Lachminarayan Mandal Lal v. Commissioner Of Income-Tax, West Bengal

Case: LACHMINARAYAN MANDAL LAL versus COMMISSIONER OF INCOME-TAX, WEST BENGAL [[1973] 2 S.C.R. 207] (1973) • , • J -.,. A LACHMINARAYAN MADAN LAL V; COMMISSIONER OF INCOME-TAX, WEST BENGAL . ! ' . Septenlber 13, 1972 [K .. s. HEGDE, P. JAGANl\IOHAN REDDY AN~ H. R. KHAN:-0.~, JJ.J B Income Tax Act, 1961, s. 31-Item. of expenditure laid out or expand-e,/ who//.v and exclusively. for tire purpose of tire business-ccPaymena of. selling agency commirsio~Power oj ·the Income Tax Officer. to decide whether Selling Agency agreement is a genuine business arrangentent-Section 25&--Tribunal not stating a case for the opinion of the High Court and High Court not calling for a state1nent of case-Whether justified. c . The assessee is a registered firm of three partners who are l>rothers, ·each having I/3rd share and is engaged in the manufacture and sale of aluminium utensils. In. the assessment year 1963·64, the assessee c)aimed to have paid Rs. 31,684/- to l\I/s. Eastem Sales Corporation a. selling_ agency commission and claimed deduction of· the same under section· 37 of the Act· a. an item of expenditure laid out or expanded. The selling agency firm was principally a partnership firm of -the wives D and minor sons of the partners' assessee firm. The selling agency_ agree-ment woo entered into on March 26, 1962, while the partnership of the selling age:ncy firm came into existenc'.e on· April ·.13; 1962. The 1>usm.ss address of the selling agency firm was the same ·as that of the arsessea firm. The selling agency firm had no godown of its own nor any trans• port vehicles. . The Tril>unal held that the selling agency firm had no genuine i;ndependent existence and that the selling agency firm was only · a m.ake·relieve arrangement and a device to minimise the tax liability of E ··the assessee firm. · The .Tril>unal further he'd that the selling agency agree--ment' was not a genuine business . arrangement, and refused refen:pce to High Court. The High Court declined to call upon the Tribunal to state a case. as desired . by the assessee firm. . · · D . On appeal to this Court on the grounds (i) that the Tribunal mis-construed or misunderstood the selling agency agreement and the part-nership deed and (ii) that the Tribunal ignored the oral evidence and the s-ame had vitiated its conclusions and on the question whether any question· of law arises from the order of the Tril>unal which required the Tribunal. to state the case for the.opinion of the High Court, F Dismissing the appeal, Held (i) ·The assessee by adopting a device h.ls made to appe.ir that the income which belonged to it had l>een earned by some other person. [213C] -. Comnzissionef. of /nconze Tax, Gujarat v. A. Ran1an & Co. 61 J.T.R. II, followed: · G . (ii) The mere existCiJl<:e·of an agreement l>etween th.; arsessee and its selling agents or payment of certain amounts as commission, does not bind the lna>me Tax Officer to hold that the payment~ was made exclusively and wholly· for the purpose of· the assessee.'s bu·iness. It is :still open to the Income Tax. Officer to consider the relevant factors and deter-H · mi;ne. for himself whether the Commission said to have been paid to the selling agents is properly deductil>le under s.·37 of the Act. [214Al Sw'1deshi Cotton Mills Co. Ltd. v. Commissio~~ of Inc~me T,,;,, u.P., 63 I.T.R., 57, I 208 SUPREME COURT REPORTS [1973) 2 S.C.R. • ,. , . ,- • A allowed the same. The A.A.C. after summari:;ing the conclusions reached by the I.T.O. and setting out the arguments advanced on either side, concluded 'by o1'>erving : Case: LACHMINARAYAN MANDAL LAL versus COMMISSIONER OF INCOME-TAX, WEST BENGAL [[1973] 2 S.C.R. 207] (1973) AEANATUAT ATAATA - i TATA | OC Se MRT Tye, feat aaa oo , (Lachminarayan Madan Lal a Commissionerof Income-tax, West Bengal) yo (13 faaeaz, 1972)en : (ato %o UA Sg, Ho aAMeA text site YHo Mito Brat) 7_aaat afefrag, 1961—eret 37—faaifedt GEA aOR ate eTfaea 08 fara afaecor & aera fae afrata azen eH & arafiagSate aftarcor ay at mat weitere at can at area ae 37 & meta—weteit Bt air ait—aatet at arae frei tae & aval site afeteafralal sara & taqat eat atfga—fana-afancor wt caer maa aeSit ae arfaes & waz at ateaa AA B arco dat Rata a WTA Tetat at anal | oe .&. | _ fraiftat ua vfsectaa at & faa da aritarz @ AT TREAT argsAEF| BH TTA Searle fa AA soatzaray F ary seal a, fag dafia agsat ara far tad geet Fea sree (fawa-afawat) & afee BUTae See, 31,864 wad at waa fama-afanal st ater ® wT H ay CS faarr a gaa wea at fratfedt a} ara ara ax aa fratfer ax fear ||coAratfeal @ gaa frat at arafr at aie wer fe aaa VHA TUT: HIWAU: BRAT HY TAT HA F fae at at ass, ga: saat aaa are 37Rael Beldl agara a oat arfae| oraz afepardt 2 aaheTAT HXat fag atte at ort at agian angaa A. ata age we at) fare 3 af.|,FUT e aaa st 1 ara A acat faua freaffedt & faeg fear ale oraeeafaare ar arte agra ae fears ofrecer ar agar ar PR aaa fama-airaTay‘a earra avarfar a) ay wet & fae GH TAT ATT aT ate gaa ag". aredfasar vat at1 fraffedt 3 afaazy Fare 256 (1) 8 aetat areas ar.,TIT ST MATT Y HA. st staat st) az qtr qedlarc ez ame.AMPA SST eararaT A ree 256 (2) & ae faatfeal & aay ar waaBUF fry afawwy ay fafese a B geare we feat cofearacaey Ferertfeattq BsaaA eITIaT A adler ey| |co | | | 7 _ 180 «= «| 1973]1 dao fo qo sogdvareff et eater att fi afanea ® acafee cearaat ar aaa aaferatfear & az alfan arem ay stat at G1 fama ga aetat FT sfafateafeatB11-., , ° | | oe faareala set ag seqeq gar fa gaa fama-afeaey FT 1st FTalfaca & Tay BT WH ARIAT ATA BT Maar say wre seafararay|| oy —ogfafratfca—nege ara cent alcatel area face fafats gare 4 | MART Ga, TAC Hae HF afanfaa fasta ary gar Fi se wet Iz fase,fin faotfedl A na TER Gea: MT MATT: ATA HTeATT F saltstat F fre waals aradt, arafad ame & aeat od afefeafaat oe ararfta glar&t— fratfeet ste sae frnaafasatal & at wee F faearg a ae HUTT 7 ae YO agar fratfedt are afeanat at piled 84are F araae afar ag ATT faa weg adiat oards fe age waa gaa: ateaaa: fratfedtF prea Satarae fae at at asFr Tal ofefeafs F qrase afaaret wt gn mica & fe ag gaaa geal ot faare wt ole aeaearg faaraweT TRA TT mica & fe ag gaaa geal ot faare wt ole aeaearg faaraweT TRA TT & fe ag gaaa geal ot faare wt ole aeaearg faaraweT TRA TT fe ag gaaa geal ot faare wt ole aeaearg faaraweT TRA TT ag gaaa geal ot faare wt ole aeaearg faaraweT TRA TT gaaa geal ot faare wt ole aeaearg faaraweT TRA TT geal ot faare wt ole aeaearg faaraweT TRA TT ot faare wt ole aeaearg faaraweT TRA TT faare wt ole aeaearg faaraweT TRA TT wt ole aeaearg faaraweT TRA TT ole aeaearg faaraweT TRA TT aeaearg faaraweT TRA TT faaraweT TRA TT TRA TT TTfafasaa thar 37-3 ada sett agers Hwa ara FA at aaa thar 37-3 ada sett agers Hwa ara FA at aaa 37-3 ada sett agers Hwa ara FA at aaa ada sett agers Hwa ara FA at aaa sett agers Hwa ara FA at aaa agers Hwa ara FA at aaa Hwa ara FA at aaa ara FA at aaa FA at aaa at aaa aaa 7faa 21 (Ger 17)-| ag gn mica & fe ag gaaa geal ot faare wt ole aeaearg faaraweT TRA TT mica & fe ag gaaa geal ot faare wt ole aeaearg faaraweT TRA TT & fe ag gaaa geal ot faare wt ole aeaearg faaraweT TRA TT fe ag gaaa geal ot faare wt ole aeaearg faaraweT TRA TT ag gaaa geal ot faare wt ole aeaearg faaraweT TRA TT gaaa geal ot faare wt ole aeaearg faaraweT TRA TT geal ot faare wt ole aeaearg faaraweT TRA TT ot faare wt ole aeaearg faaraweT TRA TT faare wt ole aeaearg faaraweT TRA TT wt ole aeaearg faaraweT TRA TT ole aeaearg faaraweT TRA TT aeaearg faaraweT TRA TT faaraweT TRA TT TRA TT TT Case: LACHMINARAYAN MANDAL LAL versus COMMISSIONER OF INCOME-TAX, WEST BENGAL [[1973] 2 S.C.R. 207] (1973) ਲ"ਮੀਨਾਰਾਇਣ ਮਦਨ ਲਾਲ ਬਨਾਮ ਆਮਦਨ ਕਿਮ"ਨਰ-ਟੈਕਸ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ 13 ਸਤੰਬਰ 1972 [ ਕੇ. ਐDਸ. ਹੇਗFੇ, ਪੀ. ਗਗਨਮੋਹਨ ਰੈਡੀ ਅਤੇ ਐDਚ. ਆਰ. ਖੰਨਾ, ਜੇ. ਜੇ.] ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਾਨੂੰਨ, 1961 ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵS। 37 - ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਉਦੇ" ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰWS ਅਤੇ ਿਵ"ੇ" ਤੌਰ 'ਤੇ ਿਨਰਧਾਰਤ ਜS ਿਵਸਤਾਿਰਤ ਖਰਚੇ ਦੀ ਵਸਤੂ-ਸੇਿਲੰਗ ਏਜੰਸੀ ਕਿਮ"ਨ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ-ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਿਕ ਕੀ ਸੇਿਲੰਗ ਏਜੰਸੀ ਸਮਝੌਤਾ ਇੱਕ ਸੱਚਾ ਵਪਾਰਕ ਪ_ਬੰਧ ਹੈ ਜS ਨਹ`, ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅਿਧਕਾਰੀ ਦੀ "ਕਤੀ-ਧਾਰਾ 256-ਿਟ_ਿਬਊਨਲ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਅਤੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਰਾਏ ਲਈ ਇੱਕ ਕੇਸ ਨਹ` ਦੱਸ ਿਰਹਾ ਹੈ-ਕੇਸ ਦਾ ਿਬਆਨ ਨਹ` ਮੰਗਦਾ-ਕੀ ਜਾਇਜ਼ ਹੈ। ਮੁਲSਕਣਕਰਤਾ ਿਤੰਨ ਭਾਈਵਾਲS ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਜਸਟਰਡ ਫਰਮ ਹੈ, ਿਜਨW S ਿਵੱਚd ਹਰੇਕ ਦਾ ਇੱਕ ਿਤਹਾਈ ਿਹੱਸਾ ਹੈਃ ਇਹ ਅਲਮੀਨੀਅਮ ਦੇ ਭSਿਡਆਂ ਦੇ ਿਨਰਮਾਣ ਅਤੇ ਿਵਕਰੀ ਿਵੱਚ ਰੁੱਝੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਮੁਲSਕਣ ਸਾਲ 1963-64 ਿਵੱਚ, ਕਰਦਾਿਤ ਨg ਰੁਪਏ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। 31,684 / - ਐਮ/ਐਸ ਨੂੰ. ਈਸਟਰਨ ਸੇਲਜ਼ ਕਾਰਪੋਰੇ"ਨ ਨg ਿਵਕਰੀ ਏਜੰਸੀ ਕਿਮ"ਨ ਦੇ ਰੂਪ ਿਵੱਚ ਅਤੇ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 37 ਦੇ ਤਿਹਤ ਿਨਰਧਾਰਤ ਜS ਿਵਸਿਤ_ਤ ਖਰਚੇ ਦੀ ਵਸਤੂ ਦੇ ਰੂਪ ਿਵੱਚ ਇਸ ਦੀ ਕਟੌਤੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ। ਿਵਕਰੀ ਏਜੰਸੀ ਫਰਮ ਮੁੱਖ ਤੌਰ jਤੇ ਭਾਈਵਾਲS ਦੀ ਮੁਲSਕਣ ਫਰਮ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਨਾਬਾਲਗ ਪੁੱਤਰS ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਈਵਾਲੀ ਫਰਮ ਸੀ। ਿਵਕਰੀ ਏਜੰਸੀ 26 ਮਾਰਚ, 1962 ਨੂੰ ਸਥਾਿਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਦd ਿਕ ਿਵਕਰੀ ਏਜੰਸੀ ਫਰਮ ਦੀ ਭਾਈਵਾਲੀ 13 ਅਪ_ੈਲ, 1962 ਨੂੰ ਹdਦ ਿਵੱਚ ਆਈ ਸੀ। ਿਵਕਰੀ ਏਜੰਸੀ ਫਰਮ ਦਾ ਵਪਾਰਕ ਪਤਾ ਮੁਲSਕਣ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਫਰਮ ਦੇ ਸਮਾਨ ਸੀ। ਿਵਕਰੀ ਏਜੰਸੀ ਫਰਮ ਦਾ ਆਪਣਾ ਕੋਈ ਗੋਦਾਮ ਨਹ` ਸੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਟ_Sਸ-ਪੋਰਟ ਵਾਹਨ ਸੀ। ਿਟ_ਿਬਊਨਲ ਨg ਫੈਸਲਾ ਿਦੱਤਾ ਿਕ ਵੇਚਣ ਵਾਲੀ ਏਜੰਸੀ ਫਰਮ ਦੀ ਕੋਈ ਅਸਲ ਸੁਤੰਤਰ ਹdਦ ਨਹ` ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਿਕ ਵੇਚਣ ਵਾਲੀ ਏਜੰਸੀ ਫਰਮ ਿਸਰਫ ਇੱਕ ਮੇਕ-ਿਬਲੀਵ ਪ_ਬੰਧ ਅਤੇ ਟੈਕਸ ਦੇਣਦਾਰੀ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਉਪਕਰਣ ਹੈ।ਮੁਲSਕਣ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ। ਿਟ_ਿਬਊਨਲ ਨg ਅੱਗੇ ਿਕਹਾ ਿਕ ਵੇਚਣ ਵਾਲੀ ਏਜੰਸੀ ਇਸ ਗੱਲ ਨਾਲ ਸਿਹਮਤ ਹੈ ਿਕ ਇਹ ਇੱਕ ਅਸਲ ਵਪਾਰਕ ਪ_ਬੰਧ ਨਹ` ਸੀ, ਅਤੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੂੰ ਹਵਾਲਾ ਦੇਣ ਤd ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਿਦੱਤਾ। ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨg ਿਟ_ਿਬਊਨਲ ਨੂੰ ਟੈਕਸ ਫਰਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕੇਸ ਦੱਸਣ ਲਈ ਕਿਹਣ ਤd ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਿਦੱਤਾ। ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਇਸ ਆਧਾਰ jਤੇ ਅਪੀਲ ਕਰਨ jਤੇ ਿਕ (i) ਿਟ_ਿਬਊਨਲ ਨg ਿਵਕਰੀ ਏਜੰਸੀ ਸਮਝੌਤੇ ਅਤੇ ਪਾਰਟਨਰਿ"ਪ ਡੀਡ ਨੂੰ ਗਲਤ ਸਮਿਝਆ ਜS ਗਲਤ ਸਮਿਝਆ ਅਤੇ (ii) ਿਟ_ਿਬਊਨਲ ਨg ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਸਬੂਤ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇਇਸ ਨg ਆਪਣੇ ਿਸੱਟੇ ਨੂੰ ਿਵਗਾF ਿਦੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਸਵਾਲ jਤੇ ਿਕ ਕੀ ਿਟ_ਿਬਊਨਲ ਦੇ ਆਦੇ" ਤd ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਸਵਾਲ jਠਦਾ ਹੈ ਿਜਸ ਿਵੱਚ ਿਟ_ਿਬਊਨਲ ਨੂੰ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਰਾਏ ਲਈ ਕੇਸ ਦੱਸਣ ਦੀ ਲੋF ਸੀ, ਅਪੀਲ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏਃ ਹੈਲਡ : (i) ਕਰਦਾਿਤ ਨg ਇੱਕ ਯੰਤਰ ਅਪਣਾ ਕੇ ਇਹ ਦਰਸਾ ਿਦੱਤਾ ਹੈ ਿਕ ਜੋ ਆਮਦਨ ਉਸ ਦੀ ਸੀ, ਉਹ ਿਕਸੇ ਹੋਰ ਿਵਅਕਤੀ ਦੁਆਰਾ ਕਮਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਿਮ"ਨਰ, ਗੁਜਰਾਤ ਬਨਾਮ ਏ. ਰਮਨ ਐਡ ਕੰਪਨੀ ਇਸ ਤd ਬਾਅਦ 67 ਜੇ. ਟੀ. ਆਰ. 11 ਆਇਆ। (ii) ਿਸਰਫ਼ ਕਰਦਾਿਤ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਿਵਚਕਾਰ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਹdਦਿਵਕਰੇਤਾ ਏਜੰਟ ਜS ਕਿਮ"ਨ ਦੇ ਰੂਪ ਿਵੱਚ ਕੁੱਝ ਰਕਮS ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ, ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਿਧਕਾਰੀ ਨੂੰ ਇਹ ਮੰਨਣ ਲਈ ਪਾਬੰਦ ਨਹ` ਕਰਦਾ ਿਕ ਭੁਗਤਾਨ ਿਵ"ੇ" ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰWS ਕਰਦਾਿਤ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਉਦੇ" ਲਈ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਸੀ। ਇਹ ਅਜੇ ਵੀ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਿਧਕਾਰੀ ਲਈ ਖੁੱਲWਾ ਹੈ ਿਕ ਉਹ ਸਬੰਧਤ ਕਾਰਕS 'ਤੇ ਿਵਚਾਰ ਕਰੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਿਨਰਧਾਰਤ ਕਰੇ ਿਕ ਕੀ ਕਿਮ"ਨ ਨੂੰ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਹੈਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਏਜੰਟ ਐਸ ਦੇ ਤਿਹਤ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਟੌਤੀਯੋਗ ਹਨ। 37 ਐਕਟ ਦੇ. ਸਵਦੇ"ੀ ਕਾਟਨ ਿਮੱਲਜ਼ ਕੰਪਨੀ ਿਲਮਿਟਡ ਬਨਾਮ ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਿਮ"ਨਰ, ਯੂ. ਪੀ., 63 ਆਈ. ਟੀ. ਆਰ., 57,208 (iii) ਅੱਗੇ ਿਕਹਾ ਿਗਆ ਿਕ ਿਟ_ਿਬਊਨਲ ਨg ਿਕਸੇ ਵੀ ਅਪ_ਸੰਿਗਕ ਸਬੂਤ jਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹ` ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਤਰਕਪੂਰਨ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲਏ ਗਏ ਸਨ। ਧੀਰਜਲਾਲ ਿਗਰਧਾਰੀਲਾਲ ਬਨਾਮ। ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਿਮ"ਨਰ, ਬੰਬਈ, 261.ਟੀ. ਆਰ. 736, ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਿਮ"ਨਰ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ-11 ਬਨਾਮ ਰਾਜਸਥਾਨ ਮਾਈਨਜ਼ ਿਲਮਿਟਡ, 78 ਆਈ. ਟੀ. ਆਰ. 45 ਅਤੇ ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਿਮ"ਨਰ, ਪੰਜਾਬ ਬਨਾਮ. ਇੰਡੀਅਨ ਵੂਲਨ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਿਮੱਲਜ਼, 51 ਆਈ. ਟੀ. ਆਰ. 291, ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਨਹ` ਕੀਤਾ ਿਗਆ। (v) ਿਟ_ਿਬਊਨਲ ਨੂੰ ਸੈਕ"ਨ 256 (1) ਤਿਹਤ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਰਾਏ ਲਈ ਕੇਸ ਨਾ ਦੱਸਣ ਿਵੱਚ ਜਾਇਜ਼ ਠਿਹਰਾਇਆ ਿਗਆ ਸੀ ਅਤੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੂੰ ਸੈਕ"ਨ 256 (1) ਤਿਹਤ ਕੇਸ ਦਾ ਿਬਆਨ ਨਾ ਮੰਗਣ ਿਵੱਚ ਜਾਇਜ਼ ਠਿਹਰਾਇਆ ਿਗਆ ਸੀ। 256 (2) . ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਿਮ"ਨਰ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਐਚ. ਵੀ. ਦੁਰਗਾ ਪ_ਸਾਦ ਮੋਰੇ, 82 ਆਈ. ਟੀ. ਆਰ. 540, ਦਾ ਹਵਾਲਾ। :ਅਪੀਲ ਨੰਬਰ 20/1969 ਿਵੱਚ। ਿਸਵਲ ਅਪੀਲ ਕਾਨੂੰਨ 1 ਜੁਲਾਈ, 1968 ਦੇ ਆਦੇ" ਤd ਿਵ"ੇ" ਛੁੱਟੀ ਦੁਆਰਾ ਅਪੀਲਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅਪੀਲ ਿਟ_ਿਬਊਨਲ 'ਏ' ਬvਚ, ਕਲਕੱਤਾ, 1968 ਦੇ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਰੈਫਰvਸ ਨੰਬਰ 26 ਿਵੱਚ। ਐDਮ. ਸੀ. ਸੀਤਲਵਾF, ਡੀ. ਐDਨ. ਮੁਖਰਜੀ, ਸੀ. ਕੇ. ਰੇ ਅਤੇ ਜੀ. ਐਸ.ਚੈਟਰਜੀ, ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਲਈ। ਜਵਾਬਦੇਹ ਲਈ ਐDਸ. ਸੀ. ਮਨਚੰਦਾ, ਪੀ. ਆਈ. ਜੁਨg ਜਾ, ਬੀ. ਡੀ. "ਰਮਾ ਅਤੇ ਆਰ. ਐDਨ. ਸਚਥੇ। ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਉਹਨS ਦੁਆਰਾ ਿਦੱਤਾ ਿਗਆ ਸੀ ਹੇਜ. ਜੇ. ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਆਦੇ" ਤd ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅਪੀਲ ਿਟ_ਿਬਊਨਲ 'ਏ' ਬvਚ, ਕਲਕੱਤਾ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਕੇਸ ਦੱਸਣ ਲਈ ਕਿਹਣ ਤd ਇਨਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਕਰਦਾਿਤ ਨg ਇਹ ਅਪੀਲ ਿਵ"ੇ" ਛੁੱਟੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਫੈਸਲੇ ਲਈ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਿਕ ਕੀ ਿਟ_ਿਬਊਨਲ ਦੇ ਆਦੇ" ਤd ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਸਵਾਲ jਿਠਆ ਹੈ ਿਜਸ ਿਵੱਚ ਿਟ_ਿਬਊਨਲ ਨੂੰ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਰਾਏ ਲਈ ਕੇਸ ਦੱਸਣ ਦੀ ਲੋF ਸੀ।ਅਦਾਲਤ. Case: LACHMINARAYAN MANDAL LAL versus COMMISSIONER OF INCOME-TAX, WEST BENGAL [[1973] 2 S.C.R. 207] (1973) I 208 SUPREME COURT REPORTS [1973) 2 S.C.R. • ,. , . ,- • A allowed the same. The A.A.C. after summari:;ing the conclusions reached by the I.T.O. and setting out the arguments advanced on either side, concluded 'by o1'>erving : "On a careful consideration of the facts and circum-stances, l am inclined to take the view that the dis-count should be allowed as a deduction, as having been B laid out wholly and exclusively for the purpose of the appellant's business. The facts narrated above, clearly indicate that there has been a phenomenal increase in the sales of the appellant, after the appointment of the selling agents. The mere fact of the partners of the selling agents being closely related to the partners of c the appellant firm is of little consequence, in the ab-sence vf proof of collusion between the two concern5. Instead of the payment being made to total strangers, the discount in the present case has been paid to a firm, constituted by the near relations of the partners of the appellant and what is more, the payment was against D actual service rendered. The depositions, recorded by the I.T.O. referred to above, clearly bring out that the selling agency firm contacted the customers and thereby improved sales of the appellant." Aggrieved by the decisions of the A.A.C., the Department took up the matter in appeal to the Income-tax Appellate Tribu-E nal. ·The Trit.unal rcvcrs~d the orJer ·Df the A.A.C. and res-tored that of the I.T.O. lt cime to the conclusion that the so-called selling agency agreement between. the asscssce firm and the selling agency firm was only a make-believe arrangement. It was merely a device to rniniJTiise the tax liability of the assessee firm and it was not a genuine busine5' arrangement. It arrived at that F conclusion on the basis of the followieg facts : The selling agency firm had four major partners. Two minors · were also entitled to share in the benefits of that partnership. One of the major partner was Shiva Kumari Bagaria wife of Madan Lal Bagaria, one of the partners in the assessee finn. She had a I/3rd share in the profits of the selling agency firm. An-G other partner of that firm was Triveni Devi Bagaria wife of B2i-~nglal Bagaria, a partner in the assessee firm. She had l/9th share in the pp1fits of the selling agency firm. Bajrannlal's 0major son Kanti Prasad Bagaria was another partner in the sell-ing agency finn. He had l/9th share in the orofits of that firJTI. Nwdlal Bagaria. th.e minor son of Bajranglal "Bagaria was en-H titled to get l/9th share in the profits of the selling agency firm. In effect the wife and the children of Bajranglal were entitled to 1/3 rd share in the profits of the selling agency firm. Another partner of the selling agency firm was $anarshi Devi Bagaria, !5-L348Sup.C.I./73 Case: LACHMINARAYAN MANDAL LAL versus COMMISSIONER OF INCOME-TAX, WEST BENGAL [[1973] 2 S.C.R. 207] (1973) fafasaa thar 37-3 ada sett agers Hwa ara FA at aaa thar 37-3 ada sett agers Hwa ara FA at aaa 37-3 ada sett agers Hwa ara FA at aaa ada sett agers Hwa ara FA at aaa sett agers Hwa ara FA at aaa agers Hwa ara FA at aaa Hwa ara FA at aaa ara FA at aaa FA at aaa at aaa aaa 7 | | - GT aine H-afasat-od & adt aniterc fratfel ot F-arierct a_)afa fame aracdt &, anata, a faatfedt sa & artlerel at cferai, Ga ar WEa»Zi afanatnd at fratfed we a vat Tal He sates g Hit 7 BEaaaret &1 saat gat at ad gat fratfedt ot re1 aga: & fratfedt-wae ata & fanaas fare cea at wea at feata H dal &| fana-ahrawaymp mere faaifedt od afteatat & aa ogee gt mar g ate afeReT TATaed gar diag aa cea aval facag gat afraty 4 atime ql. STASIaaren Ca ceatasy H areas ae fasta gi a: a faferarea g 1 (tz 3)| ) | | oe fatase fama | a . — [1970]°78 aTg0 dle aIto 45:..eraeTATgae, TEAM ATLL AAT TIENT ATRIA.feafate(Commissioner ofIncome-tax,WestoeBengal-II Vs. Rajasthan Mines Ltd.);||67 argo. zto-rz0 11:AMABT AAR, TANT TATA To TA ws wet(Commissionerof Income-tax, Gujarat Vs. A.Raman & Co.).|:-(13 CO a yy | 2, [1968] os | oe | | ; : y “ mo a. : oe OS : 7 rararara at rata eararfagfa %o Gao m8 F fear | raTatfaatt Be — | OO —.fgaffeat A sega ada fate garaa wat Tea grams ga greea face ate faah are sat araat ade afrary q' da, saRaT sag) gra aa 8 gare. at fear ar fe ag sea aaa Faas alae RTT . : . : mega @t 1 fafreaa & far mea ag seer gar fe aor afaawe F mer& tar arg fafna sea seqet gard faa oe sea grata st ea aTF faeafaaeay & arta FrFae HUA Hl Ter Hl AT AHA BI7 | 2,”Faatfeatwa efrediga ca2, frat ala aniere: waaararanifzar, aataara aaiftar attalert ae amfcar dg) arial Fo saearitart ar 1/3 facar ari wreitaret are-arg Fi we weghahran & aa TATaTad tadt21frafeqat1962-63 an oa waar fang aa aren an oa waar fang aa aren oa waar fang aa aren waar fang aa aren fang aa aren aa aren aren eqmid tet atfaatea-agd,1963-64 (gaa gaat sr 2012aIto Ho.13-4-1963 &1-4-64) # fratfedt Fag erat fear fe dfs gaa sa agHad deed Sea areata at fang afraey acter (afar ced water)_® eg31,684 waa far gwa: sat wea at ataa alaat afafaaa,1961 (faa art afafaay set tat gs) stare 37% oedla ge wo HF Hateagar a stat arfgg Atay ae THe Gala: ate aAeTa: Heat at ate Fsaiaat & faq sara ar frat war eqa dg. oraae afaardt § gaa & faq sara ar frat war eqa dg. oraae afaardt § gaa faq sara ar frat war eqa dg. oraae afaardt § gaa sara ar frat war eqa dg. oraae afaardt § gaa ar frat war eqa dg. oraae afaardt § gaa frat war eqa dg. oraae afaardt § gaa war eqa dg. oraae afaardt § gaa eqa dg. oraae afaardt § gaa dg. oraae afaardt § gaa oraae afaardt § gaa afaardt § gaa § gaa gaa eratmage Bt fear) fg aerae agar (adler) A adie Aye HT at aaTTargaa (site) 3 mae afearet & faeaah sr detaay at dal gait BY axYT mega wat BT yera Hed F Geara farafafaa aa saaa featr— . - 1962-63 an oa waar fang aa aren an oa waar fang aa aren oa waar fang aa aren waar fang aa aren fang aa aren aa aren aren eq : ye saiaat & faq sara ar frat war eqa dg. oraae afaardt § gaa & faq sara ar frat war eqa dg. oraae afaardt § gaa faq sara ar frat war eqa dg. oraae afaardt § gaa sara ar frat war eqa dg. oraae afaardt § gaa ar frat war eqa dg. oraae afaardt § gaa frat war eqa dg. oraae afaardt § gaa war eqa dg. oraae afaardt § gaa eqa dg. oraae afaardt § gaa dg. oraae afaardt § gaa oraae afaardt § gaa afaardt § gaa § gaa gaa erat | Case: LACHMINARAYAN MANDAL LAL versus COMMISSIONER OF INCOME-TAX, WEST BENGAL [[1973] 2 S.C.R. 207] (1973) ਜਵਾਬਦੇਹ ਲਈ ਐDਸ. ਸੀ. ਮਨਚੰਦਾ, ਪੀ. ਆਈ. ਜੁਨg ਜਾ, ਬੀ. ਡੀ. "ਰਮਾ ਅਤੇ ਆਰ. ਐDਨ. ਸਚਥੇ। ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਉਹਨS ਦੁਆਰਾ ਿਦੱਤਾ ਿਗਆ ਸੀ ਹੇਜ. ਜੇ. ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਆਦੇ" ਤd ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅਪੀਲ ਿਟ_ਿਬਊਨਲ 'ਏ' ਬvਚ, ਕਲਕੱਤਾ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਕੇਸ ਦੱਸਣ ਲਈ ਕਿਹਣ ਤd ਇਨਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਕਰਦਾਿਤ ਨg ਇਹ ਅਪੀਲ ਿਵ"ੇ" ਛੁੱਟੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਫੈਸਲੇ ਲਈ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਿਕ ਕੀ ਿਟ_ਿਬਊਨਲ ਦੇ ਆਦੇ" ਤd ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਸਵਾਲ jਿਠਆ ਹੈ ਿਜਸ ਿਵੱਚ ਿਟ_ਿਬਊਨਲ ਨੂੰ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਰਾਏ ਲਈ ਕੇਸ ਦੱਸਣ ਦੀ ਲੋF ਸੀ।ਅਦਾਲਤ. ਮੁਲSਕਣਕਰਤਾ ਿਤੰਨ ਭਾਈਵਾਲS, ਮਦਨਲਾਲ ਬਾਗFੀਆ, ਬਜਰੰਗਲਾਲ ਬਾਗFੀਆ ਅਤੇ ਸੋਹਨਲਾਲ ਬਾਗFੀਆ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਜਸਟਰਡ ਫਰਮ ਹੈ, ਿਜਸ ਿਵੱਚd ਹਰੇਕ ਦਾ ਭਾਈਵਾਲੀ ਿਵੱਚ ਇੱਕ ਿਤਹਾਈ ਿਹੱਸਾ ਹੈ। ਸਾਥੀ ਭਰਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਅਲਮੀਨੀਅਮ ਦੇ ਭSਿਡਆਂ ਦੇ ਿਨਰਮਾਣ ਅਤੇ ਿਵਕਰੀ ਦਾ ਹੈ। ਮੁਲSਕਣ ਸਾਲ 1962-63 ਤੱਕ, ਫਰਮ ਆਪਣੀ ਿਵਕਰੀ ਿਸੱਧੇ ਗਾਹਕS ਨੂੰ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਮੁੱਲSਕਣ ਸਾਲ 1963-64 ਿਵੱਚ (ਸੰਬੰਧਤ ਿਪਛਲਾ ਸਾਲ 2012 ਆਰ.ਐਨ. 13-4-1963 ਤd1-4-1964 ) ਕਰਦਾਿਤ ਨg ਰੁਪਏ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। 31,684 / - ਮੈਸਰਜ਼ ਨੂੰ. ਪੂਰਬੀ ਸੇਲਜ਼ ਕਾਰਪੋਰੇ"ਨ. ਿਵਕਰੀ ਏਜੰਸੀ ਕਿਮ"ਨ ਦੇ ਰੂਪ ਿਵੱਚ ਅਤੇ ਐਸ ਦੇ ਤਿਹਤ ਇਸ ਦੀ ਕਟੌਤੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ। 37 ਭਾਰਤੀ ਆਮਦਨ-ਕਰ ਕਾਨੂੰਨ, 1961 (ਿਜਸ ਨੂੰ ਇਸ ਤd ਬਾਅਦ ਕਾਨੂੰਨ ਿਕਹਾ ਜਾਵੇਗਾ) ਨੂੰ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਉਦੇ" ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰWS ਅਤੇ ਿਵ"ੇ" ਤੌਰ 'ਤੇ ਿਨਰਧਾਰਤ ਜS ਿਵਸਿਤ_ਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਖਰਚੇ ਦੀ ਇੱਕ ਵਸਤੂ ਵਜd ਦਰਸਾਇਆ ਿਗਆ ਹੈ। ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਿਧਕਾਰੀ ਨg ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਿਦੱਤਾ। ਪਰ ਅਪੀਲ ਿਵੱਚ ਅਪੀਲ ਸਹਾਇਕ ਕਿਮ"ਨਰਦੀ ਵੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੈ। ਏ. ਏ. ਸੀ. ਨg ਆਈ. ਟੀ. ਓ. ਦੁਆਰਾ ਲਏ ਗਏ ਿਸੱਿਟਆਂ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਦੇਣ ਅਤੇ ਦੋਵS ਪਾਿਸਆਂ ਤd ਪੇ" ਕੀਤੀਆਂ ਦਲੀਲS ਨੂੰ ਿਨਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਤd ਬਾਅਦ ਇਹ ਿਟੱਪਣੀ ਕਰਿਦਆਂ ਿਸੱਟਾ ਕੱਿਢਆਃ " ਤੱਥS ਅਤੇ ਿਦ_"ਟੀਕੋਣ jਤੇ ਿਧਆਨ ਨਾਲ ਿਵਚਾਰ ਕਰਨ jਤੇ, ਮv ਇਹ ਿਵਚਾਰ ਰੱਖਣ ਵੱਲ ਝੁਕਾਅ ਰੱਖਦਾ ਹS ਿਕ ਇਸ ਨੂੰ ਕਟੌਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਿਵੱਚ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਿਜਵy ਿਕਅਪੀਲਕਰਤਾ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਉਦੇ" ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰWS ਅਤੇ ਿਵ"ੇ" ਤੌਰ 'ਤੇ ਿਨਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਹੈ। jਪਰ ਦੱਸੇ ਗਏ ਤੱਥ ਸਪੱ"ਟ ਤੌਰ jਤੇ ਦਰਸਾzਦੇ ਹਨ ਿਕ ਿਵਕਰੀ ਏਜੰਟS ਦੀ ਿਨਯੁਕਤੀ ਤd ਬਾਅਦ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਦੀ ਿਵਕਰੀ ਿਵੱਚ ਇੱਕ "ਾਨਦਾਰ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਫਰਮ ਦੇ ਭਾਈਵਾਲS ਨਾਲ ਿਵਕਰੀ ਏਜੰਟS ਦੇ ਭਾਈਵਾਲS ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸਬੰਧS ਦਾ ਿਸਰਫ ਇਹ ਤੱਥ ਿਕ ਦੋਵS ਿਚੰਤਾਵS ਦਰਿਮਆਨ ਿਮਲੀਭੁਗਤ ਦੇ ਸਬੂਤ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਿਵੱਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਪ_ਭਾਵ ਪਾzਦਾ ਹੈ। ਕੁੱਲ ਅਜਨਬੀਆਂ ਨੂੰ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਮੌਜੂਦਾ ਮਾਮਲੇ ਿਵੱਚ ਛੋਟ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਦੇ ਭਾਈਵਾਲS ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਿਰ"ਤੇਦਾਰS ਦੁਆਰਾ ਗਿਠਤ ਇੱਕ ਫਰਮ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤd ਇਲਾਵਾ, ਭੁਗਤਾਨ ਅਸਲ ਸੇਵਾ ਦੇ ਿਵਰੁੱਧ ਸੀ। ਦੁਆਰਾ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਿਬਆਨjਪਰ ਿਜ਼ਕਰ ਕੀਤਾ ਆਈ. ਟੀ. ਓ. ਸਪੱ"ਟ ਤੌਰ jਤੇ ਇਹ ਦਰਸਾzਦਾ ਹੈ ਿਕ ਿਵਕਰੀ ਏਜੰਸੀ ਫਰਮ ਨg ਗਾਹਕS ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰWS ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਦੀ ਿਵਕਰੀ ਿਵੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ। ” ਏ. ਏ. ਸੀ. ਦੇ ਫੈਸਿਲਆਂ ਤd ਦੁਖੀ ਿਵਭਾਗਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਆਮਦਨ-ਟੈਕਸ ਅਪੀਲ ਿਟ_ਿਬਊਨਲ-ਈ ਨਾਲ ਅਪੀਲ ਿਵੱਚ ਉਠਾਇਆ ਿਗਆ। ਿਟ_ਿਬਊਨਲ ਨg ਏ. ਏ. ਸੀ. ਦੇ ਆਦੇ" ਨੂੰ ਪਲਟ ਿਦੱਤਾ ਅਤੇ ਆਈ. ਟੀ. ਓ. ਦੇ ਆਦੇ" ਨੂੰ ਇਸ ਿਸੱਟੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਿਚਆ ਿਕ -ਮੁੱਲSਕਣਕਰਤਾ ਫਰਮ ਅਤੇ ਿਵਕਰੀ ਏਜੰਸੀ ਫਰਮ ਿਵਚਕਾਰ ਿਵਕਰੇਤਾ ਏਜੰਸੀ ਸਮਝੌਤਾ ਿਸਰਫ ਇੱਕ ਮੇਕ-ਿਬਲੀਫ ਪ_ਬੰਧ ਸੀ। ਇਹ ਿਸਰਫ਼ ਕਰਦਾਿਤ ਫਰਮ ਦੀ ਟੈਕਸ ਦੇਣਦਾਰੀ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਧਨ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਅਸਲ ਵਪਾਰਕ ਪ_ਬੰਧ ਨਹ` ਸੀ। ਇਹ ਹੇਠ ਿਲਖੇ ਤੱਥS ਦੇ ਅਧਾਰ jਤੇ ਇਸ ਿਸੱਟੇ jਤੇ ਪਹੁੰਿਚਆਃ ਿਵਕਰੀ ਏਜੰਸੀ ਫਰਮ ਦੇ ਚਾਰ ਪ_ਮੁੱਖ ਭਾਈਵਾਲ ਸਨ। ਦੋ ਨਾਬਾਲਗ। ਉਹ ਉਸ ਭਾਈਵਾਲੀ ਦੇ ਲਾਭS ਿਵੱਚ ਿਹੱਸਾ ਲੈਣ ਦੇ ਵੀ ਹੱਕਦਾਰ ਸਨ। ਪ_ਮੁੱਖ ਭਾਈਵਾਲS ਿਵੱਚd ਇੱਕ ਿ"ਵ ਕੁਮਾਰੀ ਬਗਰੀਆ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ।ਮਦਨ ਲਾਲ ਬਗਰੀਆ, ਕਰਦਾਿਤ ਫਰਮ ਦੇ ਭਾਈਵਾਲS ਿਵੱਚd ਇੱਕ ਹਨ। ਸੇਿਲੰਗ ਏਜੰਸੀ ਫਰਮ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ ਿਵੱਚ ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਿਤਹਾਈ ਿਹੱਸਾ ਸੀ। ਉਸ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਭਾਈਵਾਲ ਿਤ_ਵੇਣੀ ਦੇਵੀ ਬਗਰੀਆ ਸੀ।ਕਰਦਾਿਤ ਫਰਮ ਿਵੱਚ ਇੱਕ ਭਾਈਵਾਲ ਬੈਰੰਗਲਾਲ ਬਗਰੀਆ। ਸੇਿਲੰਗ ਏਜੰਸੀ ਫਰਮ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ ਿਵੱਚ ਉਸ ਦਾ 9ਵS ਿਹੱਸਾ ਸੀ। ਬਜਰੰਗਲਾਲ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਕSਤੀ ਪ_ਸਾਦ ਬਗਰੀਆ ਸੇਿਲੰਗ ਏਜੰਸੀ ਫਰਮ ਿਵੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਭਾਈਵਾਲ ਸੀ। ਉਸ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ ਿਵੱਚ ਉਸ ਦਾ 9ਵS ਿਹੱਸਾ ਸੀ। ਬਜਰੰਗਲਾਲ ਬਗਰੀਆ ਦਾ ਨਾਬਾਲਗ ਪੁੱਤਰ ਨੰਦਲਾਲ ਬਗਰੀਆਿਵਕਰੀ ਏਜੰਸੀ ਫਰਮ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ ਿਵੱਚ 9ਵS ਿਹੱਸਾ ਪ_ਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ।ਅਸਲ ਿਵੱਚ ਬਜਰੰਗਲਾਲ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਸੇਿਲੰਗ ਏਜੰਸੀ ਫਰਮ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ ਿਵੱਚ ਇੱਕ ਿਤਹਾਈ ਿਹੱਸੇ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਸਨ। ਸੇਿਲੰਗ ਏਜੰਸੀ ਫਰਮ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਭਾਈਵਾਲ ਬਨਾਰ"ੀ ਦੇਵੀ ਬਾਗFੀਆ ਸੀ। Case: LACHMINARAYAN MANDAL LAL versus COMMISSIONER OF INCOME-TAX, WEST BENGAL [[1973] 2 S.C.R. 207] (1973) wife of Sohan Lal Bagaria, one of the partners in the assessee firm. She had l/9th share in the profits of the selling agency firm. Shyamsunder Bagaria, minor son of Sohanlal was entitled to get I/6th share in the profits of the selling agency Jinn. This shows that the wife and son of Sohanlal were entitled to I/3rd share in the profits of the selling agency finn. From these facts, the Tirbunal inferred that the selling agency firm is nothing but another manifestation of the. assessee finn. The Tribunal further came to the conclusion that on the day the selling agency agree-ment was entered into viz. 011 March 26; 1962, the selling agency firm had not even come into existence. It came into existen£e for the first time on April 13, 1962. The partnership agreement clearly shows that the partn~rship came into existence only on April 13, 1962. This discrepancy between the two documents was emphasised by the Tribunal in support of its conclusion that the agreement in question was a mere make-believe do~ument. The Tribunal also took into consideration that out of the part-ners, two were minors who could not have rendered any assis-tance in the matter of selling the products of the assessee finn; three of the partners of the finn were !aides who had no prior business experience and consequently they would have been of little assistance in carrying