Messrs. Dhandhania Kedia & Co v. The Commissioner Of Income-Tax

Case: MESSRS. DHANDHANIA KEDIA & CO. versus THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX [[1959] SUPP. 1 S.C.R. 204] (1959) Oetober z7. 204 SUPREME COURT REPORTS [1959) Supp. MESSRS. DHANDHANIA KEDIA & CO. v. THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX (YENKATARAMA AIYAR, P. B. G.A.JENDRAGADKAR and A .. K. SARKAR, JJ.) Income-tax-Dividend, tax on-Distribution of accumulated profits of previous years-" Previous years", meaning of-Indian Income-tax Act, I922 (XI of I922), ss. 2(6A)(c) and z(II). The appellant, a resident of the once independent State of Udaipur, held 266 shares in the Mewar Industries Ltd.. a company registered in that State. There was no law in the State of Udaipur imposing tax on income and it was on April Il 195.0, that for the first time the residents of Rajasthan, in which the State had merged, became liable to pay such a tax. On January 18, 1950, the Company went into liquidation and on April 22, 1950, the liquidator distributed a portion of the assets among the shareholders, the appellant receiving a sum of Rs. 26,000. This sum represented the undistributed profits of the company which had accrued during the six accounting years preceding the liquidation. The income-tax authorities included this sum in the taxable income of the appellant for the assessment year i951-52 holding that it was dividend as· defined in s. 2(6A)(c) of the Indian Income-tax Act. Under s. 2(6A)(c) the distribution of accumulated profits which arose during the "six previous years" preceding the date of liquidation would be dividend. Section 2(n) defined "previous year" to mean the year which was previous to the assessment year. The appellant contended that "previous years" in s. 2(6A)(c) must be read in the· light of the definition.is s. 2(II} and as in the. present case there had been no law imposing a tax prior to April l, 1950. the profit for the years 1943-44 to 1948-49 cannot be held to be profits which "arose during the six previous years", and consequently could not be taxed as dividend as defined in s. 2(6A)(c) of the Indian Income-tax Act. Held, that the said sum was dividend within the meaning of s. 2(6A)(c) of the Act and was liable to tax. The definitions given in s. 2 of the Act applied unless there was anything repugnant in the subject or context. It would be repugnant to the definition of "dividend" in s. 2(6A)(c) to import into the expression "six previous years" the definition of "previous year" in s. Z(II) of the Act. By the expression "previous years" in s. 2(6A)(c) of the Act was meant the financial years preceding the year in which liquidation took place. Commissioner of Income-tax, Madras v. K. Srinivasan and K. Gopalan, [1953] S.C.R. 486, referred to. (1) S.C.R. SUPREME COURT REPORTS CIVIL APPELLATE JURISDICTION: Civil Appeal No. 433 of 1957. JI..! essrs. Dlulndhania Kedia 6· Co. v. The Com1nissio11er oj i11comc'·t11x Appeal from the judgment and order dated August 24, 1956, of the Rajasthan High Court at Jodhpur in Civil Misc. Case No. 17 of 1955. B. D. Sharma, for the appellant. A. N. Kripal, R.H. Dhebar and D. Gupta, for the respondent · 1958. October 17. The Judgment of the Court was delivered by VENKATARAMA AIYAR, J.-This isanappeal against the judgment of the High Court of Rajastlrnn iu a reference under s. 66(1) of the Indian Income-tax Act, 1922, hereinafter referred to as the Act. V cnkata1ania Aiyar ]. The facts, so far as they are material, are these: Case: MESSRS. DHANDHANIA KEDIA & CO. versus THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX [[1959] SUPP. 1 S.C.R. 204] (1959) ਗਿਆਸੀ।2(6A)(c) c ਭਾਰਤੀਇਨਕਮਟੈਕਸਐਕਟ।ਤਹਿਤਐੱਸ. 2(6A)(c)" ਲਿਕਵੀਡੇਸ਼ਨਛੇਪਿਛਲੇਸੰਚਿਤਦੀਮਿਤੀਤੋਂਪਹਿਲਾਂਦੇ" ਦੇਦੌਰਾਨਵੰਡਮੁਨਾਫੇਜੋਸਾਲਾਂਵਿੱਚਪੈਦਾਹੋਏ"2(II) ਨੇਪਿਛਲੇਲਾਭਅੰਸ਼ਹੋਵੇਗੀ।ਸੈਕਸ਼ਨ"ਸਾਲ ਨੂੰਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤਕੀਤਾਹੈਜਿਸਦਾਮਤਲਬਉਹਸਾਲਹੈਜੋਅਪੀਲਕਰਤਾਨੇਮੁਲਾਂਕਣਸਾਲਤੋਂਪਹਿਲਾਂਦਾਸੀ।ਕਿ"ਪਿਛਲੇਸਾਲਨੂੰਵਿੱਚs. 2(6A)(c) ਨੂੰਪਰਿਭਾਸ਼ਾs2(II) ਦੀਰੋਸ਼ਨੀਵਿੱਚਪੜ੍ਹਿਆਜਾਣਾਚਾਹੀਦਾ1,ਹੈ।ਅਤੇਜਿਵੇਂਕਿਮੌਜੂਦਾਕੇਸਵਿੱਚਅਪ੍ਰੈਲ195o ਤੋਂਪਹਿਲਾਂਟੈਕਸਲਗਾਉਣਦਾਕੋਈ,ਕਾਨੂੰਨਨਹੀਂਸੀ ਈਲਈਮੁਨਾਫ਼ਾਉਹਮੁਨਾਫ਼ਾ1943-44ਮੰਨਿਆਜਾਂਦਾਹੈਜੋਸਾਲ ਤੋਂ1948-49 ਤੱਕਨਹੀਂਹੋਸਕਦਾਜੋਪਿਛਲੇਛੇ",ਸਾਲਾਂਦੌਰਾਨਪੈਦਾਹੋਇਆ ਅਤੇਸਿੱਟੇਵਜੋਂਹੋਸਕਦਾਹੈs2(6A)(c)ਭਾਰਤੀਵਿੱਚਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤਕੀਤੇਅਨੁਸਾਰਲਾਭਅੰਸ਼ਵਜੋਂਟੈਕਸਨਹੀਂਲਗਾਇਆਜਾਵੇਗਾ। 204[1959] ਸੁਪਰੀਮਕੋਰਟਦੀਆਂਰਿਪੋਰਟਾਂਸਪਲਾਈ. ਅਕਤੂਬਰ17,1958 ਮੈਸਰਜਧੰਧਾਨੀਆਕੇਡੀਆਐਡਕੰਪਨੀ ਬਨਾਮ ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸਕਮਿਸ਼ਨਰ (, ਪੀ. ਬੀ.ਵੇਂਕਟਾਰਮਾਅਈਅਰ ਗਜੇਂਦਰਗੜਕਰਅਤੇਏ. ਕੇ. ਸਰਕਾਰ, ਜੇ. ਜੇ.) ਆਮਦਨ-ਕਰ-,-"ਪਿਛਲੇਸਾਲਦੇਲਾਭਅੰਸ਼'ਇਕੱਤਰਕੀਤੇਦੀਲਾਭਵੰਡਤੇਟੈਕਸ",ਭਾਵ-ਭਾਰਤਇਨਕਮ-ਟੈਕਸਐਕਟ, 1922 (1922ਦਾXI), ਐੱਸ.ਐੱਸ. 2(6A)(c) ਅਤੇ2(11). ਲਾਭਅੰਸ਼ਧਾਰਾਇਨਕਮਟੈਕਸਐਕਟਮੰਨਿਆ2(6A)(c), ਕਿਹਾਗਿਆਐਕਟਦਾ2 ਇਹਉਪ-ਭਾਗਜਾਂਸਹਿਵਿੱਚਵਿਰੋਧ ਦੇਅਰਥਾਂਵਿੱਚਹੈ।ਕਰਨਲਈਘਿਣਾਉਣੀਹੋਵੇਗੀ,s"" ਜਦੋਂਤੱਕਕਿਵਿੱਚਲਾਭਅੰਸ਼ ਦੀਪਰਿਭਾਸ਼ਾਕੁਝਵੀਨਾਹੋਵੇ।""2(6A)(c) s ਵਿੱਚਪਿਛਲੇਵੀਅਰ"" ਦੀਪਰਿਭਾਸ਼ਾਛੇਪਿਛਲੇਸਾਲ ਸਮੀਕਰਨਵਿੱਚਆਯਾਤਕਰਨਲਈ।ਐਕਟਦੇ2(11)।s ਵਿੱਚ"ਪਿਛਲੇਸਾਲ"ਸਮੀਕਰਨਦੁਆਰਾ. ਐਕਟਦੇ2(6A)(c) ਦਾਮਤਲਬਸੀਕਿਵਿੱਤੀਗੜਬੜੀਹੋਈਸੀ।ਉਸਸਾਲਤੋਂਪਹਿਲਾਂਜਿਸਵਿੱਚਲਿਕਵੀਡੇਸ਼ਨਹੋਈਸੀ ਅਪੀਲਕਰਤਾਦਾਰਾਜ, ਇੱਕਸਮੇਂਦੇਟੀਟੀਏਉਦੈਪੁਰਦਾਵਸਨੀਕ, ਉਸਰਾਜਵਿੱਚਰਜਿਸਟਰਡਮੇਵਾੜਕੰਪਨੀਵਿੱਚ266 ਸ਼ੇਅਰ'ਰੱਖਦਾਸੀ।ਉਦੈਪੁਰਰਾਜਵਿੱਚਆਮਦਨਤੇਟੈਕਸਲਗਾਉਣਦਾਕੋਈਕਾਨੂੰਨਨਹੀਂਸੀਅਤੇਇਹਪਹਿਲੀਅਪ੍ਰੈਲ, 1950 ਨੂੰਸੀ, ਕਿਪਹਿਲੀਵਾਰਰਾਜਸਥਾਨਦੇਵਸਨੀਕ, ਅਜਿਹੇਟੈਕਸਦਾ, ਜਿਸਵਿੱਚਰਾਜਦਾਰਲੇਵਾਂਹੋਇਆਸੀਭੁਗਤਾਨਕਰਨਲਈਜਵਾਬਦੇਹਬਣਗਏ।ਜਨਵਰੀ18, 1950 ਨੂੰਕੰਪਨੀਲਿਕਵੀਡੇਸ਼ਨਵਿੱਚਚਲੀਗਈਅਤੇ22 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1950 ਨੂੰਲਿਕਵੀਡੇਟਰਨੇਸੰਪਤੀਦਾਇੱਕਹਿੱਸਾਵੰਡਿਆਜਿਸਦੀਰਕਮ26,000 ਰੁਪਏਸੀ।ਸ਼ੇਅਰ,ਧਾਰਕਾਂ ਅਪੀਲਕਰਤਾਪ੍ਰਾਪਤਰਾਸ਼ੀਕੰਪਨੀਦੇਅਣਵੰਡੇਮੁਨਾਫ਼ਿਆਂਦੀਨੁਮਾਇੰਦਗੀਕਰਦੀਹੈਜੋਕਿਲਿਕਵੀਡੇਸ਼ਨਤੋਂਪਹਿਲਾਂਦੇਛੇਲੇਖਾਸਾਲਾਂਦੌਰਾਨਇਕੱਤਰਹੋਏਸਨ।ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ1951-52 ਲਈਅਥਾਰਟੀਆਂਨੇਮੁਲਾਂਕਣਸਾਲਅਪੀਲਕਰਤਾਦੀਟੈਕਸਯੋਗਆਮਦਨਵਿੱਚਇਸਰਕਮਨੂੰਸ਼ਾਮਲਕਰਦੇਹੋਏਕਿਹਾਕਿਇਹsਲਾਭਅੰਸ਼ਸੀਜਿਵੇਂਕਿ ਵਿੱਚਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤਕੀਤਾ ਇਨਕਮ-, ਮਦਰਾਸਬਨਾਮਕੇ.ਟੈਕਸਕਮਿਸ਼ਨਰਅਤੇਕੇ.ਗੋਪਾਲਨ,[1953]ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸਨਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. 