M/S. Ananda Social And Educational Trust v. The Commissioner Of Income Tax & Anr

Case: M/S. ANANDA SOCIAL AND EDUCATIONAL TRUST versus THE COMMISSIONER OF INCOME TAX & ANR. [[2020] 1 S.C.R. 721] (2020) [2020] 1 OD. 2. C8 721 CDA AECSABOPDODeHMreoW’® DRNIBes JIT, C3T !"C30DIT TO)QYUIO:%0,,. (ye)TOPO).012 (ಗ4).5437-5438 2012) WwWwO 19,2020 [OD. ಎ. 7ೕ89 , 223, <. C8. ಗ=>ಮ'%AOO@ಂA, ::.] C3T !"@BC, 1961:ಕD.12ಎಎ-DODOWJOCODODC3)A-CSMES– SPdIOFMODACDWJOCODOC3),ಕD 12ಎಎ ನ ಅNಯOP WJOCPODRSTಚVವWXಯC*YZಳ\ ದ]ದ^ _. ತನ*ಉb^ ೕಶಗಳಆcರದ-eWJOCOTMOOIINE)) , -ಕಲo 12ಎಎ CSA20)ೕಂದijFC9OWFEALTONWOSDIDOC3005 ಅಥ=C3T !"C3005TOS), DW OBWO HON_OಚVವWXಗಳpಜ ಬ"rತಮ/ C*sS3y 2)DONTOY,ಮ'%ಆಬ"r ಅಗತ2 =ದTWODONYvೕರQDON wWID WoOBO) DMO0DB)-)ೕಂದiಆ#ಕ% !"3/4, DN, SIO SMBLTxy ಚVವWಕಗಳ pಜ ಬ"r DBOWBOOIODS COS 6C* )ೕಂದi KNvಳ\ Q ಅ|@ರ •ೕ€ತ% b. ಕಲo 12ಎಎಇದರ ಉb^ ೕಶ Rವ O35,ಅಥ= 0no pಜ=ದ ಚVವWXಗಳC* Eಂ]b•ೕ ಅಂತಹವC* WOPOTOO)IAಕಲo 12ಎಎCSA20)ೕಂದi"NOWODಮ'%C3)7=ಸ% ವ=FಏCKNbಎಂ†ದರVNOOFOINOWODA , ಈ•„ಧ‹ಯOP ನ 'ಚVವWXಗ4' HDOBGS MBPIS WSSoBIFNS HBo ACd3 '-ಅಂದ}, C3),ಉb^ ೕಶಗ4•ಜ=FŽD3 (Bj,A)0OOWO_NDOಮ'%C3)A‘ಂƒವ!ಸQDINO OATಚVವWXಗ4C3), ಉb^ ೕಶಗ“"ಅC”ಣ=F••ಎಂಬOBERBOpಜ=F••ಎಂƒಪ!ಗiಸQC3005 WH_ODoNnTd-ಇದXˆJOT or, ಕD 12 ಎಎ(3)ರಅNಯOPOS), WD)ೕಂದiಯC*ರƒ^ Z“ಸQC3005 DINO ONIONe9D0) 85% BO). WoA BOVBAIS BdಚVವWXಅಥ=ಚVವWXಗ4QB DB wBlesangnಅC”ಣ=FಲPಎಂƒ -cಕOಸš@”ತ% b ಅT!ೕJ, &5, ByoCOBEdCIDಸOP ‚ವ›ದQO35,ನ ಉb^ ೕಶಗ“"IOI _wಚVವWXಗಳC*coAY AWœ€„ದ}BOA. WW, WONTIS C3T !"@BC1961:ಕD 12ಎಎ-ಉb^ ೕಶ –VLaeoD)C3)ATYZ4\ ವಚVವWXಗ4ಅದರಉb^ ೕಶಗ“"IOI WONnಎಂ†ƒ O35,ನ ಚVವWXಗ463)5%, DB MBHSNOJOITD_WONDC30DI5)ೕಂದiಯC*••ಕ!‚ವಹಕˆ C*DWJOODTI. Ae, Deo, ODA E AwelEA* ADAE C3T !"CSODIT (2001) Vol.247 ITR 18-C* ಉeP ೕ¤ಸGFb. ye)ಅ¥¦§ODT Wo), - AwerTOPO. 012 5437-5438/2012 [8.4.2015ರC3T !"TOPO. 01298/2015 ರOP ನವbಹOಯಉಚ©ª2 RಲಯದSIDEಮ'%esTse] xy 2014ರye TOC CD012 4702 ಮ'% 1727/2020. jC SCBay, deed3SOD OO¯W, °!ಯª2 ಯ=]ಗ4 NOWeಜಗ]ೕಶ², DleH3ANIOCಮಲµ ², DleHS?!J¶ಧ!, DleH3CD,Bw,_,, BSO.O8B¹, JROWHO,, ��ೕಮJಅ•�ಕWR�, ª2 ಯ=]ಗ4 .@i�v4\ ವ. ಪºಗ“" ª2 RಲಯಈXಳFನJೕ«� •ೕNb : ಆTಶ ���ಅk�012 (ಎ�).5437-5438/2012 ªSಪºಗಳಪರ=Fxಜ•ದಗಣ2 ವ³ೕಲರ =ದಗಳC* ಆO�b^ ೕ• ಮ'%ಕª�ಟಕಉಚ©ª2 RಲಯSKNದ ಆX´ ೕಪXˆ ಒಳjದ Jೕ«�(ಗ4) ಮ'%ಆTಶ(ಗಳC* ) . ಪ!�ೕO�bS ನಮ/�½P ೕ�ಸಲ¡ ಟ� ಅ•¾�ಯದOP , ಆX´ ೕ¾ಹ�Jೕ«� (ಗ4) ಮ'%ಆTಶ (ಗಳC* ) ಅಂFೕಕ!‚ವOPಉಚ©ª2 RಲಯS•ಗ]ಪN�ದ@ರಣಗ4@B•"ಅC”ಣ=F�Sದ!ಂದ . RSTಹಸ% X´ ೕಪದಅಗತ2 �ಲP ಅಂ •, ಈ-ಲ/ ನ�ಗಳOPRSTಅಹ� >ಲPಮ'%ಅSಗಳC*ವ¿Z“ಸGFb. ���ಅuP �ಶ² NO.4702/2014 Eಸ�F)ೕಂ�>ಸGದಟ��� ನ ಉb^ ೕಶಗಳಆcರದ-e, RSTಚVವWXಯC*ನ™ಸ]ದ^ _ , ಆ�ಯ !"@BC , 1961ರಕD 12ಎಎಅNಯOP (0³´ ಪ% =F, @BC ) )ೕಂದi"ಅಹ�=FbಎಂƒbಹOಉಚ© ª2 Rಲಯ •ೕNದ•ಣ�ಯದ ��ದ�ಆ�ಯ !" ಇG1ಯ -•T�ಶಕ�ಈ-ಲ/ ನ�ಯC*ಸOP ��^ }.ಕD12ಎಎಈXಳF� À4ತ% bಃ "12ಎಎ. )ೕಂದiಪ�³�¢.- (1) [ಪ�cನಆ#ಕ% �ಅಥ=] ಆ#ಕ% �, ಕD 12ಎ, ಉಪ ಕD (1) Âಉಪ ಕD (ಎ) ಅಥ= (ಎಎ)ಅಥ= (ಎ<) ಕD ಅNಯOPKಡGದಟ��� ಅಥ=0no ಯ)ೕಂದijFಅk�ಯC*�l ೕಕ!�ದ�ತರ, (ಎ) ಟ��� ಅಥ=0no ಯಚVವWXಗಳpಜ ಯ ಬ"rtu% ಪN�v4\ ವ ಬ"r ಟ��� ಅಥ=0no >ಂದಅಗತ2 =ದ �ಖeಗ4ಅಥ=K°JvೕರಬÃಮ'%ಈ•W�ನOPsCಅಗತ2 •ಂƒ¯�‚Äತಹತ•X ಸಹKಡಬÃ; ಮ'% (<) ಟ��� ಅಥ=0no ಯಉb^ ೕಶಗ4ಮ'%ಅದರಚVವWXಗಳ¾�Kiಕ ಯžJ�Rದ �ತರ, ((i) ಟ��� ಅಥ=0no ಯC*)ೕಂ�>ಸQO¤ತಆTಶEರNಸšŸ; ((ii) žJ�Rಗ]ದ^ OP , ಆಟ��� ಅಥ=0no ಯ)ೕಂದi••ಕ!‚ವO¤ತಆTಶEರNಸತಕˆ ƒ^ . ಮ'%ಅಂತಹಆTಶಪ�JಯC*ಅk��ರ!"ಕ4°ಸತಕˆ ƒ^ . ಪÅ', ಅk��ರ•"ತನ*=ದವC*ÆN‚SದXˆ ಸÆಜಸ=ದಅವ@ಶವC*•ೕಡದEರ' (ii) Âಉಪ ಕDನ ಅNಯOPRSTಆTಶEರNಸತಕˆ ದ^ ಲP . (1ಎ) 1999ರDz 1Â]ನXˆ›ದQ (1) Âಉಪ ಕDನ (<) Èಡದ ಅNಯOPRSTಆTಶEರNಸದ (ಪ�cನ‘ಖ2ಆ#ಕ% �ಅಥ=) ‘ಖ2ಆ#ಕ% ರ‘ಂbɳಇ�ವಎGPಅk�ಗಳC*ಆ]ನʃ(ಪ�cನಆ#ಕ% �ಅಥ=) ಆ#ಕ% !"ವj�>ಸತಕˆ ƒ^ಮ'% (ಪ�cನಆ#ಕ% �ಅಥ=) ಆ#ಕ% �ಆಉಪಪ�ಕರಣದಅNಯOPಅವ�ಆ]ನʃಇದ^Ëತ]ಂದಅಂತಹಅk�ಗಳ -e ‘ಂƒವ!ಯಬÃ. (2) (1) Âಉಪಪ�ಕರಣದ (<) ÈಡದಅNಯOP)ೕಂದiಯC*ÆÇ�K€ವಅಥ=••ಕ!‚ವಪ�J•ಂƒಆTಶ12ಎಪ�ಕರಣದ (1) Âಉಪಪ�ಕರಣದ (ಎ) Èಡಅಥ= (ಎಎ) Èಡಅಥ= (ಎ<) ÈಡದಅNಯOPಅk�ಯC*�l ೕಕ!�ದJಂಗಳ ಅಂತ2 ]ಂದಆ� . ಅಂFೕಕ!ಸತಕˆ ƒ^ Jಂಗಳಅವ|‘F#ವ›ದQ (3) (1) Âಉಪಪ�ಕರಣದ (<) ÈಡದಅNಯOPಟ��� ಅಥ=0no ")ೕಂದiಯC*ÆÇ�KಡGFದ^ }ಅಥ= 12ಎಪ�ಕರಣದಅNಯOPRSTಸಮಯದOP)ೕಂದiಯC*ಪ™]ದ^ } (ಹಣ@‚ (012 2) @ಯ� 1996 (1996ರ 33) ರÌಲಕಅದರJƒ^ ಪNಯ›ದQಇದ^ ಂ ) ಮ'%ತ�=ಯ, ಅಂಥಟ��� ಅಥ=�<XಚVವWXಗ4=ಸ% �ಕ=FಲPಅಥ=0ದ¯�C’ರಟ���, ಅಥ= 0no ಯ ಉb^ ೕಶಗ“"ಅC”ಣ=Fನ™#J% ಲPಎಂƒಪ�cನಆ#ಕ% !"ಅಥ=ಆ#ಕ% !"ಮನದÍ�ದ}, ಅವ�ಅಂಥಟ��� ಅಥ=0no ಯ )ೕಂದiಯC*ರƒ^ Z“‚ವO¤ತಆTಶEರNಸತಕˆ ƒ^ ಃ Case: M/S. ANANDA SOCIAL AND EDUCATIONAL TRUST versus THE COMMISSIONER OF INCOME TAX & ANR. [[2020] 1 S.C.R. 721] (2020) [2020] 1 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ ਮੈਸਰਜ਼. ਆਨੰਦਾ ਸੋਸ਼ਲ ਅਤੇ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨਲ ਟਰੱਸਟ ਬਨਾਮ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਕਮਮਸ਼ਨ ਅਤੇ ਹੋਰ (2012 ਦੀ ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰਬਰ 5437-5438) 19 ਫਰਵਰੀ, 2020 [ਐੱਸ. ਏ. ਬੋਬਡੇ, ਚੀਫ਼ ਜਸਮਟਸ, ਬੀ. ਆਰ. ਗਵਈ ਅਤੇ ਸੂਮਰਆ ਕਾਂਤ, ਜੇ. ਜੇ.] ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ਅਧਿਧਨਯਮ, 1961: ਿਾਰਾ.12 ਏ.ਏ -ਇੱਕ ਨਵ ਰਧਿਸਟਰਡ ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਤਧਿਤ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ-ਿੱਕਦਾਰੀ-ਆਯੋਧਿਤਃ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਰਧਿਸਟਰਡ ਟਰੱਸਟ ਇਸ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਿਾਰ ਤੇ ਿਾਰਾ.12 ਏ.ਏ ਅਿੀਨ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਿੱਕਦਾਰ ਿੈ, ਧਿਨਾਂ ਧਕਸੇ ਗਤੀਧਵਿੀ ਦੇ - ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 12 ਏ.ਏ ਧ੍ਰਿੰਸੀ੍ਲ ਕਧਮਸ਼ਨਰ ਿਾਂ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਕਧਮਸ਼ਨਰ ਨ ਿੰ ਟਰੱਸਟ ਦੀ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਲਈ ਅਰਜੀ ਧਮਲਣ 'ਤੇ ਅਧਿਿੇ ਦਸਤਾਵੇਜਾਂ ਦੀ ਮਿੰਗ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਧਦਿੰਦੀ ਿੈ ਿੋ ਟਰੱਸਟ ਿਾਂ ਸਿੰਸਥਾ ਦੀਆਂ ਗਤੀਧਵਿੀਆਂ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਿਾਰੇ ਆ੍ਣੇ ਆ੍ ਨ ਿੰ ਸਿੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਜਰ ਰੀ ਿੋ ਸਕਦੇ ਿਨ ਅਤੇ ਇਸ ਸਿਿੰਿ ਧਵੱਚ ੍ੁੱਛਧਗੱਛ ਕਰ ਸਕਦੇ ਿਨ-ਇਿ ਕਧਮਸ਼ਨਰ ਨ ਿੰ ਟਰੱਸਟ ਨ ਿੰ ਰਧਿਸਟਰ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਧਦਿੰਦਾ ਿੈ ਿੇ ਉਿ ਟਰੱਸਟ ਿਾਂ ਸਿੰਸਥਾ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਗਤੀਧਵਿੀਆਂ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਿਾਰੇ ਸਿੰਤੁਸ਼ਟ ਿੈ - ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 12 ਏ.ਏ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਧਸਰਫ ਅਧਿਿੇ ਟਰੱਸਟ ਿਾਂ ਸਿੰਸਥਾ ਦੀ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਨ ਿੰ ਸਮਰੱਥ ਿਣਾਉਣਾ ਿੈ ਧਿਸ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਗਤੀਧਵਿੀਆਂ ਸੱਚੀਆਂ ਿਨ-ਧਕਉਂਧਕ ਿਾਰਾ 12 ਏ.ਏ ਟਰੱਸਟ ਦੀ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸਿਿੰਿਤ ਿੈ ਅਤੇ ਇਿ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿੀਂ ਧਕ ਟਰੱਸਟ ਨੇ ਅਸਲ ਧਵੱਚ ਕੀ ਕੀਤਾ ਿੈ, ਇਸ ਧਵੱਚ 'ਗਤੀਧਵਿੀਆਂ' ਸ਼ਿਦ ਧਵੱਚ '੍ਰਸਤਾਧਵਤ ਗਤੀਧਵਿੀਆਂ' ਸ਼ਾਮਲ ਿਨ-ਭਾਵ, ਇੱਕ ਕਧਮਸ਼ਨਰ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਧਵਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ੍ਾਿਿੰਦ ਿੈ ਧਕ ਕੀ ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਸੱਚਮੁੱਚ ਚੈਰੀਟੇਿਲ ਿਨ ਅਤੇ ਕੀ ਉਿ ਗਤੀਧਵਿੀਆਂ ਿੋ ਟਰੱਸਟ ਦੁਆਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ੍ਰਸਤਾਵ ਧਦੱਤਾ ਧਗਆ ਿੈ ਇਸ ਅਰਥ ਧਵੱਚ ਸੱਚੀਆਂ ਿਨ ਧਕ ਉਿ ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਿਨ-ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਸਧਥਤੀ ਵੱਖਰੀ ਿੋਵੇਗੀ ਧਿੱਥੇ ਕਧਮਸ਼ਨਰ ਨੇ ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ (3) ਦੇ ਅਿੀਨ ਇੱਕ ਟਰੱਸਟ ਦੀ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਨ ਿੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦਾ ੍ਰਸਤਾਵ ਧਦੱਤਾ ਿੈ-ਉਸ ਸਧਥਤੀ ਧਵੱਚ, ਕਧਮਸ਼ਨਰ ਇਿ ਧਸੱਟਾ ਦਰਿ ਕਰਨ ਲਈ ੍ਾਿਿੰਦ ਿੋਵੇਗਾ ਧਕ ਟਰੱਸਟ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕੋਈ ਗਤੀਧਵਿੀ ਿਾਂ ਗਤੀਧਵਿੀਆਂ ਅਸਲ ਧਵੱਚ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿੀਂ ਿਨ-ਇਸੇ ਤਰਹਾਂ ਟਰੱਸਟ ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ਅਧਿਧਨਯਮ, 1961: ਿਾਰਾ.12 ਏ.