Industrial Infrastructure Development Corporation (Gwalior) M.p. Ltd v. Commissioner Of Income Tax, Gwalior

Case: INDUSTRIAL INFRASTRUCTURE DEVELOPMENT CORPORATION (GWALIOR) M.P. LTD. versus COMMISSIONER OF INCOME ... [[2018] 10 S.C.R. 481] (2018) INDUSTRIAL INFRASTRUCTURE DEVELOPMENTCORPORATION (GWALIOR) M.P. LTD. v. COMMISSIONER OF INCOME TAX, GWALIOR (Civil Appeal No. 6262 of 2010) FEBRUARY 16, 2018 [R. K. AGRAWAL AND ABHAY MANOHAR SAPRE, JJ.] Income Tax Act, 1961 – s.12-A and s.12-AA(3) – Cancellationof registration certificate under the Act by CIT – Power of –Appellant-company filed application u/s.12-A to the Commissionerof Income Tax (CIT) for grant of registration – Registrationcertificate was granted by the CIT vide order dated 13.04.1999 –However, on 27.11.2000 the CIT issued show cause notice to cancel/withdraw the registration certificate granted – Thereafter, CITcancelled/withdrew the certificate vide order dated 29.04.2002 –Appellant filed rectification application and contended that the CIThad no power to cancel/recall the certificate – CIT held order ofcancellation as legal and proper – Aggrieved, appellant filed appealbefore Income Tax Appellate Tribunal (ITAT), which set aside theorder of the CIT – However, High Court set aside the order of ITATand restored the order of the CIT and held that since there is noexpress power in the Act for cancelling the registration certificateu/s.12-A and hence power to cancel can be traced from s.21 of theGeneral Clauses Act to support such order – Propriety of – Held:Not proper – There was no express provision in the Act vesting theCIT with the power to cancel the registration certificate grantedu/s.12-A and such power of cancellation could be exercised by theCIT only on and after 01.10.2004 vide s.12AA(3) by Finance (No.2)Act 2004 – Order passed u/s.12-A by the CIT is a quasi judicialorder and being quasi judicial in nature, it could be withdrawn/recalled by the CIT only when there was express power vested inhim under the Act to do so – In instant case, there was no suchexpress power – An order of the CIT passed u/s.12-A does not fallin the category of “orders” mentioned in s.21 of the General ClausesAct – The expression “order” employed in s.21 would show thatsuch “order” must be in the nature of a “notification”, “rules” and 481 481 A B C D E F G H A“bye laws” – The order, which can be modified or rescinded byapplying s.21 of the General Clauses Act, has to be either executiveor legislative in nature whereas the order, which the CIT is requiredto pass u/s.12-A , is neither legislative nor an executive order but itis a quasi judicial order – It is for this reason, s.21 has noapplication in instant case – Order of the ITAT restored – GeneralBClauses Act – s.21 – Finance (No-2) Act 2004. Allowing the appeal, the Court HELD: 1. The CIT had no express power of cancellation ofthe registration certificate once granted by him to the assesseeCunder Section 12A of the Income Tax Act, 1961 till 01.10.2004.It is for the reasons that, first, there was no express provision inthe Act vesting the CIT with the power to cancel the registrationcertificate granted under Section 12A of the Act. Second, the orderpassed under Section 12A by the CIT is a quasi judicial orderand being quasi judicial in nature, it could be withdrawn/recalledDby the CIT only when there was express power vested in himunder the Act to do so. In this case there was no such expresspower. Indeed, the functions exercisable by the CIT under Section12A are neither legislative and nor executive but as mentionedabove they are essentially quasi judicial in nature. [Paras 21 andE22] [487-C-D] Case: INDUSTRIAL INFRASTRUCTURE DEVELOPMENT CORPORATION (GWALIOR) M.P. LTD. versus COMMISSIONER OF INCOME ... [[2018] 10 S.C.R. 481] (2018) [2018] 10 ਐਸ. ਸੀ. ਆਰ. ਇੰਡਸਟਰੀਅਲ ਇਨਫਰਾਸਟਰੱਕਚਰ ਡਡਵੈਲਪਮੈਟ ਕਾਰਪੋਰੇਸਨ (ਗਵਾਲੀਅਰ) ਐੱਮ.ਪੀ ਡਲਮਡਟਡ ਬਨਾਮ ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ਕਡਮਸਨਰ, ਗੈਲੀਅਰ (ਡਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 2010 ਦਾ 6262) 16, ਫਰਵਰੀ 2018 [ਆਰ. ਕੇ. ਅਗਰਵਾਲ ਅਤੇ ਅਭੈ ਮਨੋਹਰ ਸਪਰੇ, ਜੇ.ਜੇ.] ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅਧਿਧਨਯਮ, 1961- ਿਾਰਾ. 12-ਏ ਅਤੇ ਿਾਰਾ 12-ਏਏ (3) ਸੀ.ਆਈ.ਟੀ. ਦੁਆਰਾ ਅਧਿਧਨਯਮ ਅਿੀਨ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਸਰਟੀਧਿਕੇਟ ਰੱਦ ਕਰਨਾ ਅਪੀਲਕਰਤਾ-ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੇ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਪਰਵਾਨਗੀ ਲਈ ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ਕਧਮਸ਼ਨਰ (ਸੀ.ਆਈ.ਟੀ.) ਨ ੰ ਉਪ ਧਾਰਾ. 12-ਏ ਅਿੀਨ ਅਰਜੀ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ। ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਸਰਟੀਧਿਕੇਟ ਸੀ. ਆਈ. ਟੀ. ਦੁਆਰਾ ਧਮਤੀ 13.04.1999 ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਧਦੱਤਾ ਧਗਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਧਕ, 27.11.2000 ਨ ੰ ਸੀ. ਆਈ. ਟੀ. ਨੇ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਸਰਟੀਧਿਕੇਟ ਨ ੰ ਰੱਦ/ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਲਈ ਕਾਰਨ ਦੱਸੋ ਨੋਧਟਸ ਿਾਰੀ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੀ.ਆਈ.ਟੀ. ਨੇ ਧਮਤੀ 29.04.2002 ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਰਾਹੀਂ ਸਰਟੀਧਿਕੇਟ ਰੱਦ/ਵਾਪਸ ਲੈ ਧਲਆ। ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨੇ ਸੋਿ ਅਰਜੀ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਦਲੀਲ ਧਦੱਤੀ ਧਕ ਸੀ. ਆਈ. ਟੀ. ਕੋਲ ਸਰਟੀਧਿਕੇਟ ਨ ੰ ਰੱਦ ਕਰਨ/ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦਾ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸੀ. ਆਈ. ਟੀ. ਨੇ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨ ੰ ਕਾਨ ੰਨੀ ਅਤੇ ਉਧਿਤ ਮੰਧਨਆ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨੇ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅਪੀਲ ਧਟਰਧਬਊਨਲ (ਆਈ.ਟੀ.ਏ.ਟੀ.) ਅੱਗੇ ਅਪੀਲ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਧਿਸ ਨੇ ਸੀ. ਆਈ. ਟੀ. ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨ ੰ ਰੱਦ ਕਰ ਧਦੱਤਾ - ਹਾਲਾਂਧਕ, ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਆਈਟੀਏਟੀ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨ ੰ ਰੱਦ ਕਰ ਧਦੱਤਾ ਅਤੇ ਸੀਆਈਟੀ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨ ੰ ਬਹਾਲ ਕਰ ਧਦੱਤਾ ਅਤੇ ਧਕਹਾ ਧਕ ਧਕਉਂਧਕ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਸਰਟੀਧਿਕੇਟ ਨ ੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਲਈ ਅਧਿਧਨਯਮ ਧਵੱਿ ਕੋਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸ਼ਕਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਿਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਧਿਹੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਿਨਰਲ ਕਲਾਜ ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ.21 ਰੱਖੀ ਗਈ ਮਾਲਕੀੀਃ ਸਹੀ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਅਧਿਧਨਯਮ ਧਵੱਿ ਸੀ. ਆਈ. ਟੀ. ਨ ੰ ਿਾਰਾ 12-ਏ ਅਿੀਨ ਧਦੱਤੇ ਗਏ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਸਰਟੀਧਿਕੇਟ ਨ ੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇਣ ਦਾ ਕੋਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਪਰਬੰਿ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੀ ਅਧਿਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸੀ. ਆਈ. ਟੀ. ਦੁਆਰਾ 01.10.2004 ਨ ੰ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਧਵੱਤ (ਨੰਬਰ. 2) ਅਧਿਧਨਯਮ 2004 ਦੁਆਰਾ ਿਾਰਾ. 