M/S. Seshasayee Steels P. Ltd v. Assistant Commissioner Of Income Tax, Company Circle Vi(2), Chennai

Case: M/S. SESHASAYEE STEELS P. LTD. versus ASSISTANT COMMISSIONER OF INCOME TAX, COMPANY CIRCLE VI(2), CH... [[2019] 15 S.C.R. 196] (2019) 196 SUPREME COURT REPORTS [2019] 15 S.C.R. A M/S. SESHASAYEE STEELS P. LTD. v. ASSISTANT COMMISSIONER OF INCOME TAX, COMPANY CIRCLE VI(2), CHENNAI B(Civil Appeal No. 9209 of 2019) DECEMBER 04, 2019 [R. F. NARIMAN, ANIRUDDHA BOSE ANDV. RAMASUBRAMANIAN, JJ.] C CTransfer of Property Act, 1882: s.53A – Applicability of –Essential ingredients – Held: In order that the provisions of s.53Abe attracted, the transferee must, in part performance of thecontract, have taken possession of the property or any part thereofand the transferee must have performed or be willing to performhis part of the agreement – In the instant case, as per agreement toDsell, assessee gave permission to the builder company to startconstruction on the land – This showed that a license was givenupon the land for the purpose of developing the land into flats andselling the same – Such license cannot be said to be ‘possession’within the meaning of s.53A, which is a legal concept, and whichEdenotes control over the land and not actual physical occupationof the land – That being the case, s.53A was not attracted to thefacts of this case – Income Tax Act, 1961 – s.2(47)(vi). Income Tax Act, 1961: s.2(47)(vi) – Applicability of –Appellant assessee entered into an agreement to sell with a builderFcompany and granted permission to the builder company to startconstruction on the land – Pursuant to the agreement to sell, a Powerof Attorney was executed by which assessee appointed a directorof the Builder company to execute the necessary sale agreements inrespect of the schedule property after developing the same into flats– Subsequently, a memo of compromise was also entered into betweenGthem – Assessing officer treated entire sale consideration as a capitalgain and brought to tax – Challenged by appellant-assessee – Held:Under s.2(47)(vi), any transaction which has the effect oftransferring or enabling the enjoyment of any immovable propertywould come within its purview – The expression “enabling the H enjoyment of” in s.2(47)(vi) must take colour from the earlierexpression “transferring”, so that it can be stated on the facts of acase, that a de facto transfer of immovable property has, in fact,taken place making it clear that the de facto owner’s rights standextinguished – In the instant case, as on the date of the agreementto sell, the owner’s rights were completely intact both as to ownershipand to possession even de facto, so that this Section equally, cannotbe said to be attracted – A perusal of the compromise deed howevershowed that the agreement to sell and the Power of Attorney wereconfirmed, and a sum of Rs.50 lakhs was reduced from the totalconsideration of Rs.6.10 crores – Clause 3 of the said compromisedeed confirmed that the appellant, received a sum of Rs.4.68 croresout of the agreed sale consideration and the balance Rs.1.05 crorestowards full and final settlement in respect of the Agreement enteredinto was then to be paid by 7 post-dated cheques – All the chequesmentioned in the compromise deed were, in fact, encashed – Thisbeing the case, assessee’s rights in the said immovable propertywere extinguished on the receipt of the last cheque, as also that thecompromise deed could be stated to be a transaction which had theeffect of transferring the immovable property in question – Thepigeonhole, therefore, that would support the orders under appealwould be s.2(47)(ii) and (vi) of the I.T. Act in the facts of this case. Dismissing the appeal, the Court Case: M/S. SESHASAYEE STEELS P. LTD. versus ASSISTANT COMMISSIONER OF INCOME TAX, COMPANY CIRCLE VI(2), CH... [[2019] 15 S.C.R. 196] (2019) [ 2019 ] 15 एस. सी. आर196 एम/ एस।सेशासेयीस्टील्सपी. लिमिटेड। वी. आयकरकेसहायकआयुक्त, कंपनीचक्रVI (2), चेन्नई कीसिविलअपीलसंख्या9209) ( 2019 04 दिसंबर, 2019 [ आर. एफ. नरीमन, अनिरुद्धबोसऔर वी. रामसुब्रमण्यन, जे. जे.] -संपत्तिहस्तांतरणअधिनियम, 1882: s.53A-आवश्यकअवयवोंकीप्रयोज्यताआयोजितःताकिएसकेप्रावधान।53आकर्षितहोनेकेलिए, हस्तांतरणकर्ताकोअनुबंधकेआंशिकप्रदर्शनमें, संपत्तियाउसकेकिसीभीहिस्सेपरकब्जाकरलेनाचाहिए। औरअंतरितीनेप्रदर्शनकियाहोगायाप्रदर्शनकरनेकेलिएतैयारहोनाचाहिए समझौतेकाअपनाहिस्सा-तत्कालमामलेमें, बेचनेकेसमझौतेकेअनुसार, निर्धारितीनेबिल्डरकंपनीकोशुरूकरनेकीअनुमतिदी -भूमिपरनिर्माणइससेपताचलताहैकिभूमिकोफ्लैटोंमेंविकसितकरनेकेउद्देश्यसेभूमिपरलाइसेंसदियागयाथाऔरउसीकोबेचना-इसतरहकेलाइसेंसको's' केअर्थमें'कब्ज़ा' नहींकहाजासकताहै।53 ए, जोएककानूनीअवधारणाहै, औरजोभूमिपरनियंत्रणकोदर्शातीहैनकिवास्तविकभौतिकव्यवसायको। -भूमिकाऐसाहोनेपर, s.53A इसमामलेकेतथ्योंकीओरआकर्षितनहींथाआयकरअधिनियम,1961 - धारा2 (47) (vi)। आयकरअधिनियम, 1961: धारा2 (47) (vi)-कीप्रयोज्यता अपीलार्थीनिर्धारितीनेएकबिल्डरकंपनीकेसाथबेचनेकासमझौताकियाऔरबिल्डरकंपनीकोभूमिपरनिर्माणशुरूकरनेकीअनुमतिदी-बेचनेकेसमझौतेकेअनुसार, एकपावरऑफअटॉर्नीनिष्पादितकियागयाजिसकेद्वारानिर्धारितीनेबिल्डरकंपनीकेएकनिदेशककोआवश्यकबिक्रीसमझौतोंकोनिष्पादितकरनेकेलिएनियुक्तकिया। तत्पश्चात, अनुसूचितसंपत्तिकोफ्लैटोंमेंविकसितकरनेकेबाद, उनकेबीचसमझौतेकाएकज्ञापनभीदर्ज--कियागयामूल्यांकनअधिकारीनेपूरीबिक्रीपरविचारकोपूंजीगतलाभकेरूपमेंमानाऔरकरमेंलाया---अपीलार्थीनिर्धारितीद्वाराचुनौतीदीगईआयोजितःएसकेतहत।2 ( 47 ) ( vi), कोईभीलेनदेनजोकिसीभीअचलसंपत्तिकेहस्तांतरणयाआनंदकोसक्षमकरनेकाप्रभावरखताहै, उसकेदायरेमेंआएगा-अभिव्यक्ति"सक्षमकरना" 196 एम/एस।सेशासेयीस्टील्सपी. लिमिटेड।वी. आयकरकेसहायकआयुक्त, कंपनीचक्रVI (2),चेन्नई एसमेंआनंदलेना।2 ( 47 ) ( vi) पहलेवालेसेरंगलेनाचाहिए। पद"हस्तांतरण", ताकिकिसीमामलेकेतथ्योंपरयहकहाजासकेकिअचलसंपत्तिकावास्तविकहस्तांतरण, वास्तवमें, यहस्पष्टकरतेहुएकियागयाहैकिवास्तविकमालिककेअधिकारसमाप्तहोगएहैं-तत्कालमामलेमें, बेचनेकेसमझौतेकीतारीखतक, मालिककेअधिकारस्वामित्वऔरकब्जादोनोंकेरूपमेंपूरीतरहसेअक्षुण्णथे, ताकिइसधाराकोसमानरूपसेआकर्षितनहींकहाजासके-समझौताविलेखकेअवलोकनसेहालांकिपताचलाकिबेचनेकेसमझौतेऔरपावरऑफअटॉर्नीकीपुष्टिकीगईथी, औरकुल1 करोड़रुपयेकेविचारसे1 लाखरुपयेकीराशिकोकमकरदियागयाथा।6. 10 करोड़-उक्तसमझौताविलेखकेखंड3 नेपुष्टिकीकिअपीलार्थीको6.10 करोड़रुपयेकीराशिप्राप्तहुई।सहमतबिक्रीविचारमेंसे4.68 करोड़रुपयेऔरशेषरु।समझौतेकेसंबंधमेंपूर्णऔरअंतिमनिपटानकेलिए1 करोड़5 लाखरुपयेकाभुगतान7 पोस्ट-डेटचेकद्वाराकियाजानाथा-समझौताविलेखमेंउल्लिखितसभीचेकवास्तवमेंभुनगएथे। अंतिमचेककीप्राप्तिपरसमाप्तकरदिएगएथे, साथहीयहभीकिसमझौताविलेखकोएकलेनदेनकेरूपमेंकहाजासकताथाजिसकाप्रभावअचलसंपत्तिकोहस्तांतरितकरनेपरपड़ाथा। इसलिए, कबूतरछेद, जोअपीलकेतहतआदेशोंकासमर्थनकरेगा, एसहोगा।2 ( 47 ) ( (ii) और(vi) इसमामलेकेतथ्योंमेंआई. टी. अधिनियम। याचिकाखारिजकरतेहुएकोर्टनेकहा, पकड़नाः1. टी. पी. अधिनियमकीधारा53एकेप्रावधानोंकोआकर्षितकरनेकेलिए, सबसेपहलेऔरसबसेमहत्वपूर्ण, हस्तांतरणकर्ताकोअनुबंधकेआंशिकप्रदर्शनमें, संपत्तियाउसकाकोईभाग।दूसरा, हस्तांतरणकर्तानेसमझौतेकेअपनेहिस्सेकाप्रदर्शनकियाहोगायाकरनेकेलिएतैयारहोनाचाहिए।