Pradip J. Mehta v. Commnr. Of Income-Tax, Ahmedabad

Case: PRADIP J. MEHTA versus COMMNR. OF INCOME-TAX, AHMEDABAD [[2008] 6 S.C.R. 383] (2008) [2008] 6 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. 383 ਪ੍ਰਦੀਪਜੇ. ਮੇਹਤਾਬਨਾਮਕਮਿਸ਼ਨਰਆਫਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ(ਸਿਵਲਅਪੀਲਨੰਬਰ4291 ਆਫ2002)11, 2008ਅਪ੍ਰੈਲ[ਅਸ਼ੋਕਭਾਨਅਤੇਦਲਵੀਰਭੰਡਾਰੀ, ਜੇ.ਜੇ.] ਇਨਕਮਟੈਕਸਐਕਟ, 1961 –6 (6) (ਅ) ਅਤੇ5 (1) (ਸੀ) – ਅਸੈਸੀਨੇ"ਭਾਰਤਵਿੱਚਸਧਾਰਨਤੌਰਲਈਨਾਮਨਜ਼ੂਰਕੀਤਾਫੈਸਲਾਸਥਿਤੀਨਿਰਧਾਰਿਤਕਰਨਲਈਸਹੀਤਰੀਕਾਇਹਹੈਕਿਫੈਸਲਾਕੀਤਾਜਾਵੇਕਿਕੀਅਸੈਸੀ'–ਤੇਨਿਵਾਸੀਨਹੀਂ: ਰੈਵੇਨਿਊਅਥਾਰਿਟੀਆਂਨੇਧਾਰਾ ਅਸੈਸੀਨੂੰ–'ਭਾਰਤਵਿੱਚਸਧਾਰਨਤੌਰ ਰੈਵੇਨਿਊਦੇਆਦੇਸ਼ਨੂੰਅਪੀਲੇਟਅਥਾਰਿਟੀਆਂਅਤੇਹਾਈਕੋਰਟਨੇਪੁਸ਼ਟੀਕੀਤੀ" ਦੀਸਥਿਤੀਦਾਦਾਵਾਕੀਤਾ ਧਾਰਾਵਾਂ6 (6) ('ਤੇਨਿਵਾਸੀਨਹੀਂਅ) ਦੀਆਂਦੋਸ਼ਰਤਾਂਪੂਰੀਆਂਨਾਹੋਣਦੇਆਧਾਰ– ਭਾਰਤਦੇਬਾਹਰਹੋਣਵਾਲੀਆਮਦਨਨੂੰਛੱਡਦੇਣਦੇਉਦੇਸ਼' ਦੀਸਥਿਤੀਦਾਹੱਕਦਾਰਮੰਨਿਆਗਿਆ'ਨਿਵਾਸੀ'ਤੇਸਥਿਤੀਨੂੰ'– ਦੀਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਅਪੀਲ– ਅਜਿਹੀ'ਤੇ,, ਅਤੇਜੇਜਵਾਬ'ਨਾ''ਸਧਾਰਨਤੌਰ''–ਵਿੱਚਆਉਂਦਾਹੈ ਹੈਤਾਂਉਸਨੂੰਤੇਨਿਵਾਸੀਨਹੀਂ ਵਜੋਂਵਿਚਾਰਿਆਜਾਵੇਗਾ ਜਦੋਂ,–ਦੋਵਿਆਖਿਆਵਾਂਸੰਭਵਹਨ ਤਾਂਅਸੈਸੀਦੇਹੱਕਵਿੱਚਵਿਆਖਿਆਨੂੰਅਪਣਾਇਆਜਾਵੇਗਾ ਸਟੈਚਿਊਟਾਂਦੀਵਿਆਖਿਆ. ਨਿਆਇਕਉਚਿਤਤਾ– ਹਾਈਕੋਰਟਨੇਹੋਰਹਾਈਕੋਰਟਾਂਦੁਆਰਾਪਾਸਕੀਤੇਗਏਫੈਸਲਿਆਂ'ਤੇਆਪਣੀ– ਫੈਸਲਾ:, ਇੱਕਹਾਈਸਹਿਮਤੀਜਾਂਅਸਹਿਮਤੀਦਰਜਕੀਤੇਬਿਨਾਂਫੈਸਲਾਪਾਸਕੀਤਾਕੋਰਟ'ਤੇਬੰਧਨਕਾਰੀਨਹੀਂਹਨ, ਕੇਵਲਪ੍ੇਣਾਤਮਕਮੁੱਲਹੈ– ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨਿਆਇਕਸਜਾਵਟ ਹੋਰਹਾਈਕੋਰਟਾਂਦੇਫੈਸਲੇ, ਉਚਿਤਤਾਅਤੇਅਨੁਸ਼ਾਸਨਦੀਮੰਗਹੈਕਿਉਹਨਾਂਨੂੰਧਿਆਨਵਿੱਚਰੱਖਿਆਜਾਵੇਅਤੇਖਾਸਕਰਕੇਜਦੋਂਅਦਾਲਤਵਿਰੋਧੀਦ੍ਰਿਸ਼ਅਪਣਾਰਹੀਹੋਵੇਤਾਂਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤੌਰ'ਤੇਅਸਹਿਮਤੀਦਰਜਕੀਤੀਜਾਵੇ– ਮਿਸਾਲ. – 'ਨਿਵਾਸੀ', 'ਸਧਾਰਨਤੌਰ'ਤੇਨਿਵਾਸੀ' ਅਤੇ'ਸਧਾਰਨਤੌਰ'' – ਅਰਥ, ਇਨਕਮਸ਼ਬਦਾਂਅਤੇਵਾਕਾਂਤੇਨਿਵਾਸੀਨਹੀਂਟੈਕਸਐਕਟ, 1961 ਦੀਧਾਰਾ6 ਦੇਸੰਦਰਭਵਿੱਚ. ਅਪੀਲਕਰਤਾ-ਅਸੈਸੀ,,6(6) (ਅ) ਵਿੱਚਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ'ਭਾਰਤਵਿੱਚਸਧਾਰਨਤੌਰ ਜਦੋਂਉਸਨੇਸੰਬੰਧਿਤਆਸੈਸਮੈਂਟਵਰ੍ਹੇਲਈਆਪਣੀਵਾਪਸੀਭਰੀ'' ਦੀਸਥਿਤੀਦਾਦਾਵਾਕੀਤਾ ਤਾਂਉਸਨੇਧਾਰਾਤੇਨਿਵਾਸੀਨਹੀਂ ਫੈਸਲਾ: 1.1, 1961 ਦੀਧਾਰਾ6(6) ਦੀ ਉੱਚਅਦਾਲਤਨੇਆਪਤੀਫੈਸਲੇਵਿੱਚਆਮਦਨਕਰਐਕਟ*ਵਿਆਖਿਆਕਰਨਵਿੱਚਗਲਤੀਕੀਤੀਹੈਅਤੇ, *****-ਪਟਨਾਉੱਚਅਦਾਲਤਬੰਬਈਉੱਚਅਦਾਲਤਅਤੇਟ੍ਰਾਵੰਕੋਰਕੋਚੀਨਉੱਚਅਦਾਲਤਾਂਨੇਸਹੀਕਾਨੂੰਨਨਿਰਧਾਰਤਕੀਤਾਹੈ।ਇੱਕਵਿਅਕਤੀਕੇਵਲਤਦਹੀਸਧਾਰਣਰਹਿਣਵਾਲਾਮੰਨਿਆਜਾਵੇਗਾਜੇਕਰ(ਕ); ਅਤੇ(ਖ) ਉਹ ਉਹਪਿਛਲੇਦਸਸਾਲਾਂਵਿੱਚੋਂਨੌਸਾਲਤੱਕਰਹਿਰਿਹਾਹੋਵੇਪਿਛਲੇਸੱਤਸਾਲਾਂਵਿੱਚਘੱਟੋਘੱਟ730 ਦਿਨਭਾਰਤਵਿੱਚਰਿਹਾਹੋਵੇ।ਇਹਤੈਅਕਰਨਦਾਇੱਕੋਇੱਕਸਿੱਧਾਤਰੀਕਾ'' ਸੀ,ਕਿਅਪੀਲਕਰਤਾਸੰਬੰਧਿਤਸਾਲਾਂਵਿੱਚਦੇਣਾਹੈਅਪੀਲਕਰਤਾਨੂੰਰਹਿਣਵਾਲਾ, 'ਕੀਵਿਅਕਤੀਅਜਿਹੇ"" ਮੰਨਿਆਜਾਵੇਗਾਜੇਕਰਦੋਵੇਂਸ਼ਰਤਾਂਪੂਰੀਆਂਹੁੰਦੀਆਂਹਨਪਰਉਹ'ਸਧਾਰਣਰਹਿਣਵਾਲਾਨਹੀਂ10 ਸਾਲਾਂਵਿੱਚੋਂਸਧਾਰਣਰਹਿਣਵਾਲਾਨਹੀਂ' ਮੰਨਿਆਜਾਵੇਗਾ।ਇੱਕਵਿਅਕਤੀਨੂੰ9 ਸਾਲਰਹਿਣਵਾਲਾਸੀ?' ਇਹਸਿੱਧਾਪ੍ਰਸ਼ਨਬਣਾਉਣਾਅਤੇਜਵਾਬ ਜਦੋਂਪ੍ਰਸ਼ਨਦਾਜਵਾਬ"ਰਹਿਣਵਾਲਾਪਰਸਧਾਰਣਰਹਿਣ"ਰਹਿਣਵਾਲਾਅਤੇਸਧਾਰਣ'ਨਹੀਂ' ਹੁੰਦਾਹੈ, ਤਾਂ[ਪੈਰਾ17, 22, 29 ਅਤੇ30]ਵਾਲਾਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆਜਾਵੇਗਾਜੇਕਰਉਹਨਾਂਵਿੱਚੋਂਕੋਈਵੀਸ਼ਰਤਪੂਰੀਨਹੀਂਹੁੰਦੀ। *ਸੀ. ਐਨ..ਆਈ.ਟੀ1974 (97) ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ185 (ਪਟ); ਟਾਉਨਸੈਂਡਬਨਾਮਸੀ **ਮਣੀਭਾਈਐਸ. ਪਟੇਲਬਨਾਮਸੀ.ਆਈ.ਟੀ1953 (23) ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ27 (ਬੋਮ); ***ਪੀ.ਬੀ.ਆਈਬਾਵਾਬਨਾਮਸੀ.ਆਈ.ਟੀ1955 (27) ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ463 (. ਅਤੇਕੋਚ) –ਟ੍ਰਾਵ ਮਨਜ਼ੂਰੀਦਿੱਤੀਗਈ ਅਗਾਊਫੈਸਲਾਏ. ਨੰ. ਪੀ-5 ਦਾ1995 1997 (223) ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ379 (ਏ.ਏ.ਆਰ) – ਹਵਾਲਾਦਿੱਤਾਗਿਆ। , ਖੰਡI; 1998 ਪੰਨਾ565 –ਇਨਕਮਟੈਕਸਲਾਅਦੁਆਰਾਚਤੁਰਵੇਦੀਅਤੇਪਿਥਿਸਾਰੀਆਦਾਪੰਜਵਾਂਸੰਸਕਰਣਹਵਾਲਾਦਿੱਤਾਗਿਆ। 1.2, ਵਿਧਾਨਸਭਾਨੇਇਨਕਮਟੈਕਸਐਕਟ, 1922 ਦੀ ਭਾਰਤੀਕਾਨੂੰਨਕਮਿਸ਼ਨਦੀਸਿਫਾਰਿਸ਼ਦੇਬਾਵਜੂਦਧਾਰਾ4B, ਇਸਅਨੁਸਾਰ, ਧਾਰਾ6(6), ਜੋਕਿ1922 ਦੇਐਕਟਦੀ ਨੂੰਬਰਕਰਾਰਰੱਖਣਾਜ਼ਰੂਰੀਸਮਝਿਆਅਤੇਧਾਰਾ4B ਦੇਨਾਲਸਮਾਨਅਤੇਪਰੀਮੈਟੇਰੀਆਹੈ, ਨੂੰ1961 ਦੇਐਕਟਵਿੱਚਅਧਿਨਿਯਮਿਤਕੀਤਾਗਿਆ।ਇਹ-ਵਿਧਾਨਿਕਇੱਛਾਨੂੰਦਰਸਾਉਂਦਾਹੈ।ਇਹਮਾਨਿਆਜਾਸਕਦਾਹੈਕਿਵਿਧਾਨਸਭਾਨੂੰਵੱਖਵੱਖਉੱਚਅਦਾਲਤਾਂਦੁਆਰਾਧਾਰਾ4B ਦੀਵਿਆਖਿਆਕਰਨਵਾਲੇਵੱਖ-ਵੱਖਫੈਸਲਿਆਂਦੀਜਾਣਕਾਰੀਸੀਪਰਫਿਰਵੀਵਿਧਾਨਸਭਾਨੇ1961 ਦੇਐਕਟਵਿੱਚਧਾਰਾ6(6) ਨੂੰਅਧਿਨਿਯਮਿਤਕਰਨਦਾਚੁਣਾਵਕੀਤਾ, ਆਪਣੀਸਮਝਵਿੱਚ।ਇਹਦਿਖਾਉਂਦਾਹੈਕਿਵਿਧਾਨਸਭਾਨੇ1961- ਦੇਐਕਟਦੇਅਧਿਨਿਯਮਨਤੋਂਪਹਿਲਾਂਵੱਖਵੱਖਉੱਚਅਦਾਲਤਾਂਦੁਆਰਾਪਾਈਗਈਵਿਆਖਿਆਨੂੰਸਵੀਕਾਰਕੀਤਾ।[ਪੈਰਾ26] 1.3'ਤੇ ਇਨਕਮਟੈਕਸਐਕਟਜਾਂਕੇਂਦਰੀਉਤਪਾਦਐਕਟਅਧੀਨਜਾਰੀਕੀਤੇਗਏਸਰਕੁਲਰਵਿਭਾਗਬੰਧਨਕਾਰੀਹਨ।ਪੱਛਮੀਬੰਗਾਲਦੇਕਮਿਸ਼ਨਰਦੁਆਰਾਜਾਰੀਕੀਤੇਗਏਸਰਕੁਲਰਾਂਵਿੱਚ, ਸਰਕੁਲਰਪੱਤਰਨੰਬਰਜੇ/28320/ 4ਏ/101/58-59 ਕੋਲਕਾਤਾਮਿਤੀ5.12.1962 ਵਿੱਚਵਿੱਤਮੰਤਰਾਲਾ(ਰੈਵੇਨਿਊਵਿਭਾਗ) ਦੇਪੱਤਰਨੰਬਰ4/22/61-ਆਈ.ਟੀ(ਏਟੀ), ਮਿਤੀ25ਵੀਂਨਵੰਬਰ, 1961 ਨਾਲਸੰਬੰਧਿਤਪੱਤਰਵਿਚਾਰਨੂੰਸੰਦਰਭਿਤਕੀਤਾਗਿਆਹੈ,"ਸਧਾਰਣਤੌਰ ਜਿਸਵਿੱਚਇਹਕਿਹਾਗਿਆਹੈਕਿਵਿਭਾਗਦਾਨਜ਼ਰੀਆਹਮੇਸ਼ਾਇਹਰਿਹਾਹੈਕਿਇਕਵਿਅਕਤੀ'ਤੇਨਿਵਾਸੀ"4B(ਏ), ਅਰਥਾਤ(i) ਨਹੀਂਹੈਜਦਤੱਕਉਹਧਾਰਾ ਵਿੱਚਦੋਵੇਂਸ਼ਰਤਾਂਨੂੰਪੂਰਾਨਾਕਰੇ; ਅਤੇ(ii)ਉਸਨੂੰਪਿਛਲੇਦਸਸਾਲਾਂਵਿੱਚਨੌਸਾਲਲਈਨਿਵਾਸੀਹੋਣਾਚਾਹੀਦਾਹੈ ਉਸਨੂੰਪਿਛਲੇਸੱਤਸਾਲਾਂਵਿੱਚਭਾਰਤਵਿੱਚਦੋਸਾਲਤੋਂਵੱਧਸਮਾਂਲਈਹੋਣਾਚਾਹੀਦਾਹੈ।ਮੌਜੂਦਾਮਾਮਲੇਵਿੱਚ, ਬੋਰਡਦੁਆਰਾਜਾਰੀਕੀਤੇਗਏਸਰਕੁਲਰਵਿੱਚਜਿਸਵਿੱਚਕੇਂਦਰੀਸਰਕਾਰਵਿੱਤਮੰਤਰਾਲਾ(ਰੈਵੇਨਿਊਵਿਭਾਗ) ਦੇਪੱਤਰਨੰਬਰ4/22/61-ਆਈ.ਟੀ(ਏਟੀ), ਮਿਤੀ25ਵੀਂਨਵੰਬਰ, 1961 ਦੀਰਾਇਨੂੰਨੋਟਕੀਤਾਗਿਆਹੈ, ਵੱਖ-ਵੱਖਉੱਚਅਦਾਲਤਾਂਦੁਆਰਾ1922 ਦੇਐਕਟਦੀਧਾਰਾ4B 'ਤੇਪਾਈਗਈਵਿਆਖਿਆਨੂੰਸਹੀਸਥਿਤੀਮੰਨਿਆਗਿਆਹੈ।[ਪੈਰਾ28] 2., ਇਹਅਚਛੀਤਰ੍ਹਾਂਸਥਾਪਿਤਹੈਕਿਜਦੋਂਦੋਵਿਆਖਿਆਵਾਂਸੰਭਵਹਨ ਤਾਂਅਦਾਲਤਉਸਵਿਆਖਿਆਨੂੰਅਪਣਾਏਗੀਜੋਕਰਦਾਤਾਦੇਹੱਕਵਿੱਚਹੈਅਤੇਰੈਵੇਨਿਊਦੇਖਿਲਾਫਹੈ।[ਪੈਰਾ27] ਸਨੇਹਐ,2006 (7) ਐਸ.ਸੀ.ਸੀ. 714 – ਭਰੋਸਾਕੀਤਾਟਰਪ੍ਰਾਈਜ਼ਬਨਾਮਕਮਿਸ਼ਨਰਆਫਕਸਟਮਜ਼ ਨਵੀਂਦਿੱਲੀਗਿਆ। Case: PRADIP J. MEHTA versus COMMNR. OF INCOME-TAX, AHMEDABAD [[2008] 6 S.C.R. 383] (2008) j [2008] 6 S.C.R. 383 A PRADIP J. MEHTA v. COMMNR. OF INCOME-TAX, AHMEDABAD (Civil Appeal No. 4291 of 2002) APRIL 11, 2008 B [ASHOK BHAN AND DALVEER BHANDARI, JJ.] Income Tax Act, 1961 - ss. 6 (6) (a) and 5 (1) (c) -Assessee claiming status of "not ordinarily resident in India" -For the purpose of exclusion of income occurring outside India c - Revenue authorities denying the status on the ground that two conditions of s. 6 (6) (a) were not fulfilled - Order of the Revenue confirmed by the Appellate Authorities and High Court - On appeal, held: The assessee was entitled to the status of 'not ordinarily resident in India - In order to determine 0 such status, the proper way to approach is to decide whether the assessee falls within definition of 'resident' and if the answer is 'no' he would be treated as 'not ordinarily resident'- When two interpretations are possible, the interpretation in favour of the assessee, would be adopted- Interpretation of Statutes. E Judicial propriety- High Court passing the judgment without recording its agreement or dissent on the cited judgments passed by