M/S Hunsur Plywood Works Ltd v. The Commissioner Of Income Tax

Case: M/S HUNSUR PLYWOOD WORKS LTD. versus THE COMMISSIONER OF INCOME TAX [[1997] SUPP. 5 S.C.R. 285] (1997) ਐੱਮ/ਐੱਸ ਹਨਸੁਰ ਪਲਾਈਵੁੁੱਡ ਵਰਕਸ ਲਲਮਲਿਡ ਵੀ. ਆਮਦਨ ਿੈਕਸ ਦਾ ਕਲਮਸ਼ਨਰ 19 ਨਵੰਬਰ 1997 [ ਸੁਹਾਸ ਸੀ. ਸੇਨ ਅਤੇ ਵੀ. ਐਨ. ਖਰੇ, ਜੇ. ਜੇ.] ਆਮਦਨ ਿੈਕਸ ਕਾਨ ੰਨ 1961: ਧਾਰਾ 33, 34(3)(a)(i), 155(5)(ii)(a) ਅਤੇ 134- ਲਵਕਾਸ ਛੋਿ ਲਰਜ਼ਰਵ- ਬੋਨਸ ਸ਼ੇਅਰ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਲਤਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ- ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1972-73, 1974-75- ਮੁਲਾਂਕਣ ਅਥਾਰਿੀ ਦੁਆਰਾ ਮਨਜ਼ ਰ ਲਵਕਾਸ ਛੋਿ ਲਈ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ-ਬਾਅਦ ਲਵੁੱਚ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਬੋਨਸ ਸ਼ੇਅਰ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਲਵਕਾਸ ਲਰਜ਼ਰਵ ਤੋਂ ਸ਼ੇਅਰ ਪ ੰਜੀਕਰਣ ਖਾਤੇ ਲਵੁੱਚ ਰਕਮ ਿਰਾਂਸਫਰ ਕੀਤੀ- ਧਾਰਾ 34(3)(a)(i) ਅਤੇ 155(5)(ii)(a) ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮੁਨਾਫੇ ਦੀ ਵੰਡ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨਹੀਂ ਰੁੱਖੀ ਗਈ- ਇਸ ਲਈ ਮਾਲੀਆ ਦਾ ਲਵਕਾਸ ਛੋਿ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਜਾਇਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ | ਅਪੀਲਕਰਤਾ, ਇੁੱਕ ਪਬਲਲਕ ਲਲਮਲਿਡ ਕੰਪਨੀ, ਨੇ ਲਵਕਾਸ ਛੋਿ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਲਵਚ ਧਾਰਾ 33 ਆਮਦਨ ਿੈਕਸ ਦੇ ਸਾਲ ਆ.ਯ. 1972-73, 1973-74 ਅਤੇ 1974-75 ਅਤੇ ਜੇਦੀ ਲਕ ਲਜਸਦੀ ਇਜਾਜਤ ਦੇ ਲਦਤੀ ਗਈ ਸੀ । ਬੋਨਸ ਸ਼ੇਅਰ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਸ਼ੇਅਰ ਪ ੰਜੀਕਰਨ ਖਾਤੇ ਲਈ ਲਵਕਾਸ ਛੋਿ। ਮੁੁੱਲਾਂਕਣ ਅਥਾਰਿੀ ਨੇ ਲਸੁੱਿਾ ਕੁੱਲਿਆ ਲਕ ਬੋਨਸ ਸ਼ੇਅਰ ਜਾਰੀ ਕਰਨਾ ਪ ੰਜੀਕਰਨ ਦੁਆਰਾ ਮੁਨਾਫੇ ਦੀ ਵੰਡ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਇਨਕਮ ਿੈਕਸ ਐਕਿ ਦੀ ਧਾਰਾ 155 (5) (11) (ਏ) ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੁਲਾਂਕਣ ਅਥਾਰਿੀ ਨੇ ਐਕਿ ਦੀ ਧਾਰਾ 154 ਦੇ ਤਲਹਤ ਇੁੱਕ ਆਦੇਸ਼ ਪਾਸ ਕੀਤਾ। ਲਵਕਾਸ ਨ ੰ ਵਾਪਸ ਲੈਣਾ ਪਲਹਲਾਂ ਛੋਿ ਦੀ ਆਲਗਆ ਸੀ। ਅਪੀਲ ਅਥਾਰਿੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਲਿਰਲਬਊਨਲ ਨੇ ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਨ ੰ ਕਾਇਮ ਰੁੱਲਖਆ ਲਵਕਾਸ ਛੋਿ ਲਈ ਅਪੀਲਕਰਤਾ। ਹਾਲਾਂਲਕ, ਲਿਰਲਬਊਨਲ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨ ੰ ਆਪਣੀ ਰਾਏ ਲਈ ਹਾਈ ਕੋਰਿ ਕੋਲ ਭੇਜ ਲਦੁੱਤਾ ਸੀ। ਹਾਈ ਕੋਰਿ ਨੇ ਲਕਹਾ ਲਕ ਬੋਨਸ ਸ਼ੇਅਰ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਮੁਨਾਲਫਆਂ ਦੀ ਵੰਡ ਹੋਈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਐਕਿ ਦੀ ਧਾਰਾ 34 (3) (ਏ) (ਆਈ) ਦੀ ਕਾਨ ੰਨੀ ਜ਼ਰ ਰਤ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਇਹ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਅਪੀਲਾਂ ਦੀ ਆਲਗਆ ਲਦੰਦੇ ਹੋਏ, ਇਹ ਅਦਾਲਤ ਰੁੱਲਖਆਃ 1.1 . ਕੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਮੁਨਾਲਫਆਂ ਨ ੰ ਇਸ ਤਰਹਾਂ ਵੰਲਡਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਲਾਭਅੰਸ਼ ਜਾਂ ਕੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਦੇ ਲਰਜ਼ਰਵ ਵਜੋਂ ਬਰਕਰਾਰ ਰੁੱਲਖਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਲਜਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਕੰਮਾਂ, ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਲਵੁੱਚ ਸੁਧਾਰ। ਇਹ ਹੋਵੇਗਾ। ਕੰਪਨੀ ਨ ੰ ਵੁੱਡਾ ਮੁਨਾਫਾ ਕਮਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਓ। ਇਸ ਗੁੱਲ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਲਵਵਾਦ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਲਕ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਮੁਨਾਫਾ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲੇ ਉਪਕਰਣ ਲਵੁੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸੁਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਨ ੰ ਲਾਭ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸੇ ਤਰਹਾਂ, ਜੇਕਰ ਸੰਲਚਤ ਮੁਨਾਲਫਆਂ ਦਾ ਪ ੰਜੀਕਰਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਪ ੰਜੀ ਅਧਾਰ ਵਧਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਕੰਪਨੀ ਨ ੰ ਆਪਣਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਧੇਰੇ ਲਾਭਕਾਰੀ ਿੰਗ ਨਾਲ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕ ਵੀ ਕਰਨਗੇ ਲਾਭ ਜੇਕਰ ਸ਼ੇਅਰ ਪ ੰਜੀ ਵਧਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬੋਨਸ ਸ਼ੇਅਰ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਨਹਾਂ ਨ ੰ ਤੁਰੰਤ ਲਾਭ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਨਾ ਤਾਂ ਲਾਭ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲੇ ਉਪਕਰਣ ਲਵੁੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਲਵੁੱਚ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸ਼ੇਅਰ ਪ ੰਜੀ ਦੇ ਲਵਸਥਾਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਲਵੁੱਚ ਕੰਪਨੀ, ਕੀ ਇਹ ਲਕਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਲਕ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਨ ੰ ਕੰਪਨੀ ਤੋਂ ਕੋਈ ਪੈਸਾ ਲਮਲਲਆ ਹੈ। [ 291 - ਈ-ਜੀ] ਅੰਦਰ ਨੀ ਮਾਲ ਕਲਮਸ਼ਨਰ v. ਬਲੌਿ, (1921) ਏਸੀ 171 ਅਤੇ ਅੰਦਰ ਨੀ ਮਾਲੀਆ ਕਲਮਸ਼ਨਰ v. ਲਫਸ਼ਰਜ਼ ਐਗਜ਼ੀਲਕਊਿੋਰਸ, (1926) ਏਸੀ 395, ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਜਿਆ ਹੈ। 1.2 . ਵਾਸਤਵ ਜਵਿੱਚ, ਕਰੈਜਿਟ ਜਵਿੱਚ ਖਡ਼੍ਹੀਆਂ ਰਕਮਾਂ ਦਾ ਤਬਾਦਲਾ ਸ਼ੇਅਰ ਪ ੂੰਜੀ ਦੀ ਰਕਮ ਲਈ ਜਵਕਾਸ ਛੋਟ ਜਰ਼ਿਰਵ, ਕੋਈ ਵੀ ਸਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕੂੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ ਪੈਸ਼ੇ ਦੀ ਵੂੰਿ। ਕੁਿੱਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਨਕਲਦਾ ਕੂੰਪਨੀ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕ ਨ ੂੰ। ਜਵਕਾਸ ਛੋਟ ਜਰ਼ਿਰਵ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਈ ਿਈ ਸਾਰੀ ਰਕਮ ਕੂੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ ਜਕਸ਼ੇ ਹੋਰ ਖਾਤ਼ੇ ਜਵਿੱਚ ਰਿੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਹੀਂ ਜਕਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਜਕ ਬੋਨਸ ਸ਼ੇਅਰ ਜਾਰੀ ਕਰਕ਼ੇ ਕੂੰਪਨੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰਾਖਵਾਂ ਫੂੰਿ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਨ ੂੰ ਵੂੰਿ ਜਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਭਾਵੇਂ ਜਕ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਜਹਿੱਸਾ ਬਰਕਰਾਰ ਰਿੱਜਖਆ ਸੀ। ਸ਼ੇਅਰ ਪ ੂੰਜੀ ਖਾਤ਼ੇ ਜਵਿੱਚ ਇਸ ਦ਼ੇ ਨਾਲ ਰਕਮ। [ 291 - H; 292-A-B] 2.1 . ਜਦੋਂ ਜਕਸ਼ੇ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕ ਨ ੂੰ ਬੋਨਸ ਜਮਲਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਮ ਲ ਮੁਿੱਲ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਜਹਿੱਸਾ ਘਿੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਸਲ ਜਵਿੱਚ, ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕ ਨ ੂੰ ਦੋ ਸ਼ੇਅਰ ਜਮਲਦ਼ੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਰਿੱਖ਼ੇ ਿਏ ਇਿੱਕ ਸ਼ੇਅਰ ਅਤ਼ੇ ਮਾਰਕੀਟ ਮੁਿੱਲ ਦ਼ੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦੋਵਾਂ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦਾ ਅੂੰਦਰ ਨੀ ਮੁਿੱਲ ਇਕੋ ਜਜਹਾ ਜਾਂ ਲਿਭਿ ਹੋਵ਼ੇਿਾ ਬੋਨਸ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਜਹਲਾਂ ਮ ਲ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦ਼ੇ ਮੁਿੱਲ ਦ਼ੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। [ 292 - ਜੀ-ਐਚ] ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਲਮਸ਼ਨਰ v. ਡਾਲਮੀਆ ਇਨਵੈਸਿਮੈਂਿ ਕੰਪਨੀ ਲਲਮਲਿਡ, 52 ਆਈਟੀਆਰ 567 , 'ਤ਼ੇ ਭਰੋਸਾ ਕੀਤਾ। ਈਸਨਰ ਵੀ. ਮੈਕੋਂਬਰ, [1920] 252 ਯ . ਐੱਸ. 189, ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਜਦਿੱਤਾ ਜਿਆ ਹੈ। ਲੀਡਰ ਇੰਜੀਨੀਅਲਰੰਗ ਵਰਕਸ v. ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਲਮਸ਼ਨਰ, 124 ਆਈ. ਿੀ. ਆਰ. 44, ਲਵਲੁੱਖਣ. 2.2 . ਤੁਰੂੰਤ ਮਾਮਲ਼ੇ ਜਵਿੱਚ, ਨਾ ਹੀ ਰ ਪ ਜਵਿੱਚ ਪਦਾਰਥ ਜਵਿੱਚ, ਉੱਥ਼ੇ ਹੈ ਬੋਨਸ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਜਵਿੱਚ ਕੂੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ ਮੁਨਾਜਫਆਂ ਦੀ ਕੋਈ ਵੂੰਿ ਕੀਤੀ ਿਈ ਸੀ। ਜੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੇ ਰ ਪ ਦੀ ਬਜਾਏ ਤੁੱਤ ਵੁੱਲ ਲਧਆਨ ਲਦੁੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਬੋਨਸ ਸ਼ੇਅਰ ਜਾਰੀ ਕਰਨਾ ਮੁਨਾਲਫਆਂ ਨ ੰ ਪ ੰਜੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ "ਇੁੱਕ ਨੰਗੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ" ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਨ ੰ ਮੁਨਾਲਫਆਂ ਦੀ ਕੋਈ ਵੰਡ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਹਾਈ ਕੋਰਿ ਵੁੱਲੋਂ ਬੋਨਸ ਦੇ ਮੁੁੱਦੇ ਨ ੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੁੱਖਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਤੁੱਥਾਂ ਲਵੁੱਚ ਸ਼ੇਅਰ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸੰਲਚਤ ਮੁਨਾਲਫਆਂ ਦੀ ਵੰਡ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਨ ਜੋ ਲਵਕਾਸ ਛੋਿ ਲਰਜ਼ਰਵ ਫੰਡ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਸਨ। Case: M/S HUNSUR PLYWOOD WORKS LTD. versus THE COMMISSIONER OF INCOME TAX [[1997] SUPP. 5 S.C.R. 285] (1997) MIS HUNSUR PLYWOOD WORKS LTD. v. THE COMMISSIONER OF INCOME TAX A NOVEMBER 19, 1997 [SUHAS C. SEN AND V.N. KHARE, JJ.] B Income Tax Act. 1961 : Sections 33,34(3)(a)(i), ! 