 41 I.T.R. 191 and S. Narayanappa & Ors. v. Commis-sioner of Income Tax 63 I.T.R. 219 followed. In the instant case the grounds given by the Income Tax Officer for reopen-ing the assessment were (i) that the three persons whose names were mentioned in the list of creditors, were known name lenders and (ii) that another person shown as a creditor of the assessee had since confessed that he was doing only name lending. The first ground mentioned by the Income Tax Officer could not have led to the formation of the belief that the income of the respondent had escaped assessment for that year because of his failure or omission to dis-close fully and truly all material facts. The High Court was justified in ex-cluding that ground from consideration. [963D-E] As regards the second ground there is nothing to show that the confession of another person related to a Joan to the assessee and not to someone else. There is no indication a.;; to when the confession \Vas made and whether it related to the assessment year sought to be .re-opened. To infer from that confession that it related to the period of assessment and that it pertained to the loan shown to have been advanced to the assessee would be far-fetched. [964G} 2(a). Rational connection postulates that there rr1ust be a direct nexus or live link between the material coming to the notice of the Income Tax Officer and the formation of his belief that there had been escapement of income of the assessee from assessment in the particular year. It is not anv and every material, -howsoever vague and indefinite or distant, remote and far-fetched whic.b \VOuld warrant the formation of the belief relating to escapement of the income of the assessee from assessment. The fact that the words "definite information" in s. 34 of 1922 Act before its amendment in 1948 do not find a place in s. 147 would not lead to the conclusion that action could now be taken for reopening assessment even if the information was wholly vague, indef!ni1:e, far-fetched and remote. [965B-DJ (b) The powers of the Income Tax Officer to reopen assessn1ent. though wide, are not plenary. The words are "reason to believe". and not "reason to suspect". The provisions of the Act depart from the .normal rule that there should be finality about orders made in judicial and quasi-judicial proceedings. It is, therefore, essential that before such action is taken the requirement of the law should be satisfied. [965E-F] In the instant case the live link or close nexus bet.ween the material before the Income Tax Officer and the belief which he was to form regarding the esca_pe1nent of the income was missing or at any rate the link was too tenuous to provide a legally sound basis for reopening the assessment. [GJ CIVIL APPELLATE JURISDICTION: Civil Appeal No. 2526 of 1972. Appeal from the Judgment and Order dated the 13th January, 1972 of the Calcutta High Court in Matter No. 326 of 1967. G. C. Sharma and S. P. Nayar, for the Appellant. D. Pal, B. Sen, (Mrs.) Leila Seth, P. K. Pal, S. R. Agarwala and Parveen Kumar for the Respondent . The Judgment of the Court was delivered by • KHANNA, J. This appeal ou certificate is against the Full Bench Judgment of the Calcutta High Court whereby on petition under article 226 of the Constitution of India filed by the respondent that court by majority quashed notice under section 148 of the Income-tax Act 1961 (hereinafter referred to as the Act) issued by appeallant No. 2 (fucome-tax Officer E Ward, Hundi Circle, Calcutta) (hereinafter referred to 11-725 SC!