दिनांकित15.05.1998 कोबेचनेकेसमझौतेकोपढ़नेसेपताचलाकिकिदोनोंपक्षविशिष्टप्रदर्शनकेहकदारथे।खंड16 महत्वपूर्णहै, औरखंड16 मेंउपयोगकीगईअभिव्यक्तियहहैकिपहलेभागकापक्षकारइसकेद्वारादूसरेभागकेपक्षकारकोभूमिपरनिर्माणशुरूकरनेकेलिए'अनुमति' देताहै।इसलिए, खंड16 इसस्थितिकीओरलेजाएगाकिभूमिकोफ्लैटोंमेंविकसितकरनेऔरउसेबेचनेकेउद्देश्यसेभूमिपरदूसरेकोलाइसेंसदियागयाथा।इसतरहकेलाइसेंसकोधारा53एकेअर्थकेभीतर'कब्जा' नहींकहाजासकताहै, जोएककानूनीअवधारणाहै, औरजोभूमिपरनियंत्रणकोदर्शाताहैनकिवास्तविक[2019] 15 एस. सी. आर. सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट भूमिकाभौतिककब्जा।यहमामलाहोनेकेकारण, टी. पी. अधिनियमकीधारा53एकोसंभवतःकेवलइसीकारणसेइसमामलेकेतथ्योंकीओरआकर्षितनहींकियाजासकताहै।[ पारस11-14] [204-D-H] 2. खंडमेंअभिव्यक्ति" आनंदकोसक्षमकरना" 2 ( 47 ) ( (vi) आयकरअधिनियमकोपहलेकीअभिव्यक्ति"हस्तांतरण" सेरंगलेनाचाहिए, ताकिकिसीमामलेकेतथ्योंपरयहकहाजासकेकिअचलसंपत्तिकावास्तविकहस्तांतरण, वास्तवमें, यहस्पष्टकरतेहुएकियागयाहैकिवास्तविकमालिककेअधिकारसमाप्तहोगएहैं।यहस्पष्टहैकिबेचनेकेसमझौतेकीतारीखतक, मालिककेअधिकारदोनोंकेरूपमेंपूरीतरहसेबरकरारथे स्वामित्वऔरअधिकारभीवास्तविकरूपसे, ताकियहधारासमानरूपसे, आकर्षितहोनेके-लिएनहींकहाजासकताहै।[ पैरा17] [205-एफजी] Case: M/S. SESHASAYEE STEELS P. LTD. versus ASSISTANT COMMISSIONER OF INCOME TAX, COMPANY CIRCLE VI(2), CH... [[2019] 15 S.C.R. 196] (2019) [2019] 15 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. 196 ਮੈਸਰਜ਼ ਸੇਸ਼ਾਸ਼ਾਯੀ ਸਟੀਲਜ਼ ਪ੍ਰਾਇਵੇਟ ਲਲਮਲਟਡ ਬਨ਼ਾਮ ਸਹ਼ਾਇਕ ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਲਮਸਨਰ, ਕੰਪਨੀ ਸਰਕਲ VI (2), ਚੇਨਈ (2019 ਦੀ ਲਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰਬਰ 9209) 04 ਦਸੰਬਰ, 2019 [ਆਰ. ਐਫ. ਨਰੀਮਨ, ਅਨਨਰੁਧ ਬੋਸ ਅਤੇ ਵੀ. ਰਾਮਾਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ, ਜੇ.ਜੇ.] ਜ਼ਾਇਦ਼ਾਦ ਦ਼ਾ ਤਬ਼ਾਦਲ਼ਾ ਐਕਟ, 1882: ਧ਼ਾਰ਼ਾ 53A - ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਉਪਯੋਗਤ਼ਾ - ਕਕਹਾ ਕਕ: ਧ਼ਾਰ਼ਾ 53A ਦੀਆਂ ਲਵਵਸਥ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਲਸਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਤਬ਼ਾਦਲ਼ਾਕਰਤ਼ਾ ਨੂੰ, ਇਕਰ਼ਾਰਨ਼ਾਮੇ ਦੀ ਕ਼ਾਰਗੁਜਰੀ ਦੇ ਲਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਜ਼ਾਇਦ਼ਾਦ ਜਾਂ ਇਸ ਦੇ ਲਕਸੇ ਲਹਿੱਸੇ ਦ਼ਾ ਕਬਜ ਲੈਣ਼ਾ ਚ਼ਾਹੀਦ਼ਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਬ਼ਾਦਲ਼ਾਕਰਤ਼ਾ ਨੂੰ ਇਕਰ਼ਾਰਨ਼ਾਮੇ ਦੇ ਆਪਣੇ ਲਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਲਨਭ਼ਾਉਣ ਲਈ ਲਤਆਰ ਹੋਣ਼ਾ ਚ਼ਾਹੀਦ਼ਾ ਹੈ - ਤੁਰੰਤ ਮ਼ਾਮਲੇ ਲਵਿੱਚ, ਵੇਚਣ ਦੇ ਸਮਝੌਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਰ, ਲਨਰਧ਼ਾਰਕ ਨੇ ਲਬਲਡਰ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਉਸ਼ਾਰੀ ਸੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਆਲਗਆ ਲਦਿੱਤੀ - ਇਸ ਤੋਂ ਪਤ਼ਾ ਲਿੱਗਦ਼ਾ ਹੈ ਲਕ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਫਲੈਟਾਂ ਲਵਿੱਚ ਲਵਕਸਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵੇਚਣ ਦੇ ਉਦੇਸ ਨ਼ਾਲ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਲ਼ਾਇਸੈਂਸ ਲਦਿੱਤ਼ਾ ਲਗਆ ਸੀ - ਅਲਜਹੇ ਲ਼ਾਇਸੈਂਸ ਨੂੰ ਧ਼ਾਰ਼ਾ 53A ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ 'ਕਬਜ' ਨਹੀਂ ਲਕਹ਼ਾ ਜ਼ਾ ਸਕਦ਼ਾ, ਜੋ ਲਕ ਇਿੱਕ ਕ਼ਾਨੂੰਨੀ ਧ਼ਾਰਨ਼ਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਲਨਯੰਤਰਣ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਾਉਂਦ਼ਾ ਹੈ ਨ਼ਾ ਲਕ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਅਸਲ ਭੌਲਤਕ ਕਬਜ਼ੇ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਾਉਂਦ਼ਾ ਹੈ - ਅਲਜਹ਼ਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਧ਼ਾਰ਼ਾ 53A ਇਸ ਕੇਸ ਦੇ ਤਿੱਥਾਂ ਵਿੱਲ ਆਕਰਲਸਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ - ਆਮਦਨ ਕਰ ਐਕਟ, 1961 - ਧ਼ਾਰ਼ਾ 2 (47) (vi). ਆਮਦਨ ਕਰ ਐਕਟ, 1961: ਧ਼ਾਰ਼ਾ 2 (47) (vi) – ਲ਼ਾਗੂ ਕਰਨ਼ਾ - ਅਪੀਲਕਰਤ਼ਾ ਲਨਰਧ਼ਾਰਕ ਨੇ ਇਿੱਕ ਲਬਲਡਰ ਕੰਪਨੀ ਨ਼ਾਲ ਵੇਚਣ ਲਈ ਇਿੱਕ ਸਮਝੌਤ਼ਾ ਕੀਤ਼ਾ ਅਤੇ ਲਬਲਡਰ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਉਸ਼ਾਰੀ ਸੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਆਲਗਆ ਲਦਿੱਤੀ - ਵੇਚਣ ਦੇ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਅਨੁਸ਼ਾਰ, ਇਿੱਕ ਮੁਖਕਤਆਰਨਾਮੇ ਨੂੰ ਲ਼ਾਗੂ ਕੀਤ਼ਾ ਲਗਆ ਸੀ ਲਜਸ ਦੁਆਰ਼ਾ ਲਨਰਧ਼ਾਰਕ ਨੇ ਲਬਲਡਰ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਡ਼ਾਇਰੈਕਟਰ ਨੂੰ ਫਲੈਟਾਂ ਲਵਿੱਚ ਲਵਕਸਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬ਼ਾਅਦ ਅਨੁਸੂਲਚਤ ਜ਼ਾਇਦ਼ਾਦ ਦੇ ਸਬੰਧ ਲਵਿੱਚ ਲੋੜੀਂਦੇ ਲਵਕਰੀ ਸਮਝੌਲਤਆਂ ਨੂੰ ਲ਼ਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਲਨਯੁਕਤ ਕੀਤ਼ਾ ਸੀ - ਇਸ ਤੋਂ ਬ਼ਾਅਦ, ਉਨਹਾਂ ਲਵਚਕ਼ਾਰ ਸਮਝੌਤੇ ਦ਼ਾ ਇਿੱਕ ਮੈਮੋ ਵੀ ਕੀਤ਼ਾ ਲਗਆ - ਮੁਲਾਂਕਣ ਅਲਧਕ਼ਾਰੀ ਨੇ ਪੂਰੀ ਲਵਕਰੀ ਨੂੰ ਪੂੰਜੀਗਤ ਲ਼ਾਭ ਮੰਲਨਆ ਅਤੇ ਟੈਕਸ ਦੇ ਦ਼ਾਇਰੇ ਲਵਿੱਚ ਲਲਆਂਦ਼ਾ - ਅਪੀਲਕਰਤ਼ਾ-ਲਨਰਧ਼ਾਰਕ ਦੁਆਰ਼ਾ ਚੁਣੌਤੀ ਲਦਿੱਤੀ ਗਈ - ਲਕਹ਼ਾ: ਧ਼ਾਰ਼ਾ 2 (47) (vi) ਦੇ ਤਲਹਤ, ਕੋਈ ਵੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਲਜਸ ਦ਼ਾ ਲਕਸੇ ਅਚਿੱਲ ਜ਼ਾਇਦ਼ਾਦ ਨੂੰ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਜਾਂ ਅਨੰਦ ਲੈਣ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣ਼ਾਉਣ ਦ਼ਾ ਪਰਭ਼ਾਵ ਹੁੰਦ਼ਾ ਹੈ - 196 XXXXXX 197 ਮੈਸਰਜ਼ ਸੇਸ਼ਾਸ਼ਾਯੀ ਸਟੀਲਜ਼ ਪਰ਼ਾਈਵੇਟ ਲਲਮਲਟਡ ਬਨ਼ਾਮ ਸਹ਼ਾਇਕ ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਲਮਸਨਰ, ਕੰਪਨੀ ਸਰਕਲ VI (2), ਚੇਨਈ ਧ਼ਾਰ਼ਾ 2 (47) (vi) ਲਵਿੱਚ "ਅਨੰਦ ਲੈਣ ਦੇ ਯੋਗ" ਸਬਦ ਨੂੰ ਪਲਹਲਾਂ ਦੇ ਸਬਦ "ਤਬ਼ਾਦਲੇ" ਤੋਂ ਰੰਗ ਲੈਣ਼ਾ ਚ਼ਾਹੀਦ਼ਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਲਕਸੇ ਕੇਸ ਦੇ ਤਿੱਥਾਂ 'ਤੇ ਇਹ ਲਕਹ਼ਾ ਜ਼ਾ ਸਕੇ ਲਕ ਅਸਲ ਲਵਿੱਚ ਅਚਿੱਲ ਜ਼ਾਇਦ਼ਾਦ ਦ਼ਾ ਅਸਲ ਤਬ਼ਾਦਲ਼ਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ ਇਹ ਸਪਿੱਸਟ ਕਰਦ਼ਾ ਹੈ ਲਕ ਅਸਲ ਮ਼ਾਲਕ ਦੇ ਅਲਧਕ਼ਾਰ ਖਤਮ ਹੋ ਗਏ ਹਨ - ਤੁਰੰਤ ਮ਼ਾਮਲੇ ਲਵਿੱਚ, ਵੇਚਣ ਦੇ ਇਕਰ਼ਾਰਨ਼ਾਮੇ ਦੀ ਲਮਤੀ ਤਿੱਕ, ਮ਼ਾਲਕ ਦੇ ਅਲਧਕ਼ਾਰ ਮ਼ਾਲਕੀ ਅਤੇ ਕਬਜ਼ੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰਹਾਂ ਬਰਕਰ਼ਾਰ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਧ਼ਾਰ਼ਾ ਨੂੰ ਬਰ਼ਾਬਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਕਰਲਸਤ ਨਹੀਂ ਲਕਹ਼ਾ ਜ਼ਾ ਸਕਦ਼ਾ - ਹ਼ਾਲਾਂਲਕ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਦਸਤ਼ਾਵੇਜ਼ ਦੇ ਅਲਧਐਨ ਤੋਂ ਪਤ਼ਾ ਲਿੱਗਦ਼ਾ ਹੈ ਲਕ ਵੇਚਣ ਦੇ ਸਮਝੌਤੇ ਅਤੇ ਮੁਖਕਤਆਰਨਾਮੇ ਦੀ ਪੁਸਟੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ 50 ਲਿੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਕਮ ਨੂੰ 6.10 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਕੁਿੱਲ ਲਵਚ਼ਾਰ ਲਵਿੱਚੋਂ ਘਟ਼ਾ ਲਦਿੱਤ਼ਾ ਲਗਆ ਸੀ - ਉਕਤ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਦਸਤ਼ਾਵੇਜ਼ ਦੀ ਖੰਡ 3 ਨੇ ਪੁਸਟੀ ਕੀਤੀ ਲਕ ਅਪੀਲਕਰਤ਼ਾ ਨੂੰ ਸਲਹਮਤ ਲਵਕਰੀ ਲਵਚ਼ਾਰ ਲਵਿੱਚੋਂ 4.68 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਕਮ ਪਰ਼ਾਪਤ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਸਬੰਧ ਲਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਅਤੇ ਅੰਤਮ ਲਨਪਟ਼ਾਰੇ ਲਈ ਬ਼ਾਕੀ 1.05 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦ਼ਾ ਭੁਗਤ਼ਾਨ 7 ਪੋਸਟ-ਡੇਲਟਡ ਚਕਾਂ ਦੁਆਰ਼ਾ ਕੀਤ਼ਾ ਜ਼ਾਣ਼ਾ ਸੀ - ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਦਸਤ਼ਾਵੇਜ਼ ਲਵਿੱਚ ਲਜ਼ਕਰ ਕੀਤੇ ਸ਼ਾਰੇ ਚਕ ਸਨ, ਅਸਲ ਲਵਿੱਚ, ਕੈਸ ਕੀਤ਼ਾ ਲਗਆ - ਅਲਜਹ਼ਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਕਤ ਅਚਿੱਲ ਜ਼ਾਇਦ਼ਾਦ ਲਵਿੱਚ ਟੈਕਸਦ਼ਾਤ਼ਾ ਦੇ ਅਲਧਕ਼ਾਰ ਆਖਰੀ ਚਕ ਪਰ਼ਾਪਤ ਹੋਣ 'ਤੇ ਖਤਮ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਲਕ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਦਸਤ਼ਾਵੇਜ਼ ਨੂੰ ਇਿੱਕ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦਿੱਲਸਆ ਜ਼ਾ ਸਕਦ਼ਾ ਸੀ ਲਜਸਦ਼ਾ ਅਸਰ ਅਚਿੱਲ ਜ਼ਾਇਦ਼ਾਦ ਨੂੰ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਦ਼ਾ ਸੀ - ਇਸ ਲਈ, ਕਬੂਤਰਖੋਲ, ਜੋ ਅਪੀਲ ਅਧੀਨ ਆਦੇਸਾਂ ਦ਼ਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰੇਗ਼ਾ, ਇਸ ਕੇਸ ਦੇ ਤਿੱਥਾਂ ਲਵਿੱਚ ਆਮਦਨ ਕਰ ਐਕਟ ਦੀ ਧ਼ਾਰ਼ਾ 2 (47) (2) ਅਤੇ (6) ਹੋਵੇਗੀ। ਅਪੀਲ ਖ਼ਾਰਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਅਦ਼ਾਲਤ ਨੇ ਲਕਹ਼ਾ ਲਕ: 1. ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਤਬਾਦਲਾ (T.P.) ਐਕਟ ਦੀ ਧ਼ਾਰ਼ਾ 53A ਦੀਆਂ ਲਵਵਸਥ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਲਸਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਲਹਲਾਂ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਿੱਤਵਪੂਰਣ, ਤਬ਼ਾਦਲ਼ਾਕਰਤ਼ਾ ਨੂੰ, ਇਕਰ਼ਾਰਨ਼ਾਮੇ ਦੀ ਕ਼ਾਰਗੁਜਰੀ ਦੇ ਲਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਜ਼ਾਇਦ਼ਾਦ ਜਾਂ ਇਸ ਦੇ ਲਕਸੇ ਲਹਿੱਸੇ ਦ਼ਾ ਕਬਜ ਲੈਣ਼ਾ ਚ਼ਾਹੀਦ਼ਾ ਹੈ। ਦੂਜ਼ਾ, ਤਬ਼ਾਦਲ਼ਾਕਰਤ਼ਾ ਨੂੰ ਇਕਰ਼ਾਰਨ਼ਾਮੇ ਦੇ ਆਪਣੇ ਲਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਲਨਭ਼ਾਉਣ ਲਈ ਲਤਆਰ ਹੋਣ਼ਾ ਚ਼ਾਹੀਦ਼ਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕਰਨ ਲਈ ਲਤਆਰ ਹੋਣ਼ਾ ਚ਼ਾਹੀਦ਼ਾ ਹੈ। ਲਮਤੀ 15.05.1998 ਨੂੰ ਵੇਚਣ ਦੇ ਇਕਰ਼ਾਰਨ਼ਾਮੇ ਨੂੰ ਪੜਹਨ ਤੋਂ ਪਤ਼ਾ ਚਿੱਲਲਆ ਲਕ ਦੋਵੇਂ ਲਧਰਾਂ ਲਵਸੇਸ ਪਰਦਰਸਨ ਦੀ ਹਿੱਕਦ਼ਾਰ ਸਨ। ਖੰਡ 16 ਮਹਿੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਖੰਡ 16 ਲਵਿੱਚ ਵਰਲਤਆ ਲਗਆ ਪਰਗਟ਼ਾਵ਼ਾ ਇਹ ਹੈ ਲਕ ਪਲਹਲੇ ਭ਼ਾਗ ਦੀ ਪ਼ਾਰਟੀ ਦੂਜੇ ਭ਼ਾਗ ਦੀ ਪ਼ਾਰਟੀ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਉਸ਼ਾਰੀ ਸੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ 'ਇਜ਼ਾਜ਼ਤ' ਲਦੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ Case: M/S. SESHASAYEE STEELS P. LTD. versus ASSISTANT COMMISSIONER OF INCOME TAX, COMPANY CIRCLE VI(2), CH... [[2019] 15 S.C.R. 196] (2019) Section: CONCLUSION Dismissing the appeal, the Court HELD: 1. In order that the provisions of Section 53A ofthe T.P. Act be attracted, first and foremost, the transferee must,in part performance of the contract, have taken possession ofthe property or any part thereof. Secondly, the transferee musthave performed or be willing to perform his part of the agreement.A reading of agreement to sell dated 15.05.1998 showed thatthat both the parties were entitled to specific performance. Clause16 is crucial, and the expression used in Clause 16 is that theparty of the first part hereby gives ‘permission’ to the party ofthe second part to start construction on the land. Clause 16 would,therefore, lead to the position that a license was given to anotherupon the land for the purpose of developing the land into flatsand selling the same. Such license cannot be said to be‘possession’ within the meaning of Section 53A, which is a legalconcept, and which denotes control over the land and not actual AB C D E F G H Aphysical occupation of the land. This being the case, Section 53Aof the T.P. Act cannot possibly be attracted to the facts of thiscase for this reason alone. [Paras 11-14][204-D-H] 2. The expression “enabling the enjoyment of” in Section2(47)(vi) of the Income Tax Act must take colour from the earlierBexpression “transferring”, so that it can be stated on the facts ofa case, that a de facto transfer of immovable property has, in fact,taken place making it clear that the de facto owner’s rights standextinguished. It is clear that as on the date of the agreement tosell, the owner’s rights were completely intact both as toownership and to possession even de facto, so that this SectionCequally, cannot be said to be attracted. [Para 17][205-F-G] 3. A perusal of the compromise deed showed that theagreement to sell and the Power of Attorney are confirmed, anda sum of Rs.50 lakhs is reduced from the total consideration ofRs.6.10 crores. Clause 3 of the said compromise deed confirmsDthat the party of the first part, this is the appellant, has receiveda sum of Rs.4,68,25,644/- out of the agreed sale consideration.Clause 4 records that the balance Rs.1.05 crores towards fulland final settlement in respect of the Agreement entered intowould then be paid by 7 post-dated cheques. A finding of the ITATwas that all the cheques mentioned in the compromise deed have,Ein fact, been encashed. This being the case, the assessee’s rightsin the said immovable property were extinguished on the receiptof the last cheque, as also that the compromise deed could bestated to be a transaction which had the effect of transferring theimmovable property in question. The pigeonhole, therefore, thatwould support the orders under appeal would be Section 2(47)(ii)Fand (vi) of the I.T. Act in the facts of the instant case. [Paras 18-21][206-A-E] Commissioner of Income Tax v. Balbir Singh Maini(2018) 12 SCC 354 : [2017] 10 SCR 1073 – relied on Case Law ReferenceG[2017] 10 SCR 1073reliedonPara 16 CIVIL APPELLATE JURISDICTION: Civil Appeal No. 9209of 2019. From the Judgment and Order dated 25.01.2012 of the HighHCourt of Judicature at Madras in Tax Case (Appeal) No. 461 of 2011. R. V. Easwar, Sr. Adv., Rubal Bansal, V. Ramasubramanian,P. Bala Senthil Kumar, Advs. for the Appellant. K. Radhakrishnan, Sr. Adv., Ms. Seema Bengani, Ms. PurnimaBhat Kak, Prem Prakash, Anas Zaidi, Mrs. Anil Katiyar, Advs. theRespondent. The Judgment of the Court was delivered by R. F. NARIMAN, J. 1. The appellant-assessee entered into an agreement to sell, on15.05.1998, with one Vijay Santhi Builders Limited for a total saleconsideration of Rs.5.5 crores. 2. The important clauses of the sale agreement are set outhereinbelow: Case: M/S. SESHASAYEE STEELS P. LTD. versus ASSISTANT COMMISSIONER OF INCOME TAX, COMPANY CIRCLE VI(2), CH... [[2019] 15 S.C.R. 196] (2019) 2. खंडमेंअभिव्यक्ति" आनंदकोसक्षमकरना" 2 ( 47 ) ( (vi) आयकरअधिनियमकोपहलेकीअभिव्यक्ति"हस्तांतरण" सेरंगलेनाचाहिए, ताकिकिसीमामलेकेतथ्योंपरयहकहाजासकेकिअचलसंपत्तिकावास्तविकहस्तांतरण, वास्तवमें, यहस्पष्टकरतेहुएकियागयाहैकिवास्तविकमालिककेअधिकारसमाप्तहोगएहैं।यहस्पष्टहैकिबेचनेकेसमझौतेकीतारीखतक, मालिककेअधिकारदोनोंकेरूपमेंपूरीतरहसेबरकरारथे स्वामित्वऔरअधिकारभीवास्तविकरूपसे, ताकियहधारासमानरूपसे, आकर्षितहोनेके-लिएनहींकहाजासकताहै।[ पैरा17] [205-एफजी] समझौताविलेखकेअवलोकनसेपताचलाकि 3. बेचनेकेलिएसमझौताऔरपावरऑफअटॉर्नीकीपुष्टिकीजातीहै, औररुपयेकेकुलविचारसेRs.50लाखकीराशिकमहोजातीहै।6. 10 करोड़।उक्तसमझौताविलेखकाखंड3 पुष्टिकरताहै किप्रथमभागकेपक्षकार, यहअपीलार्थीहै, कोसहमतबिक्रीविचारसेरु. 4,68,25,644/- कीराशिप्राप्तहुईहै।खंड4 मेंलिखाहैकिशेषरु।समझौतेकेसंबंधमेंपूर्णऔरअंतिमनिपटानकेलिए1 करोड़5लाखरुपयेकाभुगतान7 पोस्ट-डेटेडचेकोंद्वाराकियाजाएगा।आई. टी. ए. टी. काएकनिष्कर्षयहथाकिसमझौताविलेखमेंउल्लिखितसभीचेकवास्तवमेंभुनगएहैं।इसमामलेमें, उक्तअचलसंपत्तिमेंनिर्धारितीकेअधिकारोंकोअंतिमचेककीप्राप्तिपरसमाप्तकरदियागयाथा, औरयहभीकिसमझौताविलेखकोएकलेनदेनकेरूपमेंकहाजासकताहैजिसकाप्रभावअचलसंपत्तिकोहस्तांतरितकरनेपरपड़ाथा।इसलिए, अपीलकेतहतआदेशोंकासमर्थनकरनेवालाकबूतरकाछेदतत्कालमामलेकेतथ्योंमेंआई.टी. अधिनियमकीधारा2 (47) (ii) और(vi) होगी।[ पैरा18 21] [206-ए-ई] आयकरआयुक्तv. बलबीरसिंहमैनी ( 2018 ) 12 एससीसी354: [ 2017 ] 10 एस. सी. आर. 1073-निर्भर मामलाकानूनसंदर्भ [ 2017 ] 10 एससीआर1073 उसपरभरोसाकरें पै रा16 सिविलअपीलीयन्यायनिर्णयःसिविलअपीलसं. 9209 2019 से। उच्चन्यायालयके25.01.2012 दिनांकितनिर्णयऔरआदेशसे 2011 केकरमामले(अपील) संख्या461 मेंमद्रासमेंन्यायिकन्यायालय। सेशासेयीस्टील्सपी. लिमिटेड।वी. आयकरकेसहायकआयुक्त, कंपनीचक्रVI (2), चेन्नई आर. वी. ईश्वर, वरिष्ठअधिवक्ता।