55(5)(ii)(a) and 154-Development rebate reserve-Utilised/or issuing bonus share-AYs 1972-73, 1974-75-Company's C claim to development rebate allowed by the assessing authority-Subsequently Company transferre<f sums ji-om the development reserve to share capitalisation account by issue of bonus shares-Held did not amount to distribution of profits within the meaning of Sections 34(3)(a)(i) and I 55(5)(ii)(a)-Hence Revenue's order withdrawing the development rebate D not justified The appellant, a public1imited company, claimed development rebate under Section 33 of the Income Tax Act for AYs 1972-73, 1973-74 and 1974-75 and it was allowed. Subsequently, the assessing authority noticed from the balance sheet of the Company that it had transferred sums from the development rebate to share capitalisation account by issue of bonus share. £ The assessing authority concluded that the issuance of bonus share amounted to distribution of profits by capitalisation and therefore the Company violated Section 155(5)(1 l)(a) of Income Tax Act. Accordingly, the assessing authority passed an order under Section 154 of the Act. withdrawing the development rebate allowed earlier. F F The appellate authority as well as the Tribunal, sustained the claim of the appellant for development rebate. However, the matter was referred by the Tribunal to the High Court for its Opinion. The High Court held that the issue of bonus shares resulted in distribution of profits and therefore, the statutory requirement of Section 34(3)(a)(i) of the Act had been violated. G Hence this appeal by the Company. Allowing the appeals, this Court HELD: 1.1. The profits made by the Company may be distributed as dividends or retained by the Company as its reserve which may be used for H 285 SUPREME COURT REPORTS [1997] SUPP. 5 S.C.R. A improvement of the Company's works, buildings and machinery. That will enable the Company to make larger profits. There cannot be any dispute that the shareholders will benefit from the improvements brought about in the profit making apparatus of the Company. Likewise, ifthe accumulated profits are capitalised and capital base of the Company is enlarged, this may enable B the Company to do its business ~ore profitably. The shareholders will also benefit if the share capital is imjreased. They may benefit immediately by issue of bonus shares. But neither in the case of improvement in the profit making apparatus nor in the case of expansion of the share capital of the Company, can it be said that the shareholders liave received any money from the Company. (291-E-Gl c inland Revenue Commissioners v. Bio//, (1921) AC 171 and Commissioner of Inland Revenue v. Fisher's Executors, (1926) AC 395, referred to. 1.2. In fact, the transfer of the amounts standing to the credit of D development rebate reserve to the share capital amount, does not involve any disbursement of money by the Company. Nothing comes out of the till of the Company to the shareholder. The entire amount of money shown as development rebate reserve is retained by the Company in another account. ft cannot be said that by the issue of bonus shares, the Company had distributed E its reserve fund to the shareholders even though it had retained the entire amount with it in the share capital account. (291-H; 292-A-BI 2.1. When a shareholder gets a bonus share the value of original share held by him goes down. In effect, the shareholder gets two shares instead of the· one share held by hi!D and the market value as well as the F intrinsic value of the two shares put together will be the same or nearly the same as the value of the original shares before the bonus issue.(292-G-H) Commissioner of Income Tax v. Dalmia Investment Co. ltd., 52 ITR 567, relied on. G Eisner v. Macomber, (19201 252 U.S. 189, referred to. Case: M/S HUNSUR PLYWOOD WORKS LTD. versus THE COMMISSIONER OF INCOME TAX [[1997] SUPP. 5 S.C.R. 285] (1997) एमएस हुनसूर प्लाईवुड वर्क्� लिलमिमटेड बनाम आयकर आयुक्त: 19/11/1997मिनर्ण�य की ति�थि ,एमएस हुनसूर प्लाईवुड वर्क्� लिलमिमटेड बनाम आयकर आयुक्त : 19/11/1997मिनर्ण�य की ति�थि (. ) माननीय श्री न्यायमूर्ति� सुहास सीसैन माननीय श्री न्यायमूर्ति� वीएन खरे - गोपाल जैन एवं मुकुल मुद्गलअधीवक्ता अपीलक�ा� की ओर सेजे. , टी सी शमा�, , - राममूर्ति�एन के अग्रवालबी के प्रसादअतिधवक्ता उत्तरदा�ा की ओर से 1972-73, 1973-74 और 1974-75 अपीलक�ा� एक पब्लि7लक लिलमिमटेड कंपनी है। इसमें शामिमल मूल्यांकन वर्ष� हैं।, , धारा 33 केउपरोक्त मूल्यांकन वर्ष? के संबंध मेंमूल्यांकन प्रातिधकारी के समक्ष अपीलक�ा� द्वारा दायर आय के रिरटन� में, 1961 (इसके बाद '' �ह� मिवकास छूट के भत्ते के लिलए दावा मिकया गया है। आयकर अतिधमिनयमअतिधमिनयमके रूप में) संदर्ि�बनाया गया ा। मूल्यांकन प्रातिधकारी ने कंपनी द्वारा मिकए गए दावे को स्वीकार कर लिलया।इसके बाद, मूल्यांकन प्रातिधकारी ने अपीलक�ा� कंपनी की बैलेंस शीट से देखा मिक कंपनी ने बोनस शेयर जारी करकेमिवकास छूट रिरजव� से शेयर पूंजीकरर्ण खा�े में रकम का हस्�ां�रर्ण मिकया ा। मूल्यांकन प्रातिधकारी ने मिनष्कर्ष� मिनकालामिक बोनस शेयर जारी करना पूंजीकरर्ण द्वारा लाभ का मिव�रर्ण है और इस प्रकार मूल्यांकन प्रातिधकारी का मिवचार ा मिकधारा 155(5)(ii)(ए) , के प्रावधान इस अतिधमिनयम को �त्काल मामले पर लागू मिकया गया हैर्क्सयोंमिक मिवकास छूट आरतिक्ष�, का उपयोग लाभांश या मुनाफे के माध्यम से मिव�रर्ण के लिलए मिकया गया है। �दनुसारमूल्यांकन प्रातिधकारी ने अतिधमिनयमकी धारा 154 के �ह� एक आदेश पारिर� कर पहले मिदए गए मिवकास छूट दावे को वापस ले लिलया।कंपनी अपील में गयी। अपीलीय प्रातिधकारी ने इसकी अपील स्वीकार कर ली। मिवकास छूट के लिलए अपीलक�ा� का दावाकायम रहा। राजस्व की अपील पर अपीलीय न्यायातिधकरर्ण ने प्र म अपीलीय प्रातिधकारी द्वारा अपनाए गए दृमिOकोर्ण से सहमति� व्यक्तकी और मिनष्कर्ष� मिनकाला मिक बोनस शेयरों के मुद्दे में लाभांश या मुनाफे के माध्यम से कोई मिव�रर्ण नहीं हुआ ा।इसके बाद, आयकर आयुक्त के आवेदन पर कानून के मिनम्नलिललिख� प्रश्न उच्च न्यायालय को भेजे गए " (ए) र्क्सया �थ्यों और मामले की परिरब्लिस् ति�यों के आधार पर आईटीएटी यह मानने में सही है र्क्सया मिवकास छूट रिरजव� से34(3) (ए)(i) और धारा 155 (5) (ii)(ए) बोनस शेयरों का मुद्दा धारा के अ � के भी�र मुनाफे के मिव�रर्ण के लिलए?जिजम्मेदार नहीं है(बी) र्क्सया �थ्यों और मामले की परिरब्लिस् ति�यों में आईटीएटी का यह मानना सही है मिक मिवकास छूट को?"वापस लेना आईटीओ के लिलए उतिच� नहीं है 34(3) (ए) (i) और धारा 155 (5) (ii)(ए) उच्च न्यायालय ने आयकर अतिधमिनयम की धारा के प्रावधानों की जांच करने के, बाद मिनर्णX� मिकया मिक बोनस शेयरों के मुद्दे के परिरर्णामस्वरूप लाभ का मिव�रर्ण हुआ और इसलिलएअतिधमिनयम की धारा34(3)(ए) (आई) की वैधामिनक आवश्यक�ा का उल्लंघन मिकया गया ा। उच्च न्यायालय ने दोनों प्रश्नों का उत्तरनकारात्मक और राजस्व के पक्ष में मिदया। कर मिनधा�रिर�ी इस न्यायालय में अपील पर आया है। 33 अतिधमिनयम की धारा कर मिनधा�रिर�ी के स्वामिमत्व वाले एक नए जहाज या नई मशीनरी या संयंत्र के संबंध में मिवकास, छूट की अनुमति� से संबंतिध� हैयमिद इसका उपयोग पूरी �रह से उसके द्वारा मिकए गए व्यवसाय के उद्देश्य के लिलए मिकया34 , धारा 33 गया ा। भत्ता कई श�? के अधीन मिदया जा�ा है। हम इस मामले में धारा में मिनधा�रिर� श�? से चिंचति�� हैंमेंमिनर्िO कटौ�ी की अनुमति� �ब �क नहीं दी जाएगी जब �क मिक वास्�व में दी जाने वाली मिवकास छूट के पचहत्तरप्रति�श� के बराबर प्रासंमिगक राथिश मिपछले वर्ष� के लाभ और हामिन खा�े में डेमिबट नहीं की जा�ी है और उपक्रम केव्यवसाय के प्रयोजनों के लिलए अगले आठ वर्ष? की अवतिध के दौरान मिनधा�रिर�ी द्वारा उपयोग मिकए जाने वाले आरतिक्ष�खा�े में जमा मिकया जा�ा है, इसके अलावा(i) "लाभांश या मुनाफे के माध्यम से मिव�रर्ण के लिलए।धारा 155 (5) (ii) (ए) , :जो इस मामले में भी प्रासंमिगक हैइस प्रकार है(5)। जहां भार�ीय आयकर अतिधमिनयम, 1992 (1922 का XI, , की धारा 33 के �ह� मिकसी भी मूल्यांकन वर्ष� में 31, 1957 , मिदसंबरके बाद स् ामिप� जहाजमशीनरी या संयंत्र के संबंध में एक मिनधा�रिर�ी को मिवकास छूट के माध्यम से पूर्ण�-या आंथिशक रूप से भत्ता मिदया गया है। और उसके बाद Case: M/S HUNSUR PLYWOOD WORKS LTD. versus THE COMMISSIONER OF INCOME TAX [[1997] SUPP. 5 S.C.R. 285] (1997) 2.2 . ਤੁਰੂੰਤ ਮਾਮਲ਼ੇ ਜਵਿੱਚ, ਨਾ ਹੀ ਰ ਪ ਜਵਿੱਚ ਪਦਾਰਥ ਜਵਿੱਚ, ਉੱਥ਼ੇ ਹੈ ਬੋਨਸ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਜਵਿੱਚ ਕੂੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ ਮੁਨਾਜਫਆਂ ਦੀ ਕੋਈ ਵੂੰਿ ਕੀਤੀ ਿਈ ਸੀ। ਜੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੇ ਰ ਪ ਦੀ ਬਜਾਏ ਤੁੱਤ ਵੁੱਲ ਲਧਆਨ ਲਦੁੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਬੋਨਸ ਸ਼ੇਅਰ ਜਾਰੀ ਕਰਨਾ ਮੁਨਾਲਫਆਂ ਨ ੰ ਪ ੰਜੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ "ਇੁੱਕ ਨੰਗੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ" ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਨ ੰ ਮੁਨਾਲਫਆਂ ਦੀ ਕੋਈ ਵੰਡ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਹਾਈ ਕੋਰਿ ਵੁੱਲੋਂ ਬੋਨਸ ਦੇ ਮੁੁੱਦੇ ਨ ੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੁੱਖਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਤੁੱਥਾਂ ਲਵੁੱਚ ਸ਼ੇਅਰ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸੰਲਚਤ ਮੁਨਾਲਫਆਂ ਦੀ ਵੰਡ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਨ ਜੋ ਲਵਕਾਸ ਛੋਿ ਲਰਜ਼ਰਵ ਫੰਡ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਸਨ। ਅੰਦਰ ਨੀ ਮਾਲੀਆ ਦੇ ਕਲਮਸ਼ਨਰ v. ਲਫਸ਼ਰ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ, [1926] ਏ. ਸੀ. 395 , ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਜਿਆ ਹੈ। ਲਸਵਲ ਅਪੀਲ ਲਨਆਂਇਕ ਫੈਸਲਾਃ ਲਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 140-42 ਦੇ 1988 ਕਰਨਾਿਕ ਹਾਈ ਕੋਰਿ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਅਤੇ ਆਦੇਸ਼ ਲਮਤੀ 18.9.87 ਤੋਂ 1986 ਦੇ S.C.L.A.P ਨੰ. 131-133 ਲਵੁੱਚ। ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਵੁੱਲੋਂ ਗੋਪਾਲ ਜੈਨ ਅਤੇ ਮੁਕ ਲ ਮੁਦਗਲ। ਜੇ. ਰਾਮਮ ਰਤੀ ਿੀ. ਸੀ. ਸ਼ਰਮਾ, ਐਨ. ਕੇ. ਅਗਰਵਾਲ ਅਤੇ ਬੀ. ਕੇ. ਪਰਸਾਦ ਜਵਾਬਦੇਹ. ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਲਦੁੱਤਾ ਲਗਆ ਸੀ ਸ਼ੇਨ, ਜ਼ੇ. ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਇੁੱਕ ਪਬਲਲਕ ਲਲਮਲਿਡ ਕੰਪਨੀ ਹੈ। ਮੁਲਾਂਕਣ ਇਸ ਲਵੁੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਾਲ ਹਨ 1972-73,1973-74 ਅਤੇ 1974-75। ਉਪਰੋਕਤ ਮੁੁੱਲਾਂਕਣ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਲਵੁੱਚ, ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਦੁਆਰਾ ਮੁੁੱਲਾਂਕਣ ਅਥਾਰਿੀ ਅੁੱਗੇ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਆਮਦਨ ਦੀ ਲਰਿਰਨ ਲਵੁੱਚ, ਲਵਕਾਸ ਛੋਿ ਦੇ ਭੁੱਤੇ ਲਈ ਇੁੱਕ ਦਾਅਵਾ ਇਨਕਮ ਿੈਕਸ ਐਕਿ, 1961 ਦੀ ਧਾਰਾ 33 (ਲਜਸ ਨ ੰ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 'ਐਕਿ' ਲਕਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਮੁੁੱਲਾਂਕਣ ਅਥਾਰਿੀ ਨੇ ਕੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਦਾਅਵੇ ਦੀ ਆਲਗਆ ਲਦੁੱਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ. ਮੁਲਾਂਕਣ ਅਲਧਕਾਰੀ ਨੇ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਸੰਤੁਲਨ ਸ਼ੀਿ ਤੋਂ ਦੇਲਖਆ ਲਕ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਇਸ ਤੋਂ ਰਕਮ ਦਾ ਤਬਾਦਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਬੋਨਸ ਸ਼ੇਅਰ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਪ ੰਜੀਕਰਨ ਖਾਤੇ ਨ ੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲਵਕਾਸ ਛੋਿ ਲਰਜ਼ਰਵ। ਮੁੁੱਲਾਂਕਣ ਅਥਾਰਿੀ ਨੇ ਲਸੁੱਿਾ ਕੁੱਲਿਆ ਲਕ ਬੋਨਸ ਸ਼ੇਅਰ ਜਾਰੀ ਕਰਨਾ ਪ ੰਜੀਕਰਨ ਦੁਆਰਾ ਮੁਨਾਲਫਆਂ ਦੀ ਵੰਡ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰਹਾਂ ਮੁੁੱਲਾਂਕਣ ਅਥਾਰਿੀ ਦਾ ਲਵਚਾਰ ਸੀ ਲਕ ਐਕਿ ਦੀ ਧਾਰਾ 155 (5) (ii) (ਏ) ਦੀ ਲਵਵਸਥਾ ਤੁਰੰਤ ਮਾਮਲੇ 'ਤੇ ਲਾਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਲਕਉਂਲਕ ਲਵਕਾਸ ਛੋਿ ਲਰਜ਼ਰਵ ਨ ੰ ਲਾਗ ਕੀਤਾ ਲਗਆ ਹੈ। ਲਾਭਅੰਸ਼ ਜਾਂ ਮੁਨਾਫੇ ਦੇ ਰ ਪ ਲਵੁੱਚ ਵੰਡਣ ਲਈ ਵਰਲਤਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੁਲਾਂਕਣ ਅਥਾਰਿੀ ਨੇ ਐਕਿ ਦੀ ਧਾਰਾ 154 ਦੇ ਤਲਹਤ ਇੁੱਕ ਆਦੇਸ਼ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਲਜਸ ਲਵੁੱਚ ਪਲਹਲਾਂ ਲਦੁੱਤੀ ਗਈ ਲਵਕਾਸ ਛੋਿ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਨ ੰ ਵਾਪਸ ਲਲਆ ਲਗਆ। ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ। ਅਪੀਲ ਅਥਾਰਿੀ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਆਲਗਆ ਲਦੁੱਤੀ ਅਪੀਲ ਕਰੋ। ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਦਾ ਲਵਕਾਸ ਛੋਿ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਾਇਮ ਲਰਹਾ। ਮਾਲ ਦੀ ਅਪੀਲ 'ਤੇ ਅਪੀਲ ਲਿਰਲਬਊਨਲ ਨੇ ਇਸ ਨਾਲ ਸਲਹਮਤੀ ਪਰਗਿਾਈ ਪਲਹਲੀ ਅਪੀਲ ਅਥਾਰਿੀ ਦੁਆਰਾ ਲਲਆ ਲਗਆ ਲਦਰਸ਼ਿੀਕੋਣ ਅਤੇ ਇਹ ਲਸੁੱਿਾ ਕੁੱਲਿਆ ਲਗਆ ਲਕ ਬੋਨਸ ਸ਼ੇਅਰ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਲਵੁੱਚ ਲਾਭਅੰਸ਼ ਜਾਂ ਲਾਭ ਦੇ ਰ ਪ ਲਵੁੱਚ ਕੋਈ ਵੰਡ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਮਦਨ-ਿੈਕਸ ਕਲਮਸ਼ਨਰ ਦੁਆਰਾ ਅਰਜ਼ੀ ਉੱਤੇ। ਦਾ ਕਾਨ ੰਨ ਦੇ ਹੇਠ ਲਲਖੇ ਸਵਾਲ ਹਾਈ ਕੋਰਿ ਨ ੰ ਭੇਜੇ ਗਏ ਸਨਃ " (ਆ) ਕੀ ਤੁੱਥਾਂ ਅਤੇ ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਲਵੁੱਚ ਆਈ. ਿੀ. ਏ. ਿੀ. ਬੋਨਸ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੇ ਇਸ ਇਸ਼ ਨ ੰ ਬਾਹਰੋਂ ਰੁੱਖਣ ਲਈ ਕਾਨ ੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਹੀ ਹੈ। ਲਵਕਾਸ ਛੋਿ ਲਰਜ਼ਰਵ ਦੀ ਵੰਡ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੈਕਸ਼ਨ 34 (3) (ਏ) (ਆਈ) ਅਤੇ ਸੈਕਸ਼ਨ 155 (5) (ii) (ਏ) ਅਰਥ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲਾਭ? (ਬ) ਕੀ ਤੁੱਥਾਂ ਅਤੇ ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਲਵੁੱਚ ਆਈ. ਿੀ. ਏ. ਿੀ. ਕਾਨ ੰਨ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਮੰਨਣਾ ਸਹੀ ਹੈ ਲਕ ਆਈ. ਿੀ. ਓ. ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਲਵੁੱਚ ਜਾਇਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਲਵਕਾਸ ਦੀ ਛੋਿ ਵਾਪਸ ਲੈਣੀ? ” ਹਾਈ ਕੋਰਿ ਨੇ ਇਨਕਮ ਿੈਕਸ ਐਕਿ ਦੀ ਧਾਰਾ 34(3)(a)(i) ਅਤੇ ਸੈਕਸ਼ਨ 155(5)(ii)(a) ਦੇ ਉਪਬੰਧਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਕਹਾ ਲਕ ਬੋਨਸ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੇ ਮੁੁੱਦੇ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਮੁਨਾਫੇ ਦੀ ਵੰਡ ਹੋਈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ , ਐਕਿ ਦੀ ਧਾਰਾ 34(3)(a)(i) ਦੀ ਕਾਨ ੰਨੀ ਲੋੜ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਹਾਈਕੋਰਿ ਨੇ ਰੈਵੇਲਨਊ ਦੇ ਪੁੱਖ ਲਵੁੱਚ ਅਤੇ ਨਾਂਹ ਲਵੁੱਚ ਦੋਵਾਂ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਲਦੁੱਤੇ। ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਨੇ ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਲਵੁੱਚ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ| ਐਕਿ ਦੀ ਧਾਰਾ 33 ਲਵੁੱਚ ਲਵਕਾਸ ਛੋਿ ਦੇ ਭੁੱਤੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਵਾਲੇ ਕਰਜ਼ੇ ਲਈ ਨਵੇਂ ਜਹਾਜ਼ ਜਾਂ ਨਵੀਂ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਦਾ ਸਨਮਾਨ, ਜੇ ਇਹ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਪ ਰੀ ਤਰਹਾਂ ਵਰਲਤਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਭੁੱਤਾ ਕਈ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਲਦੁੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਲਵੁੱਚ ਲਚੰਤਤ ਹਾ ਧਾਰਾ 34 ਲਵੁੱਚ ਲਦੁੱਤੀ ਗਈ ਸ਼ਰਤ, ਜੋ ਲਕ ਹੇਠ ਲਲਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈਃ “ 34 ( 3 ) ( ਏ). ਸੈਕਸ਼ਨ 33 ਲਵੁੱਚ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਕਿੌਤੀ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਉਦੋਂ ਤੁੱਕ ਨਹੀਂ ਲਦੁੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਜਦੋਂ ਤੁੱਕ ਲਵਕਾਸ ਦੇ ਸੁੱਤਰ ਪਰਤੀਸ਼ਤ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਰਕਮ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਅਸਲ ਲਵੁੱਚ ਮਨਜ਼ ਰ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਛੋਿ ਨ ੰ ਲਾਭ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਖਾਤੇ ਲਵੁੱਚ ਕੁੱਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਬੰਧਤ ਲਪਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਅਤੇ ਇੁੱਕ ਲਰਜ਼ਰਵ ਖਾਤੇ ਲਵੁੱਚ ਜਮਹਾਂ ਹੋਣ ਲਈ ਅਗਲੇ ਅੁੱਠ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਲਮਆਦ ਦੌਰਾਨ ਕਰਦਾਲਤਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੀ ਗਈ ਉੱਦਮ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ, ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ (i) ਲਾਭਾਂਸ਼ ਜਾਂ ਮੁਨਾਲਫਆਂ ਦੇ ਰ ਪ ਲਵੁੱਚ ਵੰਡਣ ਲਈ।