/76 A B C D E F G H .. A as the appellant) for the purpose of reopening assessment of the income of the respondent for the assessment year 1958-59. Case: INCOME TAX OFFICER, I WARD, DIST. VI, CALCUTTA & ORS. versus LAKHMANI MEWAL DAS [[1976] 3 S.C.R. 956] (1976) >. wordt at Frater arate arent afefra,1922 at art 23(3) % wdta 14 FA, 1960 BT 1958-59 arefrater ag ® fac feat wa ari seat ga ae a frat37,872 Bd aaa aT Frater HU TAA, ATTA afar 415,991 eat a uf at seth te at Fee F tat frat are3 geetX ara feat ari st oat A ate H STA 10,494wa4 mt 3 1 at far Borde F eaarTAT Gat AT a - . pe _> aie * &|yy |wifasa sfafafs at amma aver at adt gers, aa-faaefiat—awa waa cea, Tt fe feat se areaA atte%, ta fer1 14 ATs, 1967 HT Teret F aT] 8 ATH, 1967atet aaa ora at ot fe attest erer afefrrr at are 148~H wala arest we at ate feat ae waa fear wat ot faatta & wa ag favava eet at aren¢ fe serat at ara,‘4|atfe 1958-59aa faater ag & fag auaa at, afafaaat ae 147 & mataata fates & we we st ae waa-Waa HT MAI AAAst WA H WAT As TAA ATA Ht|—aST 30 tet fara ft meat wax fafea Bagster cer A st oH we feat At fe seqa as gaat at frat at 1958- anita59 aa faster ag F fae saat are aare TE eli 2 AE,1967 FT saat A waa sale Bl ATA ae Baa fear fe Tat;HCA BT HTT at fe veaet at are faaten a aa frat oteR Raferq ataresh areafarfeataren HAH fre gerateqme Bt area aay fear vat ari ater & art F ag wer va aTfe za daa ga area fe sat avatca aaa at Fh. afefarea|are 147 % melt Frater Te fat as fare Hes Ht aT aE Terma,met Sate a oferericar xt| aAaTat a ag At ater Ht 7S At fH aesTat at arafealFt cage wt farrs orare oe sa Te Ie favaert at aren at fe ara faaten a aa faactt ot)ats, saatwaa .dfaaat F weet 226 % ata aeifer gaaataivattsa wet & fac facta great fot1.:3. atarat at ata wrara A se ata J saa fear8SOSO- wat at fe 1958-59aT& Frater ad& fae serdt at are Ffrater & faa qart aa waa att arafrar aa frator,Hana, wane afsard F ane oa Fl we Al ar ag wt:."1958-59ata fratcr at & faa frator & cragWearat & areaeara ag oat war at fe st sare faw . |‘4| ; 1.8SOSO 7 208“seaarate frora afaet «= [1977] 2°Stt0fro To afar Prat var ar fis afreterreact gene fratcosat& ata aad farae a,& gat adJ 1arraxafaard & we ag favre. wet F aren a aK azaraeeq a vatag fara feat a fe var afvafarSER AIT vat ate afeafaa sor dea at fer.Brat”q gart ufara sega fee at faah orarcoe. aaaMeares H ota ae fasara wea ar aren ay frfrdtaat at ara aardater ey a maer aa ant es| 3§ - oa arate t.aftar wa. %. dhe, ser. wraraa Aag fateaad FTA aT 147 F gel saat A set HVA FH faeeatWet feara fag agar sare ahart oat at A are TA Mt aT 2 first Bakarafe aaA ara ag edtareat frat ¢ fe ag Fae vere BA at art axRTMT At far F et saat at afzeare ata atat 7? 1 dfs gt seat at faeat safe ® at F arraretfret ats, Zafar aren 147 (#).% att artaoaferr oo free fe featax gaftare fear ame akStlmeal ar fratcr fratiedt at ane arhe ey Fifeat sq) fratiett ait at ga ara at ait ae eeefe1962-63 art frater ariarfeat & ser adt 2-- T-147 (8) F wilt. 1958-59. aT frat gx gafrareeet &fee argaa - at wat afar & 0” | y- a :,-‘'Sy : Case: INCOME TAX OFFICER, I WARD, DIST. VI, CALCUTTA & ORS. versus LAKHMANI MEWAL DAS [[1976] 3 S.C.R. 956] (1976) ਗਈ ਸੀ। ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨੂੰ ਿਕਹਾ ਿਗਆ ਸੀ ਿਕ ਿਸਰਫ ਰਾਏ ਬਦਲਣ 'ਤੇ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 147 ਦੇ ਤਿਹਤ ਮੁਲRਕਣ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਖੋਲgਣ ਦੀ ਕੋਈ ਯੋਗਤਾ ਜR ਅਿਧਕਾਰ ਖੇਤਰ ਨਹh ਹੈ। ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨੂੰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਸਾਥੀ-ਿਰਆਲ ਪੇQ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਿਕਹਾ ਿਗਆ ਸੀ ਿਜਸ 'ਤੇ ਉਸ ਕੋਲ ਇਹ ਿਵQਵਾਸ ਕਰਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੀ ਿਕ ਆਮਦਨ ਮੁਲRਕਣ ਤZ ਬਚ ਗਈ ਸੀ। ਿਜਵs ਿਕ, dਤਰਦਾਤਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਤZ ਕੋਈ ਤਸੱਲੀਬਖQ ਜਵਾਬ ਨਹh ਸੀ, ਉਸਨ[ ਸੰਿਵਧਾਨ ਦੇ ਆਰਟੀਕਲ 226 ਦੇ ਤਿਹਤ ਦੋQਪੂਰਨ ਨ] ਿਟਸ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਲਈ ਪਟੀQਨ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ। ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਦੀ ਤਰਫZ ਹਲਫ਼ਨਾਮੇ ਿਵੱਚ ਇਸ ਗੱਲ ਤZ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਸੀ ਿਕ ਮੁਲRਕਣ ਸਾਲ 1958-59 ਲਈ dਤਰਦਾਤਾ ਦੀ ਆਮਦਨ ਦੇ ਮੁਲRਕਣ ਲਈ ਸਾਰੀਆਂ ਸਬੰਧਤ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅਸਲ ਮੁਲRਕਣ ਦੇ ਸਮs ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਿਧਕਾਰੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇQ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਸੀ। ਇਹ ਅੱਗੇ ਿਕਹਾ ਿਗਆ ਸੀ: "ਮੁਲRਕਣ ਸਾਲ 1958-59 ਦੇ ਮੁਲRਕਣ ਤZ ਬਾਅਦ, ਹੋਰ ਗੱਲR ਦੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਿਕ ਸਬੰਧਤ ਮੁਲRਕਣ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਪਟੀQਨਕਰਤਾ ਦੁਆਰਾ ਲਏ ਗਏ ਕੁਝ ਕਰਜ਼ੇ ਅਤੇ ਉਨg R 'ਤੇ ਿਦੱਤੇ ਗਏ ਿਵਆਜ ਅਸਲ ਨਹh ਸਨ। ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ ਅਫਸਰ ਕੋਲ ਿਵQਵਾਸ ਕਰਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੀ ਅਤੇ ਕਿਥਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਿਵਆਜ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਸੀ, ਿਜਸ ਿਵੱਚ ਕਿਥਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਿਵQਵਾਸ ਨਹh ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਸੀ। ਜੇਕਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇ, ਤR ਮ} ਅਰਜ਼ੀ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਾਣਯੋਗ ਜੱਜ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇQ ਕਰਨ ਲਈ ਛੁੱਟੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹR, ਿਜਸ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਉਕਤ ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ ਅਫਸਰ ਕੋਲ ਇਹ ਮੰਨਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੀ ਿਕ ਦਰਖਾਸਤ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਉਪਰੋਕਤ ਅਨੁਸਾਰ ਮੁਲRਕਣ ਕਰਨ ਤZ ਬਿਚਆ ਿਗਆ ਹੈ।" ਸੁਣਵਾਈ ਲੰਿਬਤ ਹੋਣ ਦੌਰਾਨ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨ[ ਿਨਰਦੇQ ਿਦੱਤੇ। ਦੇ ਕਿਮQਨਰ ਨੂੰ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਿਰਪੋਰਟ ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਪੀ ਧਾਰਾ 147 ਦੇ ਤਿਹਤ ਬਾਅਦ ਵਾਲੇ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਪYਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ ਪYੋ-ਿਡਊਸ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਿਰਪੋਰਟ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਿਤਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹੀ ਹੇਠR ਪੜgਦਾ ਹੈ: "ਨਰਾਇਣ ਿਸੰਘ ਨੰਦਲਾਲ, ਡੀ. ਕੇ. ਨਰਾਇਣਦਾਸ, ਭਗਵਾਨਦਾਸ ਸYੀਚੰਦ, ਆਿਦ ਦੇ ਨR 'ਤੇ ਹੰਡੀ ਲੋਨ ਕYੈਿਡਟ ਹਨ, ਜੋ ਿਕ ਨਾਮੀ ਕਰਜ਼ਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੋਹਨ ਿਸੰਘ ਕਿਨਆਲਾਲ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਵੀ ਹੰਡੀ ਲੋਨ ਕYੈਿਡਟ ਹਨ, ਿਜਸ ਨ[ ਕਬੂਲ ਕੀਤਾ ਹੈ ਿਕ ਉਹ ਿਸਰਫ ਨਾਮ-ਕਰਜ਼ਾ ਹੀ ਕਰ ਿਰਹਾ ਸੀ। ਇਹਨR ਕYੈਿਡਟਸ ਦੀ ਪYਿਕਰਤੀ ਉਦZ ਤZ ਜਾਣੀ ਜRਦੀ ਹੈ, ਸੈਕQਨ 147 (ਏ) ਦੇ ਅਧੀਨ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਮੁਲRਕਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਅਣਦੱਸੀ ਆਮਦਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਮੁਲRਕਣ ਕਰਨ ਲਈ ਿਕਹਾ ਜRਦਾ ਹੈ ਿਕ 1962-63 ਲਈ ਮੁਲRਕਣ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਿਵੱਚ ਕYੈਿਡਟ ਅਸਲੀ ਹਨ 1958-59, ਧਾਰਾ 147 (ਏ) ਦੇ ਤਿਹਤ।" ਫੁੱਲ ਬ}ਚ ਦਾ ਗਠਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਿਤੰਨ€ ਜੱਜR ਨ[ ਪਾਇਆ ਿਕ ਮੁਲRਕਣਕਰਤਾ 'ਤੇ ਸਾਰੇ ਤੱਥR ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕਰਨ ਲਈ ਭੁੱਲ ਦਾ ਦੋQ ਨਹh ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਿਰਹਾ ਸੀ: ਉਸ 'ਤੇ ਝੂਠ[ ਖੁਲਾਸੇ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋQ ਲਗਾਇਆ ਿਗਆ ਸੀ ਿਕkਿਕ ਮੁਲRਕਣਕਰਤਾ ਨ[ ਿਕਹਾ ਸੀ ਿਕ ਉਸ ਨ[ ਕੁਝ ਿਵਅਕਤੀਆਂ ਤZ ਕੁਝ ਰਕਮR ਕਰਜ਼ੇ ਵਜZ ਪYਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ, ਜਦZ ਿਕ ਅਸਲ ਿਵੱਚ, ਉਸ ਨ[ ਇਹਨR ਿਵਅਕਤੀਆਂ ਤZ ਕੋਈ ਰਕਮ ਪYਾਪਤ ਨਹh ਕੀਤੀ ਸੀ। ਅਸਲ ਮੁਲRਕਣ ਦੇ ਸਮs ਮੁਲRਕਣਕਰਤਾ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਵੀ ਿਕਹਾ ਿਗਆ ਸੀ ਿਕ ਉਸਨ[ ਕੁਝ ਿਵਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਿਵਆਜ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਦZ, ਅਸਲ ਿਵੱਚ, ਉਸਨ[ ਨਹh ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜੇਕਰ ਬਾਅਦ ਿਵੱਚ ਪYਾਪਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸੱਚੀ ਸੀ। ਮੁਲRਕਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਾ ਫਰਜ਼ ਨਾ ਿਸਰਫ਼ ਸਾਰੇ ਭੌਿਤਕ ਤੱਥR ਦਾ ਪੂਰਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕਰਨਾ ਸੀ, ਉਸਦਾ ਫਰਜ਼ ਤੱਥR ਦਾ ਸੱਚਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਕੁਝ ਅਿਜਹੀਆਂ ਗੱਲR ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕਰਕੇ ਮੁਲRਕਣ ਅਿਧਕਾਰੀ ਨੂੰ ਗੁੰਮਰਾਹ ਨਾ ਕਰਨਾ ਵੀ ਸੀ ਜੋ ਤੱਥR ਦੀ ਪYਤੀਿਨਧਤਾ ਨਹh ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ। ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨ[ ਿਕਹਾ ਿਕ ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦZ ਮੁਲRਕਣ ਇਸ ਿਨਯਮ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤR ਮੁਲRਕਣ ਅਿਧਕਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਬਾਅਦ ਿਵੱਚ ਤੱਥR ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਖੋਜ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਿਵੱਚ ਇਹ ਿਵQਵਾਸ ਪੈਦਾ ਕਰੇਗੀ ਿਕ ਮੁਲRਕਣਕਰਤਾ ਨ[ ਤੱਥR ਦਾ ਸਹੀ ਅਤੇ ਸਹੀ ਖੁਲਾਸਾ ਨਹh ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰgR ਮੁਲRਕਣ ਤZ ਆਪਣੀ ਆਮਦਨ ਤZ ਬਚਣ ਲਈ ਿਜ਼ੰਮੇਵਾਰ ਸੀ, ਐਕਟ 147 ਦੀ ਧਾਰਾ ਨੂੰ ਆਕਰਿQਤ ਕਰੇਗਾ। ਦੋ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਜੱਜR, ਏ.ਕੇ. ਮੁਖਰਜੀ ਅਤੇ ਐਸ.ਕੇ. ਮੁਖਰਜੀ ਜੇ.ਜੇ. ਨ[ ਹਾਲRਿਕ ਇਹ ਿਵਚਾਰ ਿਲਆ ਿਕ ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 147 ਦੇ ਤਿਹਤ ਆਮਦਨ-ਕਰ ਅਿਧਕਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਅਿਧਕਾਰ ਖੇਤਰ ਦੀ ਵਰਤZ ਕਰਨ ਦੀਆਂ QਰਤR ਇਸ ਕੇਸ ਿਵੱਚ ਪੂਰੀਆਂ ਨਹh ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ ਿਕkਿਕ ਆਮਦਨ-ਕਰ ਅਿਧਕਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਸੈਕQਨ 14 ਦੇ ਅਧੀਨ ਕਿਮQਨਰ ਨੂੰ ਸ•ਪੀ ਗਈ ਿਰਪੋਰਟ ਸੀ. ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਰਾਏ ਿਵੱਚ ਿਰਪੋਰਟ ਿਵੱਚ ਨੁਕਸ ਉਹੀ ਸਨ ਜੋ ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਨ[ ਚੁਗਾਮਲ ਰਾਜਪਾਲ ਬਨਾਮ ਐਸ.ਪੀ. ਚਲੀਹਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਿਵੱਚ ਦਰਸਾਏ ਸਨ। ਕਿਮQਨਰ। ਜਦZ ਿਕ ਧਾਰਾ 147 ਦੇ ਤਿਹਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਦੇਿਖਆ ਿਗਆ, ਮQੀਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਿਕkਿਕ ਕਿਮQਨਰ ਨ[ ਸਪੱQਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਨਹh ਿਕਹਾ ਸੀ ਿਕ ਉਹ ਸੰਤੁQਟ ਸੀ ਿਕ ਇਹ ਧਾਰਾ 148 ਦੇ ਤਿਹਤ ਨ] ਿਟਸ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਢੁਕਵR ਮਾਮਲਾ ਸੀ। ਇਹ ਸੀ ਨ[ ਇਹ ਵੀ ਦੇਿਖਆ ਿਕ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਕਿਮQਨਰ ਨ[ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇਣ ਿਵੱਚ ਗਲਤ ਕੰਮ ਨਹh ਕੀਤਾ। ਨਤੀਜੇ ਵਜZ, ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨ[ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਦੁਆਰਾ ਜਵਾਬਦੇਹ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਨ] ਿਟਸ ਨੂੰ ਬਹੁਮਤ ਨਾਲ ਰੱਦ ਕਰ ਿਦੱਤਾ। Case: INCOME TAX OFFICER, I WARD, DIST. VI, CALCUTTA & ORS. versus LAKHMANI MEWAL DAS [[1976] 3 S.C.R. 956] (1976) A B C D E F G H .. A as the appellant) for the purpose of reopening assessment of the income of the respondent for the assessment year 1958-59. The respondent was assessed for the assessment year 1958-59 under section 23(3) of the Indian Income-tax Act, 1922 on June 14, 1960. His total income was assessed to be Rs. 37,872. While making the assessment the Income-tax Officer allowed deduction of a sum of B Rs. 15,991 by way of expenses claimed by the respondent. The expenses included Rs. 10,494/4 As/3 Pies by way of interest. Accord-ing to the respondent, he produced through his authorised representa-tive all books of accounts, bank statements and other necessary docu-ments in connection with the return. On March 14, 1967 the respon-dent received notice dated March 8, 1967 issued by the . appellant under section 148 of the Act stating that the appellant had reason to c believe that the respondent's income which was chargeable to tax for the assessment year 1958-59 had escaped assessment within the meaning of section 14 7_ of the Act and that the notice was being issued after obtaining the necessary satisfaction of the Commissioner of Income- -., tax. The respondent was called upon to submit within 30 days from the date of the service of the notice a return in the prescribed form of his income for the assessment year 1958-59. On May 2,. 