, रूबलबंसल, वी. रामसुब्रमण्यन, लासेंथिलकुमार, अधिवक्ता।अपीलार्थीकेलिए। के. राधाकृष्णन, वरिष्ठअधिवक्ता।, सुश्रीसीमाबेंगनी, सुश्रीपूर्णिमाकाक, प्रेमप्रकाश, अनसजैदी, श्रीमतीअनिलकटियार, अधिवक्ता।द. एकतरफा। न्यायालयकानिर्णयइसकेद्वारादियागयाथाआर. एफ. नरीमन, जे. 1. अपीलार्थी-निर्धारितीनेएकविजयशांतिबिल्डर्सलिमिटेडकेसाथकुलबिक्रीकेलिए5.1998 परबेचनेकासमझौताकिया। रु. कीनिकासी।5. 5 करोड़। 2. बिक्रीसमझौतेकेमहत्वपूर्णखंडनिर्धारितकिएगएहैं। नीचेः " 1. संपत्तिकीबिक्रीकेलिएप्रतिफलरुपयेहोगा।5,50,000 / - ( रुपयेपाँचलाखपचासहजारकेवल) प्रतिजमीन।बेचीजानेवालीसंपत्तिकाकुलक्षेत्रफललगभग100 मैदानहैऔरकुलबिक्रीपर1,000/- रुपये(पांचरुपये) काविचारकियागयाहै। करोड़पचासलाख) काभुगतानसीधेनामांकितव्यक्तियों/सदस्योंद्वारादूसरीपार्टीकीओरसेयादूसरीपार्टीकीओरसे, जोभीपहलेहो, कियाजाएगा।द. संपत्तिकेसमयसभीबाधाओंसेमुक्तहोगीपंजीकरण। 2. यहसहमतिहैकिसंपत्तिकाकुलविस्तारलगभग100 आधारहैजिसमेंसड़कऔरअन्यकेलिएआवंटितक्षेत्रभीशामिलहैं। -सुविधाओंकेसाथसाथफ्लैटोंकेलिएउपलब्धवास्तविकसीमा। 12. प्रथमभागकीपार्टीपहलेहीसौंपदीगईहै पार्टीऑफदसेकंडपार्टज़ेरॉक्सकीप्रतियाँ उनकेलिएउल्लिखितसंपत्तिकेअनुसूचीकेसभीभूमिदस्तावेज कानूनीसलाहकारकीजांचऔरराय।पार्टीऑफदसेकंडपार्टनेभीटाइटलडीडकेबारेमेंखुदकोसंतुष्टकियाहै।प्रथमभागकीपार्टीदिखानेकेलिएसहमतहै मूलस्वामित्वविलेखजोपूर्वनियुक्तिनिर्धारितकरनेकेबादआवश्यकतापड़नेपरदूसरेभागकेनामांकितव्यक्तियोंकोउनकेसाथरखाजाताहै। 14. दोनोंपक्षइसकेविशिष्टप्रदर्शनकेहकदारहैं। समझौता। सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट[2019] 15 16. प्रथमभागकीपार्टीएतद्द्वाराद्वितीयभागकीपार्टीकोयहाँउल्लिखितभूमिपरबिक्री, निर्माणशुरूकरनेकेलिएदेतीहै।विज्ञापनोंकीबिक्रीसूचीऔरपत्रककोप्रकाशनयाप्रसारसेपहलेप्रथमभागद्वाराअनुमोदितकियाजाएगा।संपत्तिकीअनुसूचीक्र. नहीं।पट्टानं. एकर4 117 पेरुनगुडीमेंग्रामक्षेत्र2.51 117 पेरुनगुडी1.66 320/1 469 पेरुनगुडी1.44 5.62 3।बेचनेकेइससमझौतेकेअनुसार, 27.11.1998 परएकपावरऑफअटॉर्नी, जिसकेद्वारा, निर्धारितीनेएककोमेसर्सकानिदेशकनियुक्तकिया।विजय पत्र Case: M/S. SESHASAYEE STEELS P. LTD. versus ASSISTANT COMMISSIONER OF INCOME TAX, COMPANY CIRCLE VI(2), CH... [[2019] 15 S.C.R. 196] (2019) ਲਈ ਖੰਡ 16 ਇਸ ਸਲਥਤੀ ਵਿੱਲ ਲੈ ਜ਼ਾਵੇਗੀ ਲਕ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਫਲੈਟਾਂ ਲਵਚ ਲਵਕਸਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵੇਚਣ ਦੇ ਉਦੇਸ ਨ਼ਾਲ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਲਕਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਲ਼ਾਇਸੈਂਸ ਲਦਿੱਤ਼ਾ ਲਗਆ ਸੀ। ਅਲਜਹੇ ਲ਼ਾਇਸੈਂਸ ਨੂੰ ਧ਼ਾਰ਼ਾ 53A ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ 'ਕਬਜ' ਨਹੀਂ ਲਕਹ਼ਾ ਜ਼ਾ ਸਕਦ਼ਾ, ਜੋ ਲਕ ਇਿੱਕ ਕ਼ਾਨੂੰਨੀ ਸੰਕਲਪ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਲਨਯੰਤਰਣ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਾਉਂਦ਼ਾ ਹੈ ਨ਼ਾ ਲਕ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਅਸਲ ਭੌਲਤਕ ਕਬਜ਼ੇ ਨੂੰ। ਅਲਜਹ਼ਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਤਬਾਦਲਾ (T.P.) ਐਕਟ ਦੀ ਧ਼ਾਰ਼ਾ 53A ਨੂੰ ਲਸਰਫ ਇਸ ਕ਼ਾਰਨ ਕਰਕੇ ਇਸ ਕੇਸ ਦੇ ਤਿੱਥਾਂ ਵਿੱਲ ਆਕਰਲਸਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤ਼ਾ ਜ਼ਾ ਸਕਦ਼ਾ। (ਪ੍ੈਰਹੇ 11-14) [204-D-H] XXXXXX 198 ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਲਰਪੋਰਟਾਂ [2019] 15 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. 2. ਆਮਦਨ ਕਰ ਐਕਟ ਦੀ ਧ਼ਾਰ਼ਾ 2 (47) (6) ਲਵਿੱਚ "ਅਨੰਦ ਲੈਣ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣ਼ਾਉਣ" ਸਬਦ ਨੂੰ ਪਲਹਲਾਂ ਦੇ ਸਬਦ "ਟਰਾਂਸਫਰ" ਤੋਂ ਰੰਗ ਲੈਣ਼ਾ ਚ਼ਾਹੀਦ਼ਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਲਕਸੇ ਕੇਸ ਦੇ ਤਿੱਥਾਂ 'ਤੇ ਇਹ ਲਕਹ਼ਾ ਜ਼ਾ ਸਕੇ ਲਕ ਅਸਲ ਲਵਿੱਚ ਅਚਿੱਲ ਜ਼ਾਇਦ਼ਾਦ ਦ਼ਾ ਅਸਲ ਤਬ਼ਾਦਲ਼ਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਲਜਸ ਨ਼ਾਲ ਇਹ ਸਪਿੱਸਟ ਹੋ ਲਗਆ ਹੈ ਲਕ ਅਸਲ ਲਵਿੱਚ ਮ਼ਾਲਕ ਦੇ ਅਲਧਕ਼ਾਰ ਖਤਮ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਸਪਿੱਸਟ ਹੈ ਲਕ ਵੇਚਣ ਦੇ ਇਕਰ਼ਾਰਨ਼ਾਮੇ ਦੀ ਲਮਤੀ ਤਿੱਕ, ਮ਼ਾਲਕ ਦੇ ਅਲਧਕ਼ਾਰ ਮ਼ਾਲਕੀ ਅਤੇ ਕਬਜ਼ੇ ਦੋਵਾਂ ਬ਼ਾਰੇ ਪੂਰੀ ਤਰਹਾਂ ਬਰਕਰ਼ਾਰ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਧ਼ਾਰ਼ਾ ਨੂੰ ਬਰ਼ਾਬਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਕਰਲਸਤ ਨਹੀਂ ਲਕਹ਼ਾ ਜ਼ਾ ਸਕਦ਼ਾ। [ਪੈਰ਼ਾ 17] [205-F-G] 3. ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਦਸਤ਼ਾਵੇਜ਼ ਦੇ ਅਲਧਐਨ ਤੋਂ ਪਤ਼ਾ ਲਿੱਗਦ਼ਾ ਹੈ ਲਕ ਵੇਚਣ ਦੇ ਸਮਝੌਤੇ ਅਤੇ ਮੁਖਕਤਆਰਨਾਮੇ ਦੀ ਪੁਸਟੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ 50 ਲਿੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਕਮ ਨੂੰ ਕੁਿੱਲ 6.10 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਲਵਚ਼ਾਰ ਤੋਂ ਘਟ਼ਾ ਲਦਿੱਤ਼ਾ ਲਗਆ ਹੈ। ਉਕਤ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਦਸਤ਼ਾਵੇਜ਼ ਦੇ ਖੰਡ 3 ਇਸ ਗਿੱਲ ਦੀ ਪੁਸਟੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਲਕ ਪਲਹਲੇ ਭ਼ਾਗ ਦੀ ਲਧਰ, ਇਹ ਅਪੀਲਕਰਤ਼ਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਸਲਹਮਤ ਲਵਕਰੀ ਲਵਚ਼ਾਰ ਲਵਿੱਚੋਂ 4,68,25,644/- ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਕਮ ਪਰ਼ਾਪਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਖੰਡ 4 ਲਵਿੱਚ ਲਕਹ਼ਾ ਲਗਆ ਹੈ ਲਕ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਸਬੰਧ ਲਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਅਤੇ ਅੰਲਤਮ ਲਨਪਟ਼ਾਰੇ ਲਈ ਬ਼ਾਕੀ 1.05 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦ਼ਾ ਭੁਗਤ਼ਾਨ 7 ਪੋਸਟ-ਡੇਲਟਡ ਚਕਾਂ ਦੁਆਰ਼ਾ ਕੀਤ਼ਾ ਜ਼ਾਵੇਗ਼ਾ। ITAT ਦੀ ਇਿੱਕ ਖੋਜ ਇਹ ਸੀ ਲਕ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਦਸਤ਼ਾਵੇਜ਼ ਲਵਿੱਚ ਲਜ਼ਕਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸ਼ਾਰੇ ਚਕ, ਅਸਲ ਲਵਿੱਚ, ਨਕਦ ਕਰ ਲਏ ਗਏ ਹਨ। ਅਲਜਹ਼ਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਆਖਰੀ ਚਕ ਪਰ਼ਾਪਤ ਹੋਣ 'ਤੇ ਉਕਤ ਅਚਿੱਲ ਜ਼ਾਇਦ਼ਾਦ ਲਵਿੱਚ ਟੈਕਸਦ਼ਾਤ਼ਾ ਦੇ ਅਲਧਕ਼ਾਰ ਖਤਮ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਲਕ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਦਸਤ਼ਾਵੇਜ਼ ਨੂੰ ਇਿੱਕ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਲਕਹ਼ਾ ਜ਼ਾ ਸਕਦ਼ਾ ਹੈ ਲਜਸ ਦ਼ਾ ਅਸਰ ਅਚਿੱਲ ਜ਼ਾਇਦ਼ਾਦ ਨੂੰ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਦ਼ਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਅਪੀਲ ਅਧੀਨ ਹੁਕਮਾਂ ਦ਼ਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਵ਼ਾਲੀ ਕਬੂਤਰਧ਼ਾਰ਼ਾ ਤੁਰੰਤ ਕੇਸ ਦੇ ਤਿੱਥਾਂ ਲਵਿੱਚ ਆਮਦਨ ਕਰ ਐਕਟ ਦੀ ਧ਼ਾਰ਼ਾ 2 (47) (2) ਅਤੇ (6) ਹੋਵੇਗੀ। [ਪ੍ੈਰਹੇ 18-21] [206-A-E] (2018) 12 SCC 354: ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਲਮਸਨਰ ਬਨ਼ਾਮ ਬਲਬੀਰ ਲਸੰਘ ਮੈਨੀ [2017] 10 SCR 1073 - 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕੀਤਾ। ਲਸਵਲ ਅਪ੍ੀਲੀ ਅਲਧਕ਼ਾਰ ਖੇਤਰ: 2019 ਦੀ ਲਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰਬਰ 9209. 2011 ਦੇ ਟੈਕਸ ਕੇਸ (ਅਪੀਲ) ਨੰਬਰ 461 ਲਵਿੱਚ ਮਦਰ਼ਾਸ ਹ਼ਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਕਮਤੀ 25.01.2012 ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਅਤੇ ਆਦੇਸ ਤੋਂ। XXXXXX 199 ਮੈਸਰਜ਼ ਸੇਸ਼ਾਸ਼ਾਯੀ ਸਟੀਲਜ਼ ਪਰ਼ਾਈਵੇਟ ਲਲਮਲਟਡ ਬਨ਼ਾਮ ਸਹ਼ਾਇਕ ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਲਮਸਨਰ, ਕੰਪਨੀ ਸਰਕਲ VI (2), ਚੇਨਈ ਅਪੀਲਕਰਤ਼ਾ ਵਲੋਂ ਐਡਵੋਕੇਟ ਆਰ.ਵੀ.ਈਸਵਰ, ਸੀਨੀਅਰ ਐਡਵੋਕੇਟ, ਰੂਬਲ ਬੰਸਲ, ਵੀ. ਰ਼ਾਮ਼ਾਸੁਬਰ਼ਾਮਨੀਅਮ, ਪੀ. ਬ਼ਾਲ਼ਾ ਸੇਂਲਥਲ ਕੁਮ਼ਾਰ। ਉੱਤਰਦ਼ਾਤ਼ਾ ਵਲੋਂ ਐਡਵੋਕੇਟ ਕੇ. ਰ਼ਾਧ਼ਾਲਕਰਸਨਨ, ਸੀਨੀਅਰ ਐਡਵੋਕੇਟ, ਸਰੀਮਤੀ ਸੀਮ਼ਾ ਬੇਂਗ਼ਾਨੀ, ਸਰੀਮਤੀ ਪੂਰਲਨਮ਼ਾ ਭਿੱਟ ਕ਼ਾਕ, ਪਰੇਮ ਪਰਕ਼ਾਸ, ਅਨਸ ਜ਼ੈਦੀ, ਸਰੀਮਤੀ ਅਲਨਲ ਕਲਟਆਰ । ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਫੈਸਲਾਂ ਹੇਠ ਦੁਆਰਾ ਸੁਣਾਇਆ ਕਿਆ ਆਰ. ਐਫ. ਨਰੀਮਨ, ਜੇ. 1. ਅਪੀਲਕਰਤ਼ਾ-ਲਨਰਧ਼ਾਰਕ ਨੇ 15.05.1998 ਨੂੰ ਲਵਜੇ ਸਾਂਤੀ ਲਬਲਡਰਜ਼ ਲਲਮਲਟਡ ਨ਼ਾਲ 5.5 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕੁਿੱਲ ਲਵਕਰੀ 'ਤੇ ਵੇਚਣ ਲਈ ਸਮਝੌਤ਼ਾ ਕੀਤ਼ਾ। 