ਏ -ਦਾ ਉਦੇਸ਼-ਆਯੋਧਿਤਃ ਇਿ ਸੁਧਨਸ਼ਧਚਤ ਕਰਨਾ ਿੈ ਧਕ ਟਰੱਸਟ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਗਤੀਧਵਿੀਆਂ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਨਿੀਂ ਿਨ ਉਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਇਿ ਧਕ ਇੱਕ ਕਧਮਸ਼ਨਰ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਿੱਕਦਾਰ ਿੈ ਿੇ ਗਤੀਧਵਿੀਆਂ ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ੍ਾਈਆਂ ਿਾਂਦੀਆਂ ਿਨ। ਸੈਲਫ ਇਿੰ੍ਲਾਇਰਜ ਸਰਧਵਸ ਸੁਸਾਇਟੀ ਿਨਾਮ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਕਧਮਸ਼ਨਰ (2001) ਵਾਲੀਅਮ.247 ਆਈਟੀਆਰ 18-ਦਾ ਿਵਾਲਾ ਧਦੱਤਾ ਧਗਆ ਿੈ. ਧਸਵਲ ਅ੍ੀਲ ਧਨਆਂਇਕ ਫੈਸਲਾਃ ਧਸਵਲ ਅ੍ੀਲ ਨਿੰ. 2012 ਦਾ 5437-5438. [ਨਵੀਂ ਧਦੱਲੀ ਧਵਖੇ ਧਦੱਲੀ ਿਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਅਤੇ ਆਦੇਸ਼ ਧਮਤੀ 08.04.2015 ਤੋਂ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅ੍ੀਲ ਨਿੰ. 2015 ਦਾ 98 ਧਸਵਲ ਅ੍ੀਲ ਨਿੰ. 2014 ਦਾ 4702 ਅਤੇ 2020 ਦਾ 1727. ੍ਰੀਤੇਸ਼ ਕ੍ ਰ, ਸ਼ਰੀਮਤੀ ਐਸ਼ਵਧਰਆ ਭਾਟੀਆ, ਸੀਨੀਅਰ. ਐਡ., ਸੈਂਧਥਲ ਿਗਦੀਸਨ, ਸ਼ਰੀਮਤੀ ਸੋਨਾਕਸ਼ੀ ਮਲਿਨ, ਸ਼ਰੀਮਤੀ ਸੁਰੀਤੀ ਚੌਿਰੀ, ਸ਼ਰੀਮਤੀ ਧਮਰਣਾਲ ਕਿੰਵਰ, ਸਧਤਆਧਲ੍ਸ ਰੇ, ਧਵਕਾਸ ਿਾਂਸਲ, ਸ਼ਰੀਮਤੀ ਅਧਨਲ ਕਧਟਆਰ, ਐਡ. ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ੍ਾਰਟੀਆਂ ਲਈ. ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਿੇਠ ਧਲਖੇ ਆਦੇਸ਼ ੍ਾਸ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨਃ ਆਰਡਰ ਧਸਵਲ ਅ੍ੀਲ ਨਿੰਿਰ (ਐਸ) 5437-5438/2012 ਅਸੀਂ ਧਿਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ੍ੇਸ਼ ਿੋਏ ਧਵਦਵਾਨ ਵਕੀਲ ਨ ਿੰ ਸੁਧਣਆ ਿੈ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਿਾਈ ਕੋਰਟ ਵੱਲੋਂ ੍ਾਸ ਕੀਤੇ ਗਏ ਧਵਵਾਦ੍ ਰਨ ਫੈਸਧਲਆਂ ਅਤੇ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਿੈ। ਸਾਡੇ ਧਵਚਾਰ ਧਵੱਚ, ਿਾਈ ਕੋਰਟ ਦੁਆਰਾ ਧਵਵਾਦ੍ ਰਨ ਫੈਸਲੇ ਅਤੇ ਆਦੇਸ਼ ੍ਾਸ ਕਰਨ ਧਵੱਚ ਧਦੱਤੇ ਕਾਰਨਾਂ ਧਵੱਚ ਦਖਲਅਿੰਦਾਜੀ ਦੀ ਜਰ ਰਤ ਨਿੀਂ ਿੈ ਧਕਉਂਧਕ ਇਿ ਕਾਨ ਿੰਨ ਦੇ ਅਨੁਕ ਲ ਿਨ। ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਨਹਾਂ ਅ੍ੀਲਾਂ ਧਵੱਚ ਕੋਈ ਯੋਗਤਾ ਨਿੀਂ ਿੈ ਅਤੇ ਉਨਹਾਂ ਨ ਿੰ ਖਾਰਿ ਕਰ ਧਦੱਤਾ ਿਾਂਦਾ ਿੈ। ਧਸਵਲ ਅ੍ੀਲ ਨਿੰਿਰ 4702/2014 ਇਿ ਅ੍ੀਲ ਅ੍ੀਲਕਰਤਾ-ਆਮਦਨ ਕਰ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਦੁਆਰਾ ਧਦੱਲੀ ਿਾਈ ਕੋਰਟ ਦੁਆਰਾ ੍ਾਸ ਕੀਤੇ ਗਏ ਫੈਸਲੇ ਅਤੇ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਧਵਰੁੱਿ ਕੀਤੀ ਗਈ ਿੈ ਧਿਸ ਧਵੱਚ ਧਕਿਾ ਧਗਆ ਿੈ ਧਕ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਰਧਿਸਟਰਡ ਟਰੱਸਟ ਆ੍ਣੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਿਾਰ 'ਤੇ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਧਿਧਨਯਮ, 1961 (ਸਿੰਖੇ੍ ਧਵੱਚ,' ਅਧਿਧਨਯਮ ') ਦੀ ਿਾਰਾ 12 ਏਏ ਦੇ ਤਧਿਤ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਿੱਕਦਾਰ ਿੈ, ਧਿਨਾਂ ਧਕਸੇ ਗਤੀਧਵਿੀ ਦੇ। ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 12ਏਏ ਿੇਠ ਧਲਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਿੈਃ ਮੈਸਰਜ਼. ਆਨੰਦਾ ਸੋਸ਼ਲ ਅਤੇ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨਲ ਟਰੱਸਟ ਬਨਾਮ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਕਮਮਸ਼ਨ ਅਤੇ ਹੋਰ "12 ਏਏ. ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਲਈ ਧਵਿੀ. - - (1) [ਧ੍ਰਿੰਸੀ੍ਲ ਕਧਮਸ਼ਨਰ ਿਾਂ] ਕਧਮਸ਼ਨਰ, ਿਾਰਾ 12 ਏ ਦੀ ਉ੍-ਿਾਰਾ (1) ਦੇ ਖਿੰਡ (ਏ) ਿਾਂ ਖਿੰਡ (ਏਏ) ਿਾਂ ਖਿੰਡ (ਏਿੀ) ਦੇ ਤਧਿਤ ਧਕਸੇ ਟਰੱਸਟ ਿਾਂ ਸਿੰਸਥਾ ਦੀ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਲਈ ਅਰਜੀ ੍ਰਾ੍ਤ ਕਰਨ 'ਤੇ, (ਏ) ਟਰੱਸਟ ਿਾਂ ਸਿੰਸਥਾ ਤੋਂ ਅਧਿਿੇ ਦਸਤਾਵੇਜ ਿਾਂ ਿਾਣਕਾਰੀ ਮਿੰਗੇਗਾ ਿੋ ਉਿ ਟਰੱਸਟ ਿਾਂ ਸਿੰਸਥਾ ਦੀਆਂ ਗਤੀਧਵਿੀਆਂ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਿਾਰੇ ਆ੍ਣੇ ਆ੍ ਨ ਿੰ ਸਿੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਜਰ ਰੀ ਸਮਝਦਾ ਿੈ ਅਤੇ ਅਧਿਿੀਆਂ ੍ੁੱਛਧਗੱਛ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਿੈ ਿੋ ਉਿ ਇਸ ਲਈ ਜਰ ਰੀ ਸਮਝੇ; ਅਤੇ (ਿੀ) ਟਰੱਸਟ ਿਾਂ ਸਿੰਸਥਾ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਗਤੀਧਵਿੀਆਂ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਿਾਰੇ ਆ੍ਣੇ ਆ੍ ਨ ਿੰ ਸਿੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਨ ਤੋਂ ਿਾਅਦ, ਉਿ-(i) ਟਰੱਸਟ ਿਾਂ ਸਿੰਸਥਾ ਨ ਿੰ ਰਧਿਸਟਰ ਕਰਨ ਲਈ ਧਲਖਤੀ ਆਦੇਸ਼ ੍ਾਸ ਕਰੇਗਾ; Case: M/S. ANANDA SOCIAL AND EDUCATIONAL TRUST versus THE COMMISSIONER OF INCOME TAX & ANR. [[2020] 1 S.C.R. 721] (2020) [2020] 1 S.C.R. 721 M/S. ANANDA SOCIAL AND EDUCATIONAL TRUST v. THE COMMISSIONER OF INCOME TAX & ANR. (Civil Appeal No(s).5437-5438 of 2012) FEBRUARY 19, 2020 [S. A. BOBDE, CJI, B. R. GAVAI AND SURYA KANT, JJ.] Income Tax Act, 1961: s.12AA – Registration under, of a newlyregistered Trust – Entitlement – Held: A newly registered Trust isentitled for registration under s.12AA on the basis of its objects,without any activity having been undertaken – s.12AA of the Actempowers the Principal Commissioner or the Commissioner of theIncome Tax on receipt of an application for registration of a trustto call for such documents as may be necessary to satisfy himselfabout the genuineness of activities of the trust or institution andmake inquiries in that behalf – It empowers the Commissioner tothereupon register the trust if he is satisfied about the objects of thetrust or institution and genuineness of its activities – The purposeof s.12AA of the Act is to enable registration only of such trust orinstitution whose objects and activities are genuine – Since s.12AApertains to the registration of the Trust and not to assess of what atrust has actually done, the term ‘activities’ in the provision includes‘proposed activities’ – That is to say, a Commissioner is bound toconsider whether the objects of the Trust are genuinely charitablein nature and whether the activities which the Trust proposed tocarry on are genuine in the sense that they are in line with theobjects of the Trust – In contrast, the position would be differentwhere the Commissioner proposes to cancel the registration of aTrust under sub-section (3) of s.12AA of the Act – In that situation,the Commissioner would be bound to record the finding that anactivity or activities actually carried on by the Trust are not genuinebeing not in accordance with the objects of the Trust – Similarly,the situation would be different where the trust has before applyingfor registration found to have undertaken activities contrary to theobjects of the Trust. Income Tax Act, 1961: s.12AA – Object of – Held: Is to ensurethat the activities undertaken by the Trust are not contrary to its 721 A B CDEF G H Aobjects and that a Commissioner is entitled to refuse registration ifthe activities are found contrary to the objects of the Trust. Self Employers Service Society v. Commissioner ofIncome Tax (2001) Vol.247 ITR 18 – referred to. CIVIL APPELLATE JURISDICTION: Civil Appeal Nos. 5437-B5438 of 2012. [From the Judgment and Order dated 08.04.2015 of the High Courtof Delhi at New Delhi in Income Tax Appeal No. 98 of 2015] With CCivil Appeal Nos. 4702 of 2014 