1967 the D respondent through his lawyer stated that there was no material on which the appellant had reason to believe that the respondent's income had escaped assessment and, therefore, the condition precedent for the assumption of jurisdiction by the appellant had not been satisfied. The appellant was said to have no competence or jurisdiction to re-open the assessment under section 147 of the Act on a mere change of opinion. The appellant was also called upon to furnish all the mate-E rials on which he had reason to believe that income had escaped assessment. As, according to the respondent, there was no satisfactory response from the appellant. he filed petition under article 226 of the Constitution for quashing the impugned notice. ·"' • :.._ It was denied in the affidavit on behalf of the appellant that all materials relevant and necessary for the assessment of the respondent's income for the assessment year 1958-59 had been produced before the Income-tax Officer at the time of the original assessment. It was fur-ther stated : "Subsequent to the assessment for the assessment year 1958-59, it was discovered, inter alia, that some of the loans shown to have been taken and interests alleged to have been paid thereon by the petitioner during the relevant assessment G year were not genuine .. The Income-tax Officer had reason to believe and bona fide believed that the said alleged loans and the interest alleged to have been paid thereon are not genuine. If necessary, I crave leave to produce before the hon'ble Judge hearing the application, the relevant records on the basis of which the said Income-tax Officer had reason to believe that the income of the petitioner escaped assessment H as aforesaid at the hearing of the application." .,! During the pendency of the proceedings the High Conrt directer. that a copy of the report made by the appellant to the Commissioner of Income-tax for obtaining latter's sanction under section 147 be pro-duced. The report was accordingly produced, and the same reads as under: Case: INCOME TAX OFFICER, I WARD, DIST. VI, CALCUTTA & ORS. versus LAKHMANI MEWAL DAS [[1976] 3 S.C.R. 956] (1976) .,! During the pendency of the proceedings the High Conrt directer. that a copy of the report made by the appellant to the Commissioner of Income-tax for obtaining latter's sanction under section 147 be pro-duced. The report was accordingly produced, and the same reads as under: "There are hundi loau credits in the name of Narayan-singh Nandalal, D. K. Naraindas, Bhagwandas Srichand, etc., who are known name-lenders, and also hundi loan credit in the name, Mohansingh Kanayalal, who has since confessed he was doing only name-lending. In the original assessment these credits were not investigated in detail. As the informa-tion regarding the bogus nature of these credits is since known, action under section 147 (a) is called for to reopen the assessment and assess these credits as th~ undisclosed income of the assessee. The assessee is still claiming that the credits are genuine in the assessment proceedings for 1962-63. Commissioner's sanction is solicited to reopen the assess-ment for 1958-59, under section 147(a)." All the three Judges who constituted the Full Bench found that the assessee was not being charged with omission to disclose all facts : he was charged for having made an un'.rue disclosure because the assessee had stated that he had received certain sums of money from certain persons as loans when, in fact, he had not received any sum at all from these persons. It was also stated by the assessee at the time of the original assessment that he had paid interest to certain persons when, in fact, he had not, if the information received later was true. The duty of the assessee, it was held, was not only to make a full disclosure of all material facts, his duty was also to make a true disclosure of facts and not to mislead the assessing officer by disclosing certain things wmch did not represent facts. The High Court accord-ingly held that once an assessee infringes this rule, any subsequent discovery of fact by the