486, ਦਾਹਵਾਲਾਦਿੱਤਾਗਿਆਹੈ। 433 1957 ਵਿੱਚ। 24 ਅਗਸਤ, 1956 ਨੂੰਜੋਧਪੁਰਵਿਖੇਰਾਜਸਥਾਨਹਾਈਕੋਰਟਦੇਫੈਸਲੇਅਤੇ1955 ਦਾਕੇਸਨੰ.ਆਦੇਸ਼ਵਿਰੁੱਧਅਪੀਲ।17. [1959] ਸਪਲਾਈ.ਸੁਪਰੀਮਕੋਰਟਦੀਆਂਰਿਪੋਰਟਾਂ205 ਮੈਸਰਜਧੰਧਾਨੀਆਕੇਡੀਆਐਡਕੰਪਨੀ ਬਨਾਮ ਬੀ. ਡੀ., ਅਪੀਲਕਰਤਾਲਈ। ਸ਼ਰਮਾ ਇਨਕਮ-1958ਟੈਕਸਕਮਿਸ਼ਨਰਵੈਂਕਟਾਰਾਮਾਆਈਅਰਜੇ ਜਵਾਬਦੇਹਲਈਏ. ਐਨ., ਕ੍ਰਿਪਾਲਆਰ. ਐਚ. ਢੇਬਰਅਤੇਡੀ. ਗੁਪਤਾ1958.17ਅਕਤੂਬਰ.ਅਦਾਲਤਦਾਫ਼ੈਸਲਾਦਿੱਤਾਗਿਆ। ਸਿਵਲਅਪੀਲਨਿਆਂਇਕਫੈਸਲਾਃਸਿਵਲਅਪੀਲਨੰ. , ਜੇ.-ਵੈਂਕਟਾਰਮਾਅਈਅਰ ਇਹਰਾਜਸਥਾਨਹਾਈਕੋਰਟਦੇਫੈਸਲੇਦੇਖਿਲਾਫs. ਇੰਡੀਅਨਇਨਕਮ-ਟੈਕਸਐਕਟ, 1922 ਦੇ66(1), ਇਸਤੋਂਬਾਅਦਐਕਟਵਜੋਂਜਾਣਿਆਜਾਂਦਾਹੈ। ਤੱਥ,, ਇਹ ਜਿੱਥੋਂਤੱਕਉਹਪਦਾਰਥਕਹਨਹਨ: ਅਪੀਲਕਰਤਾਉਦੈਪੁਰਦੇਸੁਤੰਤਰਰਾਜਦਾਵਸਨੀਕਹੈ।ਉਸਰਾਜਵਿੱਚ, ਲਿਮਟਿਡਨਾਮਦੀਮੇਵਾੜਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ਇੱਕਕੰਪਨੀਸੀ, ਜੋਉਸਰਾਜਵਿੱਚਲਾਗੂਕਾਨੂੰਨਦੇਉਪਬੰਧਾਂਅਧੀਨਰਜਿਸਟਰਡਸੀ, ਅਤੇਅਪੀਲਕਰਤਾਕੋਲਉਸਕੰਪਨੀਵਿੱਚ26618 ਜਨਵਰੀ, ਸ਼ੇਅਰਸਨ।1950 ਨੂੰ, ਕੰਪਨੀਲਿਕਵੀਡੇਸ਼ਨਵਿੱਚਚਲੀਗਈ,ਅਤੇ22ਅਪ੍ਰੈਲ,1950ਨੂੰ,ਲਿਕਵੀਡੇਟਰਨੇਸੰਪਤੀਦਾਇੱਕਹਿੱਸਾਵਿੱਚਵੰਡਦਿੱਤਾ,ਅਤੇਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂਅਪੀਲਕਰਤਾਨੂੰਰੁਪਏਦੀਰਕਮਅਦਾਕੀਤੀਗਈ।ਇਸਵੰਡਦੇਤਹਿਤ26,000,ਇਹਆਮਆਧਾਰਹੈਕਿਇਹਰਕਮਕੰਪਨੀਦੇਅਣਵੰਡੇਮੁਨਾਫ਼ਿਆਂਨੂੰਦਰਸਾਉਂਦੀਹੈਜੋਲਿਕਵੀਡੇਸ਼ਨਤੋਂਪਹਿਲਾਂਦੇਛੇਲੇਖਾਕਾਰੀਸਾਲਾਂਦੌਰਾਨਇਕੱਠੀਹੋਈ'ਚਸੀ.ਸੀ।ਜ਼ਿਕਰਯੋਗਹੈਕਿਉਦੈਪੁਰਸੂਬੇ'ਆਮਦਨਤੇਟੈਕਸਲਗਾਉਣਵਾਲਾਕਾਨੂੰਨ, ਅਤੇਇਹਕਿਇਹਸਿਰਫਭਾਰਤੀਵਿੱਤਐਕਟ, 1950 ਦੇਅਧੀਨਸੀਕਿਰਾਜਸਥਾਨਰਾਜ, ਜਿਸਵਿੱਚਉਦੈਪੁਰਰਾਜਮਿਲਾਦਿੱਤਾਗਿਆਸੀ, ਦੇਵਸਨੀਕਆਪਣੀਆਮਦਨ'ਤੇਟੈਕਸਅਦਾਕਰਨਲਈਪਹਿਲੀਵਾਰਜਵਾਬਦੇਹਬਣਗਏ।ਇਹਐਕਟ1 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1950 ਨੂੰਲਾਗੂਹੋਇਆ1951-52 ਲਈਟੈਕਸਦੇਸੀ।ਅਸੀਂਸਾਲਮੁਲਾਂਕਣਨਾਲਇਨ੍ਹਾਂਕਾਰਵਾਈਆਂਵਿੱਚ, ਅਤੇਇਹ, ਐੱਸ. ਐਕਟਦਾ3,ਚਿੰਤਤਹਾਂਪਿਛਲੇਸਾਲ,ਭਾਵ,1950-51ਦੀਆਮਦਨ'ਤੇਹੋਣਾਚਾਹੀਦਾਹੈ।ਹੁਣ, ਮੌਜੂਦਾਕੇਸਵਿੱਚਵਿਵਾਦਰੁਪਏਦੀਰਕਮਨਾਲਸਬੰਧਤਹੈ।22ਅਪ੍ਰੈਲ,1950ਨੂੰਲਿਕਵੀਡੇਟਰਦੁਆਰਾਅਪੀਲਕਰਤਾਨੂੰ26,000 ਦਾਭੁਗਤਾਨਕੀਤਾਗਿਆ।3ਜੁਲਾਈ, 1952 ਦੇਆਪਣੇਆਦੇਸ਼ਦੁਆਰਾ,ਆਮਦਨਕਰਅਧਿਕਾਰੀਨੇ 206 ਸੁਪਰੀਮਕੋਰਟਰਿਪੋਰਟਾਂਸਪਲਾਈ ਮੈਸਰਜਧੰਧਾਨੀਆਕੇਡੀਆਐਡਕੰਪਨੀਬਨਾਮਇਨਕਮ-1958ਟੈਕਸਕਮਿਸ਼ਨਰਵੈਂਕਟਾਰਾਮਾਆਈਅਰਜੇ s ਐਕਟਕਿਇਹਲਾਭਅੰਸ਼ਸੀਜਿਵੇਂਕਿਦੇ2(6A)(c),ਵਿੱਚਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤਕੀਤਾਗਿਆਹੈ।ਅਤੇਇਸਨੂੰਖਾਤੇਦੇਸਾਲਵਿੱਚਅਪੀਲਕਰਤਾਦੀਟੈਕਸਯੋਗਆਮਦਨਵਿੱਚਸ਼ਾਮਲਕੀਤਾ।ਅਪੀਲਕਰਤਾਨੇਇਹਹੁਕਮਅਪੀਲੀਅਸਿਸਟੈਂਟਕਮਿਸ਼ਨਰਨੂੰਅਪੀਲਵਿੱਚਲਿਆ, ਜਿਸਨੇ12 ਜਨਵਰੀ, 1953 ਦੇਆਪਣੇਹੁਕਮਦੁਆਰਾ,ਮੁਲਾਂਕਣਦੀਪੁਸ਼ਟੀਕੀਤੀ।ਅਪੀਲਕਰਤਾਦੁਆਰਾਅਪੀਲੀਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲਕੋਲਇੱਕਹੋਰਅਪੀਲਸੀ, ਜਿਸਨੇਇਸਨੂੰਵੀ10ਨਵੰਬਰ, 1953 ਨੂੰਖਾਰਜਕਰਦਿੱਤਾ'ਤੇ,ਸੀ।ਅਪੀਲਕਰਤਾਦੀਅਰਜ਼ੀਅਪੀਲੀਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲਨੇਹਾਈਕੋਰਟਦੇਫੈਸਲੇਲਈਹੇਠਾਂਦਿੱਤੇਸਵਾਲਦਾਹਵਾਲਾਦਿੱਤਾ। Case: MESSRS. DHANDHANIA KEDIA & CO. versus THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX [[1959] SUPP. 1 S.C.R. 204] (1959) (इंग्रजीमध्ये टंकलिखित न्यायनिर्णयाचे मराठीमध्ये भाषांतर) पृष क. २०४-२१३ िम कोर्टपोसुप्ररिर्ट्स [१९५९] पुरवी मे. धनधनिया केडिया अँड कंपनी रदवि पािकर आयुक्रप्त १७ आकोबर, १९५८ (ना. वंकटरामा अयर, ना. पी. बी. गजेदगडकर व ना. ए. के. सरकार) प्राप्तिकर—लाभांश वरील कर, मागील वर्षांतील नफ्याचे वाटप- ‘मागील वर्ष’ चा अर्थ- भारतीय प्राप्तिकर कायदा, १९२२ (१९२२ चा ११), कलम २(६अ) (क) आणि २(११). एकेकाळी स्वतंत्र असलेल्या उदयपूर राज्यातील रहिवासी असलेल्या या अर्जदाराचे मेवाड इंडसटीज लिमिटेड या राज्यात नोंदणणीकृत झालेल्या कंपनीत २६६ समभाग होते. उदयपूर राज्यात उत्पन्नावर कर लावण्याचा कोणणताही कायदा नव्हता आणि १ एप्रिल १९५० मध्ये प्रथथमच ते राज्य राजस्थानमध्ये विलिन झाल्याने त्याचे नागरिक, असा कर भरण्यास उत्तरदायी झाले. १८ जानेवारी १९५० रोजी कंपनी अवसायनामध्ये गेली आणि २२ एप्रिल १९५० रोजी अवसायकाने मालमत्तेचा काही भाग भागधारकांमध्ये वाटला, अपीलकरतयाला २६,००० रुपयांची रक्कम मिळाली. ही रक्कम अवसायनाच्या आधीच्या सहा लेखा-वर्षांमध्ये कंपनीच्या अवितरित नफा दाखविते. प्राप्तिकर प्राधिकरणणाने ही रक्कम भारतीय प्राप्तिकर कायद्याच्या कलम २(६अ)(क) मध्ये परिभाषित केल्याप्रमाणणे लाभांश असल्याचे मानून १९५१-५२ च्या अपीलकरतयाच्या करपात्र उत्पन्नात समाविष्ट केली. कलम २(६अ)(क) अन्वये अवसायनाच्या तारखेपूर्वीच्या 'मागील सहा वर्षांत' निर्माणण झालेल्या संचित नफ्याचे वितरणण लाभांश असेल. कलम २(११) मध्ये "मागील वर्ष” म्हणणजे करनिर्धारणणाच्या वर्षाच्या आधीचे वर्ष अशी व्याख्या करण्यात आली आहे. कलम २(६अ)(क) मधील 'मागील वर्षे' या व्याख्येच्या अनुशंगाने वाचली पाहिजेत, असा युक्तिवाद याचिकाकरतयाने केला. आणि सध्याच्या प्रकरणणात १ एप्रिल १९५० पूर्वी कर लावण्याचा कोणणताही कायदा नसल्याने १९४३-४४ ते १९४८-४९ या वर्षांतील नफा हा ‘”मागील सहा वर्षांत झालेला नफा” मानता येणणार नाही. आणि परिणणामी भारतीय प्राप्तीकर अधिनियमाच्या कलम २ मध्ये परिभाषित केल्याप्रमाणणे लाभांश म्हणणून त्यावर कर आकारला जाऊ शकत नाही. असा निर्णय दिला - ही रक्कम या कायद्याच्या कलम २(६अ)(क) च्या अर्थांतर्गत लाभांश होती आणि करास पात्र होती. या कायद्याच्या कलम २ मध्ये दिलेल्या व्याख्या विषयात किंवा संदर्भात काहीही विसंगत नसल्यास लागू होते. या कायद्याच्या कलम २(११) मधील "मागील वर्ष" यात "मागील सहा वर्षे" असे शब्द टाकणणे हे कलम २(६अ)(क) मधील "लाभांश" या व्याख्येच्या विरोधाभासी ठरेल. या कायद्याच्या कलम २(६अ)(क) मधील "मागील वर्षे" या शब्दाचा अर्थ अवसायनात गेल्याच्या वर्षाच्या आधीची आर्थिक वर्षे असा होतो. आयकर आयुक्त, मद्रास विरुद्ध व्ही. के. श्रीनिवासन आणि के. गोपालन, [१९५३] एस.सी.आर. ४८६ हे उधृत करण्यात आले. : . १९५७ चा ४३३दिवाणणी अपीलीय अधिकारक्षेत्र दिवाणणी अपील क्र जोधपूर येथथील राजस्थान उच्च न्यायालयाच्या किरकोळ दिवाणणी प्रकरणण क्र. १९५५ चा १७ मधील २४ ऑगस्ट १९५६ च्या निकाल व आदेशाविरुद्ध अपील. बी.डी.शर्मा अपीलकरतयांसाठी ए. एन. कृपाल, आर. एच ढेबर आणि. डी. गुप्ता सामनेवालाकरिता १७ ओक्टोंबर १९५८ रोजी या न्यायालयाचा निर्णय न्या. व्यंकटराम अय्यर यांनी दिला. राजस्थान उच्च न्यायालयाने भारतीय प्राप्तिकर अधिनियम, १९९२; की ज्यास या पुढे कायदा असे संबोधले जाईल, च्या कलम ६६(१) अन्वये दिलेल्या निकालाविरुद्धचे हे अपील आहे. महत्वाची वस्तुस्थिती अशी आहे की: एकेकाळी असलेल्या उदयपूर राज्याचा अपीलकर्ता हा रहिवासी आहे. त्या राज्यात प्रचलित असलेल्या कायद्यातील तरतुदींनुसार नोंदणणीकृत मेवाड इंडसटीज, लिमिटेड नावाची एक कंपनी होती आणि अपीलकरतयाचे त्या कंपनीत २६६ समभाग होते. १८ जानेवारी १९५० रोजी कंपनी अवसायानात गेली आणि २२ एप्रिल १९५० रोजी अवसायकाने मालमत्तेचा काही भाग भागधारकांमध्ये वाटला आणि अपीलकरतयाला २६,००० रुपयांची रक्कम देण्यात आली. हा सर्वसाधारणण आधारभुत मुद्दा आहे की ही रक्कम अवसायनाच्या आधीच्या सहा लेखा-वर्षांमध्ये कंपनीचा अवितरित नफा दाखविते. हे नमुद करायला हवे की उदयपूर राज्यात उत्पन्नावर कर लादणणारा कोणणताही कायदा नव्हता. भारतीय वित्त कायदा, १९५० Case: MESSRS. DHANDHANIA KEDIA & CO. versus THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX [[1959] SUPP. 1 S.C.R. 204] (1959) ٰﻋﻈﻤﯽ ِازﻋﺪاﻟﺖ 1958771 (os LFeAecoe(vs: ( Wl?MYSoe by LO,ىب[L]UaviLارام[ى ن ٹ]Sur bh Lu ti gut Ji (۔ 