Principal Commissioner Of Income Tax-4 & Anr v. M/S Jupiter Capital Pvt. Ltd

Case: PRINCIPAL COMMISSIONER OF INCOME TAX-4 & ANR. versus M/S JUPITER CAPITAL PVT. LTD. [[2025] 1 S.C.R. 431] (2025) [2025] 1 S.C.R. 431 : 2025 INSC 38 Principal Commissioner of Income Tax-4 & Anr. v. M/s Jupiter Capital Pvt. Ltd. (Special Leave Petition No. 63 of 2025) 02 January 2025 [J.B. Pardiwala and R. Mahadevan, JJ.] Issue for Consideration Whether reduction in share capital is covered under “sale, exchange or relinquishment of the asset” used in Section 2(47) of the Income Tax Act, 1961. Headnotes[†] Income Tax Act, 1961 – s.2(47) – “sale, exchange or relinquishment of the asset” – Reduction in share capital, if covered within the expression “sale, exchange or relinquishment of the asset”: Held: Yes – Reduction in share capital of the subsidiary company and subsequent proportionate reduction in the shareholding of the assessee, is squarely covered within the ambit of the expression “sale, exchange or relinquishment of the asset” used in s.2(47) – s.2(47) is an inclusive definition, inter alia, providing that relinquishment of an asset or extinguishment of any right therein amounts to a transfer of a capital asset – While the taxpayer continues to remain a shareholder of the company even with the reduction of share capital, it could not be accepted that there was no extinguishment of any part of his right as a shareholder qua the company – When as a result of the reducing of the face value of the preference share, the share capital is reduced, the right of the preference shareholder to the dividend or his share capital and the right to share in the distribution of the net assets upon liquidation is extinguished proportionately to the extent of reduction in the capital – Such a reduction of the right of the capital asset amounts to a transfer within the meaning of s.2(47) – In the present case, the face value per share remained the same before the reduction of share capital and after the reduction of share capital – However, as the total number of shares were reduced Digital Supreme Court Reports from 15,35,05,750 to 10,000 and out of this the assessee was holding 15,33,40,900 shares prior to reduction and 9988 shares after reduction, it can be said that on account of reduction in the number of shares held by the assessee in the company, the assessee extinguished its right of 15,33,40,900 shares, and in lieu thereof, it received 9988 shares at Rs. 10 each along with an amount of Rs. 3,17,83,474 – No error committed by High Court in passing the impugned order dismissing the appeal filed by the Revenue and affirming the order passed by the ITAT. [Paras 9, 10, 12, 14, 18] Case Law Cited Kartikeya V. Sarabhai v. Commissioner of Income Tax[1997] Supp. 