1244 (3) ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਿਾ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਸੀ. ਆਈ. ਟੀ. ਵੱਲੋਂ ਿਾਰਾ 12-ਏ ਤਧਹਤ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਧਗਆ ਆਦੇਸ਼ ਅਰਿ-ਧਨਆਂਇਕ ਆਦੇਸ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਅਰਿ-ਧਨਆਂਇਕ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨ ੰ ਸੀ. ਆਈ. ਟੀ. ਵੱਲੋਂ ਉਦੋਂ ਹੀ ਵਾਪਸ ਧਲਆ/ਵਾਪਸ ਧਲਆ ਿਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਿਦੋਂ ਅਧਿਧਨਯਮ ਤਧਹਤ ਉਸ ਨ ੰ ਅਧਿਹਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਪਸ਼ਟ ਸ਼ਕਤੀ ਧਦੱਤੀ ਗਈ ਹੋਵੇ। ਤੁਰੰਤ ਮਾਮਲੇ ਧਵੱਿ, ਅਧਿਹੀ ਕੋਈ ਐਕਸਪਰੈਸ ਸ਼ਕਤੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸੀ. ਆਈ. ਟੀ. ਦਾ ਯ /ਐਸ 12-ਏ ਅਿੀਨ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਧਗਆ ਆਦੇਸ਼ ਿਨਰਲ ਕਲਾਜ ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 21 ਧਵੱਿ ਧਜਕਰ ਕੀਤੇ "ਆਦੇਸ਼ਾਂ" ਦੀ ਸ਼ਰੇਣੀ ਧਵੱਿ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। " ਧਾਰਾ.21 ਧਵੱਿ ਵਰਤੀ ਗਈ ਸਮੀਕਰਨ" "ਆਰਡਰ" "ਇਹ ਦਰਸਾਏਗਾ ਧਕ ਅਧਿਹਾ" "ਆਰਡਰ" "ਇੱਕ" "ਨੋਟੀਧਿਕੇਸ਼ਨ", "" "ਧਨਯਮਾਂ" "ਦੀ ਪਰਧਕਰਤੀ ਧਵੱਿ ਹੋਣਾ ਿਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ" "ਬਾਈ ਕਾਨ ੰਨ" ਆਦੇਸ਼, ਧਿਸ ਨ ੰ ਿਨਰਲ ਕਲਾਜ ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 21 ਨ ੰ ਲਾਗ ਕਰਕੇ ਸੋਧਿਆ ਿਾਂ ਰੱਦ ਕੀਤਾ ਿਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਨ ੰ ਕਾਰਿਕਾਰੀ ਿਾਂ ਧਵਿਾਨਕ ਹੋਣਾ ਿਾਹੀਦਾ ਹੈ ਿਦੋਂ ਧਕ ਆਦੇਸ਼, ਧਿਸ ਨ ੰ ਸੀ.ਆਈ.ਟੀ. ਨ ੰ ਯ /ਐਸ 12-ਏ ਪਾਸ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋਡ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।, ਨਾ ਤਾਂ ਧਵਿਾਨਕ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਾਰਿਕਾਰੀ ਆਦੇਸ਼ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਇੱਕ ਅਰਿ ਧਨਆਂਇਕ ਆਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਹ ਇਸ ਕਾਰਨ ਹੈ ਧਕ ਆਈ.ਟੀ.ਏ.ਟੀ. ਦੇ ਆਰਡਰ ਨ ੰ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਮਾਮਲੇ ਧਵੱਿ ਿਾਰਾ 21 ਦੀ ਕੋਈ ਅਰਜੀ ਨਹੀਂ ਹੈ-ਿਨਰਲ ਕਲਾਜ ਅਧਿਧਨਯਮ 21 ਧਵੱਤ (ਨੰ-2) ਅਧਿਧਨਯਮ 2004। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਅਪੀਲ ਦੀ ਇਿਾਜਤ ਧਦੱਤੀ ਆਯੋਡਜਤ 1. ਸੀ.ਆਈ.ਟੀ.ਕੋਲ 01.10.2004 ਤੱਕ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅਧਿਧਨਯਮ, 1961 ਦੀ ਿਾਰਾ 12 ਏ ਦੇ ਤਧਹਤ ਕਰਦਾਧਤਆਂ ਨ ੰ ਧਦੱਤੇ ਗਏ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਸਰਟੀਧਿਕੇਟ ਨ ੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਸਪਸ਼ਟ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਹ ਇਨਹਾਂ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਹੈ ਧਕ ਪਧਹਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਧਕ ਅਧਿਧਨਯਮ ਧਵੱਿ ਕੋਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਪਰਬੰਿ ਨਹੀਂ ਸੀ ਿੋ ਸੀ. ਆਈ. ਟੀ. ਨ ੰ ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 12 ਏ ਤਧਹਤ ਧਦੱਤੇ ਗਏ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਸਰਟੀਧਿਕੇਟ ਨ ੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦ ਿਾ, ਸੀ. ਆਈ. ਟੀ. ਦੁਆਰਾ ਿਾਰਾ 12ਏ ਦੇ ਤਧਹਤ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਧਗਆ ਆਦੇਸ਼ ਇੱਕ ਅਰਿ-ਧਨਆਂਇਕ ਆਦੇਸ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਅਰਿ-ਧਨਆਂਇਕ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਇਸ ਨ ੰ ਸੀ.ਆਈ.ਟੀ. ਦੁਆਰਾ ਉਦੋਂ ਹੀ ਵਾਪਸ ਧਲਆ/ਵਾਪਸ ਧਲਆ ਿਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਿਦੋਂ ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੇ ਤਧਹਤ ਉਸ ਧਵੱਿ ਅਧਿਹਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਪਸ਼ਟ ਸ਼ਕਤੀ ਧਨਧਹਤ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਧਵੱਿ ਅਧਿਹੀ ਕੋਈ ਸਪਸ਼ਟ ਸ਼ਕਤੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਦਰਅਸਲ, ਿਾਰਾ 12ਏ ਦੇ ਤਧਹਤ ਸੀ.ਆਈ.ਟੀ. ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੇ ਿਾਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰਿ ਨਾ ਤਾਂ ਧਵਿਾਨਕ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਾਰਿਕਾਰੀ, ਪਰ ਧਿਵੇਂ ਧਕ ਉੱਪਰ ਦੱਧਸਆ ਧਗਆ ਹੈ, ਉਹ ਲਾਜਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਰਿ ਧਨਆਂਇਕ ਹਨ।[ਪੈਰਾ 21 ਅਤੇ 22][487-ਸੀ-ਡੀ] Case: INDUSTRIAL INFRASTRUCTURE DEVELOPMENT CORPORATION (GWALIOR) M.P. LTD. versus COMMISSIONER OF INCOME ... [[2018] 10 S.C.R. 481] (2018) इनडसससयल इनफफससकचर डेेंवलपमट ककरपपरडशन ननगम (गवफनलयर) एम.पप नलनमटडड बनफम कनमशनर ऑफ इनकम टडकस, गवफनलयर (नसववल अपपल सखयफ6262 कक 2010 ) 16 फरवरर, 2018 [आर. कड.कड अगवफल और अभय मनपहर सपड, ऩयफयमनरगण]ू्ति आयकर अनधननयम, 1961 - धिफ्ाफ्रा 12-ए और धिफ्ाफ्रा 12-एए (3) - सपीआईटर दफ्ाफ्रा अनधिननयम कडेरहर पसंजपीकरण पमफ्राण पत्र कपो रद्द करनफ्रा - अपपीलकरफ्ा-कसंपनपी ककी शवक्ति - अपपीलकरफ्ा-कसंपनपी नडे पसंजपीकरण पदफ्रान करनडे कडे नलए आयकर आयुक्ति (सपीआईटर) कपो धिफ्ाफ्रा 12-ए कडे रहर आवडेदनदफ्रायर ककयफ्रा - पसंजपीकरण पमफ्राण पत्र सपीआईटर दफ्ाफ्रा कदनफ्रासंक 13.04.1999 कडे आदडेश कडे रहरपदफ्रान ककयफ्रा गयफ्रा थफ्रा - हफ्रालफ्रासंकक, 27.11.2000 कपो सपीआईटर नडे पसंजपीकरण पमफ्राण पत्र कपो रद्दकरनडे कडे नलए कफ्ाण बरफ्राओ नपोकटस जफ्ार ककयफ्रा। सपीआईटर नडे कदनफ्रासंक 29.04.2002 कडे आदडेशदफ्ाफ्रा पमफ्राण पत्र कपो रद्द /वफ्रापस लडे नलयफ्रा - अपपीलकरफ्ा नडे सयुधिफ्ा आवडेदन दफ्रायर ककयफ्रा और रकर्ति कदयफ्रा कक सपीआईटर कडे पफ्रास पमफ्राण पत्र कपो रद्द करनडे/वफ्रापस लडेनडे ककी कपोई शवक्ति नहरसं है -सपीआईटर नडे रद्द करनडे कडे आदडेश कपो कफ्रानमूनपी और उनचर मफ्रानफ्रा - पपीकड़िर, अपपीलकरफ्ा नडे आयकरअपपीलपीय न्यफ्रायफ्रानधिकरण (आईटरएटर) कडे समक्ष अपपील दफ्रायर ककी, सजसनडे सपीआईटर कडे आदडेश कपो रद्द कर कदयफ्रा - हफ्रालफ्रासंकक, उच्च न्यफ्रायफ्रालय नडे आईटरएटर कडे आदडेश कपो रद्द कर कदयफ्रा औरसपीआईटर कडे आदडेश कपो बहफ्राल कर कदयफ्रा और कहफ्रा कक चमूसंकक ऐसफ्रा है। अनधिननयम ककी धिफ्ाफ्रा 12-ककडे रहर पसंजपीकरण पमफ्राण पत्र रद्द करनडे ककी कपोई सपष्ट शवक्ति नहरसं है और इसनलए रद्द करनडे ककीशवक्ति कफ्रा परफ्रा सफ्रामफ्रान्य खसंड अनधिननयम ककी धिफ्ाफ्रा 21 सडे नहरसं लगफ्रायफ्रा जफ्रा सकरफ्रा है रफ्राकक ऐसडेआदडेश कफ्रा समथर्तिन ककयफ्रा जफ्रा सकडे - औनचत्य: उनचर नहरसं - अनधिननयम में ऐसफ्रा कपोई सपष्टपफ्रावधिफ्रान नहरसं थफ्रा जपो सपीआईटर कपो धिफ्ाफ्रा 12-ए कडे रहर कदए गए पसंजपीकरण पमफ्राण पत्र कपो रद्दकरनडे ककी शवक्ति पदफ्रान कररफ्रा हपो और रद्द करनडे ककी ऐसपी शवक्ति कफ्रा उपयपोग सपीआईटर दफ्ाफ्रा कडेवल01.10.2004 कपो और उसकडे बफ्राद ककयफ्रा जफ्रा सकरफ्रा है। ववत्त (संख्यफ्रा 2) अनधिननयम 2004 दफ्ाफ्राधिफ्ाफ्रा 12 एए (3) कडे रहर - सपीआईटर दफ्ाफ्रा धिफ्ाफ्रा 12-ए कडे रहर पफ्ारर आदडेश एक अधिर्ति न्यफ्रानयकआदडेश है और पककृनर में अधिर्ति-न्यफ्रानयक हपोनडे कडे नफ्ाडे, इसडे सपीआईटर दफ्ाफ्रा कडेवल रभपी वफ्रापस नलयफ्राजफ्रा सकरफ्रा है जब ऐसफ्रा करनडे कडे नलए अनधिननयम कडे रहर उसडे सपष्ट शवक्ति ननकहर हपो - रत्कफ्रालमफ्रामलडे में, ऐसपी कपोई व्यक्ति शवक्ति नहरसं थपी - सपीआईटर कफ्रा आदडेश उसल्लसखर "आदडेशश" ककी शडेणपीमें नहरसं आरफ्रा है। सफ्रामफ्रान्य खसंड अनधिननयम ककी धिफ्ाफ्रा 21 में - धिफ्ाफ्रा 21 में ननयपोसजर "आदडेश"शब्द यह दशफ्ाफ्रा है कक ऐसफ्रा "आदडेश" "अनधिसमूचनफ्रा", "ननयम" औरसवर्वोच्च न्यफ्रायफ्रालय ककी ररपपोटर्ति [2018] 10 एससपीआर ककी पककृनर में हपोनफ्रा चफ्राकहए "उप-ननयम" - आदडेश, सजसडे सफ्रामफ्रान्य खसंड अनधिननयम ककी धिफ्ाफ्रा 21 कपो लफ्रागमू करकडे संशपोनधिर यफ्राननरसर ककयफ्रा जफ्रा सकरफ्रा है, पककृनर में यफ्रा रपो कफ्रायर्तिकफ्ार यफ्रा ववधिफ्रायपी हपोनफ्रा चफ्राकहए, जबकक आदडेश,सजसडे सपीआईटर कपो धिफ्ाफ्रा 12-ए कडे रहर पफ्ारर करनडे ककी आवश्यकरफ्रा हपोरपी है, न रपो ववधिफ्रायपी हैऔर न हर कफ्रायर्तिकफ्ार आदडेश है, बसल्क यह एक अधिर्ति न्यफ्रानयक आदडेश है - यह इस कफ्ाण सडे है,धिफ्ाफ्रा 21 कफ्रा रत्कफ्राल मफ्रामलडे में कपोई आवडेदन नहरसं है - आईटरएटर कफ्रा आदडेश बहफ्राल - सफ्रामफ्रान्यखसंड अनधिननयम - धिफ्ाफ्रा 21 - ववत्त (संख्यफ्रा -2) अनधिननयम 2004। Case: INDUSTRIAL INFRASTRUCTURE DEVELOPMENT CORPORATION (GWALIOR) M.P. LTD. versus COMMISSIONER OF INCOME ... [[2018] 10 S.C.R. 481] (2018) 2. Third, an order of the CIT passed under Section 12Adoes not fall in the category of “orders” mentioned in Section 21of the General Clauses Act. The expression “order” employedin Section 21 would show that such “order” must be in the natureFof a “notification”, “rules” and “bye laws” etc. In other words,the order, which can be modified or rescinded by applying Section21, has to be either