11 ( اور2 )c ) (6AY2 errled9cf1922U0-XI )1922Lbiy®Flopti Ny?Ute E (Mite helt & eel266 Uttidydlil bn FPetree Lye ties1950 bE sleet22 AFezotf195040pL eesti ZS Ste 226,000%e.5I utlarLILpill195044<hzge C5 gx Ses - CO ws £ Us bly f Fges)1951-52Ser i udtut bo Ge £~ckiveSoktc () (6A 2 )c () (6A)a Sbvrth Lid aleOlyED)LE" be x"ke GuiryLez11LF te SSSeaAIE"4 2.oh Sackiysc ) (6A2 ah 1" UI be" Ut()2 bs SE SFL oct IY Ki11)b UFee950k Ee th bnertle le btleey Ai SC --LOeLyeL491948<441943.te UY WIOL6LSieFiceutZL pide oe Ce ed vlan L Ul ag Le"c ( ) (6A2 )Cut Ue tC be Mokutc ( ) (6AeyIS beth Abe ive A outrs)Lehi Fla AS" Ut11)2 333ULLO"|Law ZS eins" Utc ( ) (6A\? xd)CSE to LE" ig ee<Jet pews kL" ee" Utc () (6A)2 339Leb barb(BieLezUTENVWLK.48641 F Ul]19S3]euh Laser Lee” AWs Ie ۔ 1957433, 4° ABs As6 Masئىت[{]پئى[ئ]ا24 £ NeNeRP UeLOK. U-|1955ITA Ut32 bysie Pid £19561 il PGT SyietdLotert17 .1958 AWCE» LedhcJie fee £( )16623951922ehieeFigsb —jy"AAارام (A[ى ن ٹ]ee tbyetiw lee HIE LLL Ne SPL Butea’ & LH Ue tedy bee beetfayya)ye266 KE Sh Lael bastoS Sw, تىع[ضض]OPAC KILill1950 h 4)22 He KYU-ezotf1950$us718_2Naren26,0007 £ a iseBuia”utlayoSMeezre Ue Cee 2 Le bySettee GUZul toyeet Se SiG ah yin Wl LUI Bs Z1950e4IU8Ce43 Sit ost U6 6%-1951 Qe UE UY by[Asn Bes1950deusZum33d)52SU Bi oe? £51 -hills195044226i Ut AbeRY19505 bbz butSO1952dueSe OMQusenu26,0008 Si SitBre 3 2SWk U-c () (6A2b Sosy Soe At fraesLetFasae Paik1953 (Sys22%)Ut ei eta[ن]LS Sb r tntet[ئ]je A Soe GudSK eaL emera, efey[ئ]Cusf1953Va10% eI5B)Sieber ited LLOLwalva wish(ey26,000 rete LS del, &U7 "istic’pr Le tL EVIL utc () (6A 2 )FeLi_& api1956Me Ure’(SasUteUt? 2 Ss NPS Se due SEI ver Se SE BM yoreorec () (6A2 OC Ft Lo FLEuJdrvs1950%4c () (6A26,0004FN A lh Ne UF Olah 26st Be» Slee : JEUKAy3ibeL(A) "6 USstcbsagh sees SUC ebe GFa(a)SIP LOS UL UHL BASH UE TP …………………………………………………………………………………........ OSSuto LH a Her reU Le ,Lez(c)oo%? LezbZbLY TEV AMIEIvligwlisL Us 7 de11)2 x39SeSB Net Nee Soa AS Ne de" KC OeSka F ELL wus31Lbid Eirel(a)~—LezFL AYc () (6Auf4ت تىع[ضض]Jolwhe phSUSe Lid nt yin £ hg et bee Buryezutsit, Ze nutGui LU 7 beLez--OF elyLubgiteez(Fl491948<|44194308Be" FLc () (6A)2 od)=(11)2 333)Lb Se" ILLe"FaBb ct Be EGU ULSA EVI See (ihe WL a? Re Jeo (eV=(112 39Lehiadl natWisbech ae c () (6A)2 od)CF Sew Lb gentAESAPOSeen--491948<44SF Fi ele SLE tht EES1943Jrcet/er Me Git isl950k gE Bin ttheuer etUM SEL She tit y It OLGL LYJew26,000 M3 d_ a7 lee 19504)22ret Be ee Eic () (6A)2 xd3JF ia bo gees et breoktSetsOb"eg" Se ye YUL UFSbUneU3 Oe yslr&c () (6A2 3x39 al?11)2 xd)ee KOE AE U1 aslte Ler! U»(widc () (6A2 33)Segre Beit g hb MeLezee J fe tek Jvulz 11Re SerlaS i IL2b Se wk SieedLotAUPFIL PIS hee thetic Sesl okiwhe Lleol tsi oF of ee bbb by bi ALLireUFeby-e bth SswI LL gtc ( ) (6AbE Ser hth SAAi Se BA EU: ut2 od)LokiscutSFbelle eeZC GL ILLOeSethekC2"SSU iwiiut a bw ne ZI OSS Ge Sw SeLW tObee dSCsZt He LabsGOSPU eI SelbHEC LLL EH weSebes Jee yl fEL ES Jr Ge Ptr CoriSep GET Are ibe eh itt Life ba J2 YRPELc () (6A)2 333ق Wik 7 Ut(11)2 333U711yD xd)ser ei Se gould nL SU SG Sous (CheWeJEL 2? Re oe"WeI£7 Sy aawere[[ ئ]] is)ee be JeSy aawere[[ ئ]]c () (6A)vs Sb" de" tr Se Oye thet Sus geukFP Lib oil112 od)eRe Ye seUi ge hk SULbt bey PLE SEW UtwlreF £( )213 28951897L LK 211bey tL LL eer ya A SL et)2 bcc ls!LoreShee wih re bitewt Li13a (he1112h ee eee 2AbLUtILufCP UNL Vib ter el 6S ASL es Siete xyCle!Ze Sela G tea faJ112 od)EN £ Kael Bie? TAS.Ne DEK a? oA Se i J ferrikoyot SeeSgahiell x SWABS?te Erik rE ne de KLUt ele U6 Sel Sus11)2 333Lg fg FI be" MCLeki Sti A bxbabe Lo 2Oey utc () (6A)2 333SE ut swc () (6A)2 x33SIFetyfoe Salle VEU UML LES PtLUELsaa ( ) (6A2 333)KESE UA NIL UE UtOE)outitWb oe VECANEVLIE bf4 bb S Un tiytdet le UtUlaezve iSTae:ape SAN SEYLui?U=C[1]Vbichi HL ey tyNywherGNO16 SekysPaneilyLezAM ee SadLi Sie[by]lAe ee at Leb ob bil” Case: MESSRS. DHANDHANIA KEDIA & CO. versus THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX [[1959] SUPP. 1 S.C.R. 204] (1959) 204 सर्वोच्चन्यायालयरिपोर्ट[1959] पूरक। मेसर्स।धनधनियाकेडियाएंडकंपनी। वी. आयआयोग-कर वेंकटटरामाअय्यर, पी. बी. गजेन्द्रगडकर) ( औरए. के. सारकर, जे. जे.) आय-कर-लाभांश, कर-पिछलेवर्षोंकेसंचितलाभकावितरण-"पिछलेवर्ष", जिसकाअर्थहै-भारतीयआय-करअधिनियम, 1922 (1922 का11), एस. एस. 2 (6 ए) (सी) और2 (11)। अपीलार्थी, एकबारकेस्वतंत्रराज्यकानिवासी उदयपुरकेमेवाड़इंडस्ट्रीजलिमिटेडमें266 शेयरथे। उसराज्यमेंपंजीकृतकंपनी।उदयपुरराज्यमेंआयपरकरलगानेकेलिएकोईकानूननहींथाऔरयहपहलीबार1 अप्रैल, 1950 कोराजस्थानकेनिवासियोंकेलिएथा, जिसमें राज्यकाविलयहोगयाथा, इसतरहकेकरकाभुगतानकरनेकेलिएउत्तरदायीहोगयाथा।जनवरीको 18, 1950 कोकंपनीपरिसमापनमेंचलीगईऔर22 अप्रैलको, 1950 मेंपरिसमापकनेपरिसंपत्तियोंकाएकहिस्साशेयरधारकोंकेबीचवितरितकिया, जिसमेंअपीलार्थीकोरु।26, 000।यहराशिकंपनीकेअविभाजितलाभकाप्रतिनिधित्वकरतीहैजो इससेपहलेकेछहलेखावर्षोंकेदौरानअर्जितकियागयाथा -परिसमापन।आयकरअधिकारियोंनेइसराशिकोइसमेंशामिलकियानिर्धारणवर्षकेलिएअपीलार्थीकीकरयोग्यआय 1951-52 नेमानाकियहलाभांशथाजैसाकिs मेंपरिभाषितकियागयाहै।भारतीयआय-करअधिनियमकी2 (6 ए) (सी)।एसकेतहत।2 (6 ए) (सी) संचितलाभोंकावितरणजोपिछलेछहवर्षोंकेदौरानउत्पन्नहुआथा।परिसमापनकीतारीखसेपहलेकेवर्षोंकोलाभांशमानाजाएगा। धारा2 (11) में"पिछलेवर्ष" कोपरिभाषितकियागयाहैजिसकाअर्थहैवहवर्षजोनिर्धारणवर्षसेपहलेकाथा।याचिकाकर्तानेतर्कदिया वह"पिछलेसाल" एसमें।2 (6 ए) (सी) कोएसकीपरिभाषाकेआलोकमेंपढ़ाजानाचाहिए।2 (11)औरजैसाकिवर्तमानमामलेमें1 अप्रैल, 1950 सेपहलेकोईकरअधिरोपितकरनेवालाकोईकानूननहींथा, 1943-44 से1948-49 तककेवर्षोंकेलाभको"पिछलेछहवर्षोंकेदौरानउत्पन्न" लाभनहींमानाजासकताहै, औरइसकेपरिणामस्वरूपधाराओंमेंपरिभाषितलाभांशकेरूपमेंकरनहींलगायाजासकताहै।भारतीयआय-करअधिनियमकी2 (6 ए) (सी)।मानलियाकिउक्तराशिs केअर्थके भीतरलाभांशथी।अधिनियमके2 (6 ए) (सी) औरकरकेलिएउत्तरदायीथा।एसमेंदीगईपरिभाषाएँ।अधिनियमका2 तबतकलागूहोताहैजबतककिकुछभीनहो विषययासंदर्भमेंअप्रिय।यहएसमें"लाभांश" कीपरिभाषाकेप्रतिकूलहोगा।