assessing officer which would raise a reson-able belief in his mind that the assessee had not made a true and correct disclosure of the facts and had thereby been responsible for escapement of his income from assessment would attract section 147 of the Act. Two of the learned Judges, A. K. Mukherjea and S. K. Mukherjea JJ., however, took the view that the conditions precedent for the exercise of jurisdiction by the Income-tax Officer under section 147 of the Income-tax Act were not fulfilled in the case as the report submitted by the Income-tax Officer to the Commissioner for sanction under section 147(a) was defective. The defects in the report, in the opinion of the High Court, were the same as had been pointed out by this Court in the case of Chhugamal Rajpal v. S. P. Cltaliha.(') The Commissioner. while according permission for taking action under section 147, it was observed, acted mechanically because the Com-missioner had not expressly stated that he was satisfied that this was a fit case for the issue of notice under section 148. As against the majority, Sabyasachi Mukherji J. held that notice under section 148 of the Act was valid and did not suffer from any infirmity. It was A B c D E F G H also observed that the Co=issioner of Income-tax had not acted improperly in giving sanction. In the result, by majority the High Court quashed the notice issued by the appellant to the respondent. Case: INCOME TAX OFFICER, I WARD, DIST. VI, CALCUTTA & ORS. versus LAKHMANI MEWAL DAS [[1976] 3 S.C.R. 956] (1976) | y- a :,-‘'Sy : wat cdtatt sararatet a, frre fae ae gor earadtsaett afi, ae frendfraratat fae faatfedt eae area at aarat at war at feag wat weal at sae adl He tT ZiGa at at ae artyarrat wat at fe set fren er & sactarem fear g aaife fratedt4 ag eat fear or fe sage tet aa-cfaatgo ofa a saxe er Ft fret & araife areca A va sa aafoat & are HtUa ser wet se at fratfedt sre aa fasterF aay agwt wat feat wat oT fe sat eo afeat a art dea frata, aa fe aera F vay tar Hts samt set fear at, afe are% at omard ort gf oat ag ad 21 ae afafratfear frat.Tat ot fe fratieat ar ater a toa ast athe aeat atqi eq & sHearat & afen saat aden ze wt 2d fe aatat. aat wT & see far ore wie tet ate aa He a AT TTTat aati at wae a aedt at atx faad faster oferadoawaOe UH st FT| are ate Taqare, faaifedt ea ga earareaa fara A ar ae afrwad afafraifea weafear gs at fafrater fiers arer aanaracdt fet crated? sacreco% faaa fe sae aa FX afeaaaa eq 8 ag fasata dat am atfe faatfcdt A adt aie faa er F aor ara wadiaco adifrat at wit ae uagare frat a oedt oF ae frat& far sacarat at, afafara at are147 ar art| frefagra sararettart HA at earatetat F wala To Fo waif wkUdo Fo Hast + ae sfeestn aaa at fe arrex afafrarar are 147 % mete araae afrared are afasarfear F faegaara adi at ga ara A ora aa feat wat or aaifeart 147 (") ® ata aad far araqaet at araae ofraraare ait featé Ger at we A ae afeqa at) sea armaat ua%, feréH at afeat aarg we osa A afertat HH aATTAT ST SMTAUITATA TATA Tao do atfagrareart Haare we ah[t][ ae][ aT][ omeT][ feat] aT[ at][ fe][ oraad]Tare 147F wala Haast HA H fae aga ed aaa aaa52M179 of ago Ao Law/76—16. A 603=f1971]1 BA fto To 924.|.: 7 - ne poe -'s . Re | 4 | ; ~y/ | | |, | sd . 210sea ararerafara afaet fara afaet afaet = [1977] 2 BAe fiz0 Yo arate at at aif agar Xoafroraa eq B ag gar aAfrat ar fe saat ae amar at wat 2 fe ae shea armar@ frat arr as % alte gaat ord at ataadté1 aguafrat%at fig ar fe& qa afafrarr#, amtat arr 14gwaar & ada gas a qaat ag afatraifes fafaara ate cat até afe adt ttag at wa mae feo vat at ara seat4. Wurmeaey, at are at ae FEAT gaat am at See afrafier. TAT ax fear A atte waite(5. atrerfaatat aire & ft mat a, emt amt at afae4, faery. arariiat § & afreae F fig ox se dtréorate feat war & wat an feala ag ufafratter fear fe age fer ot % fae eee oat a meet afraTdarrfratfedt-aadtot featé ter at we At ag afeqd.dt1 gak aaraa