on the activities of the selling agency firm. The only male adult who was the partner in the selling agency finn was Kanta Prasad Bagaria who had only a I/9th share in the profit> of the finn. Further Kanta Prasad was a partner in another manufacturing concern situate at a place quite distant from the place where the selling agency business was said to have been carried on. The Tribunal further took note of the fact that the busi11ess address of the selling agency finn was the same as that of the assessee finn. The selling agency !inn had no godown of its own nor any transport vehicles. On the basis of these findings, it reached the conclusion that the selling agency firm had no genuine existence. Prima facie all the'e are findings of fact. Mr. M. C. Setalvad, appearing for the assesse.e challenged the findings reached by the Tribunal on two grounds viz. ( 1) . that the Tribunal misconstrued or misunderstood the two documents viz. the selling agency agreement dated March 26, 1962 and the partnership deed dated April 13, 1962 and (2) the Tribunal ignored the oral evidence and the same has vitiated its conclu-sions. On the basis of those contentions he urged that the facts found and the· conclusions reached by the Tribunal are vitiated. Mr. Setalvad is not right in his contention that there is no discrepancy between the agreement dated March 26, 1962 and the partnership deed dated April 13, 1962. The selling ager.cy agreement proceeds on the basis that the partnership is already in A II c D E F G H i\ existence. The assessee could have entered into an agreement only with an existing firm. It is true as contended by Mr. Setalvad that a partnership arrangement may be oral but the question here is whether the selling agency finn was in existence on March 26, 1962. For finding out when that firm came into existence, we have to refer to the partnership deed dated April B 13, · 1962. That document in clear tenns says that it has come into e~dstence on that day. It is true as· is contended by Mr. Setalvad that the selling agency agreement says that the same will come into force on April 13, 1962. But that is not the question before us. We are here concerned with the question whether the selling agency firm existed on March 26, 1962. On th3{ ques-C . tion the Tril)unal's conclusion is not open to challenge. There is discrepancy between the two documents. It was next urged by Mr. Setalvad that the Tribunal has i~­ Case: LACHMINARAYAN MANDAL LAL versus COMMISSIONER OF INCOME-TAX, WEST BENGAL [[1973] 2 S.C.R. 207] (1973) : ye saiaat & faq sara ar frat war eqa dg. oraae afaardt § gaa & faq sara ar frat war eqa dg. oraae afaardt § gaa faq sara ar frat war eqa dg. oraae afaardt § gaa sara ar frat war eqa dg. oraae afaardt § gaa ar frat war eqa dg. oraae afaardt § gaa frat war eqa dg. oraae afaardt § gaa war eqa dg. oraae afaardt § gaa eqa dg. oraae afaardt § gaa dg. oraae afaardt § gaa oraae afaardt § gaa afaardt § gaa § gaa gaa erat | vqenl ua ofefeafaat ie araataigas frare wea & qeara FeSogg aa @ fa atlas St aaa seldy agate Bt a oat afar aalfsarlaa Car say gs AT Gara: ae waeTa: Aaa & aTeare B gala& fag fear mat 21 satar aexeqeza: ae afna wza & fe faa.afaaat at fagied & wear adlaret & fan F erate afe 28 2 1ge ara ar fe oe faaa-gfaaeg & aria adtaredl-wg ariterdfans ara Y, aa aH ale aera ael 2 wa aa fe atal Gale aegeafea ating agt He SY sTaY ‘faq aida arent Sl YMA waoR RATT Tega aaa A Hal Fat Ga at dt ae 2 a attains—® arilardlfase aeafeaat & ft we att ges am A yaaaaegqa: al Te AaratF azar H fSar aa giaaae afeard gra;afafafad sidaafaareat a ag casea: arfaa gt ware fe faaafapwu-nd @ gtgnt & araearfta ews atta & fear Fafaate||| ” / | : co : | . 7: - 7 : an 3.aglan argaa (adit) & eae fafavad a safaa daz fate Fgrat ole afer a adit stfaa afaaw a aga arya(amit) % maa at sae fear alt wast afaarad & area ay agra wz fearag ea fasad at agar fe faaifed-nr ate fara-afaaw aie da gatparefna fame aT HUT CH ARIAT ATA AT| RA HUT aT Fer fraifedt oe 4 a - | ——-oy at & ae arfzea at ae aear ar ale ag agafan wut al ar) TaN vatfasne farafafad aval & areaizazfastare—, fanr-afrawy GAS are: agen aatere g 1 al waren wilarz wt& faeg armed ¥ gars H fgear aera ar gw aca{cH TIER WHAT yfra gareh anifearé, otfreiftat-nad &caearaitare at qed et fareofaawy Ge & gars X star 1/3 aT Fi ga GA a gat writary aaaart aarfar at cele) var fasa afeacu oa & gard ¥ 1/9 fearGl THAW Hest HT aITeM Ga Aa Tare area fawr afar Ha wr uFwea aria 81faxa-afaacay oa Fe ys A saa 1/9 fRear 8fan.ogfaaxa, GtoF) cw mea arttart aareat aat aarfear t1ag Merataamfcar at ocedt 2, oY faatfeal-nt 8 wrest ¥ Foe a i saa fanzafawm Gt F gS A1/9 aT yi Wear ara ¥ gaan ga wager|amfzar fasa afacy Ga ® gare #8 1/6 arr ar awares i gaa agafma dat @ fe dea ara al cet ale ga fase afeawy ad & gadTA 1L/Z aaaFH gware sygr geal F rare ae alsa F aqaraaura fis faa afrawy wl fathead at & gat ere gear ate ae adatafrazwy F ag faswe ah faatar 3g fe fra arta at (wala 26-3-62at) fana afeacay Fut gar & sa aia az faaa afascy sa afer aege atwritardwee 8 ag ease gt var g fH watered13-4-1962 & asaa geeA aaa & ata fadafe ee afeaw a at ga fasag seamma & faq ate fear & fe crane HUT HT eeaaT UH TRrAT ATA z|afrnzay 4 sa aer at at cart F tar fe armed Fs ata agenJ ayfeat at sary & faaifedt-ad & geared & @at F Hrs wt agraar wal aeaaa1 Gar Hata alge wralarz ey, ste. afew seg areare BT HY aAmat ar, oe: & fama aPARe GH BT BIATTIT Gary H aly aaraar agl Hxanet at.fant-afaawy ctFF Ger aaem arial t Fae Hera qsatzamifear at & 1 gaat GAH Bars A Hae 1/9 aT ari aragt Pear Tareun aa fafaniar wa A at arte Fi ag HA fanranfsaey at Faarafaa srwaret cay A aga gt atafaHwy F ga acm B) AT Hataqaraarar fe fawa-afaaca GA ar-ar<ardl gat ag) ar ot faaifedt-ga ar aryfaa afascy at ar agar a at até Mera or ate at HE ofeaga ara atget aeal & grare get gaa ae faong faarar fa aig atfanaa afiaca aaaeqa: faearq vat a1 ae ease 8 fe oat aH fasag aeq fagra fone &| 4.faeaifedy at ate & aft cao alo Mlamats A afsara FfasngtmY aT areh ae gated et Qs (1) ae fe afar 4 arta 26-3-62 % fanzafantam BUT AY 13-4-62 F arilarty fara wr ag ar at ae sara zar fat aaa aaa2%, ale (2) afsawy & alfan aem at star arg ae | : | | _ Ka SITY vas fasag waa aac esga eelal F arare ct saa eelal F arare ct saa F arare ct saa arare ct saa ct saa saa ae aser feat fae afaacer sre we we asa aie fase ae fasay aaa F | ga eelal F arare ct saa eelal F arare ct saa F arare ct saa arare ct saa ct saa saa ae as | 5, ot dlaware at ag ata ste aat et fe 26-3-62 % Heaze whe Case: LACHMINARAYAN MANDAL LAL versus COMMISSIONER OF INCOME-TAX, WEST BENGAL [[1973] 2 S.C.R. 207] (1973) ਸੋਹਨ ਲਾਲ ਬਗਰੀਆ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਕਰਦਾਿਤਆਂ ਿਵੱਚd ਇੱਕਪੱਕਾ. ਸੇਿਲੰਗ ਏਜੰਸੀ ਫਰਮ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ ਿਵੱਚ ਉਸ ਦਾ 9ਵS ਿਹੱਸਾ ਸੀ। ਸੋਹਨਲਾਲ ਦਾ ਨਾਬਾਲਗ ਪੁੱਤਰ ਿ"ਆਮਸੁੰਦਰ ਬਗਰੀਆ ਸੇਿਲੰਗ ਏਜੰਸੀ ਫਰਮ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ ਿਵੱਚ ਇੱਕ ਛੇਵS ਿਹੱਸਾ ਪ_ਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਸੀ। ਇਹ ਦਰਸਾzਦਾ ਹੈ ਿਕ ਸੋਹਨਲਾਲ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਸੇਿਲੰਗ ਏਜੰਸੀ ਫਰਮ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ ਿਵੱਚ ਇੱਕ ਿਤਹਾਈ ਿਹੱਸੇ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਸਨ। ਇਨW S ਤੱਥS ਤd,ਿਤਰਬੁਨਲ ਨg ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਿਕ ਵੇਚਣ ਵਾਲੀ ਏਜੰਸੀ ਦੀ ਫਰਮ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹ` ਹੈਮੁਲSਕਣ ਫਰਮ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪ_ਗਟਾਵਾ। ਿਟ_ਿਬਊਨਲ ਅੱਗੇ ਇਸ ਿਸੱਟੇ jਤੇ ਪਹੁੰਿਚਆ ਿਕ ਿਜਸ ਿਦਨ ਿਵਕਰੀ ਏਜੰਸੀ ਨg ਸਿਹਮਤੀ ਿਦੱਤੀ ਸੀ। 