“ ਸੈਕਸ਼ਨ 155 (5) (ii) (ਏ) ਜੋ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਲਵੁੱਚ ਵੀ ਿੁਕਵਾਂ ਹੈ, ਹੇਠ ਲਲਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈਃ Case: M/S HUNSUR PLYWOOD WORKS LTD. versus THE COMMISSIONER OF INCOME TAX [[1997] SUPP. 5 S.C.R. 285] (1997) 2.1. When a shareholder gets a bonus share the value of original share held by him goes down. In effect, the shareholder gets two shares instead of the· one share held by hi!D and the market value as well as the F intrinsic value of the two shares put together will be the same or nearly the same as the value of the original shares before the bonus issue.(292-G-H) Commissioner of Income Tax v. Dalmia Investment Co. ltd., 52 ITR 567, relied on. G Eisner v. Macomber, (19201 252 U.S. 189, referred to. Leader Engineering Works v. Commissioner of Income Tax, 124 ITR 44, distinguished. 2.2. In the instant case, neither in form not in substance, has there H been any distribution of profits by the Company in making the bonus issue. If the substance and not the form of th.e transaction is looked to, the issue A of bouus shares was "a bare machinery" for capitalising profits and there was no distribution of profits to the shareholders, Therefore, it is not possible to uphold the view expressed by the High Court that the issue of bonus shares in facts of this case amounted to distribution of accumulated profits of the Company shown as development rebate reserve fund. B Commissioner of Inland Revenues v. Fisher's Executors, [19261 AC 395, referred to. CIVIL APPELLATE JURISDICTION : Civil Appeal Nos. 140-42 of 1988. From the Judgment and Order dated 18.9.87 of the Karnataka High Court in S.C.L.A.P. No. 131-133of1986. c Gopal Jain and Mukul Mudgal for the Appellant. J. Ramamurthy T.C. Sharma, N.K. Agarwal and B. K. Prasad for the D Respondent. The Judgment of the Court was delivered by SEN, J. The appellant is a public limited company. The assessment years involved are 1972-73, 1973-74 and 1974-75. In regard to the above E assessment years, in the returns of income filed by the appellant before the assessing authority, a claim towards allowance of development rebate under section 33 of the Income Tax Act, 1961 (hereinafter referred to as 'the Act') was made. The assessing authority allowed the claim as made by the company. Subsequently. The assessing authority noticed from the balance sheet of the appellant company that the company had made a transfer of sums from the F development rebate reserve to share capitalisation account by issue of bonus shares. The assessing authority concluded that the issuance of bonus shares amounted to distribution of profits by capitalisation and thus the assessing authority was of the view that the provision of section 155(5) (ii)( a) of the Act applied to the instant case, as the development rebate reserve has been G utilised for distribution by way of dividend or profits. Accordingly, the assessing authority passed an order under section 154 of the Act withdrawing the development rebate claim allowed earlier. The Company went up on appeal. The appellate authority allowed its appeal. The claim of the appellant for development rebate was sustained. H A The Appellate Tribunal on the Revenue's appeal concurred with the view taken by the first appellate authority and concluded that there was no distribution by way of dividend or profits in the issue of bonus shares. Thereafter, on the application by the Commissioner of Income-tax. the following questions of law were referred to the High Court : B "(a) Whether on the facts and in the circumstances of the case the ITAT is right in law in holding that issue of bonus shares from out of the development rebate reserve did not amount to distribution of profits within the meaning of section 34(3)(a)(i) and section I 55(5)(ii)(a)? C (b) Whether on the facts and in the circumstances of the case the !TAT is right in law in holding that the ITO is not justified in withdrawing the development rebate?'' Case: M/S HUNSUR PLYWOOD WORKS LTD. versus THE COMMISSIONER OF INCOME TAX [[1997] SUPP. 5 S.C.R. 285] (1997) (i) xx xx xx xx(ii) धारा 34 की उपधारा (3) में मिनर्िO आठ वर्ष? की समामिb से पहले मिकसी भी समय मिनधा�रिर�ी ने उस उपधारा के खंड(ए) - (ए) के �ह� आरतिक्ष� खा�े में जमा की गई राथिश का उपयोग मिकयालाभांश या मुनाफे के माध्यम से मिव�रर्ण के लिलए"मिकया हो। 33 | धारा 34 (3)(ए)मिनधा�रिर�ी ने धारा के �ह� कटौ�ी का लाभ उठाने के लिलए एक मिवकास छूट मिनतिध बनाई एमएस हुनसूर प्लाईवुड वर्क्� लिलमिमटेड बनाम आयकर आयुक्त ,मिनधा�रिर�ी को व्यवसाय के उद्देश्य के लिलए फंड में जमा की गई मिकसी भी राथिश का उपयोग करने से नहीं रोक�ी है"" लेमिकन वह लाभांश या मुनाफे के माध्यम से मिव�रर्णके लिलए आठ साल �क राथिश का उपयोग नहीं कर सक�ा है। यमिदआयकर अतिधकारी को प�ा चल�ा है मिक मिनधा�रिर�ी ने लाभांश या मुनाफे के माध्यम से मिव�रर्ण के लिलए आरतिक्ष� मिनतिध से, 33मिकसी भी राथिश का उपयोग मिकया है�ो वह शेयरधारकों द्वारा आरतिक्ष� राथिश में भाग लेने का अतिधकार दे�े हुए धारा , के �ह� मिदए गए भत्ते को वापस ले सक�ा हैलेमिकन केवल पूंजी के मिहस्से के रूप में। बोनस शेयर जारी करने कीव्यवस् ा और प्रभाव को अंग्रेजी न्यायालयों द्वारा कई मामलों में समझाया गया है। अं�दdशीय राजस्व आयुक्त बनाम 7लॉट(1921) एसी 171 :के मामले में लॉड� हाल्डेन ने कहा ", , माई लॉर्ड्मेरे द्वारा मिदए गए कारर्णों से मुझे लग�ा है मिक यह जिसद्धां� का मामला हैएक सामान्य संयुक्त स्टॉक कंपनी, की शमिक्त के भी�रहमारे सामने मामले में ऐसे लेखों के सा पूरी दुमिनया के लिखलाफ मिनर्णा�यक रूप से यह मिनधा�रिर�, औरकरना है मिक र्क्सया यह लाभ रोक देगा यह अपने शेयरधारकों को मिव�रर्ण से प्राb आय के रूप में एकमित्र� कर�ा है, वैकब्िपक रूप से उन्हें मिबल्कुल वहीं कर�ा हैबब्िक उन्हें पूंजीग� रकम का भुग�ान करने में उपयोग कर�ा है जो मिकअप्रकाथिश� शेयरों को लेने का चुनाव करने वाले शेयरधारकों को अन्य ा योगदान करना होगा। , यमिद ऐसा मिकया जा�ा है�ो लगाया गया पैसा पूंजी है और शेयरधारक के हा में कभी भी मुनाफा नहीं है। बाद वाले कोजो मिमल�ा है वह मिनस्संदेह एक मूल्यवान चीज है। लेमिकन यह कंपनी में एक अति�रिरक्त शेयर प्रमार्णपत्र की प्रकृति� की"चीज़ है। , , उस मामले मेंमिवस्काउंट्स हाल्डेनफाइनली और केव ने माना मिक शेयरों के अंमिक� मूल्य के बराबर राथिश कोशेयरधारकों द्वारा प्राb नहीं माना जा सक�ा है। लॉड� डुनेतिडन और लॉड� समर द्वारा एक मिवपरी� दृमिOकोर्ण अपनाया गया ा, "" , जिजन्होंने माना ा मिक पूंजीकरर्णश7द कुछ हद �क अस्पO ा और जो राथिश पूंजीकृ� की गई ीउसे शेयरधारकोंको भुग�ान के रूप में माना जाना चामिहए। , ( 1926) एसी 395 , 155 केअं�दdशीय राजस्व आयुक्त बनाम मिफसिंसग एर्क्सजीर्क्सयूटरके मामले मेंमिवस्काउंट केव ने धारा �ह� काय�वाही की । इस मामले में कोई आरोप नहीं है मिक मिनधा�रिर�ी ने फंड में जमा राथिश में से कोई लाभांश मिव�रिर� मिकया है। लेमिकनमिनधा�रिर�ी ने बोनस शेयर जारी मिकए और उस उद्देश्य के लिलए फंड में जमा राथिश को शेयर पूंजी खा�े में स् ानां�रिर� करमिदया। सवाल यह है मिक र्क्सया इन परिरब्लिस् ति�यों में बोनस शेयर जारी करना मुनाफे का मिव�रर्ण होगा। . प्रश्न का उत्तर आसान नहीं हैएक दृमिOकोर्ण यह है मिक शेयरधारकों को बोनस शेयर जारी करने में दोहरा ऑपरेशन, , शामिमल हो�ा हैजिजसके द्वारा शेयरधारकों को आरतिक्ष� मिनतिध से एक राथिश जारी की जा�ी हैलेमिकन कंपनी द्वारा इसे, बरकरार रखा जा�ा है और बोनस शेयरों के भुग�ान में लागू मिकया जा�ा हैजो पूरी �रह से भुग�ान के रूप में जारी मिकएजा�े हैं। शेयरधारकों को बोनस शेयरों के लिलए भुग�ान मिकया हुआ माना जा�ा है और शेयरधारकों द्वारा कथि � भुग�ान, को कंपनी के आरतिक्ष� मिनतिध से शेयर पूंजी खा�े में ले जाया जा�ा है। वास्�व मेंशेयरधारकों ने बोनस शेयरों के अंमिक�मूल्य का भुग�ान कर मिदया है। यह सभी इरादों और उद्देश्यों के लिलए कंपनी द्वारा नकद में संतिच� लाभ के मिव�रर्ण केबराबर ा। Case: M/S HUNSUR PLYWOOD WORKS LTD. versus THE COMMISSIONER OF INCOME TAX [[1997] SUPP. 5 S.C.R. 285] (1997) (i) ਲਾਭਾਂਸ਼ ਜਾਂ ਮੁਨਾਲਫਆਂ ਦੇ ਰ ਪ ਲਵੁੱਚ ਵੰਡਣ ਲਈ।