2 (6 ए) (सी) "पिछलेछहसाल" अभिव्यक्तिमें"पिछलेछहसाल" कीपरिभाषाकोशामिलकरना। एसमेंवर्ष।अधिनियमकीधारा2 (11)।एसमें"पिछलेसाल" अभिव्यक्तिद्वारा।अधिनियमके2 (6 ए)(सी) काअर्थवित्तीयवर्षथा।वहवर्षजिसमेंपरिसमापनहुआथा। आय-करआयुक्त, मद्रासबनाम।के. श्रीनिवासनऔरके. गोपालन, [1953] एस. सी. आर. 486 काउल्लेखकियागयाहै। (1) एस. सी. आर. सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट 212. परिणाममें, हममानतेहैंकिरु।26, 000 एसमेंपरिभाषितकेरूपमेंडेंड।अधिनियमके2 (6 ए) (सी) औरप्रभारहैकरलगासकतेहैं।अपीलविफलहोजातीहैऔरलागतकेसाथथखारिजकरदीजातीहै। 7. याचिकाखारिजकरदीगई। डॉ. वाई. एस. परमार वी. एसएच।हीरासिंहपॉलऔरएकअन्य वेंकटटरामाअय्यर, गजेन्द्रगडकर) ( औरए. के. सारकर, जे. जे.) ---चुनावभ्रष्टव्यवहारसरकारीकर्मचारीकीसहायताप्राप्तकरनाउम्मीदवारकिसीव्यक्तिकोमतदानएजेंटटकेरूपमेंनियुक्तकरताहै, उसेसरकारीकर्मचारीनहींजानताहै-यदिआवश्यकहोतोपुरुषअधिकार घटटक-लोकप्रतिनिधित्वअधिनियम(1951 का43), एस. एस. 46 और123 (7)। अपीलार्थी, जोपार्लियामेंटटकेचुनावकेलिएउम्मीदवारथा, नेमतदानएजेंटोंकीनियुक्तिकेलिएबहुतबड़ीसंख्यामेंरिक्तप्रपत्रोंपरहस्ताक्षरकिएऔरउन्हेंकल्याणसिंहकोसौंपदिया, कल्याणसिंहनेएकविशेषमतदानकेंद्रकानामडालनेकेबादतीनप्रपत्रकश्मीरासिंहकोदिए।कश्मीरासिंहनेइनतीनफॉर्मोंमेंसेएकमेंमतदानएजेंटटकेरूपमेंअमरसिंहकानामभराऔरउसेअमरसिंहकोदेदिया, जिन्होंनेफॉर्मपरविधिवतहस्ताक्षरकिएऔरइसेचुनावआयोगकेपीठासीनअधिकारीकेसमक्षदाखिलकिया। मतदानकेंद्रऔरअपीलार्थीकेमतदानएजेंटटकेरूपमेंकार्यकिया।अमरसिंहसशस्त्रबलोंकेसदस्यथेलेकिनइसतथ्यकेबारेमेंअपीलार्थीयाकश्मीरासिंहयाकल्याणसिंहकोपतानहींथा।चुनावकेबादअपीलार्थीकोनिर्वाचितघोषितकरदियागयाथा, लेकिनएकचुनावयाचिकादायरहोनेपरउसकाचुनावइसआधारपररद्दकरदियागयाथाकिउसनेसरकारकीसेवामेंकिसीव्यक्तिकीसहायताप्राप्तकरनेकीभ्रष्टप्रथाकोअंजामदियाथा।अपीलार्थीनेतर्कदियाकिअमरसिंहकोअपीलार्थीकेमतदानअभिकर्ताकेरूपमेंविधिवतनियुक्तनहींकियागयाथाक्योंकिनतोअपीलार्थीनेऔरनहीउसकेचुनावअभिकर्तानेनियुक्तिकीथी, औरअपीलार्थीकोभ्रष्टआचरणकादोषीनहींठहरायाजासकताथाक्योंकिवहनहींजानताथाकिअमरसिंहसरकारकीसेवामेंथाऔरइसकेपरिणामस्वरूपउसकेपासआवश्यकपुरुषअधिकारनहींथे। (1) एस. सी. आर. सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट 205 सिविलअपीलीयन्यायनिर्णयःसिविलअपीलसं। 1957 का433. अगस्तकेफैसलेऔरआदेशकेखिलाफअपील 24, 1956, जोधपुरमेंराजस्थानउच्चन्यायालयकेसिविलविविधमामलेमें।1955 कामामलासं.17। बी. डी. शर्मा, अपीलार्थीकेलिए।ए. एन. कृपाल, आर. एच.ढेबरऔरडी. गुप्ता उत्तरदाता 1958 में।17 अक्टूबर।न्यायालयकानिर्णयथा द्वारावितरितकियागया वेंकटटरामाअय्यर, जे.-यहइसकेखिलाफएकअपीलहै। Case: MESSRS. DHANDHANIA KEDIA & CO. versus THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX [[1959] SUPP. 1 S.C.R. 204] (1959) B. D. Sharma, for the appellant. A. N. Kripal, R.H. Dhebar and D. Gupta, for the respondent · 1958. October 17. The Judgment of the Court was delivered by VENKATARAMA AIYAR, J.-This isanappeal against the judgment of the High Court of Rajastlrnn iu a reference under s. 66(1) of the Indian Income-tax Act, 1922, hereinafter referred to as the Act. V cnkata1ania Aiyar ]. The facts, so far as they are material, are these: The appellant is a resident of what was once the. independent State of Udaipur. There was 'in that State a Company called the l\fowar Industries, Ltd., n~gistered under the provisions of the law in force in that State, and the appellant held 266 shares in that Company. On January 18, 1950, the Company went into liquidation, and on April 22, 1950, the liquidator distributed a portiol} of the assets among the share-holders, and the appellant was paid a sum of Rs. ~6,000 under this distribution. It is common ground that this-sum represents the undistributed profits of the Com-pany which had accrued during the six accounting years preceding the liqnidation. It should be mention-ed that there was in the State of Udaipur no law imposing tax on income, and that it was only under the Indian Finance Act, 1950 that the residents of the State of Rajasthan, in which the State ofUdaipur had merged, became liable for the first time to pay tax on their income. That Act came into force on April 1, 1950. We are concerned in these proceedings with the assessment of tax for the year 1951-52, and that, under s. 3 of the Act, has to be on the income of the previous year, i.e., 1950-51. Now, the dispute in the present case relates to the sum of Rs. 26,000 paid by the liquidator to the appellant on April 22, 1950. By hi1:1 order dated July 3, 1952, the Income-tax Officer held 206 SUPREME COURT REPORTS [1959] Supp. that this was dividend as defined ins. 2(6A)(c) of the Act, and included it in the taxable income of the appel-!ant in the year of account. The appellant took this order in appeal to the Appellate Assistant Commis-sioner who· by his order dated January 12, 1953, con. firmed the assessment. There was a the assessment. There was a assessment. There was a further appeal by appeal by by the appellant to the Appellate Tribunal, who also dismissed it on November 10, 1953. On the applica-tion of the appellant, the Appellate Tribunal referred the following question for the decision of the High Court: '95[8 ]Mems. Dhanahani• Kedia & co. v. The Commissioner firmed the assessment. There was a the assessment. There was a assessment. There was a further appeal by appeal by by 0! Income-tnx Venkala•ama Aiyar J. "Whether on the facts and in the circumstances of this case, the aforesaid sum of Rs. 26,000 was liable to be taxed in the assessee's hands as dividend within the meaning of that term in s. 2(6A)(c) of the Indian Income-tax Act." · The reference was heard by Wanchoo, C. J. and Modi, J. who by their judgment dated August 24, 1956, answered it in the affirmative. It is against this judg-ment that the present appeal has been preferred on a certificate granted by the High Court under s. 66A(2) of the Act. · The sole point for determination in this appeal is whether the sum of Rs. 26,000 received by the appel-lant on April 22, 1950, is dividend as defined in s. 2(6A)(c) of the Act. That defiuition, as it stood on the relevant date and omitting what is not material, was in these terms : " 6(A) ' dividend ' includes- ( a) any distribution by a company of accumulated profits whether capitalised or not, if such distribution entails the release by the company to its shareholders of all or any part of lhe assets of the company ; (c) any distribution made to the shareholders of a company out of accumulatl;ld profits of the company on the liquidation of the company : Provided that only the accumulated profits so distributed which arose during the six previous years of the company preceding the date of liquidation shall be so included;". (1) S.C.R. Case: MESSRS. DHANDHANIA KEDIA & CO. versus THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX [[1959] SUPP. 1 S.C.R. 204] (1959) 206 ਸੁਪਰੀਮਕੋਰਟਰਿਪੋਰਟਾਂਸਪਲਾਈ ਮੈਸਰਜਧੰਧਾਨੀਆਕੇਡੀਆਐਡਕੰਪਨੀਬਨਾਮਇਨਕਮ-1958ਟੈਕਸਕਮਿਸ਼ਨਰਵੈਂਕਟਾਰਾਮਾਆਈਅਰਜੇ s ਐਕਟਕਿਇਹਲਾਭਅੰਸ਼ਸੀਜਿਵੇਂਕਿਦੇ2(6A)(c),ਵਿੱਚਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤਕੀਤਾਗਿਆਹੈ।ਅਤੇਇਸਨੂੰਖਾਤੇਦੇਸਾਲਵਿੱਚਅਪੀਲਕਰਤਾਦੀਟੈਕਸਯੋਗਆਮਦਨਵਿੱਚਸ਼ਾਮਲਕੀਤਾ।ਅਪੀਲਕਰਤਾਨੇਇਹਹੁਕਮਅਪੀਲੀਅਸਿਸਟੈਂਟਕਮਿਸ਼ਨਰਨੂੰਅਪੀਲਵਿੱਚਲਿਆ, ਜਿਸਨੇ12 ਜਨਵਰੀ, 1953 ਦੇਆਪਣੇਹੁਕਮਦੁਆਰਾ,ਮੁਲਾਂਕਣਦੀਪੁਸ਼ਟੀਕੀਤੀ।ਅਪੀਲਕਰਤਾਦੁਆਰਾਅਪੀਲੀਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲਕੋਲਇੱਕਹੋਰਅਪੀਲਸੀ, ਜਿਸਨੇਇਸਨੂੰਵੀ10ਨਵੰਬਰ, 1953 ਨੂੰਖਾਰਜਕਰਦਿੱਤਾ'ਤੇ,ਸੀ।ਅਪੀਲਕਰਤਾਦੀਅਰਜ਼ੀਅਪੀਲੀਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲਨੇਹਾਈਕੋਰਟਦੇਫੈਸਲੇਲਈਹੇਠਾਂਦਿੱਤੇਸਵਾਲਦਾਹਵਾਲਾਦਿੱਤਾ। "ਕੀਤੱਥਾਂਦੇਆਧਾਰਤੇਅਤੇਇਸਕੇਸਦੇਹਾਲਾਤਾਂਵਿੱਚ, 26,000 ਰੁਪਏਦੀਉਪਰੋਕਤਰਕਮਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾਦੇ.ਹੱਥਾਂਵਿੱਚਉਸਮਿਆਦਦੇਸ2(6A)(c) ਵਿੱਚਲਾਭਅੰਸ਼ਵਜੋਂਟੈਕਸਦੇਰੂਪਵਿੱਚਦੇਣਯੋਗਸੀ।ਇੰਡੀਅਨਇਨਕਮਟੈਕਸਐਕਟ।" ਹਵਾਲਾਦੀ, ਸੀ.ਜੇ. ਅਤੇਮੋਦੀ, ਜੇ.ਸੁਣਵਾਈਵਾਂਚੂ24 ਅਗਸਤ, 1956 ਦੇਆਪਣੇਜਿਨ੍ਹਾਂਨੇ ,ਫੈਸਲੇਰਾਹੀਂ ਹਾਂਵਿੱਚਜਵਾਬਦਿੱਤਾ।ਇਹਇਸਫੈਸਲੇਦੇਖਿਲਾਫਹੈ- ਕਿਹਾਈ66ਏ(2) ਦੇਅਧੀਨਕੋਰਟਨੇਸੈਕਸ਼ਨਸਰਟੀਫਿਕੇਟਦਿੱਤਾਹੈ। ਇਸਅਪੀਲਵਿੱਚਨਿਰਧਾਰਿਤਕਰਨਦਾਇੱਕੋ-ਇੱਕਨੁਕਤਾਇਹਹੈਕਿਕੀ26,000/- ਰੁਪਏਦੀਰਕਮ22 ਅਪ੍ਰੈਲ,1950 ਨੂੰਅਪੀਲਕਰਤਾਦੁਆਰਾਪ੍ਰਾਪਤs ਐਕਟਦੇਕੀਤਾਲਾਭਅੰਸ਼ਹੈਜਿਵੇਂਕਿ2(6A)(c) ਵਿੱਚਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤਕੀਤਾਗਿਆਹੈ।।,ਸੰਬੰਧਿਤਮਿਤੀਉਹਪਰਿਭਾਸ਼ਾ'ਤੇਖੜ੍ਹੀਹੈਅਤੇਜੋ ਜਿਵੇਂਕਿਇਹਸਮੱਗਰੀਨਹੀਂਹੈ, ਉਸਨੂੰਛੱਡਣਾ, ਇਹਨਾਂਸ਼ਰਤਾਂਵਿੱਚਸੀ -"6(A) ਲਾਭਅੰਸ਼ਵਿੱਚਸ਼ਾਮਲਹਨ (a) ਸੰਚਿਤਮੁਨਾਫ਼ੇਦੀਕਿਸੇਕੰਪਨੀਦੁਆਰਾਕੋਈਵੰਡਭਾਵੇਂਪੂੰਜੀਕ੍ਰਿਤਹੋਵੇਜਾਂਨਾ, ਜੇਕਰਅਜਿਹੀਵੰਡਕੰਪਨੀਦੁਆਰਾਕੰਪਨੀਦੀਸੰਪੱਤੀਦੇਸਾਰੇਜਾਂਕਿਸੇਹਿੱਸੇਦੇਆਪਣੇਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂਨੂੰਜਾਰੀਕੀਤੀ;ਜਾਂਦੀਹੈ (c) ਕੰਪਨੀਦੇਭੰਗਹੋਣਉੱਤੇਕੰਪਨੀਦੇਮੁਨਾਫਿਆਂਵਿੱਚੋਂਕੰਪਨੀਦੇਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂਨੂੰਕੀਤੀਗਈਕੋਈਵੰਡਃ ਬਸ਼ਰਤੇਕਿਸਿਰਫਇਸਤਰ੍ਹਾਂਵੰਡਿਆਗਿਆਸੰਚਿਤਮੁਨਾਫਾਜੋਕਿਕੰਪਨੀਦੇਲਿਕਵਿਡੇਸ਼ਨਦੀਮਿਤੀਤੋਂਪਹਿਲਾਂਦੇਛੇ,ਸਾਲਾਂਦੌਰਾਨਪੈਦਾਹੋਇਆਸੀ ਇਸਤਰ੍ਹਾਂ:"ਸ਼ਾਮਲਕੀਤਾਜਾਵੇਗਾ (1) ਐੱਸ.ਸੀ.ਆਰ. ਸੁਪਰੀਮਕੋਰਟਦੀਆਂ207ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੈਸਰਜਧੰਧਾਨੀਆਕੇਡੀਆਐਡਕੰਪਨੀ ਬਨਾਮ ਇਨਕਮ-1958ਟੈਕਸਕਮਿਸ਼ਨਰਵੈਂਕਟਾਰਾਮਾਆਈਅਰਜੇ "ਪਿਛਲੇਸਾਲ"s ਦੀਪਰਿਭਾਸ਼ਾਜਿਵੇਂਕਿ2(11),ਵਿੱਚਦਿੱਤੀਗਈਹੈ।ਜੋਸਮੱਗਰੀਨਹੀਂਹੈ, ਉਸਨੂੰਛੱਡਣਾਹੇਠਲਿਖੇਅਨੁਸਾਰਹੈ: "ਪਿਛਲੇਸਾਲ" ਦਾਮਤਲਬਆਮਦਨੀ,ਮੁਨਾਫੇਅਤੇਲਾਭਾਂਦਾਕਿਸੇਵੱਖਰੇਸਰੋਤਦੇਸਬੰਧਵਿੱਚਹੈ। (ਏ)31 ਉਸਸਾਲਤੋਂਪਹਿਲਾਂਦੇਅਗਲੇਮਾਰਚਦੇਦਿਨਖਤਮਹੋਣਵਾਲੇਬਾਰਾਂਮਹੀਨੇ, ਜਿਸਲਈਮੁਲਾਂਕਣਕੀਤਾਜਾਣਾਹੈ.. 'ਤੇ, ਅਪੀਲਕਰਤਾਦੀਇਹਨਾਂਵਿਵਸਥਾਵਾਂਦਲੀਲਇਹਹੈਕਿs, 2(6A)(c) ਦੀ, ਕਿਸੇਕੰਪਨੀਦੇਪਰਿਭਾਸ਼ਾਦੇਤਹਿਤਲਿਕਵੀਡੇਸ਼ਨਵਿੱਚਚਲੇਜਾਣਤੋਂਬਾਅਦਵੰਡੀਗਈਸੰਪਤੀਆਂਨੂੰਲਾਭਅੰਸ਼ਤਾਂਹੀਮਿਲੇਗਾਜੇਕਰਉਹਛੇਦੇਦੌਰਾਨਇਕੱਠੇਹੋਏਉਸਦੇਮੁਨਾਫੇਦੀਨੁਮਾਇੰਦਗੀਕਰਦੇਹਨ।ਲਿਕਵਿਡੇਸ਼ਨਦੀਮਿਤੀਤੋਂਪਹਿਲਾਂਦੇਪਿਛਲੇਸਾਲ, ਅਤੇਇਹਕਿ, ਮੌਜੂਦਾਮਾਮਲੇਵਿੱਚ, ਹਾਲਾਂਕਿਵੰਡੀਆਂਗਈਆਂਰਕਮਾਂਕੰਪਨੀਦੇਸੰਚਿਤਮੁਨਾਫ਼ਿਆਂਵਿੱਚੋਂਆਈਆਂਸਨ, ਪਰਉਹਮੁਨਾਫੇਕੰਪਨੀਦੇਲਿਕਵਿਡੇਸ਼ਨਦੇਛੇਪਿਛਲੇਸਾਲਾਂਦੇਅੰਦਰਇਕੱਠੇਨਹੀਂਕੀਤੇਗਏਸਨ।ਇਹਵਿਵਾਦਵਿੱਚਨਹੀਂਹੈਕਿਵੰਡਿਆਗਿਆਮੁਨਾਫਾ1943-441948-49 ਤੋਂ ਦੇਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਭਾਵ, ਤਰਲਤਾਤੋਂਪਹਿਲਾਂਦੇਛੇਸਾਲਾਂਦੌਰਾਨਇਕੱਠਾਕੀਤਾਗਿਆਸੀ।ਵਿਵਾਦਦਾਬਿੰਦੂਇਹਹੈਕਿਕੀਉਨ੍ਹਾਂs ਦੇਅੰਦਰ"ਪਿਛਲੇਸਾਲ" ਕਿਹਾਸਾਲਾਂਨੂੰਜਾਸਕਦਾਹੈ।ਐਕਟਦੇ2(6A)(c)।ਅਪੀਲਕਰਤਾਨੇਦਲੀਲਦਿੱਤੀਕਿ"ਪਿਛਲੇਸਾਲ"s ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂਕਿਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤਕੀਤਾਗਿਆਹੈ।ਐਕਟਦੇ2(11) ਦਾਅਰਥਹੈਉਹਸਾਲਜੋਮੁਲਾਂਕਣ,ਸਾਲਤੋਂਪਿਛਲਾਹੈ ਇਸਅਨੁਸਾਰਜਦੋਂ,ਮੁਲਾਂਕਣਦਾਕੋਈਸਾਲਨਹੀਂਹੁੰਦਾਹੈ,ਕੋਈਪਿਛਲਾਸਾਲਨਹੀਂਹੋਸਕਦਾ""ਜਿਸਦਾਅਰਥਹੈਛੇਪਿਛਲੇਸਾਲ. 2(6A(c) ਐਕਟਦੇਸ. 2(11)ਸ਼ਬਦਵਿੱਚ"ਪਿਛਲੇਸਾਲ" ਦੀਪਰਿਭਾਸ਼ਾਦੀ, ਸਾਲ1943.44ਰੋਸ਼ਨੀਵਿੱਚ ਤੋਂ1948-49 ਨੂੰਪਿਛਲੇਸਾਲਨਹੀਂਮੰਨਿਆਜਾਸਕਦਾ,-ਕਰ ਕਿਉਂਕਿਭਾਰਤੀਆਮਦਨਐਕਟਰਾਜਸਥਾਨਰਾਜਵਿੱਚਸਿਰਫ1ਅਪ੍ਰੈਲ, 1950 ਨੂੰਲਾਗੂਹੋਇਆਸੀ, ਅਤੇਉਸਮਿਤੀਤੋਂਪਹਿਲਾਂਅਜਿਹਾਕੋਈਵੀਅਸਾਧਾਰਨਨਹੀਂਸੀਕਿਰਾਜਵਿੱਚਆਮਦਨ'ਤੇਟੈਕਸਲਗਾਉਣਦਾਕੋਈ,ਕਾਨੂੰਨਨਹੀਂਸੀ ਇਸਲਈਮੁਲਾਂਕਣਦਾ,, 22ਕੋਈਸਾਲਨਹੀਂਸੀ ਅਤੇਨਤੀਜੇਵਜੋਂਅਪ੍ਰੈਲ, 1950 ਨੂੰਅਪੀਲਕਰਤਾਦੁਆਰਾਪ੍ਰਾਪਤਕੀਤੀਗਈ26,000 ਰੁਪਏਦੀਰਕਮ, ਸ. 2(6A)(c) ਵਿੱਚਦਰਸਾਏਅਨੁਸਾਰਲਾਭਅੰਸ਼ਨਹੀਂਹੈ।ਉੱਤਰਦਾਤਾਦੀਦਲੀਲਜਿਸਨੂੰਇਨਕਮ-ਟੈਕਸਅਧਿਕਾਰੀਆਂਦੁਆਰਾਸਵੀਕਾਰਕਰਲਿਆਗਿਆਹੈਅਤੇਹੇਠਲੀਅਦਾਲਤਵਿੱਚਵਿਦਵਾਨਜੱਜਾਂਦੁਆਰਾਕਿਹਾਗਿਆ""ਹੈਕਿਛੇਪਿਛਲੇਸਾਲs. ਸ਼ਬਦ2(6A)(c) ਵਿੱਚਵਰਤਿਆਗਿਆਹੈਨਾਕਿਤਕਨੀਕੀਅਤੇਪ੍ਰਤਿਬੰਧਿਤਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚਜਿਸਵਿੱਚ [1959] ਸਪਲਾਈ.208ਸੁਪਰੀਮਕੋਰਟਦੀਆਂਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੈਸਰਜਧੰਧਾਨੀਆਕੇਡੀਆਐਡਕੰਪਨੀ ਬਨਾਮ ਇਨਕਮ-1958ਟੈਕਸਕਮਿਸ਼ਨਰਵੈਂਕਟਾਰਾਮਾਆਈਅਰਜੇ "ਪਿਛਲਾਸਾਲ" s 2(11), ਸੰਦਰਭਸ਼ਬਦਐਕਟਵਿੱਚਵਰਤਿਆਜਾਂਦਾਹੈਅਤੇਇਹਕਿਵਿੱਚ,-ਜੋਖਾ ਇਸਦਾਅਰਥਹੈਕੰਪਨੀਦੀਲਿਕਵੀਡੇਸ਼ਨਤੋਂਲਗਾਤਾਰਪਹਿਲੇਛੇਦਾਲੇਖਾ. 2(6A)(c) ਦੀਵਿਆਖਿਆਹੈ।ਸਵਾਲਇਹਹੈਕਿਇਹਨਾਂਦੋਨਾਂਵਿੱਚੋਂਕਿਹੜੇਦੀਭਾਸ਼ਾਐੱਸਕਰਦੀਹੈ। Case: MESSRS. DHANDHANIA KEDIA & CO. versus THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX [[1959] SUPP. 1 S.C.R. 204] (1959) अंतर्गतच उदयपूर राज्य ज्या राजस्थान राज्यात विलीन झाले होते, तेथथील रहिवासी प्रथथमच त्यांच्या उत्पन्नावर कर भरण्यास उत्तरदायी झाले. हा कायदा १ एप्रिल १९५० रोजी अंमलात आला. कायद्याच्या कलम ३ अन्वये तो मागील वर्षाच्या म्हणणजेच १९५०-५१ च्या उत्पन्नावर असणणे आवश्यक असणणार्‍या सन १९५१-५२ सालच्या कर निर्धारणणाशी या कार्यवाहीत आमचा संबंध आहे. सध्याच्या प्रकरणणातील वाद हा २२ एप्रिल १९५२ रोजी अवसायकाने अपीलकरतयाला दिलेल्या २६,००० रुपयांच्या रकमेशी संबंधित आहे. ३ जुलै १९५२ च्या आदेशात आयकर अधिकार्‍याने असे मत दिले की हा कायद्याच्या कलम २(६अ)(क) मध्ये परिभाषित केल्यानुसार लाभांश असुन त्याचा अपीलकरतयाच्या त्या वर्षाच्या करपात्र उत्पन्नात समावेश होतो. अपीलकरतयाने या आदेशाविरूध्द अपीलीय सहाय्यक आयुक्त यांच्याकडे अपील केले. १२ जानेवारी १९५३ च्या आपल्या आदेशाद्वारे अपीलीय सहाय्यक आयुक्तांनी ते करनिर्धारणणाचे आदेश कायम केले. अपीलकरतयाकडून अपीलीय न्यायाधिकरणणाकडे आणणखी अपील करण्यात आले. त्यांनी ते १० नोव्हेंबर १९५३ रोजी तो फेटाळून लावले. अपीलकरतयाच्या अर्जावर अपिलीय न्यायाधिकरणणाने उच्च न्यायालयाच्या निर्णयासाठी खालील प्रश्न संदर्भित केला. “या प्रकरणणाच्या वस्तुस्थितीनुसार आणि परिस्थितीनुसार