New Era Agencies (Pvt.) Ltd., Bombay v. Commissioner Of Income-Tax, Bombay City I, Bombay

Case: NEW ERA AGENCIES (PVT.) LTD., BOMBAY versus COMMISSIONER OF INCOME-TAX, BOMBAY CITY I, BOMBAY [[1968] 2 S.C.R. 483] (1968) 1968-2-483-49121968 196728 []1922[]1948194219491953[][]iiii 1943-48 19491949-53 489488[][][]1595[][][][][]3661310011914 59435[][]ii49124621966[][]1964191961[][][][][][]1942[]'[]'19436 []19481942 []5,137[]1948[]19481131 16019521953[][]194821178693[]1953[]88371953254510.00025,000[]??[][], [][][]45[]10150[]80383710,37,77510,42,9908,03,5445,2152,34,231[][]2,34,2311954-55 Case: NEW ERA AGENCIES (PVT.) LTD., BOMBAY versus COMMISSIONER OF INCOME-TAX, BOMBAY CITY I, BOMBAY [[1968] 2 S.C.R. 483] (1968) A NEW ERA AGENCIES (PVT.) LTD., BOMBAY v. COMMISSIONER OF INCOME-TAX, BOMBAY CITY I, BOMBAY B November 28, 1967 [J. C. SHAH. V. RAMASWAMI AND V. BHARGAVA, JJ.J Indian /ncome..rax Act, 1922--Profit on sale of shares-Whether capi-tal accretion or r'-:"enue receipt. c c During the yea.rs 1942 to 1948. the dealings in shares of the assessee included dealings in shares of Elphinstone Mills and the profit and loss in the dealings of the Mills was taken. by the assessee to its revenue account. M was in control of the assessce-company and he a1so purchased the control and managing agency of the Mills, and in this managing agency company-. the aSsessec \\'as also a share holder. From 1949 onwards the assessee did not sell the shares of the Mills but added to its holding. In 1953, M sold the entire shares in the Mills with him and under his control includ-D ing that with the asscssee. Along with that M got the venclee and the latter's nominee appointed directors and also got the resignation of the Managing agency-company from the managi11J>: agency of the Mill. Out of the total sale price the assessee received certain amount· which was in excess of the cosi price of the shares. The assessee did not show the ex-cess amount on the sale of these shares in its profit and loss account but took it to the capital reserve account and showed it as a capital reserve in its balance-sheet. The asses:iee. in appeal, contended that (i) the excess E amount received was a capital accretion on the sale of the shares and did not represent iflcome from business in shares; and (ii) the excess amount over and above the market price was pai<I for the controlling interest which was being transferred along with the shares. HELD : The appeal must be <!is.missed. F (i) The profit made by the assessee on the sate of the snares was its business income. During the years 1943-48 the profits and loss~s in · these shares had been treated on the same footing as the profit and losses in other shares of the assessee. The circumstance that from 1949 onward~ the asses'see had not sold the shares of the Mills. but had added to its holding, was not in itself sufficient to reach an inference that the assessee had treated its holding in the shares an investment. During the years 1949-53 the shares had slumped in price and this may be the ~eason whv G the 3.ssessee did not effect any sales during this period. It ·was not un-reasonable to think that the assessee who was a dealer in shares was makin.2 further purchases and accumulating its holding when the market was fall-ing so a.c; to be in a position to sell thte shFres to its advantage when a suitable opportunity occurred. Titere was no material on the record to suggest that the main object of the asscssee in acquiring the shares was to give support to the Managing A~ents. When the managin~ a~ency was acquired, there was no need to make anv use of the holding of the assessee H because the assessee at that time had hardly any shares. Subsequent to the acauisition of the managing a~ency, until it was relinquished, the managin~ agency never felt its existence either precarious or in need of suppert. [488 D-H; 489 B-DJ -'::. Californian Copper Syndicate (Ljmi!ed and Reduced) v. Harris. 5 Tax Cas. 159, Commissioner of Taxes v. Melbourne Tr~st Ltd., [19141 A.C. 1001, Rees Roturbo Development Syndicate Ltd. v. Ducker, 13 Tax Cas, 366 and Venka1aswa1ni Naidu & Co. v. Colfunissioner of Income-tax, 35 I.T.R. 594, referred to. Case: NEW ERA AGENCIES (PVT.) LTD., BOMBAY versus COMMISSIONER OF INCOME-TAX, BOMBAY CITY I, BOMBAY [[1968] 2 S.C.R. 483] (1968) 1968-2-483-491 1 നിരാകരണപതം(Disclaimer) പ്രാദേശിക ഭാഷയിൽ വിവർത്തനം ചെയ്ത വിധിന്യായം ഭാരതസർക്കാർ സ്ഥാപനമായ എ ഐസി ടി യുടെ "അനുവാദിനി "എന്ന നിർമ്മിത ബുദധാധിഷ്ഠിത വിവർത്തന ഉപകരണത്തിന്റെസഹായത്തത്തോടെ കേരള ഹൈക്ക്കോടതിയിലെ ഐ റ്റി ഡയറെക്ടറേറസാധൂകരിച്ചിട്ടുള്ളതാണ്.എന്നിരുന്നാലും,ഇതിന്റെഉള്ളടക്കത്തിൽആശയപരമായയോസാംഗത്യപരമായയോ വ്യാകരണപരമായയോ ആഖ്യാനപരമായയോ തെറ്റുകൾ കടന്നു കൂടാൻസാധ്യതയുള്ളതാണ് .