and 1727 of 2020. Pritesh Kapur, Ms. Aishwarya Bhati, Sr. Advs., Senthil Jagadeesan,Ms. Sonakshi Malhan, Ms. Suriti Chowdhary, Ms. Mrinal Kanwar,Satyalipsu Ray, Vikas Bansal, Mrs. Anil Katiyar, Advs. for the appearingparties.D The following Order of the Court was passed: O R D E R CIVIL APPEAL NO(S).5437-5438/2012 We have heard learned counsel appearing for the parties andEperused the impugned Judgment(s) and Order(s) passed by the HighCourt of Karnataka. In our considered view, the reasons assigned by the High Court inpassing the impugned judgment(s) and order(s) need no interference asthe same are in consonance with law. FAccordingly, there is no merit in these appeals and they aredismissed. CIVIL APPEAL NO.4702/2014 This appeal has been preferred by the appellant - Director ofGIncome Tax against the impugned judgment and order passed by theDelhi High Court holding that a newly registered Trust is entitled forregistration under section 12AA of the Income Tax Act, 1961 (for short,the ‘Act’) on the basis of its objects, without any activity having beenundertaken. Section 12AA of the Act reads as follows : H Case: M/S. ANANDA SOCIAL AND EDUCATIONAL TRUST versus THE COMMISSIONER OF INCOME TAX & ANR. [[2020] 1 S.C.R. 721] (2020) एम/एस आनंद सामाजिक और शैक्षिक ट्रस्ट बनाम आयकर आयुक्त एवं एएनआर (2012 की सिविल अपील संख्या5437-5438) 19 फरवरी, 2020 [एस ए बोबडे, सी जेआई, बी आर Tag AR सूर्यकांत, जे जे] आयकर अधिनियम 1961: धारा 12 ए के तहत एक नए पंजीकृत ट्रस्ट का पंजीकरण - पात्रता - धारित एक नया पंजी कृत ट्रस्ट अपने उद्देश्यों के आधार पर धारा 12ए ए के तहत पंजीकरण का हकदार है, बिना किसी गतिविधि के अधिनियम का 12५ ५ किसी ट्रस्ट के पंजीकरण के लिए आवेदन प्राप्त होने पर प्रधान आयुक्त या आयकर आयुक्त को संस्था की गतिविधियों की वास्तविकता के बारे में खुद को संतुष्ट करने और उस संबंध में पूछताछ करने के लिए आवश्यक दस्तावेजों को मांगने का अधिकार देता है। यह आयोग को उस ट्रस्ट को पंजीकृत करने का अधिकार देता है यदि वह किसी संस्था के उद्देश्यों और उसकी गतिविधियों की वास्तविकता से संतुष्ट - - धारा 12 अधिनियम का उद्देश्य केवल ऐसे ट्रस्ट या संस्था के पंजीकरण को सक्षम करना है जिनकी गतिविधियाँ वास्तविक हैं - चूंकि धारा 120 ७ किसी ट्रस्ट के पंजीकरण से संबंधित है, न कि यह आकलन करने से कि ट्रस्ट ने वास्तव में क्या किया है, 'सक्रियता प्रावधान' शब्द में 'प्रस्तावित गतिविधियाँ ' शामिल हैं - कहने का मतलब है, एक आयोग इस बात पर विचार करने के लिए बाध्य है कि क्या ट्रस्ट की वस्तुएँ वास्तव में धर्मार्थ हैं और क्या ट्रस्ट द्वारा प्रस्तावित गतिविधियां इस अर्थ में वास्तविक हैं कि वे ट्रस्ट कंट्रास्ट की वस्तुओं के अनुरूप हैं, स्थिति अलग होगी जहां आयुक्त अधिनियम की उप-धारा (3) के तहत ट्रस्ट के पंजीकरण को रद्द कर देते हैं। उस स्थिति में, आयुक्त अधिनियम की धारा 120 8 की यह रिकॉर्ड करने के लिए बाध्य होगा कि ट्रस्ट द्वारा वास्तव में की गई कोई गतिविधि या गतिविधियां वास्तव में ट्रस्ट के उद्देश्यों के अनुरूप नहीं हैं, इसी तरह स्थिति अलग होगी जहां ट्रस्ट ने पंजीकरण के लिए आवेदन करने से पहले ट्रस्ट के उद्देश्यों के विपरीत गतिविधियां की हैं। आयकर अधिनियम, 1961: धारा 12ए ए - धारित - उद्देश्य: यह सुनिश्चित करना है कि ट्रस्ट द्वारा की गई गतिविधियाँ इसके विपरीत नहीं हैं 721 सुप्रीम कोर्ट Rut ट|20201 1 एस सी. आर उद्देश्य और यदि गतिविधियाँ ट्रस्ट के उद्देश्यों के विपरीत पाई जाती हैं तो आयुक्त पंजीकरण से इंकार करने का हकदार है। स्व-नियोक्ता सेवा सोसायटी बनाम आयुक्त आयकर (2001) खंड 247 आई टी आर 18- संदर्भित। सिविल ART salar: सिविल अपील संख्या5437-2012 का5438. [उच्च न्यायालय के निर्णय एवं आदेश दिनां क 08.04.2015 से 2015 की आयकर अपील संख्या 98 में नई दिल्ली J साथ 2014 की सिविल अपील संख्या 4702 ऑर2020 की 1727. प्रीतेश कपूर, एमएस ऐश्वर्या भाटी, सीनियर सलाहकार, सेंथिल जगदीसन, सुश्री सोनाक्षी मल्हान, कु. सुरीति चौधरी , कु. मृणाल कंवर, सत्यलिप्स राय, विकास बंसल, श्रीमती अनिल कटियार, सलाहकार उपस्थित पक्ष के लिए. न्यायालय का निम्नलिखित आदेश पारित किया गया : आदेश सिविल अपील संख्या (एस). 5437-5438/2012 हमने पक्षों की ओर से उपस्थित विद्वान वकील को सुना है और अवलोकन किया है कर्ण उच्च न्यायालय द्वारा पारित क्षिपित निर्णय और आदेश हमारे सुविचारित दृष्टिकोण में, उच्च न्यायालय द्वारा आशक्षेपित निर्णयों और आदेशों में बताए गए कारणों को कानून के अनुरूप होने के कारण हस्तक्षेप की आवश्यकता नहीं है। तदनुसार, इन अपीलों में कोई योग्यता नहीं है और इन्हें खारिज किया जाता है सिविल अपील PATH 4702/2014 यह अपील अपीलकर्ता आयकर निदेशक द्वारा दिल्ली उच्च न्यायालय द्वारा पारित निर्णय और आदेश के खिलाफ दायर की गई है जिसमें कहा गया है कि एक नया पंजीकृत ट्रस्ट आयकर अधिनियम, 1961 (संक्षेप में, 'अधिनियम') की धारा 12 ए ए के तहत पंजीकरण का हकदार Sl ) वस्तुओं के आधार पर, बिना कोई गतिविधि किए। धारा 12 ए ए इस प्रकार है: आनंद सामाजिक और शैक्षिक ट्रस्ट बनाम द आयकर आयुक्त एवं एएनआर। Case: M/S. ANANDA SOCIAL AND EDUCATIONAL TRUST versus THE COMMISSIONER OF INCOME TAX & ANR. [[2020] 1 S.C.R. 721] (2020) ಅಂತ2 ]ಂದಆ� . ಅಂFೕಕ!ಸತಕˆ ƒ^ Jಂಗಳಅವ|‘F#ವ›ದQ (3) (1) Âಉಪಪ�ಕರಣದ (<) ÈಡದಅNಯOPಟ��� ಅಥ=0no ")ೕಂದiಯC*ÆÇ�KಡGFದ^ }ಅಥ= 12ಎಪ�ಕರಣದಅNಯOPRSTಸಮಯದOP)ೕಂದiಯC*ಪ™]ದ^ } (ಹಣ@‚ (012 2) @ಯ� 1996 (1996ರ 33) ರÌಲಕಅದರJƒ^ ಪNಯ›ದQಇದ^ ಂ ) ಮ'%ತ�=ಯ, ಅಂಥಟ��� ಅಥ=�<XಚVವWXಗ4=ಸ% �ಕ=FಲPಅಥ=0ದ¯�C’ರಟ���, ಅಥ= 0no ಯ ಉb^ ೕಶಗ“"ಅC”ಣ=Fನ™#J% ಲPಎಂƒಪ�cನಆ#ಕ% !"ಅಥ=ಆ#ಕ% !"ಮನದÍ�ದ}, ಅವ�ಅಂಥಟ��� ಅಥ=0no ಯ )ೕಂದiಯC*ರƒ^ Z“‚ವO¤ತಆTಶEರNಸತಕˆ ƒ^ ಃ ಪÅ', ಅk��ರ•" =ದ ÆNಸQ ?ಕ% ಸÆಜಸ=ದಅವ@ಶವC*•ೕಡದEರ'ಅಂತಹ ಆTಶ EರNಸತಕˆ ದ^ ಲP . [(4) (3) Âಉಪಪ�ಕರಣದಉಪ„ಧಗ“"ಪ�JÎಲ=ಗÊ , (1) Âಉಪಪ�ಕರಣದ (<) ÈಡದಅNಯOPಟ��� ಅಥ=0no ")ೕಂದiಯC*ÆÇ�KಡGFದ^ }ಅಥ=12ಎಪ�ಕರಣದಅNಯOPRSTಸಮಯದOP)ೕಂದiಯC*ಪ™]ದ^ } (ಹಣ@‚ (012 2) @ಯ� 1996 (1996ರ 33) ರÌಲಕಅದರJƒ^ ಪNಯ›ದQಇದ^ ಂ ) ಮ'%ತ�=ಯ, ಟ��� ಅಥ=0no ಯ ಚVವWXಗಳC* , 13Âಪ�ಕರಣದ (1) ÂಉಪಕDದ @R�ಚರÏ>ಂ�Fಅಂಥಟ��� ಅಥ=0no ಯ ಆ�ಯ0®ಣ�ಅಥ=RST¯ಗವC*EರFಡQ 11 ಮ'% 12Âಪ�ಕರಣಗಳಉಪ„ಧಗ4ಅನl ಯ=ಗದ!ೕJಯOPನ™ಸG”J% ದ^ }, ಪ�cನಆ#ಕ% �ಅಥ=ಆ#ಕ% �O¤ತಆTಶÌಲಕಅಂತಹಟ��� ಅಥ=0no ಯ )ೕಂದiಯC*ರƒ^ Z“ಸಬÃಃ ಪÅ', À“�ವ !ೕJಯOPಚVವWXಗಳC*ನ™ಸQಸÆಜಸ=ದ@ರಣಗ4 ಇ• ಎಂƒಟ��� ಅಥ=0no # ’<ೕ'ಪN�ದ}, ಈಉಪ-ಕD ಅNಯOP)ೕಂದiಯC*ರƒ^ Z“ಸತಕˆ ದ^ ಲP .] .-e À“ದ ಕD ಟ��� )ೕಂದi" ಅವ@ಶ •ೕ€ತ% bಅಂತಹ)ೕಂದi"XಲSಸಮಯ]ಂದಅ�% ತl ದOP �ವಟ���ಮ'%Eಸ�F)ೕಂ�>ಸGದಟ��� •ಂದÐ ಅk�ಸOP ಸಬÃ.ಟ��� ಈjಗ¦ಅ�% ತl ದOP ರšŸಮ'%)ೕಂದijFಅk�ಸOP ‚ವ›ದQRSTಚVವWXಗಳC*YZಂNರšŸಎಂಬಷರ'%ಇಲP . 0³´ ಪ% =FÀ4S�ದ}, ಕD 12ಎಎಪ�cನಆ#ಕ% !"ಅಥ=ಆ�ಯ !"ಆ#ಕ% !"ಟ���ನ)ೕಂದijFಅk�ಯC*�l ೕಕ!�ದ�ತರ, ಟ��� ಅಥ=0no ಯಚVವWXಗಳ¾�Kiಕ ಯಬ"rಸl Òಮನವ!XKNvಳ\ Qಮ'%ಆಪರ=Fತ•1 ನ™ಸQಅಗತ2 =ದ�ಖeಗಳC*vೕರQಅ|@ರ•ೕ€ತ% b; ಟ��� ಅಥ=0no ಯಉb^ ೕಶಗ4ಮ'%ಅದರಚVವWXಗಳ¾�Kiಕ ಯಬ"rತನ"tu% >ದ^ }ಆ�ತರಟ��� C* )ೕಂದiKಡQ ಇƒಆ#ಕ% !"ಅ|@ರ•ೕ€ತ% b. ಪ�‚% ತಪ�ಕರಣದOP , ಟ��� ಅC* 30.05.2008 ನOP�£WRFರÓಸG>'ಮ'%ಇƒ‚K�ಎರ€Jಂಗಳಒಳ" 10.07.2008 ನOP)ೕಂದi"ಅk�ಸOP �'. ಅk�ಯC*ಸOP ‚ವ›ದQಪ�J=]ಟ��� RSTಚVವWXಗಳC*YZಂNರOಲP , ಟ���RSTಚVವWXಗಳC*YZಂNಲP =ದ^ !ಂದ, ಅದC*)ೕಂದi’ಧ2 �ಲPಎಂಬಏYಕಆcರದ-eಆ#ಕ% �ಅk�ಯC*Jರಸˆ !�ದ�, ಬÃÔಟ��� ನ ಚVವWXಗ4•ಜÕಎಂ†ದರಬ"rtu%EಂದQ’ಧ2 =ಗOಲP .bಹOಯಆ�ಯ !"-ಲ/ ನ�ª2 ಯÆಡ“# (0³´ ಪ% =F, 'ª2 ಯÆಡ“') ಆ#ಕ% ರಆTಶಗಳC*ರƒ^ Z“�'.œ�ಯಇG1#-ಲ/ ನ�ಸOP ‚ವÌಲಕಉಚ©ª2 RಲಯವC*0ಪ³��'.ಉಚ©ª2 RಲಯSª2 ಯÆಡ“ಯಆTಶ ಎJ% °Nƒ, Eಸ�F)ೕಂ�>ಸGದಟ��� ಪ�ಕರಣRSTಚVವWXಗ“ಲP ]ದ^ _, ಕD12ಎಎಅNಯOPಟ���ಅC*)ೕಂ�>ಸಬÃTಎಂƒಪ!