भारतीय प्राप्तिकर कायद्याच्या कलम २(६अ)(क) मधील त्या शब्दाच्या अर्थानुसार करदात्याच्या हातातील २६,००० रुपयांची वरील रक्कम लाभांश म्हणणून कर आकारणणीस पात्र होती की कसे.” मुख्य न्या. वांचू आणि न्या. मोदी यांनी सदर संदर्भामध्ये सुनावणणी घेऊन २४ ऑगस्ट १९५६ च्या आपल्या निर्णयाद्वारे त्याचे होकारात्मक उत्तर दिले. या निर्णयाच्या विरोधात उच्च न्यायालयाने या कायद्याच्या कलम ६६अ(२) अन्वये दिलेल्या प्रमाणणपत्रानुसार हे अपील दाखल करण्यात आले आहे. २२ एप्रिल १९५० रोजी अपीलकरतयाला मिळालेली २६,००० रुपयांची रक्कम कायद्याच्या कलम २(६अ)(क) मध्ये परिभाषित केल्यानुसार लाभांश आहे की नाही हा या अपिलातील निर्णयाचा एकमेव मुद्दा आहे. महत्वाचे नाही ते वगळून, ती व्याख्या त्यातारखेस जशी होती ती खालीलप्रमाणणे: “६(अ) 'लाभांशा' मध्ये समाविष्ट आहे- (१) संचित नफ्याच्या कंपनीद्वारे केलेले कोणणतेही वितरणण की जे भांडवली असो वा नसो, जर अशा वितरणणात कंपनीच्या मालमत्तेच्या सर्व किंवा कोणणत्याही भागाच्या भागधारकांना कंपनीने देणणे आवश्यक असेल. ----------------------------------------------------- (क) कंपनी अवसायनात गेल्यावर कंपनीच्या संचित नफ्यातून कंपनीच्या भागधारकांना केलेले कोणणतेही वितरणण: परंतु अवसायनात जाण्याच्या तारखेपूर्वी कंपनीच्या मागील सहा वर्षांमध्ये अशा प्रकारे वितरित केलेल्या संचित नफ्याचाच त्यात समावेश केला जाईल. कलम २(११) मध्ये दिलेली "मागील वर्ष" ही व्याख्या जे महत्वाचे नाही ते वगळून खालीलप्रमाणणे आहे: "मागील वर्ष" म्हणणजे उत्पन्न, नफा आणि नफ्याचे कोणणतेही स्वतंत्र स्त्रोतासंदर्भात; (१) केल्या जाणणार्‍या करनिर्धारणणाच्या पुढील वर्षी मार्ा ३१ व्या दिवशी संपणणारे बारा महीने...” यावर अपीलकरतयाचा युक्तिवाद असा आहे की कलम २(६अ)(क) मधील व्याख्येनुसार अवसायनात गेल्यानंतर वितरित केलेल्या कंपनीची मालमत्ता केवळ तेव्हाच लाभांश असेल जेव्हा ती अवसायनात जाण्याच्या तारखेपूर्वीच्या मागील सहा वर्षांमध्ये जमा केलेल्या नफा असल्याचे दिसेल आणि की, सध्याच्या प्रकरणणात, वितरित केलेली रक्कम संचित नफ्याच्या रकमेतून देण्यात आली असली तरी तो नफा कंपनी अवसायनात गेल्याच्या मागील सहा वर्षांत जमा झालेला नव्हता. वितरित केलेला नफा हा १९४३-४४ ते १९४८-४९ या वर्षांत, म्हणणजे अवसायनात जाण्याच्या आधीच्या सहा वर्षांमध्ये जमा झाला होता, यात वाद नाही. वादाचा मुद्दा हा आहे की कायद्याच्या कलम २(६अ)(क) अन्वये ती वर्षे 'मागील वर्षे' म्हणणता येतील काय. अपीलकरतयाने म्हणणणणे मांडले आहे की कायद्याच्या कलम २(११) मध्ये परिभाषित केल्याप्रमाणणे "मागील वर्ष" म्हणणजे करनिर्धारणणाच्या वर्षाच्या आधीचे वर्ष असा आहे, त्यानुसार जेव्हा करनिर्धारणणाचे वर्षच नसेल तेव्हा मागील वर्ष असू शकत नाही, कायद्याच्या कलम २(११) मधील "मागील वर्ष" या व्याख्येच्या संदर्भात कलम २(६अ)(क) मधील "मागील वर्ष" या शब्दांचा अर्थ लावल्यास, १९४३-४४ ते १९४८-४९ या वर्षांना पूर्वीची वर्षे मानता येणणार नाहीत, कारणण राजस्थान राज्यात १ एप्रिल १९५० रोजीच भारतीय आयकर कायदा लागू झाला होता आणि त्या तारखेपूर्वी कधीही उदयपूर राज्यात उत्पन्नावर कोणणताही कर लादला जात नव्हता, त्यामुळे मूल्यमापनाचे कोणणतेही वर्ष Case: MESSRS. DHANDHANIA KEDIA & CO. versus THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX [[1959] SUPP. 1 S.C.R. 204] (1959) J sitoLUAVIE se Ib.19272_wkytee]Cerri ask pil erSeec () (6A)2 233 UJe193902 u2_JCA ABLE WE SS SLounge l nen & abe e ALM FY Si SeWegaezpeeLuntipteisr-leEupitd<ezSU SezosbUlln bea Cv did nhSP SucD Ble sp a "Bw Ll bbe #16 abOI Meez"MELBSSF aall US6wutEU660 LUKe" de" Bi Sy leBL BeheJe Basi oF LLP Led iO Gere tb 6 oui)LESCSIMLE.BBE" ee tee a ee itl!x ZI UmezFS Se Sh G eh tL Utejel[1]Yee Lb Mehul Cette UE OvcleeeLhasa a 1 bo ac () (6Ahi? 2brnar Lie UtLezld ( اور[2]بى[بٹ][a]wihc () (6A2 x3) ([3]UF FiSt oe ed ki pSc ( ) (6A2 333reIP bt cs asla (94keztorLunbe Lid nh tudec () (6A2 33)SH Sect abemeric the SWI1949 f 4belt f mar F GtezJS195008718--Lume491948<441943-7 detLe uti (c ) (6A2H LALAc () (6A)2 333Vebde StLOUIEF Suse kL" ketbLiveutuleFSaA Sot oh EO" Le" Ut11)2 259 Ue UI Ua[1]ULde" Un() ( اور43) x35ter25 33)Lh 6b Opie LKSobSeSS2 teLGSeb Es LelaHi ColtoO" Bene بىع[ضض]INAS, yale OeUssive ssid, atne kea GtSE old ire SLI<HBF Deine th pele A UIE eeVols Purr e nZb dd hee ee nl pen obo Re i E56) Li Be BEI LLetre Je WS Me WEN LU a? gut colebaKAaa)ESM FL TeEUVP NELE VS A ReusSB TE bot oh 1 TEL OF paix(Ke kitSere abeei ut et £ee" WL legit een Sshag|Loy WEEP blNgJLiUc () (6A\o fe us_SgL ag doe as ۔ UI Sihziple|(onsSex3b SC1951 JbDeki!BZUy19sitkgd tewEkLehi Ae FOF Cele pie oi Le Be Sd eeZL1950h4222 5L 8 ie YsaVolk Ue5A2 333c () (6AyO xd)Jeb Ob GeoAuiutLa Sse Vivica Sb LenS Ne weF £( )166.8 Setiaa wtb +4Aik Fie Sie OF Bt, ee lap ie tnLoahiykFi ult oI PB 7 e Nie Bot pee VkOA ebb se let Sube &"2 )6Loelads(i)cy3] Vv-«deesaedSerie bulasv، (as(ii)TaeieewojoFF AZEWNL n FS1948we\oole atاس اPmeasvarexypT uyل i——v~—s/ot1948 G131Lee? SiSee tSMeevietBiolBWV ere(eyFoor ei Seve & plete ecdir sith26,000 HisEaJrsf1950h4)22% ES tebeAterach:G2 oF ie Bea Soktc ( ) (6A2d GyIe Arsen~— Cys<bPr EeblAsiee be nes SoSTOK Case: MESSRS. DHANDHANIA KEDIA & CO. versus THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX [[1959] SUPP. 1 S.C.R. 204] (1959) (1) एस. सी. आर. सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट 205 सिविलअपीलीयन्यायनिर्णयःसिविलअपीलसं। 1957 का433. अगस्तकेफैसलेऔरआदेशकेखिलाफअपील 24, 1956, जोधपुरमेंराजस्थानउच्चन्यायालयकेसिविलविविधमामलेमें।1955 कामामलासं.17। बी. डी. शर्मा, अपीलार्थीकेलिए।ए. एन. कृपाल, आर. एच.ढेबरऔरडी. गुप्ता उत्तरदाता 1958 में।17 अक्टूबर।न्यायालयकानिर्णयथा द्वारावितरितकियागया वेंकटटरामाअय्यर, जे.-यहइसकेखिलाफएकअपीलहै। -राजस्थानउच्चन्यायालयकानिर्णयएसकेतहतसंदर्भ।भारतीयआयकरअधिनियम, 1922का66 (1), जिसेइसकेबादअधिनियमकेरूपमेंसंदर्भितकियागयाहै। तथ्य, जहाँतकवेभौतिकहैं, येहैंः अपीलार्थीउसजगहकानिवासीहैजोकभी उदयपुरकास्वतंत्रराज्य।उसराज्यमेंमेवाड़इंडस्ट्रीजलिमिटेडनामकएककंपनीथी, जोउसराज्यमेंलागूकानूनकेप्रावधानोंकेतहतपंजीकृतथीऔरअपीलार्थीकेपासउसकंपनीमें266 शेयरथे।18जनवरी, 1950 कोकंपनीपरिसमापनमेंचलीगईऔर22 अप्रैल, 1950 कोपरिसमापकनेपरिसंपत्तियोंकाएकहिस्साशेयरकेबीचवितरितकरदिया। धारकोंऔरअपीलार्थीकोरुपयेकीराशिकाभुगतानकियागयाथा।इसवितरणकेतहत26,000।यहआमबातहैकि -राशिनिगमकेगैरवितरितलाभकाप्रतिनिधित्वकरतीहैजोपरिसमापनसेपहलेछहलेखावर्षोंकेदौरानअर्जितहुआथा।