other High courts ~ Held: Judgment of other High Courts, not binding on a High Court, have only pursuasive value - However, judiCial decorum, propriety and F discipline requires that they should be taken note of and -dissented especially where the court is taking contra view Precedent. Words and Phrases - ' resident', 'ordinarily resident' and 'not ordinarily resident' - Meaning of, in the context of s. 6 of G Income tax Act, 1961. Appellant-assessee, while filing his return for the relevant assessment year, claimed the status of 'not ordinarily resident in India' as defined in Section 6 (6) (a) 383 H A of Income Tax Act, 1961 and thereby excluding his income occurring outside India, u/s 5 (1) (c) of the Act. Assessing Officer refused to grant such status on the ground that the assessee did not fulfil the requirement provided u/s 6 (6) (a) as he was a non-resident in India for only 3 years B during the last 10 years and during the 7 preceding years his stay in India was for more than 730 days; and that in order to claim such status, the assessee was required to fulfil either of the two conditions viz. (1) not be resident in India in 9 out of 10 years. or (2) not have stayed in India C for a period of 730 days or more during the last seven previous years. The view of the Assessing Officer was confirmed in appeal by CIT (Appeals) as well as by Income tax Appellate Tribunal. On reference, High Court upheld the order of Tribunal answering the reference in favour of 0 [the Revenue. The ][judgments ][passed by various High ]Courts, were cited by the assessee, but the High Court passed the judgment without either agreeing or disagreeing with the cited judgments. Hence the present appeal. E Allowing the appeal, the Court HELD: 1.1 The High Court in the impugned judgment has erred in its interpretation of Section 6(6) of Income Tax Act, '1961 and the *Patna High Court, **Bombay High Court and ***Travancore-Cochin High Courts have laid F down the correct law. A person will become an ordinarily resident only if (a) he has been residing in nine out of ten preceding years; and (b) he has been in India for at least 730 days in the previous seven years. The only direct way of deciding whether the appellant was 'not ordinarily G resident' in the relevant years is to formulate and answer the direct question, 'Has the person been resident in 9 out of such 10 years?' When the answer to the question is 'No', the appellant is to be treated as 'not ordinarily resident. A person will be "resident and ordinarily resident" H if both the conditions are satisfied but he will be "resident but not ordinarily resident" if either of those conditions is A not satisfied." [Paras 17, 22, 29 and 30] [395-F, G; 396-A; 397-F, G; 400-E, F, G] . . . . *C.N. Towrisend.v. CIT 1974 (97) ITR 185 (Pat); **Manibhai S. Patel v . . CIT 1953 (23) ITR. 27 (Boin); ***PB/ . Bava v. CIT 1955 (27) ITR 463 (Trav. And Coch) - approved [8 ] Case: PRADIP J. MEHTA versus COMMNR. OF INCOME-TAX, AHMEDABAD [[2008] 6 S.C.R. 383] (2008) અસવીકરણ:સ્થાનિકભાષામાંઅનુવાદિતઆચુકાદા/હુકમનોહેતુપક્ષકારોનેતેમનીભાષામાંજાણકારીઉપલબ્ધકરાવવામાત્રનોછેઅનેતેનોઅન્યથાઉપયોગથઇશકશે. તમામતેમજસરકારીમાટેનહિઅન્યવ્યવહારિકઉદ્દેશોમૂળચુકાદો/હુકમજતઅનેરહેશે.અંગ્રેજીપ્રમાણિમાન્ય DISCLAIMER: The translated judgment in vernacularlanguage is meant for the restricted use of the litigant tounderstand it in his/ her language and may not be usedfor any other purpose. For all practical and officialpurposes, the English version of the judgment shall beauthentic and shall hold the field for the purpose ofexecution and implementation. =================================================== પદીપ જે. મેહતા વી. આવકવેરાના કમિશનર, અમદાવાદ (સિવિલ અપીલ નંબર ૪૨૯૧/૨૦૦૨) એપ્રિલ ૧૧,૨૦૦૮ [અશોક ભાન અને દલવીર ભંડારી, જે. જે.] આવકવેરાનો કાયદો, ૧૯૬૧-પેટા-કલમ ૬ (૬) (એ) અને ૫ (૧)(સી)-"ભારતમાં સામાન્ય રીતે રહેવાસી નથી"નો દરજ્જો દાવો કરનાર કરદાતા- ભારતની બહાર થતી આવકને બાકાત રાખવાના હેતુથી-મહેસૂલ સત્તાવાળાઓઆ દરજ્જાને આ આધાર પર નકારી કાઢે છે કે આવકવેરાની બે શરતો.૬(૬)(અ) અપીલ સત્તાવાળાઓ અને ઉચ્ચ ન્યાયાલય દ્વારા પુષ્ટિ કરાયેલ મહેસૂલનો આદેશ પૂરો કરવામાં આવ્યો ન હતો-અપીલ પર, ચુકાદો આપ્યો હતોઃકરદાતા'ભારતમાં સામાન્ય રીતે રહેવાસી નથી'ના દરજ્જાનો હકદાર હતો-આવી સ્થિતિનક્કી કરવા માટે, સંપર્ક કરવાની યોગ્ય રીત એ નક્કી કરવાની છે કે કરદાતા'નિવાસી'ની વ્યાખ્યામાં આવે છે કે કેમ અને જો જવાબ 'ના'હોય તો તેને'સામાન્ય રીતે નિવાસી નથી'તરીકે ગણવામાં આવશે-જ્યારે બે અર્થઘટનો શક્યહોય, ત્યારે કરદાતા તરફેણમાં અર્થઘટન અપનાવવામાં આવશે-કાયદાનુંઅર્થઘટન. ન્યાયિક ઔચિત્ય-ઉચ્ચ અદાલતે અન્ય ઉચ્ચ અદાલતો દ્વારા પસારકરાયેલા ટાંકવામાં આવેલા ચુકાદાઓ પર તેની સંમતિ અથવા અસંમતિ નોંધ્યાવિના ચુકાદો પસાર કર્યો-ધાર્યુઅન્ય ઉચ્ચ અદાલતોના ચુકાદા, જે ઉચ્ચઅદાલતને બંધનકર્તા નથી, તેનું માત્ર અનુસરણ મૂલ્ય છે-જો કે, ન્યાયિકશિષ્ટાચાર, ઔચિત્ય અને શિસ્ત માટે જરૂરી છે કે તેમની નોંધ લેવી જોઈએ અનેખાસ કરીને જ્યાં અદાલત વિરોધાભાસી દ્રષ્ટિકોણ અપનાવી રહી હોય ત્યાંઅસંમતિ દર્શાવવી જોઈએ. શબ્દો અને શબ્દ્સ્મૂહો -'નિવાસી', 'સામાન્ય રીતે નિવાસી'અને'સામાન્ય રીતે નિવાસી નહીં'-આવકવેરો અધિનિયમ, ૧૯૬૧ની કલમ ૬નાસંદર્ભમાં તેનો અર્થ. અપીલકર્તા-કરદાતાએ સંબંધિત આકારણી વર્ષ માટે પોતાનું વળતરદાખલ કરતી વખતે આવકવેરો અધિનિયમ, ૧૯૬૧ની કલમ ૬ (૬) (એ) માંવ્યાખ્યાયિત 'ભારતમાં સામાન્ય રીતે રહેવાસી નથી'ની સ્થિતિનો દાવો કર્યો હતોઅને તે રીતે કાયદાની કલમ ૫ (૧) (સી) હેઠળ ભારતની બહાર થતી તેનીઆવકને બાકાત રાખી હતી. આકારણી અધિકારીએ આ આધાર પર એવો દરજ્જોઆપવાનો ઇનકાર કર્યો હતો કે કરદાતાએ કલમ ૬ (૬) (એ) હેઠળ પૂરીપાડવામાં આવેલી જરૂરિયાત પૂરી કરી નથી કારણ કે તે છેલ્લા ૧૦ વર્ષ દરમિયાનમાત્ર ૩ વર્ષ માટે ભારતમાં બિનનિવાસી હતો અને અગાઉના ૭ વર્ષ દરમિયાનભારતમાં તેનો રોકાણ ૭૩૦ દિવસથી વધુ સમય માટે હતો; અને આવા દરજ્જાનોદાવો કરવા માટે, કરદાતાએ બે શરતોમાંથી કોઈપણ એક પૂરી કરવી જરૂરી હતી.(૧) ૧૦માંથી ૯ વર્ષમાં ભારતનો રહેવાસી ન હોવો. અથવા (૨) છેલ્લા સાતવર્ષ દરમિયાન ૭૩૦ દિવસ કે તેથી વધુ સમય સુધી ભારતમાં રોકાયા નહોય.