3 SCR 746: (1997) 7 SCC 524 – relied on. Commissioner of Income Tax v. Vania Silk Mills (P.) Ltd. (1977) 107 ITR 300 (Guj) : 1976 SCC OnLine Guj 92; Commissioner of Income-Tax v. Jaykrishna Harivallabhdas (1998) 231 ITR 108 : 1997 SCC OnLine Guj 255; Anarkali Sarabhai v. CIT [1997] 1 SCR 500: (1997) 3 SCC 238 : – referred to. List of Acts Income Tax Act, 1961; Companies Act, 2013. List of Keywords Section 2(47) of the Income Tax Act, 1961; Reduction in share capital; Transfer of a capital asset; Sale; ‘transfer’; “sale, exchange or relinquishment of the asset”; Relinquishment of an asset; Extinguishment of any right; Subsidiary company; Subsequent proportionate reduction in the shareholding of the assessee; Inclusive definition, Preference share; Right of the preference shareholder; Reducing of the face value of the preference share. Case Arising From EXTRAORDINARY APPELLATE JURISDICTION: Special Leave Petition (Civil) No. 63 of 2025 From the Judgment and Order dated 20.02.2023 of the High Court of Karnataka at Bengaluru in ITA No. 299 of 2019 Principal Commissioner of Income Tax-4 & Another v. M/s Jupiter Capital Pvt. Ltd. Appearances for Parties N. Venkataraman, A.S.G., Raj Bahadur Yadav, Suyash Pandey, Navanjay Mahapatra, V. Chandrashekhara Bharathi, Chinmayee Chandra, Advs. for the Petitioners. Case: PRINCIPAL COMMISSIONER OF INCOME TAX-4 & ANR. versus M/S JUPITER CAPITAL PVT. LTD. [[2025] 1 S.C.R. 431] (2025) [2025] 1 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. 431: 2025 ਆਈ.ਐਨ.ਐਸ.ਸੀ. 38 ਪ੍ਰਿਸੀ੍ਲ ਕਪਿਸਨਰ ਇਨਕਿ ਟੈਕਸ-4 ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਿਰਾ. ਬਨਾਿ ਿੈਸਰਜ ਜੁ੍ੀਟਰ ਕੈ੍ੀਟਲ ੍ਰਾਈਵੇਟ ਪਲਿਪਟਡ (2025 ਦੀ ਪਵਸ਼ੇਸ਼ ਛੁੁੱਟੀ ੍ਟੀਸ਼ਨ ਨਿੰਬਰ 63) 02 ਜਨਵਰੀ 2025 [ਜੇ.ਬੀ. ੍ਾਰਦੀਵਾਲਾ ਅਤੇ ਆਰ. ਿਹਾਦੇਵਨ, ਜੇ.ਜੇ.] ਪਵਚਾਰ ਲਈ ਿੁੁਦਾ ਕੀ ਸ਼ੇਅਰ ੍ ਿੰਜੀ ਪਵੁੱਚ ਕਟੌਤੀ ਆਿਦਨ ਟੈਕਸ ਐਕਟ, 1961 ਦੀ ਿਾਰਾ 2 (47) ਪਵੁੱਚ ਵਰਤੀ ਗਈ "ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਪਵਕਰੀ, ਅਦਾਨ-੍ਰਦਾਨ ਜਾਂ ਪਤਆਗ" ਦੇ ਅਿੀਨ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਪਸਰਲੇਖ ਇਨਕਿ ਟੈਕਸ ਐਕਟ, 1961 – ਐਸ.2 (47) – "ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਪਵਕਰੀ, ਵਟਾਦਰਾ ਜਾਪਤਆਗ" - ਸੇਅਰ ੍ ਿਜੀ ਪਵੁਚ ਕਟੌਤੀ, ਜੇ "ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਪਵਕਰੀ, ਵਟਾਦਰਾ ਜਾ ਪਤਆਗ" ਸਬਦ ਦੇ ਅਿਦਰ ਕਵਰ ਕੀਤਾ ਜਾਦਾ ਹੈ: ਆਯੋਪਜਤ: ਹਾਂ - ਸਹਾਇਕ ਕਿੰ੍ਨੀ ਦੀ ਸ਼ੇਅਰ ੍ ਿੰਜੀ ਪਵੁੱਚ ਕਿੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਪਵੁੱਚ ਪਨਰਿਾਰਕ ਦੀ ਸ਼ੇਅਰਹੋਲਪਡਿੰਗ ਪਵੁੱਚ ਅਨੁ੍ਾਤ ਪਵੁੱਚ ਕਟੌਤੀ, ਪਸੁੱਿੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਿਾਰਾ 2 (47) - ਐਸ.2 (47) ਪਵੁੱਚ ਵਰਤੀ ਗਈ "ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਪਵਕਰੀ, ਵਟਾਂਦਰਾ ਜਾਂ ਪਤਆਗ" ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਪਵੁੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਇੁੱਕ ਸਿਾਵੇਸ਼ੀ ੍ਪਰਭਾਸ਼ਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਗੁੱਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਇਹ ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਕ ਜਾਇਦਾਦ ਨ ਿੰ ਛੁੱਡਣਾ ਜਾਂ ਇਸ ਪਵੁੱਚ ਪਕਸੇ ਅਪਿਕਾਰ ਨ ਿੰ ਖਤਿ ਕਰਨਾ ੍ ਿੰਜੀ ਸਿੰ੍ਤੀ ਦੇ ਤਬਾਦਲੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ - ਜਦੋਂ ਪਕ ਟੈਕਸਦਾਤਾ ਸ਼ੇਅਰਿਾਰਕ ਬਪਣਆ ਰਪਹਿੰਦਾ ਹੈ ਸ਼ੇਅਰ ੍ ਿੰਜੀ ਪਵੁੱਚ ਕਟੌਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ, ਇਹ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਪਕ ਕਿੰ੍ਨੀ ਪਵੁੱਚ ਸ਼ੇਅਰਿਾਰਕ ਵਜੋਂ ਉਸਦੇ ਅਪਿਕਾਰ ਦੇ ਪਕਸੇ ਵੀ ਪਹੁੱਸੇ ਨ ਿੰ ਖਤਿ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਪਗਆ ਸੀ - ਜਦੋਂ ਤਰਜੀਹੀ ਸ਼ੇਅਰ ਦੇ ਫੇਸ ਵੈਪਲਊ ਨ ਿੰ ਘਟਾਉਣ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਸ਼ੇਅਰ ੍ ਿੰਜੀ ਘੁੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਰਜੀਹੀ ਸ਼ੇਅਰਿਾਰਕ ਦਾ ਲਾਭਅਿੰਸ਼ ਜਾਂ ਉਸਦੀ ਸ਼ੇਅਰ ੍ ਿੰਜੀ ਦਾ ਅਪਿਕਾਰ ਅਤੇ ਵਿੰਡ ਪਵੁੱਚ ਪਹੁੱਸਾ ਲੈਣ ਦਾ ਅਪਿਕਾਰ ਪਲਕਪਵਡੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਸ਼ੁੁੱਿ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਨ ਿੰ ੍ ਿੰਜੀ ਪਵੁੱਚ ਕਿੀ ਦੀ ਹੁੱਦ ਦੇ ਅਨੁ੍ਾਤ ਪਵੁੱਚ ਖਤਿ ਕਰ ਪਦੁੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ - ੍ ਿੰਜੀ ਸਿੰ੍ਤੀ ਦੇ ਅਪਿਕਾਰ ਪਵੁੱਚ ਅਪਜਹੀ ਕਿੀ ਿਾਰਾ 2 (47) ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਦੇ ਅਿੰਦਰ ਤਬਾਦਲੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ - ਿੌਜ ਦਾ ਿਾਿਲੇ ਪਵੁੱਚ, ਸ਼ੇਅਰ ੍ ਿੰਜੀ ਪਵੁੱਚ ਕਿੀ ਤੋਂ ੍ਪਹਲਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੇਅਰ ੍ ਿੰਜੀ ਪਵੁੱਚ ਕਿੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ੍ਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਪਚਹਰਾ ਿੁੁੱਲ ਇੁੱਕੋ ਪਜਹਾ ਪਰਹਾ - ਹਾਲਾਂਪਕ, ਪਕਉਂਪਕ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਕੁੁੱਲ ਪਗਣਤੀ ਘਟਾ ਪਦੁੱਤੀ ਗਈ ਸੀ 432 [2025] 1 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. ਪਡਜੀਟਲ ਸੁ੍ਰੀਿ ਕੋਰਟ ਦੀਆਂ ਪਰ੍ੋਰਟਾ 15,35,05,750 ਤੋਂ 10,000 ਤੁੱਕ ਅਤੇ ਇਸ ਪਵਚੋਂ 15,33,40,900 ਸ਼ੇਅਰ ਕਟੌਤੀ ਤੋਂ ੍ਪਹਲਾਂ ਅਤੇ 9988 ਸ਼ੇਅਰ ਕਟੌਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੁੱਖੇ ਗਏ ਸਨ, ਇਹ ਪਕਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਕ ਕਿੰ੍ਨੀ ਪਵਚ ਪਨਰਿਾਰਕ ਦੁਆਰਾ ਰੁੱਖੇ ਗਏ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਪਗਣਤੀ ਪਵਚ ਕਿੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਕਰਦਾਤਾ ਨੇ 15,33,40,900 ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦਾ ਆ੍ਣਾ ਅਪਿਕਾਰ ਖਤਿ ਕਰ ਪਦੁੱਤਾ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਬਦਲੇ ਉਸ ਨ ਿੰ 9988 ਸ਼ੇਅਰ ੍ਰਾ੍ਤ ਹੋਏ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਿਾਲ ਦੁਆਰਾ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਅ੍ੀਲ ਨ ਿੰ ਖਾਰਜ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਈਟੀਏਟੀ ਦੁਆਰਾ ੍ਾਸ ਕੀਤੇ ਆਦੇਸ਼ ਦੀ ੍ੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ੍ਾਸ ਕੀਤਾ। [੍ਾਰਸ 9, 10, 12, 14, 18] ਕੇਸ ਕਾਨ ਿਨ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਪਦੁਤਾ ਪਗਆ [1997] ੍ ਰਕ। ਕਾਰਪਤਕੇਯ ਵੀ. ਸਾਰਾਭਾਈ ਬਨਾਿ ਸਾਰਾਭਾਈ ਵੀ. ਆਿਦਨ ਕਰ ਕਪਿਸ਼ਨਰ3 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. 746: (1997) 7 ਐਸ.ਸੀ.ਸੀ. 