यहउल्लेखकियाजानाचाहिएकिउदयपुरराज्यमेंनं. आयपरकरलगानेवालीविधिऔरयहकिकेवलभारतीयवित्तअधिनियम, 1950 केतहतहीराजस्थानराज्यकेनिवासी, जिसमेंउदयपुरराज्यकाविलयहुआथा, पहलीबारअपनीआयपरकरकाभुगतानकरनेकेलिएउत्तरदायीहुए।वहअधिनियम1 अप्रैल, 1950 कोलागूहुआ।हमइनकार्यवाहियोंमेंवर्ष1951-52 केलिएकरकेआकलनकेसाथथसंबंधितहैं, औरवह, एसकेतहत।अधिनियमका3, पिछलेवर्षकीआयपरहोनाचाहिए,अर्थात1950-51।अब, वर्तमानमामलेमेंविवादरुपयेकीराशिसेसंबंधितहै।परिसमापकद्वारा अपीलार्थीको22 अप्रैल, 1950 को26,000 काभुगतानकियागया।3 जुलाई, 1952 केअपनेआदेशकेअनुसार, आयकरअधिकारीने206 सर्वोच्चन्यायालयरिपोर्ट[1959] कासमर्थनकिया। कियहएसमेंपरिभाषितलाभांशथा।अधिनियमके2 (6 ए) (सी) मेंइसेलेखावर्षमेंअपीलकीकरयोग्यआयमेंशामिलकियागयाहै।अपीलार्थीनेयहआदेशअपीलीयसहायकआयुक्तकेसमक्षअपीलमेंलिया, जिन्होंने12 जनवरी, 1953 केअपनेआदेशद्वारामूल्यांकनकीपुष्टिकी।अपीलार्थीद्वाराअपीलीयन्यायाधिकरणमेंएकऔरअपीलकीगई, जिसनेभीइसे10 नवंबर, 1953 कोखारिजकरदिया।अपीलार्थीकेआवेदनपर, अपीलीयन्यायाधिकरणनेउच्चन्यायालयकेनिर्णयकेलिएनिम्नलिखितप्रश्नभेजाः "चाहेतथ्योंपरऔरइसमामलेकीपरिस्थितियोंमें, रुपयेकीउपरोक्तराशि।26, 000 एसमेंउसअवधिकेअर्थकेभीतरलाभांशकेरूपमेंनिर्धारितीकेहाथोंमेंकरलगानेकेलिएउत्तरदायीथा।भारतीयआय-करअधिनियमकीधारा2 (6 ए) (सी)।इससंदर्भकोवांचू, सी. जे. औरजे. मोदीनेसुना, जिन्होंने24 अगस्त, 1956 केअपनेफैसलेमेंइसकासकारात्मकजवाबदिया।यहइसफैसलेकेखिलाफहैकिवर्तमानअपीलकोएसकेतहतउच्चन्यायालयद्वारादिएगएप्रमाणपत्रपरप्राथथमिकतादीगईहै।अधिनियमका66क(2)।इसअपीलमेंनिर्धारणकाएकमात्रबिंदुयहहैकिक्यारुपयेकीराशिहै।22 अप्रैल, 1950 कोअपीललैंटटद्वाराप्राप्त26,000, एसमेंपरिभाषितलाभांशहै।अधिनियमके2 (6 ए) (सी)।वहपरिभाषा, जैसाकियहप्रासंगिकतिथिपरथीऔरजोसामग्रीनहींहैउसेछोड़देतीहै, इनशब्दोंमेंथाः "6 (ए) 'लाभांश' मेंशामिलहैं (ए) किसीकंपनीद्वारासंचितलाभकाकोईवितरण, चाहेवहपूंजीकृतहोयानहीं, यदिऐसावितरणकंपनीद्वाराकंपनीकीपरिसंपत्तियोंकेसभीयाकिसीभीहिस्सेकेअपनेशेयरधारकोंकोजारीकरनाशामिल है; (ग) कंपनीकेसंचितलाभोंमेंसेकिसीकंपनीकेशेयरधारकोंकोकियागयाकोईवितरण। कंपनीकेपरिसमापनपरः बशर्तेकिकेवलइसप्रकारवितरितसंचितलाभजोपरिसमापनकीतारीखसेपहलेकंपनीकेछहपिछलेवर्षोंकेदौरानउत्पन्नहुएथे, इसप्रकारशामिलकिएजाएंगे। (1) एस. सी. आर. सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट 207 पिछलेवर्ष" कीपरिभाषाएसमेंदीगईहै।2 (11), जोभौतिकनहींहै, उसेछोड़नाइसप्रकारहैः " "पिछलावर्ष" काअर्थहैकिसीभीअलगवर्षकेसंबंधमें आय, लाभऔरलाभकेस्रोत (क) 31वेंदिनसमाप्तहोनेवालेबारहमहीने जिसवर्षकेलिएआकलनकियाजानाहै, उससेअगलेवर्षमार्च। इनप्रावधानोंपर, अपीलार्थीकातर्क यहहैकिधारा2 (6 ए) (सी) कीपरिभाषाकेतहतपरिसमापनमेंजानेकेबादवितरितकीगईकंपनीकीपरिसंपत्तियां लाभांशकेवलतभीहोगाजबवेपरिसमापनकीतारीखसेपहलेकेछहवर्षोंकेदौरानसंचितलाभकाप्रतिनिधित्वकरतेहैं, औरयहकि, वर्तमानमामलेमें, हालांकिवितरितराशिसंचितमेंसेआईथी।कंपनीकेलाभ, वेलाभ।कंपनीकेपरिसमापनकेपिछलेछहवर्षोंकेभीतरजमानहींकियागयाथा।यहविवादमेंनहींहैकिजोलाभवितरितकिएगएथे, वे1943-44 से1948-49, यानीतरलपदार्थसेपहलेकेछहवर्षोंकेदौरानजमाकिएगएथे। यह।विवादकीबातयहहैकिक्यावेसालएसकेभीतर"पिछलेवर्ष" कहाजासकताहै।2(6 ए) (सी) अधिनियमसे।अपीलार्थीकातर्कहैकि"पिछलावर्षजैसाकिएसमेंपरिभाषितकियागयाहै।अधिनियमके2 (11) काअर्थहैवर्ष जोनिर्धारणवर्षसेपहलेकाहै, वहसमझौता जबमूल्यांकनकाकोईवर्षनहींहै, तोहोसकताहै ""कोईपिछलावर्षनहीं, जिसकाअर्थहैछहपूर्व एसमेंशानदारसाल।2 (6 ए) (सी) परिभाषाकेआलोकमें Case: MESSRS. DHANDHANIA KEDIA & CO. versus THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX [[1959] SUPP. 1 S.C.R. 204] (1959) profits whether capitalised or not, if such distribution entails the release by the company to its shareholders of all or any part of lhe assets of the company ; (c) any distribution made to the shareholders of a company out of accumulatl;ld profits of the company on the liquidation of the company : Provided that only the accumulated profits so distributed which arose during the six previous years of the company preceding the date of liquidation shall be so included;". (1) S.C.R. SUPREME COURT REPORTS 207 The definition of" previous year" as given ins. 2(11), omitting what is not material, is as follows: z95B Messrs. Dhandhania Kedia & co. v •.. "Previous year" means in respect of any separate source of income, profits and gains- (a) the twelve months ending on the 31st day of. March next preceding the year for which the assess-[1 ]he Commissioner men is o e t [· ][t ][b ]ma d e ... " of I nconie-ta" of I nconie-ta" Venkatc.rama Aiyar J. On these provisions, the contention of the appellant is that under the definition in s1 2(6A)(c) the assets of a company distributed after it has gone into liquidation will be dividend only if they represented the profits thereof accumulated during the six previous years preceding the date of the liquidation, and that, in the present erase, though the amounts distributed came out of the accumulated. profits of the Company, those profits had not been accumulated within the six previous years of the liquidation of the Company. It is not in dispute that the profits which were distributed had been accumulated during the years 1943-44 to 1948-49, i.e., during the six years preceding the liquida-tion. The point in controversy is whether those years can be said to be" previous years" withins. 2(6A)(c) of the Act. The appellant contends that" previous year " as defined in s. 2( 11) of the Act means the year which is previous to the assessment year, that accord-ingly when there is no year of assessment, there can be no previous year, that construing the words" six pre-vious years" in s. 2(6A)(c) in the light of the definition of " previous year" in s. 2( 11) of the Act, the years 1943-44 to 1948-49 cannot be held to be previous years, because the Indian Income-tax Act came into force in the State ofRajasthan only on April 1, 1950, and prior to that date there was at no time any law imposing tax on income in the State of Udaipur, that there was therefore no year of assessment, and that, in consequ-ence, the sum of Rs. 26,000 received by the appellant on April 22, 1950, is not a dividend as defined in s. 2(6A)(c). The contention of the respondent which has been accepted by the Income-tax authorities and by the learned Judges in the Court below is that the expression "six previous years" is used in s. 2(6A)(c) not in the technical and restricted sense in which the 208 SUPREME COURT REPORTS· [1959] Supp. Case: MESSRS. DHANDHANIA KEDIA & CO. versus THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX [[1959] SUPP. 1 S.C.R. 204] (1959) ਵਿੱਚਜਿਸਵਿੱਚ [1959] ਸਪਲਾਈ.208ਸੁਪਰੀਮਕੋਰਟਦੀਆਂਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੈਸਰਜਧੰਧਾਨੀਆਕੇਡੀਆਐਡਕੰਪਨੀ ਬਨਾਮ ਇਨਕਮ-1958ਟੈਕਸਕਮਿਸ਼ਨਰਵੈਂਕਟਾਰਾਮਾਆਈਅਰਜੇ "ਪਿਛਲਾਸਾਲ" s 2(11), ਸੰਦਰਭਸ਼ਬਦਐਕਟਵਿੱਚਵਰਤਿਆਜਾਂਦਾਹੈਅਤੇਇਹਕਿਵਿੱਚ,-ਜੋਖਾ ਇਸਦਾਅਰਥਹੈਕੰਪਨੀਦੀਲਿਕਵੀਡੇਸ਼ਨਤੋਂਲਗਾਤਾਰਪਹਿਲੇਛੇਦਾਲੇਖਾ. 