મૂલ્યાંકન અધિકારીના દ્રષ્ટિકોણની સી. આઈ. ટી. (અપીલ્સ) તેમજઆવકવેરાની અપીલીય ટ્રિબ્યુનલ દ્વારા અપીલમાં પુષ્ટિ કરવામાં આવીહતી.સંદર્ભ પર, ઉચ્ચ અદાલતે મહેસૂલની તરફેણમાં સંદર્ભનો જવાબ આપતાટ્રિબ્યુનલના આદેશને સમર્થન આપ્યું હતું.વિવિધ ઉચ્ચ અદાલતો દ્વારા પસારકરાયેલા ચુકાદાઓ, કરદાતા દ્વારા ટાંકવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ ઉચ્ચ અદાલતે ટાંકવામાં આવેલા ચુકાદાઓ સાથે સંમત થયા વિના અથવા અસંમત થયા વિના ચુકાદો આપ્યો હતો.એટલે વર્તમાન અપીલ દાખલ કરવામા આવી હતી. અપીલને મંજૂરી આપતા કોર્ટે Case: PRADIP J. MEHTA versus COMMNR. OF INCOME-TAX, AHMEDABAD [[2008] 6 S.C.R. 383] (2008) [ 2008 ] 6 एस. सी. आर 383 प्रदीपजे. मेहता बनाम आयकरआयुक्तअहमदाबाद ( 2002 कीसससिलअपीलसं. 4291) 11 अप्रैल, 2008 [ अशोकभानऔरदलिीरभान्डारी, जे. जे.] आयकरअसिसनयम, 1961-एस. 6 ( 6 ) ( ए) और 5 (1) (सी) आयकरअसिसनयम, 1961 - िारा 6 (6) (क) और 5 (1) (सी) - करदाताभारतमें"सामान्यरूपसेसनिासीनहीं" कीस्थिसतकादािाकररहाहै -भारतकेबाहरहुईआयकोसनकालनेकेउद्देश्यकेसलए - करअसिकारीनेिारा 6 (6) (क) कीदोस्थिसतयोंकोपूरानहींसकयेहोनेकेकारणस्थिसतकोनकारसदया - रेिेन्यूअसिकाररयोंकेद्वाराआदेशपुसिसकयागयाऔरअपीलअसिकाररयोंऔरउच्चन्यायालयद्वारा - अपीलपर, सनणय: करदाताको 'भारतमेंसामान्यरूपसेसनिासीनहीं' कीस्थिसतसमलीथी - इसस्थिसतकोसनिाणररतकरनेकेसलए, सहीतरीकासेयहजाननाबहुतजरूरीहैसकक्याकरदाता 'सनिासी' कीपररभाषामेंआताहैऔरयसदउत्तर 'नहीं' है, तोउसे 'सामान्यरूपसेसनिासी' केरूपमेंदेखाजाएगा - जबदोव्याख्यानसंभिहोतेहैं, तोकरदाताकेपक्षमेंकाव्याख्यानसकयाजाएगा - सिसिकव्याख्या। न्यासयकउपयुक्ता - उच्चन्यायालयनेअन्यउच्चन्यायालयोंद्वारादीगईसंदसभणतन्यायकीसहमसतयाअसहमसतकोदजणनहींहोनेकेवजहसेसनणयसदया - अन्यउच्चन्यायालयोंकेनिर्णयकावैधताउच्चन्यायालयपरबािकनहींहै, उनकाकेिलप्रेकमूल्यहोताहैहालांसक, न्यासयकसशिाचार, उपयुक्ता, औरअनुशासनकी सदशामेंयहआिश्यकहैसकउन्हेंध्यानमेंरखाजाएऔरसिरोिीदृसिकोणलेनेिालेमामलेमेंसिशेषरूपसेसिरोिसकयाजाए - पूिाणग्रह। शब्दऔरिाक्यांश - 'सनिासी', 'सामान्यरूपसेसनिासी' और 'सामान्यरूपसेसनिासीनहीं' - इनकाअथण, आयकरअसिसनयम, 1961 केअनुभाग 6 केसंदभणमें। अपीलकर्ता-करदातानेसंबंधितमूल्ांकनवर्षकेधिएअपनेररटनषदाखििकरतेसमय, आयकरअधिधनयम, 1961 कीिारा 6 (6) (क) मेंपररभाधर्त 'भारतमेंसामान्यरूपसेधनवासीनहीं' कीखिधतकादावाधकयाऔरइसतरीकेसेआयकरअधिधनयम, 1961 की 384 िारा 5 (1) (सी) केतहत।अपनीआयकोभारतकेबाहरहोनेवािीआयसेछोड़धदया| मूल्ांकनअधिकारीनेऐसीखिधतप्रदानकरनेसेइंकारधकयाक्ोंधककरदातानेिारा6 (6) (क) केतहतदीगईआवश्यकताकोपूरानहींधकयाक्ोंधकधपछिे 10 वर्ोंमेंउनकाभारतमेंकेवि 3 वर्षकेधिएगैर-धनवासीरहाथाऔरधपछिे 7 पूवषकेवर्ोंमेंउनकाभारतमेंरहना 730 धदनसेअधिकथा; औरउन्हेंइसतरीकेकीखिधतकादावाकरनेकेधिएदोमेंसेधकसीभीएकशतषकोपूराकरनेकीआवश्यकताथी | अथाषत् (1) 10 वर्ोंमेंभारतमेंनधनवासीरहनाया (2) धपछिे 7 पूवषकेवर्ोंमें 730 धदनसेअधिकभारतमेंनरहना।मूल्ांकनअधिकारीकेदृधिकोणकोआयकरअपीिअधिकारीऔरआयकरअपीिधनणषयधटिब्यूनिद्वाराभीपुधिधकयागया।संदभषकेरूपमें, उच्चन्यायाियनेधटिब्यूनिकेआदेशकोसमथषनदेतेहुएरेवेन्यूकेपक्षमेंउत्तरदेनेकेसाथउसकेआदेशकोपुधिकी।कईउच्चन्यायाियोंद्वाराधदएगएन्यायकोकरदाताद्वाराउद्िृतधकयागयाथा, िेधकनउच्चन्यायाियनेउनकेसाथयाउनकेखििाफएकमधतयाअसहमधतदर्षधकएधबनाआदेशधदया।इसधिए, वतषमानअपीि। अपीिकोमंर्ूरीदेनेपर, न्यायाियनेधनम्नधिखितधनणषयधदया: उच्चन्यायाियनेप्रमाधणतधनणषयमेंआयकरअधिधनयम, '1961 कीिारा 6(6) केव्याख्यामेंगितीकीहै, औरपटनाउच्चन्यायािय, **बॉम्बेउच्चन्यायािय, और**त्रावणकोर-कोधिउच्चन्यायाियनेसहीकानूनप्रस्धकयाहै।कोईव्यखिकेवितभीएकसामान्यधनवासीबनेगाअगर (a) उसनेधपछिेदससािोंमेंसेनौसािोंमेंधनवासधकयाहै; और (b) उसनेधपछिेसातसािोंमेंकमसेकम 730 धदनतकभारतमेंरहाहै।प्रश्नकासीिाउत्तरदेनेकेधिएसीिासवाितैयारकरनेऔरउसकाउत्तरदेनेकीकेविएकहीसीिीतरीकाहै, 'क्ाव्यखिनेउनदसवर्ोंमेंसे 9 मेंधनवासधकयाहै?' र्बइसप्रश्नकाउत्तर 'नहीं' होताहै, तोअपीिको 'सामान्यरूपसेधनवासीनहीं' केरूपमेंदेिार्ानािाधहए।यधददोनोंशतेंपूरीहोतीहैं, तोकोईव्यखि "धनवासीऔरसामान्यरूपसेधनवासी" होगा, िेधकनयधदउनमेंसेधकसीएकशतषकोपूरानहींधकयार्ाताहै, तोवह"धनवासीिेधकननसामान्यरूपसेधनवासी" होगा। [पैरI 17, 22, 29 and 30] [395-F, G; 396-A; 397-F, G; 400-E, F, G] 385 *C.N. Towrisend बनामसीआईटी 1974 (97) आईटीआर 185 (पटना)। **मधणभाईएस. पटेिबनामसीआईटी 1953 (23) आईटीआर 27 (बॉम्बे)। ***पी.बी./बावाबनामसीआईटी 1955 (27) आईटीआर 463 (टिावंकोरऔरकोधिन) - मंर्ूर। एडवांसरूधिंगएक्र. पी-5 ऑफ 1995 1997 (223) आईटीआर 379 (एएआर) - उखिखितधकयागया। ितुवेदीऔरधपधथसररयाकी "आयकरधवधि" कीपांिवींसंस्करण, िंड I, 1998 पृष्ठ 565 - उखिखितधकयागया। 1.2 भारतीयधवधिआयोगकीधसफाररशकेबावर्ूद, धविाधयकानेआयकरअधिधनयम, 1922 कीिारा 4B कोसुरधक्षतरिनेकीआवश्यकतामहसूसकी, औरइसप्रकार, िारा6(6), र्ो 1922 केआयकरअधिधनयमकीिारा 4B केसमरूपऔरसमानहै, 1961 अधिधनयममेंपाररमटीहै, उसेमंर्ूरीदीगई।यहवाधणखिकइच्छाकोदशाषताहै।इससेस्वागतधकयार्ासकताहैधकधविाधयकाकोधवधभन्नउच्चन्यायाियोंद्वारादीगईधवधभन्न Case: PRADIP J. MEHTA versus COMMNR. OF INCOME-TAX, AHMEDABAD [[2008] 6 S.C.R. 383] (2008) ટાંકવામાં આવેલા ચુકાદાઓ સાથે સંમત થયા વિના અથવા અસંમત થયા વિના ચુકાદો આપ્યો હતો.એટલે વર્તમાન અપીલ દાખલ કરવામા આવી હતી. અપીલને મંજૂરી આપતા કોર્ટે ઠેરવ્યુ :૧.૧ ઉચ્ચ અદાલતે વિવાદિત ચુકાદામાં આવકવેરો અધિનિયમ,૧૯૬૧ની કલમ ૬ (૬) ના તેના અર્થઘટનમાં ભૂલ કરી છે અને પટના ઉચ્ચન્યાયાલય, બોમ્બે ઉચ્ચ ન્યાયાલય અને ત્રાવણકોર-કોચીન ઉચ્ચ અદાલતોએસાચો કાયદો નક્કી કર્યો છે.કોઈ વ્યક્તિ સામાન્ય નિવાસી ત્યારે જ બનશે જ્યારે(ક) તે અગાઉના દસમાંથી નવ વર્ષમાં રહેતો હોય; અને (ખ) તે અગાઉના સાતવર્ષમાં ઓછામાં ઓછા ૭૩૦ દિવસ ભારતમાં રહ્યો હોય.અપીલકર્તા સંબંધિતવર્ષોમાં 'સામાન્ય રહેવાસી ન હતો'કે નહીં તે નક્કી કરવાનો એકમાત્ર સીધો રસ્તોએ છે કે 'શું તે વ્યક્તિ આવા ૧૦માંથી ૯ વર્ રહેવાસી છે?'જ્યારે પ્રશ્ો જવાબ'ના'હોય, ત્યારે અપીલકર્તાને 'સામાન્ય નિવાસી નહીં'તરીકે ગણવામાં આવેછે.જો બંને શરતો સંતોષષાય તો વ્યક્તિ "નિવાસી અને સામાન્ય રીતે નિવાસી"હશે પરંતુ જો તેમાંથી કોઈ પણ શરત સંતોષષાય નહીં તો તે "નિવાસી પરંતુસામાન્ય રીતે નિવાસી નહીં"હશે.[પરિચ્છેદ ૧૭,૨૨,૨૯ અને ૩૦૧ [૩૯૫-F G, ; ૩૯૬- ; A ૩૯૭- , ; F G ૪૦૦- , , ]E F G સી. એન. ટાઉનસેન્ડ વિરુદ્ધ સી. આઈ. ટી. ૧૯૭૪ (૯૭) આઈ. ટી.આર. ૧૮૫ (પટ); * * મણિભાઇ એસ. પટેલ વિરુદ્ધ સી. આઈ. ટી. ૧૯૫૩(૨૩) આઈ. ટી. આર. ૨૭ (બોમ); * * પી. બી. આઈ. બાવા વિરુદ્ધ સી.આઈ. ટી. ૧૯૫૫ (૨૭) આઈ. ટી. આર. ૪૬૩ (ત્રાવણકોર અને કોચીન)-મંજૂર. એડવાન્સ રુલિંગ અપીલ નંબર -P ૫/૧૯૯૫ ૧૯૯૭ (૨૨૩) I T R૩૭૯ (AAR)-નો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. ચતુર્વેદી દ્વારા આવકવેરાનો કાયદો અને પિથિસરિયાની પાંચમી આવૃત્તિ,ખંડ , I ૧૯૯૮ પાનું ૫૬૫-નો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. ૧.