2. ਲਵਕਰੀ ਇਕਰ਼ਾਰਨ਼ਾਮੇ ਦੇ ਮਹਿੱਤਵਪੂਰਨ ਖੰਡ ਹੇਠਾਂ ਕਦੱਤੇ ਿਏ ਹਨ: (1) ਜ਼ਾਇਦ਼ਾਦ ਦੀ ਲਵਕਰੀ ਲਈ ਲਵਚ਼ਾਰ ਪਰਤੀ ਜ਼ਮੀਨ 5,50,000/- ਰੁਪਏ (ਲਸਰਫ ਪੰਜ ਲਿੱਖ ਪੰਜ਼ਾਹ ਹਜਰ ਰੁਪਏ) ਹੋਵੇਗ਼ਾ। ਵੇਚੀ ਜ਼ਾਣ ਵ਼ਾਲੀ ਜ਼ਾਇਦ਼ਾਦ ਦ਼ਾ ਕੁਿੱਲ ਰਕਬ਼ਾ ਲਗਭਗ 100 ਗਰ਼ਾਊਂਡ ਹੈ ਅਤੇ 5,50,00,000/- ਰੁਪਏ (ਲਸਰਫ ਪੰਜ ਕਰੋੜ ਪੰਜ਼ਾਹ ਲਿੱਖ ਰੁਪਏ) ਦੀ ਕੁਿੱਲ ਲਵਕਰੀ ਦ਼ਾ ਭੁਗਤ਼ਾਨ ਦੂਜੇ ਭ਼ਾਗ ਦੀ ਪ਼ਾਰਟੀ ਵਿੱਲੋਂ ਜਾਂ ਦੂਜੇ ਭ਼ਾਗ ਦੀ ਪ਼ਾਰਟੀ ਵਿੱਲੋਂ, ਜੋ ਵੀ ਪਲਹਲਾਂ ਹੋਵੇ, ਲਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨ਼ਾਮਜ਼ਦਾਂ/ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੁਆਰ਼ਾ ਕੀਤ਼ਾ ਜ਼ਾਵੇਗ਼ਾ। ਰਲਜਸਟਰੇਸਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜ਼ਾਇਦ਼ਾਦ ਸ਼ਾਰੇ ਜ਼ੁਰਮਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਵੇਗੀ। 2. ਇਹ ਸਲਹਮਤੀ ਹੈ ਲਕ ਜ਼ਾਇਦ਼ਾਦ ਦੀ ਕੁਿੱਲ ਹਿੱਦ ਲਗਭਗ 100 ਆਧ਼ਾਰ ਹੈ ਲਜਸ ਲਵਿੱਚ ਸੜਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਹੂਲਤਾਂ ਲਈ ਅਲ਼ਾਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਫਲੈਟਾਂ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਅਸਲ ਹਿੱਦ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। 12. ਪਲਹਲੇ ਭ਼ਾਗ ਦੀ ਪ਼ਾਰਟੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕ਼ਾਨੂੰਨੀ ਸਲ਼ਾਹਕ਼ਾਰ ਦੀ ਪੜਤ਼ਾਲ ਅਤੇ ਰ਼ਾਏ ਲਈ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੇ ਸ਼ਾਰੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਦਸਤ਼ਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ੇਰੋਕਸ ਕ਼ਾਪੀਆਂ ਪਲਹਲਾਂ ਹੀ ਦੂਜੇ ਭ਼ਾਗ ਦੀ ਪ਼ਾਰਟੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਲਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਭ਼ਾਗ ਦੀ ਪ਼ਾਰਟੀ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਲਸਰਲੇਖ ਦੇ ਦਸਤ਼ਾਵੇਜ਼ਾਂ ਬ਼ਾਰੇ ਸੰਤੁਸਟ ਕੀਤ਼ਾ ਹੈ। ਪਲਹਲੇ ਭ਼ਾਗ ਦੀ ਪ਼ਾਰਟੀ ਅਸਲ ਲਸਰਲੇਖ ਦਸਤ਼ਾਵੇਜ਼ ਲਦਖ਼ਾਉਣ ਲਈ ਸਲਹਮਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਉਨਹਾਂ ਕੋਲ ਰਿੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਵੀ ਪੂਰਵ ਲਨਯੁਕਤੀ ਤੈਅ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬ਼ਾਅਦ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। 14. ਦੋਵੇਂ ਲਧਰਾਂ ਇਸ ਇਕਰ਼ਾਰਨ਼ਾਮੇ ਦੀ ਲਵਸੇਸ ਕ਼ਾਰਗੁਜਰੀ ਦੇ ਹਿੱਕਦ਼ਾਰ ਹਨ। XXXXXX 200 ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਲਰਪੋਰਟਾਂ [2019] 15 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. Case: M/S. SESHASAYEE STEELS P. LTD. versus ASSISTANT COMMISSIONER OF INCOME TAX, COMPANY CIRCLE VI(2), CH... [[2019] 15 S.C.R. 196] (2019) K. Radhakrishnan, Sr. Adv., Ms. Seema Bengani, Ms. PurnimaBhat Kak, Prem Prakash, Anas Zaidi, Mrs. Anil Katiyar, Advs. theRespondent. The Judgment of the Court was delivered by R. F. NARIMAN, J. 1. The appellant-assessee entered into an agreement to sell, on15.05.1998, with one Vijay Santhi Builders Limited for a total saleconsideration of Rs.5.5 crores. 2. The important clauses of the sale agreement are set outhereinbelow: “1. The consideration for the sale of the property shall be Rs.5,50,000/- (Rupees Five Lakhs Fifty Thousand only) per ground.The total area of the property to be sold is around 100 groundsand the total sale consideration of Rs.5,50,00,000/-(Rupees FiveCrores Fifty Lakhs only) will be paid directly by the nominees/members on behalf of PARTY OF THE SECOND PART or bythe PARTY OF THE SECOND PART, whichever is earlier. Theproperty shall be free of all encumbrances at the time ofregistration. 2. It is agreed that the total extent of the property is 100 groundsapproximately including the areas allotted for road and otheramenities, plus the actual extent available for flats. 12. THE PARTY OF THE FIRST PART has already handedover to the PARTY OF THE SECOND PART Xerox copies ofall land documents of the schedule mentioned property for theirlegal counsel’s scrutiny and opinion. THE PARTY OF THESECOND PART have also satisfied themselves about the titledeeds. The PARTY OF THE FIRST PART agree to show theoriginal title deed which are kept with them to the nominees of thesecond part as and when required after fixing prior appointment. 14. Both the parties are entitled to specific performance of thisagreement. A B C D E F G H A16. THE PARTY OF THE FIRST PART hereby gives permissionto the PARTY OF THE SECOND PART to start advertising,selling, construction on the land herein mentioned. Advertisements,sales catalogues and leaflets shall be approved by the PARTYOF THE FIRST PART before publication or circulation. SCHEDULE OF PROPERTY B C D 3. Pursuant to this agreement to sell, a Power of Attorney wasexecuted on 27.11.1998, by which, the assessee appointed one ChandanKumar, Director of M/s. Vijay Santhi Builders Ltd. to execute and joinin execution the necessary number of sale agreements and/or sale deedsEin respect of the schedule mentioned property after developing the sameinto flats. The Power of Attorney also enabled the Builder to presentbefore all the competent authorities such documents as were necessaryto enable development on the property and sale thereof to persons. 4. The appellant did not file any Return for Assessment Year 2004-F2005. Apparently, it was detected later by the Assessing Officer, thatthe agreement to Sell had been entered into and that, subsequently, aMemo of Compromise had also been entered into between the partiesdated 19.07.2003. Based on the discovery of this fact, Notice dated04.11.2008 issued under Section 148 of the Income Tax Act, 1961(hereinafter referred to as ‘I.T. Act’ for brevity) was served on theGappellant. Even in response to this notice, no Income Tax Return wasfiled. A notice dated 08.09.2009 was issued under Section 142(1) fixingthe case for hearing on 20.09.2009. Here again, the appellant did notturn-up, as a result of which, another notice was issued dated 23.10.2009,but this time again the assessee did not turn-up, so a third letter wasissued on 11.12.2009 fixing the case for hearing on 22.12.2009. InH M/S. SESHASAYEE STEELS P. LTD. v. ASSISTANT COMMISSIONER OFINCOME TAX, COMPANY CIRCLE VI(2), CHENNAI [R. F. NARIMAN, J.] response to the aforesaid letter, the assessee, by letter dated 29.12.2009stated as follows: - “I refer to your letter dated 11.12.2009. I request you humbly andsincerely not to pass any order u/s 144 and to give me time forone month from today. I shall positively submit all necessarystatements and documents within 30 days of today to yoursatisfaction. I seek this time only because of my very seriousillness after an abdominal surgery.” Case: M/S. SESHASAYEE STEELS P. LTD. versus ASSISTANT COMMISSIONER OF INCOME TAX, COMPANY CIRCLE VI(2), CH... [[2019] 15 S.C.R. 196] (2019) समझौता। सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट[2019] 15 16. प्रथमभागकीपार्टीएतद्द्वाराद्वितीयभागकीपार्टीकोयहाँउल्लिखितभूमिपरबिक्री, निर्माणशुरूकरनेकेलिएदेतीहै।विज्ञापनोंकीबिक्रीसूचीऔरपत्रककोप्रकाशनयाप्रसारसेपहलेप्रथमभागद्वाराअनुमोदितकियाजाएगा।संपत्तिकीअनुसूचीक्र. नहीं।पट्टानं. एकर4 117 पेरुनगुडीमेंग्रामक्षेत्र2.51 117 पेरुनगुडी1.66 320/1 469 पेरुनगुडी1.44 5.62 3।बेचनेकेइससमझौतेकेअनुसार, 27.11.1998 परएकपावरऑफअटॉर्नी, जिसकेद्वारा, निर्धारितीनेएककोमेसर्सकानिदेशकनियुक्तकिया।