executive or legislative in nature whereasthe order, which the CIT is required to pass under Section 12Aof the Act, is neither legislative nor an executive order but it isa “quasi judicial order”. It is for this reason, Section 21 has noGapplication in this case. [Paras 23 and 24] [487-E-G] 3. The general power, under Section 21 of the GeneralClauses Act, to rescind a notification or order has to beunderstood in the light of the subject matter, context and theeffect of the relevant provisions of the statute under which theHnotification or order is issued and the power is not available after an enforceable right has accrued under the notification or order.Moreover, Section 21 has no application to vary or amend orreview a quasi judicial order. A quasi judicial order can be generallyvaried or reviewed when obtained by fraud or when such poweris conferred by the Act or Rules under which it is made. [Para 25][487-G-H; 488-A-B] 4. It is not in dispute that an express power was conferredon the CIT to cancel the registration for the first time by enactingsub-Section (3) in Section 12AA only with effect from 01.10.2004by the Finance (No.2) Act 2004 (23 of 2004) and hence such powercould be exercised by the CIT only on and after 01.10.2004, i.e.,(assessment year 2004-2005) because the amendment in questionwas not retrospective but was prospective in nature. [Para 27][488-G] Indian National Congress (I) v. Institute of SocialWelfare & Ors. (2002) 5 SCC 685 : [2002] 3 SCR 1040– relied on. Director of Income Tax (Exemptions) v. Mool ChandKairati Ram Trust (2011) 243 CTR (Del) 245; WelhamBoys’ School Society v. CBDT, (2006) 285 ITR 74;Oxford Academy for Career Development v. ChiefCommissioner of Income Tax & Ors. (2009) 315 ITR382 (All) – approved. State of Bihar v. D.N. Ganguly & Ors. AIR 1958 SC1018 : [1959] SCR 1191; State of Madhya Pradesh v.Ajay Singh AIR 1993 SC 825 : [1992] 2 Suppl. SCR274; Ghaurul Hasan v. State of Rajasthan AIR 1967SC 107 : [1962] 1 SCR 772; Hari Shanker Jain v. SoniaGandhi AIR 2001 SC 3689 : [2001] 3 Suppl. SCR 38 – referred to. Interpretation of Statutes, Ninth Edition by G.P. Singhpage 893 – relied on. Case Law Reference A B C D E F G H CIVIL APPELLATE JURISDICTION: Civil Appeal No. 6262of 2010 From the Judgment and Order dated 14.03.2007 of the High Courtof Madhya Pradesh at Gwalior in MAIT No. 6 of 2005.C Mrs. Rani Chhabra, Adv. for the Appellants. K. Radhakrishnan, Sr. Adv., Rupesh Kumar, H. R. Rao,Ms. Sadhana Sandhu, Ms.Snidha Mehra (for Mrs. Anil Katiyar), B. V.Balaram Das, Advs. for the Respondent. D The Judgment of the Court was delivered by ABHAY MANOHAR SAPRE, J. 1. This appeal is directedagainst the final judgment and order dated 14.03.2007 passed by theHigh Court of Madhya Pradesh at Gwalior in Misc. Appeal(IncomeTax) No.6 of 2005 whereby the Division Bench of the High Court allowedEthe appeal filed by the respondent and set aside the order passed by theITAT and restored the order of the Commissioner of Income Tax. 2. The question involved in the appeal lies in a narrow compass.Few facts, however, need mention to appreciate the same. F3. The appellant is a limited company registered under theCompanies Act. It is a State Government Undertaking which isestablished with a view to develop and assist the State in the developmentof industrial growth centers/areas, to promote, encourage and assist theestablishment growth and development of industries in the State of M.P.The appellant is an “assesse” under the Income Tax Act, 1961G(hereinafter referred to as “the Act”). Case: INDUSTRIAL INFRASTRUCTURE DEVELOPMENT CORPORATION (GWALIOR) M.P. LTD. versus COMMISSIONER OF INCOME ... [[2018] 10 S.C.R. 481] (2018) 2. ਤੀਿਾ, ਸੀ. ਆਈ. ਟੀ. ਦਾ ਿਾਰਾ 12ਏ ਦੇ ਤਧਹਤ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਧਗਆ ਆਦੇਸ਼ ਿਨਰਲ ਕਲਾਜ ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 21 ਧਵੱਿ ਧਜਕਰ ਕੀਤੇ "ਆਦੇਸ਼ਾਂ" ਦੀ ਸ਼ਰੇਣੀ ਧਵੱਿ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਿਾਰਾ 21 ਧਵੱਿ ਵਰਤੇ ਗਏ ਸ਼ਬਦ "ਆਰਡਰ" ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗੇਗਾ ਧਕ ਅਧਿਹਾ "ਆਰਡਰ" ਇੱਕ "ਨੋਟੀਧਿਕੇਸ਼ਨ", "ਧਨਯਮ" ਅਤੇ "ਉਪ-ਕਾਨ ੰਨ" ਆਧਦ ਦੀ ਪਰਧਕਰਤੀ ਧਵੱਿ ਹੋਣਾ ਿਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦ ਿੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਧਵੱਿ, ਆਦੇਸ਼, ਧਿਸ ਨ ੰ ਿਾਰਾ 21 ਨ ੰ ਲਾਗ ਕਰਕੇ ਸੋਧਿਆ ਿਾਂ ਰੱਦ ਕੀਤਾ ਿਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਨ ੰ ਕਾਰਿਕਾਰੀ ਿਾਂ ਧਵਿਾਨਕ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਹੋਣਾ ਿਾਹੀਦਾ ਹੈ ਿਦੋਂ ਧਕ ਸੀ.ਆਈ.ਟੀ. ਨ ੰ ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 12 ਏ ਦੇ ਤਧਹਤ ਿੋ ਆਦੇਸ਼ ਪਾਸ ਕਰਨ ਦੀ ਜਰ ਰਤ ਹੈ, ਉਹ ਨਾ ਤਾਂ ਧਵਿਾਨਕ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇੱਕ ਕਾਰਿਕਾਰੀ ਆਦੇਸ਼ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਇੱਕ "ਅਰਿ ਧਨਆਂਇਕ ਆਦੇਸ਼" ਹੈ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਧਵੱਿ ਿਾਰਾ 21 ਲਾਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।[ਪੈਰਾ 23 ਅਤੇ 24][487-ਈ-ਿੀ] 3. ਿਨਰਲ ਕਲਾਜ ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 21 ਦੇ ਤਧਹਤ, ਧਕਸੇ ਨੋਟੀਧਿਕੇਸ਼ਨ ਿਾਂ ਆਦੇਸ਼ ਨ ੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੀ ਆਮ ਸ਼ਕਤੀ ਨ ੰ ਧਵਸ਼ੇ, ਪਰਸੰਗ ਅਤੇ ਕਾਨ ੰਨ ਦੇ ਸੰਬੰਿਤ ਪਰਬੰਿਾਂ ਦੇ ਪਰਭਾਵ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜਰ ਸਮਧਿਆ ਿਾਣਾ ਿਾਹੀਦਾ ਹੈ ਧਿਸ ਦੇ ਤਧਹਤ ਨੋਟੀਧਿਕੇਸ਼ਨ ਿਾਂ ਆਦੇਸ਼ ਿਾਰੀ ਕੀਤਾ ਧਗਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਪਲਬਿ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇੰਡਸਟਰੀਅਲ ਇਨਫਰਾਸਟਰੱਕਚਰ ਡਡਵੈਲਪਮੈਟ ਕਾਰਪੋਰੇਸਨ ਬਨਾਮ ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ਕਡਮਸਨਰ, ਗੈਲੀਅਰ ਨੋਟੀਧਿਕੇਸ਼ਨ ਿਾਂ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਤਧਹਤ ਇੱਕ ਲਾਗ ਕਰਨ ਯੋਗ ਅਧਿਕਾਰ ਪਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਿਾਰਾ 21 ਧਵੱਿ ਅਰਿ ਧਨਆਂਇਕ ਆਦੇਸ਼ ਨ ੰ ਬਦਲਣ ਿਾਂ ਸੋਿਣ ਿਾਂ ਸਮੀਧਖਆ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਈ ਅਰਜੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇੱਕ ਅਰਿ ਧਨਆਂਇਕ ਆਦੇਸ਼ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਿਾਂ ਸਮੀਧਖਆ ਕੀਤਾ ਿਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਿਦੋਂ ਿੋਖਾਿਡ਼ੀ ਦੁਆਰਾ ਪਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਿਾਂਦਾ ਹੈ ਿਾਂ ਿਦੋਂ ਅਧਿਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਧਿਧਨਯਮ ਿਾਂ ਧਨਯਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਿਾਂਦੀ ਹੈ ਧਿਸ ਦੇ ਤਧਹਤ ਇਹ ਬਣਾਇਆ ਿਾਂਦਾ ਹੈ।[ਪੈਰਾ 25][487-ਜੀ-ਐੱਚ: 488-ਏ-ਬੀ] 4. ਇਹ ਧਵਵਾਦ ਧਵੱਿ ਨਹੀਂ ਹੈ ਧਕ ਧਵੱਤ (ਨੰ. 2) ਅਧਿਧਨਯਮ 2004 (2004 ਦਾ 23) ਦੁਆਰਾ 01.10.2004 ਤੋਂ ਪਰਭਾਵੀ ਿਾਰਾ 12 ਏਏ ਧਵੱਿ ਉਪ-ਿਾਰਾ (3) ਨ ੰ ਲਾਗ ਕਰਕੇ ਪਧਹਲੀ ਵਾਰ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਨ ੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਲਈ ਸੀਆਈਟੀ ਨ ੰ ਇੱਕ ਸਪਸ਼ਟ ਸ਼ਕਤੀ ਪਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਅਧਿਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸੀਆਈਟੀ ਦੁਆਰਾ 01.10.2004 ਨ ੰ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਧਵੱਿ ਹੀ ਕੀਤੀ ਿਾ ਸਕਦੀ ਸੀ, ਭਾਵ (ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 2004-2005) ਧਕਉਂਧਕ ਪਰਸ਼ਨ ਧਵੱਿ ਸੋਿ ਧਪਛੋਕਡ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਕੁਦਰਤ ਧਵੱਿ ਸੰਭਾਧਵਤ ਸੀ। [ਪੈਰਾ 27][488-ਿੀ] ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ (1) ਬਨਾਮ ਸਮਾਿ ਭਲਾਈ ਸੰਸਥਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ (2002) 5 ਐਸ.ਸੀ.ਸੀ. 685: [2002] 3 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. 1040 'ਤੇ ਧਨਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ (ਛੋਟਾਂ) ਬਨਾਮ ਮ ਲ ਿੰਦ ਕੈਰਾਤੀ ਰਾਮ ਟਰੱਸਟ (2011) 243 ਸੀਟੀਆਰ (ਡੇਲ) 245; ਵੇਲਹੈਮ ਬੁਆਏਜ ਸਕ ਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਬਨਾਮ ਸੀਬੀਡੀਟੀ, (2006) 285 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ 74, ਆਕਸਿੋਰਡ ਅਕੈਡਮੀ ਿਾਰ ਕੈਰੀਅਰ ਧਡਵੈਲਪਮੈਂਟ ਬਨਾਮ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਧਮਸ਼ਨਰ। (2009) 315 ਆਈ. ਟੀ. ਆਰ. 382 (ਸਾਰੇ) ਪਰਵਾਧਨਤ। ਧਬਹਾਰ ਰਾਿ ਬਨਾਮ ਡੀ. ਐਨ. ਗਾਂਗੁਲੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਏ. ਆਈ. ਆਰ. 1958 ਐਸ. ਸੀ. 1018: [1959] ਐਸ. ਸੀ. ਆਰ. 1191; ਮੱਿ ਪਰਦੇਸ਼ ਰਾਿ ਬਨਾਮ ਅਿੈ ਧਸੰਘ ਏ. ਆਈ. ਆਰ. 1993 ਐਸ. ਸੀ. 825: [1992] 2 ਪੁਰਕ . ਐਸ. ਸੀ. ਆਰ. 274; ਗੌਰੁਲ ਹਸਨ ਬਨਾਮ ਰਾਿਸਥਾਨ ਰਾਿ ਏ. ਆਈ. ਆਰ. 1967 ਐਸ. ਸੀ. 107:1 ਐਸ. ਸੀ. ਆਰ. 772, ਹਰੀ ਸ਼ੰਕਰ ਿੈਨ ਬਨਾਮ ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਿੀ ਏ. ਆਈ. ਆਰ. 2001 ਐਸ. ਸੀ. 3689: [2001] 3 ਪੁਰਕ . ਐਸ. ਸੀ. ਆਰ. 38 ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਧਦੱਤਾ ਧਗਆ ਹੈ। ਕਾਨ ੰਨਾਂ ਦੀ ਧਵਆਧਖਆ, ਿੀਪੀ ਦੁਆਰਾ ਨੌਵਾਂ ਸੰਸਕਰਣ। ਧਸੰਘ ਸਫਾ 893 ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕੀਤਾ ਧਗਆ। ਕੇਸ ਕਾਨ ੰਨ ਦਾ ਹਵਾਲਾ [2002] 3 ਐਸ. ਸੀ. ਆਰ. 1040 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਪੈਰਾ 23 [1959] ਐਸ. ਸੀ. ਆਰ. 1191 ਹਵਾਲਾ ਧਦੱਤਾ ਪੈਰਾ 26 [1992] 2 ਪੁਰਕ . ਐਸ. ਸੀ. ਆਰ. 274 ਹਵਾਲਾ ਧਦੱਤਾ ਪੈਰਾ 26 ਸਰਵਉਚ ਅਦਾਲਤ ਦੀਆਂ ਡਰਪੋਰਟਾ [2018] 10 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ [1962] 1 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ 772 ਹਵਾਲਾ ਧਦੱਤਾ ਪੈਰਾ 26 [2001] 3 ਪੁਰਕ . ਐਸ. ਸੀ. ਆਰ. 38 ਹਵਾਲਾ ਧਦੱਤਾ ਪੈਰਾ 26 (2011) 243 ਸੀ.ਟੀ.ਆਰ (ਡੇਲ) 245 ਪਰਵਾਨਗੀ ਧਦੱਤੀ ਪੈਰਾ 28 (2006) 285 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ 74 ਪਰਵਾਨਗੀ ਧਦੱਤੀ ਪੈਰਾ 28 (2009) 315 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ 382 (ਸਾਰੇ) ਪਰਵਾਨਗੀ ਧਦੱਤੀ ਪੈਰਾ 28 ਧਸਵਲ ਅਪੀਲ ਧਨਆਂਇਕ ਿੈਸਲਾੀਃ ਧਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 2010 ਦਾ 6262 ਗਵਾਲੀਅਰ ਧਵਖੇ ਮੱਿ ਪਰਦੇਸ਼ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ 14.03.2007 ਦੇ ਿੈਸਲੇ ਅਤੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਮਟ ਨੰ. 2005 ਦੇ 6. ਸ਼ਰੀਮਤੀ ਰਾਣੀ ਛਾਬਡ਼ਾ, ਐਡ. ਅਪੀਲ ਕਰਨ ਵਾਧਲਆਂ ਲਈ। ਕੇ. ਰਾਿਾਧਕਰਸ਼ਨਨ, ਸੀਨੀਅਰ ਵਕੀਲ, ਰੁਪੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ, ਐੈੱਿ. ਆਰ. ਰਾਓ, ਸੁਸ਼ਰੀ ਸਾਿਨਾ ਸੰਿ , ਸੁਸ਼ਰੀ ਸਧਨਿਾ ਮਧਹਰਾ (ਸ਼ਰੀਮਤੀ ਅਧਨਲ ਕਧਟਆਰ ਲਈ) ਬੀ. ਵੀ. ਬਲਰਾਮ ਦਾਸ, ਵਕੀਲ। ਿਵਾਬਦੇਹ ਲਈ. ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਿੈਸਲਾ ਧਦੱਤਾ ਧਗਆ ਸੀ Case: INDUSTRIAL INFRASTRUCTURE DEVELOPMENT CORPORATION (GWALIOR) M.P. LTD. versus COMMISSIONER OF INCOME ... [[2018] 10 S.C.R. 481] (2018) अपपील कपो सवपीकफ्ा कररडे हयुए, न्यफ्रायफ्रालय नडे कहफ्रा: 1. सपीआईटर कडे पफ्रास आयकर अनधिननयम,1961 ककी धिफ्ाफ्रा 12 ए कडे रहर कर ननधिफ्ाररपी कपो कदए गए पसंजपीकरण पमफ्राण पत्र कपो 01.10.2004रक रद्द करनडे ककी कपोई सपष्ट शवक्ति नहरसं थपी। यहर कफ्ाण है कक अनधिननयम में ऐसफ्रा कपोई सपष्टपफ्रावधिफ्रान नहरसं थफ्रा जपो सपीआईटर कपो अनधिननयम ककी धिफ्ाफ्रा 12 क कडे रहर कदए गए पसंजपीकरणपमफ्राणपत्र कपो रद्द करनडे ककी शवक्ति पदफ्रान कररफ्रा हपो। दमूसरफ्रा, सपीआईटर दफ्ाफ्रा धिफ्ाफ्रा 12 ए कडे रहरपफ्ारर आदडेश एक अधिर्ति-न्यफ्रानयक आदडेश है और पककृनर में अधिर्ति-न्यफ्रानयक हपोनडे कडे नफ्ाडे, इसडेसपीआईटर दफ्ाफ्रा कडेवल रभपी वफ्रापस नलयफ्रा जफ्रा सकरफ्रा है जब ऐसफ्रा करनडे कडे नलए अनधिननयम कडेरहर उसडे सपष्ट शवक्ति ननकहर हपो। इस मफ्रामलडे में ऐसपी कपोई अनभव्यक्ति शवक्ति नहरसं थपी। दरअसल,धिफ्ाफ्रा 12 ए कडे रहर सपीआईटर दफ्ाफ्रा ककए जफ्रानडे वफ्रालडे कफ्रायर्ति न रपो ववधिफ्रायपी हैं और न हर कफ्रायर्तिकफ्ार,लडेककन जहैसफ्रा कक ऊपर उल्लडेख ककयफ्रा गयफ्रा है, वडे अननवफ्रायर्ति रूप सडे पककृनर में अधिर्ति न्यफ्रानयक हैं।[पहैरफ्रा 21 और 22] [487-सपी-डर] 2. रपीसरफ्रा, धिफ्ाफ्रा 12 ए कडे रहर पफ्ारर सपीआईटर कफ्रा आदडेश सफ्रामफ्रान्य खसंड अनधिननयम ककी धिफ्ाफ्रा 21में उसल्लसखर "आदडेशश" ककी शडेणपी में नहरसं आरफ्रा है। धिफ्ाफ्रा 21 में ननयपोसजर "आदडेश" शब्द यहकदखफ्राएगफ्रा कक ऐसफ्रा "आदडेश" "अनधिसमूचनफ्रा", "ननयम" और "उप-ननयमश" आकद ककी पककृनर में हपोनफ्राचफ्राकहए। दमूसरडे शब्दश में, आदडेश, सजसडे धिफ्ाफ्रा 21 कपो लफ्रागमू करकडे संशपोनधिर यफ्रा ननरसर ककयफ्रा जफ्रासकरफ्रा है, कपो पककृनर में कफ्रायर्तिकफ्ार यफ्रा ववधिफ्रायपी हपोनफ्रा चफ्राकहए, जबकक आदडेश, सजसडे सपीआईटर कपोअनधिननयम ककी धिफ्ाफ्रा 12 ए कडे रहर पफ्ारर करनडे ककी आवश्यकरफ्रा है, न रपो ववधिफ्रायपी है और न हरकफ्रायर्तिकफ्ार आदडेश है, बसल्क यह एक "अधिर्ति न्यफ्रानयक आदडेश" है। यहर कफ्ाण है कक धिफ्ाफ्रा 21 कफ्राइस मफ्रामलडे में कपोई अनयुपयपोग नहरसं है। [पहैरफ्रा 23 और 24] [487-ई-जपी] 3. सफ्रामफ्रान्य खसंड अनधिननयम ककी धिफ्ाफ्रा 21 कडे रहर, अनधिसमूचनफ्रा यफ्रा आदडेश कपो रद्द करनडे ककीसफ्रामफ्रान्य शवक्ति कपो ववषय वसरयु, संदभर्ति और कफ्रानमून कडे पफ्रासंनगक पफ्रावधिफ्रानश कडे पभफ्राव कडे पकफ्राश मेंसमझफ्रा जफ्रानफ्रा चफ्राकहए, सजसकडे रहर अनधिसमूचनफ्रा यफ्रा आदडेश जफ्ार ककयफ्रा जफ्ाफ्रा है और औदपोनगकअवसंरचनफ्रा कडे बफ्राद शवक्ति उपलब्धि नहरसं है। आयकर, गवफनलयर अनधसमचनफ यफ्रा आदडेश कडे रहर एक पवर्तिनपीय अनधिकफ्ा पफ्राप्त हयुआ है। इसकडे अलफ्रावफ्रा, धिफ्ाफ्रा 21 में अधिर्तिन्यफ्रानयक आदडेश कपो बदलनडे यफ्रा संशपोनधिर करनडे यफ्रा समपीक्षफ्रा करनडे कडे नलए कपोई आवडेदन नहरसं है।एक अधिर्ति न्यफ्रानयक आदडेश कपो आम रतौर पर ववववधि यफ्रा समपीक्षफ्रा ककी जफ्रा सकरपी है जब धिपोखफ्राधिड़िरदफ्ाफ्रा पफ्राप्त ककयफ्रा जफ्ाफ्रा है यफ्रा जब ऐसपी शवक्ति उस अनधिननयम यफ्रा ननयमश दफ्ाफ्रा पदफ्रान ककी जफ्ापी हैसजसकडे रहर इसडे बनफ्रायफ्रा जफ्ाफ्रा है। [पहैरफ्रा 25] [487-जपी-एच; 488-ए-बपी] 4. इस बफ्ा पर कपोई वववफ्राद नहरसं है कक ववत्त (सं.2) अनधिननयम, 2004 (2004 कफ्रा 23) दफ्ाफ्रा01.10.2004 सडे कडेवल धिफ्ाफ्रा 12 एए में उप-धिफ्ाफ्रा (3) कपो अनधिननयनमर करकडे पहलपी बफ्पसंजपीकरण रद्द करनडे कडे नलए सपीआईटर कपो एक सपष्ट शवक्ति पदफ्रान ककी गई थपी और इसनलएसपीआईटर दफ्ाफ्रा ऐसपी शवक्ति कफ्रा पयपोग कडेवल 01.10.2004 कपो और उसकडे बफ्राद ककयफ्रा जफ्रा सकरफ्राथफ्रा। अथफ्ा (आकलन वषर्ति 2004-05) क्यशकक ववचफ्ाफ्राधिपीन संशपोधिन पमूवर्तिव्यफ्रापपी नहरसं थफ्रा बसल्कपककृनर में भफ्रावपी थफ्रा। [पहैरफ्रा 27] [488-जपी] भफ्ारपीय रफ्राषपीय कफ्रासंग्रडेस (आई) बनफ्राम समफ्राज कल्यफ्राण संसथफ्रान और अन्य। (2002) 5 एससपीसपी 685: [2002] 3 एससपीआर 1040- पर भरपोसफ्रा ककयफ्रा। आयकर ननदडेशक (छमूट) बनफ्राम मूल चसंद कहैरफ्ापी रफ्राम स्ट्रिसट (2011) 243 सपीटरआर (डेल) 245; वडेल्हम बकॉयज सकमूल सपोसफ्राइटर बनफ्राम सपीबपीडरटर, (2006) 285 आईटरआर 74; ऑक्सफपोडर्ति एकडेडमपी फकॉर कररयर डेवलपमेंट बनफ्राम आयकर और अन्य कडे मयुख्य आयुक्ति। (2009) 315 आईटरआर 382 (सभपी) - अनयुमपोकदर। वबहफ्ा रफ्राज्य बनफ्राम डरएन गफ्रासंगयुलपी और अन्य। एआईआर 1958 एससपी 1018: [1959] एससपीआर 1191; मध्य पदडेश रफ्राज्य बनफ्राम मध्य पदडेश अजय नसंह एआईआर 1993 एससपी 825: [1992] 2 सपल एससपीआर 274; घतौरुल हसन वपी। रफ्राजसथफ्रान रफ्राज्य एआईआर 1967 vएससपी 107: [1962] 1 एससपीआर 772; हरर शसंकर जहैन . सपोननयफ्रा गफ्रासंधिपी एआईआर 2001 एससपी 3689: [2001] 3 सपल एससपीआर 38 Case: INDUSTRIAL INFRASTRUCTURE DEVELOPMENT CORPORATION (GWALIOR) M.P. LTD. versus COMMISSIONER OF INCOME ... [[2018] 10 S.C.R. 481] (2018) F3. The appellant is a limited company registered under theCompanies Act. It is a State Government Undertaking which isestablished with a view to develop and assist the State in the developmentof industrial growth centers/areas, to promote, encourage and assist theestablishment growth and development of industries in the State of M.P.The appellant is an “assesse” under the Income Tax Act, 1961G(hereinafter referred to as “the Act”). 