524 – ਪਨਰਭਰ ਇਨਕਿ ਟੈਕਸ ਕਪਿਸ਼ਨਰ ਬਨਾਿ ਵਾਨੀਆ ਪਸਲਕ ਪਿੁੱਲਜ਼ (੍ੀ.) ਪਲਿਪਟਡ (1977) 107 ਆਈਟੀਆਰ 300 (ਗੁਜਰ):1976 ਐਸਸੀਸੀ ਆਨਲਾਈਨ ਗੁਜਰਾਤ 92; ਇਨਕਿ ਟੈਕਸ ਕਪਿਸ਼ਨਰ ਬਨਾਿ ਜੈਪਕਰਸ਼ਨ ਹਰੀਵੁੱਲਭਦਾਸ (1998) 231 ਆਈਟੀਆਰ 108: 1997 ਐਸਸੀਸੀ ਆਨਲਾਈਨ ਗੁਜਰਾਤ 255; ਅਨਾਰਕਲੀ ਸਾਰਾਭਾਈ ਬਨਾਿ ਸੀਆਈਟੀ [1997] 1 ਐਸਸੀਆਰ 500: (1997) 3 ਐਸਸੀਸੀ 238: - ਹਵਾਲਾ ਪਦੁਤਾ ਪਗਆ। ਐਕਟਾ ਦੀ ਸ ਚੀ ਇਨਕਿ ਟੈਕਸ ਐਕਟ, 1961; ਕਿੰ੍ਨੀ ਐਕਟ, 2013 ਕੀਵਰਡਾ ਦੀ ਸ ਚੀ ਇਨਕਿ ਟੈਕਸ ਐਕਟ, 1961 ਦੀ ਿਾਰਾ 2 (47) ਸ਼ੇਅਰ ੍ ਿੰਜੀ ਪਵੁੱਚ ਕਿੀ; ੍ ਿੰਜੀ ਸਿੰ੍ਤੀ ਦਾ ਤਬਾਦਲਾ; ਪਵਕਰੀ; 'ਟਰਾਂਸਫਰ'; "ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਪਵਕਰੀ, ਵਟਾਂਦਰਾ ਜਾਂ ਪਤਆਗ"; ਪਕਸੇ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਪਤਆਗ; ਪਕਸੇ ਵੀ ਅਪਿਕਾਰ ਨ ਿੰ ਖਤਿ ਕਰਨਾ; ਸਹਾਇਕ ਕਿੰ੍ਨੀ; ਪਨਰਿਾਰਕ ਦੀ ਪਹੁੱਸੇਦਾਰੀ ਪਵੁੱਚ ਬਾਅਦ ਪਵੁੱਚ ਅਨੁ੍ਾਤ ਪਵੁੱਚ ਕਟੌਤੀ; ਸਿਾਵੇਸ਼ੀ ੍ਪਰਭਾਸ਼ਾ, ਤਰਜੀਹੀ ਪਹੁੱਸੇਦਾਰੀ; ਤਰਜੀਹੀ ਸ਼ੇਅਰਿਾਰਕ ਦਾ ਅਪਿਕਾਰ; ਤਰਜੀਹੀ ਪਹੁੱਸੇ ਦੇ ਪਚਹਰੇ ਦੇ ਿੁੁੱਲ ਨ ਿੰ ਘਟਾਉਣਾ। ਇਸ ਤੋ ੍ੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਕੇਸ ਅਸਿਾਰਨ ਅ੍ੀਲੀ ਅਪਿਕਾਰ ਖੇਤਰ: 2025 ਦੀ ਪਵਸ਼ੇਸ਼ ਛੁੁੱਟੀ ੍ਟੀਸ਼ਨ (ਪਸਵਲ) ਨਿੰਬਰ 63 2019 ਦੇ ਆਈਟੀਏ ਨਿੰਬਰ 299 ਪਵੁੱਚ ਬੈਂਗਲੁਰ ਪਵਖੇ ਕਰਨਾਟਕ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ 20.02.2023 ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਅਤੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੋਂ [2025] 1 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. 433 ਪ੍ਰਿਸੀ੍ਲ ਕਪਿਸਨਰ ਆਫ ਇਨਕਿ ਟੈਕਸ-4 ਅਤੇ ਇਕ ਹੋਰ ਬਨਾਿ ਿੈਸਰਜ ਜੁ੍ੀਟਰ ਕੈ੍ੀਟਲ ੍ਰਾਈਵੇਟ ਪਲਿਪਟਡ। ੍ਾਰਟੀਆਂ ਲਈ ਹਾਜਰੀ ਐਨ ਵੈਂਕਟਰਿਨ, ਏਐਸਜੀ, ਰਾਜ ਬਹਾਦੁਰ ਯਾਦਵ, ਸੁਯਸ਼ ੍ਾਂਡੇ, ਨਵਨਿੰਜੇ ਿਹਾ੍ਾਤਰਾ, ਵੀ ਚਿੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਭਾਰਤੀ, ਪਚਨਿਯੀ ਚਿੰਦਰ, ੍ਟੀਸ਼ਨਕਰਤਾਵਾਂ ਲਈ ਵਕੀਲ। ਸੁ੍ਰੀਿ ਕੋਰਟ ਦਾ ਫੈਸਲਾ / ਆਦੇਸ ਆਰਡਰ 1.ਦੇਰੀ ਨ ਿੰ ਿੁਆਫ ਕੀਤਾ ਪਗਆ Case: PRINCIPAL COMMISSIONER OF INCOME TAX-4 & ANR. versus M/S JUPITER CAPITAL PVT. LTD. [[2025] 1 S.C.R. 431] (2025) EXTRAORDINARY APPELLATE JURISDICTION: Special Leave Petition (Civil) No. 63 of 2025 From the Judgment and Order dated 20.02.2023 of the High Court of Karnataka at Bengaluru in ITA No. 299 of 2019 Principal Commissioner of Income Tax-4 & Another v. M/s Jupiter Capital Pvt. Ltd. Appearances for Parties N. Venkataraman, A.S.G., Raj Bahadur Yadav, Suyash Pandey, Navanjay Mahapatra, V. Chandrashekhara Bharathi, Chinmayee Chandra, Advs. for the Petitioners. Judgment / Order of the Supreme Court Order 1. Delay condoned. 2. This petition is at the instance of the Revenue, seeking leave to appeal against the judgement and order dated 20.02.2023 passed by the High Court of Karnataka at Bengaluru in Income Tax Appeal (ITA) No. 299 of 2019 by which the appeal filed by the Revenue against the judgement and order passed by the ITAT Bengaluru came to be dismissed and thereby the judgement and order passed by the ITAT came to be affirmed. 