“ ਸੈਕਸ਼ਨ 155 (5) (ii) (ਏ) ਜੋ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਲਵੁੱਚ ਵੀ ਿੁਕਵਾਂ ਹੈ, ਹੇਠ ਲਲਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈਃ "(5). ਲਵਕਾਸ ਛੋਿ ਦੇ ਰ ਪ ਲਗਆ ਹੈ। ਲਜੁੱਥੇ ਲਵੁੱਚ ਭੁੱਤਾ ਲਦੁੱਤਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼, ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਦੇ ਸਬੰਧ ਲਵੁੱਚ ਇੁੱਕ ਮੁੁੱਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਨ ੰ ਪ ਰੀ ਤਰਹਾਂ ਜਾਂ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਦੁੱਤਾ ਲਗਆ ਲਕਸੇ ਵੀ ਮੁੁੱਲਾਂਕਣ ਲਵੁੱਚ 31 ਦਸੰਬਰ, 1957 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਗਾਏ ਗਏ ਪਲਾਂਿ ਨ ੰ ਭਾਰਤੀ ਆਮਦਨ ਕਰ ਐਕਿ, 1922 (1922 ਦਾ 11ਵਾਂ) ਦੀ ਧਾਰਾ 33 ਦੇ ਤਲਹਤ ਸਾਲ, ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ - ( i) XX XX XX XX (ii) ਉਪ-ਧਾਰਾ ਲਵੁੱਚ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਅੁੱਠ ਸਾਲ ਦੀ ਲਮਆਦ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਲਹਲਾਂ ਲਕਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਉਸ ਉਪ-ਧਾਰਾ (3) ਦੀ ਧਾਰਾ 34, (ਏ) ਦੇ ਤਲਹਤ ਰਾਖਵੇਂ ਖਾਤੇ ਲਵੁੱਚ - ( a) ਲਾਭਾਂਸ਼ ਜਾਂ ਮੁਨਾਲਫਆਂ ਦੇ ਰ ਪ ਲਵੁੱਚ ਵੰਡਣ ਲਈ। ਕਰਦਾਲਤ ਨੇ ਕਿੌਤੀ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈਣ ਲਈ ਇੁੱਕ ਲਵਕਾਸ ਛੋਿ ਫੰਡ ਬਣਾਇਆ ਸੈਕਸ਼ਨ 33 ਦੇ ਤਲਹਤ, ਸੈਕਸ਼ਨ 34 (3) (ਏ) ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨ ੰ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਰੋਕਦਾ ਹੈ। ਫੰਡ ਲਵੁੱਚ ਇਸ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਜਮਹਾਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕੋਈ ਵੀ ਰਕਮ ਪਰ ਉਹ ਅੁੱਠ ਸਾਲਾਂ ਲਈ "ਲਾਭਅੰਸ਼ ਜਾਂ ਮੁਨਾਫੇ ਦੇ ਰ ਪ ਲਵੁੱਚ ਵੰਡਣ" ਲਈ ਰਕਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਜੇਕਰ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਲਧਕਾਰੀ ਨ ੰ ਪਤਾ ਲੁੱਗਦਾ ਹੈ ਲਕ ਕਰਦਾਲਤ ਨੇ ਰਾਖਵੀਂ ਫੰਡ ਲਵੁੱਚੋਂ ਲਕਸੇ ਵੀ ਰਕਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਾਭਅੰਸ਼ ਜਾਂ ਲਾਭ ਦੇ ਰ ਪ ਲਵੁੱਚ ਵੰਡਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਧਾਰਾ 155 ਦੇ ਤਲਹਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਕੇ ਧਾਰਾ 33 ਦੇ ਤਲਹਤ ਲਦੁੱਤੇ ਗਏ ਭੁੱਤੇ ਨ ੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਲਵੁੱਚ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ ਲਕ ਕਰਦਾਲਤਆਂ ਨੇ ਕੋਈ ਵੰਡ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਫੰਡ ਦੇ ਕਰੈਲਡਿ ਲਵੁੱਚ ਮੌਜ ਦ ਰਕਮਾਂ ਲਵੁੱਚੋਂ ਲਾਭਅੰਸ਼। ਪਰ ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਨੇ ਬੋਨਸ ਸ਼ੇਅਰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਇਸ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਫੰਡ ਦੇ ਕਰੈਲਡਿ ਲਵੁੱਚ ਪਈ ਰਕਮ ਨ ੰ ਸ਼ੇਅਰ ਪ ੰਜੀ ਖਾਤੇ ਲਵੁੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਲਦੁੱਤਾ। ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਲਕ ਕੀ ਇਨਹਾਂ ਹਾਲਤਾਂ ਲਵੁੱਚ ਬੋਨਸ ਸ਼ੇਅਰ ਜਾਰੀ ਕਰਨਾ ਮੁਨਾਲਫਆਂ ਦੀ ਵੰਡ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇੁੱਕ ਲਦਰਸ਼ਿੀਕੋਣ ਇਹ ਹੈ ਲਕ ਬੋਨਸ ਦਾ ਮੁੁੱਦਾ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਨ ੰ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਲਵੁੱਚ ਇੁੱਕ ਦੋਹਰਾ ਸੰਚਾਲਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਲਜਸ ਦੁਆਰਾ ਇੁੱਕ ਰਕਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਨ ੰ ਇੁੱਕ ਲਰਜ਼ਰਵ ਫੰਡ ਤੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਲਗਆ ਸੀ ਪਰ ਕੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ ਬਰਕਰਾਰ ਰੁੱਲਖਆ ਲਗਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬੋਨਸ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੇ ਭੁਗਤਾਨ ਲਵੁੱਚ ਅਰਜ਼ੀ ਲਦੁੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜੋ ਪ ਰੀ ਤਰਹਾਂ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਨ ੰ ਬੋਨਸ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਲਈ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੰਲਨਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮੰਨੇ ਗਏ ਭੁਗਤਾਨ ਨ ੰ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਲਰਜ਼ਰਵ ਫੰਡ ਤੋਂ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਅਤੇ ਪ ੰਜੀ ਖਾਤੇ ਲਵੁੱਚ ਲਲਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਸਲ ਲਵੁੱਚ, ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਨੇ ਬੋਨਸ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੇ ਮੁੁੱਲ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰ ਲਦੁੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਇਰਾਲਦਆਂ ਅਤੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਕੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ ਸੰਲਚਤ ਮੁਨਾਲਫਆਂ ਨ ੰ ਨਕਦ ਲਵੁੱਚ ਵੰਡਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੀ। ਦ ਜਾ ਲਦਰਸ਼ਿੀਕੋਣ ਇਹ ਹੈ ਲਕ ਜਦੋਂ ਬੋਨਸ ਸ਼ੇਅਰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇੁੱਕ ਬਰਾਬਰ ਰਕਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੇ ਪਰਤੁੱਖ ਮੁੁੱਲ ਨ ੰ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਮੰਲਨਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਬੋਨਸ ਸ਼ੇਅਰ ਜਾਰੀ ਕਰਨਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬਲਲਕ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਮੁਨਾਲਫਆਂ ਦਾ ਪ ੰਜੀਕਰਨ ਸੀ ਲਜਸ ਦੇ ਸਬੰਧ ਲਵੁੱਚ ਸਰਿੀਲਫਕੇਿ ਸਨ। ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਨ ੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨ ੰ ਰਕਮ ਲਵੁੱਚ ਲਹੁੱਸਾ ਲੈਣ ਦਾ ਹੁੱਕਦਾਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਲਰਜ਼ਰਵ ਪਰ ਲਸਰਫ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੇ ਲਹੁੱਸੇ ਵਜੋਂ. ਬੋਨਸ ਸ਼ੇਅਰ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਲਵਧੀ ਅਤੇ ਪਰਭਾਵ ਬਾਰੇ ਦੁੱਲਸਆ ਲਗਆ ਹੈ। ਕਈ ਮਾਮਲਲਆਂ ਲਵੁੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਦਾਲਤਾਂ ਦੁਆਰਾ। ਇਨਲੈਂਡ ਰੈਵੇਲਨਊ ਕਲਮਸ਼ਨਰਾਂ ਬਨਾਮ ਬਲੌਿ, (1921) ਏਸੀ 171 ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਲਵੁੱਚ ਲਾਰਡ ਹੈਲਡੇਨ "ਮੇਰੇ ਪਰਭ ਓ, ਮੈਂ ਜੋ ਕਾਰਨ ਲਦੁੱਤੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ ਲਕ ਇਹ ਲਸਧਾਂਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੁੱਕ ਆਮ ਸਾਂਝੀ ਸਿਾਕ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ, ਲਜਸ ਲਵੁੱਚ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੇਸ ਵਰਗੇ ਲੇਖਾਂ ਨ ੰ ਲਨਰਣਾਇਕ ਤੌਰ' ਤੇ ਲਨਰਧਾਰਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਲਵਰੁੁੱਧ ਲਕ ਕੀ ਇਹ ਇਸ ਦੇ ਮੁਨਾਲਫਆਂ ਨ ੰ ਰੋਕ ਦੇਵੇਗਾ ਪ ੰਜੀ ਰਾਸ਼ੀ ਲਜਸ ਨ ੰ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕ ਲਬਨਾਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਸ਼ੇਅਰ ਲੈਣ ਲਈ ਚੁਣਦੇ ਹਨ, ਨ ੰ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਜੇ ਇਹ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪੈਸਾ ਇਸ ਤਰਹਾਂ ਲਾਗ ਕੀਤੀ ਪ ੰਜੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਹੁੱਥਾਂ ਲਵੁੱਚ ਮੁਨਾਫਾ ਨਹੀਂ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕ ਲਬਲਕੁਲ। ਬਾਅਦ ਵਾਲੇ ਨ ੰ ਜੋ ਲਮਲਦਾ ਹੈ ਉਹ ਲਬਨਾਂ ਸ਼ੁੱਕ ਇੁੱਕ ਕੀਮਤੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਇੁੱਕ ਵਾਧ ਸ਼ੇਅਰ ਸਰਿੀਲਫਕੇਿ ਦੀ ਪਰਲਕਰਤੀ ਲਵੁੱਚ ਇੁੱਕ ਚੀਜ਼ ਹੈ ਕੰਪਨੀ ". ਤੌਰ' ਤੇ ਲਨਰਧਾਰਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਲਵਰੁੁੱਧ ਲਕ ਕੀ ਇਹ ਇਸ ਦੇ ਮੁਨਾਲਫਆਂ ਨ ੰ ਰੋਕ ਦੇਵੇਗਾ ਹੈ ਉਸ ਸਲਥਤੀ ਲਵੁੱਚ, ਲਵਸਕਾਉਂਿਸ ਹਲਡੇਨ, ਲਫਨਲੇ ਅਤੇ ਕੇਵ ਨੇ ਲਕਹਾ ਲਕ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੇ ਫੇਸ ਵੈਲਯ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਰਕਮ ਨ ੰ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਮੰਲਨਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਲਾਰਡ ਡੁਨੇਲਡਨ ਅਤੇ ਲਾਰਡ ਸੁਮਨਰ ਦੁਆਰਾ ਇੁੱਕ ਉਲਿ ਲਵਚਾਰ ਲਲਆ ਲਗਆ ਸੀ ਲਜਨਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਲਕ "ਪ ੰਜੀਕਰਣ" ਸ਼ਬਦ ਕੁਝ ਧੁੰਦਲਾ ਸੀ ਅਤੇ "ਪ ੰਜੀਕਰਣ" ਵਾਲੀ ਰਕਮ ਨ ੰ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਨ ੰ ਅਦਾ ਕੀਤਾ ਲਗਆ ਮੰਲਨਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ। ਇਨਲੈਂਡ ਰੈਵੇਲਨਊ ਬਨਾਮ ਲਫਸ਼ਰਜ਼ ਐਗਜ਼ੀਲਕਊਿਰਜ਼ ਦੇ ਕਲਮਸ਼ਨਰ, (1926) ਏ.