4. On 10.02.1999, the appellant filed an application in the formatprescribed under Section 12-A of the Act to the Commissioner of IncomeTax (hereinafter referred to as “the CIT”) for grant of registration.According to the appellant, since they were engaged in public utility H INDUSTRIAL INFRASTRUCTURE DEV. CORP. v. COMMNR.OF INCOME TAX, GWALIOR [ABHAY MANOHAR SAPRE, J.] activity which, according to them, was for a charitable purpose underSection 2(15) of the Act, they were entitled to claim registration asprovided under Section 12 (A) of the Act. Since the application forregistration was delayed in its filing, the appellant also made an applicationfor condonation of delay in filing the application. 5. By order dated 13.04.1999, the CIT (Gwalior) condoned thedelay and granted the registration certificate as prayed for by theappellant. In clause 3 of the registration certificate, it was mentionedthat the certificate is granted without prejudice to the examination onmerits of the claim of exemption after the return is filed. 6. On 27.11.2000, the CIT issued a show cause notice to theappellant stating therein as to why the registration certificate granted tothe appellant by order dated 10.02.1999 under Section 12A of the Act benot cancelled/withdrawn. The show cause notice also set out the factualgrounds for the withdrawal of the registration certificate. The appellantwas asked to reply the show cause notice. The appellant accordinglyfiled their reply and opposed the grounds on which the withdrawal/cancellation of the certificate was proposed. 7. By order dated 29.04.2002, the CIT did not find any substancein the stand taken by the appellant in their reply and accordingly cancelled/withdrawn the certificate issued to the appellant. 8. The appellant felt aggrieved and filed rectification applicationunder Section 154 of the Act before the CIT on 04.07.2002 contendingtherein that the order of the CIT dated 29.04.2002 cancelling/withdrawingthe registration certificate contains an error apparent and, therefore, it isrequired to be rectified or/and recalled. It was contended that once theCIT grants the registration certificate under Section 12A, he has nopower to cancel/recall the certificate granted to the Assessee. 9. On 20.12.2002, the CIT rejected the application filed by theappellant for rectification holding that there was no error in his ordercancelling the registration certificate granted to the appellant. In otherwords, the CIT held that he had the power to cancel the certificate oncegranted by him and, therefore, the order for cancelling the registrationcertificate is legal and proper. 10. Aggrieved by the said order, the appellant filed an appeal beforethe Income Tax Appellate Tribunal, Agra Bench. By order dated A B CD E F G H A26.08.2004, the ITAT allowed the appellant’s appeal and set aside theorder dated 29.04.2002 passed by the CIT by which he had cancelled/withdrawn the registration certificate. 11. The Revenue felt aggrieved by the order of the ITAT and filedappeal in the High Court at Gwalior Bench under Section 260-A of theBAct. The High Court, by impugned order, allowed the appeal filed by theRevenue and set aside the order passed by the ITAT and restored theorder of the CIT. Case: INDUSTRIAL INFRASTRUCTURE DEVELOPMENT CORPORATION (GWALIOR) M.P. LTD. versus COMMISSIONER OF INCOME ... [[2018] 10 S.C.R. 481] (2018) ਧਸਵਲ ਅਪੀਲ ਧਨਆਂਇਕ ਿੈਸਲਾੀਃ ਧਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 2010 ਦਾ 6262 ਗਵਾਲੀਅਰ ਧਵਖੇ ਮੱਿ ਪਰਦੇਸ਼ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ 14.03.2007 ਦੇ ਿੈਸਲੇ ਅਤੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਮਟ ਨੰ. 2005 ਦੇ 6. ਸ਼ਰੀਮਤੀ ਰਾਣੀ ਛਾਬਡ਼ਾ, ਐਡ. ਅਪੀਲ ਕਰਨ ਵਾਧਲਆਂ ਲਈ। ਕੇ. ਰਾਿਾਧਕਰਸ਼ਨਨ, ਸੀਨੀਅਰ ਵਕੀਲ, ਰੁਪੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ, ਐੈੱਿ. ਆਰ. ਰਾਓ, ਸੁਸ਼ਰੀ ਸਾਿਨਾ ਸੰਿ , ਸੁਸ਼ਰੀ ਸਧਨਿਾ ਮਧਹਰਾ (ਸ਼ਰੀਮਤੀ ਅਧਨਲ ਕਧਟਆਰ ਲਈ) ਬੀ. ਵੀ. ਬਲਰਾਮ ਦਾਸ, ਵਕੀਲ। ਿਵਾਬਦੇਹ ਲਈ. ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਿੈਸਲਾ ਧਦੱਤਾ ਧਗਆ ਸੀ ਅਭੈ ਮਨੋਹਰ ਸਪਰੇ, ਿੇ. 1. ਇਹ ਅਪੀਲ ਅੰਧਤਮ ਿੈਸਲੇ ਅਤੇ ਧਮਤੀ 14.03.2007 ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਧਵਰੁੱਿ ਧਨਰਦੇਧਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਿੋ ਧਕ ਮੱਿ ਪਰਦੇਸ਼ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੁਆਰਾ ਗਵਾਲੀਅਰ, ਧਮਸਕ ਧਵੱਿ ਪਾਸ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 2005 ਦੀ ਅਪੀਲ (ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ) ਨੰ. 6 ਧਿਸ ਧਵੱਿ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਧਡਵੀਜਨ ਬੈਂਿ ਨੇ ਿਵਾਬਦੇਹ ਦੁਆਰਾ ਦਾਇਰ ਅਪੀਲ ਨ ੰ ਮਨਜ ਰੀ ਧਦੱਤੀ ਅਤੇ ਆਈਟੀਏਟੀ ਦੁਆਰਾ ਪਾਸ ਕੀਤੇ ਆਦੇਸ਼ ਨ ੰ ਰੱਦ ਕਰ ਧਦੱਤਾ ਅਤੇ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਕਧਮਸ਼ਨਰ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨ ੰ ਬਹਾਲ ਕਰ ਧਦੱਤਾ। 2. ਅਪੀਲ ਧਵੱਿ ਸ਼ਾਮਲ ਸਵਾਲ ਇੱਕ ਤੰਗ ਕੰਪਾਸ ਧਵੱਿ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਧਕ, ਇਸ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁਿ ਤੱਥਾਂ ਦਾ ਧਜਕਰ ਕਰਨ ਦੀ ਜਰ ਰਤ ਹੈ। 3. ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਕੰਪਨੀ ਅਧਿਧਨਯਮ ਅਿੀਨ ਰਧਿਸਟਰਡ ਇੱਕ ਸੀਮਤ ਕੰਪਨੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਰਾਿ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਅੰਡਰਟੇਧਕੰਗ ਹੈ ਿੋ ਰਾਿ ਦੇ ਉਦਯੋਧਗਕ ਧਵਕਾਸ ਕੇਂਦਰਾਂ/ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਧਵਕਾਸ ਧਵੱਿ ਰਾਿ ਨ ੰ ਧਵਕਸਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ, ਐਮ. ਪੀ. ਰਾਿ ਧਵੱਿ ਉਦਯੋਗਾਂ ਦੇ ਧਵਕਾਸ ਅਤੇ ਧਵਕਾਸ ਨ ੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨ, ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਧਗਆ ਹੈ। ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅਧਿਧਨਯਮ, 1961 (ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ "ਅਧਿਧਨਯਮ" ਵਿੋਂ ਿਾਧਣਆ ਿਾਂਦਾ ਹੈ) ਦੇ ਤਧਹਤ ਇੱਕ "ਕਰਦਾਧਤ" ਹੈ। 4. 10.02.1999 ਨ ੰ, ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨੇ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਪਰਵਾਨਗੀ ਲਈ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਕਧਮਸ਼ਨਰ (ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ "ਸੀਆਈਟੀ" ਵਿੋਂ ਿਾਧਣਆ ਿਾਂਦਾ ਹੈ) ਨ ੰ ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 12-ਏ ਦੇ ਤਧਹਤ ਧਨਰਿਾਰਤ ਿਾਰਮੈਟ ਧਵੱਿ ਇੱਕ ਅਰਜੀ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ। ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਧਕਉਂਧਕ ਉਹ ਿਨਤਕ ਉਪਯੋਗਤਾ ਧਵੱਿ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ ਇੰਡਸਟਰੀਅਲ ਇਨਫਰਾਸਟਰੱਕਚਰ ਡਡਵੈਲਪਮੈਟ ਕਾਰਪੋਰੇਸਨ ਬਨਾਮ ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ਕਡਮਸਨਰ, ਗੈਲੀਅਰ [ਅਭੈ ਮਨੋਹਰ ਸਪਰੇ, ਜੇ.] ਉਨਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਿੋ ਗਤੀਧਵਿੀ ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 2 (15) ਦੇ ਤਧਹਤ ਇੱਕ ਿੈਰੀਟੇਬਲ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਸੀ, ਉਹ ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 12 (ਏ) ਦੇ ਤਧਹਤ ਪਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਸਨ। ਧਕਉਂਧਕ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਲਈ ਅਰਜੀ ਦਾਖਲ ਕਰਨ ਧਵੱਿ ਦੇਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨੇ ਅਰਜੀ ਦਾਖਲ ਕਰਨ ਧਵੱਿ ਦੇਰੀ ਨ ੰ ਮੁਆਿ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਅਰਜੀ ਧਦੱਤੀ। 5. ਸੀ. ਆਈ. ਟੀ. (ਗਵਾਲੀਅਰ) ਨੇ ਧਮਤੀ 13.04.1999 ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਦੇਰੀ ਨ ੰ ਮੁਆਿ ਕਰ ਧਦੱਤਾ ਅਤੇ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਦੁਆਰਾ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਸਰਟੀਧਿਕੇਟ ਧਦੱਤਾ। ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਸਰਟੀਧਿਕੇਟ ਦੀ ਿਾਰਾ 3 ਧਵੱਿ, ਇਹ ਧਜਕਰ ਕੀਤਾ ਧਗਆ ਸੀ ਧਕ ਸਰਟੀਧਿਕੇਟ ਧਰਟਰਨ ਦਾਖਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਛੋਟ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਅਿਾਰ 'ਤੇ ਪਰੀਧਖਆ ਦੇ ਪੱਖਪਾਤ ਤੋਂ ਧਬਨਾਂ ਧਦੱਤਾ ਿਾਂਦਾ ਹੈ। 6. 