ഈ തർജ്ജമ കേവലം വ്യവഹാരകക്ഷികളുടെയും പപൊതുജനങ്ങളുടെയുംപപൊതുവായഅറിവിലേയഉപയയോഗപ്പെടുത്താൻവേണ്ടിമാത്രംഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ളതാണ്.ഔദ്യ്യോഗികവും പ്രായയോഗികവുമായ എല്ലാ ആവശ്യങ്ങൾക്കും വിധിനിർവഹണ നടപ്പാക്കലുകൾക്കും പ്രസ്ു വിധിന്യായത്തിന്റെ ഇംഗ്ലീഷ് പതിപപ ആധികാരികവുംഅന്തിമവുമായിരിക്കും. 1968-2-483-491 2 ന് ഇറാ ഏജൻസിസ്(പ്രൈവറ) ലിമിറഡ്,ബോംബെVഇൻകം ടാകകമീഷർ,ബോം സിറി I,ബോംബെബെ നവംബർ 28,1967 (ജസ്റ്റിസ് ജെ സി ഷാ,ജസ്റ്റിസ് വി രാമസ്വാമി,ജസ്റ്റിസ് വി ഭാർഗവ) ഇന്തൻ ആദായനികുതി നിയമം,1922-ഓഹരി വിൽപ്പനയിൽ നിന്നുള്ള ലാഭം-മൂലധന വർദ്ധനവവോറവന്യൂ രസീതതോ ആകട്ടെ. 1942 മുതൽ 1948 വരെയുള്ള വർഷങ്ങളിൽ എൽഫിൻസ്റ്റൺ മിൽസിന്റെ ഓഹരികളിലെഇടപാടുകളും മിൽസിന്റെ ഇടപാടുകളിലെ ലാഭവും നഷ്ടവും നികുതിദായകൻ അതിന്റെ റവന്യൂഅക്കൗണ്ടിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി.’എം’ ന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലായിരുന്നു നികുതിദായകനായ-കമ്പനി,കൂടാതെ അദ്ദേഹം മിൽസിന്റെ നിയന്ത്രണവും മാനേജിംഗ് ഏജൻസിയും വാങ്ങി,ഈമാനേജിംഗ് ഏജൻസി കമ്പനിയിൽ നികുതിദായകനും ഒരു ഓഹരി ഉടമയായിരുന്നു.1949 മുതൽനികുതിദായകൻ മിൽസിന്റെ ഓഹരികൾ വിൽക്കാതെ അത് കൈവശം വച്ചുപപോന്നു.1953-ൽ ‘എം’അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൈവശമുള്ള മിൽസിലെ മുഴുവൻ ഓഹരികളും വിറ്റു,കേസിലെ കമ്പനിയുടെഓഹരികളും അതിലുൾപ്പെടുന്നു.അതതോടടൊപ്പം ‘എം’ വാങ്ങിയ ആളുടെയും രണ്ടാമത്േിന്റെയുംനനോമിനികക ഡയറക്ടർമാരെ നിയമിക്ുയും മില്ലിന്റെ മാനേജിംഗ് ഏജൻസിയിൽ നിനമാനേജിംഗ് ഏജൻസി-കമ്പനിയുടെ രാജി നേടുകയും ചെയ്തു.മമൊത്തം വിൽപ്പന വിലയിൽ നിനഓഹരികളുടെ ചെലവ് വിലയേക്കാൾ കൂടുതലുള്ള ഒരു തുക നികുതിദായകന് ലഭിച്ചു.ഈഓഹരികളുടെ വിൽപ്പനയിലെ അധിക തുക നികുതിദായകൻ അതിന്റെ ലാഭനഷ്ട അക്കൗണ്ടിൽകാണിച്ചില്ല,പക്ഷേ അത് ക്യാപിറ്റൽ റിസർവ് അക്കൗണ്ടിലേകക കൊണ്ടുപപോകുകയും അതിന്റെബാലൻസ് ഷീറ്റിൽ കരുതൽ മൂലധനമായി കാണിക്ുയും ചെയ്തു.(1) ലഭിച്ച അധിക തുകഓഹരികളുടെ വിൽപ്പനയിലെ മൂലധന വർദ്ധനവാണെന്നും ഓഹരികളിലെ ബിസിനസിൽനിന്നുള്ള വരുമാനത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നില്ലെന്നും നികുതിദായകൻ അപ്പീലിൽ വാദിച്ചു.(2)വിപണി വിലയക്ക മുകളിലുള്ള അധിക തുക ഓഹരികളളോടടൊപ്പം കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെടുന്ന നിയന്ത്രിതപലിശയ്ക്കായി നൽകിയെന്നും വാദിച്ചു. 1968-2-483-491 3 വിധി:അപ്പീൽ തീർച്ചയായും തള്ളിക്കളയണം. (1)ഓഹരി വിൽപ്പനയിലൂടെ നികുതിദായകന് ലഭിക്കുന്ന ലാഭം അതിന്റെ ബിസിനസവരുമാനമായിരുന്നു.1943-48 വർഷങ്ങളിൽ ഈ ഓഹരികളിലെ ലാഭവും നഷ്ടവും നികുതിദായകന്റെമററ ഓഹരികളിലെ ലാഭവും നഷ്ടവും തുല്യമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.1949 മുതൽ നികുതിദായകൻമിൽസിന്റെ ഓഹരികൾ വിൽക്ുയോ അതിന്റെ കൈവശം വർദ്ധിപ്പിക്ുയും ചെയ്ത സാഹചര്യം,നികുതിദായകൻ ഓഹരികളിൽ അതിന്റെ കൈവശമുള്ളതിനെ ഒരു നിക്ഷേപമായി കണക്കാക്കിഎന്ന നിഗമനത്തിലെത്താൻ പര്യാപ്തമായിരുന്നില്ല.1949-53 വർഷങ്ങളിൽ ഓഹരികളുടെ വിലഇടിഞ്ഞിരുന്നു,ഈ കാലയളവിൽ നികുതിദായകൻ ഒരു വിൽപ്പനയെയും ബാധിക്കാത്ിന്റെകാരണം ഇതായിരിക്കാം.ഓഹരികളുടെ ഡീലറായിരുന്ന നികുതിദായകൻ വിപണി ഇടിയുമ്പമ്പോൾകൂടുതൽ വാങ്ങലുകൾ നടത്തുകയും ഉചിതമായ അവസരം ലഭിക്കുമ്പമ്പോൾ ഓഹരികൾ അതിന്റെനേട്ടത്തിനായി വിൽക്കാൻ കഴിയുകയും ചെയ്യുന്നുവെനന ചിന്തിക്കുന്നത് യുക്തിസഹമല്ല.മാനേജിംഗ്ഏജന്റുമാർകക പിന്തുണ നൽകുക എന്നതാണ് ഓഹരികൾ ഏറ്റെടുക്കുന്നതിലെ നികുതിദായകന്റെപ്രധാന ലകഷമെനന സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു വിവരവും രേഖയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.മാനേജിംഗ് ഏജൻസിഏറ്റെടുക്കുമ്പമ്പോൾ,നികുതിദായകന്റെ കൈവശം ഒരു ഉപയയോഗവും ആവശ്യമില്ലായിരുന്നു,കാരണംആ സമയതത നികുതിദായകന് ഓഹരികളളൊന്നും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.മാനേജിംഗ് ഏജൻസിയെഏറ്റെടുത്ിനുശേഷം,അത് ഉപേക്ഷിക്കുന്നതുവരെ,മാനേജിംഗ് ഏജൻസികക അതിന്റെ നിലനിൽപഅപകടകരമമോ പിന്തുണ ആവശ്യമമോ ആയിരുന്നില്ല.[488 ഡി-എചച; 489 ബി-ഡി] കാലിഫഫോർണിയൻ കോപ്പർ സിൻഡിക്കേറ്റ(ലിമിറ്റഡ് ആൻഡ് റിഡ്യൂസ്ഡ്) V ഹാരിസ്,5 ടാക്സോകാസ്.159,നികുതി കമ്മീഷണർ V മെൽബൺ ട്രസ്റ്റ ലിമിറ്റഡ്(1914)1 എ സി 1001,റീസ് ററൊട്ടർബസിൻഡിക്കേറ്റ ലിമിറ്റഡ് V ഡക്കർ,13 ടാക്സ കാസ്,366, വെങ്കടസ്വാമി നായിഡു ആൻഡ് കമ്പനി Vആദായനികുതി കമ്മിഷണർ,35 ഐ.ടി.ആർ.594,കേസുകൾ പരാമർശിച്ചു. Case: NEW ERA AGENCIES (PVT.) LTD., BOMBAY versus COMMISSIONER OF INCOME-TAX, BOMBAY CITY I, BOMBAY [[1968] 2 S.C.R. 483] (1968) ਨਿਊਏਰਾਏਜੰਸੀਆਂ(ਪ੍ਰਾ.) ਲਿਮਿਟੇਡ, ਬੰਬਈ ਬਨਾਮ ਆਮਦਨਕਰਕਮਿਸ਼ਨਰ, ਬੰਬਈਸਿਟੀI, ਬੰਬਈ ਨਵੰਬਰ28, 1967 [ਜੇ. ਸੀ. ਸ਼ਾਹ. ਵੀ. ਰਾਮਾਸਵਾਮੀਅਤੇਵੀ. ਭਾਰਗਵ, ਜੇ.ਜੇ.] 'ਭਾਰਤੀਆਮਦਨਕਰਐਕਟ, 1922—ਤੇਲਾਭ—ਸ਼ੇਅਰਾਂਦੀਵਿਕਰੀਕੀਇਹਪੂੰਜੀਵਾਧਾਜਾਂਰੈਵੇਨਿਊਪ੍ਰਾਪਤੀਹੈ। 19421948 ਤੋਂ ਤੱਕਦੇਸਾਲਾਂਵਿੱਚਮੁਲਜ਼ਮਦੇਸ਼ੇਅਰਾਂਵਿੱਚਸੌਦੇਬਾਜ਼ੀਵਿੱਚਐਲਫਿੰਸਟਨਮਿਲਾਂਦੇਸ਼ੇਅਰਾਂਵਿੱਚਸੌਦੇਬਾਜ਼ੀਸ਼ਾਮਲਸੀਅਤੇਮਿਲਾਂਦੇਸੌਦੇਬਾਜ਼ੀਵਿੱਚਲਾਭਅਤੇਘਾਟਾਨੂੰਮੁਲਜ਼ਮਨੇਆਪਣੇਰੈਵੇਨਿਊਖਾਤੇਵਿੱਚ-, ਅਤੇਲਿਆ।ਐਮਨੇਮੁਲਜ਼ਮਕੰਪਨੀਦਾਨਿਯੰਤਰਣਅਤੇਉਸਨੇਮਿਲਾਂਦਾਨਿਯੰਤਰਣਅਤੇਪ੍ਰਬੰਧਕਏਜੰਸੀਖਰੀਦੀ1949ਇਸਪ੍ਰਬੰਧਕਏਜੰਸੀਕੰਪਨੀਵਿੱਚਮੁਲਾਂਕਣਵੀਇੱਕਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਸੀ। ਤੋਂਬਾਅਦਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾਨੇਮਿੱਲਾਂਦੇ1953 ਵਿੱਚ,ਸ਼ੇਅਰਨਹੀਂਵੇਚੇਪਰਇਸਦੀਹੋਲਡਿੰਗਵਿੱਚਜੋੜਦਿੱਤਾ। ਐਮਨੇਮਿੱਲਦੇਸਾਰੇਸ਼ੇਅਰਆਪਣੇਕੋਲਅਤੇਉਸਦੇਨਿਯੰਤਰਣਵਿੱਚਵੇਚਦਿੱਤੇ, ਜਿਸਵਿੱਚਮੁਲਾਂਕਣਵੀਸ਼ਾਮਲਸੀ।ਇਸਦੇਨਾਲਹੀਐਮਨੂੰਵਿਕਰੇਤਾਅਤੇ-ਬਾਅਦਦੇਨਾਮਜ਼ਦਡਾਇਰੈਕਟਰਨਿਯੁਕਤਕੀਤੇਗਏਅਤੇਮਿੱਲਦੀਪ੍ਰਬੰਧਕੀਏਜੰਸੀਤੋਂਮੈਨੇਜਿੰਗਏਜੰਸੀਕੰਪਨੀਤੋਂਅਸਤੀਫਾਵੀਮਿਲਗਿਆ।ਕੁੱਲਵਿਕਰੀਮੁੱਲਵਿੱਚੋਂਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾਨੂੰਕੁਝਰਕਮਪ੍ਰਾਪਤਹੋਈਜੋਸ਼ੇਅਰਾਂਦੀਲਾਗਤਮੁੱਲਤੋਂਵੱਧਸੀ।ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾਨੇਆਪਣੇਲਾਭਅਤੇਨੁਕਸਾਨਖਾਤੇਵਿੱਚਇਹਨਾਂਸ਼ੇਅਰਾਂਦੀਵਿਕਰੀ'ਤੇਵਾਧੂਰਕਮ-ਨਹੀਂਦਿਖਾਈਪਰਇਸਨੂੰਕੈਪੀਟਲਰਿਜ਼ਰਵਖਾਤੇਵਿੱਚਲੈਗਿਆਅਤੇਇਸਨੂੰਆਪਣੀਬੈਲੇਂਸਸ਼ੀਟਵਿੱਚਇੱਕਪੂੰਜੀ, ਅਪੀਲਵਿੱਚ, ਦਲੀਲਦਿੱਤੀਕਿ(i)ਰਿਜ਼ਰਵਵਜੋਂਦਿਖਾਇਆ।ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾਨੇਦੀਵਿਕਰੀ' ਪ੍ਰਾਪਤਕੀਤੀਵਾਧੂਰਕਮਸ਼ੇਅਰਾਂ; ਅਤੇ(ii)ਤੇਇੱਕਪੂੰਜੀਵਾਧਾਸੀਅਤੇਸ਼ੇਅਰਾਂਵਿੱਚਕਾਰੋਬਾਰਤੋਂਆਮਦਨਨੂੰਦਰਸਾਉਂਦੀਨਹੀਂਸੀਨਿਯੰਤਰਣਵਿਆਜਲਈਮਾਰਕੀਟਕੀਮਤਤੋਂਵੱਧਅਤੇਵੱਧਰਕਮਦਾਭੁਗਤਾਨਕੀਤਾਗਿਆਸੀਜੋਸ਼ੇਅਰਾਂਦੇਨਾਲਟ੍ਰਾਂਸਫਰਕੀਤਾਜਾਰਿਹਾਸੀ। ਹੋਲਡ: ਅਪੀਲਖਾਰਜਕੀਤੀਜਾਣੀਚਾਹੀਦੀਹੈ। (i)'1943-48 ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂਦੀਵਿਕਰੀਤੇਮੁਲਾਂਕਣਦੁਆਰਾਕੀਤਾਮੁਨਾਫਾਉਸਦੀਕਾਰੋਬਾਰੀਆਮਦਨਸੀ।'ਸਾਲਾਂਦੌਰਾਨਇਹਨਾਂਸ਼ੇਅਰਾਂਵਿੱਚਮੁਨਾਫੇਅਤੇਘਾਟੇਨੂੰਉਸੇਪੱਧਰਤੇਮੰਨਿਆਗਿਆਸੀਜਿਵੇਂਕਿਮੁਲਾਂਕਣਦੇਦੂਜੇ1949ਸ਼ੇਅਰਾਂਵਿੱਚਲਾਭਅਤੇਨੁਕਸਾਨ।ਇਹਸਥਿਤੀਕਿ ਤੋਂਬਾਅਦਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾਨੇਮਿੱਲਾਂਦੇਸ਼ੇਅਰਨਹੀਂਵੇਚੇਸਨ, ਪਰਇਸਦੀਹੋਲਡਿੰਗਵਿੱਚਜੋੜਿਆਸੀ, ਆਪਣੇਆਪਵਿੱਚਇਸਅਨੁਮਾਨਤੱਕਪਹੁੰਚਣਲਈਕਾਫ਼ੀਨਹੀਂਸੀ1949-53ਕਿਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾਨੇਸ਼ੇਅਰਾਂਵਿੱਚਆਪਣੀਹੋਲਡਿੰਗਨੂੰਇੱਕਨਿਵੇਸ਼ਮੰਨਿਆਸੀ। ਦੇਸਾਲਾਂਦੌਰਾਨਸ਼ੇਅਰਾਂਦੀਕੀਮਤਵਿੱਚਗਿਰਾਵਟਆਈਸੀਅਤੇਇਹੀਕਾਰਨਹੋਸਕਦਾਹੈਕਿਇਸਸਮੇਂਦੌਰਾਨਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾਨੇ,ਕੋਈਵਿਕਰੀਪ੍ਰਭਾਵਿਤਨਹੀਂਕੀਤੀ।ਇਹਸੋਚਣਾਵਾਜਬਨਹੀਂਸੀਕਿਮੁਲਾਂਕਣਕਰਨਵਾਲਾਜੋਸ਼ੇਅਰਾਂਦਾਡੀਲਰਸੀਹੋਰਖਰੀਦਦਾਰੀਕਰਰਿਹਾਸੀਅਤੇਜਦੋਂਮਾਰਕੀਟਡਿੱਗਰਿਹਾਸੀਤਾਂਇਸਦੀਹੋਲਡਿੰਗਨੂੰਇਕੱਠਾਕਰਰਿਹਾਸੀ''ਤਾਂਜੋਉਚਿਤਮੌਕਾਹੋਣਤੇਆਪਣੇਫਾਇਦੇਲਈਸ਼ੇਅਰਾਂਨੂੰਵੇਚਣਦੀਸਥਿਤੀਵਿੱਚਹੋਵੇ।ਆਈ. ਰਿਕਾਰਡਤੇਇਹਸੁਝਾਅਦੇਣਲਈਕੋਈਸਮੱਗਰੀਨਹੀਂਸੀਕਿਸ਼ੇਅਰਾਂਦੀਪ੍ਰਾਪਤੀਵਿੱਚਮੁਲਾਂਕਣਦਾਮੁੱਖਉਦੇਸ਼ਪ੍ਰਬੰਧਕੀਏਜੰਟਾਂਨੂੰ,ਸਮਰਥਨਦੇਣਾਸੀ।ਜਦੋਂਮੈਨੇਜਿੰਗਏਜੰਸੀਨੂੰਐਕੁਆਇਰਕੀਤਾਗਿਆਸੀ ਤਾਂਮੁਲਾਂਕਣਦੀਹੋਲਡਿੰਗਦੀਕੋਈਵਰਤੋਂਕਰਨਦੀਕੋਈਲੋੜਨਹੀਂਸੀਕਿਉਂਕਿਉਸਸਮੇਂਮੁਲਾਂਕਣਵਾਲੇਕੋਲਸ਼ਾਇਦਹੀਕੋਈਸ਼ੇਅਰਸੀ।ਮੈਨੇਜਿੰਗਏਜੰਸੀਦੀ,,ਪ੍ਰਾਪਤੀਤੋਂਬਾਅਦ ਜਦੋਂਤੱਕਇਸਨੂੰਤਿਆਗਨਹੀਂਦਿੱਤਾਗਿਆ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀਏਜੰਸੀਨੇਕਦੇਵੀਇਸਦੀਹੋਂਦਨੂੰਨਾਤਾਂਅਸਥਿਰਜਾਂਸਮਰਥਨਦੀਲੋੜਮਹਿਸੂਸਕੀਤੀ। ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆਈਕਾਪਰਸਿੰਡੀਕੇਟ(ਲਿਮਿਟੇਡਅਤੇਘਟਾਇਆ) ਬਨਾਮਹੈਰਿਸ, 5 ਟੈਕਸਕੇਸ. 159, ਟੈਕਸਾਂਦੇਕਮਿਸ਼ਨਰਬਨਾਮਮੈਲਬੋਰਨਟਰੱਸਟਲਿਮਿਟੇਡ., [1914] ਏ.ਸੀ. 1001, ਰੀਸਰੋਟਰਬੋਵਿਕਾਸਸਿੰਡੀਕੇਟਲਿਮਿਟੇਡਬਨਾਮਡਕਰ, 13 ਟੈਕਸਕੇਸ, 366 ਅਤੇਵੇਂਕਟਸਵਾਮੀਨਾਇਡੂ& ਕੰ. ਬਨਾਮਆਮਦਨਕਰਦੇ, 35 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 594, ਹਵਾਲਾਦਿੱਤਾਗਿਆ।ਕਮਿਸ਼ਨਰ (ii) ਕਰਦਾਤਾਵੱਲੋਂਪ੍ਰਾਪਤਕੀਤੀਗਈਰਕਮਦਾਕੋਈਵੀਹਿੱਸਾਉਸਵੱਲੋਂਵੇਚੇਗਏਹਿੱਸਿਆਂਦੀਕੀਮਤਤੋਂਬਿਨਾਂਕਿਸੇਹੋਰਕੀਮਤੀਅਧਿਕਾਰਲਈਵਿਚਾਰਨਹੀਂਕੀਤਾਜਾਸਕਦਾ।ਕਰਦਾਤਾਵੱਲੋਂਮਿਲਾਂਵਿੱਚਕੋਈਨਿਯੰਤਰਣਸ਼ਕਤੀਨਹੀਂਸੀਅਤੇਨਾਹੀਉਹਡਾਇਰੈਕਟਰਾਂਦੇਅਸਤੀਫੇਨੂੰਪ੍ਰਾਪਤਕਰਨਜਾਂਵਿਕਰੇਤਾਦੇਨਾਮਜ਼ਦਲੋਕਾਂਨੂੰਡਾਇਰੈਕਟਰਵਜੋਂਨਿਯੁਕਤਕਰਨਦੇਯੋਗਸੀ।ਨਾਹੀਉਹਮੈਨੇਜਿੰਗਏਜੰਟਾਂਨੂੰਆਪਣੇਦਫ਼ਤਰਛੱਡਣਲਈਕਹਿਸਕਦਾਸੀ।ਇਹਸਾਰੀਆਂਗੱਲਾਂਐਮਕਾਰਨਸੰਭਵਸਨਕਿਉਂਕਿਉਸਕੋਲਪ੍ਰਭਾਵਅਤੇਸ਼ਕਤੀਸੀ।ਵਿਕਰੇਤਾਨਾਲ, ਭਾਵ,ਸੌਦੇਵਿੱਚਕਰਦਾਤਾਦਾਲਿਆਗਿਆਹਿੱਸਾਸਿਰਫਇੱਕਨਿਸ਼ਕ੍ਰਿਯਹਿੱਸਾਸੀ ਐਮਦੁਆਰਾਮਿਲਾਂਦੇਹਿੱਸਿਆਂਵਿੱਚਰੱਖੀਗਈਹੋਲਡਿੰਗਨੂੰਬਰਕਰਾਰਰੱਖਣਾ, ਜੋਕਿਉਸਨੇਹਿੱਸਿਆਂਦੇਵਪਾਰੀਵਜੋਂਆਪਣੇਵਪਾਰਵਿੱਚਰੱਖੀਸੀ।ਇਸਲਈ, ਜਿੰਨ੍ਹਾਂਤੱਕਕਰਦਾਤਾਦਾਸਵਾਲਸੀ, ਉਸਨੇਜੋਕੁਝਵੀਛੱਡਿਆਸੀਉਹਹਿੱਸੇਸਨਜੋਉਸਨੇਰੱਖੇਸਨ[49] ਡੀ—ਐਫਅਤੇਜੋਕੁਝਉਸਨੇਪ੍ਰਾਪਤਕੀਤਾਸੀਉਹਉਨ੍ਹਾਂਹਿੱਸਿਆਂਦੀਕੀਮਤਦਾਭੁਗਤਾਨਸੀ। ਸਿਵਿਲਅਪੀਲੀਅਧਿਕਾਰਤਾ: ਸਿਵਿਲਅਪੀਲਨੰਬਰ2462 ਦਾ1966। 21/22, 1964ਬੰਬਈਹਾਈਕੋਰਟਵਿੱਚਮਿਤੀਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇਫੈਸਲੇਅਤੇਆਦੇਸ਼ਤੋਂਅਪੀਲ। ਸਨਤਪੀ. ਮਹੇਤਾ, ਜੇ. ਬੀ.. ਸੀ. ਮਾਥੁਰ, ਅਪੀਲਕਰਤਾਲਈ। ਦਾਦਾਚਾਂਜੀਅਤੇਓ ਬੀ. ਸੇਨ, ਟੀ. ਏ. ਰਾਮਚੰਦਰਨ, ਆਰ. ਐਨ. ਸਚਥੇਅਤੇਐਸ. ਪੀ. ਨੈਯਰ, ਜਵਾਬੀਲਈ। ਅਦਾਲਤਦਾਫੈਸਲਾਇਸਪ੍ਰਕਾਰਸੀ Case: NEW ERA AGENCIES (PVT.) LTD., BOMBAY versus COMMISSIONER OF INCOME-TAX, BOMBAY CITY I, BOMBAY [[1968] 2 S.C.R. 483] (1968) न्यू एरा एजेंसीज़ (प्राइवेट) लिमिटेड, बॉम्बे बनाम आयकर आयुक्त, बॉम्बे सिटी I, बॉम्बे 28 नवंबर, 1967 [जे.सी. शाह, वी. रामास्वामी और वी. भार्गव, न्यायमूर्ति] भारतीय आयकर अधिनियम, 1922-शेयरों की बिक्री पर लाभ-चाहे पूंजी अभिवृद्धि हो या राजस्व प्राप्ति। वर्ष 1942 से 1948 के दौरान निर्धारिती के शेयरों के लेन-देन में एल्फिंस्टन मिल्स के शेयरों का लेन-देन शामिल था और मिलों के लेन-देन में लाभ और हानि को निर्धारिती द्वारा अपने राजस्व खाते में ले लिया गगया था। एम निर्धारिती-कंपनी के नियंत्रण में था और उसने मिल्स की नियंत्रण और प्रबंध एजेंसी भी खरीदी थी, और इस प्रबंध एजेंसी कंपनी में निर्धारिती भी एक शेयरधारक था। 1949 के बाद से निर्धारिती ने मिल्स के शेयर नहीं बेचे बल्कि अपनी हिस्सेदारी में जोड़ दिए। 1953 में, एम ने मिल्स में अपने और अपने नियंत्रण वाले पूरे शेयर बेच दिए, जिसमें करदाता के शेयर भी शामिल थे। इसके साथ ही एम को वेंडी और उसके नामित व्यक्ति को निदेशक नियुक्त कर दिया गगया और मिल की प्रबंध एजेंसी से प्रबंध एजेंसी-कंपनी का इस्तीफा भी मिल गगया। कुल बिक्री मूल्य में से निर्धारिती को कुछ राशि प्राप्त हुई जो शेयरों की लागगत मूल्य से अधिक थी। निर्धारिती ने इन शेयरों की बिक्री पर अतिरिक्त राशि को अपने लाभ और हानि खाते में नहीं दिखाया, बल्कि इसे पूंजी आरक्षित खाते में ले लिया और इसे अपनी बैलेंस-शीट में पूंजी आरक्षित के रूप में दिखाया। अपील में निर्धारिती ने तर्क दिया कि (i) प्राप्त अतिरिक्त राशि शेयरों की बिक्री पर पूंजी वृद्धि थी और शेयरों में व्यापार से आय का प्रतिनिधित्व नहीं करती थी; और (ii) बाजार मूल्य से अधिक की अतिरिक्त राशि का भुगगतान नियंत्रित ब्याज के लिए किया गगया था जिसे शेयरों के साथ स्थानांतरित किया जा रहा था। माना: अपील खारिज की जानी चाहिए। (i) शेयरों की बिक्री पर निर्धारिती द्वारा कमाया गगया लाभ उसकी व्यावसायिक