विजय पत्र संथीबिल्डर्सलिमिटेडफ्लैटविकसितकरनेकेबादआवश्यकसंख्यामेंबिक्रीसमझौतोंऔर/याअनुसूचीमेंउल्लिखितसंपत्तिकीबिक्रीकोनिष्पादितकरनेकेलिए।पावरऑफअटॉर्नीनेबिल्डरकोसभीसक्षमअधिकारियोंकोऐसेदस्तावेजदेनेमेंभीसक्षमबनायाजोसंपत्तिपरविकासऔरव्यक्तियोंकोउसकीबिक्रीथे।अपीलार्थीनेमूल्यांकनवर्षकेलिएकोईविवरणीदाखिलनहींकी, जाहिरातौरपर, बादमेंयहपताचलाकिबिक्रीकेलिएनिर्धारणअधिकारीसमझौताकियागयाथाऔरबादमें19.07.2003 केबीचसमझौताभीकियागयाथा।इसतथ्यकीखोजकेआधारपर, आयकरअधिनियमकीधारा148 के'तहतजारीकियागयानोटिस, जिसेसंक्षिप्केलिएआई. टी. अधिनियम' केरूपमेंसंदर्भितकियागयाहै)।इससूचनाकेजवाबमेंभी, 08.09.2009 दिनांकितकोईआयकरविवरणीसूचना20.09.2009परसुनवाईकेलिएधारा142 (1) केतहतजारीनहींकीगईथी।यहाँफिरसे, अपीलार्थी, जिसकेपरिणामस्वरूप, एकऔरनोटिसफिरसेजारीकियागयाथा, निर्धारितीउपस्थितनहींहुआ, इसलिए11.12.2009 परएकतिहाईने22.12.2009 M/S परसुनवाईकेलिएमामलेकोतयकिया। सेशासेयीस्टील्सपी. लिमिटेड।वी. आयकरकेसहायकआयुक्त, कंपनीचक्रVI (2), चेन्नई[आर. एफ.नरीमन, जे.] उपरोक्तपत्रकाउत्तर, निर्धारिती, दिनांकित29.12.2009 पत्रद्वारा -निम्नलिखितरूपमेंवर्णितहैः " मैंआपकेदिनांकित11.12.2009 पत्रकाउल्लेखकरताहूं।मैंआपसेविनम्रताऔरईमानदारीसेअनुरोधकरताहूंकिआपधारा144 केतहतकोईआदेशपारितनकरेंऔरमुझेआजसेएकमहीनेकेलिएसमयदें।मैंसकारात्मकरूपसेआजसे30 दिनोंकेभीतरसभीआवश्यकविवरणऔरदस्तावेजआपकीसंतुष्टिकेलिएप्रस्तुतकरूंगा।मैंइससमयकीतलाशकेवलइसलिएकररहाहूंक्योंकिमैंबहुतगंभीरहूं।पेटकीसर्जरीकेबादबीमारी"। 5. चूँकिसमयसीमानिर्धारणअधिकारीकेदिमागमेंसबसेप्रमुखथी, इसलिएइसलेनदेनपर31.12.2009 द्वाराआनेवालीसीमा, एकसर्वश्रेष्ठ 6. इसआदेशकेखिलाफएकअपीलदायरकीगईथी।आयकरआयुक्त(अपील) (इसकेबादसंक्षिप्के'लिएसी. आई. टी. (ए)' केरूपमेंसंदर्भित) नेदिनांक28.10.2010 केआदेशद्वाराविचाराधीनतीनदस्तावेजोंकीजांचकी।औरअंततःअपीलकोखारिजकरदिया।आयकरअपीलीयन्यायाधिकरण'(इसकेबादसंक्षिप्केलिएआई. टी. ए. टी.' केरूपमेंसंदर्भित) दिनांक24.06.2011 केआदेशद्वारासी. आई. टी. (ए.) सेसहमतहुआऔरपायाकिबेचनेकेसमझौतेकीतारीखकोयाउसकेआसपास,आई. टी. अधिनियमकीधारा2 (47) (वी.) मेंउल्लिखितशर्तोंकापालननहींकियागयाथा, जिसमें, तथ्ययहहैकिसमझौताविलेख19.07.2003 परकियागयाथा, यहदर्शाताहैकिबेचनेकेसमझौतेकेतहतदायित्वोंकोउनकेसहीअक्षरऔरभावनामेंनहींकियागयाथा।इसकेपरिणामस्वरूप, संपत्ति'हस्तांतरणअधिनियम, 1882 कीधारा53ए(इसकेबादसंक्षिप्केलिएटी. पी. अधिनियम' केरूपमेंसंदर्भित) कोसंभवतःआकर्षितनहींकहाजासका।तबजिसेसंदर्भितकियागयाथावहसमझौताज्ञापनदिनांक19.07.2003 थाजिसकेतहतबिल्डरद्वारामालिककोविभिन्नराशियोंकाभुगतानकियाजानाथाताकिसंपत्तिमेंमालिककेअधिकारोंकापूरीतरहसेउन्मूलनहोसके।समझौताविलेखकेतहतअंतिमदोभुगतानएम/परआकस्मिकथे।s.Pioneer घरोंकाभीभुगतानकियाजारहाहै, जोजाहिरतौरपरकियागयाथा, जैसाकिअपीलीयन्यायाधिकरणनेकहाः " इसकेअलावापीठकेविशिष्टप्रश्नपरकिक्यासमझौताविलेखमेंउल्लिखितसभीचेकोंकोभुनायागयाहै, जिसकाउत्तर"हां" था।यहआगेइसबातकासमर्थनकरताहैकिहस्तांतरणमूल्यांकनवर्ष2004-05 केदौरानहुआथा। क्योंकिअंतिमचेकदिनांकितहै25.01.2004 ". [2019] 15 एस. सी. आर. सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट 7. उच्चन्यायालयनेदिनांक1 केविवादितनिर्णयद्वाराअधिकारियोंकेसमवर्तीनिष्कर्षोंकोस्वीकारकियाऔरकहाकिकानूनकेजिनतीनप्रश्नोंकोनिर्धारितकियागयाथा, उनसभीकाउत्तरराजस्वकेपक्षमेंऔरनिर्धारितीकेखिलाफदियागयाथा। 8. अपीलार्थीकीओरसेपेशहुएविद्वानवरिष्ठवकीलश्रीआर. वी. ईश्वरनेहमेंइनतीनोंदस्तावेजोंकोविस्तारसेपढ़ा। अचलसंपत्ति"।हमारेसमक्षतीसरानिवेदनयहथाकि, किसीभीस्थितिमें, मूल्यांकनवर्ष2004-2005 मेंपूंजीगतलाभपरकरलगानेकेलिएजोप्रासंगिकहै, वहयहहैकिक्या19.07.2003 कासमझौताविलेख, कबपढ़ाजासकताहै, धारा2 (47) केतहतकिसीभीखंडकेभीतरआताहै।विद्वानवरिष्ठअधिवक्ताकेअनुसार, यहमामलानहींकहाजासकताहै, जिसकेपरिणामस्वरूप, किसीभीस्थितिमें, धारा2 (47) केअर्थकेभीतरपूंजीपरिसंपत्तिकाकोईहस्तांतरणनहींहोगा। मूल्यांकनवर्षसंबंधितहै। Case: M/S. SESHASAYEE STEELS P. LTD. versus ASSISTANT COMMISSIONER OF INCOME TAX, COMPANY CIRCLE VI(2), CH... [[2019] 15 S.C.R. 196] (2019) XXXXXX 200 ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਲਰਪੋਰਟਾਂ [2019] 15 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. 16. ਪਲਹਲੇ ਭ਼ਾਗ ਦੀ ਪ਼ਾਰਟੀ ਦੂਜੇ ਭ਼ਾਗ ਦੀ ਪ਼ਾਰਟੀ ਨੂੰ ਇਸ ਲਵਿੱਚ ਦਿੱਸੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਇਸਲਤਹ਼ਾਰਬ਼ਾਜ਼ੀ, ਲਵਕਰੀ, ਉਸ਼ਾਰੀ ਸੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜ਼ਾਜ਼ਤ ਲਦੰਦੀ ਹੈ। ਇਸਲਤਹ਼ਾਰਾਂ, ਲਵਕਰੀ ਕੈਟ਼ਾਲ਼ਾਗਾਂ ਅਤੇ ਲਕਤ਼ਾਬਲਚਆਂ ਨੂੰ ਪਰਕ਼ਾਸਨ ਜਾਂ ਪਰਸ਼ਾਰ ਤੋਂ ਪਲਹਲਾਂ ਪਲਹਲੇ ਭ਼ਾਗ ਦੀ ਪ਼ਾਰਟੀ ਦੁਆਰ਼ਾ ਪਰਵ਼ਾਨਗੀ ਲਦਿੱਤੀ ਜ਼ਾਵੇਗੀ। ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਸ ਚੀ 3. ਵੇਚਣ ਦੇ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਅਨੁਸ਼ਾਰ, 27.11.1998 ਨੂੰ ਇਿੱਕ ਮੁਖਕਤਆਰਨਾਮਾ ਲ਼ਾਗੂ ਕੀਤ਼ਾ ਲਗਆ ਸੀ, ਲਜਸ ਦੁਆਰ਼ਾ, ਲਨਰਧ਼ਾਰਕ ਨੇ ਮੈਸਰਜ਼ ਲਵਜੇ ਸਾਂਤੀ ਲਬਲਡਰਜ਼ ਲਲਮਲਟਡ ਦੇ ਡ਼ਾਇਰੈਕਟਰ ਚੰਦਨ ਕੁਮ਼ਾਰ ਨੂੰ ਫਲੈਟਾਂ ਲਵਿੱਚ ਲਵਕਸਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬ਼ਾਅਦ ਲਨਰਧ਼ਾਰਤ ਜ਼ਾਇਦ਼ਾਦ ਦੇ ਸਬੰਧ ਲਵਿੱਚ ਲੋੜੀਂਦੀ ਲਗਣਤੀ ਲਵਿੱਚ ਲਵਕਰੀ ਸਮਝੌਲਤਆਂ ਅਤੇ/ਜਾਂ ਲਵਕਰੀ ਦਸਤ਼ਾਵੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲ਼ਾਗੂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਲ਼ਾਗੂ ਕਰਨ ਲਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਲਨਯੁਕਤ ਕੀਤ਼ਾ ਸੀ। ਮੁਖਕਤਆਰਨਾਮੇ ਨੇ ਲਬਲਡਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਰੇ ਸਮਰਿੱਥ ਅਕਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ਾਹਮਣੇ ਅਲਜਹੇ ਦਸਤ਼ਾਵੇਜ਼ ਪੇਸ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣ਼ਾਇਆ ਜੋ ਜ਼ਾਇਦ਼ਾਦ 'ਤੇ ਲਵਕ਼ਾਸ ਅਤੇ ਲਵਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨਹਾਂ ਦੀ ਲਵਕਰੀ ਨੂੰ ਸਮਰਿੱਥ ਬਣ਼ਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਨ। 4. ਅਪੀਲਕਰਤ਼ਾ ਨੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸ਼ਾਲ 2004-2005 ਲਈ ਕੋਈ ਲਰਟਰਨ ਦ਼ਾਖਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਸਪਿੱਸਟ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਮੁਲਾਂਕਣ ਅਲਧਕ਼ਾਰੀ ਦੁਆਰ਼ਾ ਬ਼ਾਅਦ ਲਵਿੱਚ ਇਹ ਪਤ਼ਾ ਲਗ਼ਾਇਆ ਲਗਆ ਸੀ ਲਕ ਸੇਲ ਨ਼ਾਲ ਸਮਝੌਤ਼ਾ ਕੀਤ਼ਾ ਲਗਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬ਼ਾਅਦ ਲਵਿੱਚ, 19.07.2003 ਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਲਧਰਾਂ ਲਵਚਕ਼ਾਰ ਸਮਝੌਤੇ ਦ਼ਾ ਇਿੱਕ ਮੈਮੋ ਵੀ ਕੀਤ਼ਾ ਲਗਆ ਸੀ। ਇਸ ਤਿੱਥ ਦੇ ਅਧ਼ਾਰ 'ਤੇ, ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ਐਕਟ, 1961 ਦੀ ਧ਼ਾਰ਼ਾ 148 (ਇਸ ਤੋਂ ਬ਼ਾਅਦ ਸੰਖੇਪ ਲਵਿੱਚ 'ਆਈ.ਟੀ. ਐਕਟ' ਵਜੋਂ ਜ਼ਾਲਣਆ ਜਾਂਦ਼ਾ ਹੈ) ਦੇ ਤਲਹਤ 04.11.2008 ਨੂੰ ਜ਼ਾਰੀ ਨੋਲਟਸ ਅਪੀਲਕਰਤ਼ਾ ਨੂੰ ਲਦਿੱਤ਼ਾ ਲਗਆ ਸੀ। ਇਸ ਨੋਲਟਸ ਦੇ ਜਵ਼ਾਬ ਲਵਿੱਚ ਵੀ ਕੋਈ ਆਮਦਨ ਕਰ ਲਰਟਰਨ ਦ਼ਾਖਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਧ਼ਾਰ਼ਾ 142 (1) ਤਲਹਤ 08.09.2009 ਨੂੰ ਇਿੱਕ ਨੋਲਟਸ ਜ਼ਾਰੀ ਕੀਤ਼ਾ ਲਗਆ ਸੀ ਲਜਸ ਲਵਿੱਚ ਕੇਸ ਦੀ ਸੁਣਵ਼ਾਈ 20.09.2009 ਨੂੰ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਿੱਥੇ ਦੁਬ਼ਾਰ਼ਾ, ਅਪੀਲਕਰਤ਼ਾ ਪੇਸ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਲਜਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, 23.10.2009 ਨੂੰ ਇਿੱਕ ਹੋਰ ਨੋਲਟਸ ਜ਼ਾਰੀ ਕੀਤ਼ਾ ਲਗਆ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਵ਼ਾਰ ਲਫਰ ਟੈਕਸਦ਼ਾਤ਼ਾ ਨਹੀਂ ਆਇਆ, ਇਸ ਲਈ 11.12.2009 ਨੂੰ ਤੀਜ਼ਾ ਪਿੱਤਰ ਜ਼ਾਰੀ ਕੀਤ਼ਾ ਲਗਆ ਲਜਸ ਲਵਿੱਚ ਕੇਸ ਦੀ ਸੁਣਵ਼ਾਈ 22.12.2009 ਨੂੰ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਉਪਰੋਕਤ ਪਿੱਤਰ ਦੇ ਜਵ਼ਾਬ ਲਵਿੱਚ, ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤ਼ਾ ਨੇ 29.12.2009 ਨੂੰ ਲਲਖੇ ਪਿੱਤਰ ਰ਼ਾਹੀਂ ਹੇਠ ਲਲਖੇ ਅਨੁਸ਼ਾਰ ਲਕਹ਼ਾ ਹੈ:- ਮੈਸਰਜ਼ ਸੇਸ਼ਾਸ਼ਾਯੀ ਸਟੀਲਜ਼ ਪਰ਼ਾਈਵੇਟ ਲਲਮਲਟਡ ਬਨ਼ਾਮ ਸਹ਼ਾਇਕ ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਲਮਸਨਰ, ਕੰਪਨੀ ਸਰਕਲ VI (2), ਚੇਨਈ [ਆਰ. ਐਫ. ਨਰੀਮਨ, ਜੇ.] 