ಗiಸQ’ಧ2 �bಎಂಬJೕK�ನXˆ„]'. ಈJೕಪ�C*ನಮ/‘ಂbÆNಸGFb. nº² 12ಎಎಪ�@ರ •ಸ�ಂTಹ=Fಆ#ಕ% �ಟ��� ಅಥ=0no ಯಉb^ ೕಶಗ4ಮ'%ಅದರಚVವWXಗಳpಜ ಬ"rತಮ" tu% Rದ �ತರ )ೕಂದi" ಅCಮJ •ೕಡಬಹƒ. ಟ���ನಉb^ ೕಶಮ'%ಅದರಚVವWXಗ4ದJ% (charitable)ಎC* ವ ಬ"r ಆ#ಕ% !" žJ�RಗšŸ ಏXಂದ}ಅಂತಹ)ೕಂದiಯಪ!¸ಮ=Fಟ���"ಕD11 ಮ'% 12ರಅNಯOPಪ�•ೕಜನಗಳC*ಪ™ಯQಅಹ� ಇ�ತ% b. š}!ೕJಯOPÀ4S�ದ}, ಟ���ನಉb^ ೕಶಗ4ಮ'%ಅದರಚVವWXಗ4=ಸ% �ಕವಲP •ಂƒœ€„ದ}, ಅಂದ}ದJ%ಅಲPಎಂƒÀ4S�ದ}, ಆ#ಕ% �••ಕ!ಸQಅಹ�•F�s% }ಮ'%=ಸ% ವ=F, ಅಂತಹ)ೕಂದiಯC*••ಕ!ಸQ. ಬದ�•F�s% } ಆ#ಕ% �ಎರ€�ಷಯಗಳಬ"rtಪ% •FರšŸಎಂƒನಮ/‘ಂb=]ಸG>'-›ದಲ‹ಯ�F�<Xಉb^ ೕಶಗ4ಮ'%ಎರಡ‹ಯ�F, ಅದರಚVವWXಗ4pಜ=F•.ಟ��� RSTಚVವWXಗಳC*YZಂNಲP ]ದ^ }, ಅಂತಹಚVವWXಗ4•ಜÕಎಂ†ದC*ಆ#ಕ% �•ಣ�>ಸQ ’ಧ2 �ಲPಮ'%ಆದ^ !ಂದ, ಅಂತಹಟ���ನ)ೕಂದiಯC*••ಕ!ಸQಆ#ಕ% �ಬದ�•F�s% }. -ಲ/ ನ��ರ-ಆ�ಯ !"•T�ಶಕರಪರ=Fxಜ•ದ°!ಯವ³ೕಲ•ದ��ೕಮJಐಶl R�¯Wಅವ�KNದ-Oನಮನ�ಗಳ ಬ"r ªSJೕವ�=F ಮನನ KNb^ ೕ• ಮ'%ಅದC*ಒu¡ vಳ\ Q’ಧ2 �ಲPಎಂƒœ€„]b..ಕD 12ಎಎಯಉb^ ೕಶS•ಜ=ದಉb^ ೕಶಗ4ಮ'%ಚVವWXಗಳC*Eಂ]�ವoತಹ ಟ��� ಅಥ=0no ಯ)ೕಂದiಯC*Kತ�ಸ³�ಯZ“‚Sƒ.š}!ೕJಯOPÀ4S�ದ}, ಟ��� ಉb^ ೕಶS¾�Kiಕ=Fbಮ'%ಅದರ ಚVವWXಗ4 ಅಂತಹ ಉb^ ೕಶಗಳ ‘ಂƒವ!XಯOP • xy WIDIOOISaಎಂƒ C3005Tಸl Òಮನವ!X. KNvಳ\ QWO_DONTIS0 12ಎಎ. ew %a7, BD BoronsNOWODATDIDC3)A%•ಜ=FಏCKNbಎಂ†ದರVNEOFONOWODANTDID)OO Wo, •„ಧ‹ಯOP ನ 'ಚVವWXಗ4' ಎಂ†ƒ 'WAND NSಚVವWXಗಳC* ' ಒಳZಂNbಎಂƒªS092.) OOD WE3.ಅಂದ}, DWOಉb^ ೕಶಗ4•ಜ=FŽ3 (€3;0%)A) OOO. NWDಮ'%C3)7‘ಂƒವ!ಸQDANO WY NಚVವWXಗ4DOWಉb^ ೕಶಗ“"ಅC”ಣ=F••ಎಂಬOBEBO)pಜ=F••ಎಂ†ದC*ಪ!ಗiಸQC3005 W_OONd)S00.ಇದXˆ3O,,0D_Wo, ಕಲo 12ಎಎDW)SOL (3) ÂWM DHSOCಅNಯOPO3)70ನ )ೕಂದiಯC*ರƒ^ Z“ಸQC3005 DINO OANDಅವರ•QSWW, WONTIS. ಅOPO/T, OWOOVBAIS DdಚVವWXಅಥ=ಚVವWXಗ40% DBD MBC(INONKಅC”ಣ=FಲPಎಂಬvLaeTOD CCBOHDITD) 2_00)S50ಅಂ •, OSS, |)ೕಂದi"COBಸOP ‚ವ›ದQCSTHO Dಉb^ ೕಶಗ“"JOIT_WಚVವWXಗಳC*AT AWOLœ€„ದ}BOARSVOID, DONS D. ಆದ^ !ಂದ, C83 PHA)65...SCAEVOEbಹOಉಚ© ª2 Rಲಯ T3 Ted; Bಸ!RFbಮ'%ಅದC*ಎJ% °Nಯš@Fb. TOPO, VeoMoOಪರ°!ಯವ³ೕಲ•ದDeed3¯W, 2013ರಐWTOPO).012 36 ರOPಅಲxÉâಉಚ© ª2 Rಲಯ "C3T !"C3005 -II WOT. C8O°. DA. WBWOW ಎಂಬSCHEVSª2 ಯ#ತ=Fನಮ/ಗಮನವC*BCTO. C8. OD. ಬ¿ãAIO CSE CDODSCAFVODbಹOಉಚ© ª2 Rಲಯ ಅTCO WDIYO "ƒvಂNb.ಅಲxÉâಉಚ©ª2 RಲಯSSOF O ಮ'% å¿æ ಮ'%ಹ!Rಣದಉಚ©ª2 Rಲಯಗ4 "ƒvಂಡಇT!ೕJಯCOWDYODOM3 CHAT. Case: M/S. ANANDA SOCIAL AND EDUCATIONAL TRUST versus THE COMMISSIONER OF INCOME TAX & ANR. [[2020] 1 S.C.R. 721] (2020) (ਏ) ਿਾਂ ਖਿੰਡ (ਏਏ) ਿਾਂ ਖਿੰਡ (ਏਿੀ) ਦੇ ਤਧਿਤ ਧਕਸੇ ਟਰੱਸਟ ਿਾਂ ਸਿੰਸਥਾ ਦੀ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਲਈ ਅਰਜੀ ੍ਰਾ੍ਤ ਕਰਨ 'ਤੇ, (ਏ) ਟਰੱਸਟ ਿਾਂ ਸਿੰਸਥਾ ਤੋਂ ਅਧਿਿੇ ਦਸਤਾਵੇਜ ਿਾਂ ਿਾਣਕਾਰੀ ਮਿੰਗੇਗਾ ਿੋ ਉਿ ਟਰੱਸਟ ਿਾਂ ਸਿੰਸਥਾ ਦੀਆਂ ਗਤੀਧਵਿੀਆਂ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਿਾਰੇ ਆ੍ਣੇ ਆ੍ ਨ ਿੰ ਸਿੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਜਰ ਰੀ ਸਮਝਦਾ ਿੈ ਅਤੇ ਅਧਿਿੀਆਂ ੍ੁੱਛਧਗੱਛ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਿੈ ਿੋ ਉਿ ਇਸ ਲਈ ਜਰ ਰੀ ਸਮਝੇ; ਅਤੇ (ਿੀ) ਟਰੱਸਟ ਿਾਂ ਸਿੰਸਥਾ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਗਤੀਧਵਿੀਆਂ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਿਾਰੇ ਆ੍ਣੇ ਆ੍ ਨ ਿੰ ਸਿੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਨ ਤੋਂ ਿਾਅਦ, ਉਿ-(i) ਟਰੱਸਟ ਿਾਂ ਸਿੰਸਥਾ ਨ ਿੰ ਰਧਿਸਟਰ ਕਰਨ ਲਈ ਧਲਖਤੀ ਆਦੇਸ਼ ੍ਾਸ ਕਰੇਗਾ; (ii) ਿੇ ਉਿ ਇਿੰਨਾ ਸਿੰਤੁਸ਼ਟ ਨਿੀਂ ਿੁਿੰਦਾ, ਤਾਂ ਟਰੱਸਟ ਿਾਂ ਸਿੰਸਥਾ ਨ ਿੰ ਰਧਿਸਟਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਧਲਖਤੀ ਆਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਅਧਿਿੇ ਆਦੇਸ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਕਾ੍ੀ ਧਿਨੈਕਾਰ ਨ ਿੰ ਭੇਿੀ ਿਾਏਗੀਃ ਿਸ਼ਰਤੇ ਧਕ ਉ੍-ਿਾਰਾ (ii) ਦੇ ਤਧਿਤ ਕੋਈ ਆਦੇਸ਼ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ੍ਾਸ ਨਿੀਂ ਕੀਤਾ ਿਾਵੇਗਾ ਿਦੋਂ ਤੱਕ ਧਿਨੈਕਾਰ ਨ ਿੰ ਸੁਣਵਾਈ ਦਾ ਵਾਿਿ ਮੌਕਾ ਨਿੀਂ ਧਦੱਤਾ ਿਾਂਦਾ। (1ਏ) [੍ਰਮੁੱਖ ਮੁੱਖ ਕਧਮਸ਼ਨਰ ਿਾਂ] ਮੁੱਖ ਕਧਮਸ਼ਨਰ ਦੇ ਸਾਿਮਣੇ ਲਿੰਧਿਤ ਸਾਰੀਆਂ ਅਰਜੀਆਂ, ਧਿਨਹਾਂ ਉੱਤੇ 1 ਿ ਨ, 1999 ਤੋਂ ੍ਧਿਲਾਂ ਉ੍-ਿਾਰਾ (1) ਦੀ ਿਾਰਾ (ਅ) ਦੇ ਅਿੀਨ ਕੋਈ ਆਦੇਸ਼ ੍ਾਸ ਨਿੀਂ ਕੀਤਾ ਧਗਆ ਿੈ, ਉਸ ਧਦਨ [੍ਰਮੁੱਖ ਕਧਮਸ਼ਨਰ ਿਾਂ] ਕਧਮਸ਼ਨਰ ਨ ਿੰ ਤਿਦੀਲ ਕਰ ਧਦੱਤੀਆਂ ਿਾਣਗੀਆਂ ਅਤੇ [੍ਰਮੁੱਖ ਕਧਮਸ਼ਨਰ ਿਾਂ] ਕਧਮਸ਼ਨਰ ਉਸ ਉ੍-ਿਾਰਾ ਦੇ ਅਿੀਨ ਅਧਿਿੀਆਂ ਅਰਜੀਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ੍ਡਾਅ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਿ ਸਕਦੇ ਿਨ ਧਿਸ ਉੱਤੇ ਉਿ ਉਸ ਧਦਨ ਸਨ। (2) ਉ੍-ਿਾਰਾ (1) ਦੇ ਖਿੰਡ (ਅ) ਦੇ ਅਿੀਨ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਦੇਣ ਿਾਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਿਰੇਕ ਆਦੇਸ਼ ਉਸ ਮਿੀਨੇ ਦੇ ਅਿੰਤ ਤੋਂ ਛੇ ਮਿੀਧਨਆਂ ਦੀ ਧਮਆਦ ਤੋਂ ੍ਧਿਲਾਂ ੍ਾਸ ਕੀਤਾ ਿਾਵੇਗਾ ਧਿਸ ਧਵੱਚ ਅਰਜੀ ਿਾਰਾ 12 ਏ ਦੀ ਉ੍-ਿਾਰਾ (1) ਦੇ ਖਿੰਡ (ਏ) ਿਾਂ ਖਿੰਡ (ਏਏ) ਿਾਂ ਖਿੰਡ (ਏਿੀ) ਦੇ ਅਿੀਨ ੍ਰਾ੍ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। (3) ਧਿੱਥੇ ਧਕਸੇ ਟਰੱਸਟ ਿਾਂ ਸਿੰਸਥਾ ਨ ਿੰ ਉ੍-ਿਾਰਾ (1) ਦੀ ਿਾਰਾ (ਿੀ) ਦੇ ਤਧਿਤ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਧਦੱਤੀ ਗਈ ਿੈ ਿਾਂ ਿਾਰਾ 12 ਏ ਦੇ ਤਧਿਤ ਧਕਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ੍ਰਾ੍ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਿੈ [ਧਿਵੇਂ ਧਕ ਇਿ ਧਵੱਤ (ਨਿੰ. 2) ਅਧਿਧਨਯਮ, 1996 (1996 ਦਾ 33)] ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਿਾਅਦ [ਧ੍ਰਿੰਸੀ੍ਲ ਕਧਮਸ਼ਨਰ ਿਾਂ] ਕਧਮਸ਼ਨਰ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਸਿੰਤੁਸ਼ਟ ਿੈ ਧਕ ਅਧਿਿੇ ਟਰੱਸਟ ਿਾਂ ਸਿੰਸਥਾ ਦੀਆਂ ਗਤੀਧਵਿੀਆਂ ਸਿੀ ਨਿੀਂ ਿਨ ਿਾਂ ਟਰੱਸਟ ਿਾਂ ਸਿੰਸਥਾ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿੀਂ ਕੀਤੀਆਂ ਿਾ ਰਿੀਆਂ ਿਨ, ਉਿ ਅਧਿਿੇ ਟਰੱਸਟ ਿਾਂ ਸਿੰਸਥਾ ਦੀ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਨ ਿੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਲਈ ਧਲਖਤੀ ਆਦੇਸ਼ ੍ਾਸ ਕਰੇਗਾਃ ਿਸ਼ਰਤੇ ਧਕ ਇਸ ਉ੍-ਿਾਰਾ ਅਿੀਨ ਕੋਈ ਿੁਕਮ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ੍ਾਸ ਨਿੀਂ ਕੀਤਾ ਿਾਵੇਗਾ ਿਦੋਂ ਤੱਕ ਅਧਿਿੇ ਟਰੱਸਟ ਿਾਂ ਸਿੰਸਥਾ ਨ ਿੰ ਸੁਣਵਾਈ ਦਾ ਵਾਿਿ ਮੌਕਾ ਨਿੀਂ ਧਦੱਤਾ ਿਾਂਦਾ। [(4) ਉ੍-ਿਾਰਾ (3) ਦੇ ਉ੍ਿਿੰਿਾਂ 'ਤੇ ੍ੱਖ੍ਾਤ ਕੀਤੇ ਧਿਨਾਂ ਧਿੱਥੇ ਧਕਸੇ ਟਰੱਸਟ ਿਾਂ ਸਿੰਸਥਾ ਨ ਿੰ ਉ੍-ਿਾਰਾ (1) ਦੀ ਿਾਰਾ (ਿੀ) ਦੇ ਤਧਿਤ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਧਦੱਤੀ ਗਈ ਿੈ ਿਾਂ ਿਾਰਾ 12 ਏ ਦੇ ਤਧਿਤ ਧਕਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ੍ਰਾ੍ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਿੈ [ਧਿਵੇਂ ਧਕ ਇਿ ਧਵੱਤ (ਨਿੰ. 2) ਅਧਿਧਨਯਮ, 1996 (1996 ਦਾ 33)] ਅਤੇ ਿਾਅਦ ਧਵੱਚ ਇਿ ਦੇਧਖਆ ਧਗਆ ਿੈ ਧਕ ਟਰੱਸਟ ਿਾਂ ਸਿੰਸਥਾ ਦੀਆਂ ਗਤੀਧਵਿੀਆਂ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀਆਂ ਿਾ ਰਿੀਆਂ ਿਨ ਧਕ ਿਾਰਾ 11 ਅਤੇ 12 ਦੇ ਉ੍ਿਿੰਿ ਿਾਰਾ 13 ਦੀ ਉ੍-ਿਾਰਾ (1) ਦੇ ਸਿੰਚਾਲਨ ਕਾਰਨ ਅਧਿਿੇ ਟਰੱਸਟ ਿਾਂ ਸਿੰਸਥਾ ਦੀ ਆਮਦਨੀ ਦੇ ੍ ਰੇ ਿਾਂ ਧਕਸੇ ਧਿੱਸੇ ਨ ਿੰ ਿਾਿਰ ਕਢਣ ਲਈ ਲਾਗ ਨਿੀਂ ਿੁਿੰਦੇ, ਧਫਰ, ਧ੍ਰਿੰਸੀ੍ਲ ਕਧਮਸ਼ਨਰ ਿਾਂ ਕਧਮਸ਼ਨਰ ਧਲਖਤੀ ਆਦੇਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਅਧਿਿੇ ਟਰੱਸਟ ਿਾਂ ਸਿੰਸਥਾ ਦੀ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਨ ਿੰ ਰੱਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਿੈਃ ਿਸ਼ਰਤੇ ਧਕ ਇਸ ਉ੍-ਿਾਰਾ ਦੇ ਤਧਿਤ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਨ ਿੰ ਰੱਦ ਨਿੀਂ ਕੀਤਾ ਿਾਵੇਗਾ, ਿੇ ਟਰੱਸਟ ਿਾਂ ਸਿੰਸਥਾ ਇਿ ਸਾਿਤ ਕਰਦੀ ਿੈ ਧਕ ਉ੍ਰੋਕਤ ਢਿੰਗ ਨਾਲ ਗਤੀਧਵਿੀਆਂ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਵਾਿਿ ਕਾਰਨ ਸੀ। ਉ੍ਰੋਕਤ ਭਾਗ ਇੱਕ ਟਰੱਸਟ ਦੀ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਧਵਵਸਥਾ ਕਰਦਾ ਿੈ। ਅਧਿਿੀ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਲਈ ਇੱਕ ਟਰੱਸਟ ਦੁਆਰਾ ਅਰਜੀ ਧਦੱਤੀ ਿਾ ਸਕਦੀ ਿੈ ਿੋ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਮੌਿ ਦ ਿੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਰਧਿਸਟਰਡ ਟਰੱਸਟ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਅਰਜੀ ਧਦੱਤੀ ਿਾ ਸਕਦੀ ਿੈ। ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਕੋਈ ਸ਼ਰਤ ਨਿੀਂ ਿੈ ਧਕ ਟਰੱਸਟ ੍ਧਿਲਾਂ ਿੀ ਮੌਿ ਦ ਿੋਣਾ ਚਾਿੀਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਲਈ ਅਰਜੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ੍ਧਿਲਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਗਤੀਧਵਿੀ ਕੀਤੀ ਿਾਣੀ ਚਾਿੀਦੀ ਸੀ। ਸਿੰਖੇ੍ ਧਵੱਚ, ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 12 ਏਏ ਇੱਕ ਟਰੱਸਟ ਦੀ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਲਈ ਅਰਜੀ ੍ਰਾ੍ਤ ਕਰਨ 'ਤੇ ਧ੍ਰਿੰਸੀ੍ਲ ਕਧਮਸ਼ਨਰ ਿਾਂ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਕਧਮਸ਼ਨਰ ਨ ਿੰ ਅਧਿਿੇ ਦਸਤਾਵੇਜ ਮਿੰਗਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਧਦਿੰਦੀ ਿੈ ਿੋ ਟਰੱਸਟ ਿਾਂ ਸਿੰਸਥਾ ਦੀਆਂ ਗਤੀਧਵਿੀਆਂ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਿਾਰੇ ਆ੍ਣੇ ਆ੍ ਨ ਿੰ ਸਿੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਸ ਲਈ ੍ੁੱਛਧਗੱਛ ਕਰਨ ਲਈ ਜਰ ਰੀ ਿੋ ਸਕਦੇ ਿਨ; ਇਿ ਕਧਮਸ਼ਨਰ ਨ ਿੰ ਟਰੱਸਟ ਿਾਂ ਸਿੰਸਥਾ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਗਤੀਧਵਿੀਆਂ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਿਾਰੇ ਸਿੰਤੁਸ਼ਟ ਿੋਣ' ਤੇ ਟਰੱਸਟ ਨ ਿੰ ਰਧਿਸਟਰ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਧਦਿੰਦੀ ਿੈ। ਮੌਿ ਦਾ ਮਾਮਲੇ ਧਵੱਚ, ਟਰੱਸਟ ਨ ਿੰ 30.05.2008 ਨ ਿੰ ਇੱਕ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਰ ੍ ਧਵੱਚ ਿਣਾਇਆ ਧਗਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ 10.07.2008 ਨ ਿੰ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਲਈ ਅਰਜੀ ਧਦੱਤੀ ਸੀ ਭਾਵ ਲਗਭਗ ਦੋ ਮਿੀਧਨਆਂ ਦੇ ਅਿੰਦਰ. ਮੈਸਰਜ਼. ਆਨੰਦਾ ਸੋਸ਼ਲ ਅਤੇ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨਲ ਟਰੱਸਟ ਬਨਾਮ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਕਮਮਸ਼ਨ ਅਤੇ ਹੋਰ Case: M/S. ANANDA SOCIAL AND EDUCATIONAL TRUST versus THE COMMISSIONER OF INCOME TAX & ANR. [[2020] 1 S.C.R. 721] (2020) FAccordingly, there is no merit in these appeals and they aredismissed. CIVIL APPEAL NO.4702/2014 This appeal has been preferred by the appellant - Director ofGIncome Tax against the impugned judgment and order passed by theDelhi High Court holding that a newly registered Trust is entitled forregistration under section 12AA of the Income Tax Act, 1961 (for short,the ‘Act’) on the basis of its objects, without any activity having beenundertaken. Section 12AA of the Act reads as follows : H “12AA. Procedure for registration. - (1) The [PrincipalCommissioner or] Commissioner, on receipt of an application forregistration of a trust or institution made under clause (a) or clause(aa) or clause (ab) of sub-section (1) of section 12A, shall- (a) call for such documents or information from the trust orinstitution as he thinks necessary in order to satisfy himself aboutthe genuineness of activities of the trust or institution and mayalso make such inquiries as he may deem necessary in this behalf;and (b) after satisfying himself about the objects of the trust or institutionand the genuineness of its activities, he- (i) shall pass an order in writing registering the trust or institution; (ii) shall, if he is not so satisfied, pass an order in writing refusingto register the trust or institution, and a copy of such order shall be sent to the applicant : Provided that no order under sub-clause (ii) shall be passedunless the applicant has been given a reasonable opportunityof being heard. (1A) All applications, pending before the [Principal ChiefCommissioner or] Chief Commissioner on which no order hasbeen passed under clause (b) of sub-section (1) before the 1stday of June, 1999, shall stand transferred on that day to the[Principal Commissioner or] Commissioner and the [PrincipalCommissioner or] Commissioner may proceed with suchapplications under that sub-section from the stage at which theywere on that day. (2) Every order granting or refusing registration under clause (b)of sub-section (1) shall be passed before the expiry of six monthsfrom the end of the month in which the application was receivedunder clause (a) or clause (aa) or clause (ab) of sub-section (1)of section 12A. (3) Where a trust or an institution has been granted registrationunder clause (b) of sub-section (1) or has obtained registration atany time under section 12A [as it stood before its amendment bythe Finance (No. 2) Act, 1996 (33 of 1996)] and subsequently the A B C D E F G H A[Principal Commissioner or] Commissioner is satisfied that theactivities of such trust or institution are not genuine or are notbeing carried out in accordance with the objects of the trust orinstitution, as the case may be, he shall pass an order in writingcancelling the registration of such trust or institution: BProvided that no order under this sub-section shall be passed unlesssuch trust or institution has been given a reasonable opportunityof being heard. [(4) Without prejudice to the provisions of sub-section (3), wherea trust or an institution has been granted registration under clauseC(b) of sub-section (1) or has obtained registration at any timeunder section 12A [as it stood before its amendment by the Finance(No. 2) Act, 1996 (33 of 1996)] and subsequently it is noticed thatthe activities of the trust or the institution are being carried out ina manner that the provisions of sections 11 and 12 do not apply toexclude either whole or any part of the income of such trust orDinstitution due to operation of sub-section (1) of section 13, then,the Principal Commissioner or the Commissioner may by an orderin writing cancel the registration of such trust or institution: Provided that the registration shall not be cancelled under thissub-section, if the trust or institution proves that there was aEreasonable cause for the activities to be carried out in the saidmanner.] Case: M/S. ANANDA SOCIAL AND EDUCATIONAL TRUST versus THE COMMISSIONER OF INCOME TAX & ANR. [[2020] 1 S.C.R. 721] (2020) सिविल अपील PATH 4702/2014 यह अपील अपीलकर्ता आयकर निदेशक द्वारा दिल्ली उच्च न्यायालय द्वारा पारित निर्णय और आदेश के खिलाफ दायर की गई है जिसमें कहा गया है कि एक नया पंजीकृत ट्रस्ट आयकर अधिनियम, 1961 (संक्षेप में, 'अधिनियम') की धारा 12 ए ए के तहत पंजीकरण का हकदार Sl ) वस्तुओं के आधार पर, बिना कोई गतिविधि किए। धारा 12 ए ए इस प्रकार है: आनंद सामाजिक और शैक्षिक ट्रस्ट बनाम द आयकर आयुक्त एवं एएनआर। "12 एए. पंजीकरण की प्रक्रिया - (1) [आयुक्त के प्रधान आयुक्त, उप-(ए) या खंड (WY) या उप-( 1) धारा 12ए के, - (९) ट्रस्ट या संस्थान से ऐसे दस्तावेज़ या जानकारी मांगेगा जैसा कि वह ट्रस्ट या संस्थान की गतिविधियों की वास्तविकता से खुद को संतुष्ट करने के लिए आवश्यक समझता है और पूछताछ भी कर सकता है जैसा वह आवश्यक समझे इस ओर , और (बी ) ट्रस्ट या संस्था के उद्देश्यों और वास्तविक गतिविधियों के बारे में खुद को संतुष्ट करने के बाद, वह- (i) CXC या संस्था को पंजीकृत करने के लिए लिखित रूप में एक आदेश पारित करेगा ; (ii) यदि वह ऐसा नहीं है तो ऐसा करेगा संतुष्ट होने पर, ट्रस्ट या संस्था को पंजीकृत करने के लिए लिखित रूप में एक आदेश पारित करें, और ऐसे आदेश की एक प्रति आवेदक के पास होगी : gard fos उप-खंड (ii) के तहत कोई भी आदेश तब तक पारित नहीं किया जाएगा जब तक कि आवेदक को उचित अवसर नहीं दिया गया हो | (10) [प्रधान मुख्य आय ग, मुख्य आयुक्त के समक्ष लंबित सभी आवेदन, जिन पर 1 जून, 1999 से पहले खंड उप-धारा (1) के तहत कोई आदेश पारित नहीं कि या गया है, उस दिन [मुख्य आयुक्त] को स्थानांतरित कर दिए जाएंगे। आयुक्त या ] आयुक्त और [ मुख्य आयुक्त या ] आयुक्त ऐसे आवेदनों पर आगे बढ़ सकते हैं वह उपधारा उस मंच से जिस पर वे उस दिन थे। (2) उप-धारा (1) के खंड (बी ) के तहत पंजीकरण देने या अस्वीकार करने वाला प्रत्येक आदेश उस महीने के अंत से छह महीने की समाप्ति से पहले पारित किया जाएगा जिसमें आवेदन खंड (ए) के तहत प्राप्त हुआ था , या उपधारा (एए) या उपखंड (एबी ) धारा 12 ए। (3) जहां किसी ट्रस्ट या संस्था को उप-धारा (1) के खंड (बी ) के तहत पंजीकरण प्रदान किया गया है या धारा 12 ए के तहत किसी भी समय पंजीकरण प्राप्त किया है [जैसा कि यह वित्त (नंबर 2) द्वारा इसके संशोधन से पहले था ) अधिनियम, 1996 (1996 का 33)] और उसके बाद सुप्रीम कोर्ट रिपोर्ट [2020] 1 एस.