आय थी। वर्ष 1943-48 के दौरान इन शेयरों में लाभ और हानि को निर्धारिती के अन्य शेयरों में लाभ और हानि के समान माना गगया था। यह परिस्थिति कि 1949 के बाद से निर्धारिती ने मिल्स के शेयरों को नहीं बेचा था, बल्कि अपनी हिस्सेदारी में जोड़ा था, अपने आप में इस निष्कर्ष पर पहुंचने के लिए पर्याप्त नहीं था कि निर्धारिती ने शेयरों में अपनी हिस्सेदारी को एक निवेश माना था। वर्ष 1949-53 के दौरान शेयरों की कीमत में गिरावट आई थी और यही कारण हो सकता है कि निर्धारिती ने इस अवधि के दौरान कोई बिक्री प्रभावित नहीं की। यह सोचना अनुचित नहीं था कि निर्धारिती जो शेयरों का व्यापारी था, वह आगे की खरीदारी कर रहा था और जब बाजार गिर रहा था तब अपनी हिस्सेदारी जमा कर रहा था ताकि उपयुक्त अवसर आने पर अपने लाभ के लिए शेयरों को बेचने की स्थिति में हो। यह बताने के लिए रिकॉर्ड पर कोई सामग्री नहीं थी कि शेयरों को प्राप्त करने में निर्धारिती का मुख्य उद्देश्य प्रबंध एजेंटों को समर्थन देना था। जब प्रबंध एजेंसी का अधिग्रहण किया गगया था, तो निर्धारिती की होल्डिंगग का उपयोगग करने की कोई आवश्यकता नहीं थी क्योंकि उस अस्वीकरण "क्षेत्रीय भाषा में अनुवादित निर्णय वादी के अपनी भाषा में समझने हेतु निर्बंधित प्रयोग के लिए है और किसी अन्य उद्देश्य के लिए प्रयोग नहीं किया जा सकता है। सभी व्यावहारिक और सरकारी उद्देश्यों के लिए, निर्णय का अंग्रेजी "संस्करण प्रामाणिक माना जाएगा तथा निष्पादन और क्रियान्वयन के उद्देश्यों के लिए मान्य होगा। समय निर्धारिती के पास शायद ही कोई शेयर था। प्रबंध एजेंसी के अधिग्रहण के बाद, जब तक इसे त्यागग नहीं दिया गगया, प्रबंध एजेंसी ने कभी भी अपने अस्तित्व को अनिश्चित या समर्थन की आवश्यकता महसूस नहीं की। [488 डी-एच; 489 बी-डी] कैलिफ़ोर्नियाई कॉपर सिंडिकेट (सीमित और कम) बनाम हैरिस 5 टैक्स कैस 159 कर आयुक्त बनाम मेलबर्न ट्रस्ट लिमिटेड [1914] एसी 1001 रीस रोटर्बो डेवलपमेंट सिंडिकेट लिमिटेड बनाम डकर 13 टैक्स कैस 366 और वेंकटस्वामी नायडू एंड कंपनी बनाम आयकर आयुक्त, 35 आईटीआर 594, संदर्भित। Case: NEW ERA AGENCIES (PVT.) LTD., BOMBAY versus COMMISSIONER OF INCOME-TAX, BOMBAY CITY I, BOMBAY [[1968] 2 S.C.R. 483] (1968) समय निर्धारिती के पास शायद ही कोई शेयर था। प्रबंध एजेंसी के अधिग्रहण के बाद, जब तक इसे त्यागग नहीं दिया गगया, प्रबंध एजेंसी ने कभी भी अपने अस्तित्व को अनिश्चित या समर्थन की आवश्यकता महसूस नहीं की। [488 डी-एच; 489 बी-डी] कैलिफ़ोर्नियाई कॉपर सिंडिकेट (सीमित और कम) बनाम हैरिस 5 टैक्स कैस 159 कर आयुक्त बनाम मेलबर्न ट्रस्ट लिमिटेड [1914] एसी 1001 रीस रोटर्बो डेवलपमेंट सिंडिकेट लिमिटेड बनाम डकर 13 टैक्स कैस 366 और वेंकटस्वामी नायडू एंड कंपनी बनाम आयकर आयुक्त, 35 आईटीआर 594, संदर्भित। (ii) निर्धारिती द्वारा प्राप्त राशि का कोई भी हिस्सा उसके द्वारा बेचे गगए शेयरों की कीमत को छोड़कर किसी अन्य मूल्यवान अधिकार के लिए विचार के रूप में नहीं माना जा सकता है। मिलों में करदाता के पास कोई नियंत्रण शक्ति नहीं थी और वह निदेशकों का इस्तीफा लेने या विक्रेता के नामितों को निदेशक के रूप में नियुक्त करने की स्थिति में नहीं था। न ही यह प्रबंध एजेंटों को अपने कार्यालय छोड़ने के लिए कहने की स्थिति में था। एम के लिए ये सभी चीजें उसके प्रभाव और शक्ति के कारण संभव थीं। विक्रेता के साथ लेन-देन में निर्धारिती द्वारा लिया गगया हिस्सा केवल एक निष्क्रिय हिस्सा था, अर्थात मिल्स के शेयर में अपनी हिस्सेदारी को एम के निपटान में रखना, जिसे उसने शेयरों में एक डीलर के रूप में अपने व्यवसाय में रखा था। इसलिए, जहां तक निर्धारिती का सवाल है, उसने जो शेयर अलगग किए थे वह उसके पास थे और उसे जो प्राप्त हुआ वह उन शेयरों के लिए भुगगतान था। [491 डी-एफ] सिविल अपीलीय क्षेत्राधिकार: सिविल अपील संख्या 2462 वर्ष 1966 दिनांक 21/22 अप्रैल के निर्णय एवं आदेश के विरुद्ध अपील। 1964 बम्बई उच्च न्यायालय में आयकर संदर्भ संख्या 19 वर्ष 1961 अपीलकर्ता की ओर से सनत पी. मेहता, जे.बी. दादाचंजी और ओ.सी.माथुर। प्रतिवादी की ओर से बी. सेन, टी. ए. रामचन्द्रन, आर. एन. सच्ते और एस. पी. नायर। न्यायालय का फैसला न्यायमूर्ति रामास्वामी ने सुनाया। अपीलकर्ता एक प्राइवेट लिमिटेड कंपनी है जिसका नियंत्रण मूलराज केरसनदास और उनके नामांकित व्यक्तियों द्वारा किया जाता है। यह फॉरवर्ड और रेडी मार्केट दोनों में शेयरों का डीलर है। वर्ष 1942 में मूलराज केरसनदास ने एलफिंस्टन स्पिनिंगग एंड वीविंगग मिल्स (इसके बाद 'एल्फिंस्टन मिल्स' के रूप में संदर्भित) का नियंत्रण प्राप्त कर लिया। उन्होंने 6 लाख रुपये में एल्फिंस्टन मिल्स की प्रबंध एजेंसी भी हासिल कर ली। 1943 में मूलराज केरसनदास ने चिदम्बरम मूलराज एंड कंपनी लिमिटेड के नाम से जानी जाने वाली एक निजी कंपनी को प्रबंध एजेंसी सौंपी, जिसके शेयरधारक मूलराज केरसनदास, उनके नामांकित व्यक्ति और अपीलकर्ता थे। वर्ष 1942 से 1948 के दौरान अपीलकर्ता के शेयरों के लेन-देन में एलफिंस्टन मिल्स के शेयरों का लेन-देन भी शामिल था और इन वर्षों के दौरान एलफिंस्टन मिल्स के लेन-देन में हुए लाभ और हानि को अपीलकर्ता ने अपने राजस्व खाते में ले लिया था। वर्ष 1948 के अंत में अपीलकर्ता के पास एलफिंस्टन मिल्स के 5,137 साधारण शेयर और 1131 वरीयता शेयर थे। वर्ष 1948 के बाद के वर्षों के दौरान, अपीलकर्ता ने वर्ष 1952 में 160 शेयरों के एक अकेले लेनदेन को छोड़कर, अस्वीकरण "क्षेत्रीय भाषा में अनुवादित निर्णय वादी के अपनी भाषा में समझने हेतु निर्बंधित प्रयोग के लिए है और किसी अन्य उद्देश्य के लिए प्रयोग