201 "ਮੈਂ ਤੁਹ਼ਾਡੇ 11.12.2009 ਦੇ ਪਿੱਤਰ ਦ਼ਾ ਹਵ਼ਾਲ਼ਾ ਲਦੰਦ਼ਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੁਹ਼ਾਨੂੰ ਲਨਮਰਤ਼ਾ ਅਤੇ ਇਮ਼ਾਨਦ਼ਾਰੀ ਨ਼ਾਲ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦ਼ਾ ਹਾਂ ਲਕ ਧ਼ਾਰ਼ਾ 144 ਤਲਹਤ ਕੋਈ ਆਦੇਸ ਪ਼ਾਸ ਨ਼ਾ ਕਰੋ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਅਿੱਜ ਤੋਂ ਇਿੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦ਼ਾ ਸਮਾਂ ਲਦਓ। ਮੈਂ ਤੁਹ਼ਾਡੀ ਸੰਤੁਸਟੀ ਲਈ ਅਿੱਜ ਦੇ 30 ਲਦਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸ਼ਾਰੇ ਲੋੜੀਂਦੇ ਲਬਆਨ ਅਤੇ ਦਸਤ਼ਾਵੇਜ਼ ਸਕ਼ਾਰ਼ਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਮਹਾਂ ਕਰਾਂਗ਼ਾ। ਮੈਂ ਪੇਟ ਦੀ ਸਰਜਰੀ ਤੋਂ ਬ਼ਾਅਦ ਆਪਣੀ ਬਹੁਤ ਗੰਭੀਰ ਲਬਮ਼ਾਰੀ ਕ਼ਾਰਨ ਹੀ ਇਹ ਸਮਾਂ ਚ਼ਾਹੁੰਦ਼ਾ ਹਾਂ। 5. ਲਕਉਂਲਕ ਮੁਲਾਂਕਣ ਅਲਧਕ਼ਾਰੀ ਦੇ ਲਦਮ਼ਾਗ ਲਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਸੀਮ਼ਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਲਹਲਾਂ ਸੀ, ਇਸ ਲੈਣ-ਦੇਣ 'ਤੇ 31.12.2009 ਤਿੱਕ ਸੀਮ਼ਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ 31.12.2009 ਨੂੰ ਆਮਦਨ ਕਰ ਐਕਟ ਦੀ ਧ਼ਾਰ਼ਾ 144 ਦੇ ਤਲਹਤ ਇਿੱਕ ਵਧੀਆ ਫੈਸਲ਼ਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਆਦੇਸ ਪ਼ਾਸ ਕੀਤ਼ਾ ਲਗਆ ਸੀ। ਇਸ ਆਦੇਸ ਦੇ ਤਲਹਤ, ਪੂਰੀ ਲਵਕਰੀ ਨੂੰ ਪੂੰਜੀਗਤ ਲ਼ਾਭ ਮੰਲਨਆ ਲਗਆ ਸੀ ਅਤੇ ਟੈਕਸ ਦੇ ਦ਼ਾਇਰੇ ਲਵਿੱਚ ਲਲਆਂਦ਼ਾ ਲਗਆ ਸੀ। 6. ਇਸ ਆਦੇਸ ਦੇ ਲਵਰੁਿੱਧ ਅਪੀਲ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਲਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਲਮਸਨਰ (ਅਪੀਲ) (ਇਸ ਤੋਂ ਬ਼ਾਅਦ ਸੰਖੇਪ ਲਵਿੱਚ 'ਸੀ.ਆਈ.ਟੀ. (A)' ਵਜੋਂ ਜ਼ਾਲਣਆ ਜਾਂਦ਼ਾ ਹੈ) ਨੇ 28.10.2010 ਦੇ ਆਦੇਸ ਦੁਆਰ਼ਾ ਪਰਸਨ ਅਧੀਨ ਲਤੰਨ ਦਸਤ਼ਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਖਰਕ਼ਾਰ ਅਪੀਲ ਨੂੰ ਖ਼ਾਰਜ ਕਰ ਲਦਿੱਤ਼ਾ। ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਪੀਲ ਲਟਰਲਬਊਨਲ (ਇਸ ਤੋਂ ਬ਼ਾਅਦ ਸੰਖੇਪ ਲਵਿੱਚ 'ਆਈ.ਟੀ.ਏ.ਟੀ.' ਵਜੋਂ ਜ਼ਾਲਣਆ ਜਾਂਦ਼ਾ ਹੈ) ਨੇ 24.06.2011 ਦੇ ਆਦੇਸ ਦੁਆਰ਼ਾ ਸੀ.ਆਈ.ਟੀ. (A) ਨ਼ਾਲ ਸਲਹਮਤੀ ਜਤ਼ਾਈ ਅਤੇ ਪ਼ਾਇਆ ਲਕ ਵੇਚਣ ਲਈ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਲਮਤੀ ਨੂੰ ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਆਸ ਪ਼ਾਸ, ਆਮਦਨ ਕਰ ਐਕਟ ਦੀ ਧ਼ਾਰ਼ਾ 2 (47) (V) ਲਵਿੱਚ ਦਿੱਸੀਆਂ ਸਰਤਾਂ ਦੀ ਪ਼ਾਲਣ਼ਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜ਼ਾ ਸਕਦੀ, ਲਜਸ ਲਵਿੱਚ, ਇਹ ਤਿੱਥ ਲਕ ਸਮਝੌਤ਼ਾ ਦਸਤ਼ਾਵੇਜ਼ 19.07.2003 ਨੂੰ ਕੀਤ਼ਾ ਲਗਆ ਸੀ, ਇਹ ਦਰਸ਼ਾਉਂਦ਼ਾ ਹੈ ਲਕ ਵੇਚਣ ਦੇ ਇਕਰ਼ਾਰਨ਼ਾਮੇ ਦੇ ਤਲਹਤ ਲਜ਼ੰਮੇਵ਼ਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨਹਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਭ਼ਾਵਨ਼ਾ ਅਤੇ ਭ਼ਾਵਨ਼ਾ ਨ਼ਾਲ ਪੂਰ਼ਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤ਼ਾ ਲਗਆ ਸੀ. ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਜ਼ਾਇਦ਼ਾਦ ਟਰਾਂਸਫਰ ਐਕਟ, 1882 ਦੀ ਧ਼ਾਰ਼ਾ 53A, (ਇਸ ਤੋਂ ਬ਼ਾਅਦ ਸੰਖੇਪ ਲਵਿੱਚ 'ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਤਬਾਦਲਾ (T.P.) ਐਕਟ ' ਵਜੋਂ ਜ਼ਾਲਣਆ ਜਾਂਦ਼ਾ ਹੈ) ਨੂੰ ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਕਰਲਸਤ ਨਹੀਂ ਲਕਹ਼ਾ ਜ਼ਾ ਸਕਦ਼ਾ। ਲਫਰ ਲਜਸ ਦ਼ਾ ਹਵ਼ਾਲ਼ਾ ਲਦਿੱਤ਼ਾ ਲਗਆ ਉਹ 19.07.2003 ਦ਼ਾ ਸਮਝੌਤ਼ਾ ਦ਼ਾ ਮੈਮੋ ਸੀ ਲਜਸ ਦੇ ਤਲਹਤ ਲਬਲਡਰ ਦੁਆਰ਼ਾ ਮ਼ਾਲਕ ਨੂੰ ਵਿੱਖ-ਵਿੱਖ ਰਕਮ ਦ਼ਾ ਭੁਗਤ਼ਾਨ ਕੀਤ਼ਾ ਜ਼ਾਣ਼ਾ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਜ਼ਾਇਦ਼ਾਦ ਲਵਿੱਚ ਮ਼ਾਲਕ ਦੇ ਅਲਧਕ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰਹਾਂ ਖਤਮ ਕੀਤ਼ਾ ਜ਼ਾ ਸਕੇ। ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਦਸਤ਼ਾਵੇਜ਼ ਤਲਹਤ ਆਖਰੀ ਦੋ ਭੁਗਤ਼ਾਨ ਮੈਸਰਜ਼ ਪ਼ਾਇਨੀਅਰ ਹੋਮਜ਼ 'ਤੇ ਵੀ ਲਨਰਭਰ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਜੋ ਸਪਿੱਸਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਤ਼ਾ ਲਗਆ ਸੀ, ਲਜਵੇਂ ਲਕ ਅਪੀਲ ਲਟਰਲਬਊਨਲ ਨੇ ਲਕਹ਼ਾ ਸੀ: Case: M/S. SESHASAYEE STEELS P. LTD. versus ASSISTANT COMMISSIONER OF INCOME TAX, COMPANY CIRCLE VI(2), CH... [[2019] 15 S.C.R. 196] (2019) response to the aforesaid letter, the assessee, by letter dated 29.12.2009stated as follows: - “I refer to your letter dated 11.12.2009. I request you humbly andsincerely not to pass any order u/s 144 and to give me time forone month from today. I shall positively submit all necessarystatements and documents within 30 days of today to yoursatisfaction. I seek this time only because of my very seriousillness after an abdominal surgery.” 5. Since time bar was foremost in the mind of the AssessingOfficer, limitation falling on this transaction by 31.12.2009, a BestJudgment Assessment Order was then passed under Section 144 of theI.T. Act dated 31.12.2009. Vide this Order, the entire sale considerationwas treated as a capital gain and brought to tax. 6. An appeal was preferred against this Order. The Commissionerof Income Tax (Appeals) (hereinafter referred to as ‘CIT (A)’ for brevity)by Order dated 28.10.2010 examined the three documents in questionand ultimately dismissed the appeal. The Income Tax Appellate Tribunal(hereinafter referred to as ‘ITAT’ for brevity) by Order dated 24.06.2011agreed with the CIT(A) and found that on or about the date of theagreement to sell, the conditions mentioned in Section 2(47)(v) of theI.T. Act could not be stated to have been complied with, in that, the veryfact that the compromise deed was entered into on 19.07.2003 wouldshow that the obligations under the agreement to sell were not carriedout in their true letter and spirit. As a result of this, Section 53A of theTransfer of Property Act, 1882, (hereinafter referred to as ‘T.P. Act’ forbrevity) could not possibly be said to be attracted. What was then referredto was the Memo of Compromise dated 19.07.2003 under which variousamounts had to be paid by the Builder to the owner so that a completeextinguishment of the owner’s rights in the property would then takeplace. The last two payments under the compromise deed werecontingent upon M/s.Pioneer Homes also being paid off, which apparentlywas done, as the Appellate Tribunal held: “Further on the specific query from the Bench as to whether allthe cheques as mentioned in the compromise deed have beenencashed, the answer to which was “Yes”. This further supportsthat the transfer took place during the assessment year 2004-05as the last cheque is dated 25.01.2004.” AB C DE F G H A7. The High Court, by the impugned judgment dated 25.01.2012,adverted to the concurrent findings of the authorities, and stated that thethree questions of law that were set out were all answered in favour ofthe Revenue and against the assessee. 8. Shri R. V. Easwar, learned senior counsel appearing on behalfBof the appellant, read to us in copious detail the three documents inquestion. His first argument was that Section 2(47)(v) of the I.T. Actwas attracted on the facts of this case, on a reading of the agreement tosell together with the Power of Attorney. The alternative argument wasthat, assuming that this argument fails, in any case, this case would fallwithin Section 2(47)(vi), as on this date, there could be said to be aCtransaction which has the effect of “enabling the enjoyment of anyimmovably property”. The third submission made before us was that, inany event, what is relevant to bringing to tax the capital gain in AssessmentYear 2004-2005 is whether the compromise deed of 19.07.2003, whenread, could be said to fall within any of the clauses under Section 2(47).According to the learned senior counsel, this could not be said to be theDcase, as a result of which, in any event, there would be no transfer of acapital asset within the meaning of Section 2(47), so far as thisAssessment Year is concerned. Case: M/S. SESHASAYEE STEELS P. LTD. versus ASSISTANT COMMISSIONER OF INCOME TAX, COMPANY CIRCLE VI(2), CH... [[2019] 15 S.C.R. 196] (2019) 8. अपीलार्थीकीओरसेपेशहुएविद्वानवरिष्ठवकीलश्रीआर. वी. ईश्वरनेहमेंइनतीनोंदस्तावेजोंकोविस्तारसेपढ़ा। अचलसंपत्ति"।