૨ ભારતના કાયદા પંચની ભલામણ છતાં, વિધાનસભાએ આવકવેરોઅધિનિયમ, ૧૯૨૨ની કલમ ૪બીને અકબંધ રાખવી જરૂરી હોવાનું અનુભવ્યુંહતું અને તે મુજબ, કલમ ૬ (૬), જે ૧૯૨૨ના અધિનિયમની કલમ ૪બી સાથેસુસંગત છે અને સમાન સામગ્રી છે, તે ૧૯૬૧ના અધિનિયમમાં ઘડવામાં આવીહતી. આ કાયદાકીય ઇચ્છાશક્તિ દર્શાવે છે.એવું માની શકાય છે કે વિધાનસભાકલમ ૪ બીનું અર્થઘટન કરતી વિવિધ ઉચ્ચ અદાલતો દ્વારા આપવામાં આવેલાવિવિધ ચુકાદાઓથી વાકેફ હતી, પરંતુ તેમ છતાં વિધાનસભાએ ૧૯૬૧ના કાયદામાં કલમ ૬ (૬) લાગુ કરવાનું પસંદ કર્યું હતું.તે દર્શાવે છે કેવિધાનસભાએ ૧૯૬૧ના કાયદાના અમલ પહેલા વિવિધ ઉચ્ચ અદાલતો દ્વારામૂકવામાં આવેલા અર્થઘટનને સ્વીકાર્યું હતું. [પેરા ૨૬] [૩૯૯-એ-ડી] ૧.૩ આવકવેરાના કાયદા અથવા કેન્દ્રીય આબકારી કાયદા હેઠળ બહાર પાડવામાં આવેલ પરિપત્રો વિભાગ માટે બંધનકર્તા છે.પશ્ચિમ બંગાળનાકમિશનર દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા પરિપત્રોમાં, પરિપત્ર પત્ર નંબરJ/ ૨૮૩૨૦/૪ /A ૧૦/૫/૫૮-૫૯ કલકત્તા તારીખ ૫.૧૨.૧૯૬૨ નો સંદર્ભનાણાં મંત્રાલય (મહેસૂલ વિભાગ) પત્ર નંબર ૪/૨૨/૬૧-IT (AT), તારીખ૨૫ નવેમ્બર, ૧૯૬૧ સાથેના પત્રવ્યવહાર માટે કરવામાં આવ્યો છે, જેમાંજણાવવામાં આવ્યું છે કે વિભાગનો મત હંમેશાં રહ્યો છે કે કોઈ વ્યક્તિ "સામાન્યBaરીતે રહેવાસી નથી"સિવાય કે તે કલમ ૪ ( ) ની બંને શરતોને સંતોષષે, એટલેકે, ( ) iતે નવમાં રહેવાસી હોવો જોઈએ. અગાઉના દસ વર્ષમાંથી; અને ( ) iiતેઅગાઉના સાત વર્ષમાં બે વર્ષથી વધુ સમયથી ભારતમાં હોવો જોઈએ.વર્તમાનકેસમાં, બોર્ડ દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલ પરિપત્ર જેમાં કેન્દ્ર સરકારનોઅભિપ્રાય નાણાં મંત્રાલય (મહેસૂલ વિભાગ) પત્ર નંબર ૪/૨૨/૬૧-IT(AT), તારીખ ૨૫ નવેમ્બર, ૧૯૬૧ નોંધવામાં આવ્યો છે, ૧૯૨૨અધિનિયમની કલમ ૪B પર વિવિધ ઉચ્ચ અદાલતો દ્વારા મૂકવામાં આવેલા સમાન અર્થઘટનને યોગ્ય સ્થિતિ તરીકે સ્વીકારવામાં આવ્યું છે.[પેરા ૨૮૧[૪૦૦- , , , ] B C D E ૨. તે સારી રીતે નક્કી કરવામાં આવ્યું છે કે જ્યારે બે અર્થઘટન શક્યહોય, ત્યારે નિશ્ચિતપણે, કોર્ટ તે અર્થઘટન અપનાવશે જે કરદાતાની તરફેણમાંઅને મહેસૂલની વિરુદ્ધમાં હોય.[પરિચ્છેદ ૨૭] [૩૯૯- , ]D E સ્નેહ એન્ટરપ્રાઇઝિસ વિરુદ્ધ કસ્ટમ્સ કમિશનર, નવી દિલ્હી ૨૦૦૬(૭) એસ. સી. સી. ૭૧૪-પર આધાર રાખ્યો હતો. ૩. ઉચ્ચ અદાલતે તેની સંમતિ અથવા તેની સમક્ષ ટાંકવામાં આવેલાચુકાદાઓની અસંમતિ નોંધ્યા વિના, મહેસૂલની તરફેણમાં તેને મોકલવામાંઆવેલા બે પ્રશ્નોના જવાબ આપ્યા હતા.ન્યાયિક શિષ્ટાચાર, ઔચિત્ય અનેશિસ્ત માટે જરૂરી છે કે ઉચ્ચ અદાલતે, ખાસ કરીને તેના વિરોધાભાસી દ્રષ્ટિકોણઅથવા અસંમતિની સ્થિતિમાં, વિવિધ ઉચ્ચ અદાલતોના ચુકાદાઓની ચર્ચાકરવી જોઈએ અને તેના વિરોધાભાસી દ્રષ્ટિકોણ માટે તેના પોતાના કારણોનોંધવા જોઈએ.ઉચ્ચ ન્યાયાલય દ્વારા આપવામાં આવેલા ચુકાદાઓ અન્ય ઉચ્ચન્યાયાલય (ઓ) માટે બંધનકર્તા નથી, પરંતુ તેમ છતાં, તેમનું પ્ેક મૂલ્યછે.અન્ય ઉચ્ચ ન્યાયાલય અન્ય ઉચ્ચ અદાલતો દ્વારા લેવામાં આવેલા Case: PRADIP J. MEHTA versus COMMNR. OF INCOME-TAX, AHMEDABAD [[2008] 6 S.C.R. 383] (2008) but not ordinarily resident" if either of those conditions is A not satisfied." [Paras 17, 22, 29 and 30] [395-F, G; 396-A; 397-F, G; 400-E, F, G] . . . . *C.N. Towrisend.v. CIT 1974 (97) ITR 185 (Pat); **Manibhai S. Patel v . . CIT 1953 (23) ITR. 27 (Boin); ***PB/ . Bava v. CIT 1955 (27) ITR 463 (Trav. And Coch) - approved [8 ] In re Advance Ruling A No. P-5 of 1995 1997 (223) ITR 379 (AAR) - referred to. Income Tax Law by Chaturvedi and Pithisaria's Fifth Edition, Volume I, 1998 page 565 - referred to. C 1.2 Despite the recommendation of Law Commission of India, legislature felt it necessary to keep Section 4B of Income Tax Act, 1922 in tact and, accordingly, Section 6(6), which corresponds to and is pari materia with Section 4B of 1922 Act, .was ~ma~ted in 1961 ~ct. Th'is i:;hows the D legislative will. It can be presumed that the' legislature was in the know of the various judgments given by the different High Courts interpreting Section 4B but still the legislature chose to enactSection 6(6) in the 1961 Act, in its wisdom. · It shows that the legislature accepted the interpretation E put by the various High Courts prior to. enactment of 1961 Act. [Para 26] [399-A-D] · · It shows that the legislature accepted the interpretation E 1.3 The circulars issued under the Income Tax Act or Central Excise Act are binding on the 'Department. In the F circulars issued by the Commissioner of West Bengal, Circular Letter No. Jl28320/ 4A/1015/58-59 Calcutta dated 5.12.1962 reference has been made to the correspondence resting with the Ministry of Finance (Department of Revenue) letter No. 4/22/61-IT(AT), dated 25th November, G 1961, wherein it is stated that the department's view has all along been that an individual is "not ordinarily resident" unless he satisfies both the conditions in Section 4B(a), i.e., (i) he must have been a resident in nine out of ten preceding years; and (ii) he must have been in India for H A more than two years in the preceding seven years. In the present case, the Circular issued by the Board in which the opinion of the Central Government the Ministry of Finance (Department of Revenue) letter No. 4/22/61-IT(AT), dated 25th November, 1961 has been noted, the t3 interpretation similar to the one put by the various High Courts on Section 48 of 1922 Act has been accepted to be the correct position. [Para 28] [400-8, C, D, E] 2. It is well settled that when two interpretations are possible, then invariably, the Court would adopt the C interpretation which is in favour of the tax payer and against the Revenue. [Para 27] [399-D, E] Sneh Enterprises v. Commissioner of Customs, New Delhi 2006 (7) sec 714 - relied on. D 3. The High Court, without either recording its agreement or dissent of the judgments cited before it, answered the two questions referred to it in favour of the Revenue. Judicial decorum, propriety and discipline required that the High Court should, especially in the event E of its contra view or dissent, have discussed the judgments of the different High Courts and recorded its own reasons for its contra view. The judgments given by a