सी.आर. [प्रधान आयुक्त या ] आयुक्त इस बात से संतुष्ट हैं कि ऐसे ट्रस्ट या संस्थान की गतिविधियाँ वास्तविक नहीं हैं या ट्रस्ट या संस्थान के उद्देश्यों के अनुसार नहीं की जा रही हैं, जैसा भी मामला हो , रद्द करने का लिखित आदेश पारित करेगा | ऐसे ट्रस्ट या संस्था का पंजीकरण: बशर्ते कि इस उपधारा के तहत कोई भी आदेश तब तक पारित नहीं किया जाएगा जब तक कि ऐसे ट्रस्ट या संस्थान को सुनवाई का उचित अवसर नहीं दिया गया हो | [(4) उप-धारा (3) के प्रावधानों पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना , जहां किसी ट्रस्ट या संस्था को उप-धारा (1) के खंड (बी ) के तहत पंजीकरण प्रदान किया गया है या किसी भी समय पंजीकरण प्राप्त किया है धारा 12 ए के तहत [जैसा कि यह वित्त (नंबर 2) अधिनियम, 1996 (1996 का 33) द्वारा इसके संशोधन से पहले था ] और बाद में यह देखा गया कि ट्रस्ट या संस्था की गतिविधियां इस तरीके से की जा रही हैं कि धारा 11 और 12 के प्रावधान धारा 13 की उप-धारा (1) के संचालन के कारण ऐसे ट्रस्ट या संस्था की आय के पूरे या किसी हिस्से को बाहर करने के लिए लागू नहीं होते हैं, फिर, प्रधान आयुक्त या आयुक्त एक आदेश द्वारा कर सकते हैं लिखित रूप में ऐसे ट्रस्ट या संस्था का पंजीकरण रद्द करें। बशर्ते कि इस उपधारा के तहत पंजीकरण रद्द नहीं किया जाएगा , यदि ट्रस्ट या संस्था यह साबित कर देती है कि उक्त तरीके से की जाने वाली गतिविधियों के लिए उचित कारण था | उपरोक्त अनुभाग एक ट्रस्ट के पंजीकरण का प्रावधान करता है। ऐसे कर सकते हैं रजिस्ट्रेशन किसी ऐसे ट्रस्ट द्वारा आवेदन किया जा सकता है जो कुछ समय से अस्तित्व में है एक नए पंजीकृत ट्रस्ट द्वारा ऐसी कोई शर्त नहीं है कि ट्रस्ट होना चाहिए पहले से ही अस्तित्व में है और इससे पहले कोई गतिविधि शुरू करनी चाहिए थी पंजीकरण के लिए आवेदन करना | संक्षेप में, अधिनियम की धारा 120 ५ किसी ट्रस्ट के पंजीकरण के लिए आवेदन प्राप्त होने पर प्रधान आयुक्त या आयकर आयुक्त को ऐसे दस्तावेज मांगने का अधिकार देती है जो ट्रस्ट की गतिविधियों की वास्तविकता के बारे में खुद को संतुष्ट करने के लिए आवश्यक हो सकते हैं या संस्था बनाना और उस संबंध में पूछताछ करना ; यह आयुक्त को ट्रस्ट को Case: M/S. ANANDA SOCIAL AND EDUCATIONAL TRUST versus THE COMMISSIONER OF INCOME TAX & ANR. [[2020] 1 S.C.R. 721] (2020) ಆದ^ !ಂದ, C83 PHA)65...SCAEVOEbಹOಉಚ© ª2 Rಲಯ T3 Ted; Bಸ!RFbಮ'%ಅದC*ಎJ% °Nಯš@Fb. TOPO, VeoMoOಪರ°!ಯವ³ೕಲ•ದDeed3¯W, 2013ರಐWTOPO).012 36 ರOPಅಲxÉâಉಚ© ª2 Rಲಯ "C3T !"C3005 -II WOT. C8O°. DA. WBWOW ಎಂಬSCHEVSª2 ಯ#ತ=Fನಮ/ಗಮನವC*BCTO. C8. OD. ಬ¿ãAIO CSE CDODSCAFVODbಹOಉಚ© ª2 Rಲಯ ಅTCO WDIYO "ƒvಂNb.ಅಲxÉâಉಚ©ª2 RಲಯSSOF O ಮ'% å¿æ ಮ'%ಹ!Rಣದಉಚ©ª2 Rಲಯಗ4 "ƒvಂಡಇT!ೕJಯCOWDYODOM3 CHAT. AH, DED, POHDA°E DAWCEA® HOAN363 OBB, FVIQO, CIVS*-(2001) Vol.247 ITR 18 W/SOCWWOBseTO; TಇದXˆJBI _WCO WDYOW "ƒvಂNb.CSTI , ಆT,) BOCತನ* C*sCOD 2G, BOY), .CSTI , ಸl ìಉí2 ೕFಗಳŒ•0ಘ () ದOP ನ0ಗJಗ4, C3T !"C3005 C3)AಆFWJOCPODeS2OWODOWಉb^ ೕಶಗ“"JOIT_WಚVವWXಗಳC*SAY AWOLಎಂƒNDNAಎಂƒ?Ó‚ತ% b. ಇದರಪ!¸ಮ=F, bಹOಉಚ©ª2 RಲಯದಆX´ ೕಪXˆ WwH WESAFO)ಹಸ% X´ ೕಪKಡQRSTTOOLdWಎಂƒªSœ€v4\ % ೕ•.°ೕjF, DPE,WeIODW,ವ¿Z“ಸGFb. 2yeCO) SCD NO.1727/2020 (@SLP (C) NO.25761/2015) ಅCಮJ •ೕಡGFb. ಈBDSOCWWE , C3T !"@BC , 1961ರಕD 12ಎಎಅNಯOP)ೕಂದijFCIBBO) ABO3)70, ತನ*CSTIDRST¯ಗವC*ದJ%ಚVವWXಗ“"DBEWOT Oœ€„]ಲP .°ೕjF, C3), !"C3005 C3),ನ )ೕಂದiಯC*VOoSO2R. -eಉeP ೕ¤ಸGದVHBODONbಹOT,; IOCSCAREಆcರದ-eC3T !"TOPO).ª2 ಯÆಡ“#C3T !"ಆ#ಕ% ರVNDo°ಂ "ƒvಂN'. ಈ°ಂbÀಳGದ@ರಣಗ“jF, C3)AYZಂಡಚVವWXಗ4ಅದರಉb^ ೕಶಗ“"JIBIT_WOಎಂ†ದC*DUISBRANTO Hಮ'%ಆಚVವWXಗ4DWOಉb^ ೕಶಗ“"IOI_WON_O)ೕಂದiಯC*••ಕ!‚ವ ಹಕˆ C*ಆ#ಕ% �Eಂ]�s% }ಎಂ†ƒ•„ಧ‹ಯಉb^ ೕಶ=FbಎಂƒªS¯�‚ % ೕ•. ಪ�‚% ತಪ�ಕರಣದOP , ಟ��� ತನ*ಆ�ಯದ RST›ತ% ವC*ದJ%ಉb^ ೕಶಗ“jFಖï�KNಲPಎಂ†ƒœ€„]b.ಇƒ�<Xಉb^ ೕಶಗಳC* @ಯ�ಗತZ“ಸ]�ವಮ'%ಅದರಉb^ ೕಶXˆ��ದ�=ದಚVವWXಗಳC*ನ™ಸ]�ವಪ�ಕರಣ=Fb.ಚVವWXಗಳC*ನ™ಸQ?ಕ% =ದ0ದಭ�ಗಳC*•ಣ�ಯŒ!Ê ಅÂಕ@ರಣಗ“jFಈಸ•* Õಶಗ4ಉದð �ಸಬÃ.•ಸ�ಂTಹ=FದJ%ಉb^ ೕಶಗಳC*•ವ�°‚ವOP•áˆ �ಯ #ಇತರ0ದಭ�ಗಳC*ಅವD<�ಕ�ಮYZಳ\ ಬÃ; ಆದ}ªSಇOPಅಂತಹಸ•* ÕಶವC* @ñJಲP . ಈ0ದಭ�ಗಳOP , =ಸ% =ಂಶಗ4ಅಂತಹಕ�ಮಗಳC*ಸಮ±��ದ}, 12ಎಎಪ�ಕರಣದ (3) Âಉಪಪ�ಕರಣದಅNಯOPತನ*ಅ|@ರವC*ಚG>‚ವÌಲಕಈ�ಷಯವC*ಪ!ಗiಸQªSಆ�ಯ !"ಆ#ಕ% !"<€ % ೕ•. ಆದ}, -� ಮನ�ಯC*ವ¿Z“ಸGFb. -ಲ/ ನ� ವ¿ ಆFb. Case: M/S. ANANDA SOCIAL AND EDUCATIONAL TRUST versus THE COMMISSIONER OF INCOME TAX & ANR. [[2020] 1 S.C.R. 721] (2020) ਮੌਿ ਦਾ ਮਾਮਲੇ ਧਵੱਚ, ਟਰੱਸਟ ਨ ਿੰ 30.05.2008 ਨ ਿੰ ਇੱਕ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਰ ੍ ਧਵੱਚ ਿਣਾਇਆ ਧਗਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ 10.07.2008 ਨ ਿੰ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਲਈ ਅਰਜੀ ਧਦੱਤੀ ਸੀ ਭਾਵ ਲਗਭਗ ਦੋ ਮਿੀਧਨਆਂ ਦੇ ਅਿੰਦਰ. ਮੈਸਰਜ਼. ਆਨੰਦਾ ਸੋਸ਼ਲ ਅਤੇ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨਲ ਟਰੱਸਟ ਬਨਾਮ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਕਮਮਸ਼ਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਰਜੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ੍ਧਿਲਾਂ ਿਵਾਿਦੇਿ ਟਰੱਸਟ ਦੁਆਰਾ ਕੋਈ ਗਤੀਧਵਿੀ ਨਿੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਕਧਮਸ਼ਨਰ ਨੇ ਅਰਜੀ ਨ ਿੰ ਧਸਰਫ਼ ਇਸ ਆਿਾਰ 'ਤੇ ਰੱਦ ਕਰ ਧਦੱਤਾ ਧਕ ਟਰੱਸਟ ਦੁਆਰਾ ਕੋਈ ਗਤੀਧਵਿੀ ਨਿੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਿੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨ ਿੰ ਰਧਿਸਟਰ ਕਰਨਾ ਸਿੰਭਵ ਨਿੀਂ ਸੀ, ਸਿੰਭਵ ਤੌਰ' ਤੇ ਇਸ ਿਾਰੇ ਸਿੰਤੁਸ਼ਟ ਿੋਣਾ ਸਿੰਭਵ ਨਿੀਂ ਸੀ ਧਕ ਟਰੱਸਟ ਦੀਆਂ ਗਤੀਧਵਿੀਆਂ ਅਸਲ ਿਨ ਿਾਂ ਨਿੀਂ। ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅ੍ੀਲ ਧਟਰਧਿਊਨਲ, ਧਦੱਲੀ (ਸਿੰਖੇ੍ ਧਵੱਚ, 'ਧਟਰਧਿਊਨਲ') ਨੇ ਕਧਮਸ਼ਨਰ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਨ ਿੰ ਉਲਟ ਧਦੱਤਾ। ਮਾਲ ਧਵਭਾਗ ਨੇ ਅ੍ੀਲ ਦਾਇਰ ਕਰਕੇ ਿਾਈ ਕੋਰਟ ਤੱਕ ੍ਿੁਿੰਚ ਕੀਤੀ। ਿਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਧਟਰਧਿਊਨਲ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨ ਿੰ ਿਰਕਰਾਰ ਰੱਧਖਆ ਅਤੇ ਇਸ ਧਸੱਟੇ 'ਤੇ ੍ਿੁਿੰਚੀ ਧਕ ਨਵੇਂ ਰਧਿਸਟਰਡ ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਧਵੱਚ ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਗਤੀਧਵਿੀ ਨਿੀਂ ਸੀ, ੍ਰ ਇਿ ਧਵਚਾਰ ਕਰਨਾ ਸਿੰਭਵ ਸੀ ਧਕ ਕੀ ਟਰੱਸਟ ਨ ਿੰ ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 12 ਏਏ ਦੇ ਤਧਿਤ ਰਧਿਸਟਰ ਕੀਤਾ ਿਾ ਸਕਦਾ ਿੈ। ਇਿ ਫੈਸਲਾ ਸਾਡੇ ਸਾਿਮਣੇ ੍ੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਧਗਆ ਿੈ। ਿਾਰਾ 12ਏਏ ਧਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਕਧਮਸ਼ਨਰ ਨ ਿੰ ਟਰੱਸਟ ਿਾਂ ਸਿੰਸਥਾ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਗਤੀਧਵਿੀਆਂ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਿਾਰੇ ਆ੍ਣੇ ਆ੍ ਨ ਿੰ ਸਿੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਨ ਅਤੇ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਧਸਰਫ ਤਾਂ ਿੀ ਦੇਣ ਦੀ ਮਿੰਗ ਕਰਦੀ ਿੈ ਿੇ ਉਿ ਸਿੰਤੁਸ਼ਟ ਿੋਵੇ। ਉਕਤ ਿਾਰਾ ਲਈ ਕਧਮਸ਼ਨਰ ਨ ਿੰ ਇਿ ਯਕੀਨੀ ਿਣਾਉਣ ਲਈ ਸਿੰਤੁਸ਼ਟ ਿੋਣ ਦੀ ਲੋਡ ਿੈ ਧਕ ਟਰੱਸਟ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਗਤੀਧਵਿੀਆਂ ਦਾਨੀ ਿਨ ਧਕਉਂਧਕ ਅਧਿਿੀ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਨਤੀਿਾ ਇਿ ਿੈ ਧਕ ਟਰੱਸਟ ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 11 ਅਤੇ 12 ਦੇ ਤਧਿਤ ਲਾਭਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਦਾ ਿੱਕਦਾਰ ਿੈ। ਦ ਿੇ ਸ਼ਿਦਾਂ ਧਵੱਚ, ਿੇ ਇਿ ੍ਰਤੀਤ ਿੁਿੰਦਾ ਿੈ ਧਕ ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਗਤੀਧਵਿੀਆਂ ਸੱਚੀਆਂ ਨਿੀਂ ਿਨ ਭਾਵ ਦਾਨੀ ਨਿੀਂ ਿਨ ਤਾਂ ਕਧਮਸ਼ਨਰ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਿੱਕਦਾਰ ਿੈ ਅਤੇ ਅਸਲ ਧਵੱਚ, ਅਧਿਿੀ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ੍ਾਿਿੰਦ ਿੈ। ਸਾਡੇ ਸਾਿਮਣੇ ਇਿ ਦਲੀਲ ਧਦੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਧਕ ਕਧਮਸ਼ਨਰ ਨ ਿੰ ਦੋ ਚੀਜਾਂ ਿਾਰੇ ਸਿੰਤੁਸ਼ਟ ਿੋਣਾ ਚਾਿੀਦਾ ਿੈ-੍ਧਿਲਾ ਧਕ ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਦ ਿਾ, ਇਸ ਦੀਆਂ ਗਤੀਧਵਿੀਆਂ ਸੱਚੀਆਂ ਿਨ। ਿੇ ਟਰੱਸਟ ਦੁਆਰਾ ਕੋਈ ਗਤੀਧਵਿੀਆਂ ਨਿੀਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਿਨ ਤਾਂ ਕਧਮਸ਼ਨਰ ਇਿ ਮੁਲਾਂਕਣ ਨਿੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਧਕ ਕੀ ਅਧਿਿੀਆਂ ਗਤੀਧਵਿੀਆਂ ਸਿੀ ਿਨ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ, ਕਧਮਸ਼ਨਰ ਅਧਿਿੇ ਟਰੱਸਟ ਦੀ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ੍ਾਿਿੰਦ ਿੈ। ਅਸੀਂ ਅ੍ੀਲਕਰਤਾ-ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵੱਲੋਂ ੍ੇਸ਼ ਸੀਨੀਅਰ ਵਕੀਲ ਸ਼ਰੀਮਤੀ ਐਸ਼ਵਧਰਆ ਭਾਟੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਉ੍ਰੋਕਤ ਦਲੀਲਾਂ 'ਤੇ ਆ੍ਣੀ ਧਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਧਵਚਾਰ ਕੀਤਾ ਿੈ ਅਤੇ ੍ਾਇਆ ਿੈ ਧਕ ਇਸ ਨਾਲ ਸਧਿਮਤ ਿੋਣਾ ਸਿੰਭਵ ਨਿੀਂ ਿੈ। ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 12ਏਏ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਧਸਰਫ ਅਧਿਿੇ ਟਰੱਸਟ ਿਾਂ ਸਿੰਸਥਾ ਦੀ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਨ ਿੰ ਸਮਰੱਥ ਿਣਾਉਣਾ ਿੈ ਧਿਸ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਗਤੀਧਵਿੀਆਂ ਸਿੀ ਿਨ। ਦ ਿੇ ਸ਼ਿਦਾਂ ਧਵੱਚ, ਕਧਮਸ਼ਨਰ ਆ੍ਣੇ ਆ੍ ਨ ਿੰ ਸਿੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ੍ਾਿਿੰਦ ਿੈ ਧਕ ਟਰੱਸਟ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸੱਚਾ ਿੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਗਤੀਧਵਿੀਆਂ ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਨ ਿੰ ਅੱਗੇ ਵਿਾਉਣ ਧਵੱਚ ਿਨ, ਿੋ ਧਕ ਿਰਾਿਰ ਸੱਚਾ ਿੈ। ਧਕਉਂਧਕ ਿਾਰਾ 12 ਏਏ ਟਰੱਸਟ ਦੀ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸਿਿੰਿਤ ਿੈ ਅਤੇ ਇਿ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿੀਂ ਧਕ ਟਰੱਸਟ ਨੇ ਅਸਲ ਧਵੱਚ ਕੀ ਕੀਤਾ ਿੈ, ਸਾਡਾ ਧਵਚਾਰ ਿੈ ਧਕ ਸਰਵਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਦੀਆਂ ਮਰਪੋਰਟਾਂ [2020] 1 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ ੍ਰਿਿੰਿ ਧਵੱਚ 'ਗਤੀਧਵਿੀਆਂ' ਸ਼ਿਦ ਧਵੱਚ '੍ਰਸਤਾਧਵਤ ਗਤੀਧਵਿੀਆਂ' ਸ਼ਾਮਲ ਿਨ। ਭਾਵ, ਇੱਕ ਕਧਮਸ਼ਨਰ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਧਵਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ੍ਾਿਿੰਦ ਿੈ ਧਕ ਕੀ ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਸੱਚਮੁੱਚ ਦਾਨੀ ਿਨ ਅਤੇ ਕੀ ਟਰੱਸਟ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀਆਂ ਿਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗਤੀਧਵਿੀਆਂ ਇਸ ਅਰਥ ਧਵੱਚ ਸੱਚੀਆਂ ਿਨ ਧਕ ਉਿ ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਿਨ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਸਧਥਤੀ ਵੱਖਰੀ ਿੋਵੇਗੀ ਧਿੱਥੇ ਕਧਮਸ਼ਨਰ ਨੇ ਅਧਿਧਨਯਮ ਦੀ ਿਾਰਾ 12ਏਏ ਦੀ ਉ੍-ਿਾਰਾ (3) ਦੇ ਤਧਿਤ ਟਰੱਸਟ ਦੀ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਨ ਿੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦਾ ੍ਰਸਤਾਵ ਧਦੱਤਾ ਿੈ। ਉੱਥੇ ਕਧਮਸ਼ਨਰ ਇਸ ਨਤੀਿੇ ਨ ਿੰ ਧਰਕਾਰਡ ਕਰਨ ਲਈ ੍ਾਿਿੰਦ ਿੋਵੇਗਾ ਧਕ ਟਰੱਸਟ ਦੁਆਰਾ ਅਸਲ ਧਵੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕੋਈ ਗਤੀਧਵਿੀ ਿਾਂ ਗਤੀਧਵਿੀਆਂ ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿੀਂ ਿਨ। ਇਸੇ ਤਰਹਾਂ, ਸਧਥਤੀ ਵੱਖਰੀ ਿੋਵੇਗੀ ਧਿੱਥੇ ਟਰੱਸਟ ਨੇ ਰਧਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਲਈ ਅਰਜੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ੍ਧਿਲਾਂ ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਗਤੀਧਵਿੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਿਨ। ਇਸ ਲਈ ਸਾਨ ਿੰ ਲੱਗਦਾ ਿੈ ਧਕ ਧਦੱਲੀ ਿਾਈ ਕੋਰਟ ਦਾ ਧਵਵਾਧਦਤ ਫੈਸਲੇ ਧਵੱਚ ਨਜਰੀਆ ਸਿੀ ਿੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨ ਿੰ ਿਰਕਰਾਰ ਰੱਧਖਆ ਿਾ ਸਕਦਾ ਿੈ। ਸ਼ਰੀਮਤੀ ਭਾਟੀ, ਅ੍ੀਲਕਰਤਾ ਲਈ ਧਸੱਧਖਅਤ ਸੀਨੀਅਰ ਵਕੀਲ, ਨੇ 2013 ਦੀ ਆਈਟੀ ਅ੍ੀਲ ਨਿੰਿਰ. 36 ਧਵੱਚ ਇਲਾਿਾਿਾਦ ਿਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਇੱਕ ਫੈਸਲੇ ਵੱਲ ਸਾਡਾ ਧਿਆਨ ਧਖੱਧਚਆ ਧਿਸਦਾ ਧਸਰਲੇਖ ਸੀ "ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ-II ਦੇ ਕਧਮਸ਼ਨਰ ਿਨਾਮ ਆਰ.ਐਸ. ਿਿਾਿ ਸੁਸਾਇਟੀ "ਧਿਸ ਨੇ ਧਦੱਲੀ ਿਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਧਵਵਾਧਦਤ ਫੈਸਲੇ ਧਵੱਚ ਉਿੀ ਨਜਰੀਆ ਅ੍ਣਾਇਆ ਿੈ। ਅਲਾਿਾਿਾਦ ਿਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਵੀ ਕਰਨਾਟਕ ਅਤੇ ੍ਿੰਿਾਿ ਅਤੇ ਿਧਰਆਣਾ ਦੀਆਂ ਿਾਈ ਕੋਰਟਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲਏ ਗਏ ਇਸੇ ਤਰਹਾਂ ਦੇ ਨਜਰੀਏ ਦਾ ਿਵਾਲਾ ਧਦੱਤਾ ਿੈ। Case: M/S. ANANDA SOCIAL AND EDUCATIONAL TRUST versus THE COMMISSIONER OF INCOME TAX & ANR. [[2020] 1 S.C.R. 721] (2020) Provided that the registration shall not be cancelled under thissub-section, if the trust or institution proves that there was aEreasonable cause for the activities to be carried out in the saidmanner.] The above section provides for registration of a trust. Suchregistration can be applied for by a trust which has been in existence forsome time and also by a newly registered trust. There is no stipulationFthat the trust should have already been in existence and should haveundertaken any activities before making the application for registration. In brief, section 12AA of the Act empowers the PrincipalCommissioner or the Commissioner of the Income Tax on receipt of anapplication for registration of a trust to call for such documents as mayGbe necessary to satisfy himself about the genuineness of activities ofthe trust or institution and make inquiries in that behalf; it empowers theCommissioner to thereupon register the trust if he is satisfied about theobjects of the trust or institution and genuineness of its activities. In the present case, the trust was formed as a society onH30.05.2008 and it applied for registration on 10.07.2008 i.e. within aperiod of about two months. No activities had been undertaken by the respondent Trust beforethe application was made. The Commissioner rejected the applicationon the sole ground that since no activities have been undertaken by thetrust, it was not possible to register it, presumably because it was notpossible to be satisfied about whether the activities of the trust aregenuine. The Income Tax Appellate Tribunal, Delhi (for short, the‘Tribunal’) reversed the orders of the Commissioner. The RevenueDepartment approached the High Court by way of filing an appeal. TheHigh Court upheld the order of the Tribunal and came to the conclusionthat in case of a newly registered trust even though there was noactivities, it was possible to consider whether the trust can be registeredunder