हमारेसमक्षतीसरानिवेदनयहथाकि, किसीभीस्थितिमें, मूल्यांकनवर्ष2004-2005 मेंपूंजीगतलाभपरकरलगानेकेलिएजोप्रासंगिकहै, वहयहहैकिक्या19.07.2003 कासमझौताविलेख, कबपढ़ाजासकताहै, धारा2 (47) केतहतकिसीभीखंडकेभीतरआताहै।विद्वानवरिष्ठअधिवक्ताकेअनुसार, यहमामलानहींकहाजासकताहै, जिसकेपरिणामस्वरूप, किसीभीस्थितिमें, धारा2 (47) केअर्थकेभीतरपूंजीपरिसंपत्तिकाकोईहस्तांतरणनहींहोगा। मूल्यांकनवर्षसंबंधितहै। 9. राजस्वकीओरसेउपस्थितविद्वानवरिष्ठवकीलश्रीके. राधाकृष्णननेहमेंमूल्यांकनआदेश, सी. आई.टी. (ए) औरआई. टी. ए. टी. केआदेशकेसाथ-साथउच्चन्यायालयकेफैसलेकेमाध्यमसेलियाऔरइनफैसलोंकासमर्थनकरतेहुएकहाकिस्पष्टरूपसेधारा2 (47) (वी) कोइसमामलेकेतथ्योंपरनहींबनायाजासकताहैऔरइसलिए, किसीभीमामलेमें, इसअपीलकोखारिजकरदियाजानाचाहिए।नीचेदिएगएमंचोंकेसमक्षकोईअन्यबिंदुपरतर्कनहींदियागयाथा, औरइसलिएइसपरविचारकरनेकीआवश्यकतानहींहै। 10. दोनोंपक्षोंकेविद्वानवकीलकोसुननेकेबाद, पहलेवैधानिकप्रावधानोंकोनिर्धारितकरनाआवश्यकहैः आयकरअधिनियम, 1961 कीधारा2 (47): इसअधिनियममें, जबतककिसंदर्भमेंअन्यथाआवश्यकनहो, 2. ( 47 ) “ पूंजीपरिसंपत्तिकेसंबंधमेंहस्तांतरणमेंसेशासेयीस्टील्सपी. लिमिटेडशामिलहै। वी. सहायककरआयुक्त, कंपनीचक्रVI (2), चेन्नई[आर. एफ. नरीमन, जे.] ( v) संपत्तिहस्तांतरणअधिनियम, 1882 (1882 का4) कीधारा53एमेंनिर्दिष्टप्रकृतिकेअनुबंधकेआंशिकप्रदर्शनमेंकिसीभीअचलसंपत्तिकेकब्जेकोलेनेयाबनाएरखनेकीअनुमतिदेनेवालाकोईलेनदेन; या ( (vi) कोईलेन-देन(चाहेवहकिसीसहकारीसमिति, कंपनीयाव्यक्तियोंकेअन्यसंघकासदस्यबननेयाउसमेंहिस्सेदारीहासिलकरनेकेमाध्यमसेहोयाकिसीसमझौतेयाकिसीअन्यसमझौतेकेमाध्यमसेहो। व्यवस्थायाकिसीअन्यतरीकेसेजोभीहो) जिसमेंहैकिसीभीअचलसंपत्तिकेहस्तांतरणयाआनंदकोसक्षमकरनेकाप्रभाव संपत्ति। स्पष्टीकरण2. - संदेहोंकोदूरकरनेकेलिए, यहएतद्द्वारास्पष्टकियाजाताहैकि"हस्तांतरण" मेंशामिलहैऔरयहहमेशामानाजाएगाकिइसमेंकिसीसंपत्तियाउसमेंकिसीभीब्याजकानिपटानयाविभाजन,याकिसीभीतरहसेकिसीभीतरहसे, प्रत्यक्षयाअप्रत्यक्षरूपसे, पूरीतरहसेयासशर्तरूपसे, स्वेच्छासेयाअनैच्छिकरूपसे, एकसमझौतेकेमाध्यमसे(चाहेवहकियागयाहो) शामिलहै।भारतयाभारतकेबाहर) याअन्यथा, इसकेबावजूदकिअधिकारोंकेइसतरहकेहस्तांतरणकोभारतकेबाहरपंजीकृतयानिगमितकंपनीकेशेयरयाशेयरोंकेहस्तांतरणसेप्रभावितयानिर्भरयाप्रवाहितहोनेकेरूपमेंचिह्नितकियागयाहै;) संपत्तिहस्तांतरणअधिनियम, 1882 कीधारा53 एः 53 ए. आंशिकप्रदर्शन।- जहाँकोईव्यक्तिअपनेद्वारायाअपनीओरसेहस्ताक्षरितलिखितद्वाराकिसीभीअचलसंपत्तिकोविचारकेलिएहस्तांतरितकरनेकाअनुबंधकरताहैजिससेआवश्यकशर्तेंगठितहोतीहैं।हस्तांतरणकाउचितनिश्चितताकेसाथपतालगायाजासकताहै, औरहस्तांतरणकर्तानेअनुबंधकेआंशिकप्रदर्शनमेंसंपत्तियाउसकेकिसीहिस्सेपरकब्जाकरलियाहै,या हस्तांतरणकर्ता, पहलेसेहीकब्जेमेंहोनेकेकारण, [2019] 15 एस. सी. आर. मेंकब्जेमेंबनाहुआहै। सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट अनुबंधकाआंशिकप्रदर्शनऔरकुछकार्यकियाहै अनुबंधकोआगेबढ़ाना, औरअंतरितीनेप्रदर्शनकियाहैयाप्रदर्शनकरनेकेलिएतैयारहै अनुबंधकाउसकाहिस्सा, तब, इसकेबावजूदकिजहांहस्तांतरणकाकोईसाधनहै, किहस्तांतरणइसतरीकेसेपूरानहींकियागयाहै इसकेलिएकुछसमयकेलिएलागूकानूनद्वारानिर्धारित, हस्तांतरणकर्तायाउसकेतहतदावाकरनेवालेकिसीभीव्यक्तिकोहस्तांतरणकर्ताऔरउसकेतहतदावाकरनेवालेव्यक्तियोंकेखिलाफउससंपत्तिकेसंबंधमेंकिसीभीअधिकारकोलागूकरनेसेप्रतिबंधितकियाजाएगा, जिसकेहस्तांतरणकर्तानेस्पष्टरूपसेअधिकारकेअलावाकब्जाकरलियाहैयाजारीरखाहै।अनुबंधकीशर्तोंद्वाराप्रदानकियागयाः बशर्तेकिइसधाराकीकोईभीबातऐसेअंतरितीकेअधिकारोंकोप्रभावितनहींकरेगीजिसेअनुबंधयाउसकेआंशिकप्रदर्शनकीकोईसूचनानहींहै। अनुबंधकीसंपत्तियाउसकेकिसीहिस्सेपरकब्जाकरलियाहै।दूसरा, हस्तांतरणकर्तानेसमझौतेकेअपनेहिस्सेकाप्रदर्शनकियाहोगायाकरनेकेलिएतैयारहोनाचाहिए।यहकेवलतभीहैजबयेदोमहत्वपूर्णशर्तें, अन्यबातोंकेअलावा, संतुष्टहोंकिधारा53एकेप्रावधानोंकोकिसीदिएगएमामलेकेतथ्योंपरआकर्षितकियाजासकताहै।12. दिनांकित15.05.1998 कोबेचनेकेसमझौतेकोपढ़नेपर,जोस्पष्टहैवहयहहैकिदोनोंपक्षविशिष्टप्रदर्शनकेहकदारहैं।( खंड14 देखें) 13. खंड16 महत्वपूर्णहै, औरखंड16 मेंउपयोगकीगईअभिव्यक्तियहहैकिपहलेभागकापक्षकारइसकेद्वारादूसरेभागकेपक्षकारकोभूमिपरनिर्माणशुरूकरनेकेलिए'अनुमति' देताहै।14.इसलिएखंड16 इसस्थितिकीओरलेजाएगाकिभूमिकेविकासकेउद्देश्यसेदूसरेकोलाइसेंसदियागयाथा। Case: M/S. SESHASAYEE STEELS P. LTD. versus ASSISTANT COMMISSIONER OF INCOME TAX, COMPANY CIRCLE VI(2), CH... [[2019] 15 S.C.R. 196] (2019) “ਬੈਂਚ ਵਿੱਲੋਂ ਪੁਿੱਛੇ ਗਏ ਲਵਸੇਸ ਸਵ਼ਾਲ 'ਤੇ ਲਕ ਕੀ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਦਸਤ਼ਾਵੇਜ਼ ਲਵਿੱਚ ਦਿੱਸੇ ਗਏ ਸ਼ਾਰੇ ਚਕ ਨਕਦ ਕਰ ਲਏ ਗਏ ਹਨ, ਲਜਸ ਦ਼ਾ ਜਵ਼ਾਬ ਹਾਂ ਸੀ। ਇਹ ਇਸ ਗਿੱਲ ਦੀ ਪੁਸਟੀ ਕਰਦ਼ਾ ਹੈ ਲਕ ਇਹ ਤਬ਼ਾਦਲ਼ਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸ਼ਾਲ 2004-05 ਦੌਰ਼ਾਨ ਹੋਇਆ ਸੀ ਲਕਉਂਲਕ ਆਖਰੀ ਚਕ 25.01.2004 ਦ਼ਾ ਹੈ। XXXXXX 202 ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਲਰਪੋਰਟਾਂ [2019] 15 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. 7. ਹ਼ਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ 25.01.2012 ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਰ਼ਾਹੀਂ ਅਲਧਕ਼ਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸਮਕ਼ਾਲੀ ਨਤੀਲਜਆਂ ਦ਼ਾ ਹਵ਼ਾਲ਼ਾ ਲਦਿੱਤ਼ਾ ਅਤੇ ਲਕਹ਼ਾ ਲਕ ਕ਼ਾਨੂੰਨ ਦੇ ਜੋ ਲਤੰਨ ਪਰਸਨ ਲਨਰਧ਼ਾਰਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਉਹ ਸ਼ਾਰੇ ਮ਼ਾਲ ਦੇ ਹਿੱਕ ਲਵਿੱਚ ਅਤੇ ਲਨਰਧ਼ਾਰਕ ਦੇ ਲਵਰੁਿੱਧ ਲਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ। 8. ਅਪੀਲਕਰਤ਼ਾ ਵਿੱਲੋਂ ਪੇਸ ਹੋਏ ਸੀਨੀਅਰ ਵਕੀਲ ਸਰੀ ਆਰ.ਵੀ. ਈਸਵਰ ਨੇ ਸ਼ਾਨੂੰ ਪਰਸਨ ਅਧੀਨ ਲਤੰਨ ਦਸਤ਼ਾਵੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲਵਸਥ਼ਾਰ ਨ਼ਾਲ ਪਲੜਹਆ। ਉਸ ਦੀ ਪਲਹਲੀ ਦਲੀਲ ਇਹ ਸੀ ਲਕ ਆਮਦਨ ਕਰ ਐਕਟ ਦੀ ਧ਼ਾਰ਼ਾ 2 (47) (V) ਮੁਖਕਤਆਰਨਾਮੇ ਨ਼ਾਲ ਲਮਲ ਕੇ ਵੇਚਣ ਦੇ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਪੜਹਨ 'ਤੇ ਇਸ ਕੇਸ ਦੇ ਤਿੱਥਾਂ 'ਤੇ ਆਕਰਲਸਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਲਵਕਲਪਕ ਦਲੀਲ ਇਹ ਸੀ ਲਕ, ਇਹ ਮੰਨ ਕੇ ਲਕ ਇਹ ਦਲੀਲ ਅਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਲਕਸੇ ਵੀ ਸਲਥਤੀ ਲਵਿੱਚ, ਇਹ ਕੇਸ ਧ਼ਾਰ਼ਾ 2 (47) (vi) ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਵੇਗ਼ਾ, ਲਕਉਂਲਕ ਇਸ ਤ਼ਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਇਿੱਕ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਲਕਹ਼ਾ ਜ਼ਾ ਸਕਦ਼ਾ ਹੈ ਲਜਸਦ਼ਾ ਪਰਭ਼ਾਵ "ਲਕਸੇ ਵੀ ਅਚਿੱਲ ਜ਼ਾਇਦ਼ਾਦ ਦ਼ਾ ਅਨੰਦ ਲੈਣ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣ਼ਾਉਣ" ਦ਼ਾ ਹੁੰਦ਼ਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਡੇ ਸ਼ਾਹਮਣੇ ਤੀਜੀ ਦਲੀਲ ਇਹ ਸੀ ਲਕ, ਲਕਸੇ ਵੀ ਸਲਥਤੀ ਲਵਿੱਚ, ਮੁਲਾਂਕਣ ਸ਼ਾਲ 2004-2005 ਲਵਿੱਚ ਪੂੰਜੀਗਤ ਲ਼ਾਭ ਨੂੰ ਟੈਕਸ ਦੇ ਦ਼ਾਇਰੇ ਲਵਿੱਚ ਲਲਆਉਣ ਲਈ ਜੋ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ ਉਹ ਇਹ ਹੈ ਲਕ ਕੀ 19.07.2003 ਦ਼ਾ ਸਮਝੌਤ਼ਾ ਦਸਤ਼ਾਵੇਜ਼, ਜਦੋਂ ਪਲੜਹਆ ਜਾਂਦ਼ਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਧ਼ਾਰ਼ਾ 2 (47) ਦੇ ਅਧੀਨ ਲਕਸੇ ਧ਼ਾਰ਼ਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲਕਹ਼ਾ ਜ਼ਾ ਸਕਦ਼ਾ ਹੈ। ਲਵਦਵ਼ਾਨ ਸੀਨੀਅਰ ਵਕੀਲ ਦੇ ਅਨੁਸ਼ਾਰ, ਇਹ ਮ਼ਾਮਲ਼ਾ ਨਹੀਂ ਲਕਹ਼ਾ ਜ਼ਾ ਸਕਦ਼ਾ, ਲਜਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਲਕਸੇ ਵੀ ਸਲਥਤੀ ਲਵਿੱਚ, ਲਜਿੱਥੋਂ ਤਿੱਕ ਇਸ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸ਼ਾਲ ਦ਼ਾ ਸੰਬੰਧ ਹੈ, ਧ਼ਾਰ਼ਾ 2 (47) ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੂੰਜੀ ਸੰਪਤੀ