3. The appeal was admitted by the High Court on the following substantial question of law: “Whether on the facts and circumstances of the case, the Tribunal is right in law in setting aside the disallowance of capital loss claimed by the assessee of Rs.164,48,55,840/- by holding that there is extinguishment of rights of 153340900 shares when no such extinguishment of rights is made out by the assessee as required under section 2(47) of the Act and there is no reduction in the face value of share.” 4. It appears from the materials on record that the respondent-assessee is a company engaged in the business of investing in shares, leasing, financing and money lending. The assessee had made an investment in Asianet News Network Pvt. Ltd., an Indian company engaged in the business of telecasting news, by purchasing 14,95,44,130 shares having face value of Rs 10/- each. Thereafter, the assessee purchased 38,06,758 shares from other parties, thereby increasing its shareholding to 15,33,40,900 shares which constituted 99.88% of the total number of shares of the company, i.e., 15,35,05,750. Digital Supreme Court Reports 5. The said company incurred losses, as a result of which the net worth of the company got eroded. Subsequently, the company filed a petition before the Bombay High Court for reduction of its share capital to set off the loss against the paid-up equity share capital. The High Court ordered for a reduction in the share capital of the company from 15,35,05,750 shares to 10,000 shares. Consequently, the share of the assessee was reduced proportionately from 15,33,40,900 shares to 9,988 shares. However, the face value of shares remained the same at Rs. 10 even after the reduction in the share capital. The High Court also directed the company for payment of Rs. 3,17,83,474/- to the assessee as a consideration. 6. During the year, the assessee claimed long term capital loss accrued on the reduction in share capital from the sale of shares of such company. However, the Assessing Officer while disagreeing with the assessee’s claim held that reduction in shares of the subsidiary company did not result in the transfer of a capital asset as envisaged in Section 2(47) of the Income Tax Act, 1961. The Assessing Officer took the view that although the number of shares got reduced by virtue of reduction in share capital of the company, yet the face value of each share as well as shareholding pattern remained the same. The relevant observations from the assessment order are extracted hereinbelow: “10. [...] However, the question of extinguishment of rights with relation to the shareholders does not arise. It was only reduction of shares by way of extinguishing the number of shares and not extinguishing the rights of the shareholders. For the reason that the word “extinguished” is mentioned in the Petition or the Court Order, it does not amount to translate the meaning of the word “extinguishment of rights” as per section 2(47) of the Act. xxx xxx xxx Case: PRINCIPAL COMMISSIONER OF INCOME TAX-4 & ANR. versus M/S JUPITER CAPITAL PVT. LTD. [[2025] 1 S.C.R. 431] (2025) [2025] 1 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. 