ਸੀ. 395 ਦੇ ਮਾਮਲੇ Case: M/S HUNSUR PLYWOOD WORKS LTD. versus THE COMMISSIONER OF INCOME TAX [[1997] SUPP. 5 S.C.R. 285] (1997) "(a) Whether on the facts and in the circumstances of the case the ITAT is right in law in holding that issue of bonus shares from out of the development rebate reserve did not amount to distribution of profits within the meaning of section 34(3)(a)(i) and section I 55(5)(ii)(a)? C (b) Whether on the facts and in the circumstances of the case the !TAT is right in law in holding that the ITO is not justified in withdrawing the development rebate?'' The High Court after examining the provision of Section 34(3)(a)(i) and Section I 55(5)(ii)(a) of the Income Tax Act held that the issue of bonus shares D resulted in distribution of profits and therefore, the statutory requirement of Section 34(3)(a)(i) of the Act had been violated. The High Cou1t answered both the questions in the negative and in favour of the Revenue. The assessee has come up Jin appeal to this Court. Section 33 of the Act deals with allowance of development rebate in E respect of new ship or new machinery to loan owned by the assessee, if it was wholly used for the purpose of business carried on by him. The allowance is given subject to a number of conditions. We are concerned in this case with the condition laid dawn in Section 34, which is as under : "34(3)(a). The deduction referred to in section 33 shall not be allowed unless an amount equal to seventy five percent of the development rebate to be actually allowed is debited to the profit and loss account of the relevant previous year and credited to a reserve account to be utilised by the assessee during a period of eight years next following f:>r the purposes of the business of the undertaking, other than- F G (i) for distribution by way of dividends or profits." Section 155(5)(ii)(a) which is also relevant in this case is as under: "(5). Where an allowance by way of development rebate has been made wholly or partly to an assessee in respect of a ship, machinery to plant installed after the 31st day of December, 1957 in any assessment H year under section 33 of the Indian Income Tax Act, 1922 (XI of 1922), A and subsequently- (i) xx xx xx xx (ii) at any time before the expiry of the eight years referred to in sub-section (3) of section 34, the assessee utilised the amount credited B to the reserve account under clause (a) of that sub-section- (a) for distribution by way of dividends or profits." The assessee created a development rebate fund to avail of the deduction under Section 33, Section 34(3)(a) does not prohibit the assessee from using any amount credited to the fund for the purpose of its business but he cannot C utilise the amount for eight years for "distribution by way of dividends or profits". If the Income-tax Officer finds that the assessee had uti!ised any amount out of the reserve fund for distribution by way of dividends or profits, he can withdraw the allowance given under Section 33 by proceeding under Section 155. D In this case there is no allegation that the assessee has distributed any dividend out of the amounts standing to the credit of the fund. But the assessee issued bonus shares and for that purpose transferred the amount standing to the credit of the fund to the share capital account. the question is whether under these circumstances issuance of bonus shares will amount E to distribution of profits. The answer to the question is not easy. One view is that issue of bonus shares to the shareholders involves a dual operation by which an amount is released to the shareholders from a reserve fund but was retained by the Company and applied in payment of the bonus shares which were issued as F fully paid up. The shareholders are treated as having paid for the bonus shares and the supposed payments by the shareholders are taken to shares and capital account from reserve fund of the Company. In effect, the shareholders have paid the face value of the bonus shares. It was to all intents and purposes equivalent to distribution of accumulated profits in cash G by the Company. Case: M/S HUNSUR PLYWOOD WORKS LTD. versus THE COMMISSIONER OF INCOME TAX [[1997] SUPP. 5 S.C.R. 285] (1997) दूसरा दृमिOकोर्ण यह है मिक जब बोनस शेयर जारी मिकए जा�े हैं �ो शेयरों के अंमिक� मूल्य के बराबर राथिश को शेयरधारकों,द्वारा प्राb नहीं माना जा सक�ा है। बोनस शेयर जारी करना कंपनी के मुनाफे के पूंजीकरर्ण के अलावा और कुछ नहीं ा, जिजसके संबंध में कंपनी के मामले में प्रमार्ण पत्र जारी मिकए गए ेजिजसमें बड़े अमिव�रिर� लाभ े। इसने इन मुनाफे के एकमिहस्से को पूंजीकृ� करने और इसे पांच प्रति�श� तिडबेंचर स्टॉक के रूप में बोनस के रूप में सामान्य शेयरधारकों के बीचआनुपाति�क रूप से मिव�रिर� करने का मिनर्ण�य लिलया। स्टॉक मिवतिधव� जारी मिकया गया ा श�d यह प्रदान कर�ी ीं मिककंपनी एक मिनतिo� समय के बाद और कुछ मिनतिo� घटनाओं में स्टॉक को भुना सक�ी है। मिनर्ण�य के लिलए जो प्रश्न आया,वह यह ा मिक र्क्सया तिडबेंचर स्टॉक के रूप में भुग�ान मिकया गया बौनस शेयरधारकों के हा में आय ी और र्क्सयाइसलिलए, सुपर टैर्क् के लिलए उत्तरदायी है। आयोजिज�ः " पूरा लेन-देन मुनाफे को भुनाने के लिलए "नकली मशीनरी" ा"और इसमें संपलित्त को आय या पूंजी के रूप में जारी नहीं मिकया गया ा। , इस मिनष्कर्ष� पर पहुंचने मेंमिवस्काउंट केव ने 7लॉट के मामले में लॉड� मिफनेले के मिनम्नलिललिख� अवलोकन पर भरोसा :मिकया यह संतिच� लाभ को कंपनी के काय? और इमार�ों � ा मशीनरी के सुधार में खच� कर सक�ा है। इन सुधारों से व्यापार, में व्यापक वृतिद्ध हो सक�ी है और लाभ में वृतिद्ध हो सक�ी है जिजससे प्रत्येक शेयरधारक को लाभ होगालेमिकन मिनतिo� कारूप से एक पल के लिलए भी यह �क� नहीं मिदया जा सक�ा है मिक इस �रह के लाभ से उसे इसके संबंध में सुपर टैर्क्, केवल आय पर लगाया जा सक�ा है।" भुग�ान करना पड़ेगा। लाभ आय की प्रकृति� में नहीं होगाऔर सुपर टैर्क्लेमिकनमिनःसंदेह एक पल के लिलए भी यह �क� नहीं मिदया जा सक�ा है मिक इस �रह का लाभ उसे इसके संबंध में सुपर टैर्क् के", केवल आय पर लगाया जा सक�ा है। लिलए उत्तरदायी बना देगा। लाभ आय की प्रकृति� में नहीं होगाऔर सुपर टैर्क्, हमारे मिवचार मेंलॉड� मिफनेले द्वारा ब�ाया गया जिसद्धां� वास्�व में इस मामले में उठे मिववाद का समाधान कर�ा है। कंपनीद्वारा अर्ि� लाभ को लाभांश के रूप में मिव�रिर� मिकया जा सक�ा है या कंपनी द्वारा अपने आरतिक्ष� के रूप में रखा जा, सक�ा है जिजसका उपयोग कंपनी के काय?