section 12AA of the Act. This judgment is assailed before us. Section 12AA undoubtedly requires the Commissioner to satisfyhimself about the objects of the trust or institution and genuineness of itsactivities and grant a registration only if he is so satisfied. The said sectionrequires the Commissioner to be so satisfied in order to ensure that theobject of the trust and its activities are charitable since the consequenceof such registration is that the trust is entitled to claim benefits undersections 11 and 12 of the Act. In other words, if it appears that theobjects of the trust and its activities are not genuine that is to say notcharitable the Commissioner is entitled to refuse and in fact, bound torefuse such registration. It was argued before us that the Commissioner is required to besatisfied about two things – firstly that the objects of the trust and secondly,its activities are genuine. If there have been no activities undertaken bythe trust then the Commissioner cannot assess whether such activitiesare genuine and therefore, the Commissioner is bound to refuse theregistration of such a trust. We have given our anxious consideration to the above submissionsmade by Ms. Aishwarya Bhati, learned Senior Counsel appearing forthe appellant – Director of Income Tax and find that it is not possible toagree with the same. The purpose of section 12AA of the Act is toenable registration only of such trust or institution whose objects andactivities are genuine. In other words, the Commissioner is bound tosatisfy himself that the object of the Trust are genuine and that its activitiesare in furtherance of the objects of the Trust, that is equally genuine. Since section 12AA pertains to the registration of the Trust andnot to assess of what a trust has actually done, we are of the view that AB C D E F G H Case: M/S. ANANDA SOCIAL AND EDUCATIONAL TRUST versus THE COMMISSIONER OF INCOME TAX & ANR. [[2020] 1 S.C.R. 721] (2020) संक्षेप में, अधिनियम की धारा 120 ५ किसी ट्रस्ट के पंजीकरण के लिए आवेदन प्राप्त होने पर प्रधान आयुक्त या आयकर आयुक्त को ऐसे दस्तावेज मांगने का अधिकार देती है जो ट्रस्ट की गतिविधियों की वास्तविकता के बारे में खुद को संतुष्ट करने के लिए आवश्यक हो सकते हैं या संस्था बनाना और उस संबंध में पूछताछ करना ; यह आयुक्त को ट्रस्ट को वर्तमान मामले में, ट्रस्ट का गठन 30.05.2008 को एक सोसायटी के रूप में किया गया था और इसने 10.07.2008 को यानी लगभग दो महीने की अवधि के भीतर पंजीकरण के लिए आवेदन किया था। एम/एस आनंद सोशल एंजुकेशनल ट्रस्ट बनाम द आयकर एवं ए.एन.आर। आवेदन देने से पहले प्रतिवादी ट्रस्ट द्वारा कोई गतिविधि नहीं की गई थी | आयुक्त ने आवेदन को केवल इस आधार पर खारिज कर दिया कि चूंकि ट्रस्ट द्वारा कोई गतिविधि नहीं की गई है, इसलिए इसे पंजीकृत करना संभव नहीं है, संभवतः क्यों कि इस बात से संतुष्ट होना संभव नहीं है कि ट्रस्ट की गतिविधियां वास्तविक हैं या नहीं | आयकर अपीलीय न्यायाधिकरण, दिल्ली (संक्षेप में, न्यायाधिकरण') ने आयुक्त के आदेशों को उलट दिया | राजस्व विभाग ने अपील दायर करके उच्च MAST का दरवाजा खटखटाया । उच्च न्यायालय ने ट्रिब्यूनल के आदेश को बरकरार रखा और इस निष्कर्ष पर पहुंचा कि नए पंजीकृत ट्रस्ट के मामले में भले ही कोई गतिविधि नहीं थी , यह विचार करना संभव था कि क्या ट्रस्ट को अधिनियम की धारा 124 ५ के तहत पंजीकृत किया जा सकता है। इस फैसले पर हमारे सामने हमला किया गया है। धारा 12 एए में PRS आयुक्त से अपेक्षा की जाती है कि वह ट्रस्ट या संस्था के उद्देश्यों और उसकी गतिविधियों की वास्तविकता के बारे में संतुष्ट हो और यदि वह इतना संतुष्ट हो तो ही पंजीकरण प्रदान करे। उक्त धारा में आयुक्त को यह सुनिश्चित करने के लिए संतुष्ट होना आवश्यक है कि ट्रस्ट का उद्देश्य और उसकी गतिविधियाँ satel हैं क्यों कि ऐसे पंजीकरण का परिणाम यह है कि ट्रस्ट अधिनियम की धारा 11 और 12 के तहत लाभ का दावा करने का हकदार है। दूसरे शब्दों में, यदि ऐसा प्रतीत होता है कि ट्रस्ट के उद्देश्य और उसकी गतिविधियाँ वास्तविक नहीं हैं, यानी धर्मार्थ नहीं हैं तो आयुक्त इनकार करने का हकदार है और वास्तव में, ऐसे पंजीकरण से इनकार करने के लिए बाध्य है। हमारे सामने यह तर्क दिया गया कि आयुक्त को दो चीजों के बारे में संतुष्ट होना आवश्यक है- पहला कि ट्रस्ट के उद्देश्यऔर दूसरा, इसकी गतिविधियाँ वास्तविक हैं, यदि ट्रस्ट द्वारा कोई गतिविधियाँ नहीं की गई हैं तो आयुक्त यह आकलन नहीं कर सकता कि ऐसी गतिविधियाँ वास्तविक हैं या नहीं और इसलिए, आयुक्त ऐसे ट्रस्ट के पंजीकरण से इनकार करने के लिए बाध्य है। हमने अपीलकर्ता आयकर निदेशक की ओर से उपस्थित विद्वान वरिष्ठ वकील सुश्री ऐश्वर्या भाटी द्वारा की गई उपरोक्त दलीलों पर उत्सुकता पूर्वक विचार विचार किया है और पाया है कि इससे सहमत होना संभव नहीं है। अधिनियम की धारा 12AA का उद्देश्य केवल ऐसे ट्रस्ट या संस्थान के पंजीकरण को सक्षम करना है जिनके उद्देश्य और गतिविधियाँ वास्तविक Bl दूसरे शब्दों में, आयुक्त स्वयं को संतुष्ट करने के लिए बाध्य है कि ट्रस्ट के उद्देश्य वास्तविक हैं और इसकी गतिविधियाँ ट्रस्ट के उद्देश्यों को आगे बढ़ाने में हैं। वह भी उतना ही वास्तविक है। चूंकि धारा 12 एए ट्रस्ट के पंजीकरण से संबंधित है, न कि यह आकलन करने के लिए कि ट्रस्ट ने वास्तव में क्या किया है, हमारा विचार है कि सुप्रीम कोर्ट रिपोर्ट [2020] 1 एस.सी .आर, प्रावधान में 'गतिविधियाँ' या शब्द में 'प्रस्तावित गतिविधियाँ ' शामिल हैं। कहने का तात्पर्य यह है कि , एक आयुक्त इस बात पर विचार करने के लिए बाध्य है कि क्या ट्रस्ट के उद्देश्य वास्तव में प्रकृति में धर्मार्थ हैं और कया ट्रस्ट ने जिन गति विधियों को चलाने का प्रस्ताव रखा है, वे इस अर्थ में वास्तविक हैं कि वे ट्रस्ट के उद्देश्यों के अनुरूप हैं। इसके विपरीत, स्थिति अलग होगी जहां आयुक्त अधिनियम की धारा 12AA की उप-धारा (3) के तहत एक ट्रस्ट के पंजीकरण को रद्द करने का प्रस्ताव करता है। वहां आयुक्त इस निष्कर्ष को दर्ज करने के लिए बाध्य होंगे कि ट्रस्ट द्वारा वास्तव में की गई कोई गतिविधिया ट्रस्ट के उद्देश्यों के अनुरूप नहीं होने के कारण वास्तविक नहीं हैं। इसी तरह, स्थिति अलग होगी जहां ट्रस्ट ने पंजीकरण के लिए आवेदन करने से पहले ट्रस्ट के उद्देश्यों के विपरीत गतिविधियां कीं । इसलिए हम पाते हैं कि आक्षेपित फैसले में दिल्ली उच्च न्यायालय का दृष्टिकोण सही है और इसे बरकरार रखा जाना चाहिए। अपीलकर्ता की विद्वान वरिष्ठ वकील सुश्री भाटी ने हमारा ध्यान 2013 की आईटी अपील संख्या 36 में "आयकर आयुक्त-द्वितीय बनाम आर.एस. बजाज सोसायटी " शीर्षक वाले इलाहाबाद उच्च न्यायालय के फैसले की ओर आकर्षित Case: M/S. ANANDA SOCIAL AND EDUCATIONAL TRUST versus THE COMMISSIONER OF INCOME TAX & ANR. [[2020] 1 S.C.R. 721] (2020) ਇਸ ਲਈ ਸਾਨ ਿੰ ਲੱਗਦਾ ਿੈ ਧਕ ਧਦੱਲੀ ਿਾਈ ਕੋਰਟ ਦਾ ਧਵਵਾਧਦਤ ਫੈਸਲੇ ਧਵੱਚ ਨਜਰੀਆ ਸਿੀ ਿੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨ ਿੰ ਿਰਕਰਾਰ ਰੱਧਖਆ ਿਾ ਸਕਦਾ ਿੈ। ਸ਼ਰੀਮਤੀ ਭਾਟੀ, ਅ੍ੀਲਕਰਤਾ ਲਈ ਧਸੱਧਖਅਤ ਸੀਨੀਅਰ ਵਕੀਲ, ਨੇ 2013 ਦੀ ਆਈਟੀ ਅ੍ੀਲ ਨਿੰਿਰ. 36 ਧਵੱਚ ਇਲਾਿਾਿਾਦ ਿਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਇੱਕ ਫੈਸਲੇ ਵੱਲ ਸਾਡਾ ਧਿਆਨ ਧਖੱਧਚਆ ਧਿਸਦਾ ਧਸਰਲੇਖ ਸੀ "ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ-II ਦੇ ਕਧਮਸ਼ਨਰ ਿਨਾਮ ਆਰ.ਐਸ. ਿਿਾਿ ਸੁਸਾਇਟੀ "ਧਿਸ ਨੇ ਧਦੱਲੀ ਿਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਧਵਵਾਧਦਤ ਫੈਸਲੇ ਧਵੱਚ ਉਿੀ ਨਜਰੀਆ ਅ੍ਣਾਇਆ ਿੈ। ਅਲਾਿਾਿਾ