433 ਪ੍ਰਿਸੀ੍ਲ ਕਪਿਸਨਰ ਆਫ ਇਨਕਿ ਟੈਕਸ-4 ਅਤੇ ਇਕ ਹੋਰ ਬਨਾਿ ਿੈਸਰਜ ਜੁ੍ੀਟਰ ਕੈ੍ੀਟਲ ੍ਰਾਈਵੇਟ ਪਲਿਪਟਡ। ੍ਾਰਟੀਆਂ ਲਈ ਹਾਜਰੀ ਐਨ ਵੈਂਕਟਰਿਨ, ਏਐਸਜੀ, ਰਾਜ ਬਹਾਦੁਰ ਯਾਦਵ, ਸੁਯਸ਼ ੍ਾਂਡੇ, ਨਵਨਿੰਜੇ ਿਹਾ੍ਾਤਰਾ, ਵੀ ਚਿੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਭਾਰਤੀ, ਪਚਨਿਯੀ ਚਿੰਦਰ, ੍ਟੀਸ਼ਨਕਰਤਾਵਾਂ ਲਈ ਵਕੀਲ। ਸੁ੍ਰੀਿ ਕੋਰਟ ਦਾ ਫੈਸਲਾ / ਆਦੇਸ ਆਰਡਰ 1.ਦੇਰੀ ਨ ਿੰ ਿੁਆਫ ਕੀਤਾ ਪਗਆ 2.ਇਹ ੍ਟੀਸ਼ਨ ਿਾਲੀਆ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰੇ 'ਤੇ ਹੈ, ਪਜਸ ਪਵੁੱਚ ਕਰਨਾਟਕ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੁਆਰਾ 2019 ਦੇ ਇਨਕਿ ਟੈਕਸ ਅ੍ੀਲ (ਆਈ.ਟੀ.ਏ.) ਨਿੰਬਰ 299 ਪਵੁੱਚ ਬੈਂਗਲੁਰ ਪਵਖੇ 20.02.2023 ਨ ਿੰ ਪਦੁੱਤੇ ਗਏ ਫੈਸਲੇ ਅਤੇ ਆਦੇਸ਼ ਪਵਰੁੁੱਿ ਅ੍ੀਲ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਿਿੰਗੀ ਗਈ ਹੈ, ਪਜਸ ਦੁਆਰਾ ਆਈਟੀਏਟੀ ਬੈਂਗਲੁਰ ਦੁਆਰਾ ੍ਾਸ ਕੀਤੇ ਗਏ ਫੈਸਲੇ ਅਤੇ ਆਦੇਸ਼ ਪਵਰੁੁੱਿ ਿਾਲ ਦੁਆਰਾ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅ੍ੀਲ ਖਾਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰਹਾਂ ਆਈਟੀਏਟੀ ਦੁਆਰਾ ੍ਾਸ ਕੀਤੇ ਗਏ ਫੈਸਲੇ ਅਤੇ ਆਦੇਸ਼ ਦੀ ੍ੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 3.ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਕਾਨ ਿੰਨ ਦੇ ਹੇਠ ਪਲਖੇ ਿਹੁੱਤਵ੍ ਰਨ ਸਵਾਲ 'ਤੇ ਅ੍ੀਲ ਨ ਿੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਪਲਆ ਸੀ: ਬੈਂਚ ਨੇ ਪਕਹਾ ਪਕ ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਿਾਿਲੇ ਦੇ ਤੁੱਥਾਂ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦੇ ਆਿਾਰ 'ਤੇ ਪਟਰਪਬਊਨਲ ਨੇ 1,64,48,55,840 ਰੁ੍ਏ ਦੇ ੍ ਿੰਜੀਗਤ ਘਾਟੇ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਨ ਿੰ ਰੁੱਦ ਕਰਨ ਨ ਿੰ ਰੁੱਦ ਕਰ ਪਦੁੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਕਹਾ ਹੈ ਪਕ ਜਦੋਂ ਐਕਟ ਦੀ ਿਾਰਾ 2 (47) ਤਪਹਤ ਪਨਰਿਾਰਕ ਵੁੱਲੋਂ ਅਪਿਕਾਰਾਂ ਨ ਿੰ ਖਤਿ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ 153340900 ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੇ ਅਪਿਕਾਰਾਂ ਨ ਿੰ ਖਤਿ ਕਰ ਪਦੁੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੇਅਰ ਦੇ ਫੇਸ ਵੈਪਲਊ 'ਚ ਕੋਈ ਕਿੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ। 4 .ਪਰਕਾਰਡ 'ਤੇ ਸਿੁੱਗਰੀ ਤੋਂ ਇਹ ਜਾ੍ਦਾ ਹੈ ਪਕ ਉੱਤਰਦਾਤਾ ਪਨਰਿਾਰਕ ਇੁੱਕ ਕਿੰ੍ਨੀ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਪਵੁੱਚ ਪਨਵੇਸ਼ ਕਰਨ, ਲੀਜ਼ 'ਤੇ ਲੈਣ, ਪਵੁੱਤ ਅਤੇ ੍ੈਸੇ ਉਿਾਰ ਦੇਣ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਪਵੁੱਚ ਲੁੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਖ਼ਬਰਾਂ ੍ਰਸਾਪਰਤ ਕਰਨ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਪਵਚ ਲੁੱਗੀ ਭਾਰਤੀ ਕਿੰ੍ਨੀ ਏਸ਼ੀਆਨੇਟ ਪਨਊਜ਼ ਨ ੈੱਟਵਰਕ ੍ਰਾਈਵੇਟ ਪਲਿਪਟਡ ਪਵਚ 10 ਰੁ੍ਏ ੍ਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਦੇ 14,95,44,130 ਸ਼ੇਅਰ ਖਰੀਦ ਕੇ ਪਨਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਟੈਕਸਦਾਤਾ ਨੇ ਹੋਰ ਪਿਰਾਂ ਤੋਂ 38,06,758 ਸ਼ੇਅਰ ਖਰੀਦੇ, ਪਜਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪਹੁੱਸੇਦਾਰੀ ਵਿ ਕੇ 15,33,40,900 ਸ਼ੇਅਰ ਹੋ ਗਈ, ਜੋ ਕਿੰ੍ਨੀ ਦੇ ਕੁੁੱਲ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਪਗਣਤੀ ਦਾ 99.88٪ ਭਾਵ 15,35,05,750 ਸੀ। 