26 ਮਾਰਚ 1962 ਨੂੰ ਸੇਿਲੰਗ ਏਜੰਸੀ ਫਰਮ ਹdਦ ਿਵੱਚ ਵੀ ਨਹ` ਆਈ ਸੀ। ਇਹ ਪਿਹਲੀ ਵਾਰ 13 ਅਪ_ੈਲ 1962 ਨੂੰ ਹdਦ ਿਵੱਚ ਆਇਆ ਸੀ। ਭਾਈਵਾਲੀ ਸਮਝੌਤਾਇਹ ਸਪੱ"ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਰਸਾzਦਾ ਹੈ ਿਕ ਭਾਈਵਾਲੀ ਿਸਰਫ ਇਸ' ਤੇ ਹdਦ ਿਵੱਚ ਆਈ ਸੀ13 ਅਪ_ੈਲ, 1962. ਿਟ_ਿਬਊਨਲ ਨg ਆਪਣੇ ਇਸ ਿਸੱਟੇ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਿਵੱਚ ਦੋਵS ਦਸਤਾਵੇਜ਼S ਿਵੱਚ ਇਸ ਅੰਤਰ jਤੇ ਜ਼ੋਰ ਿਦੱਤਾ ਸੀ ਿਕ ਸਵਾਲ ਿਵੱਚ ਸਮਝੌਤਾ ਿਸਰਫ਼ ਇੱਕ ਮਨਘFਤ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਸੀ। ਿਟ_ਿਬਊਨਲ ਨg ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਵੀ ਿਧਆਨ ਿਵੱਚ ਰੱਿਖਆ ਿਕ ਭਾਗੀਦਾਰS ਿਵੱਚd ਦੋ ਨਾਬਾਲਗ ਸਨ ਜੋ ਕਰਦਾਿਤ ਫਰਮ ਦੇ ਉਤਪਾਦS ਨੂੰ ਵੇਚਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਿਵੱਚ ਕੋਈ ਸਹਾਇਤਾ ਨਹ` ਦੇ ਸਕਦੇ ਸਨ।ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਿਤੰਨ ਭਾਈਵਾਲ ਅਿਜਹੇ ਸਨ ਿਜਨW S ਕੋਲ ਪਿਹਲS ਕੋਈ ਵਪਾਰਕ ਤਜਰਬਾ ਨਹ` ਸੀ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜd ਉਹ ਿਵਕਰੀ ਏਜੰਸੀ ਕੰਪਨੀ ਦੀਆਂ ਗਤੀਿਵਧੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਿਵੱਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੇ। ਕੰਤਾ ਪ_ਸਾਦ ਬਾਗFੀਆ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਬਾਲਗ ਪੁਰ" ਸੀ ਜੋ ਿਵਕਰੀ ਏਜੰਸੀ ਫਰਮ ਿਵੱਚ ਭਾਈਵਾਲ ਸੀ, ਿਜਸ ਦਾ ਫਰਮ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ ਿਵੱਚ ਿਸਰਫ 9ਵS ਿਹੱਸਾ ਸੀ। ਇਸ ਤd ਇਲਾਵਾ ਕSਤਾ ਪ_ਸਾਦ ਇੱਕ ਹੋਰ ਿਨਰਮਾਣ ਕੰਪਨੀ ਿਵੱਚ ਭਾਈਵਾਲ ਇੱਕ ਜਗWਾ 'ਤੇ ਸਿਥਤ ਹੈਉਸ ਜਗWਾ ਤd ਦੂਰ ਿਜੱਥੇ ਿਵਕਰੀ ਏਜੰਸੀ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਚੱਲਦਾ ਸੀ। ਿਟ_ਿਬਊਨਲ ਨg ਇਸ ਤੱਥ ਦਾ ਵੀ ਿਧਆਨ ਰੱਿਖਆ ਿਕ ਿਵਕਰੀ ਏਜੰਸੀ ਫਰਮ ਦਾ ਵਪਾਰਕ ਪਤਾ ਮੁਲSਕਣ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਫਰਮ ਦੇ ਸਮਾਨ ਸੀ। ਿਵਕਰੀ ਏਜੰਸੀ ਫਰਮ ਦਾ ਆਪਣਾ ਕੋਈ ਗੋਦਾਮ ਨਹ` ਸੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਟਰSਸਪੋਰਟ ਵਾਹਨ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇਇਨW S ਖੋਜS ਿਵੱਚd, ਇਹ ਇਸ ਿਸੱਟੇ jਤੇ ਪਹੁੰਿਚਆ ਿਕ ਵੇਚਣ ਵਾਲੀ ਏਜੰਸੀ ਐDਫ ਫਰਮ ਦੀ ਕੋਈ ਅਸਲ ਹdਦ ਨਹ` ਸੀ। ਪਿਹਲੀ ਨਜ਼ਰ ਿਵੱਚ ਇਹ ਸਾਰੇ ਨਤੀਜੇ ਹਨਅਸਲ ਿਵੱਚ. ਮੁਲSਕਣਕਰਤਾ ਵੱਲd ਪੇ" ਹੋਏ ਸ_ੀ ਐDਮ. ਸੀ. ਸੀਤਲਵਾF ਨg ਿਟ_ਿਬਊਨਲ ਵੱਲd ਪੁੱਛੇ ਗਏ ਨਤੀਿਜਆਂ ਨੂੰ ਦੋ ਆਧਾਰS jਤੇ ਚੁਣੌਤੀ ਿਦੱਤੀ। ( 1 ) ਿਕ ਿਟ_ਿਬਊਨਲ ਨg ਦੋਵS ਦਸਤਾਵੇਜ਼S ਨੂੰ ਗਲਤ ਸਮਿਝਆ ਜS ਗਲਤ ਸਮਿਝਆਭਾਵ. 26 ਮਾਰਚ, 1962 ਦਾ ਿਵਕਰੀ ਏਜੰਸੀ ਸਮਝੌਤਾ ਅਤੇ 13 ਅਪ_ੈਲ, 1962 ਦਾ ਜੀ ਭਾਈਵਾਲੀ ਪੱਤਰ ਅਤੇ (2) ਿਟ_ਿਬਊਨਲਜ਼ੁਬਾਨੀ ਸਬੂਤS ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਿਦੱਤਾ ਿਗਆ ਅਤੇ ਇਸ ਨg ਇਸ ਦੇ ਿਸੱਿਟਆਂ ਨੂੰ ਿਵਗਾF ਿਦੱਤਾ ਹੈ। ਉਹਨS ਦਲੀਲS ਦੇ ਅਧਾਰ jਤੇ ਉਹਨS ਨg ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਿਕ ਿਟ_ਿਬਊਨਲ ਦੁਆਰਾ ਲੱਭੇ ਗਏ ਤੱਥS ਅਤੇ ਿਸੱਟੇ ਨੂੰ ਿਵਗਾF ਿਦੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਸ_ੀ ਸੀਤਲਵਾF ਆਪਣੀ ਇਸ ਦਲੀਲ ਿਵੱਚ ਸਹੀ ਨਹ` ਹਨ ਿਕ ਕੋਈ ਨਹ` ਹੈ26 ਮਾਰਚ, 1962 ਦੇ ਸਮਝੌਤੇ ਅਤੇ 13 ਅਪ_ੈਲ, 1962 ਦੇ ਭਾਈਵਾਲੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਿਵੱਚ ਅੰਤਰ ਹੈ। ਵੇਚਣ ਵਾਲੀ ਏਜੰਸੀ ਦਾ ਸਮਝੌਤਾ ਇਸ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ ਿਕ ਭਾਈਵਾਲੀ ਪਿਹਲS ਹੀ ਿਵੱਚ ਹੈ।ਹdਦ. ਮੁਲSਕਣਕਰਤਾ ਿਸਰਫ ਇੱਕ ਮੌਜੂਦਾ ਫਰਮ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਿਜਵy ਿਕ ਸ_ੀ ਸੀਤਲਵਾF ਨg ਦਲੀਲ ਿਦੱਤੀ ਸੀ ਿਕ ਭਾਈਵਾਲੀ ਦਾ ਪ_ਬੰਧ ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇੱਥੇ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਿਕ ਕੀ ਿਵਕਰੀ ਏਜੰਸੀ ਫਰਮ 26 ਮਾਰਚ, 1962 ਨੂੰ ਹdਦ ਿਵੱਚ ਸੀ। ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਿਕ ਉਹ ਫਰਮ ਕਦd ਹdਦ ਿਵੱਚ ਆਈ, ਸਾਨੂੰ 13 ਅਪ_ੈਲ, 1962 ਦੇ ਭਾਈਵਾਲੀ ਪੱਤਰ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਇਹ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਸਪ"ਟ "ਬਦS ਿਵੱਚ ਕਿਹੰਦਾ ਹੈ ਿਕ ਇਹ ਉਸ ਿਦਨ ਹdਦ ਿਵੱਚ ਆਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਿਕzਿਕ ਸ_ੀ ਸੀਤਲਵਾF ਨg ਦਲੀਲ ਿਦੱਤੀ ਹੈ ਿਕ ਿਵਕਰੀ ਏਜੰਸੀ ਸਮਝੌਤਾ ਕਿਹੰਦਾ ਹੈ ਿਕ ਇਹ 13 ਅਪ_ੈਲ, 1962 ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗਾ। ਪਰ ਇਹ ਸਵਾਲ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹ` ਹੈ। ਅਸ` ਇੱਥੇ ਇਸ ਸਵਾਲ ਨਾਲ ਿਚੰਤਤ ਹS ਿਕ ਕੀ ਿਵਕਰੀ ਏਜੰਸੀ ਫਰਮ 26 ਮਾਰਚ, 1962 ਨੂੰ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਇਸ ਸਵਾਲ jਤੇ ਿਟ_ਿਬਊਨਲ ਦੇ ਿਸੱਟੇ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਲਈ ਖੁੱਲWਾ ਨਹ` ਹੈ। jਥੇਦੋਵS ਦਸਤਾਵੇਜ਼S ਿਵੱਚ ਅੰਤਰ ਹੈ। ਇਸ ਤd ਬਾਅਦ ਸ_ੀ ਸੀਤਲਵਾF ਨg ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਿਕ ਿਟ_ਿਬਊਨਲ ਨg ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਸਬੂਤS ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਿਲਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰWS ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਿਜਆਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹ` ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਅਸ` ਇਸ ਦਲੀਲ ਨੂੰ ਵੀ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹ` ਕਰ ਸਕਦੇ। ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਿਕ ਿਟ_ਿਬਊਨਲ ਨg ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਿਵਵਾਦ ਬਾਰੇ ਿਵਸਿਤ_ਤ ਚਰਚਾ ਨਹ` ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਕਿਹਣਾ ਸਹੀ ਨਹ` ਹੈ ਿਕ ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਸਬੂਤ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਹੈ। ਿਟ_ਿਬਊਨਲ ਦੇ ਆਦੇ" ਦੇ ਪੈਰਾ 6 ਿਵੱਚ, ਇਹ ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਸਬੂਤ jਤੇ ਮੁਲSਕਣਕਰਤਾ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖੀ ਗਈ ਿਨਰਭਰਤਾ ਨੂੰ ਨ| ਿਟਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਨg ਇਸ 'ਤੇ ਕੋਈ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨ ਤd ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਿਦੱਤਾ। ਿਟ_ਿਬਊਨਲ ਨg ਆਪਣੇ ਆਦੇ" ਦੇ ਪੈਰਾ 9 ਿਵੱਚ ਿਕਹਾਃ Case: LACHMINARAYAN MANDAL LAL versus COMMISSIONER OF INCOME-TAX, WEST BENGAL [[1973] 2 S.C.R. 207] (1973) It was next urged by Mr. Setalvad that the Tribunal has i~­ nored the oral evidence and as such its findings cannot be ac-cepted. We are unable to accept this contention as well. It is true that the Tribunal has not elaborately discussed the oral evi-D, dence. But it is not correct to say that the oral evidence bas been ignored. In paragraph 6 of the Tribunal's order, it notices the reliance placed by the as!!Cssee on the oral evidence. But it declined to place any reliance on the same. In paragraph 9 of its order, the Tribunal observed : "If the matter had to be decided only on the basis of the agreement, the partnership deed of the selling agency firm and the statements of the customers and of the partners of the selling agency finn and we have to take them at their face value, we would not have been inclined to interfere with the decision of the Appellate Assistant Commissioner that the selling agency com-mission was incurred wholly and exclusively for the purpose of the business; but we are obliged to hold that the so-called selling agency arrangement was only a make believe arrangement, as a device for minimising the tax liability of the assessee firm and that it is not a genuine business arrangement." E F G After saying so it proceeded to give reasons in support of that conclusion. In other words the Tribunal thought that it is un-able to accept the oral evidence as its face value in view of the surrounding circumstances of the case. It was open to the Tri-bunal to t!o so. We may also