27.11.2000 ਨ ੰ, ਸੀ. ਆਈ. ਟੀ. ਨੇ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨ ੰ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਦੱਸੋ ਨੋਧਟਸ ਿਾਰੀ ਕੀਤਾ ਧਿਸ ਧਵੱਿ ਧਕਹਾ ਧਗਆ ਹੈ ਧਕ ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 12 ਏ ਦੇ ਤਧਹਤ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨ ੰ ਧਮਤੀ 10.02.1999 ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਧਦੱਤਾ ਧਗਆ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਸਰਟੀਧਿਕੇਟ ਰੱਦ/ਵਾਪਸ ਧਕਉਂ ਨਹੀਂ ਧਲਆ ਿਾਵੇਗਾ। ਕਾਰਨ ਦੱਸੋ ਨੋਧਟਸ ਧਵੱਿ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਸਰਟੀਧਿਕੇਟ ਨ ੰ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਲਈ ਤੱਥਾਂ ਦੇ ਅਿਾਰ ਵੀ ਧਦੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨ ੰ ਕਾਰਨ ਦੱਸੋ ਨੋਧਟਸ ਦਾ ਿਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਧਕਹਾ ਧਗਆ ਸੀ। ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨੇ ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣਾ ਿਵਾਬ ਦਾਖਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨਹਾਂ ਆਿਾਰਾਂ ਦਾ ਧਵਰੋਿ ਕੀਤਾ ਧਿਨਹਾਂ ਉੱਤੇ ਸਰਟੀਧਿਕੇਟ ਵਾਪਸ ਲੈਣ/ਰੱਦ ਕਰਨ ਦਾ ਪਰਸਤਾਵ ਧਦੱਤਾ ਧਗਆ ਸੀ। 7. ਧਮਤੀ 29.04.2002 ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਦੁਆਰਾ, ਸੀ. ਆਈ. ਟੀ. ਨ ੰ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਿਵਾਬ ਧਵੱਿ ਲਏ ਗਏ ਸਟੈਂਡ ਧਵੱਿ ਕੋਈ ਤੱਤ ਨਹੀਂ ਧਮਧਲਆ ਅਤੇ ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨ ੰ ਿਾਰੀ ਸਰਟੀਧਿਕੇਟ ਨ ੰ ਰੱਦ/ਵਾਪਸ ਲੈ ਧਲਆ ਧਗਆ। 8. ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨੇ ਇਸ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਮਧਹਸ ਸ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 04.07.2002 ਨ ੰ ਸੀ. ਆਈ. ਟੀ. ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 154 ਦੇ ਤਧਹਤ ਸੋਿ ਅਰਜੀ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਧਿਸ ਧਵੱਿ ਦਲੀਲ ਧਦੱਤੀ ਗਈ ਧਕ ਸੀ. ਆਈ. ਟੀ. ਦੇ ਧਮਤੀ 29.04.2002 ਦੇ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਸਰਟੀਧਿਕੇਟ ਨ ੰ ਰੱਦ ਕਰਨ/ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਧਵੱਿ ਇੱਕ ਸਪੱਸ਼ਟ ਗਲਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ, ਇਸ ਨ ੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਿਾਂ/ਅਤੇ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦੀ ਲੋਡ਼ ਹੈ। ਇਹ ਦਲੀਲ ਧਦੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਧਕ ਇੱਕ ਵਾਰ ਿਦੋਂ ਸੀ. ਆਈ. ਟੀ. ਿਾਰਾ 12 ਏ ਦੇ ਤਧਹਤ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਸਰਟੀਧਿਕੇਟ ਧਦੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਕੋਲ ਅਸੈਸੀ ਨ ੰ ਧਦੱਤੇ ਗਏ ਸਰਟੀਧਿਕੇਟ ਨ ੰ ਰੱਦ ਕਰਨ/ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦੀ ਕੋਈ ਸ਼ਕਤੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। 9. 20.12.2002 ਨ ੰ, ਸੀ. ਆਈ. ਟੀ. ਨੇ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਦੁਆਰਾ ਸੋਿ ਲਈ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਅਰਜੀ ਨ ੰ ਇਹ ਕਧਹੰਦੇ ਹੋਏ ਰੱਦ ਕਰ ਧਦੱਤਾ ਧਕ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨ ੰ ਧਦੱਤੇ ਗਏ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਸਰਟੀਧਿਕੇਟ ਨ ੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੇ ਉਸ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਧਵੱਿ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਦ ਿੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਧਵੱਿ, ਸੀ. ਆਈ. ਟੀ. ਨੇ ਧਕਹਾ ਧਕ ਉਸ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਦੁਆਰਾ ਧਦੱਤੇ ਗਏ ਸਰਟੀਧਿਕੇਟ ਨ ੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ, ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਸਰਟੀਧਿਕੇਟ ਨ ੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਕਾਨ ੰਨੀ ਅਤੇ ਉਧਿਤ ਹੈ। 10. ਉਕਤ ਆਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨੇ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅਪੀਲ ਧਟਰਧਬਊਨਲ, ਆਗਰਾ ਬੈਂਿ ਅੱਗੇ ਅਪੀਲ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ। ਧਮਤੀ ਦੇ ਆਰਡਰ ਅਨੁਸਾਰ Case: INDUSTRIAL INFRASTRUCTURE DEVELOPMENT CORPORATION (GWALIOR) M.P. LTD. versus COMMISSIONER OF INCOME ... [[2018] 10 S.C.R. 481] (2018) ऑक्सफपोडर्ति एकडेडमपी फकॉर कररयर डेवलपमेंट बनफ्राम आयकर और अन्य कडे मयुख्य आयुक्ति। (2009) 315 आईटरआर 382 (सभपी) - अनयुमपोकदर। वबहफ्ा रफ्राज्य बनफ्राम डरएन गफ्रासंगयुलपी और अन्य। एआईआर 1958 एससपी 1018: [1959] एससपीआर 1191; मध्य पदडेश रफ्राज्य बनफ्राम मध्य पदडेश अजय नसंह एआईआर 1993 एससपी 825: [1992] 2 सपल एससपीआर 274; घतौरुल हसन वपी। रफ्राजसथफ्रान रफ्राज्य एआईआर 1967 vएससपी 107: [1962] 1 एससपीआर 772; हरर शसंकर जहैन . सपोननयफ्रा गफ्रासंधिपी एआईआर 2001 एससपी 3689: [2001] 3 सपल एससपीआर 38 - संदनभ्ति। संववनधियश ककी व्यफ्राख्यफ्रा, जपी.पपी. नसंह दफ्ाफ्रा नतौवफ्रासं संसकरण। पडेज 893 पर भरपोसफ्रा ककयफ्रा गयफ्रा। कडेस लकॉ रडेफरमेंस [2002] 3 एससपीआर 1040 पहैरफ्रा 23 [1959] एससपीआर 1191 पर आधिफ्ारर है, सजसडे पहैरफ्रा 26 [1992] 2 ससपलमेंस्ट्ि एससपीआर 274 सयुपपीम कपोटर्ति ररपपोटर्तिस [2018] 10 एस.सपी.आर. कडे पहैरफ्रा 26 में संदनभ्ति ककयफ्रा गयफ्रा है। [1962] 1 एस.सपी.आर. 772 कपो [2001] 3 ससपलमेंस्ट्ि कडे पहैरफ्रा 26 में संदनभ्ति ककयफ्रा गयफ्रा है।एससपीआर 38 पहैरफ्रा 26 (2011) 243 सपीटरआर (डेल) 245 = अनयुमपोकदर पहैरफ्रा 28 (2006) 285आईटरआर 74 अनयुमपोकदर पहैरफ्रा 28 (2009) 315 आईटरआर 382 (सभपी) अनयुमपोकदर पहैरफ्रा 28(2009) 315 आईटरआर 382 (सभपी) अनयुमपोकदर पहैरफ्रा 28 (2009) नसववल अपपलपय कतफनधकफ : नसववल अपपील सं० 6262/2010 एम.ए.आई.टर. सं० 6/2005 में मध्य पदडेश उच्च न्यफ्रायफ्रालय, ग्वफ्रानलयर कडे ननणर्तिय व आदडेशकदनफ्रासंककर 14.03.2007 सडे। शपीमरपी रफ्रानपी छफ्राबड़िफ्रा, अपपीलकरफ्ाओसं कडे नलए अनधिवक्तिफ्रा। पनरवफ्रादर ककी ओर सडे कडे. रफ्राधिफ्राककृष्णन, वररष्ठ अनधिवक्तिफ्रा, रूपडेश कयुमफ्ा, एच. आर. रफ्राव, सयुशपी सफ्राधिनफ्रासंधिमू, सयुशपी ससनधिफ्रा मडेहरफ्रा (शपीमरपी अननल ककटयफ्ा कडे नलए), बपी. वपी. बलरफ्राम दफ्रास, अनधिवक्तिफ्रा। नयफयफलय कफ ननणरय अभय मनपहर सपड,नयफयमनर1.ू्ति दफ्ाफ्रा कदयफ्रा गयफ्रा थफ्रा। यह अपपील मध्य पदडेश उच्च न्यफ्रायफ्रालयदफ्ाफ्रा ग्वफ्रानलयर में 2005 कडे ववववधि अपपील (आयकर) संख्यफ्रा 6 में पफ्ारर असंनरम ननणर्तिय औरआदडेश कडे सखलफ्राफ ननदर्देनशर ककी जफ्ापी है, सजसकडे रहर उच्च न्यफ्रायफ्रालय ककी खसंडपपीठ नडे पनरवफ्रादरदफ्ाफ्रा दफ्रायर अपपील कपो सवपीकफ्ा कर नलयफ्रा और आईटरएटर दफ्ाफ्रा पफ्ारर आदडेश कपो रद्द कर कदयफ्राऔर आयकर आयुक्ति कडे आदडेश कपो बहफ्राल कर कदयफ्रा। 2.अपपील में शफ्रानमल पश्न एक संककीणर्ति कदशफ्रा में ननकहर है। हफ्रालफ्रासंकक, इसककी सरफ्राहनफ्रा करनडे कडेनलए कयुछ रथ्यश कफ्रा उल्लडेख करनडे ककी आवश्यकरफ्रा है। 3. अपपीलकरफ्ा कसंपनपी अनधिननयम कडे रहर पसंजपीककृर एक सपीनमर कसंपनपी है। यह रफ्राज्य सरकफ्ा कफ्राएक उपक्रम है सजसककी सथफ्रापनफ्रा मध्य पदडेश रफ्राज्य में औदपोनगक ववकफ्रास कडेन्दश/क्षडेत्रश कडे ववकफ्रासमें रफ्राज्य कपो ववकनसर करनडे और सहफ्रायरफ्रा करनडे, उदपोगश ककी सथफ्रापनफ्रा, वकृवद्धि और ववकफ्रास कपोबढफ्रावफ्रा दडेनडे, पपोत्सफ्राकहर करनडे और सहफ्रायरफ्रा करनडे कडे उद्दडेश्य सडे ककी गई है। अपपीलकरफ्ा आयकरअनधिननयम, 1961 (इसकडे बफ्राद "अनधिननयम" कडे रूप में संदनभ्ति) कडे रहर एक "आकलनकरफ्ा"है। 4. 10.02.1999 कपो, अपपीलकरफ्ा नडे पसंजपीकरण पदफ्रान करनडे कडे नलए आयकर आयुक्ति (इसकडे बफ्राद"सपीआईटर" कडे रूप में संदनभ्ति) कपो अनधिननयम ककी धिफ्ाफ्रा 12-ए कडे रहर ननधिफ्ारर पफ्ाप में एकआवडेदन दफ्रायर ककयफ्रा। अपपीलकरफ्ा कडे अनयुसफ्ा, चमूसंकक वडे सफ्रावर्तिजननक उपयपोनगरफ्रा औदपोनगक बयुननयफ्रादरढफ्रासंचडे में लगडे हयुए थडे। आयकर ववभफग, गवफनलयर [अभय मनपहर सपड, नयफयमनर.]ू्ति उनकडे अनयुसफ्ा, अनधिननयम ककी धिफ्ाफ्रा 2 (15) कडे रहर धिमफ्ाथर्ति उद्दडेश्य कडे नलए गनरववनधि, वडेअनधिननयम ककी धिफ्ाफ्रा 12 (ए) कडे रहर पदफ्रान ककए गए पसंजपीकरण कफ्रा दफ्रावफ्रा करनडे कडे हकदफ्ा थडे।चमूसंकक पसंजपीकरण कडे नलए आवडेदन दफ्रासखल करनडे में दडेरर हयुई थपी, इसनलए अपपीलकरफ्ा नडे आवडेदनदफ्रासखल करनडे में दडेरर कडे नलए मफ्राफकी कडे नलए एक आवडेदन भपी ककयफ्रा। 