2(6A)(c) ਦੀਵਿਆਖਿਆਹੈ।ਸਵਾਲਇਹਹੈਕਿਇਹਨਾਂਦੋਨਾਂਵਿੱਚੋਂਕਿਹੜੇਦੀਭਾਸ਼ਾਐੱਸਕਰਦੀਹੈ। ਅਪੀਲਕਰਤਾਲਈਸ੍ਰੀਸ਼ਰਮਾਦੀਦਲੀਲਹੈਕਿਐੱਸ. 2(11) ਪਿਛਲੇਸਾਲਦੇਅਰਥਨੂੰ,ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤਕਰਦੇਹੋਏਜੋਇਹਅਰਥ ਉਸਾਰੀਦੇਚੰਗੀਤਰ੍ਹਾਂਨਿਰਧਾਰਤਨਿਯਮਾਂਦੇਅਨੁਸਾਰਇਹਉਹਅਰਥਹੈਜੋ, ਉਹਨਾਂਸ਼ਬਦਾਂਨੂੰਦਿੱਤਾਜਾਣਾਚਾਹੀਦਾਹੈਜਿੱਥੇਉਹਕਾਨੂੰਨਵਿੱਚਹੋਣs. 2(6A)(c) ਵਿੱਚ"ਛੇਪਿਛਲੇਸਾਲ", ਅਤੇਉਹ ਸ਼ਬਦਾਂਨੂੰਦਿੱਤਾਜਾਣਾਚਾਹੀਦਾਹੈ।ਇਹਧਿਆਨਦੇਣਯੋਗਹੈਕਿਐਕਟਦੇs. 2, ਵਿੱਚਦਿੱਤੀਆਂਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂਹਨ, "ਜਿਵੇਂਕਿਇਸਵਿੱਚਦਿੱਤੀਆਂਗਈਆਂਹਨ"ਜਦੋਂਤੱਕਕਿਵਿਸ਼ੇਜਾਂਸੰਦਰਭਵਿੱਚਕੁਝਵੀ"ਵਿਰੋਧੀਨਾਹੋਵੇ, ਅਪੀਲਕਰਤਾਦਾਕਹਿਣਾਹੈਕਿਤੱਕਕਿਕੁਝਵੀਪ੍ਰਤੀਕੂਲਨਾਹੋਵੇ ਨੂੰਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤਕਰਨਲਈ।ਹੁਣ" ਸ਼ਬਦ"ਜਦੋਂਤੱਕਵਿਸ਼ਾਜਾਂਸੰਦਰਭਹੋਰਨਹੀਂ" ਵਰਗੇਜਦੋਂ, ਦੀਲੋੜਹੈ,ਸ਼ਬਦਾਂਨਾਲੋਂਬਹੁਤਜ਼ਿਆਦਾਜ਼ੋਰਦਾਰਹਨ ਅਤੇਇਸਤੋਂਪਹਿਲਾਂਕਿਵਿਆਖਿਆਦੀਧਾਰਾਵਿੱਚਪਰਿਭਾਸ਼ਾਨੂੰਵਿਸ਼ੇਜਾਂਸੰਦਰਭਦੇਪ੍ਰਤੀਵਿਰੋਧੀਵਜੋਂਰੱਦਕਰਦਿੱਤਾਜਾਵੇ, ਇਹਸਪੱਸ਼ਟਤੌਰ'ਤੇਦਿਖਾਇਆਜਾਣਾਚਾਹੀਦਾਹੈਕਿਜੇਕਰਇਸਨੂੰ,ਅਪਣਾਇਆਜਾਂਦਾਹੈ ਤਾਂਇਹਬੇਤੁਕੇਜਾਂਅਸੰਗਤਨਤੀਜੇਵੱਲਅਗਵਾਈਕਰੇਗਾਅਤੇਸਾਡਾਧਿਆਨਖਿੱਚਿਆਗਿਆਸੀ।ਅਥਾਰਟੀਆਂਨੂੰਜਿਨ੍ਹਾਂਵਿੱਚਉਸਾਰੀਦੇਉਪਰੋਕਤਨਿਯਮਨਿਰਧਾਰਤਕੀਤੇਗਏਹਨ।ਇਹਨਾਂਫੈਸਲਿਆਂਦਾਹਵਾਲਾਦੇਣਾਬੇਲੋੜਾਹੈਕਿਉਂਕਿ, ਅਤੇਅੰਤਵਿੱਚਨਿਯਮਆਪਣੇਆਪਵਿੱਚਸਾਰੇਵਿਵਾਦਾਂਤੋਂਪਰੇਸਥਾਪਿਤਕੀਤੇਗਏਹਨਫੈਸਲਾਕਰਨਵਾਲਾਬਿੰਦੂਇਹਹੈਕਿਕੀs2(11) ਵਿੱਚਪਰਿਭਾਸ਼ਾਦੀਵਰਤੋਂ. ਨੂੰs2(6A)(c) ਦੇਸੰਦਰਭਵਿੱਚਰੱਦਕੀਤਾਗਿਆਹੈ। ਐੱਸ2(11),ਦੇਅਨੁਸਾਰ, "ਦੀਭਾਸ਼ਾਵੱਲਮੁੜੀਏਤਾਂਸਾਡੇਕੋਲਇਹਹੈਕਿਇਸਵਿੱਚਸ਼ਾਮਲਪਰਿਭਾਸ਼ਾਪਿਛਲਾਸਾਲ" ਉਹਸਾਲਹੈਜੋਮੁਲਾਂਕਣਦੇਸਾਲਤੋਂਪਿਛਲਾਹੈ, ਅਤੇਇਸਦਾਮਤਲਬਹੈਕਿਮੁਲਾਂਕਣਦੇਦਿੱਤੇਗਏਸਾਲਤੋਂਸਿਰਫਇੱਕਪਿਛਲਾਸਾਲਹੋਸਕਦਾਹੈ।ਜਦੋਂ"ਐੱਸ. 2(6A) (c),ਪਿਛਲੇਸਾਲ" ਪਿਛਲੇਛੇਸਾਲਾਂਦੀਗੱਲਕਰਦਾਹੈ ਇਹਸਪੱਸ਼ਟਹੈਕਿਇਹs ਹੈ।2(11), ਸਮੀਕਰਨਦੀਵਰਤੋਂਉਸਤੋਂਵੱਖਰੇਅਰਥਾਂਵਿੱਚਕਰਦਾਹੈਜੋ ਕਿਉਂਕਿਇਹਕਿਸੇਵੀਨਿਰਧਾਰਿਤਮੁਲਾਂਕਣਸਾਲਦੇਸਬੰਧਵਿੱਚਪਿਛਲੇਛੇਸਾਲਾਂਦੀਗੱਲਵਿੱਚਇਸਨੂੰਦਿੱਤੇਜਾਣਦੇਰੂਪਵਿੱਚਇੱਕਵਿਰੋਧਾਭਾਸਹੋਵੇਗਾ।ਇਹਦਲੀਲਦਿੱਤੀਗਈਸੀਕਿ (1) ਐੱਸ.ਸੀ.ਆਰ.209 ਸੁਪਰੀਮਕੋਰਟਦੀਆਂਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੈਸਰਜਧੰਧਾਨੀਆਕੇਡੀਆਐਡਕੰਪਨੀ ਬਨਾਮਇਨਕਮ-1958ਟੈਕਸਕਮਿਸ਼ਨਰਵੈਂਕਟਾਰਾਮਾਆਈਅਰਜੇ , 1897 ਦਾਐੱਸ. 13(2),ਜਨਰਲਕਲਾਜ਼ਐਕਟ ਇਕਵਚਨਵਿਚਲੇਸ਼ਬਦਾਂਨੂੰਬਹੁਵਚਨ"", ਅਤੇਇਸਲਈ, ਐਸ2(11) ਵਿੱਚਪਿਛਲੇਸਾਲ ਦੀਸਮੇਤਪੜ੍ਹਿਆਜਾਣਾਚਾਹੀਦਾਹੈ"ਪਿਛਲੇਸਾਲ". 13 ਸਿਰਫਪਰਿਭਾਸ਼ਾਨੂੰ ਦੇਅਰਥਵਜੋਂਪੜ੍ਹਿਆਜਾਸਕਦਾਹੈ।ਐੱਸ"ਉਸਾਰੀਦਾਇੱਕਨਿਯਮਲਾਗੂਕਰਦਾਹੈਜੋਕਿਲਾਗੂਕਰਨਾਹੈਸੰਦਰਭਵਿੱਚਕੁਝਉਲਟਨਾਹੋਵੇ", ਅਤੇ"ਪਿਛਲੇਸਾਲ" ਨੂੰs 2(11)ਜਦੋਂਤੱਕਕਿਵਿਸ਼ੇਜਾਂਵਿੱਚ"ਪਿਛਲੇਸਾਲ"ਵਜੋਂਪੜ੍ਹਿਆਜਾਵੇਇਸਵਿੱਚਲਾਗੂਕੀਤੇਗਏ"ਪਿਛਲੇਸਾਲ" ਦੀਪਰਿਭਾਸ਼ਾਨੂੰਰੱਦਕਰਨਾਹੋਵੇਗਾ, ਅਤੇਇਸਲਈਅਜਿਹੀਉਸਾਰੀਨੂੰਸੰਦਰਭਦੇਉਲਟਵਜੋਂਰੱਦਕੀਤਾਜਾਣਾਚਾਹੀਦਾਹੈ।ਫਿਰਇਹਸੁਝਾਅਦਿੱਤਾਗਿਆਸੀਕਿਸਾਰੇਛੇਪਿਛਲੇਸਾਲਾਂਨੂੰਅਗਲੇਅਗਲੇਸਾਲਤੋਂਪਹਿਲਾਂਮੰਨਿਆਜਾਸਕਦਾਹੈਜੇਕਰਇਹਆਪਣੇਆਪਵਿੱਚਮੁਲਾਂਕਣਦਾਸਾਲਸੀ, ਅਤੇਇਹਕਿਅਜਿਹੀਉਸਾਰੀ, ਅਪੀਲਕਰਤਾਦੀਦਲੀਲਦੇਨਾਲਇਕਸਾਰਤਾਨਾਲ, sਐਕਟਦੇ2(11) ਵਿੱਚਪਰਿਭਾਸ਼ਾਨੂੰਪੂਰਾਪ੍ਰਭਾਵਦੇਵੇਗੀ।।ਪਰਇਹਦਲੀਲਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼,ਕਰਦੀਹੈਕਿਜਦੋਂਕਿਮੁਲਾਂਕਣਦੇਦਿੱਤੇਗਏਸਾਲਤੋਂਕਈਪਿਛਲੇਸਾਲਹੋਸਕਦੇਹਨਇਸਦੇਸਬੰਧਵਿੱਚਸਿਰਫਇੱਕਪਿਛਲਾਸਾਲਹੋਸਕਦਾਹੈ, ਅਤੇਇਹਕਿਇੱਕਸਾਲਦੇਸੰਦਰਭਵਿੱਚਪਿਛਲੇਛੇਸਾਲਾਂਦੀਗੱਲਕਰਨਦਾਕੋਈਮਤਲਬਨਹੀਂਹੋਵੇਗਾ।ਅਸੀਂs 2(6A)(c) ਵਿੱਚ""ਸੰਤੁਸ਼ਟਹਾਂਕਿਇਹਲਈ"ਛੇਪਿਛਲੇਸਾਲ" s 2(11) ਵਿੱਚ"ਪਿਛਲੇਸਾਲਲਾਭਅੰਸ਼ ਦੀਪਰਿਭਾਸ਼ਾਦੇਵਿੱਚਆਯਾਤਕਰਨ" ਅਧੀਨਐਕਟਦੀਪਰਿਭਾਸ਼ਾਉਲਟਹੋਵੇਗਾ। 2(6A) (ਸੀ)ਸ਼ਬਦਾਂਦੀਜਾਂਚਵੀਉਸੇਸਿੱਟੇਵੱਲਲੈਜਾਂਦਾਹੈ।ਜਦੋਂਕੋਈਕੰਪਨੀਮੁਨਾਫਾਕਮਾਉਂਦੀਹੈਅਤੇਉਹਨਾਂਨੂੰਲਾਭਅੰਸ਼ਦੇਰੂਪਵਿੱਚਵੰਡਣਦੀਬਜਾਏਸਾਲਬਾਅਦਦੀਮਿਤੀ',-ਦਰ-ਸਾਲਅਤੇਤੇਉਹਨਾਂਨੂੰਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂਨੂੰਵੰਡਦੀਹੈ ਤਾਂਵੰਡੀਆਂਗਈਆਂਰਕਮਾਂs2(6A) (a), ਦੇਤਹਿਤਲਾਭਅੰਸ਼ਹੋਵੇਗੀ।ਪਰਜਦੋਂਕੋਈਕੰਪਨੀਜਿਸਨੇਮੁਨਾਫਾਇਕੱਠਾਕੀਤਾਹੈ, ਲਾਭਅੰਸ਼ਦਾਐਲਾਨਕਰਨਤੋਂਪਹਿਲਾਂਲਿਕਵੀਡੇਸ਼ਨਵਿੱਚਚਲੀਜਾਂਦੀਹੈਅਤੇ,ਲਿਕਵੀਡੇਟਰਉਹਨਾਂਲਾਭਾਂਨੂੰਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂਵਿੱਚਵੰਡਦਾਹੈ ਤਾਂਇਹਕਮਿਸ਼ਨਰਜ਼ਆਫ਼(1) ਵਿੱਚਆਯੋਜਿਤਕੀਤਾਗਿਆਸੀਕਿਅਜਿਹੀਵੰਡਇਨਲੈਂਡਰੈਵੇਨਿਊਬਨਾਮਬਰੇਲਕੋਈਲਾਭਅੰਸ਼ਨਹੀਂਸੀਕਿਉਂਕਿਜਦੋਂਇੱਕਵਾਰਲਿਕਵੀਡੇਸ਼ਨਦਖਲਦਿੰਦੀਹੈ।ਲਾਭਅੰਸ਼ਾਂ,ਦੀਵੰਡਦਾਕੋਈਸਵਾਲਨਹੀਂਸੀ ਅਤੇਕੰਪਨੀਦੀਆਂਸਾਰੀਆਂਸੰਪਤੀਆਂਨੂੰਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਵਿਚਆਪਣੀਆਂਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂਨਿਭਾਉਣਤੋਂਬਾਅਦਬਾਕੀਬਚੀਆਂਪੂੰਜੀਆਸਨ। (1) (1924) 9 ਟੀ.ਸੀ. 27. 210[1959] ਸਪਲਾਈ. ਸੁਪਰੀਮਕੋਰਟਦੀਆਂਰਿਪੋਰਟਾਂਮੈਸਰਜਧੰਧਾਨੀਆਕੇਡੀਆਐਡਕੰਪਨੀ ਬਨਾਮਇਨਕਮ-1958ਟੈਕਸਕਮਿਸ਼ਨਰਵੈਂਕਟਾਰਾਮਾਆਈਅਰਜੇ Case: MESSRS. DHANDHANIA KEDIA & CO. versus THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX [[1959] SUPP. 1 S.C.R. 204] (1959) नव्हते, परिणणामी, २२ एप्रिल १९५० रोजी अपीलकरतयाला मिळालेली २६,००० रुपयांची रक्कम ही कलम २(६अ‍)(क) मध्ये परिभाषित केल्याप्रमाणणे लाभांश नाही. सामनेवालाचा युक्तिवाद की जो प्राप्तिकर अधिकाऱ्यांनी आणि खालील न्यायालयातील विद्वान न्यायाधीशांनी मान्य केला आहे तो असा आहे की, कलम २(११) मध्ये “मागील वर्ष” या शब्दामध्ये असल्याप्रमाणणे कलम २(६अ)(क) मध्ये वापरलेल्या “ मागील सहा वर्षे” तांत्रिक व प्रतिबंधीत अर्थाचा नाही आणि त्याबाबत त्याचा अर्थ कंपनी अवसायनात गेल्याच्या लगोपाठच्या हिशोबाच्या सहा वर्षे असा आहे. प्रश्न असा आहे की, या दोन अंवयार्थांपैकी कोणणता अर्थ कलम २(६अ)(क) क्या भाषेसाठी लावणणे योग्य आहे? अपीलकरतयासाठी श्री. शर्मा यांचा युक्तिवाद असा आहे की “मागील वर्ष” या संज्ञेचा जो अर्थ कायद्यात घ्यायला हाव तो अर्थ कलम २(११) मध्ये परिभाषित करण्यात आला आहे. तोच अर्थ, अन्वयार्थ लावण्याच्या सुप्रस्थापित नियमांनुसार, कायद्यात जिथथे जिथथे असेल तेथथे त्या शब्दांना द्यायला हवा आणि कलम २(६अ)(क) मधील 'मागील सहा वर्षे' या शब्दांना हाच अर्थ दिला गेला पाहिजे. हे लक्षात घेतले पाहिजे की कायद्याच्या कलम २ मध्ये दिलेल्या व्याख्या, त्यातील तरतुदीनुसार, "विषयात किंवा संदर्भात काही विसंगत नसल्यास" द्वारे नियंत्रित आहेत. आता, अपीलकरतयाचा असा युक्तिवाद आहे की "जोपर्यंत विषय किंवा संदर्भ याची आवश्यकता नाही तोपर्यंत" यापेक्षा "विषयात किंवा संदर्भात काही विसंगत नसल्यास" हे शब्द जास्त प्राभावी आहेत आणि अन्वयार्थ देणणार्‍या उपवाक्यातील व्याख्येला असंदर्भीय म्हणणून नाकारण्यापुर्वी, हे ाम स्पष्टपणणे दर्शविले पाहिजे की जर ते स्वीकारले गेले तर, यामुळे अतरक किंवा विसंगत परिणणहोतील. आणि अन्वयार्थ लावण्याचचे वरील नियम ज्या न्यायनिर्णयात देण्यात आले आहेत, त्याकडे आमचे लक्ष वेधण्यात आले. या न्यायनिर्णयांचा उल्लेख करणणे अनावश्यक आहे कारणण ते नियम स्वत: वादातीत प्रस्थापित झालेले आहेत