नहीं किया जा सकता है। सभी व्यावहारिक और सरकारी उद्देश्यों के लिए, निर्णय का अंग्रेजी "संस्करण प्रामाणिक माना जाएगा तथा निष्पादन और क्रियान्वयन के उद्देश्यों के लिए मान्य होगा। एलफिंस्टन मिल्स के शेयरों में कोई बिक्री नहीं की। दूसरी ओर, अपीलकर्ता ने कुछ और शेयर खरीदे और उक्त मिलों के शेयरों में अपनी हिस्सेदारी बढ़ा दी। इसलिए, वर्ष 1953 में अपीलकर्ता के पास एलफिंस्टन मिल्स के सभी 8693 साधारण शेयर और 2117 वरीयता शेयर थे। ऐसा प्रतीत होता है कि 1948 के बाद के वर्षों के दौरान एलफिंस्टन मिल्स के शेयरों की कीमत में गिरावट आई थी और 1953 में भौतिक तिथि पर साधारण और तरजीही शेयरों की कीमतें 37/- रुपये प्रति साधारण शेयर और 38/- प्रति वरीयता शेयर रुपये थीं। Case: NEW ERA AGENCIES (PVT.) LTD., BOMBAY versus COMMISSIONER OF INCOME-TAX, BOMBAY CITY I, BOMBAY [[1968] 2 S.C.R. 483] (1968) കാലിഫഫോർണിയൻ കോപ്പർ സിൻഡിക്കേറ്റ(ലിമിറ്റഡ് ആൻഡ് റിഡ്യൂസ്ഡ്) V ഹാരിസ്,5 ടാക്സോകാസ്.159,നികുതി കമ്മീഷണർ V മെൽബൺ ട്രസ്റ്റ ലിമിറ്റഡ്(1914)1 എ സി 1001,റീസ് ററൊട്ടർബസിൻഡിക്കേറ്റ ലിമിറ്റഡ് V ഡക്കർ,13 ടാക്സ കാസ്,366, വെങ്കടസ്വാമി നായിഡു ആൻഡ് കമ്പനി Vആദായനികുതി കമ്മിഷണർ,35 ഐ.ടി.ആർ.594,കേസുകൾ പരാമർശിച്ചു. (2) നികുതിദായകന് ലഭിച്ച തുകയുടെ ഒരു ഭാഗവും അത് വിറ്റ ഓഹരികളുടെ വില ഒഴികെമറ്റേതെങ്കിലും മൂല്യവത്തായ അവകാശത്തിനുള്ള പരിഗണനയായി കണക്കാക്കാൻകഴിയില്ല.മില്ലുകളിൽനികുതിദായകന്തന്നെനിയന്ത്രണാധികാരംഉണ്ടായിരുന്നില്ല,ഡയറക്ടർമാരുടെ രാജി നേടാനനോ വാങ്ങിയ ആൾക്കാരുടെ നനോമിനികളെഡയറക്ടർമാരായി നിയമിക്കാനനോ അവർകക കഴിഞ്ഞില്ല.മാനേജിംഗ് ഏജന്റുമാരരോട് അവരുടെ 1968-2-483-491 4 പദവികൾ ഉപേക്ഷിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടാനും അതിന് കഴിഞ്ഞില്ല.ഈ കാര്യങ്ങളെല്ലാം എം-ന്സാധ്യമായത് അവന്റെ സ്വാധീനവും അധികാരവും കൊണ്ടാണ്.വിൽപ്പനക്കാരനുമായുള്ളഇടപാടിൽ മൂല്യനിർണ്ണയം നടത്തിയവർ വഹിച്ച പങക ഒരു നിഷ്ക്രിയ ഭാഗംമാത്രമായിരുന്നു,അതായത് മിൽസിന്റെ ഓഹരിയിൽ എം കൈവശം വച്ചിരുന്ന ഓഹരികൾകൈവശംവയ്്കു,അത്ഓഹരികളിലെഡീലറാണ്.അതിനാൽ,നികുതിദായകനെസംബന്ധിച്ചിടത്തത്തോളം,കയ്യിൽ നിന്നും പപോയത് കൈവശമുള്ള ഓഹരികളും ആ ഓഹരികൾക്കുള്ളപേയ്മെന്റുമാണ്.[491 ഡി-എഫ്] സിവിൽ അപ്പീൽ അധികാരപരിധി:1966 ലെ സിവിൽ അപ്പീൽ നമ്പർ 2462.1961 ലെ ആദായനികുതിറഫറൻസ് നമ്പർ 19 ൽ ബോംബെ ഹൈക്ക്കോടതിയുടെ 1964 ഏപ്രിൽ 21/22 തീയതികളിലെവിധിയിൽ നിന്നുള്ള അപ്പീൽ. അപ്പീൽവാദിക്കായിസനത്പി.മേത്ത,ജെ.ബി.ദാദച്ചൻജി,ഒ.സി.മാഥുർഎന്നിവർഹാജരായി.എതിർകക്ഷിക്കായി ബി.സെൻ,ടി.എ.രാമചന്ദ്രൻ,ആർ എൻ.സച്ചിദേ,എസ്.പി.നായർഎന്നിവർ ഹാജരായി. കോടതി വിധിന്യായം പ്രസ്താവിച്ചു. ജസിസ് രാമസ്മിവാ:മുൽരാജ് കെർസസോർദാസിന്റെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ നനോമിനികളുടെയുംനിയന്ത്രണത്തിലുള്ളഒരുപ്രൈവറലിമിറ്റഡ്കമ്പനിയാണ്അപ്പീൽവാദിയുടേത്.ഫഫോർവേഡ്,റെഡി മാർക്കറ്റിലെ ഓഹരികളിൽ ഇത് ഒരു ഡീലറാണ്.1942 ൽമുൽരാജ് കെർസസോൻഡാസ് എൽഫിൻസ്റ്റസ്റ്റോൺ സ്പിന്നിംഗ് ആൻഡ് വീവിംഗ് മിൽസിന്റെനിയന്ത്രണംനേടി (ഇനിമുതൽ 'എൽഫിൻസ്റ്റസ്റ്റോൺമിൽസ്' എനഅറിയപ്പെടുന്നു).എൽഫിൻസ്റ്റൺ മിൽസിന്റെ മാനേജിംഗ് ഏജൻസിയെ 6 ലക്ഷം രൂപയക്ക അദ്ദേഹംഏറ്റെടുത്തു.1943-ൽ മുൽരാജ് കെർസസോർദാസ് മാനേജിംഗ് ഏജൻസിയെ ചിദംബരം മുൾരാജ്ആൻഡ് കമ്പനി ലിമിറ്റഡ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു സ്വകാര്യ കമ്പനികക നിയമിച്ചു.1942 മുതൽ 1948വരെയുള്ള വർഷങ്ങളിൽ എൽഫിൻസ്റ്റൺ മിൽസിന്റെ ഓഹരികളിലെ ഇടപാടുകളും 1968-2-483-491 5 എൽഫിൻസ്റ്റസ്റ്റോണിന്റെ ഇടപാടുകളിലെ ലാഭവും നഷ്ടവും ഈ വർഷങ്ങളിൽ അപ്പീൽവാദിമിൽസിന്റെ റവന്യൂ അക്കൗണ്ടിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി. 1948 അവസാനത്തത്തോടെ എൽഫിൻസ്റ്റസ്റ്റോൺ മിൽസിന്റെ 5,137 സാധാരണ ഓഹരികളും 1131മുൻഗണനാ ഓഹരികളും അപ്പീൽവാദിയുടെ കൈവശമുണ്ടായിരുന്നു.1948-നു ശേഷമുള്ള 160വർഷങ്ങളിൽ,1952-ൽ ഓഹരികൾ വിറ്റതതൊഴികെ എൽഫിൻസ്റ്റസ്റ്റോൺ മിൽസിന്റെഓഹരികളിൽ ഒരു വിൽപ്പനയും അപ്പീൽവാദി നടത്തിയില്ല.മറുവശതത,പരാതിക്കാരൻ കുറചഓഹരികൾ കൂടി വാങ്ങുകയും പ്രസ്ു മില്ലുകളുടെ ഓഹരികളിൽ അതിന്റെ ഹഹോൾഡിംഗ്വർദ്ധിപ്പിക്ുയും ചെയ്തു.അതിനാൽ,1953 ൽ എൽഫിൻസ്റ്റൺ മിൽസിന്റെ 8693 സാധാരണഓഹരികളും 2117 മുൻഗണന ഓഹരികളും അപ്പീൽവാദിയുടെ കൈവശമുണ്ടായിരുന്നു.1948 മുതലുള്ളവർഷങ്ങളിൽ എൽഫിൻസ്റ്റൺ മിൽസിന്റെ ഓഹരികളുടെ വിലയിൽ ഇടിവുണ്ടായെന്നും 1953 ലെമെറ്റീരിയൽ തീയതിയിൽ ഓർഡിനറി,പ്രിഫറൻസ് ഓഹരികളുടെ വില സാധാരണ ഓഹരികക 37രൂപയും മുൻഗണനാ ഓഹരികക 38 രൂപയുമായിരുന്നു. Case: NEW ERA AGENCIES (PVT.) LTD., BOMBAY versus COMMISSIONER OF INCOME-TAX, BOMBAY CITY I, BOMBAY [[1968] 2 S.C.R. 483] (1968) [][][][][][][][][][]1922661''2.34.230''1042990.245.3''196421661922661651595[][][][][]''1842 [][][]10011914[][][][][]Case.3661359435 2,34,230[][][][][][]19481943[][]194819435137[]1948.2,000194411311,0001948 1947  []1948[][][]19481949[][]1949-53[][][][][][]1943-48[]1949-53[]1953 Case: NEW ERA AGENCIES (PVT.) LTD., BOMBAY versus COMMISSIONER OF INCOME-TAX, BOMBAY CITY I, BOMBAY [[1968] 2 S.C.R. 483] (1968) -'::. Californian Copper Syndicate (Ljmi!ed and Reduced) v. Harris. 