5. कदनफ्रासंक 13.04.1999 कडे आदडेश दफ्ाफ्रा, सपीआईटर (ग्वफ्रानलयर) नडे दडेरर कपो मफ्राफ कर कदयफ्रा औरअपपीलकरफ्ा दफ्ाफ्रा ककए गए अनयुरपोधि कडे अनयुसफ्ा पसंजपीकरण पमफ्राण पत्र पदफ्रान ककयफ्रा। पसंजपीकरणपमफ्राण पत्र कडे खसंड 3 में, यह उल्लडेख ककयफ्रा गयफ्रा थफ्रा कक ररटनर्ति दफ्रासखल करनडे कडे बफ्राद छमूट कडे दफ्रावडेकडे गयुण-दपोष कडे आधिफ्ा पर पररक्षफ्रा कडे नलए पमूवफ्ाग्रह कडे वबनफ्रा पमफ्राण पत्र कदयफ्रा जफ्ाफ्रा है। Case: INDUSTRIAL INFRASTRUCTURE DEVELOPMENT CORPORATION (GWALIOR) M.P. LTD. versus COMMISSIONER OF INCOME ... [[2018] 10 S.C.R. 481] (2018) A B CD E F G H A26.08.2004, the ITAT allowed the appellant’s appeal and set aside theorder dated 29.04.2002 passed by the CIT by which he had cancelled/withdrawn the registration certificate. 11. The Revenue felt aggrieved by the order of the ITAT and filedappeal in the High Court at Gwalior Bench under Section 260-A of theBAct. The High Court, by impugned order, allowed the appeal filed by theRevenue and set aside the order passed by the ITAT and restored theorder of the CIT. 12. The Division Bench of the High Court placed reliance onSection 21 of the General Clauses Act and held that since there is noCexpress power in the Act for cancelling the registration certificate underSection 12A of the Act and hence power to cancel can be traced fromSection 21 of the General Clauses Act to support such order. In otherwords, in the opinion of the High Court, Section 21 is the source ofpower to pass cancellation of the certification granted by the CIT whenthere is no express power available under Section 12A of the Act.D 13. It is against this order, the assessee felt aggrieved and filedthis appeal by way of special leave before this Court. 14. None appeared for the appellant (assessee). Mr. Radhakrishan,learned Counsel appeared for the respondent (Revenue).E15. Having heard the learned counsel for the Revenue and onperusal of the record of the case, we are inclined to allow the appeal andwhile setting aside the impugned order, restore the order of the ITAT.16. The main questions, that arise for consideration in this appeal,are four:F 17. First, whether the CIT has express power to cancel/withdraw/recall the registration certificate once granted by him under Section 12Aof the Act and, if so, under which provision of the Act? 18. Second, when the CIT grants registration certificate underSection 12A of the Act to the assessee, whether grant of certificate isGhis quasi judicial function and, if so, its effect on exercise of his power ofcancellation of such grant of registration certificate? 19. Third, whether Section 21 of the General Clauses Act can beapplied to support the order of cancellation of the registration certificategranted by the CIT under Section 12A of the Act, in case, if it is heldH that there is no express power of cancellation of registration certificateavailable to the CIT under Section 12A of the Act? and 20. Fourth, what is the effect of the amendment made in Section12AA introducing sub-clause(3) therein by Finance (No-2) Act 2004w.e.f. 01.10.2004 conferring express power on the CIT to cancel theregistration certificate granted to the assessee under Section 12A of theAct. 21. In our considered opinion, the CIT had no express power ofcancellation of the registration certificate once granted by him to theassessee under Section 12A till 01.10.2004. It is for the reasons that,first, there was no express provision in the Act vesting the CIT with thepower to cancel the registration certificate granted under Section 12Aof the Act. Second, the order passed under Section 12A by the CIT is aquasi judicial order and being quasi judicial in nature, it could be withdrawn/recalled by the CIT only when there was express power vested in himunder the Act to do so. In this case there was no such express power. 22. Indeed, the functions exercisable by the CIT under Section12A are neither legislative and nor executive but as mentioned abovethey are essentially quasi judicial in nature. 23. Third, an order of the CIT passed under Section 12A does notfall in the category of “orders” mentioned in Section 21 of the GeneralClauses Act. The expression “order” employed in Section 21 would showthat such “order” must be in the nature of a “notification”, “rules” and“bye laws” etc. ( see – Indian National Congress(I) vs. Instituteof Social Welfare & Ors., 2002 (5) SCC 685). Case: INDUSTRIAL INFRASTRUCTURE DEVELOPMENT CORPORATION (GWALIOR) M.P. LTD. versus COMMISSIONER OF INCOME ... [[2018] 10 S.C.R. 481] (2018) 9. 20.12.2002 ਨ ੰ, ਸੀ. ਆਈ. ਟੀ. ਨੇ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਦੁਆਰਾ ਸੋਿ ਲਈ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਅਰਜੀ ਨ ੰ ਇਹ ਕਧਹੰਦੇ ਹੋਏ ਰੱਦ ਕਰ ਧਦੱਤਾ ਧਕ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨ ੰ ਧਦੱਤੇ ਗਏ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਸਰਟੀਧਿਕੇਟ ਨ ੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੇ ਉਸ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਧਵੱਿ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਦ ਿੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਧਵੱਿ, ਸੀ. ਆਈ. ਟੀ. ਨੇ ਧਕਹਾ ਧਕ ਉਸ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਦੁਆਰਾ ਧਦੱਤੇ ਗਏ ਸਰਟੀਧਿਕੇਟ ਨ ੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ, ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਸਰਟੀਧਿਕੇਟ ਨ ੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਕਾਨ ੰਨੀ ਅਤੇ ਉਧਿਤ ਹੈ। 10. ਉਕਤ ਆਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨੇ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅਪੀਲ ਧਟਰਧਬਊਨਲ, ਆਗਰਾ ਬੈਂਿ ਅੱਗੇ ਅਪੀਲ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ। ਧਮਤੀ ਦੇ ਆਰਡਰ ਅਨੁਸਾਰ 26.08.2004 ਨ ੰ ਆਈ. ਟੀ. ਏ. ਟੀ. ਨੇ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਦੀ ਅਪੀਲ ਮਨਜ ਰ ਕਰ ਲਈ ਅਤੇ ਸੀ. ਆਈ. ਟੀ. ਵੱਲੋਂ 29.04.2002 ਨ ੰ ਪਾਸ ਕੀਤੇ ਉਸ ਹੁਕਮ ਨ ੰ ਰੱਦ ਕਰ ਧਦੱਤਾ ਧਿਸ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਨੇ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਸਰਟੀਧਿਕੇਟ ਰੱਦ/ਵਾਪਸ ਲੈ ਧਲਆ ਸੀ। 11. ਮਾਲ ਧਵਭਾਗ ਨੇ ਆਈ.ਟੀ.ਏ.ਟੀ. ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਮਧਹਸ ਸ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 260-ਏ ਤਧਹਤ ਗਵਾਲੀਅਰ ਬੈਂਿ ਧਵਖੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਧਵੱਿ ਅਪੀਲ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ। ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਇਤਰਾਜਯੋਗ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੇ ਮਾਲ ਧਵਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਦਾਇਰ ਅਪੀਲ ਨ ੰ ਮਨਜ ਰ ਕਰ ਧਲਆ ਅਤੇ ਆਈ.ਟੀ ਏ.ਟੀ. ਵੱਲੋਂ ਪਾਸ ਕੀਤੇ ਆਦੇਸ਼ ਨ ੰ ਰੱਦ ਕਰ ਧਦੱਤਾ ਅਤੇ ਸੀ. ਆਈ. ਟੀ. ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨ ੰ ਬਹਾਲ ਕਰ ਧਦੱਤਾ। 12. ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਧਡਵੀਜਨ ਬੈਂਿ ਨੇ ਿਨਰਲ ਕਲਾਜ ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 21 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਧਦਆਂ ਧਕਹਾ ਧਕ ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 12 ਏ ਦੇ ਤਧਹਤ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਸਰਟੀਧਿਕੇਟ ਨ ੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਲਈ ਅਧਿਧਨਯਮ ਧਵੱਿ ਕੋਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸ਼ਕਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਿਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦ ਿੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਧਵੱਿ, ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਰਾਏ ਧਵੱਿ, ਿਾਰਾ 21 ਸੀ. ਆਈ. ਟੀ. ਦੁਆਰਾ ਧਦੱਤੇ ਗਏ ਪਰਮਾਣੀਕਰਣ ਨ ੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ ਿਦੋਂ ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 12 ਏ ਦੇ ਤਧਹਤ ਕੋਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸ਼ਕਤੀ ਉਪਲਬਿ ਨਹੀਂ ਹੈ। 