notice at this stage the reference in the Tribunal's order to the fact that the selling agency firm had H no transport vehicles of its own is based on the oral evidence in the case. The Tribunal also did not believe the oral evidence led on behalf of the assessee that the darwan of the selling agency firm went in the lorry for delivering the goods sold. · Mr. Setalvad took us through the oral evidence recorded by the l.T.O. with a view to satisfy us that the Tribunal has ignored important pieces of evidence. After going through the same we are unable to disagree with the conclusion reached by the Tri-bunal that not much value can be attached to that evidence. It was open to the Tribunal to· reject the oral evidence in the light of the surrounding circumstances of the case. It is true that the A.A.C. did observe that : "The depositions recorded by the ITO, referred to above clearly bring out that the sillling agency firm contacted the customers and· thereby improved sales of the appellant." This was merely a ipse dixit. No reasons were given in sup-port of that conclusion. The A.A.C. has not examined the evi-dence before him. He has not considered whether that evidence was believable or not. On the other hand the Tribunal for the reasons it has st1ted was not able to place reliance on it. Mr. Setalvad invited our attention to number of decisions in support of this contention that the Tribunal's order is a pl'ima facie perverse order. We shall now consider those decisions. In Dhirajlal Gi,.d/Jal'ila/ v. Commissioner of Income-tax, Bom-bay(') this Court ruled that when a court of fact acts on matedal, partly relevant and partly irrelevant, it is impossible to say to what extent the mind of the court was affected by the irrelevant material used by it in arriving at its finding. Such a finding is vitiated because of the use of inadmissible material and thereby an issue of law arises. In this case, we have not been able to accept Mr. Setalvad's contention that any part of the evidence relied on by the Tribunal was either irrelevant or inadinissible. Hence this decision has no bearing on the point in issue in this case. Case: LACHMINARAYAN MANDAL LAL versus COMMISSIONER OF INCOME-TAX, WEST BENGAL [[1973] 2 S.C.R. 207] (1973) | : | | _ Ka SITY vas fasag waa aac esga eelal F arare ct saa eelal F arare ct saa F arare ct saa arare ct saa ct saa saa ae aser feat fae afaacer sre we we asa aie fase ae fasay aaa F | ga eelal F arare ct saa eelal F arare ct saa F arare ct saa arare ct saa ct saa saa ae as | 5, ot dlaware at ag ata ste aat et fe 26-3-62 % Heaze whe 13-4-62 & aytay fava & ala foanfae 1 fawa afeaca wuz eaaTart ae gar & fH wnferdt wea a a faaarg 2g1 faathedt saa faaarqGH Tal HIT HT gwar ars Mt alawars sl ag aefia sta 3 fH mutedSHUT vifaw- al zr aware fag ser ag 2 fe azar fant afew wa26-2-62 faaarg at agar wart & far fa ot sa afta A argGet13-4-62 He aria fara at ater set gitgafawahageqse Geos & fe GH sel fat (13-4-62) afeaer F org| ot chaware aTug Haat dla 2 fe-fana-nfancey wut § aa ofeafad 8 fe ag 13-4-62 atstrat dtat 1 req ga met gz ad fare ady wear. et a daa ga dtat 1 req ga met gz ad fare ady wear. et a daa ga 1 req ga met gz ad fare ady wear. et a daa ga req ga met gz ad fare ady wear. et a daa ga ga met gz ad fare ady wear. et a daa ga met gz ad fare ady wear. et a daa ga gz ad fare ady wear. et a daa ga ad fare ady wear. et a daa ga fare ady wear. et a daa ga ady wear. et a daa ga wear. et a daa ga et a daa ga a daa ga daa ga gaset ox frart wwal g fe gar 26-3-62 at fama afraca Ga farary at1 eema at afew & faces oe arta aat at ar aaet+ saat ay aeataaylaaa faania &-1. strat dtat 1 req ga met gz ad fare ady wear. et a daa ga dtat 1 req ga met gz ad fare ady wear. et a daa ga 1 req ga met gz ad fare ady wear. et a daa ga req ga met gz ad fare ady wear. et a daa ga ga met gz ad fare ady wear. et a daa ga met gz ad fare ady wear. et a daa ga gz ad fare ady wear. et a daa ga ad fare ady wear. et a daa ga fare ady wear. et a daa ga ady wear. et a daa ga wear. et a daa ga et a daa ga a daa ga daa ga ga 6. st laeate a art og ver fe afaaca a atfan area a ster s Sale ET HVT vasfasagl wtcatare adh feat ar aaa ei ea ag edtarzadh ett 21 ae Ste 8 fe afaaz a ates area atafaeaz faraat aal aye farg ae wear Stn Talo fe aifea areq at aterHae 21 afsnwgy F meta Ss Ge 6 Hag sfeafad 8 fH fraifed & aifasaien at wadea faar 3, feeg say atfan ae at faeaatta ary & eearzat fear di afaawy a age aaa& Gu 9 Ffacafafea aa saatfear g—|| aera edtarz “afe ara ar fafasaq sux, fase afsaca ceeariterd. fare att fan ofaawa sas ateat car antarnld & saat az|BAT Ray Ae gaat sh Bet wT HR elate wear daral avagaywnigaa (atta) % ga fafa F geaetg a at fe fear afeacaBAMA FUT: WT TAAT: BTATT H gatswaT H faa et Aas ot, faeqee ofafaaiea agi ag weatas wat tf aurafar faaa ofaazaBUC RAT CH ETAT ATA St SoH sees fratfedl-nat F ar-arfner wtqatar este safay ag wut agaifan areard Hur al 31" Wal Hat HWA HAT Var Baa fasay & qaqa A ge area wt gaia #1 gar weal 4, afaaey a ag war fH ara at faaara ofefeafaat stafte &afar ser at sas cHE cae A st cataie aal fear ar avar 2 1 afardara & far aay at ars gat sam at ee ufsata se aaa et fadeBT aT TT A cara sar arfen fe fans afanwy sts aga ws at ofeageant ret 8 ag cea aaaatlas area ae ararka gf 1 fasifedt at ate : . 2 7 |ivKei_oF' .pp(¥. & ee - | ‘ a F) i . oe a8 % } - & ea aaa fat ad alton aren az at afanc % faeare wat fear 8, fefama-afaaty HeBT eta aT ae ara al fected at ¥ fag ard FTa AT||a | a | “7_oepoe‘Te 7. ft Haaare % ga aaa gare aatara HWA B fae fe afar a aer S Rea saat star al 2, garet cara waar ofan ara ata.fafaa. atfes area al ate arefga fear) gaa ofata at cer wt >qead gx afeawy Fea fasng3, fe saat area afte wea Ae Z,waena wel gf 1 afawey aaa at fren ofefeafaal ® mene az wifesSer HeAIT BT GAT AT- | | 8. ag de 8 fe agian argaa (aia) a farafafad wa one fear &— | “arrat afaerdt ara afafafar saa afiater eqea: ag h- famaalfad # scat gfe atefe fama 1” afancy at. a eal| & arqa ach gate & . 9. ag Fam goal Hh ara 21 ga frag F angaFH ws area aefag ae gt agra argaa (ait). TI ame seTe Aer At ater wey@1 SAI ga Me A era ae fear 3 fee ag aren fasqadla g at aati zatmt afew|t ga area qt fararea aét fearate vat fac araTUT St . |10. st Meaaars & gat ga acta& aaa Hf afew er ota Case: LACHMINARAYAN MANDAL LAL versus COMMISSIONER OF INCOME-TAX, WEST BENGAL [[1973] 2 S.C.R. 207] (1973) " ਜੇ ਮਾਮਲੇ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਿਸਰਫ ਸਮਝੌਤੇ, ਿਵਕਰੀ ਏਜੰਸੀ ਫਰਮ ਦੇ ਭਾਈਵਾਲੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਅਤੇ ਗਾਹਕS ਅਤੇ ਿਵਕਰੀ ਏਜੰਸੀ ਫਰਮ ਦੇ ਭਾਈਵਾਲS ਦੇ ਿਬਆਨ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਉਨW S ਨੂੰ ਉਨW S ਦੇ ਮੁੱਲ' ਤੇ ਲੈਣਾ ਸੀ, ਤS ਅਸ` ਅਪੀਲ ਸਹਾਇਕ ਕਿਮ"ਨਰ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਿਵੱਚ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਕਰਨ ਵੱਲ ਝੁਕਾਅ ਨਹ` ਰੱਖਦੇ ਿਕ ਿਵਕਰੀ ਏਜੰਸੀ ਦਾ ਿਮ"ਨ ਪੂਰੀ ਤਰWS ਅਤੇ ਿਵ"ੇ" ਤੌਰ 'ਤੇ ਿਵਕਰੀ ਏਜੰਸੀ ਲਈ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਸੀ।ਕਾਰੋਬਾਰ ਦਾ ਉਦੇ"; ਪਰ ਅਸ` ਇਹ ਮੰਨਣ ਲਈ ਪਾਬੰਦ ਹS ਿਕ ਅਖੌਤੀ ਿਵਕਰੀ ਏਜੰਸੀ ਪ_ਬੰਧ ਿਸਰਫ ਇੱਕ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਪ_ਬੰਧ ਸੀ, ਜੋ ਿਕ ਕਰਦਾਿਤ ਫਰਮ ਦੀ ਟੈਕਸ ਦੇਣਦਾਰੀ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸਾਧਨ ਵਜd ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਿਕ ਇਹ ਇੱਕ ਅਸਲ ਵਪਾਰਕ ਪ_ਬੰਧ ਨਹ` ਹੈ। ਇਸ ਤਰWS ਕਿਹਣ ਤd ਬਾਅਦ ਇਸ ਨg ਉਸ ਿਸੱਟੇ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਿਵੱਚ ਕਾਰਨ ਿਦੱਤੇ। ਦੂਜੇ "ਬਦS ਿਵੱਚ ਿਟ_ਿਬਊਨਲ ਨg ਸੋਿਚਆ ਿਕ ਉਹ ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਹਾਲਾਤS ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਸਬੂਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੁੱਲ ਦੇ ਰੂਪ ਿਵੱਚ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹ` ਹੈ। ਅਿਜਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਿਤ_ਭੁਜ ਲਈ ਖੁੱਲWਾ ਸੀ। ਅਸ` ਇਸ ਪFਾਅ 'ਤੇ ਿਟ_ਿਬਊਨਲ ਦੇ ਆਦੇ" ਿਵੱਚ ਇਸ ਤੱਥ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਵੀ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹS ਿਕ ਵੇਚਣ ਵਾਲੀ ਏਜੰਸੀ ਫਰਮ ਕੋਲ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਿਵੱਚ ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਸਬੂਤ ਦੇ ਅਧਾਰ' ਤੇ ਕੋਈ ਟਰSਸਪੋਰਟ ਵਾਹਨ ਨਹ` ਸੀ। ਿਟ_ਿਬਊਨਲ ਨg ਇਹ ਵੀ ਨਹ` ਮੰਿਨਆ ਿਕ ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਸਬੂਤ ਇਹ ਦਰਸਾzਦੇ ਹਨ ਿਕ ਿਵਕਰੀ ਏਜੰਸੀ ਫਰਮ ਦਾ ਦਰਵਾਨ ਵੇਚੇ ਗਏ ਸਮਾਨ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਟਰੱਕ ਿਵੱਚ ਿਗਆ ਸੀ।ਸ_ੀ ਸੀਤਲਵਾF ਨg ਸਾਨੂੰ 1 ਦੁਆਰਾ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਸਬੂਤ ਬਾਰੇ ਦੱਿਸਆ। ਟੀ. ਓ. ਸਾਨੂੰ ਸੰਤੁ"ਟ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇ" ਨਾਲ ਿਕ ਿਟ_ਿਬਊਨਲ ਨg ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਬੂਤS ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਿਦੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਿਵੱਚd ਲੰਘਣ ਤd ਬਾਅਦ ਅਸ` ਿਤ_ਭੁਜ ਦੁਆਰਾ ਲਏ ਗਏ ਇਸ ਿਸੱਟੇ ਨਾਲ ਅਸਿਹਮਤ ਨਹ` ਹੋ ਸਕਦੇ ਿਕ ਉਸ ਸਬੂਤ ਨਾਲ ਿਜ਼ਆਦਾ ਮੁੱਲ ਨਹ` ਜੋਿFਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਿਟ_ਿਬਊਨਲ ਲਈ ਇਹ ਖੁੱਲWਾ ਸੀ ਿਕ ਉਹ ਕੇਸ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਹਾਲਾਤS ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਸਬੂਤ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰੇ। ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਿਕ ਏ. ਏ. ਸੀ. ਨg ਦੇਿਖਆ ਸੀ ਿਕਃ " ਆਈ. ਟੀ. ਓ. ਦੁਆਰਾ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਿਬਆਨ, ਿਜਨW S ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਿਦੱਤਾ ਿਗਆ ਹੈਗਾਹਕS ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰWS ਿਵਕਰੀ ਿਵੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤਾਅਪੀਲਕਰਤਾ "। ਇਹ ਿਸਰਫ਼ ਇੱਕ ਿਤ_ਪਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਿਸੱਟੇ ਦਾ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹ` ਦੱਿਸਆ ਿਗਆ। ਏ. ਏ. ਸੀ. ਨg ਉਸ ਤd ਪਿਹਲS ਦੀ ਘਟਨਾ ਦੀ ਜSਚ ਨਹ` ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸ ਨg ਇਸ ਗੱਲ jਤੇ ਿਵਚਾਰ ਨਹ` ਕੀਤਾ ਿਕ ਉਹ ਸਬੂਤ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਸੀ ਜS ਨਹ`। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਿਟ_ਿਬਊਨਲ ਨg ਆਪਣੇ ਕਾਰਨS ਕਰਕੇ ਿਕਹਾ ਹੈ ਿਕ ਉਹ ਇਸ jਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹ` ਸੀ। ਸ_ੀ ਸੀਤਲਵਾF ਨg ਇਸ ਦਲੀਲ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਿਵੱਚ ਕਈ ਫੈਸਿਲਆਂ ਵੱਲ ਸਾਡਾ ਿਧਆਨ ਿਖੱਿਚਆ ਿਕ ਿਟ_ਿਬਊਨਲ ਦਾ ਆਦੇ" ਪਿਹਲੀ ਨਜ਼ਰ ਿਵੱਚ ਗਲਤ ਆਦੇ" ਹੈ। ਹੁਣ ਅਸ` ਉਨW S ਫੈਸਿਲਆਂ jਤੇ ਿਵਚਾਰ ਕਰSਗੇ। ਧੀਰਜ ਲਾਲ ਿਗਰਧਾਰੀਲਾਲ ਬਨਾਮ. ਆਮਦਨ-ਕਰ ਕਿਮ"ਨਰ, ਬੋਮਬੇ (') ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਨg ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ ਿਕ ਜਦd ਤੱਥ ਦੀ ਅਦਾਲਤ ਸਮੱਗਰੀ' ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਅੰ"ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਢੁਕਵ` ਅਤੇ ਅੰ"ਕ ਤੌਰ' ਤੇ ਅਪ_ਸੰਿਗਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤS ਇਹ ਕਿਹਣਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ ਿਕਅਦਾਲਤ ਦਾ ਮਨ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਿਸੱਟੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਗਈ ਅਪ_ਸੰਿਗਕ ਸਮੱਗਰੀ ਤd ਿਕੰਨੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਪ_ਭਾਿਵਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅਿਜਹੀ ਖੋਜ ਨੂੰ ਅਸਵੀਕਾਰਨਯੋਗ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਵਰਤd ਕਾਰਨ ਿਵਗਾF ਿਦੱਤਾ ਜSਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰWS ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਮੁੱਦਾ jਠਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਿਵੱਚ ਅਸ` ਸ_ੀ ਸੀਤਲਵਾF ਦੀ ਇਸ ਦਲੀਲ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹ` ਕਰ ਸਕੇ ਹS ਿਕ ਸਬੂਤ ਦਾ ਕੋਈ ਿਹੱਸਾਿਟ_ਿਬਊਨਲ ਦੁਆਰਾ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨਾ ਜS ਤS ਅਪ_ਸੰਿਗਕ ਸੀ ਜS ਅਸਵੀਕਾਰਨਯੋਗ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਹ` ਹੈ। ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਿਮ"ਨਰ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ-Il ਬਨਾਮ ਰਾਿਜਆਂ -ਇਹ ਆਧਾਰ ਿਕ ਇਹ ਿਕਸੇ ਵੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਬੂਤ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਤ ਨਹ` ਹੈ ਜS ਿਕ ਸਬੰਧਤ ਤੱਥS ਤd ਿਲਆ ਿਗਆ ਜੀ ਿਵਵਾਦਪੂਰਨ ਿਸੱਟਾ ਅਨੁਪਾਤ ਨਹ` ਹੈ -ਸਿਹਯੋਗੀ ਸੰਭਵ ਹੈ. ਜੇ ਅਿਜਹੀ ਪਟੀ"ਨ ਸਥਾਿਪਤ ਕੀਤੀ ਜSਦੀ ਹੈ, ਤS ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਿਵਚਾਰ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ ਿਕ ਕੀ ਪ_"ਨ ਿਵੱਚ ਿਸੱਟਾ ਗਲਤ ਨਹ` ਹੈ ਅਤੇ ਕੀ ਨਹ` ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਸ ਲਈ, ਅਲੱਗ ਰੱਖੋ। ਤੱਥS jਤੇ ਅਤੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਹਾਲਾਤS ਿਵੱਚ ਇਹ ਕਿਹਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹ` ਹੈ ਿਕ ਿਟ_ਿਬਊਨਲ ਦੁਆਰਾ ਲਏ ਗਏ ਤੱਥS ਦੇ ਿਸੱਟੇ ਿਕਸੇ ਵੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਬੂਤ ਜS ਐਚ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਤ ਨਹ` ਹਨ ਿਜਸ jਤੇ ਤਰਕਪੂਰਨ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਹ` ਪਹੁੰਿਚਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਆਮਦਨ-ਟੈਕਸ ਕਿਮ"ਨਰ ਿਵੱਚ, ਗੁਜਰਾਤ ਬਨਾਮ. ਏ. ਰਮਨ ਅਤੇਸੀਸੀ. (1) ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਨg ਚੰਗੀ ਤਰWS ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੇ ਪ_ਸਤਾਵ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਇਆ ਿਕ ਕਾਨੂੰਨ ਿਕਸੇ ਵਪਾਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਪਾਰਕ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਤd ਵੱਧ ਤd ਵੱਧ ਲਾਭ ਕਮਾਉਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਨਹ` ਕਰਦਾ। ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਆਮਦਨ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥS ਿਵੱਚ ਟੈਕਸਯੋਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਉਹ ਆਮਦਨ ਜੋ ਉਸ ਕੋਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਕਮਾਈ ਨਹ` ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਆਮਦਨ ਵਜd ਟੈਕਸਯੋਗ ਨਹ` ਬਣਾਇਆ ਜSਦਾ। ਇਸ ਤਰWS ਵਪਾਰਕ ਮਾਮਿਲਆਂ ਦਾ ਪ_ਬੰਧ ਕਰਕੇ ਟੈਕਸ ਦੇਣਦਾਰੀ ਤd ਬਚਣਾ ਿਕ ਟੈਕਸ ਦਾ ਚਾਰਜ ਵੰਿਡਆ ਜਾਵੇ, ਵਰਿਜਤ ਨਹ` ਹੈ। ਇੱਕ ਟੈਕਸ ਅਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਮਦਨ ਨੂੰ ਪ_ਾਪਤ ਕਰਨ ਜS ਉਸ ਕੋਲ ਆਉਣ ਤd ਪਿਹਲS ਉਸ ਨੂੰ ਮੋFਨ ਲਈ ਇੱਕ ਉਪਕਰਣ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਯੰਤਰ ਦੀ ਪ_ਭਾਵ"ੀਲਤਾ ਨ€ ਿਤਕਤਾ ਦੇ ਿਵਚਾਰS jਤੇ ਨਹ` ਬਲਿਕ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ jਤੇ ਿਨਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਇਸੇ ਮਾਮਲੇ ਿਵੱਚ ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਨg ਅੱਗੇ ਿਟੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਿਕ ਇੱਕ ਉਪਕਰਣ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਕੇ, ਜੇ ਇਹ ਪ_ਗਟ ਕੀਤਾ ਜSਦਾ ਹੈ ਿਕ ਆਮਦਨੀ ਜੋਿਕਸੇ ਹੋਰ ਿਵਅਕਤੀ ਦੁਆਰਾ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਿਕ ਆਮਦਨ ਨੂੰ ਕਰਦਾਿਤ ਦੇ ਹੱਥS ਿਵੱਚ ਟੈਕਸ ਿਵੱਚ ਿਲਆਂਦਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। Case: LACHMINARAYAN MANDAL LAL versus COMMISSIONER OF INCOME-TAX, WEST BENGAL [[1973] 2 S.C.R. 207] (1973) Section: BOD