5 Tax Cas. 159, Commissioner of Taxes v. Melbourne Tr~st Ltd., [19141 A.C. 1001, Rees Roturbo Development Syndicate Ltd. v. Ducker, 13 Tax Cas, 366 and Venka1aswa1ni Naidu & Co. v. Colfunissioner of Income-tax, 35 I.T.R. 594, referred to. (ii) No part of the amount received by the assessee could be regarded as consideration for any other valuable right excepting the price of the shares sold by it. No controlling power was held by th~ assessee itself in the Mills and it ,vas not in a position to procure the resignation of the Directors or hring about the appointment of vendee's nominees as Directors. Nor was it in a position to call upon the Managing Agents to relinquish their offices. All these things were possible to M because of the influence and power he possessed. The part taken by the assessee in the transaction with the vendee was merelv a passive oart. viz., keeping at the disposal of M its holding in the Mills' share, which it had held in its business as a dealer in shares. Therefore, so far as the assessee was concerned. what it parted with was the shares which it held and what it received was th~ payn1cnt for those shares. f49 l D-Fl CIVIL APPELLATE JURISDICTION : Civil Appeal No. 2462 of 1966. Appeal from the iudgmeni and order dated April 21/22. 1964 of the Bombay High Court in Income-tax Reference No. 19 of 1961. Sanat P. Mehta, .T. B. Dadachanji and 0. C. Mathur, for the appellant. B. Sen, T. A. Ramachandran, R. N. Sachthey and S. P. Nayar, for the respondent. The Judgment of the Court was delivered by Ramaswami, J_ The appellant is a Private Limited Company controlled by Mulraj Kersondas and his nominees. It is a dealer in shares, both in forward and ready market. In the year 1942 Mulrai Kersondas obtained control of the Elphinstone Spinning and Weaving Mills (hereinafter referred to as the 'Elphinstone Mills'). He also acquired the managing agency of the Elphinstone Mills for a consideration of Rs. 6 Jakhs. Jn 1943 Mulraj Ker-sondas assigned the Managing Agency to a Private Company known as Chidambaram Mulrai & Co. Ltd. whose shareholders were Mulraj Kersondas. his nominees and the appellant. During the years 1942 to 1948 the dealings· in shares of the appellant included dealings in shares of Elphinstone Mills also and the pro-fit and loss in the dealings of Elphinstone Mills was taken by the appellant to its revenue account during these years. At the end of the year 1948 the appellant held 5,137 ordinary shares and 1131 preference shares of the Elphinstone Mills. During the years subsequent to the year 1948, the appellant did not effect any sale in the Elphinstone Mills' shares, excepting a solitary transac- A B c D E F G H ' ' ' J Case: NEW ERA AGENCIES (PVT.) LTD., BOMBAY versus COMMISSIONER OF INCOME-TAX, BOMBAY CITY I, BOMBAY [[1968] 2 S.C.R. 483] (1968) ਸਿਵਿਲਅਪੀਲੀਅਧਿਕਾਰਤਾ: ਸਿਵਿਲਅਪੀਲਨੰਬਰ2462 ਦਾ1966। 21/22, 1964ਬੰਬਈਹਾਈਕੋਰਟਵਿੱਚਮਿਤੀਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇਫੈਸਲੇਅਤੇਆਦੇਸ਼ਤੋਂਅਪੀਲ। ਸਨਤਪੀ. ਮਹੇਤਾ, ਜੇ. ਬੀ.. ਸੀ. ਮਾਥੁਰ, ਅਪੀਲਕਰਤਾਲਈ। ਦਾਦਾਚਾਂਜੀਅਤੇਓ ਬੀ. ਸੇਨ, ਟੀ. ਏ. ਰਾਮਚੰਦਰਨ, ਆਰ. ਐਨ. ਸਚਥੇਅਤੇਐਸ. ਪੀ. ਨੈਯਰ, ਜਵਾਬੀਲਈ। ਅਦਾਲਤਦਾਫੈਸਲਾਇਸਪ੍ਰਕਾਰਸੀ ਰਾਮਾਸਵਾਮੀ, ਨਾਇਬਨਿਆਂਕਾ।ਅਪੀਲਕਰਤਾਇੱਕਪ੍ਰਾਈਵੇਟਲਿਮਿਟੇਡਕੰਪਨੀਹੈਜਿਸਦਾਨਿਯੰਤਰਣ,ਮੁਲਰਾਜਕਰਸਨਦਾਸਅਤੇਉਸਦੇਨਾਮਜ਼ਦਲੋਕਾਂਕੋਲਹੈ।ਇਹਹਿੱਸਿਆਂਦੇਵਪਾਰੀਹਨ ਦੋਨੋਂਅਗਾਊਅਤੇਤਿਆਰਬਾਜ਼ਾਰਵਿੱਚ।ਸਾਲ''1942 ਕਿਹਾਜਾਵੇਗਾ ਵਿੱਚਮੁਲਰਾਜਕਰਸਨਦਾਸਨੇਐਲਫਿੰਸਟੋਨਸਪਿਨਿੰਗਅਤੇਵੀਵਿੰਗਮਿਲਾਂ)(ਇਸਨੂੰਅੱਗੇਐਲਫਿੰਸਟੋਨਮਿਲਾਂ ਦਾਨਿਯੰਤਰਣਪ੍ਰਾਪਤਕੀਤਾ।ਉਸਨੇਐਲਫਿੰਸਟੋਨਮਿਲਾਂਦੀਮੈਨੇਜਿੰਗਏਜੰਸੀ61943 ਲੱਖਰੁਪਏਦੇਵਿਚਾਰਵਿੱਚਪ੍ਰਾਪਤਕੀਤੀ। ਵਿੱਚਮੁਲਰਾਜਕਰਸਨਦਾਸਨੇਮੈਨੇਜਿੰਗਏਜੰਸੀਨੂੰਇੱਕਪ੍ਰਾਈਵੇਟਕੰਪਨੀਨੂੰਜਾਣਿਆ, ਜਿਸਦਾਨਾਮਚਿਦੰਬਰਮਮੁਲਰਾਜ& ਕੰ. ਲਿਮਿਟੇਡਸੀ, ਜਿਸਦੇਸ਼ੇਅਰਹੋਲਡਰਮੁਲਰਾਜਕਰਸਨਦਾਸ,19421948 ਤੱਕਅਪੀਲਕਰਤਾਦੇ ਉਸਦੇਨਾਮਜ਼ਦਲੋਕਅਤੇਅਪੀਲਕਰਤਾਸਨ।ਸਾਲ ਤੋਂਹਿੱਸਿਆਂਦੇਸੌਦਿਆਂਵਿੱਚਐਲਫਿੰਸਟੋਨਮਿਲਾਂਦੇਹਿੱਸਿਆਂਦੇਸੌਦੇਵੀਸ਼ਾਮਲਸਨਅਤੇਐਲਫਿੰਸਟੋਨਮਿਲਾਂਦੇ1948 ਦੇਅੰਤਵਿੱਚਸੌਦਿਆਂਵਿੱਚਲਾਭਅਤੇਘਾਟਾਨੂੰਅਪੀਲਕਰਤਾਨੇਆਪਣੇਰੈਵੇਨਿਊਖਾਤੇਵਿੱਚਲਿਆਸੀ।ਸਾਲ5,137 ਆਮਹਿੱਸੇਅਤੇ1131 ਪਸੰਦੀਦਾਹਿੱਸੇਰੱਖੇਸਨ।ਸਾਲ1948ਅਪੀਲਕਰਤਾਨੇਐਲਫਿੰਸਟੋਨਮਿਲਾਂਦੇ ਤੋਂ,, ਸਿਵਾਏਇੱਕਬਾਅਦਦੇਸਾਲਾਂਵਿੱਚ ਅਪੀਲਕਰਤਾਨੇਐਲਫਿੰਸਟੋਨਮਿਲਾਂਦੇਹਿੱਸਿਆਂਵਿੱਚਕੋਈਵੀਚਾਰਨਹੀਂਕੀਤਾਇਕੱਲੇਸੌਦੇਦੇ।ਹਿੱਸਿਆਂਦੀਵਿਕਰੀਅਤੇਉਸਰਕਮਨੂੰਟੈਕਸਲਈਲਿਆਗਿਆ।ਅਪੀਲਕਰਤਾਨੇਇਸਮਾਮਲੇਨੂੰਅਪੀਲੀਸਹਾਇਕਕਮਿਸ਼ਨਰਕੋਲਅਪੀਲਵਿੱਚਲਿਆਂਦਾਜਿਸਨੇਇਸਦਾਅਵੇਨੂੰਮੰਨਿਆਕਿਕਿਹਾਗਿਆਰਕਮ,ਇੱਕਪੂੰਜੀਲਾਭਦਾਪ੍ਰਤੀਨਿਧਿਤਵਕਰਦੀਹੈਅਦੂਜੇਪਾਸੇ ਅਪੀਲਕਰਤਾਨੇਕੁਝਹੋਰਸ਼ੇਅਰਖਰੀਦੇਅਤੇਉਕਤ, ਸਾਲ1953 ਵਿੱਚਅਪੀਲਕਰਤਾਨੇਮਿੱਲਾਂਦੇਸ਼ੇਅਰਾਂਵਿੱਚਆਪਣੀਹੋਲਡਿੰਗਵਿੱਚਵਾਧਾਕਰਲਿਆ।ਇਸਲਈ86932117ਐਲਫਿੰਸਟਨਮਿੱਲਜ਼ਦੇਸਾਰੇ ਆਮਸ਼ੇਅਰਾਂਅਤੇ ਤਰਜੀਹੀਸ਼ੇਅਰਾਂਵਿੱਚਕਬਜ਼ਾਕੀਤਾ।ਅਜਿਹਾਪ੍ਰਤੀਤਹੁੰਦਾਹੈਕਿ1948 ਤੋਂਬਾਅਦਦੇਸਾਲਾਂਦੌਰਾਨਐਲਫਿੰਸਟਨਮਿੱਲਜ਼ਦੇਸ਼ੇਅਰਾਂਦੀਕੀਮਤਵਿੱਚਗਿਰਾਵਟਆਈਸੀ ਅਤੇ195337/- ਵਿੱਚਸਮੱਗਰੀਦੀਮਿਤੀਨੂੰਸਾਧਾਰਨਅਤੇਤਰਜੀਹੀਸ਼ੇਅਰਾਂਦੀਆਂਕੀਮਤਾਂਰੁਪਏਸਨ। ਪ੍ਰਤੀਆਮ. 38/-ਸ਼ੇਅਰਅਤੇਰੁ ਪ੍ਰਤੀਤਰਜੀਹਸ਼ੇਅਰ। 25 ਸਤੰਬਰ, 1953 ਨੂੰਮੂਲਰਾਜਕੇਰਸਨਦਾਸਨੇਕਲਕੱਤਾਦੇਇੱਕਮਸ਼ਹੂਰਵਪਾਰੀਕੇ.ਡੀ. ਜਾਲਾਨਨੂੰਇੱਕਚਿੱਠੀਲਿਖੀਜਿਸਵਿੱਚਕੁਲ25,000 ਆਮਸ਼ੇਅਰਾਂਅਤੇ10,000 ਤਰਜੀਹੀਸ਼ੇਅਰਾਂਦੀਐਲਫਿੰਸਟਨਮਿੱਲਜ਼ਦੀ45ਕੁੱਲਰਕਮਵਿੱਚਵਿਕਰੀਦੀਪੇਸ਼ਕਸ਼ਕੀਤੀਗਈ। ਲੱਖਉਸਨੇਉਸਪੱਤਰਵਿੱਚਕਿਹਾਸੀਕਿਪੇਸ਼ਕਸ਼ਕੀਤੇਗਏ',ਸ਼ੇਅਰਉਸਦੇ ਉਸਦੇਪਰਿਵਾਰਕਮੈਂਬਰਾਂਅਤੇਉਸਦੇਸਹਿਯੋਗੀਸਰੋਕਾਰਾਂਦੇਨਾਂਤੇਸਨ।ਵਿਕਰੀਦੀਪੇਸ਼ਕਸ਼ਦੇ,ਨਾਲਇੱਕਹੋਰਪੇਸ਼ਕਸ਼ਵੀਸੀਕਿਜੇਕਰਵਿਕਰੀਦੀਪੇਸ਼ਕਸ਼ਸਵੀਕਾਰਕੀਤੀਜਾਂਦੀਹੈ ਤਾਂਮੂਲਰਾਜਕੇਰਸਨਦਾਸਐਲਫਿੰਸਟਨਮਿੱਲਜ਼ਦੇਮੌਜੂਦਾਡਾਇਰੈਕਟਰਾਂਦਾਅਸਤੀਫਾਪ੍ਰਾਪਤਕਰਲਵੇਗਾਅਤੇਕੇ.ਡੀ. ਜਾਲਾਨਦੀਪਸੰਦਦੇ,,ਡਾਇਰੈਕਟਰਾਂਵਜੋਂਨਿਯੁਕਤਕੀਤਾਜਾਵੇਗਾ।ਕਿਉਹਐਲਫਿੰਸਟਨਮਿੱਲਜ਼ਦੇਮੌਜੂਦਾਮੈਨੇਜਿੰਗਏਜੰਟਾਂ ਜਿਵੇਂਕਿਚਿਦੰਬਰਮਮੂਲਰਾਜਐਡਕੰਪਨੀਲਿਮਟਿਡਦਾਅਸਤੀਫਾਪ੍ਰਾਪਤਕਰੇਗਾ।ਪੱਤਰਵਿੱਚਅੱਗੇਕਿਹਾਗਿਆਸੀਕਿਭੁਗਤਾਨਕੀਤੀਜਾਣਵਾਲੀਕੀਮਤ, ਸ਼ੇਅਰਾਂਦਾਤਬਾਦਲਾ, ਅਸਤੀਫਾ।ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਅਤੇਖਰੀਦਦਾਰਦੀਪਸੰਦਦੇਨਵੇਂ,ਡਾਇਰੈਕਟਰਾਂਦੀਨਿਯੁਕਤੀ ਅਤੇਮੈਨੇਜਿੰਗਏਜੰਟਾਂਦਾਅਸਤੀਫਾਇੱਕੋਸਮੇਂਹੋਵੇਗਾ ਕੇ.ਡੀ.45 ਜਾਲਾਨਨੇਪੇਸ਼ਕਸ਼ਨੂੰਸਵੀਕਾਰਕੀਤਾਅਤੇਰੁਪਏਦੀਰਕਮਅਦਾਕੀਤੀ। ਲੱਖਜਿਸਵਿਚੋਂਮੂਲਰਾਜਕੇਰਸੋਂਦਾਸਨੇਰੁ'. ਚਿਦੰਬਰਮਮੂਲਰਾਜਐਡਕੰਪਨੀਲਿਮਟਿਡਨੂੰ10 ਲੱਖਰੁਪਏ, ਜਿਸਨੇਉਸਦੇਕਹਿਣਤੇਮੈਨੇਜਿੰਗਏਜੰਸੀਨੂੰਛੱਡਦਿੱਤਾ।ਬਕਾਇਆਰੁਪਏਵਿੱਚਵੰਡਿਆਗਿਆਸੀ।80/- ਪ੍ਰਤੀਆਮਸ਼ੇਅਰਅਤੇਰੁ.ਐਲਫਿੰਸਟਨਮਿੱਲਜ਼ਦਾ150/- ਪ੍ਰਤੀਤਰਜੀਹੀਸ਼ੇਅਰ(ਕ੍ਰਮਵਾਰ37/- ਰੁਪਏਅਤੇ88/ ਰੁਪਏਦੀਮੌਜੂਦਾਮਾਰਕੀਟਕੀਮਤਦੇਮੁਕਾਬਲੇ) ਉਨ੍ਹਾਂਰਿਜ਼ੈਕਟਿਵਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂਨੂੰਜਿਨ੍ਹਾਂਦੇਸ਼ੇਅਰਕੇ.ਡੀ. ਜਾਲਾਨਨੂੰਵੇਚੇਗਏਸਨ।ਕੇ.ਡੀ.ਜਾਲਾਨਨੂੰਵੇਚੇਗਏਆਪਣੇਸ਼ੇਅਰਾਂਦੇਸਬੰਧਵਿੱਚ, ਅਪੀਲਕਰਤਾਨੂੰਰੁ. 10,42,990/-, ਹਾਲਾਂਕਿਅਪੀਲਕਰਤਾਨੇਆਪਣੀਆਂਕੁੱਲਰਸੀਦਾਂਦਰਜਕੀਤੀਆਂਹਨ।ਕੀਤੀਗਈਹੈ।ਅਪੀਲਕਰਤਾਨੂੰਸ਼ੇਅਰਾਂਦੀਲਾਗਤਕੀਮਤਰੁਪਏਸੀ।'10,37,775/- ਅਤੇਰੁਪਏਦੀਅੰਤਰ।8,03,544/- ਅਤੇਵਿਕਰੀ5,215/- ਦੀ'ਤੇਮੁਨਾਫਾਵਿਆਖਿਆਨਹੀਂਤੇਕੰਮਕੀਤਾਗਿਆਸੀ।2.34,231/. ਅਪੀਲਕਰਤਾ,. ਆਪਣੇਅਪੀਲਕਰਤਾਦੀਆਂਕਿਤਾਬਾਂਵਿੱਚਰੁਪਏ ਹਾਲਾਂਕਿਲਾਭਅਤੇਨੁਕਸਾਨਖਾਤੇਵਿੱਚਸਰਪਲੱਸਨਹੀਂਦਿਖਾਇਆਪਰਇਸਨੂੰਪੂੰਜੀਰਿਜ਼ਰਵਖਾਤੇਵਿੱਚਲੈਗਿਆਅਤੇ1954-55 ਲਈਇਸਨੂੰਆਪਣੀਬੈਲੇਂਸਸ਼ੀਟਵਿੱਚਇੱਕਪੂੰਜੀਰਿਜ਼ਰਵਦੇਰੂਪਵਿੱਚਦਿਖਾਇਆ।ਮੁਲਾਂਕਣਸਾਲਅਪੀਲਕਰਤਾਦੇਮੁਲਾਂਕਣਵਿੱਚ, ਆਮਦਨਕਰਅਧਿਕਾਰੀਨੇਰੁਪਏਦੀਰਕਮਦਾਇਲਾਜਕੀਤਾ।2,34,231/-ਸ਼ੇਅਰਾਂਦੀਵਿਕਰੀਤੋਂਅਪੀਲਕਰਤਾਦੀਆਮਦਨਵਜੋਂਅਤੇਉਕਤਰਕਮਨੂੰਟੈਕਸਵਿੱਚਲਿਆਂਦਾ।ਅਪੀਲਕਰਤਾਨੇਇਸਮਾਮਲੇਨੂੰਅਪੀਲੀਸਹਾਇਕਦੇਕੋਲਲੈਲਿਆਪੂੰਜੀਲਾਭਦੀਨੁਮਾਇੰਦਗੀਕੀਤੀਅਤੇਅਪੀਲਕਰਤਾਦੇਕਾਰੋਬਾਰਤੋਂਆਮਦਨਦਾਹਿੱਸਾਨਹੀਂਬਣਾਇਆਅਤੇਇਸਅਨੁਸਾਰਇਸਦੀਅਪੀਲਦੀਇਜਾਜ਼ਤਦਿੱਤੀ।ਅਪੀਲੀ, ਜਿਸਨੇਸਹਾਇਕਕਮਿਸ਼ਨਰਦੇਫੈਸਲੇਦੇਖਿਲਾਫਵਿਭਾਗਨੇਇਨਕਮਟੈਕਸਅਪੀਲੀਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲਨੂੰਅਪੀਲਕੀਤੀ,ਅਪੀਲਦੀਮਨਜ਼ੂਰੀਦੇਦਿੱਤੀ ਅਪੀਲੀਸਹਾਇਕਕਮਿਸ਼ਨਰਦੇਹੁਕਮਨੂੰਰੱਦਕਰਦਿੱਤਾਅਤੇਆਮਦਨਕਰਅਫਸਰ, ਅਪੀਲਕਰਤਾਦੇਕਹਿਣ'ਦੇਹੁਕਮਨੂੰਬਹਾਲਕਰਦਿੱਤਾ।ਇਸਤੋਂਬਾਅਦਤੇਇਨਕਮਟੈਕਸਅਪੀਲੀਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲਨੇ'ਹਾਈਕੋਰਟਨੂੰਐੱਸ. ਭਾਰਤੀਆਮਦਨਕਰਐਕਟਦੇ66(1)।ਕਾਨੂੰਨਦੇਹੇਠਲੇਸਵਾਲਤੇ1922: "ਕੀਮਾਮਲੇਦੇਤੱਥਾਂਅਤੇਹਾਲਾਤਾਂਵਿੱਚ2,34,230/- ਰੁਪਏਦੀਰਕਮਕਰਦਾਤਾਦੀਆਮਦਨਸੀ?" ਉੱਚਅਦਾਲਤਦੇਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂਅਨੁਸਾਰ, ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲਨੇਇੱਕਸਹਾਇਕਬਿਆਨਜਮਾਕੀਤਾਅਤੇਕਾਨੂੰਨਦੇਹੇਠਲੇਵਾਧੂਸਵਾਲਪੇਸ਼ਕੀਤੇ: Case: NEW ERA AGENCIES (PVT.) LTD., BOMBAY versus COMMISSIONER OF INCOME-TAX, BOMBAY CITY I, BOMBAY [[1968] 2 S.C.R. 483] (1968) 1953 സെപ്റ്റംബർ 25-ന് കൽക്കട്ടയിലെ പ്രശസ്ത ബിസിനസുകാരനായ കെ.ഡി.ജലന് മുൽരാജ്കെർസസോർദാസ് എൽഫിൻസ്റ്റൺ മിൽസിന്റെ 25,000 സാധാരണ ഓഹരികളും 10,000 മുൻഗണനാഓഹരികളും മമൊത്തം 45 ലക്ഷം രൂപയക്ക വിൽക്കാമെനന വാഗ്ദാനം ചെയ്തു ഒരു കത്തെഴുതി.വാഗ്ദാനംചെയ്ത ഓഹരികൾ തന്റെയും കുടുംബാംഗങ്ങളുടെയും അനുബന്ധ സ്ഥാപനങ്ങളുടെയുംനഓഫർപേരിലാണെഅദ്ദേഹംകത്തിൽപറയുന്നു.വിൽപ്പനയ്ക്കുള്ളസ്വീകരിക്ുയാണെങ്കിൽ,മുൽരാജ് കെർസൺദാസ് എൽഫിൻസ്റ്റസ്റ്റോൺ മിൽസിന്റെ നിലവിലെഡയറക്ടർമാരുടെ രാജി നേടുമെന്നും കെ ഡി ജലാൻ ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന ഡയറക്ടർ വ്യക്തികളായിനിയമിക്കപ്പെടുമെന്നും എൽഫിൻസ്റ്റസ്റ്റോൺ മിൽസിന്റെ നിലവിലെ മാനേജിംഗ് ഏജന്റുമാരുടെ രാജിനേടുമെന്നും വിൽപ്പനയ്ക്കുള്ള ഓഫറിനനൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നു.അതായത്,ചിദംബരം മുൽരാജ് ആൻഡ്കമ്പനി ലിമിറ്റഡിന്റെ മാനേജിങ് ഏജന്റുമാരുടെ രാജി.നൽകേണ്ട വില,ഓഹരികൈമാറ്റം,ഡയറക്ടർമാരുടെ രാജി,വാങ്ങുന്നയാൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന പുതിയ ഡയറക്ടർമാരെനിയമിക്കൽ,മാനേജിംഗ് ഏജന്റുമാരുടെ രാജി എന്നിവയെല്ലാം ഒരേസമയം ഉണ്ടാകുമെന്നുംകത്തിൽ പറയുന്നു.കെ.ഡി.ജലൻ ഈ ഓഫർ സ്വീകരിക്ുയും 45 ലക്ഷം രൂപ നൽകുകയുംഅതിൽ 10 ലക്ഷം രൂപ മുൾരാജ് കെർസൺദാസ് ചിദംബരം മുൾരാജ് ആൻഡ് കമ്പനി ലിമിറ്റഡിന്നൽകുകയും ചെയ്തു. എൽഫിൻസ്റ്റസ്റ്റോൺ മിൽസിന്റെ ഒരു സാധാരണ ഓഹരികക 80 രൂപയും 1968-2-483-491 6 മുൻഗണനാ ഓഹരികക 1501 രൂപയും (നിലവിലുള്ള വിപണി വില യഥാക്രമം 37 രൂപ,88 രൂപ) എന്നനിരക്കിൽ ബാക്കി തുക കെ ഡി ജലാന് വിറ്റ ഓഹരി ഉടമകൾകക വിതരണം ചെയ്തു.കെ ഡി ജലാന് 10,42,990വിറ്റ ഓഹരികളുമായി ബന്ധപ്പെടട,അപ്പീൽവാദിക രൂപ ലഭിച്ചു,എന്നിരുന്നാലുംഅപ്പീൽവാദി മമൊത്തം വരുമാനം 10,37,775 രൂപയായി രേഖപ്പെടുത്തി,ഇവിടെ 5,215 രൂപയുടെപപൊരുത്തക്കേട് വിശദീകരിച്ചിട്ടില്ല.അപ്പീൽവാദിയുടെ ഓഹരികളുടെ വില 8,03,544 രൂപയുംവിൽപ്പനയിലെ ലാഭം 2,34,231 രൂപയുമാണ്.എന്നിരുന്നാലും,അപ്പീൽവാദി അതിന്റെ ലാഭനഷ്ടഅക്കൗണ്ടിലെ മിച്ചം കാണിച്ചില്ല,പക്ഷേ അത് ക്യാപിറ്റൽ റിസർവ് അക്കൗണ്ടിലേകക ഉൾപ്പെടുത്തിഅതിന്റെ ബാലൻസ് ഷീറ്റിൽ മൂലധന കരുതൽ രേഖയായി കാണിച്ചു.1954-55 ലെഅപ്പീൽവാദിയുടേ നികുതി നിർണ്ണയത്തിൽ,ആദായനികുതി ഓഫീസർ 2,34,231 രൂപ ഓഹരിവിൽപ്പനയിൽ നിന്നുള്ള പരാതിക്കാരന്റെ വരുമാനമായി കണക്കാക്ുയും പ്രസ്ു തുകനികുതിയായി കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്തു.അപ്പീൽ അസിസ്റ്റനറ കമ്മീഷണറുടെ മുമ്പാകെ അപ്പീൽനൽകി,ഈ തുക മൂലധന നേട്ടത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നുവെന്നും അപ്പീൽവാദിയുടെ ബിസിനസിൽനിന്നുള്ള വരുമാനത്തിന്റെ ഭാഗമല്ലെന്നുമുള്ള വാദം അദ്ദേഹം അംഗീകരിക്ുയും അതനുസരിചഅപ്പീൽ അനുവദിക്ുയും ചെയ്തു.അപ്പീൽ അസിസ്റ്റനറ കമ്മീഷണറുടെ തീരുമാനത്തിനെതിരെവകുപപ ആദായനികുതി അപ്പീൽ ട്രൈബ്യൂണലിൽ അപ്പീൽ നൽകി.അപ്പീൽ അസിസ്റ്റനകമ്മീഷണറുടെഉത്തരവ്റദ്ദാക്കിആദായനികുതിഓഫീസറുടെഉത്തരവ്പുനഃസ്ഥാപിച്ചു.അതിനുശേഷം,അപ്പീൽവാദിയുടെ ആവശ്യപ്രകാരം ആദായനികുതി അപ്പീൽട്രൈബ്യൂണൽ 1922 ലെ ഇനതൻ ആദായനികുതി നിയമത്തിലെ വകുപപ 66(1) പ്രകാരം ഇനിപ്പറയുന്നനിയമപരമായ ചോദ്യത്തെക്കുറിചച ഹൈക്ക്കോടതിയിൽ ഒരു കേസ് പ്രസ്താവിച്ചു: "കേസിന്റെ സാഹചര്യങ്ങളിൽ വസ്ുകൾ കണക്കിലെടുക്കുമ്പമ്പോൾ,ഈ തുക 2,34.230രൂപ നികുതിദായകന്റെ വരുമാനമായിരുന്നന്നോ?" ഹൈക്ക്കോടതിയുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം,ട്രൈബ്യൂണൽ കേസിന്റെ അനുബന്ധ പ്രസ്താവനസമർപ്പിക്ുയും നിയമത്തിന്റെ ഇനിപ്പറയുന്ന അധിക ചോദ്യങ്ങൾ പരാമർശിക്ുയും ചെയ്തു. "(2).വസ്ുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലായാലും കേസിന്റെ സാഹചര്യങ്ങളിലായാലും,ശ്രീകെ.ഡി.ജലനിൽ നിനന ലഭിച്ച 45 ലക്ഷം രൂപയിൽ മുൽരാജ് കെർസസോർദാസ്അനുവദിച്ച 10,42,990/- രൂപ ഓഹരികളുടെ വിലയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു അല്ലെങ്കിൽ 1968-2-483-491 7 ഡയറക്ടർമാരുടെ നിയമനം നേടിയെടുക്കുന്നതിനും ശ്രീ.കെ.ഡി. ജലാനെതിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിനും മിൽസിന്റെ ഇപ്പോഴത്തെ മാനേജിംഗ് ഏജന്റുമാരുടെ രാജിക്കുംവേണ്ടി ഏതെങ്കിലും പരിഗണന അതിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണട. (3).അങ്ങനെയെങ്കിൽ,ഓരരോ സാധാരണ ഓഹരികളുടെയും ഓരരോ മുൻഗണനാഓഹരികളുടെയും വിൽപ്പന വിലയായി കണക്കാക്കേണ്ടത് എന്താണ്?" Case: NEW ERA AGENCIES (PVT.) LTD., BOMBAY versus COMMISSIONER OF INCOME-TAX, BOMBAY CITY I, BOMBAY [[1968] 2 S.C.R. 483] (1968) एलफिंस्टन मिल्स के शेयरों में कोई बिक्री नहीं की। दूसरी ओर, अपीलकर्ता ने कुछ और शेयर खरीदे और उक्त मिलों के शेयरों में अपनी हिस्सेदारी बढ़ा दी। इसलिए, वर्ष 1953 में अपीलकर्ता के पास एलफिंस्टन मिल्स के सभी 8693 साधारण शेयर और 2117 वरीयता शेयर थे। ऐसा प्रतीत होता है कि 1948 के बाद के वर्षों के दौरान एलफिंस्टन मिल्स के शेयरों की कीमत में गिरावट आई थी और 1953 में भौतिक तिथि पर साधारण और तरजीही शेयरों की कीमतें 37/- रुपये प्रति साधारण शेयर और 38/- प्रति वरीयता शेयर रुपये थीं। 25 सितंबर, 1953 को मूलराज केरसनदास ने कलकत्ता के जाने-माने व्यवसायी के.डी. जालान को एक पत्र लिखकर एलफिंस्टन मिल्स के 25,000 साधारण शेयरों और 10,000 तरजीही शेयरों को कुल 45 लाख रुपये में बेचने की पेशकश की। उन्होंने उस पत्र में कहा कि प्रस्तावित शेयर उनके, उनके परिवार के सदस्यों और उनकी संबद्ध कंपनियों के नाम पर थे। बिक्री के प्रस्ताव के साथ एक और प्रस्ताव दिया गगया था कि यदि बिक्री का प्रस्ताव स्वीकार कर लिया जाता है, तो मूलराज केरसनदास एलफिंस्टन मिल्स के वर्तमान निदेशकों का इस्तीफा ले लेंगे और केडी जालान की पसंद के व्यक्तियों को निदेशक के रूप में नियुक्त किया जाएगा और वह एलफिंस्टन मिल्स के वर्तमान प्रबंध एजेंटों, अर्थात, चिदंबरम मूलराज एंड कंपनी लिमिटेड का इस्तीफा प्राप्त करेगा। पत्र में आगे कहा गगया कि भुगगतान की जाने वाली कीमत, शेयरों का हस्तांतरण, निदेशकों का इस्तीफा और क्रेता की पसंद के नए निदेशकों की नियुक्ति और प्रबंध एजेंटों का इस्तीफा सभी एक साथ होगा। . के.डी. जालान ने प्रस्ताव स्वीकार कर लिया और 45 लाख रुपये का भुगगतान किया, जिसमें से मूलराज केरसनदास ने 10 लाख रुपये का भुगगतान चिदंबरम मूलराज एंड कंपनी लिमिटेड को किया, जिसने उनके कहने पर प्रबंध एजेंसी को छोड़ दिया। शेषष राशि एलफिंस्टन मिल्स के 80/- रुपये प्रति साधारण शेयर और 150/- रुपये प्रति वरीयता शेयर पर वितरित की गगई (क्रमशः 37/- रुपये और 88/- रुपये के मौजूदा बाजार मूल्य के मुकाबले) उन संबंधित शेयरधारकों को जिनके शेयर थे केडी जालान को बेच दिया गगया। के. डी. जालान को बेचे गगए अपने शेयरों के संबंध में, अपीलकर्ता को 10,42,990/- रुपये प्राप्त हुए, हालांकि अपीलकर्ता ने अपनी कुल प्राप्तियां 10,37,775/- रुपये दर्ज कीं और 5,215/- रुपये की विसंगगति को स्पष्ट नहीं किया गगया है। अपीलकर्ता के लिए शेयरों का लागगत मूल्य 8,03,544/- रुपये था और बिक्री पर लाभ अपीलकर्ता की पुस्तकों में 2,34,231/- रुपये आंका गगया था। हालाँकि, अपीलकर्ता ने अपने लाभ और हानि खाते में अधिशेषष नहीं दिखाया, बल्कि इसे पूंजी आरक्षित खाते में ले लिया और इसे अपनी बैलेंस शीट में पूंजी आरक्षित के रूप में दिखाया। मूल्यांकन वर्ष 1954-55 के लिए अपीलकर्ता के मूल्यांकन में, आयकर अधिकारी ने 2,34,231/- रुपये की राशि को शेयरों की बिक्री से अपीलकर्ता की आय के रूप में माना और उक्त राशि को कर के दायरे में लाया। अपीलकर्ता इस मामले को अपीलीय सहायक आयुक्त के पास ले गगया, जिन्होंने उसकी इस दलील को स्वीकार कर लिया कि उक्त राशि पूंजीगगत लाभ का प्रतिनिधित्व करती है और अपीलकर्ता के व्यवसाय से आय का हिस्सा नहीं है और तदनुसार उसकी अपील की अनुमति दी गगई। अपीलीय सहायक आयुक्त के फैसले के खिलाफ विभागग ने आयकर अपीलीय न्यायाधिकरण में अपील की, जिसने अपील की अनुमति दी, अपीलीय सहायक आयुक्त के आदेश को रद्द कर दिया और अस्वीकरण "क्षेत्रीय भाषा में अनुवादित निर्णय वादी के अपनी भाषा में समझने हेतु निर्बंधित प्रयोग के लिए है और किसी अन्य उद्देश्य के लिए प्रयोग नहीं किया जा सकता है। सभी व्यावहारिक और सरकारी उद्देश्यों के लिए, निर्णय का अंग्रेजी "संस्करण प्रामाणिक माना जाएगा तथा निष्पादन और क्रियान्वयन के उद्देश्यों के लिए मान्य होगा। आयकर अधिकारी के आदेश को बहाल कर दिया। इसके बाद, अपीलकर्ता के कहने पर आयकर अपीलीय न्यायाधिकरण ने कानून के निम्नलिखित प्रश्न पर भारतीय आयकर अधिनियम 1922 की धारा 66(1) के तहत उच्च न्यायालय में एक मामला दायर किया: "क्या तथ्यों और मामले की परिस्थितियों में 2.34.230/- रुपये की राशि करदाता की आय थी?" Case: NEW ERA AGENCIES (PVT.) LTD., BOMBAY versus COMMISSIONER OF INCOME-TAX, BOMBAY CITY I, BOMBAY [[1968] 2 S.C.R. 483] (1968) [][]10,42,990, 10,000[]25,000[][][]195325[]210,000, 25, 00013[]4[][][]4510[][][][]4545, 25,000351010,0008837[]805150 [][][]13 [][]195325