High Court are not binding on the other High Court(s), but all the same, they have persuasive value. Another High F Court would be within its right to differ with the view t<!ken by the other High Courts but, in all fairness, the High Court should record its dissent with reasons therefor. The judgment of the other High Court, though not binding, have persuasive value which should be taken note of G and dissented from by recording its own reasons. [Para 24] [398-D, E, F, G] K.P Varghese v. !TO 1981 (4) SCC 173; UCO Bank v CIT, WB. 1999 (4) SCC 599; Collector of Central Excise Vadodra v. Dhiren Chemical Industries 2002 (2) SCC 127 -H relied on. CIVIL APPELLATE JURISDICTION : Civil Appeal No. 4291 of 2002. From the final Judgment and Order dated 03.05.2002 of the High Court of Gujarat atAhmedabad in Income Tax Re'erence No. 7of1988. P.H. Parekh, Sumit Goel, Diksha Rai and Akshat Jain for the Appellant. Case: PRADIP J. MEHTA versus COMMNR. OF INCOME-TAX, AHMEDABAD [[2008] 6 S.C.R. 383] (2008) एडवांसरूधिंगएक्र. पी-5 ऑफ 1995 1997 (223) आईटीआर 379 (एएआर) - उखिखितधकयागया। ितुवेदीऔरधपधथसररयाकी "आयकरधवधि" कीपांिवींसंस्करण, िंड I, 1998 पृष्ठ 565 - उखिखितधकयागया। 1.2 भारतीयधवधिआयोगकीधसफाररशकेबावर्ूद, धविाधयकानेआयकरअधिधनयम, 1922 कीिारा 4B कोसुरधक्षतरिनेकीआवश्यकतामहसूसकी, औरइसप्रकार, िारा6(6), र्ो 1922 केआयकरअधिधनयमकीिारा 4B केसमरूपऔरसमानहै, 1961 अधिधनयममेंपाररमटीहै, उसेमंर्ूरीदीगई।यहवाधणखिकइच्छाकोदशाषताहै।इससेस्वागतधकयार्ासकताहैधकधविाधयकाकोधवधभन्नउच्चन्यायाियोंद्वारादीगईधवधभन्न िारा 4B कीव्याख्याओंकेबारेमेंपताथा, िेधकनधफरभीधविाधयकानेअपनेबुखिमत्तामें 1961 अधिधनयमकेबननेसेपहिेिारा 6(6) कोिागूकरनेकाियनधकया।यहधदिाताहैधकधविाधयकाने 1961 अधिधनयमकेप्रारूपनसेपहिेधवधभन्नउच्चन्यायाियोंद्वारादीगईव्याख्याकोस्वीकारधकया। [पैरा 26] [399-A-D] 1.3 आयकरअधिधनयमयाकेंद्रीयउत्पादशुल्कअधिधनयमकेतहतर्ारीसकुषिसषधवभागपरबाइंधडंगहोतेहैं।पधिमबंगािकेकधमशनरद्वारार्ारीधकएगएसकुषिरमें, सकुषिरपत्रसंख्या Jl28320/ 4A/1015/58-59 कोिकाताधदनांक 5.12.1962 केसंदभषमेंधवत्तमंत्रािय (रार्स्वधवभाग) केपत्रसंख्या 4/22/61-IT(AT), धदनांक 25 नवम्बर, 1961 केसाथआपधत्तदर्षहै, धर्समेंकहागयाहैधकधवभागकादृधिकोणयहहैधकएकव्यखि "सामान्यरूपसेधनवासी" होताहैकेवितभी, र्बवहिारा 4B(a) कीदोनोंशतोंकोपूराकरताहै, अथाषत् (i) उसनेधपछिेदससािोंमेंसेनौसेशीतोंमेंदोसािसेअधिकसमयतकभारतमेंधबतायाहो।वतषमानमामिेमें, बोडषद्वारार्ारीधकएगएसकुषिरमें, केंद्रसरकारकीरायकाअधभप्रेतहोतेहुएधवत्तमंत्रािय (रार्स्वधवभाग) केपत्रसंख्या 4/22/61-IT(AT), धदनांक 25 नवम्बर, 1961 कासंदभषधदयागयाहै, धर्समें1922 अधिधनयमकीिारा 48 परधवधभन्नउच्चन्यायाियोंद्वारार्ोएकसमानव्याख्याकीगईहै, वहसहीिानमानीगईहै। [पैरा 28] [400-8, C, D, E] 386 2. यहखिरहैधकर्बदोव्याख्यानसंभवहोतेहैं, तोहमेशा, न्यायाियकरदाताकेपक्षमेंहोनेवािेव्याख्यानकाअपनाएगाऔरआयकरअधिकारकेखििाफहोनेवािेव्याख्यानका। [पैरा 27] [399-D, E] "स्नेहएंटरप्राइर्ेसबनामकस्टम्सआयुि, न्यूधदिी 2006 (7) िारा 714 - परआिाररत" 3. उच्चन्यायािय, र्बउसकेसामनेप्रस्कीगईधविारोंकास्वीकृधतयाअसहमधतदर्षधकएधबना, उनउपधदिदोप्रश्नोंकेसाथर्वाबधदया, इसकेबावर्ूदधकया।न्याधयक धवनम्रता, योग्यताऔरअनुशासनइसेआवश्यकबनातेहैंधकउच्चन्यायाियको, धवशेर्रूपसेधवरोिीदृधिकोणयाअसहमधतकीखिधतमें, धवधभन्नउच्चन्यायाियोंकेधविारोंकोधविारकरनािाधहएऔरउसकेधवरोिीदृधिकोणकेधिएअपनेकारणदर्षकरनािाधहए।एकउच्चन्यायाियकाएकअन्यउच्चन्यायाियकेद्वाराधदएगएदृधिकोणकेसाथअसहमतहोनेकाहकहै, िेधकनसबइसकेबावर्ूद, उनकेपासप्ेणादायकमूल्होताहै।दूसरेउच्चन्यायाियकोदूसरेउच्चन्यायाियोंद्वारादीगईदृधिकोणकेसाथअसहमतहोनेकाअधिकारहोताहै, िेधकनसबकुछइसकेबावर्ूद, उच्चन्यायाियकोअपनेकारणोंकेसाथअसहमतहोनेकाअपनासंदभषदर्षकरनािाधहए।दूसरेउच्चन्यायाियकेधनणषय, यधदनकाटकर, प्ेणादायकमूल्होताहै, धर्सेधियार्ानािाधहएऔरअपनेकारणोंकोदर्षकरकेधवरोिधकयार्ानािाधहए। [पैरा 24] [398-D, E, F, G] "K.P Varghese v. आयकरअधिकारी 1981 (4) SCC 173; UCO बैंक v. सीआईटी, पधिमबंगाि 1999 (4) SCC 599; केंद्रीयउत्पादशुल्कसंग्रहणकरनेवािे, वडोदरा v. Dhiren Chemical Industries 2002 (2) SCC 127 - परआिाररत" 387 "नागररकअपीिअधिकरण: धसधविअपीिसंख्या A 4291 का 2002। धतधथ 03.05.2002 कीअंधतमन्याधयकधनणषयऔरआदेशसेगुर्रातउच्चन्यायािय, अहमदाबादकेआयकरसंदभषसंख्या 7of1988। पी.एि. पारेि, सुधमतगोयि, दीक्षारायऔरअक्षतर्ैनअपीिकताषकेधिए। पी.वी. शेट्टीऔरवी. शेिर, अिकाशमाष (बी.वी. बैरमदासकेधिए) र्वाबीकताषकेधिए। संधवदानकाधनणषयभIन, र्े. द्वाराधदयागयाथा। 1. यहाँअधभिेिाहैधककरदातायहांअपीिकताषहै।" 2. इसअपीिमेंकरदातानेआयकरसंदभषसंख्या 7 कीआयोगीन्यायऔर 3 मई, 2002 कोगुर्रातउच्चन्यायाियद्वारापाररतआदेशकोिुनौतीदीहै।उच्चन्यायाियनेस्पिधकयाधकसंदभषकोधदयार्ानेवािानर्ररयाकोमान्यतादी, धर्सेआयकरअपीिन्याधयकपररर्द, अहमदाबादबेंि-ए (संक्षेपमें "संगठन") नेअपनायाधकआय 1982-83 केधिएकरदाताकीखिधत "सामान्यरूपसेधनवासीनहीं" नहींथा।उच्चन्यायाियनेभीदर्षधकयाधकसंगठननेआयकरअधिधनयम, 1961 केअनुभाग 6(6) केप्राविानोंकाव्याख्यामेंकोईत्रुधटनहींकीहै। 3. मामूिीतथ्यर्ोमामिेकीवतषमानअपीिकीदर्षकरनेकीधदशामेंसमापनधकएर्ानेवािेहैं: Case: PRADIP J. MEHTA versus COMMNR. OF INCOME-TAX, AHMEDABAD [[2008] 6 S.C.R. 383] (2008) 2., ਇਹਅਚਛੀਤਰ੍ਹਾਂਸਥਾਪਿਤਹੈਕਿਜਦੋਂਦੋਵਿਆਖਿਆਵਾਂਸੰਭਵਹਨ ਤਾਂਅਦਾਲਤਉਸਵਿਆਖਿਆਨੂੰਅਪਣਾਏਗੀਜੋਕਰਦਾਤਾਦੇਹੱਕਵਿੱਚਹੈਅਤੇਰੈਵੇਨਿਊਦੇਖਿਲਾਫਹੈ।[ਪੈਰਾ27] ਸਨੇਹਐ,2006 (7) ਐਸ.ਸੀ.ਸੀ. 714 – ਭਰੋਸਾਕੀਤਾਟਰਪ੍ਰਾਈਜ਼ਬਨਾਮਕਮਿਸ਼ਨਰਆਫਕਸਟਮਜ਼ ਨਵੀਂਦਿੱਲੀਗਿਆ। 3.,, ਉੱਚਅਦਾਲਤਨੇ ਬਿਨਾਂਇਸਦੇਕਿਉਸਨੇਆਪਣੀਸਹਿਮਤੀਜਾਂਅਸਹਿਮਤੀਦਾਰਿਕਾਰਡਕੀਤਾਹੋਵੇ,ਉਸਅੱਗੇਪੇਸ਼ਕੀਤੇਗਏਫੈਸਲਿਆਂਦੇ ਉਸਨੇਰੈਵੇਨਿਊਦੇਹੱਕਵਿੱਚਦੋਸਵਾਲਾਂਦਾਜਵਾਬਦਿੱਤਾ।ਨਿਆਇਕਮਰਿਆਦਾ,, ਉਚਿਤਤਾਅਤੇਅਨੁਸ਼ਾਸਨਦੀਮੰਗਹੈਕਿਉੱਚਅਦਾਲਤਨੂੰ ਖਾਸਕਰਕੇਜਦੋਂਇਸਦਾਵਿਰੋਧੀਨਜ਼ਰੀਆ,ਜਾਂਅਸਹਿਮਤੀਹੋਵੇ ਵੱਖਵੱਖਉੱਚਅਦਾਲਤਾਂਦੇਫੈਸਲਿਆਂਦੀਚਰਚਾਕਰਨੀਚਾਹੀਦੀਸੀਅਤੇਆਪਣੇਵਿਰੋਧੀਨਜ਼ਰੀਏਲਈਆਪਣੇਕਾਰਨਾਂਦਾਰਿਕਾਰਡਕਰਨਾਚਾਹੀਦਾਸੀ।ਇੱਕਉੱਚਅਦਾਲਤਦਾਫੈਸਲਾਦੂਜੀਉੱਚਅਦਾਲਤ(ਾਂ) ', ਪਰਫਿਰਵੀ,ਤੇਬੰਧਨਕਾਰੀਨਹੀਂਹੁੰਦਾ ਉਹਨਾਂਦਾਰਾਜੀਵਾਦੀਮੁੱਲਹੁੰਦਾਹੈ।ਇੱਕਹੋਰਉੱਚ, ਸਾਰੇਅਦਾਲਤਨੂੰਦੂਜੀਉੱਚਅਦਾਲਤਾਂਦ੍ਵਾਰਾਲਈਗਈਨਜ਼ਰੀਏਨਾਲਅਸਹਿਮਤਹੋਣਦਾਅਧਿਕਾਰਹੈਪਰਉਚਿਤਤਾਵਿੱਚ, ਉੱਚਅਦਾਲਤਨੂੰਆਪਣੀਅਸਹਿਮਤੀਨੂੰਕਾਰਨਾਂਸਮੇਤਰਿਕਾਰਡਕਰਨਾਚਾਹੀਦਾਹੈ।ਦੂਜੀਉੱਚਅਦਾਲਤਦਾਫੈਸਲਾ, ਹਾਲਾਂਕਿਬੰਧਨਕਾਰੀਨਹੀਂਹੈ, ਪਰਰਾਜੀਵਾਦੀਮੁੱਲਰੱਖਦਾਹੈਜਿਸਨੂੰਨੋਟਕੀਤਾਜਾਣਾ[ਪੈਰਾ24]ਚਾਹੀਦਾਹੈਅਤੇਆਪਣੇਕਾਰਨਾਂਨਾਲਅਸਹਿਮਤੀਦਰਜਕੀਤੀਜਾਣੀਚਾਹੀਦੀ। ਕੇ.ਪੀ..ਟੀ.ਓ1981 (4) ਐਸ.ਸੀ.ਸੀ. 173; ਯੂ.ਸੀ..ਆਈ.ਟੀ., ਵਰਗੀਜ਼ਬਨਾਮਆਈਓਬੈਂਕਬਨਾਮਸੀਡਬਲਿਊ.ਬੀ. 1999 (4) ਐਸ.ਸੀ.ਸੀ. 599; ਕਲੈਕਟਰਆਫਸੈਂਟਰਲਐਕਸਾਈਜ਼ਵਡੋਦਰਾਬਨਾਮਧੀਰੇਨਕੈਮੀਕਲ2002 (2) ਐਸ.ਸੀ.ਸੀ. 127 – ਭਰੋਸਾਕੀਤਾਗਿਆ।ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਸਿਵਲਅਪੀਲੇਟਅਧਿਕਾਰਖੇਤਰ: ਸਿਵਲਅਪੀਲਨੰਬਰ4291 ਦਾ2002. 03.05.2002ਗੁਜਰਾਤਦੀਉੱਚਅਦਾਲਤਵਿੱਚਅਹਮਦਾਬਾਦਵਿੱਚਮਿਤੀ ਨੂੰਦਿੱਤੇਗਏਅੰਤਿਮਫੈਸਲੇਅਤੇਆਦੇਸ਼, ਆਮਦਨਕਰਸੰਦਰਭਨੰਬਰ7 ਦਾ1988.ਤੋਂ ਅਪੀਲਕਰਤਾਲਈਪੀ.ਐਚ. ਪਾਰੇਖ, ਸੁਮਿਤਗੋਏਲ, ਦੀਕਸ਼ਾਰਾਏਅਤੇਅਕਸ਼ਤਜੈਨ। ਜਵਾਬੀਲਈਪੀ.ਵੀ..,(ਬੀ.ਵੀ. ਬਲਰਾਮਦਾਸਲਈ)। ਸ਼ੈੱਟੀਅਤੇਵੀ ਸ਼ੇਖਰ ਅਲਕਾਸ਼ਰਮਾ ਅਦਾਲਤਦਾਫੈਸਲਾਭਾਨ, ਨਾਇਬਨਿਆਂਕਾਦੁਆਰਾਸੁਣਾਇਆਗਿਆ। ਭਾਨ, ਨਾਇਬਨਿਆਂਕਾ. 1. ਅਪੀਲਕਰਤਾਇੱਥੇਮੁਲਜ਼ਮਹੈ। 2. ਇਸਅਪੀਲਵਿੱਚਅਪੀਲਕਰਤਾਨੇ3 ਮਈ, 2002 ਨੂੰਗੁਜਰਾਤਦੀਉੱਚਅਦਾਲਤਦੁਆਰਾਆਈਟੀਆਰਨੰਬਰ7 ਦਾ1988 ਵਿੱਚਪਾਸਕੀਤੇਗਏਅੰਤਿਮਫੈਸਲੇਅਤੇਆਦੇਸ਼ਨੂੰਚੁਣੌਤੀਦਿੱਤੀਹੈ।ਉੱਚਅਦਾਲਤਨੇਰੈਫਰੈਂਸ,-ਏ(ਛੋਟੇਵਿੱਚ"")ਨੂੰਨਿਪਟਾਰਾਕਰਦਿਆਂਆਮਦਨਕਰਅਪੀਲੇਟਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਅਹਮਦਾਬਾਦਬੈਂਚਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ1982-83 ਲਈਦੁਆਰਾਲਿਆਗਿਆਨਜ਼ਰੀਆਨੂੰਬਰਕਰਾਰਰੱਖਿਆਹੈਕਿਮੁਲਜ਼ਮਦੀਸਥਿਤੀਮੁਲਾਂਕਣਵਰ੍ਹੇ"'"ਸਧਾਰਨਤੌਰਤੇਨਿਵਾਸੀਨਹੀਂ ਦੀਨਹੀਂਸੀ।ਉੱਚਅਦਾਲਤਨੇਇਹਵੀਦਰਜਕੀਤਾਕਿਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲਨੇਆਮਦਨਕਰਐਕਟ, 1961 (ਛੋਟੇਵਿੱਚ"1961 ਐਕਟ") ਦੀਧਾਰਾ6(6) ਦੀਵਿਆਖਿਆਕਰਨਵਿੱਚਕੋਈਗਲਤੀਨਹੀਂਕੀਤੀ। 3.: ਮੌਜੂਦਾਅਪੀਲਦਾਇਰਕਰਨਵਿੱਚਸਮਾਪਤਹੋਣਵਾਲੇਮਾਮਲੇਦੇਸੰਖੇਪਤੱਥਇਸਪ੍ਰਕਾਰਹਨ 4. ਅਪੀਲਕਰਤਾਨੂੰ5 ਅਕਤੂਬਰ, 1976,ਇੰਜੀਨੀਅਰਵਜੋਂਨਿਯੁਕਤਕੀਤਾਗਿਆਸੀਅਤੇ, ਨੂੰਵਾਲੇਮਸ਼ਿਪਿੰਗਮੈਨੇਜਮੈਂਟਲਿਮਿਟੇਡ ਉਸਦੀਨੌਕਰੀਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੂੰਉੱਚਸਮੁੰਦਰਾਂ ਹਾਂਗਕਾਂਗਦੁਆਰਾਮਰੀਨ'ਤੇਕੰਮਕਰਨਲਈਤਾਇਨਾਤਕੀਤਾਗਿਆਸੀਅਤੇਕਈਸਾਲਾਂਲਈਵਿਦੇਸ਼ਵਿੱਚਭੁਗਤਾਨਕੀਤਾਗਿਆ।ਅਪੀਲਕਰਤਾਨੇਮੁਲਾਂਕਣਵਰ੍ਹੇ""'1982-83 (ਛੋਟੇਵਿੱਚ") ਲਈਆਪਣੀਵਾਪਸੀਭਰਦਿਆਂਭਾਰਤਵਿੱਚਸਧਾਰਨਤੌਰਤੇਨਿਵਾਸੀ"ਸੰਬੰਧਿਤਵਰ੍ਹਾ1961 ਐਕਟਦੀਧਾਰਾ6(6)(ਅ) ਵਿੱਚਪਰਿਭਾਸਿਤਹੈਅਤੇਭਾਰਤਦੇਨਹੀਂ ਦੀਸਥਿਤੀਦਾਦਾਅਵਾਕੀਤਾਜਿਵੇਂਕਿਬਾਹਰਹੋਣਵਾਲੀਆਮਦਨਨੂੰਧਾਰਾਕੋਈਵਿਅਕਤੀਭਾਰਤਵਿੱਚਸਧਾਰਨਤੌਰ5(1)('ਸੀ) ਅਧੀਨਬਾਹਰਕਰਨਲਈਕਿਹਾ6 ਦੀਉਪ, ਜੋਕਿਪ੍ਰਦਾਨਕਰਦਾਹੈਕਿਜੇਕਰ-ਧਾਰਾ(6) ਦੇਅਰਥਵਿੱਚ,ਤੇਨਿਵਾਸੀਨਹੀਂਹੈਜਿਵੇਂਕਿਧਾਰਾਤਾਂਉਸਨੂੰਭਾਰਤਦੇਬਾਹਰਹੋਣਵਾਲੀਆਮਦਨਉਸਦੀਕੁੱਲਆਮਦਨਵਿੱਚਸ਼ਾਮਲਨਹੀਂਕੀਤੀਜਾਵੇਗੀ। 5. 1961 ਐਕਟਦੇਸੈਕਸ਼ਨ5 ਅਤੇ6 ਦੇਸੰਬੰਧਿਤਹਿੱਸੇਹੇਠਦਿੱਤੇਗਏਹਨ: "ਸੈਕਸ਼ਨ5 - ਕੁੱਲਆਮਦਨਦਾਦਾਇਰਾ (1), ਕਿਸੇਵੀਪਿਛਲੇਸਾਲਦੀਕੁੱਲਆਮਦਨ, ਜੋਕਿਇੱਕਨਿਵਾਸੀ ਇਸਐਕਟਦੀਆਂਪ੍ਰਾਵਧਾਨਾਂਦੇਅਧੀਨਵਿਅਕਤੀਦੀਹੈ, ਉਸਸਾਲਦੌਰਾਨਭਾਰਤਤੋਂਬਾਹਰਉਸਨੂੰਪ੍ਰਾਪਤਹੋਣਜਾਂਉਤਪੰਨਹੋਣਵਾਲੀਸਾਰੀਆਮਦਨਨੂੰ—ਸ਼ਾਮਲਕਰਦੀਹੈਜੋ (a) ...... (b) ...... (c): ਉਸਸਾਲਦੌਰਾਨਭਾਰਤਤੋਂਬਾਹਰਉਸਨੂੰਪ੍ਰਾਪਤਹੋਈਜਾਂਉਤਪੰਨਹੋਈ ', ਭਾਰਤਵਿੱਚਸਾਧਾਰਣਤੌਰਤੇਨਿਵਾਸੀਨਾਹੋਣਵਾਲੇਵਿਅਕਤੀਦੇਮਾਮਲੇਵਿੱਚ,ਪ੍ਰਦਾਨਕੀਤਾਗਿਆਹੈਕਿਜਿਸਦੀਵਿਆਖਿਆਸੈਕਸ਼ਨ6 ਦੇਉਪ-ਸੈਕਸ਼ਨ(6) ਵਿੱਚਕੀਤੀਗਈਹੈ, ਭਾਰਤਤੋਂਬਾਹਰਉਸਨੂੰਪ੍ਰਾਪਤਹੋਣਜਾਂਉਤਪੰਨਹੋਣਵਾਲੀਆਮਦਨਨੂੰਇਸਤਰ੍ਹਾਂਸ਼ਾਮਲਨਹੀਂਕੀਤਾਜਾਵੇਗਾਜਬਤੱਕਇਹਭਾਰਤਵਿੱਚਨਿਯੰਤਰਿਤ"ਕਾਰੋਬਾਰਜਾਂਸਥਾਪਿਤਪੇਸ਼ੇਤੋਂਪ੍ਰਾਪਤਨਾਹੋਵੇ। "ਸੈਕਸ਼ਨ6 - ਭਾਰਤਵਿੱਚਨਿਵਾਸ ,-ਇਸਐਕਟਦੇਉਦੇਸ਼ਾਂਲਈ Xxx [(6) ਕਿਸੇਵਿਅਕਤੀਨੂੰਕਿਸੇਪਿਛਲੇਸਾਲਵਿੱਚਭਾਰਤਵਿੱਚ"ਸਾਧਾਰਣਤੌਰ'ਤੇਨਿਵਾਸੀਨਾਹੋਣਾ" ਕਿਹਾਜਾਂਦਾਹੈ-ਜੇਉਹਵਿਅਕਤੀ (a), ਇੱਕਵਿਅਕਤੀਜੋਉਸਸਾਲਤੋਂਪਹਿਲਾਂਦੇਦਸਸਾਲਾਂਵਿੱਚੋਂਨੌਸਾਲਭਾਰਤਵਿੱਚਨਿਵਾਸੀਨਹੀਂਰਿਹਾਹੈਜਾਂਉਸਸਾਲਤੋਂਪਹਿਲਾਂਦੇਸੱਤਸਾਲਾਂਦੌਰਾਨਭਾਰਤਵਿੱਚਸੱਤਸੌਤੀਹਦਿਨਜਾਂਉਸਤੋਂਵੱਧਸਮੇਂਲਈਨਹੀਂਰਿਹਾਹੈ;....” ਜਾਂ 6.109(ਜੋਕਿ ਜਿਵੇਂਕਿਕਰਦਾਤਾਉਸਸਾਲਤੋਂਪਹਿਲਾਂਦੇ“ ਸਾਲਾਂਵਿੱਚੋਂ' ਸਾਲਭਾਰਤਵਿੱਚਨਿਵਾਸੀਨਹੀਂਸੀ”ਤੱਥਦਾਖੋਜਹੈ), ਉਸਨੇਸੰਬੰਧਿਤਸਾਲਲਈਸਾਧਾਰਣਤੌਰਤੇਨਿਵਾਸੀਨਾਹੋਣਾ ਦਾਦਰਜਾਦਾਅਵਾਕੀਤਾ। 7.3 ਸਤੰਬਰ, 1984“ ਮੁਲਾਂਕਣਅਧਿਕਾਰੀਨੇ'” ਨੂੰਦਿੱਤੇਆਪਣੇਆਦੇਸ਼ਦੁਆਰਾਕਰਦਾਤਾਨੂੰਸੰਬੰਧਿਤਵਰ੍ਹੇ'ਲਈਸਧਾਰਨਤੌਰ, ਇਸਆਧਾਰਤੇਕਿਕਰਦਾਤਾਪਿਛਲੇਤੇਨਿਵਾਸੀਨਹੀਂ ਦਾਦਰਜਾਦੇਣਤੋਂਇਨਕਾਰਕੀਤਾ103-ਨਿਵਾਸੀਸੀਅਤੇਪਿਛਲੇ7 ਸਾਲਾਂਦੌਰਾਨਸਿਰਫ ਸਾਲਾਂਲਈਭਾਰਤਵਿੱਚਗੈਰ ਸਾਲਾਂਦੌਰਾਨਉਸਨੇਭਾਰਤਵਿੱਚ730 ਦਿਨਾਂਤੋਂਵੱਧਸਮਾਂਬਿਤਾਇਆਸੀ।ਮੁਲਾਂਕਣਅਧਿਕਾਰੀਨੇਪਾਇਆਕਿਕਰਦਾਤਾਨੇਪਿਛਲੇਨੌਪਿਛਲੇ:ਸਾਲਾਂਵਿੱਚਹੇਠਦਿੱਤੇਸਮੇਂਲਈਭਾਰਤਵਿੱਚਨਿਵਾਸਕੀਤਾਹੈ Case: PRADIP J. MEHTA versus COMMNR. OF INCOME-TAX, AHMEDABAD [[2008] 6 S.C.R. 383] (2008) દ્રષ્ટિકોણથી અલગ રહેવાના તેના અધિકારમાં હશે, પરંતુ તમામ નિષ્પક્ષતામાં,ઉચ્ચ અદાલતે તેના કારણો સાથે તેની અસંમતિ નોંધવી જોઈએ.અન્ય ઉચ્ચન્યાયાલયનો ચુકાદો બંધનકર્તા ન હોવા છતાં, તેનું પ્ેક મૂલ્ય છે જેની નોંધલેવી જોઈએ અને તેના પોતાના કારણો નોંધીને તેનાથી અસંમત થવું જોઈએ.[પેરા ૨૪] [૩૯૮- , , , ]D E F G કે. પી. વર્ગીસ વિરુદ્ધ આઈ. ટી. ઓ. ૧૯૮૧ (૪) એસ. સી. સી. ૧૭૩;યુકો બેંક વિરુદ્ધ સી. આઈ. ટી., ડબલ્યુ. બી. ૧૯૯૯ (૪) એસ. સી. સી.૫૯૯; સેન્ટ્રલ એક્સાઇઝ વડોદરા વિરુદ્ધ ધીરેન કેમિકલ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ ૨૦૦૨(૨) એસ. સી. સી. ૧૨૭-પર આધાર રાખ્યો હતો. દીવાની અપીલીય અધિકારકેત :સિવિલ અપીલ નંબર ૪૨૯૧/૨૦૦૨. આવકવેરાના સંદર્ભ નંબર ૭/૧૯૮૮ માં અમદાવાદ ખાતેની ગુજરાતહાઈકોર્ટના ૦૩.૦૫.૨૦૦૨ ના અંતિમ ચુકાદા અને આદેશમાંથી. અપીલકર્તા વતી પી. એચ. પારેખ, સુમિત ગોયલ, દીક્ષા રાય અને અક્ષત જૈન. પ્રતિવાદી માટે પી. વી. શેટ્ટી અને વી. શેખર, અલકા શર્મા (બીવીબલરામ દાસ માટે). કોર્ટનો ચુકાદો જસ્ટિસ ભાણ દ્વારા આપવામાં આવ્યો હતો. ૧. કરદાતા અહીં અપીલકર્તા છે. ૨. આ અપીલમાં કરદાતાએ ગુજરાત હાઈકોર્ટ દ્વારા I T R નંબર૭/૧૯૮૮ માં ૩જી મે, ૨૦૦૨ના રોજ પસાર કરાયેલા અંતિમ ચુકાદા અનેઆદેશને પડકાર્યો છે.ઉચ્ચ અદાલતે ઇન્કમ ટેક્સ એપેલેટ ટ્રિબ્યુનલ, અમદાવાદબેન્ચ-એ (ટૂંકમાં "ટ્રિબ્યુનલ") દ્વારા લેવામાં આવેલા દૃષ્ટિકોણને સમર્થનઆપતા સંદર્ભનો નિકાલ કર્યો છે કે આકારણી વર્ષ ૧૯૮૨-૮૩ માટે કરદાતાનોદરજ્જો "સામાન્ય રીતે નિવાસી નથી".ઉચ્ચ અદાલતે એ પણ નોંધ્યું હતું કેટ્રિબ્યુનલે આવકવેરો અધિનિયમ, ૧૯૬૧ (ટૂંકમાં "૧૯૬૧ અધિનિયમ") નીકલમ ૬ (૬) ની જોગવાઈઓનું અર્થઘટન કરવામાં કોઈ ભૂલ કરી નથી. ૩. વર્તમાન અપીલ દાખલ કરવામાં પરિણમતા કેસની સંક્ષિપ્ત હકીકતોનીચે મુજબ છેઃ ૪. આકારણી કરનારની ૫ ઓક્ટોબર, ૧૯૭૬ના રોજ હોંગકોંગના વોલેમશિપિંગ મેનેજમેન્ટ લિમિટેડ દ્વારા મરીન એન્જિનિયર તરીકે નિમણૂક કરવામાંઆવી હતી અને તેમની નોકરી દરમિયાન તેમને ઉચ્ચ સમુદ્રો પર કામ કરવા માટેનિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા અને ઘણા વર્ષો સુધી વિદેશમાં પગાર આપવામાંઆવ્યો હતો.કરદાતાએ આકારણી વર્ષ ૧૯૮૨-૮૩ (ટૂંકા "સંબંધિત વર્ષ"માટે)aમાટે પોતાનું વળતર દાખલ કરતી વખતે ૧૯૬૧ના કાયદાની કલમ ૬ (૬) ( )માં વ્યાખ્યાયિત "ભારતમાં સામાન્ય રીતે રહેવાસી નથી"નો દરજ્જો અનેc૧૯૬૧ના કાયદાની કલમ ૫ (૧) ( ) હેઠળ ભારતની બહાર ઉપાર્જિત થતીઆવકને બાકાત રાખવાનો દાવો કર્યો હતો, જે જોગવાઈ કરે છે કે કલમ ૬નીપેટા-કલમ (૬) ના અર્થમાં ભારતમાં સામાન્ય રીતે રહેવાસી ન હોય તેવીવ્યક્તિના કિસ્સામાં, ભારતની બહાર તેને જે આવક ઉપાર્જિત થાય છે અથવાઊભી થાય છે તે તેની કુલ આવકમાં સામેલ કરવામાં આવશે નહીં. ૫. ૧૯૬૧ના અધિનિયમની કલમ ૫ અને ૬નો સંબંધિત ભાગ નીચેટાંકવામાં આવ્યો છેઃ "વિભાગ ૫-કુલ આવકનો અવકાશ (૧) આ કાયદાની જોગવાઈઓને આધિન, નિવાસી વ્યક્તિની કોઈપણ અગાઉના વર્ષની કુલ આવકમાં કોઈપણ સ્ત્રોતમાંથી મેળવેલી તમામઆવકનો સમાવેશ થાય છે. (અ). (બી). (સી) આવા વર્ષ દરમિયાન ભારતની બહાર તેને સંચય થાય છે અથવાઊભી થાય છેઃ પરંતુ, કલમ ૬ની પેટા-કલમ (૬) ના અર્થમાં ભારતમાં સામાન્ય રીતેરહેવાસી ન હોય તેવી વ્યક્તિના