भवनों और मशीनरी के सुधार के लिलए मिकया जा सक�ा है। इससे कंपनी कोबड़ा मुनाफा कमाने में मदद मिमलेगी। इसमें कोई मिववाद नहीं हो सक�ा मिक कंपनी के लाभ कमाने �ंत्र में लाए गए सुधारों, से शेयरधारकों को लाभ होगा। इसी प्रकारयमिद संतिच� लाभ को पूंजीकृ� मिकया जाए और कंपनी का पूंजी आधार बढ़ाया एमएस हुनसूर प्लाईवुड वर्क्� लिलमिमटेड बनाम आयकर आयुक्त जाए, �ो इससे कंपनी अपना व्यवसाय अतिधक लाभप्रद ढंग से करने में सक्षम हो सक�ी है। शेयर पूंजी बढ़ने से. शेयरधारकों को भी लाभ होगा। बोनस शेयर जारी होने से उन्हें �ुरं� फायदा हो सक�ा हैलेमिकन न �ो लाभ कमाने वाले, �ंत्र में सुधार के मामले में और न ही कंपनी की शेयर पूंजी के मिवस्�ार के मामले मेंयह कहा जा सक�ा है मिक. शेयरधारकों को कंपनी से कोई पैसा मिमला है। दोनों ही मामलों में उन्हें फायदा हुआ होगालेमिकन इस लाभ को कंपनी केमिकसी भी आरतिक्ष� मिनतिध में जमा राथिश का उसके शेयरधारकों के बीच मिव�रर्ण के रूप में नहीं माना जा सक�ा है।, वास्�व मेंडेवलपमेंट रिरबेट रिरजव� के शेयर पूंजी खा�े में जमा राथिश के हस्�ां�रर्ण में कंपनी द्वारा धन का कोई मिव�रर्णशामिमल नहीं है। कंपनी की ओर से शेयरधारक को कुछ भी नहीं मिमल�ा है। मिवकास छूट आरतिक्ष� के रूप में दशा�ई गईपूरी धनराथिश कंपनी द्वारा दूसरे खा�े में रखी जा�ी है। यह नहीं कहा जा सक�ा मिक बोनस शेयर जारी करके कंपनी ने, अपनी आरतिक्ष� मिनतिध शेयरधारकों को मिव�रिर� कर दी ीभले ही उसने पूरी राथिश शेयर पूंजी खा�े में अपने पास रखी ी। यह भी ध्यान मिदया जाना चामिहए मिक आयकर आयुक्त, मिबहार बनाम डालमिमया इन्वेस्टमेंट कंपनी लिलमिमटेड 52 आईटीआर567 , जे. (के मामले में बोनस शेयरों के मूल्यांकन के सवाल से मिनपट�े समय मिहदाय�ुल्लाजैसा मिक उनका आतिधपत्य �ब ा) ने 7लॉट के मामले () , सुप्राका उल्लेख करने के बादलॉड� डुनेतिडन और लॉड� समर द्वारा उठाए गए असहमति�पूर्ण�, दृमिOकोर्ण के मुकाबले मिवस्काउंट्स हाल्डेनमिफनेले और केव द्वारा व्यक्त मिकए गए मिवचार प्रा मिमक�ा बोनस शेयरों के मुद्दे", , जे. के प्रभाव से मिनपट�े हुएमिहदाय�ुल्लाने कहा मिक कंपनी में उपयोग वाली फ्लोटिंटग पूंजी जिजसमें पहले स7सक्राइ7ड, पूंजी और रिरजव� शामिमल ेअब कंपनी की स7सक्राइ7ड पूंजी बन गई है। अंशधारकों के हा में प्रमार्णपत्र वह संपलित्त ीजिजससे भमिवष्य में आय प्राb होगी। Case: M/S HUNSUR PLYWOOD WORKS LTD. versus THE COMMISSIONER OF INCOME TAX [[1997] SUPP. 5 S.C.R. 285] (1997) ਤੌਰ' ਤੇ ਲਨਰਧਾਰਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਲਵਰੁੁੱਧ ਲਕ ਕੀ ਇਹ ਇਸ ਦੇ ਮੁਨਾਲਫਆਂ ਨ ੰ ਰੋਕ ਦੇਵੇਗਾ ਹੈ ਉਸ ਸਲਥਤੀ ਲਵੁੱਚ, ਲਵਸਕਾਉਂਿਸ ਹਲਡੇਨ, ਲਫਨਲੇ ਅਤੇ ਕੇਵ ਨੇ ਲਕਹਾ ਲਕ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੇ ਫੇਸ ਵੈਲਯ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਰਕਮ ਨ ੰ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਮੰਲਨਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਲਾਰਡ ਡੁਨੇਲਡਨ ਅਤੇ ਲਾਰਡ ਸੁਮਨਰ ਦੁਆਰਾ ਇੁੱਕ ਉਲਿ ਲਵਚਾਰ ਲਲਆ ਲਗਆ ਸੀ ਲਜਨਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਲਕ "ਪ ੰਜੀਕਰਣ" ਸ਼ਬਦ ਕੁਝ ਧੁੰਦਲਾ ਸੀ ਅਤੇ "ਪ ੰਜੀਕਰਣ" ਵਾਲੀ ਰਕਮ ਨ ੰ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਨ ੰ ਅਦਾ ਕੀਤਾ ਲਗਆ ਮੰਲਨਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ। ਇਨਲੈਂਡ ਰੈਵੇਲਨਊ ਬਨਾਮ ਲਫਸ਼ਰਜ਼ ਐਗਜ਼ੀਲਕਊਿਰਜ਼ ਦੇ ਕਲਮਸ਼ਨਰ, (1926) ਏ.ਸੀ. 395 ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਲਵੁੱਚ, ਲਵਸਕਾਉਂਿ ਕੇਵ ਨੇ ਇੁੱਕ ਅਲਜਹੀ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਕੇਸ ਨਾਲ ਨਲਜੁੱਲਠਆ ਲਜਸਦਾ ਵੁੱਡਾ ਅਣਵੰਲਡਆ ਮੁਨਾਫਾ ਸੀ। ਇਸਨੇ ਇਹਨਾਂ ਮੁਨਾਲਫਆਂ ਦੇ ਇੁੱਕ ਲਹੁੱਸੇ ਨ ੰ ਪ ੰਜੀਕਰਣ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸਨ ੰ ਪੰਜ ਪਰਤੀਸ਼ਤ ਲਡਬੈਂਚਰ ਸਿਾਕ ਦੇ ਰ ਪ ਲਵੁੱਚ ਬੋਨਸ ਦੇ ਰ ਪ ਲਵੁੱਚ ਆਮ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਲਵੁੱਚ ਵੰਡਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਸਿਾਕ ਨ ੰ ਲਵਧੀਵਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਲਗਆ ਸੀ, ਇਹ ਸ਼ਰਤਾਂ ਪਰਦਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਲਕ ਕੰਪਨੀ ਇੁੱਕ ਲਨਸ਼ਲਚਤ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਕੁਝ ਖਾਸ ਘਿਨਾਵਾਂ ਲਵੁੱਚ ਸਿਾਕ ਨ ੰ ਰੀਡੀਮ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਫੈਸਲੇ ਲਈ ਇਹ ਸਵਾਲ ਆਇਆ ਸੀ ਲਕ ਕੀ ਲਡਬੈਂਚਰ ਸਿਾਕ ਦੇ ਰ ਪ ਲਵੁੱਚ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ ਲਗਆ ਬੋਨਸ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਦੇ ਹੁੱਥਾਂ ਲਵੁੱਚ ਆਮਦਨ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ, ਸੁਪਰ ਿੈਕਸ ਲਈ ਜਵਾਬਦੇਹ ਸੀ। ਲਵਸਕਾਉਂਿ ਗੁਫਾ ਆਯੋਲਜਤ: " ਸਾਰਾ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਮੁਨਾਲਫਆਂ ਨ ੰ ਪ ੰਜੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ "ਬੇਅਰ ਮਸ਼ੀਨਰੀ" ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਵੁੱਚ ਆਮਦਨ ਜਾਂ ਪ ੰਜੀ ਵਜੋਂ ਸੰਪਤੀਆਂ ਨ ੰ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ” ਇਸ ਲਸੁੱਿੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ, ਲਵਸਕਾਉਂਿ ਗੁਫਾ ਹੇਠ ਲਲਲਖਆਂ' ਤੇ ਲਨਰਭਰ ਸੀਃ ਬਲੌਿ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਲਵੁੱਚ ਅੰਤ ਲਵੁੱਚ ਲਾਰਡ ਦਾ ਲਨਰੀਖਣ “ਇਨਹਾਂ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦਾ ਆਮ ਦਾਇਰਾ ਅਤੇ ਪਰਭਾਵ ਲਵਵਾਦ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ। ਲਰਿੇਨਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਪ ੰਜੀ ਲਵੁੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਲਾਭਅੰਸ਼ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਰਕਮਾਂ ਲਵੁੱਚੋਂ। ਰਕਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜੋ ਪ ੰਜੀ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਲਾਭਅੰਸ਼ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਸੀ ਕੰਪਨੀ ਇੁੱਕ ਵੁੱਡੇ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਲਾਭਕਾਰੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨ ੰ ਜਾਰੀ ਰੁੱਖੇਗੀ, ਜੋ ਵੁੱਡੇ ਲਾਭਾਂਸ਼ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਲਾਭਾਂਸ਼, ਹਾਲਾਂਲਕ, ਭਲਵੁੱਖ ਲਵੁੱਚ ਹੋਣਾ ਸੀ। ਲਜੁੱਥੋਂ ਤੁੱਕ ਵਰਤਮਾਨ ਦਾ ਸਬੰਧ ਹੈ ਸੰਲਚਤ ਮੁਨਾਲਫਆਂ ਲਵੁੱਚੋਂ ਕੋਈ ਲਾਭ-ਅੰਸ਼ ਨਹੀਂ ਸੀਃ ਇਹ ਸਮਰਲਪਤ ਸਨ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਪ ੰਜੀ ਵਧਾਉਣ ਲਈ। ਕੰਪਨੀ ਕੋਲ ਸ਼ਕਤੀ ਸੀ ਉਹ ਕਰੋ ਜੋ ਉਹ ਲਕਸੇ ਵੀ ਲਾਭ ਨਾਲ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਹ ਕਮਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕੰਮ ਅਤੇ ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਇਹ ਸੁਧਾਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਇੁੱਕ ਵੁੱਡੇ ਐਕਸੈਸ਼ਨ ਅਤੇ ਮੁਨਾਲਫਆਂ ਲਵੁੱਚ ਵਾਧਾ ਲਜਸ ਦੁਆਰਾ ਹਰੇਕ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕ ਨ ੰ ਲਾਭ ਹੋਵੇਗਾ, ਪਰ ਬੇਸ਼ਕ ਇਹ ਇੁੱਕ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਇਸ ਦੇ ਸਬੰਧ ਲਵੁੱਚ ਸੁਪਰ ਿੈਕਸ। ਲਾਭ ਦੀ ਪਰਲਕਰਤੀ ਲਵੁੱਚ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਮਦਨ ਅਤੇ ਸੁਪਰ ਿੈਕਸ ਲਸਰਫ ਆਮਦਨ ਉੱਤੇ ਹੀ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।“ ਸੀ ਹਨ ਸਾਡੇ ਲਵਚਾਰ ਲਵੁੱਚ ਲਾਰਡ ਲਫਨਲੇ ਦੁਆਰਾ ਦੁੱਲਸਆ ਲਗਆ ਲਸਧਾਂਤ ਅਸਲ ਲਵੁੱਚ ਹੁੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨ ੰ ਲੈ ਕੇ ਲਵਵਾਦ ਖਡ਼੍ਹਾ ਹੋ ਲਗਆ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮੁਨਾਲਫਆਂ ਨ ੰ ਲਾਭਅੰਸ਼ ਵਜੋਂ ਵੰਲਡਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਵਜੋਂ ਰੁੱਲਖਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਲਜਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਕੰਮਾਂ, ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਦੇ ਸੁਧਾਰ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕੰਪਨੀ ਨ ੰ ਵੁੱਡਾ ਮੁਨਾਫਾ ਕਮਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਏਗਾ। ਇਸ ਗੁੱਲ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਲਵਵਾਦ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਲਕ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਮੁਨਾਫਾ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲੇ ਉਪਕਰਣ ਲਵੁੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸੁਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਨ ੰ ਲਾਭ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸੇ ਤਰਹਾਂ, ਜੇ ਸੰਲਚਤ ਮੁਨਾਲਫਆਂ ਨ ੰ ਪ ੰਜੀਕਰਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਪ ੰਜੀ ਅਧਾਰ ਵਧਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਨਾਲ ਕੰਪਨੀ ਆਪਣਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਧੇਰੇ ਲਾਭਕਾਰੀ ਿੰਗ ਨਾਲ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸ. ਜੇਕਰ ਸ਼ੇਅਰ ਪ ੰਜੀ ਵਧਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਨ ੰ ਵੀ ਲਾਭ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਹ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਬੋਨਸ ਸ਼ੇਅਰ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਤੁਰੰਤ ਲਾਭ ਪਰਾਪਤ ਕਰੋ। ਪਰ ਨਾ ਤਾਂ ਲਾਭ ਕਮਾਉਣ ਦੇ ਉਪਕਰਣ ਲਵੁੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਲਵੁੱਚ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਸ਼ੇਅਰ ਪ ੰਜੀ ਦੇ ਲਵਸਥਾਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਲਵੁੱਚ, ਇਹ ਲਕਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਲਕ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਨ ੰ ਕੰਪਨੀ ਤੋਂ ਕੋਈ ਪੈਸਾ ਲਮਲਲਆ ਹੈ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਲਕ ਦੋਵਾਂ ਮਾਮਲਲਆਂ ਲਵੁੱਚ ਉਨਹਾਂ ਨ ੰ ਫਾਇਦਾ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ। ਪਰ ਇਸ ਲਾਭ ਨ ੰ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਲਕਸੇ ਵੀ ਲਰਜ਼ਰਵ ਫੰਡ ਦੇ ਕਰੈਲਡਿ ਲਵੁੱਚ ਮੌਜ ਦ ਰਕਮ ਨ ੰ ਇਸ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਨ ੰ ਵੰਡਣ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਮੰਲਨਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਅਸਲ ਲਵੁੱਚ ਲਵਕਾਸ ਦੇ ਕਰੈਲਡਿ ਲਵੁੱਚ ਖਡ਼੍ਹੀਆਂ ਰਕਮਾਂ ਦਾ ਤਬਾਦਲਾ ਸ਼ੇਅਰ ਪ ੰਜੀ ਖਾਤੇ ਲਵੁੱਚ ਛੋਿ ਲਰਜ਼ਰਵ, ਕੋਈ ਵੰਡ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਪੈਸਾ। ਕੰਪਨੀ ਵੁੱਲੋਂ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕ ਨ ੰ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲਮਲਦਾ। ਸਾਰੀ ਰਕਮ ਲਵਕਾਸ ਛੋਿ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਲਰਜ਼ਰਵ ਕੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ ਲਕਸੇ ਹੋਰ ਖਾਤੇ ਲਵੁੱਚ ਰੁੱਲਖਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਹੀਂ ਲਕਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਲਕ ਬੋਨਸ ਸ਼ੇਅਰ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਲਰਜ਼ਰਵ ਫੰਡ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਨ ੰ ਵੰਡ ਲਦੁੱਤਾ ਸੀ, ਭਾਵੇਂ ਲਕ ਉਸ ਨੇ ਪ ਰੀ ਰਕਮ ਸ਼ੇਅਰ ਪ ੰਜੀ ਖਾਤੇ ਲਵੁੱਚ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰੁੱਖੀ ਹੋਈ ਸੀ। Case: M/S HUNSUR PLYWOOD WORKS LTD. versus THE COMMISSIONER OF INCOME TAX [[1997] SUPP. 5 S.C.R. 285] (1997) The second view is that when bonus shares are issued an amount equal to the face value of the shares cannot be regarded as having been received by the shareholders. The issuance of bonus shares was nothing but mere capitalisation of the profits of the company in respect of which certificates H SUPREME COURT REPORTS [1997] SUPP. 5 S.C.R. A are issued to the shareholders entitling them to participate in the amount of the reserve but only as part of the capital. B The mechanism and effect of issue of bonus shares have been explained by the English Courts in a number of cases. Lord Haldane in the case of Inland Revenue Commissioners v. Blott, (1921) AC 171, held. "My Lords, for the reasons I h'!ve given I think it is, as matter of principle, within the power of an ordinary joint stock company with articles such as those in the case before us to determine conclusively c against the whole world whether it will withhold profits it has accumulated from distribution to its shareholders as income and as an alternative not distribute them at all, but apply them in paying up the capital sums which shareholders electing to take up unissued shares would otherwise have to contribute. If this is done, the money so D applied is capital and never becorries profits in the hands of the shareholder at all. What the latter gets is no doubt a valuable thing. But it is a thing in the nature of an extra share certificate in the company." In that case, Viscounts Haldane, Finlay and Cave held that an amount E equal to the face value of the shares could not be regarded as received by the shareholders. A contrary view was taken by Lord Dunedin and Lord Sumner who held that the word "capitalisation" was somewhat hazy and the amount that was "capitalised had to be treated as to have been paid to the shareholders. F In the case of Commissioner of Inland Revenue v. Fisher's Executors, (1926) A.C. 395, Viscount Cave dealt with a case of a company which had large undistributed profits. It decided to capitalise a part of these profits and distrioute it pro rata among the ordinary shareholders as a bonus in the form of five per cent debenture stock. The stock was duly issued, conditions G providing that the Company might redeem the stock after a certain time and in certain events. The question that came up for decision was whether the bonus paid in the form of debenture stock was income in the hands of the shareholders and was, therefore, liable to super tax. Viscount Cave held : H "The whole transaction was "bare machinery" for capitalizing profits and involved no release of assets either as income or as capital." In coming to this conclusion, Vis~_ount Cave relied upon the following A observation of Lord Finally in Blott 's case : "The general scope and effect of these transactions is beyond dispute. There was an increase in the capital of the company by the retention of the amounts available for dividends ..... The use of the sums which B had been available for dividend to increase capital would enable the company to carry on a larger and more profitable business, which might be expected to yield larger dividends. The dividends, however, were to be in the future. So far as the present was concerned there was no dividend out of the accumulated profits: these were devoted to increasing the capital of the company. The company had power to C do what it pleased with any. profits which it might make. It might spend the accumulated profits in the improvement of the company's works and buildings and machinery. These improvements might lead to a great accession of business and increase of profits by which every shareholder would benefit, but of course it could not for a moment be contended that such a benefit would render him liable to D super tax in respect of it. The benefit would not be in the nature of income, and super tax can be levied only on income." B Case: M/S HUNSUR PLYWOOD WORKS LTD. versus THE COMMISSIONER OF INCOME TAX [[1997] SUPP. 5 S.C.R. 285] (1997) , जे. , डालमिमया के मामले में मिहदाय�ुल्लाने संयुक्त राज्य अमेरिरका के सुप्रीम कोट� के एक फैसलेआइजनर बनाम मैकोम्बर(1920) 252 यूएस 189 के एक अंश को भी अनुमोदन के सा उद्धृ� मिकया: , स्टॉक लाभांश वास्�व में मिनगम की संपति� से कुछ भी नहीं ले�ा हैऔर शेयरधारकों के मिह�ों में कुछ भी नहीं जोड़�ा है।, ... .इसकी संपलित्त कम नहीं हो�ी हैऔर उनके मिह� नहीं बढ़�े हैंप्रत्येक शेयरधारक का आनुपाति�क मिह� समान रह�ा हैएकमात्र परिरव�न साक्ष्य में है जो उस मिह� का प्रति�मिनतिधत्व कर�ा है, नए शेयर और मूल शेयर एक सा उसी...आनुपाति�क मिह�ों का प्रति�मिनतिधत्व कर�े हैं जो मूल शेयरों ने नए शेयरों के जारी होने से पहले प्रति�मिनतिधत्व मिकया ा, - ... संक्षेप मेंमिनगम कोई नहीं है गरीब और स्टॉक धारक पहले की �ुलना में अतिधक अमीर नहीं रहेयमिद वादी को, "417, 450 परिरव�न से कोई छोटा लाभ प्राb हुआयह मिनतिo� रूप से उस राथिश का लाभ नहीं ा जिजस पर उस पर कर ा... हुआ यह है मिक वादी के पुराने प्रमार्णपत्र वास्�व में मिवभाजिज� हो गए हैं और नए के मूल्य की सीमा �क उनका मूल्यकम हो गया है। जब मिकसी शेयरधारक को बोनस शेयर मिमल�ा है �ो उसके पास मौजूद मूल शेयर का मूल्य कम हो जा�ा है। वास्�व में-शेयरधारक को उसके पास मौजूद एक शेयर के बदले दो शेयर मिमल�े हैं और बाजार मूल्य के सा सा दोनों शेयरों काआं�रिरक मूल्य बोनस से पहले मूल शेयर के मूल्य के समान या लगभग समान होगा। मुद्दा । यहां ऊपर उद्धृ� मिवथिभन्न मिनर्ण�यों से ऐसा प्र�ी� हो�ा है मिक बोनस शेयर जारी करना मिकसी कंपनी के संतिच� लाभ का, उसकीमिव�रर्ण नहीं है। संतिच� लाभ के पूंजीकरर्ण की प्रमिक्रया से शेयरधारक को कुछ लाभ मिमल�ा है लेमिकन सा ही, मूल शेयरधारिर�ा का मूल्य कम हो जा�ा है। मिकसी भी दृमिOकोर्ण से देखने परयह नहीं कहा जा सक�ा है मिक इस मामले, मेंमिनधा�रिर�ी कंपनी ने बोनस शेयर जारी कर�े समय अपने मिवकास छूट रिरजव� फंड का कोई मिहस्सा मिव�रिर� मिकया ा।डेवलपमेंट रिर