F at ak a Siaet Ta + vasesF at aaer+ waar feate at fe agua ara fet Saad Ps¥ at ayaawatart sigecqrafaery eroreditert% faced ox eaA at ead gee Fardg cararaa Fraré ® fe. dla seiavH fe weit ae afafrattes fear ar fe fretted ox adt gaatel wee wey H aT Ht ar anda amare ar seca ame setter wt stg fe fre avait & oraz oe areee afirertt+frat fraterox gafrare azt & fae gq arfarfeata} afeaafratfedt@ yaar+ ya ge frater. favar&axed ara warave aeit afeaqaaat adt ara er adh a ga2 fe a6. frare weal} weit oe fare aaa od, ae seinartern fe 147 afafrrr wt 148, ot& gene fe frat seardt a ayat get feat art ater fear arr are at| ~~ -|;8xo:,a|~7.‘ Fo ' — r ee ) . ‘ . ~~ : _—s i’ \ y ~ - a ; AaEt AfAart Fo HAAN Aare ara [AtoTat]211 aad g, ate cal quar at araa & et fe ma franfract A, ga ware e 147. frat a wet ara—ate- _ (&) arat afeard Fora ag favata wetat aren 2, fie araae aferardtar feet fratag& far ara139 % welte feat2a 8 at3a ay & fac maa fear % fa area aaareata aeat al Gia: wie wel wT A wae Hwa Aat atx 8 ate at searmaar F arew, aa waa wa sa ay F faa faaica a we ae 4, at _ (@) aa ara F ata ge at fH fraifedt atate& tar arg ay ar aeHeaT at ge es ae fHaus (%) afore 8,area ofrerdF ora waawot Yat wravard: & afworacawea ae favara az.at aren 2 fe we & wart arr fret frat at.& fag fra& we mE 2,| (at ae MRT 148 A 153 aH Fs VraeaT H geqdTed Bt, arag faater at % faa (MN gat TeaaT 148 & 153 aHAF gana fraicn ag F aqFfrfase ¢). aarfeafa tet ara at fratfea ar ga: fratfeaat aif at waerar ate at ga: anfHe aaa |eq 1-H are -F seaterat& fare, faeefafaaat US aaa oT fay ac a gard ma faa. & Be TEs, walq—oO _ ame - | (a) wet at a wat wma aa fraifra st — Case: INCOME TAX OFFICER, I WARD, DIST. VI, CALCUTTA & ORS. versus LAKHMANI MEWAL DAS [[1976] 3 S.C.R. 956] (1976) ਨਤੀਜੇ ਵਜZ, ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨ[ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਦੁਆਰਾ ਜਵਾਬਦੇਹ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਨ] ਿਟਸ ਨੂੰ ਬਹੁਮਤ ਨਾਲ ਰੱਦ ਕਰ ਿਦੱਤਾ। ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਪੀਲ ਿਵੱਚ ਅਪੀਲਕਰਤਾਵR ਦੀ ਤਰਫZ QYੀ Qਰਮਾ ਨ[ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਬਹੁਿਗਣਤੀ ਿਵਦਵਾਨ ਜੱਜR ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦੀ ਨੁਕਤਾਚੀਨੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਿਕkਿਕ ਉਹਨR ਨ[ ਿਕਹਾ ਹੈ ਿਕ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਫਸਰ ਦੁਆਰਾ ਪYਵਾਨਗੀ ਲਈ ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਿਮQਨਰ ਨੂੰ ਸ•ਪੀ ਗਈ ਿਰਪੋਰਟ ਨੁਕਸਦਾਰ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਮੁਲRਕਣ-ਜਵਾਬਦਾਤਾ ਦੀ ਤਰਫZ ਡਾ. ਪਾਲ ਨ[ ਿਰਪੋਰਟ ਦੇ ਨੁਕਸਦਾਰ ਸੁਭਾਅ ਬਾਰੇ ਬਹੁਮਤ ਦੁਆਰਾ ਲਏ ਗਏ ਿਵਚਾਰ ਦੀ Qੁੱਧਤਾ ਲਈ ਪYਚਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਡਾ. ਪਾਲ ਨ[ ਆਪਣੀ ਵਾਰੀ ਿਵੱਚ ਹਾਈਕੋਰਟ ਦੇ ਿਤੰਨ€ ਿਵਦਵਾਨ ਜੱਜR ਦੀ ਖੋਜ ਦੀ ਿਨੰਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਿਕkਿਕ ਉਹਨR ਨ[ ਇਹ ਮੰਿਨਆ ਹੈ ਿਕ ਮੁਲRਕਣਕਰਤਾ 'ਤੇ ਸੱਚੇ ਤੱਥR ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕਰਨ ਲਈ ਅਣਗਿਹਲੀ ਦਾ ਦੋQ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਿਰਹਾ ਸੀ। ਡਾ. ਪਾਲ ਵੱਲZ ਇਹ ਦਲੀਲ ਵੀ ਪੇQ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਿਕ ਿਜਸ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਿਧਕਾਰੀ ਨ[ ਮੁਲRਕਣ ਨੂੰ ਮੁੜ ਖੋਲgਣ ਲਈ ਇਹ ਕਾਰਵਾਈਆਂ Qੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ, ਉਸ ਦਾ ਇਸ ਿਵQਵਾਸ ਦੇ ਗਠਨ ਨਾਲ ਕੋਈ ਤਰਕਸੰਗਤ ਸਬੰਧ ਨਹh ਸੀ ਿਕ ਮੁਲRਕਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨ[ ਅਸਲ ਮੁਲRਕਣ ਸਮs ਤੱਥR ਦਾ ਸਹੀ ਖੁਲਾਸਾ ਨਹh ਕੀਤਾ ਸੀ। ਿਵਵਾਦ ਦੇ ਨੁਕਿਤਆਂ ਨਾਲ ਨਿਜੱਠਣ ਤZ ਪਿਹਲR, ਐਕਟ ਦੇ ਸੰਬੰਿਧਤ ਉਪਬੰਧR ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਪੇQ ਕਰਨਾ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋਵੇਗਾ। ਸੈਕQਨ 147 ਅਤੇ 148 ਜੋ ਆਮਦਨ ਤZ ਬਚਣ ਦੇ ਮੁਲRਕਣ ਅਤੇ ਨ] ਿਟਸ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਨਾਲ ਨਿਜੱਠਦੇ ਹਨ ਿਜੱਥੇ ਆਮਦਨੀ ਮੁਲRਕਣ ਤZ ਬਚ ਗਈ ਹੈ ਹੇਠR ਪੜgੋ: "147. ਆਮਦਨ ਤZ ਬਚਣ ਦਾ ਮੁਲRਕਣ। ਜੇਕਰ- (ਏ) ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ ਅਫਸਰ ਕੋਲ ਇਹ ਮੰਨਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ ਿਕ, ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਿਧਕਾਰੀ ਨੂੰ ਿਕਸੇ ਮੁਲRਕਣ ਸਾਲ ਲਈ ਧਾਰਾ 139 ਦੇ ਤਿਹਤ ਿਰਟਰਨ ਦੇਣ ਜR ਉਸ ਸਾਲ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਮੁਲRਕਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਾਰੇ ਭੌਿਤਕ ਤੱਥR ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕਰਨ ਿਵੱਚ ਿਕਸੇ ਮੁਲRਕਣ ਦੁਆਰਾ ਛੱਡੇ ਜR ਅਸਫਲ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਟੈਕਸ ਲਈ ਚਾਰਜਯੋਗ ਆਮਦਨ ਉਸ ਸਾਲ ਦੇ ਰੂਪ ਿਵੱਚ ਬਚ ਗਈ ਹੈ। (ਬੀ) ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਿਕ ਮੁਲRਕਣਕਰਤਾ ਦੀ ਧਾਰਾ (ਏ) ਿਵੱਚ ਦਰਸਾਏ ਅਨੁਸਾਰ ਕੋਈ ਵੀ ਭੁੱਲ ਜR ਅਸਫਲਤਾ ਨਹh ਹੋਈ ਹੈ, ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਿਧਕਾਰੀ ਕੋਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜZ ਇਹ ਿਵQਵਾਸ ਕਰਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ ਿਕ ਟੈਕਸ ਲਈ ਚਾਰਜਯੋਗ ਆਮਦਨ ਿਕਸੇ ਵੀ ਮੁਲRਕਣ ਸਾਲ ਲਈ ਮੁਲRਕਣ ਤZ ਬਚ ਗਈ ਹੈ, ਉਹ, ਧਾਰਾ 148 ਤZ 153 ਦੇ ਉਪਬੰਧR ਦੇ ਅਧੀਨ, ਅਿਜਹੀ ਆਮਦਨ ਦਾ ਮੁਲRਕਣ ਜR ਮੁੜ-ਮੁਲRਕਣ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜR ਨੁਕਸਾਨ ਜR ਘਾਟੇ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੀ ਮੁੜ ਗਣਨਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਿਜਵs ਿਕ ਕੇਸ ਹੋਵੇ, ਸਬੰਧਤ ਮੁਲRਕਣ ਸਾਲ ਲਈ (ਇਸ ਤZ ਬਾਅਦ ਧਾਰਾ 148 ਤZ 153 ਿਵੱਚ ਸਬੰਧਤ ਮੁਲRਕਣ ਸਾਲ ਵਜZ ਦਰਸਾਇਆ ਿਗਆ ਹੈ)। ਸਪੱQਟੀਕਰਨ 1.-ਇਸ ਧਾਰਾ ਦੇ ਉਦੇQR ਲਈ, ਹੇਠR ਿਦੱਤੇ ਕੇਸR ਨੂੰ ਵੀ ਮੰਿਨਆ ਜਾਵੇਗਾ ਿਜੱਥੇ ਟੈਕਸ ਲਗਾਉਣ ਯੋਗ ਆਮਦਨ ਮੁਲRਕਣ ਤZ ਬਚ ਗਈ ਹੈ, ਅਰਥਾਤ: - (ਏ) ਿਜੱਥੇ ਟੈਕਸ ਲਗਾਉਣ ਯੋਗ ਆਮਦਨ ਦਾ ਮੁਲRਕਣ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਹੈ; ਜR (ਬੀ) ਿਜੱਥੇ ਅਿਜਹੀ ਆਮਦਨ ਦਾ ਮੁਲRਕਣ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਦਰ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਹੈ; ਜR (ਸੀ) ਿਜੱਥੇ ਅਿਜਹੀ ਆਮਦਨ ਨੂੰ ਇਸ ਐਕਟ ਅਧੀਨ ਜR ਭਾਰਤੀ ਆਮਦਨ-ਕਰ ਐਕਟ, 1922 (1922 ਦਾ XI) ਅਧੀਨ ਬਹੁਤ ਿਜ਼ਆਦਾ ਰਾਹਤ ਦਾ ਿਵQਾ ਬਣਾਇਆ ਿਗਆ ਹੈ; ਜR (ਡੀ) ਿਜੱਥੇ ਬਹੁਤ ਿਜ਼ਆਦਾ ਘਾਟਾ ਜR ਘਾਟਾ ਭੱਤਾ ਿਗਿਣਆ ਿਗਆ ਹੈ। ਸਪੱQਟੀਕਰਨ 2.-ਅਕਾkਟ ਬੁੱਕ ਜR ਹੋਰ ਸਬੂਤR ਦਾ ਆਮਦਨ-ਕਰ ਅਫਸਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਤਪਾਦਨ ਿਜਸ ਤZ ਆਮਦਨ-ਕਰ ਅਿਧਕਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਢੁਕਵh ਿਮਹਨਤ ਨਾਲ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਧਾਰਾ ਦੇ ਅਰਥR ਦੇ ਅੰਦਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਿਡਸ-ਕਲੋਜ਼ਰ ਨਹh ਹੋਵੇਗੀ। 148. ਨ] ਿਟਸ ਜਾਰੀ ਕਰਨਾ ਿਜੱਥੇ ਆਮਦਨ ਮੁਲRਕਣ ਤZ ਬਚ ਗਈ ਹੈ- (1) ਧਾਰਾ 147 ਦੇ ਅਧੀਨ ਮੁਲRਕਣ, ਮੁੜ-ਮੁਲRਕਣ ਜR ਪੁਨਰ-ਗਣਨਾ ਕਰਨ ਤZ ਪਿਹਲR, ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਿਧਕਾਰੀ ਮੁਲRਕਣਕਰਤਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨ] ਿਟਸ ਦੇਵੇਗਾ ਿਜਸ ਿਵੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਜR ਕੋਈ ਵੀ ਲੋੜR Qਾਮਲ ਹੋਣਗੀਆਂ ਜੋ ਿਕ ਧਾਰਾ 139 ਦੀ ਉਪ-ਧਾਰਾ (2) ਅਧੀਨ ਨ] ਿਟਸ ਿਵੱਚ Qਾਮਲ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ; ਅਤੇ ਇਸ ਐਕਟ ਦੇ ਉਪਬੰਧ, ਿਜੱਥZ ਤੱਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਲਾਗੂ ਹੋਣਗੇ ਿਜਵs ਿਕ ਨ] ਿਟਸ ਉਸ ਉਪ-ਧਾਰਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਨ] ਿਟਸ ਸੀ। (2) ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਿਧਕਾਰੀ, ਇਸ ਧਾਰਾ ਅਧੀਨ ਕੋਈ ਨ] ਿਟਸ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਤZ ਪਿਹਲR, ਅਿਜਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣਾ ਕਾਰਨ ਦਰਜ ਕਰੇਗਾ।" ਧਾਰਾ 149 ਦੀ ਉਪ-ਧਾਰਾ (1) ਨ] ਿਟਸ ਲਈ ਸਮR ਸੀਮਾ ਿਨਰਧਾਰਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹੇਠR ਪੜgਦੀ ਹੈ: "(1) ਧਾਰਾ 148 ਅਧੀਨ ਕੋਈ ਨ] ਿਟਸ ਜਾਰੀ ਨਹh ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, (ਏ) ਧਾਰਾ ਅਧੀਨ ਆkਦੇ ਮਾਮਿਲਆਂ ਿਵੱਚ (ਏ) ਧਾਰਾ 147 ਦਾ (i) ਸੰਬੰਿਧਤ ਮੁਲRਕਣ ਸਾਲ ਲਈ, ਜੇਕਰ ਉਸ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤZ ਅੱਠ ਸਾਲ ਬੀਤ ਗਏ ਹਨ, ਜਦZ ਤੱਕ ਿਕ ਕੇਸ ਉਪ-ਧਾਰਾ (ii) ਦੇ ਅਧੀਨ ਨਹh ਆkਦਾ ਹੈ; (ii) ਸੰਬੰਿਧਤ ਮੁਲRਕਣ ਸਾਲ ਲਈ, ਿਜੱਥੇ ਉਸ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤZ ਅੱਠ ਸਾਲ, ਪਰ 16 ਸਾਲ ਤZ ਵੱਧ ਨਹh, ਬੀਤ ਗਏ ਹਨ, ਜਦZ ਤੱਕ ਿਕ ਟੈਕਸ ਦੇਣ ਯੋਗ ਆਮਦਨ ਜੋ ਮੁਲRਕਣ ਤZ ਬਚ ਗਈ ਹੈ ਜR ਉਸ ਸਾਲ ਲਈ ਪੰਜਾਹ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਜR ਇਸ ਤZ ਵੱਧ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ; (ਬੀ) ਧਾਰਾ 147 ਦੀ ਧਾਰਾ (ਬੀ) ਦੇ ਅਧੀਨ ਆkਦੇ ਮਾਮਿਲਆਂ ਿਵੱਚ, ਸਬੰਧਤ ਮੁਲRਕਣ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤZ ਚਾਰ ਸਾਲR ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਤZ ਬਾਅਦ ਿਕਸੇ