કિસ્સામાં, ભારતની બહાર તેને જે આવકઉપાર્જિત થાય છે અથવા ઊભી થાય છે તે ભારતમાં નિયંત્રિત વ્યવસાયઅથવા ભારતમાં સ્થાપિત વ્યવસાયમાંથી મેળવવામાં ન આવે ત્યાં સુધીતેનો સમાવેશ કરવામાં આવશે નહીં. "કલમ ૬-ભારતમાં રહેઠાણ આ કાયદાના હેતુઓ માટે, - XXXX [ (૬) કોઈ વ્યક્તિને અગાઉના કોઈપણ વર્ષમાં ભારતમાં "સામાન્ય રીતેરહેવાસી નથી"કહેવામાં આવે છે જો આવી વ્યક્તિ - ((ક) એવી વ્યક્તિ કે જે તે વર્ષ પહેલાના દસ વર્ષમાંથી નવ વર્ષમાંભારતમાં રહેતી ન હોય અથવા તે વર્ષ પહેલાના સાત વર્ષ દરમિયાનસાતસો ત્રીસ દિવસ કે તેથી વધુ સમયગાળા માટે અથવા કુલ મળીનેસાતસો ત્રીસ દિવસ કે તેથી વધુ સમયગાળા માટે ભારતમાં ન હોય;અથવા ૬. કરદાતા તે વર્ષ પહેલાના ૧૦માંથી ૯ વર્ષોમાં ભારતમાં રહેવાસી નહોવાથી (જે હકીકતની શોધ છે), તેમણે સંબંધિત વર્ષ માટે "સામાન્ય નિવાસીનહીં"નો દરજ્જો હોવાનો દાવો કર્યો હતો. ૭. આકારણી અધિકારીએ ૩જી સપ્ટેમ્બર, ૧૯૮૪ના તેમના આદેશ દ્વારાકરદાતાઓને સંબંધિત વર્ષ માટે "બિન સામાન્ય નિવાસી"નો દરજ્જો આપવાનોઇનકાર કર્યો હતો, કારણ કે કરદાતા છેલ્લા ૧૦ વર્ષ દરમિયાન માત્ર ૩ વર્ષ માટેભારતમાં બિનનિવાસી હતો અને છેલ્લા ૭ વર્ષ દરમિયાન તે ભારતમાં ૭૩૦ દિવસથી વધુ સમય રહ્યો હતો.આકારણી અધિકારીને જાણવા મળ્યું કે કરદાતાછેલ્લા નવ વર્ષ અગાઉના સમયગાળા દરમિયાન ભારતમાં રહેતો હતો જે નીચેદર્શાવેલ છેઃ ૮. આકારણી અધિકારીને વધુમાં જાણવા મળ્યું કે ૧૯૬૧ના કાયદાની કલમ ૬ (૬) (એ) ની જોગવાઈઓને ધ્યાનમાં રાખીને, કરદાતાએ "સામાન્ય નિવાસી નહીં"નો દરજ્જો મેળવવા માટે નીચેની બે શરતોમાંથી કોઈપણ એક પૂરીકરવી જરૂરી હતીઃ Case: PRADIP J. MEHTA versus COMMNR. OF INCOME-TAX, AHMEDABAD [[2008] 6 S.C.R. 383] (2008) K.P Varghese v. !TO 1981 (4) SCC 173; UCO Bank v CIT, WB. 1999 (4) SCC 599; Collector of Central Excise Vadodra v. Dhiren Chemical Industries 2002 (2) SCC 127 -H relied on. CIVIL APPELLATE JURISDICTION : Civil Appeal No. 4291 of 2002. From the final Judgment and Order dated 03.05.2002 of the High Court of Gujarat atAhmedabad in Income Tax Re'erence No. 7of1988. P.H. Parekh, Sumit Goel, Diksha Rai and Akshat Jain for the Appellant. P.V. Shetty and V. Shekhar, Alka Sharma (for B.V. Bairam Das) for the Respondent. The Judgment of the Court was delivered by BHAN, J. 1. Assessee is the appellant herein. 2. In this appeal the assessee has challenged the final judgment and order dated 3rd May, 2002 passed by the High Court of Gujarat in ITR No. 7 of 1988. The High Court has disposed of the Reference upholding the view taken by the Income Tax Appellate Tribunal, Ahmedabad Bench-A (for short "the Tribunal") that the status of the assessee for the assessment year 1982-83 was not that of"not ordinarily resident". The High Court also recorded that the Tribunal has not committed any error in interpreting the provisions of Section 6(6) of the Income Tax Act, 1961 (for short "1961 Act"). 3. Brief facts of the case culminating into filing of the present appeal, are as under: 4. The assessee was appointed as Marine Engineer by Wallem Shipping Management Ltd., Hong Kong on 5th October, 1976 and, during the course of his employment, he was posted to work on high seas and paid abroad for many years. The assessee while filing his return for the assessment year 1982-83 (for short "relevant year") claimed the status of "not ordinarily resident in India" as defined in Section 6(6)(a) of the 1961 Act and to exclude income accruing outside India under Section 5(1 )(c ) of the 1961 Act, which provides that in the case of a person not ordinarily resident in India within the meaning of sub- A B c D E F G H A section (6) of Section 6, the income which accrues or arises to him outside India shall not be so included in his total income. 5. Relevant portion of Sections 5 and 6 of 1961 Act is quoted as under: "Section 5 - Scope of total income B (1) Subject to the provisions of this Act, the total income of any previous year of a person who is a resident includes all income from whatever source derived which- (a) ...... c (b) ...... (c) accrues or arises to him outside India during such year: Provided that, in the case of a person not ordinarily resident in India within the meaning of sub-section (6) of section 6 the income which accrues or arises to him outside India shall not be so included unless it is derived from a business controlled in or a profession set up in India." D E "Section 6 - Residence in India For the purposes of this Act,- Xxxx [(6)A person is said to be "not ordinarily resident" in India in any previous year if such person is- F (a) an individual who has not been resident in India in nine out of the ten previous years preceding that year, or has not during the seven previous years preceding that year been in India for a period of, or periods amounting in all to, seven hundred and thirty days or more ; or .... " G 6. As the assessee was not resident in India in 9 out of 10 previous years preceding that year (which is finding of fact), he claimed the status of "not ordinarily resident" for the H [relevant ][year. ] '\ ' ~ 7. The Assessing Officer by his Order dated 3rd A September, 1984 refused to grant the assessee the status of "not ordinarily resident" for the relevant year, on the ground that the assessee was a non-resident in India for only 3 years during the last 1 O years and during the past 7 years he had stayed in India for more than 730 days. The Assessing Officer found that B the assessee had resided in India for the period which is shown below, in the last nine previous years: c D E 8. The Assessing Officer further found that in view of the Case: PRADIP J. MEHTA versus COMMNR. OF INCOME-TAX, AHMEDABAD [[2008] 6 S.C.R. 383] (2008) 6.109(ਜੋਕਿ ਜਿਵੇਂਕਿਕਰਦਾਤਾਉਸਸਾਲਤੋਂਪਹਿਲਾਂਦੇ“ ਸਾਲਾਂਵਿੱਚੋਂ' ਸਾਲਭਾਰਤਵਿੱਚਨਿਵਾਸੀਨਹੀਂਸੀ”ਤੱਥਦਾਖੋਜਹੈ), ਉਸਨੇਸੰਬੰਧਿਤਸਾਲਲਈਸਾਧਾਰਣਤੌਰਤੇਨਿਵਾਸੀਨਾਹੋਣਾ ਦਾਦਰਜਾਦਾਅਵਾਕੀਤਾ। 7.3 ਸਤੰਬਰ, 1984“ ਮੁਲਾਂਕਣਅਧਿਕਾਰੀਨੇ'” ਨੂੰਦਿੱਤੇਆਪਣੇਆਦੇਸ਼ਦੁਆਰਾਕਰਦਾਤਾਨੂੰਸੰਬੰਧਿਤਵਰ੍ਹੇ'ਲਈਸਧਾਰਨਤੌਰ, ਇਸਆਧਾਰਤੇਕਿਕਰਦਾਤਾਪਿਛਲੇਤੇਨਿਵਾਸੀਨਹੀਂ ਦਾਦਰਜਾਦੇਣਤੋਂਇਨਕਾਰਕੀਤਾ103-ਨਿਵਾਸੀਸੀਅਤੇਪਿਛਲੇ7 ਸਾਲਾਂਦੌਰਾਨਸਿਰਫ ਸਾਲਾਂਲਈਭਾਰਤਵਿੱਚਗੈਰ ਸਾਲਾਂਦੌਰਾਨਉਸਨੇਭਾਰਤਵਿੱਚ730 ਦਿਨਾਂਤੋਂਵੱਧਸਮਾਂਬਿਤਾਇਆਸੀ।