13. ਇਹ ਇਸ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਧਵਰੁੱਿ ਹੈ, ਟੈਕਸ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਦੁਖੀ ਮਧਹਸ ਸ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਧਵੱਿ ਧਵਸ਼ੇਸ਼ ਛੁੱਟੀ ਦੇ ਜਰੀਏ ਇਹ ਅਪੀਲ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ। 14. ਕੋਈ ਵੀ ਅਪੀਲਕਰਤਾ (ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ) ਲਈ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸਰੀ ਰਾਿਾਧਕਰਸ਼ਨਨ, ਧਵਦਵਾਨ ਵਕੀਲ ਿਵਾਬਦੇਹ (ਮਾਲੀਆ) ਲਈ ਪੇਸ਼ ਹੋਇਆ 15. ਮਾਲ ਧਵਭਾਗ ਦੇ ਵਕੀਲ ਨ ੰ ਸੁਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਕੇਸ ਦੇ ਧਰਕਾਰਡ ਨ ੰ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਸੀਂ ਅਪੀਲ ਦੀ ਆਧਗਆ ਦੇਣ ਲਈ ਧਤਆਰ ਹਾਂ ਅਤੇ ਇਤਰਾਜਯੋਗ ਆਦੇਸ਼ ਨ ੰ ਰੱਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਆਈ. ਟੀ. ਏ. ਟੀ. ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨ ੰ ਬਹਾਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। 16. ਇਸ ਅਪੀਲ ਧਵੱਿ ਧਵਿਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮੁੱਖ ਪਰਸ਼ਨ ਿਾਰ ਹਨੀਃ 17. ਪਧਹਲਾ, ਕੀ ਸੀ. ਆਈ. ਟੀ. ਕੋਲ ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 12 ਏ ਦੇ ਤਧਹਤ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਧਦੱਤੇ ਗਏ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਸਰਟੀਧਿਕੇਟ ਨ ੰ ਰੱਦ ਕਰਨ/ਵਾਪਸ ਲੈਣ/ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਅਤੇ, ਿੇ ਅਧਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੇ ਧਕਸ ਪਰਬੰਿ ਦੇ ਤਧਹਤ? 18. ਦ ਿਾ, ਿਦੋਂ ਸੀ. ਆਈ. ਟੀ. ਟੈਕਸ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਨ ੰ ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 12 ਏ ਦੇ ਤਧਹਤ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਸਰਟੀਧਿਕੇਟ ਧਦੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੀ ਸਰਟੀਧਿਕੇਟ ਦੇਣਾ ਉਸ ਦਾ ਅਰਿ ਧਨਆਂਇਕ ਕਾਰਿ ਹੈ ਅਤੇ, ਿੇ ਅਧਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਸਰਟੀਧਿਕੇਟ ਦੀ ਅਧਿਹੀ ਗਰਾਂਟ ਨ ੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੀ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ 'ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਪਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੈ? 19. ਤੀਿਾ, ਕੀ ਿਨਰਲ ਕਲਾਜ ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 21 ਨ ੰ ਸੀਆਈਆਈ ਦੁਆਰਾ ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 12 ਏ ਦੇ ਤਧਹਤ ਧਦੱਤੇ ਗਏ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਸਰਟੀਧਿਕੇਟ ਨ ੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਗ ਕੀਤਾ ਿਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਿੇ ਇਹ ਮੰਧਨਆ ਿਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੰਡਸਟਰੀਅਲ ਇਨਫਰਾਸਟਰੱਕਚਰ ਡਡਵੈਲਪਮੈਟ ਕਾਰਪੋਰੇਸਨ ਬਨਾਮ ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ਕਡਮਸਨਰ, ਗੈਲੀਅਰ [ਅਭੈ ਮਨੋਹਰ ਸਪਰੇ, ਜੇ.] ਧਕ ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 12 ਏ ਦੇ ਤਧਹਤ ਸੀ. ਆਈ. ਟੀ. ਨ ੰ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਸਰਟੀਧਿਕੇਟ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਈ ਸਪਸ਼ਟ ਸ਼ਕਤੀ ਉਪਲਬਿ ਨਹੀਂ ਹੈ? ਅਤੇ 20. ਿੌਥਾ, ਧਵੱਤ (ਨੰਬਰ-2) ਅਧਿਧਨਯਮ 2004 ਦੁਆਰਾ 01.10.2004 ਤੋਂ ਉਪ-ਿਾਰਾ (3) ਨ ੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਿਾਰਾ 12 ਏਏ ਧਵੱਿ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੋਿ ਦਾ ਕੀ ਪਰਭਾਵ ਹੈ, ਿੋ ਸੀਆਈਟੀ ਨ ੰ ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 12 ਏ ਦੇ ਤਧਹਤ ਅਸੈਸੀ ਨ ੰ ਧਦੱਤੇ ਗਏ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਸਰਟੀਧਿਕੇਟ ਨ ੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੀ ਸਪਸ਼ਟ ਸ਼ਕਤੀ ਪਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। 21. ਸਾਡੀ ਮੰਨੀ ਗਈ ਰਾਏ ਧਵੱਿ, ਸੀ. ਆਈ. ਟੀ. ਕੋਲ 01.10.2004 ਤੱਕ ਿਾਰਾ 12 ਏ ਦੇ ਤਧਹਤ ਕਰਦਾਧਤਆਂ ਨ ੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਧਦੱਤੇ ਗਏ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਸਰਟੀਧਿਕੇਟ ਨ ੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਈ ਸਪਸ਼ਟ ਸ਼ਕਤੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਹ ਇਨਹਾਂ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਹੈ ਧਕ ਪਧਹਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਧਕ ਅਧਿਧਨਯਮ ਧਵੱਿ ਕੋਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਪਰਬੰਿ ਨਹੀਂ ਸੀ ਿੋ ਸੀ. ਆਈ. ਟੀ. ਨ ੰ ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 12 ਏ ਤਧਹਤ ਧਦੱਤੇ ਗਏ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਸਰਟੀਧਿਕੇਟ ਨ ੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦ ਿਾ, ਸੀ. ਆਈ. ਟੀ. ਦੁਆਰਾ ਿਾਰਾ 12ਏ ਦੇ ਤਧਹਤ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਧਗਆ ਆਦੇਸ਼ ਇੱਕ ਅਰਿ-ਧਨਆਂਇਕ ਆਦੇਸ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਅਰਿ-ਧਨਆਂਇਕ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਇਸ ਨ ੰ ਸੀ. ਆਈ. ਟੀ. ਦੁਆਰਾ ਉਦੋਂ ਹੀ ਵਾਪਸ ਧਲਆ/ਵਾਪਸ ਧਲਆ ਿਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਿਦੋਂ ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੇ ਤਧਹਤ ਉਸ ਧਵੱਿ ਅਧਿਹਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਪਸ਼ਟ ਸ਼ਕਤੀ ਧਨਧਹਤ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਧਵੱਿ ਅਧਿਹੀ ਕੋਈ ਸਪਸ਼ਟ ਸ਼ਕਤੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। 22. ਦਰਅਸਲ, ਸੀ. ਆਈ. ਟੀ. ਦੁਆਰਾ ਿਾਰਾ 12ਏ ਦੇ ਤਧਹਤ ਵਰਤੇ ਿਾਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰਿ ਨਾ ਤਾਂ ਧਵਿਾਨਕ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਾਰਿਕਾਰੀ, ਪਰ ਧਿਵੇਂ ਧਕ ਉੱਪਰ ਦੱਧਸਆ ਧਗਆ ਹੈ, ਉਹ ਲਾਜਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਰਿ ਧਨਆਂਇਕ ਹਨ। Case: INDUSTRIAL INFRASTRUCTURE DEVELOPMENT CORPORATION (GWALIOR) M.P. LTD. versus COMMISSIONER OF INCOME ... [[2018] 10 S.C.R. 481] (2018) 5. कदनफ्रासंक 13.04.1999 कडे आदडेश दफ्ाफ्रा, सपीआईटर (ग्वफ्रानलयर) नडे दडेरर कपो मफ्राफ कर कदयफ्रा औरअपपीलकरफ्ा दफ्ाफ्रा ककए गए अनयुरपोधि कडे अनयुसफ्ा पसंजपीकरण पमफ्राण पत्र पदफ्रान ककयफ्रा। पसंजपीकरणपमफ्राण पत्र कडे खसंड 3 में, यह उल्लडेख ककयफ्रा गयफ्रा थफ्रा कक ररटनर्ति दफ्रासखल करनडे कडे बफ्राद छमूट कडे दफ्रावडेकडे गयुण-दपोष कडे आधिफ्ा पर पररक्षफ्रा कडे नलए पमूवफ्ाग्रह कडे वबनफ्रा पमफ्राण पत्र कदयफ्रा जफ्ाफ्रा है। 6. कदनफ्रासंक 27.11.2000 कपो सपीआईटर नडे अपपीलकरफ्ा कपो कफ्ाण बरफ्राओ नपोकटस जफ्ार ककयफ्रासजसमें यह पमूछफ्रा गयफ्रा थफ्रा कक अनधिननयम ककी धिफ्ाफ्रा 12 क कडे रहर कदनफ्रासंक 10.02.1999 कडे आदडेशदफ्ाफ्रा अपपीलकरफ्ा कपो कदयफ्रा गयफ्रा पसंजपीकरण पमफ्राण पत्र क्यश न रद्द कर कदयफ्रा जफ्राए/वफ्रापस लडे नलयफ्राजफ्राए। कफ्ाण बरफ्राओ नपोकटस में पसंजपीकरण पमफ्राणपत्र वफ्रापस लडेनडे कडे रथ्यफ्रात्मक आधिफ्ा भपी बरफ्राएगए हैं। अपपीलकरफ्ा कपो कफ्ाण बरफ्राओ नपोकटस कफ्रा जवफ्राब दडेनडे कडे नलए कहफ्रा गयफ्रा थफ्रा। अपपीलकरफ् नडे रदनयुसफ्ा अपनफ्रा जवफ्राब दफ्रायर ककयफ्रा और उन आधिफ्ाश कफ्रा ववरपोधि ककयफ्रा सजन पर पमफ्राण पत्रककी वफ्रापसपी / रद्द करनडे कफ्रा पसरफ्राव कदयफ्रा गयफ्रा थफ्रा। 7. कदनफ्रासंक 29.04.2002 कडे आदडेश दफ्ाफ्रा, सपीआईटर नडे अपपीलकरफ्ा दफ्ाफ्रा अपनडे उत्तर में नलए गएरुख में कपोई आधिफ्ा नहरसं पफ्रायफ्रा और रदनयुसफ्ा अपपीलकरफ्ा कपो जफ्ार पमफ्राण पत्र कपो रद्द / वफ्रापस लडेनलयफ्रा। 8. अपपीलकरफ्ा नडे व्यनथर महसमूस ककयफ्रा और 04.07.2002 कपो सपीआईटर कडे समक्ष अनधिननयमककी धिफ्ाफ्रा 154 कडे रहर सयुधिफ्ा आवडेदन दफ्रायर ककयफ्रा, सजसमें रकर्ति कदयफ्रा गयफ्रा कक पसंजपीकरण पमफ्राणपत्र कपो रद्द करनडे/वफ्रापस लडेनडे कडे सपीआईटर कडे कदनफ्रासंक 29.04.2002 कडे आदडेश में एक त्रयुकट सपष्टहै और इसनलए, इसडे सयुधिफ्ानडे यफ्रा / और वफ्रापस लडेनडे ककी आवश्यकरफ्रा है। यह रकर्ति कदयफ्रा गयफ्रा थफ्राकक एक बफ्ा सपीआईटर धिफ्ाफ्रा 12 ए कडे रहर पसंजपीकरण पमफ्राण पत्र पदफ्रान कररफ्रा है, रपो उसकडे पफ्रासकरदफ्ाफ्रा कपो कदए गए पमफ्राण पत्र कपो रद्द करनडे यफ्रा वफ्रापस लडेनडे ककी कपोई शवक्ति नहरसं है। 9. 20.12.2002 कपो, सपीआईटर नडे अपपीलकरफ्ा दफ्ाफ्रा संशपोधिन कडे नलए दफ्रायर आवडेदन कपो यह कहरडेहयुए खफ्ारज कर कदयफ्रा कक अपपीलकरफ्ा कपो कदए गए पसंजपीकरण पमफ्राण पत्र कपो रद्द करनडे कडे उसकडेआदडेश में कपोई त्रयुकट नहरसं थपी। दमूसरडे शब्दश में, सपीआईटर नडे मफ्रानफ्रा कक उनकडे पफ्रास एक बफ्ा कदएगए पमफ्राण पत्र कपो रद्द करनडे ककी शवक्ति थपी और इसनलए, पसंजपीकरण पमफ्राण पत्र कपो रद्द करनडे कफ्राआदडेश कफ्रा