ਮੁਲਾਂਕਣਅਧਿਕਾਰੀਨੇਪਾਇਆਕਿਕਰਦਾਤਾਨੇਪਿਛਲੇਨੌਪਿਛਲੇ:ਸਾਲਾਂਵਿੱਚਹੇਠਦਿੱਤੇਸਮੇਂਲਈਭਾਰਤਵਿੱਚਨਿਵਾਸਕੀਤਾਹੈ 8.1961 ਦੇਐਕਟਦੀਧਾਰਾ6(6)(ਅ),ਕਰਦਾਤਾਨੂੰ ਮੁਲਾਂਕਣਅਧਿਕਾਰੀਨੇਹੋਰਪਾਇਆਕਿ“ਸਧਾਰਨਤੌਰ'ਤੇਨਿਵਾਸੀਨਹੀਂ” ਦਾਦਰਜਾਦਾਅਵਾਕਰਨਲਈਹੇਠਲਿਖੇਦੋਹਾਲਤਾਂਵਿੱਚੋਂਕਿਸੇਇੱਕ ਦੇਪ੍ਰਾਵਧਾਨਾਂਦੇਮੱਦੇਨਜ਼ਰ:ਨੂੰਪੂਰਾਕਰਨਾਜ਼ਰੂਰੀਸੀ ,,NONEਦਸਵਿੱਚੋਂਨੌਪਿਛਲੇਸਾਲਾਂਵਿੱਚ ਉਹਭਾਰਤਵਿੱਚਨਿਵਾਸੀਨਹੀਂਹੋਣਾਚਾਹੀਦਾਸੀ ਜਾਂ ਉਹਪਿਛਲੇਸੱਤਪਿਛਲੇਸਾਲਾਂਦੌਰਾਨਭਾਰਤਵਿੱਚਸੱਤਸੌਤੀਹਦਿਨਜਾਂਉਸਤੋਂਵੱਧਦੀਮਿਆਦਲਈਨਹੀਂਰਹਿਣਾਚਾਹੀਦਾਸੀ।NONE , ਪਿਛਲੇ9,ਮੁਲਾਂਕਣਅਧਿਕਾਰੀਨੇਨਤੀਜਾਕੱਢਿਆਕਿ ਪਿਛਲੇਸਾਲਾਂਦੌਰਾਨ ਕਰਦਾਤਾਸਿਰਫਤਿੰਨਸਾਲਾਂਲਈਗੈਰ-ਨਿਵਾਸੀਸੀਅਤੇਪਿਛਲੇਸੱਤਪਿਛਲੇਸਾਲਾਂਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇਭਾਰਤਵਿੱਚ1,402 ਦਿਨਬਿਤਾਏਸਨ।ਇਹ '''ਫੈਸਲਾਕੀਤਾਗਿਆਕਿਕਰਦਾਤਾਦੁਆਰਾਦਾਅਵਾਕੀਤਾਗਿਆਸਧਾਰਨਤੌਰਤੇਨਿਵਾਸੀਨਹੀਂ ਦਾਦਰਜਾਸਵੀਕਾਰਯੋਗਨਹੀਂਸੀ। 9..ਆਈ.ਟੀ. () ਅੱਗੇ ਮੁਲਾਂਕਣਅਧਿਕਾਰੀਦੇਆਦੇਸ਼ਤੋਂਦੁਖੀਹੋਕੇਕਰਦਾਤਾਨੇਸੀਅਪੀਲਾਂ ਅਪੀਲਦਾਇਰਕੀਤੀ, 13SUPERSCRIPT ਅਗਸਤ, 1985ਜਿਸਨੇਆਪਣੇਆਦੇਸ਼ਮਿਤੀਵੀਂ ਨੂੰਮੁਲਾਂਕਣਅਧਿਕਾਰੀਦੇਲਏਗਏਨਜ਼ਰੀਏਨਾਲਸਹਿਮਤੀਜਤਾਉਂਦਿਆਂਅਪੀਲਨੂੰਰੱਦਕਰਦਿੱਤਾ।ਕਰਦਾਤਾਵੱਲੋਂਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲਅੱਗੇਦਾਇਰਕੀਤੀਗਈਅਗਲੀਅਪੀਲਵੀ24ਵੀਂSUPERSCRIPT ਜੁਲਾਈ, 1987 ਨੂੰਰੱਦਕਰਦਿੱਤੀਗਈ। 10.1961 ਦੇਐਕਟਦੀਧਾਰਾ256(1) ਅਧੀਨਇੱਕ ਉਸਤੋਂਬਾਅਦਕਰਦਾਤਾਨੇਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲਦੇਸਾਹਮਣੇ()ਅਰਜ਼ੀਦਾਇਰਕੀਤੀਜਿਵੇਂਕਿਉਸਸਮੇਂਮੌਜੂਦਸੀ ਨਿਮਨਲਿਖਤਦੋਕਾਨੂੰਨੀਸਵਾਲਾਂਨੂੰਆਪਣੀਰਾਏਲਈ:ਅਧਿਕਾਰਤਉੱਚਅਦਾਲਤਨੂੰਭੇਜਣਲਈਕਿਹਾ “(1), ਕੀਮਾਮਲੇਦੇਤੱਥਾਂਅਤੇਹਾਲਾਤਾਂਵਿੱਚ' ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲਨੇਕਾਨੂੰਨਅਨੁਸਾਰਇਹਫੈਸਲਾਕਰਨਾਜਾਇਜ਼ਸੀ'ਕਿਪ੍ਰਸ਼ਨਵਾਰਸਾਲਲਈਕਰਦਾਤਾਦੀਸਥਿਤੀਨਿਵਾਸੀਪਰਸਧਾਰਨਨਿਵਾਸੀਨਹੀਂ ਦੀਨਹੀਂਸੀਜਿਵੇਂਕਿਉਸਨੇਦਾਵਾਕੀਤਾਸੀ? (2)6 ਕੀਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲਨੇਐਕਟਦੀਧਾਰਾ ਦੀਵਿਆਖਿਆਕਰਦਿਆਂਕਾਨੂੰਨਵਿੱਚਗਲਤੀਕੀਤੀਹੈਜਦੋਂਉਸਨੇਫੈਸਲਾਕੀਤਾਕਿਕਰਦਾਤਾਦਾਮਾਮਲਾਐਕਟਦੀਧਾਰਾ6(6) ਦੇਦਾਇਰੇਵਿੱਚਨਹੀਂਆਉਂਦਾਜਿਵੇਂਕਿਉਸਨੇ?”ਆਪਣੀਪਿਛਲੇਦਸਸਾਲਾਂਦੀਸਥਿਤੀਦੇਬਿਨਾਂਵਿਵਾਦਤਸਥਿਤੀਦੇਮੱਦੇਨਜ਼ਰਦਾਵਾਕੀਤਾਸੀ 11. ਤਦਨੁਸਾਰ, ਉਪਰੋਕਤਦੋਸਵਾਲਉਸਦੀਰਾਏਲਈਉੱਚਅਦਾਲਤਨੂੰਭੇਜੇਗਏ।ਉੱਚਅਦਾਲਤਨੇਚੁਣੌਤੀਦਿੱਤੇਗਏਆਦੇਸ਼ਾਂਨੂੰਬਰਕਰਾਰਰੱਖਦਿਆਂਅਤੇਰੈਫਰੈਂਸਨੂੰਰਾਜਸਵਦੇਹੱਕਵਿੱਚਅਤੇਕਰਦਾਤਾਦੇਖਿਲਾਫਜਵਾਬਦਿੱਤਾ। 12.1961 ਦੇਐਕਟਦੀਧਾਰਾ6(6)(ਅ) ਅਧੀਨਵਿਚਾਰੇਗਏ“” ਦੀ ਉੱਚਅਦਾਲਤਨੇਸਧਾਰਨਨਿਵਾਸੀਨਹੀਂ:ਸਥਿਤੀਨੂੰਦੇਣਤੋਂਇਨਕਾਰਕਰਦਿੱਤਾਇਸਤਰ੍ਹਾਂਕਹਿੰਦਿਆਂ “12. ਕਰਦਾਤਾਵੱਲੋਂਉਠਾਇਆਗਿਆਛੋਟਾਜਿਹਾਦਾਅਵਾਇਹਸੀਕਿਧਾਰਾ''6(6)(ਅ) ਇਸਕਰਦਾਤਾ'ਤੇਲਾਗੂਹੁੰਦੀਹੈਜਿਸਨੂੰਭਾਰਤਵਿੱਚਸਧਾਰਨਨਿਵਾਸੀਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆਜਾਣਾਚਾਹੀਦਾਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ, ਉਹਪਿਛਲੇਸਾਲ1981-82 ਤੋਂਪਹਿਲਾਂਦੇਦਸਸਾਲਾਂਵਿੱਚਭਾਰਤਵਿੱਚਆਠਸਾਲਾਂਲਈਨਿਵਾਸੀਸੀਅਤੇਦਸਸਾਲਾਂਵਿੱਚੋਂਨੌਸਾਲਾਂ''ਲਈਨਹੀਂ।ਦੂਜੇਸ਼ਬਦਾਂਵਿੱਚ, ਉਹਇੱਕਵਿਅਕਤੀਹੋਵੇਗਾਜੋਭਾਰਤਵਿੱਚਸਧਾਰਨਨਿਵਾਸੀਨਹੀਂ ਹੈਭਾਵੇਂਬਾਕੀ6(1) ਦੇਅਰਥਵਿੱਚਭਾਰਤਵਿੱਚਨਿਵਾਸੀਹੋਵੇ।ਸਿਰਫਜੇਕਰਦਾਤਾ,ਸਾਰੇਅੱਠਸਾਲਾਂਲਈਉਹਐਕਟਦੀਧਾਰਾਦਸਸਾਲਾਂਵਿੱਚੋਂਨੌਸਾਲਾਂਲਈਭਾਰਤਵਿੱਚਨਿਵਾਸੀਰਿਹਾਹੈ', ਉਹਸਧਾਰਨਨਿਵਾਸੀਹੋਵੇਗਾ, ਨਹੀਂਤਾਂਉਹ'ਭਾਰਤ, ਪਰਐਕਟਦੀਧਾਰਾਵਿੱਚਸਧਾਰਨਨਿਵਾਸੀਨਹੀਂ6(6)(ਅ) ਹੋਵੇਗਾ।ਇਹਦਾਅਵਾਪਹਿਲੀਨਜ਼ਰਵਿੱਚਆਕਰਸ਼ਕਲੱਗਦਾਹੈ6(6) 'ਭਾਰਤਵਿੱਚਸਧਾਰਣਤੌਰ'ਤੇ ਦੇਪ੍ਰਾਵਧਾਨਾਂਦੁਆਰਾਬਿਲਕੁਲਵੀਵਾਰੰਟਨਹੀਂਕੀਤਾਗਿਆਹੈ।ਰਾ''''ਰਹਿਣਵਾਲਾਹੈ।ਇਹ'ਭਾਰਤਵਿੱਚਰਹਿਣਵਾਲੇ ਨੂੰਪਰਿਭਾਸਿਤਨਹੀਂਕਰਦੀਪਰ' ਦੀਅਵਧਾਰਨਾਵੱਲਮੁੜਦੀਹੈਜਿਸਲਈਮਾਪਦੰਡਐਕਟਦੀਧਾਰਾਭਾਰਤਵਿੱਚਸਧਾਰਣਤੌਰਤੇਨਾਰਹਿਣਵਾਲਾ ਦਾਵਰਣਨਕਰਦੀ6(1) ਵਿੱਚਨਿਰਧਾਰਿਤਕੀਤਾਗਿਆਹੈ।ਇਸਦੇਸਾਦੇਨਿਰਮਾਣ'ਤੇਧਾਰਾ6(6) ਦੀਧਾਰਾ(ਅ) ਦਾਮਤਲਬਹੋਵੇਗਾਕਿਜੇਕਰ6(1) ਦੁਆਰਾਵਿਚਾਰੇਗਏਅਨੁਸਾਰਰਹਿਣਕੋਈਵਿਅਕਤੀਪਿਛਲੇਦਸਸਾਲਾਂਵਿੱਚੋਂਨੌਸਾਲਭਾਰਤਵਿੱਚਧਾਰਾ'''ਵਾਲਾਨਹੀਂਰਿਹਾਹੈ, ਉਹਵਿਅਕਤੀਭਾਰਤਵਿੱਚਸਧਾਰਣਤੌਰਤੇਨਾਰਹਿਣਵਾਲਾ' ਹੈ।ਕਹਿਣਾਕਿਜੋਵਿਅਕਤੀ'ਪਿਛਲੇਦਸਸਾਲਾਂਵਿੱਚੋਂਅੱਠਸਾਲਭਾਰਤਵਿੱਚਰਹਿੰਦਾਰਿਹਾਹੈਵਾਲਾ' ਮੰਨਿਆਜਾਵੇ, ਤਰਕਦੇਅਧਾਰ', ਉਸਨੂੰਭਾਰਤਵਿੱਚਸਧਾਰਣਤੌਰ6(6) ਦੀਧਾਰਾ(ਤੇਨਾਰਹਿਣਅ) ਦੇਤੇਖੜਾਨਹੀਂਹੁੰਦਾਅਤੇਅਜਿਹਾਤਰਕਧਾਰਾਸਪਸ਼ਟਪ੍ਰਾਵਧਾਨਦੇਮੁੱਖਵਿੱਚਉੱਡਦਾਹੈਜੋਭਾਰਤਵਿੱਚਰਹਿਣਵਾਲਾਨਾਹੋਣਦੇਦਸਸਾਲਾਂਦੇਪਿਛਲੇਸਮੇਂਵਿੱਚੋਂਨੌ'',ਭਾਰਤਵਿੱਚਸਧਾਰਣਤੌਰਤੇਨਾਰਹਿਣਸਾਲਾਂਦੀਅਵਧੀਦਾਵਿਚਾਰਕਰਦਾਹੈ ਜਿਸਤੋਂਬਾਅਦਕਿਸੇਵਿਅਕਤੀਨੂੰ ਵਾਲਾ' ਕਿਹਾਜਾਸਕਦਾਹੈ, ਜੋਸਥਿਤੀਉਸਵਿਅਕਤੀਨੂੰਐਕਟਦੀਧਾਰਾ5(1)(ਸੀ) ਅਧੀਨਆਪਣੀਵਿਦੇਸ਼ੀ6(1) ਦੇਅਰਥਵਿੱਚਭਾਰਤਵਿੱਚਆਮਦਨਲਈਛੋਟਦਾਦਾਵਾਕਰਨਦਾਹੱਕਦਾਰਬਣਾਉਂਦੀਹੈ।ਜੋਵਿਅਕਤੀਧਾਰਾ,ਪਿਛਲੇਦਸਸਾਲਾਂਵਿੱਚੋਂਨੌਤੋਂਘੱਟਸਾਲਾਂਲਈਰਹਿਣਵਾਲਾਨਹੀਂਰਿਹਾ'' ਉਹਉਸਕਾਨੂੰਨੀਮਾਪਦੰਡਨੂੰਪੂਰਾਨਹੀਂ'ਕਰਦਾਜੋਅਜਿਹੇਵਿਅਕਤੀਨੂੰਭਾਰਤਵਿੱਚਸਧਾਰਣਤੌਰਤੇਨਾਰਹਿਣਵਾਲਾ ਕਿਹਾਜਾਸਕਦਾਹੈ, ਜਿਵੇਂਕਿਧਾਰਾ6(6) ਦੁਆਰਾਪਰਿਭਾਸਿਤਹੈ।ਭਾਰਤਦਾਇੱਕਰਹਿਣਵਾਲਾਜੋਵਿਦੇਸ਼ਜਾਂਦਾਹੈਅਤੇਪਿਛਲੇਦਸਸਾਲਾਂਦੀਅਵਧੀ, ਇਸਲਈ,ਦੌਰਾਨਦੋਸਾਲਾਂਲਈਭਾਰਤਵਿੱਚਰਹਿਣਵਾਲਾਨਹੀਂਹੈ ਉਹਭਾਰਤਵਿੱਚਦਸਸਾਲਾਂਵਿੱਚੋਂਨੌਸਾਲਾਂਲਈਰਹਿਣਵਾਲਾਨਾਹੋਣਦੀਉਕਤਸਥਿਤੀਨੂੰਪੂਰਾਨਹੀਂਕਰਦਾ।13. ਇੱਥੇਵਰਨਣਯੋਗਹੈਕਿਅਸੈਸੀਨੇਹਵਾਲਾਦਿੱਤਾਸੀਬੀਉਸਦੇਸਮਰਥਨਲਈਹਾਈਕੋਰਟਅੱਗੇਹੇਠਲਿਖੇਫੈਸਲੇ Case: PRADIP J. MEHTA versus COMMNR. OF INCOME-TAX, AHMEDABAD [[2008] 6 S.C.R. 383] (2008) 2. इसअपीिमेंकरदातानेआयकरसंदभषसंख्या 7 कीआयोगीन्यायऔर 3 मई, 2002 कोगुर्रातउच्चन्यायाियद्वारापाररतआदेशकोिुनौतीदीहै।उच्चन्यायाियनेस्पिधकयाधकसंदभषकोधदयार्ानेवािानर्ररयाकोमान्यतादी, धर्सेआयकरअपीिन्याधयकपररर्द, अहमदाबादबेंि-ए (संक्षेपमें "संगठन") नेअपनायाधकआय 1982-83 केधिएकरदाताकीखिधत "सामान्यरूपसेधनवासीनहीं" नहींथा।उच्चन्यायाियनेभीदर्षधकयाधकसंगठननेआयकरअधिधनयम, 1961 केअनुभाग 6(6) केप्राविानोंकाव्याख्यामेंकोईत्रुधटनहींकीहै। 3. मामूिीतथ्यर्ोमामिेकीवतषमानअपीिकीदर्षकरनेकीधदशामेंसमापनधकएर्ानेवािेहैं: 4. करदाताको 5 अक्टूबर, 1976 को Wallem Shipping Management Ltd., हांगकांगद्वारामरीनइंर्ीधनयरकेरूपमेंधनयुिधकयागयाथाऔरअपनेरोर्गारकेक्रममें, उसेबहुतसािोंतकऊंिेसमुंदरपरकामकरनेकेधिएपदोन्नतधकयागयाथाऔरउसकावेतनधवदेशोंमेंधदयार्ाताथा।करदातानेअपनेररटनषकोवर्ष 1982-83 केआकिनवर्ष (संक्षेपमें "संबंधितवर्ष") केधिएर्माकरतेसमय "भारतमेंसामान्यरूपसेधनवासीनहीं" कीखिधतकादावाधकया, र्ैसाधक 1961 अधिधनयमकेअनुभाग 6(6)(a) मेंपररभाधर्तहै, औरइसकेतहतआयभारतकेबाहरर्ोअक्रूतहोतीहै, उसेश्रेणी (1)(सी) केअनुभाग 5 केअंतगषतअपनेकुिआयमेंशाधमिनहींहोतार्ोधकिारा 6 केउपिारणा (6) केअथषमेंभारतमेंसामान्यरूपसेधनवासीनहींहोताहै। 388 िारा 5 - कुलआयकीव्यापकता (1) इसअधिधनयमकीप्राविानोंकेअिीन, धकसीभीव्यखिकेधकसीभीपूवषकािकेकुिआयमेंशाधमिहोतीहै धकसीभीस्रोतसेआय, र्ोधक (a) ...... (b) ...... (c) उसकेपासऐसेकुिताहैयाउत्पन्नहोताहैर्ोधकउसकेधिएभारतकेबाहरउससािकेदौरान: प्राविाधनतहैधक, ऐसेव्यखिकेमामिेमेंर्ोिारा 6 केउप-िारणा (6) केअथषमेंभारतमेंसामान्यरूपसेधनवासीनहींहै, उसआयर्ोधकउसकेपासभारतकेबाहरकुिताहैयाउत्पन्नहोताहै, उसेइसप्रकारशाधमिनहींधकयार्ाएगा, र्बतकयहभारतमेंधनयंधत्रतव्यापारसेप्राप्तनहींहोता याभारतमेंिाधपतपेशेवरसेप्राप्तनहींहोताहै।" िारा 6 - भारतमेंसनिास इसअधिधनयमकेउद्देश्योंकेधिए, - Xxxx [(6) ऐसाव्यखिभारतमें 'सामान्यरूपसेधनवासीनहीं' है धकसीपूवषकािमेंयधदऐसाव्यखिहै - (a) एकव्यखिर्ोउसवर्षकीपूवष 10 सािमेंनहींरहाहै सातसौऔरसत्तासीधदनयाउससेअधिककेधिए; या .... " 6. क्ोंधककरदा