434 [2025] 1 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. ਪਡਜੀਟਲ ਸੁ੍ਰੀਿ ਕੋਰਟ ਦੀਆਂ ਪਰ੍ੋਰਟਾ 5.ਉਕਤ ਕਿੰ੍ਨੀ ਨ ਿੰ ਘਾਟਾ ਹੋਇਆ, ਪਜਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਕਿੰ੍ਨੀ ਦੀ ਸ਼ੁੁੱਿ ਜਾਇਦਾਦ ਘਟ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿੰ੍ਨੀ ਨੇ ਬਿੰਬੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ 'ਚ ੍ਟੀਸ਼ਨ ਦਾਇਰ ਕਰ ਕੇ ਆ੍ਣੀ ਸ਼ੇਅਰ ੍ ਿੰਜੀ 'ਚ ਕਟੌਤੀ ਦੀ ਿਿੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਕਿੰ੍ਨੀ ਦੀ ਸ਼ੇਅਰ ੍ ਿੰਜੀ ਨ ਿੰ 15,35,05,750 ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 10,000 ਸ਼ੇਅਰ ਕਰਨ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਪਦੁੱਤਾ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਟੈਕਸਦਾਤਾ ਦੀ ਪਹੁੱਸੇਦਾਰੀ ਅਨੁ੍ਾਤ ਪਵੁੱਚ 15,33,40,900 ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ 9,988 ਸ਼ੇਅਰ ਹੋ ਗਈ। ਹਾਲਾਂਪਕ, ਸ਼ੇਅਰ ੍ ਿੰਜੀ ਪਵੁੱਚ ਕਟੌਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਫੇਸ ਵੈਪਲਊ 10 ਰੁ੍ਏ 'ਤੇ ਬਣੀ ਰਹੀ। ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਕਿੰ੍ਨੀ ਨ ਿੰ 3,17,83,474 ਰੁ੍ਏ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਵੀ ਪਨਰਦੇਸ਼ ਪਦੁੱਤਾ ਹੈ। 6.ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਟੈਕਸਦਾਤਾ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਪਕ ਅਪਜਹੀ ਕਿੰ੍ਨੀ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਪਵਕਰੀ ਨਾਲ ਸ਼ੇਅਰ ੍ ਿੰਜੀ 'ਚ ਕਿੀ ਨਾਲ ਲਿੰਬੀ ਪਿਆਦ ਦਾ ੍ ਿੰਜੀ ਘਾਟਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਪਕ, ਿੁਲਾਂਕਣ ਅਪਿਕਾਰੀ ਨੇ ਟੈਕਸਦਾਤਾ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਨਾਲ ਅਸਪਹਿਤ ਹੁਿੰਦੇ ਹੋਏ ਪਕਹਾ ਪਕ ਸਹਾਇਕ ਕਿੰ੍ਨੀ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਪਵੁੱਚ ਕਟੌਤੀ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਆਿਦਨ ਟੈਕਸ ਐਕਟ, 1961 ਦੀ ਿਾਰਾ 2 (47) ਪਵੁੱਚ ਦਰਸਾਏ ਅਨੁਸਾਰ ੍ ਿੰਜੀ ਸਿੰ੍ਤੀ ਦਾ ਤਬਾਦਲਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਿੁਲਾਂਕਣ ਅਪਿਕਾਰੀ ਨੇ ਪਕਹਾ ਪਕ ਹਾਲਾਂਪਕ ਕਿੰ੍ਨੀ ਦੀ ਸ਼ੇਅਰ ੍ ਿੰਜੀ ਪਵੁੱਚ ਕਿੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਪਗਣਤੀ ਘੁੱਟ ਗਈ ਹੈ, ਪਫਰ ਵੀ ਹਰੇਕ ਸ਼ੇਅਰ ਦੀ ਫੇਸ ਵੈਪਲਊ ਅਤੇ ਸ਼ੇਅਰਹੋਲਪਡਿੰਗ ੍ੈਟਰਨ ਇੁੱਕੋ ਪਜਹਾ ਹੀ ਪਰਹਾ। ਿੁਲਾਂਕਣ ਕਰਿ ਤੋਂ ਸਿੰਬਿੰਪਿਤ ਪਟੁੱ੍ਣੀਆਂ ਹੇਠਾਂ ਪਦੁੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ: “10. [...] ਹਾਲਾਂਪਕ, ਸ਼ੇਅਰਿਾਰਕਾਂ ਦੇ ਸਿੰਬਿੰਿ ਪਵੁੱਚ ਅਪਿਕਾਰਾਂ ਨ ਿੰ ਖਤਿ ਕਰਨ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੀ ੍ੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁਿੰਦਾ. ਇਹ ਪਸਰਫ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਪਗਣਤੀ ਨ ਿੰ ਖਤਿ ਕਰਕੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਕਟੌਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ੇਅਰਿਾਰਕਾਂ ਦੇ ਅਪਿਕਾਰਾਂ ਨ ਿੰ ਖਤਿ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਰਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਪਕ ੍ਟੀਸ਼ਨ ਜਾਂ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਪਵੁੱਚ "ਬੁਝਾਇਆ" ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਪਜ਼ਕਰ ਕੀਤਾ ਪਗਆ ਹੈ, ਇਹ ਐਕਟ ਦੀ ਿਾਰਾ 2 (47) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ "ਅਪਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਬੁਝਾਉਣ" ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਅਰਥ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। xxx xxx xxx ਅਪਿਕਾਰਾਂ ਨ ਿੰ ਖਤਿ ਕਰਨ ਦਾ ਿਤਲਬ ਇਹ ਹੋਵੇਗਾ ਪਕ ਪਨਰਿਾਰਕ ਨੇ ਉਨਹਾਂ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਨ ਿੰ ਵੁੱਖ ਕਰ ਪਦੁੱਤਾ ਹੈ ਜਾਂ ਉਨਹਾਂ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਨ ਿੰ ਦ ਜੀ ਪਿਰ ਨ ਿੰ ਵੇਚ ਪਦੁੱਤਾ ਹੈ। ਇੁੱਥੇ, ਟੈਕਸਦਾਤਾ ਨੇ ਕੋਈ ਸ਼ੇਅਰ ਨਹੀਂ ਵੇਪਚਆ ਹੈ ਜਾਂ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਤੋਂ ਵੁੱਖ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ ਪਕਉਂਪਕ ਇਸ ਕੋਲ ਅਜੇ ਵੀ ਅਨੁ੍ਾਤ ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੈ ਜੋ ਉਸਨੇ ਸ਼ੁਰ ਪਵੁੱਚ ਰੁੱਪਖਆ ਸੀ, ਅਜੇ ਵੀ ਪਨਵੇਸ਼ ਵਜੋਂ ਪਦਖਾਇਆ ਪਗਆ ਹੈ। [2025] 1 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. 435 ਪ੍ਰਿਸੀ੍ਲ ਕਪਿਸਨਰ ਆਫ ਇਨਕਿ ਟੈਕਸ-4 ਅਤੇ ਇਕ ਹੋਰ ਬਨਾਿ ਿੈਸਰਜ ਜੁ੍ੀਟਰ ਕੈ੍ੀਟਲ ੍ਰਾਈਵੇਟ ਪਲਿਪਟਡ। Case: PRINCIPAL COMMISSIONER OF INCOME TAX-4 & ANR. versus M/S JUPITER CAPITAL PVT. LTD. [[2025] 1 S.C.R. 431] (2025) “10. [...] However, the question of extinguishment of rights with relation to the shareholders does not arise. It was only reduction of shares by way of extinguishing the number of shares and not extinguishing the rights of the shareholders. For the reason that the word “extinguished” is mentioned in the Petition or the Court Order, it does not amount to translate the meaning of the word “extinguishment of rights” as per section 2(47) of the Act. xxx xxx xxx Extinguishment of Rights would mean that the assessee has parted with those shares or sold off those shares to a second party. Here, the assessee has not sold off any shares or has not parted with the shares as the it still holds the proportionate percentage which he initially held is still shown as an investment.” Principal Commissioner of Income Tax-4 & Another v. M/s Jupiter Capital Pvt. Ltd. 7. In appeal the CIT(A) vide order dated 14.12.2017 while distinguishing the facts of the present case from those involved in the decision of this Court in Kartikeya V. Sarabhai v. Commissioner of IncomeTax reported in (1997) 7 SCC 524 held that any extinguishment of rights would involve parting the sale of percentage of shares to another party or divesting rights therein. The relevant observations made by the CIT(A) are reproduced as follows: “6.6(ii) The factual position of and the applicability of the judicial decisions in the present case, clearly reveals that the Assessee’s claim of capital loss, is not acceptable in view of certain crucial questions, emerging for consideration in the present case. The AO has analysed the Assessee’s shareholding pattern, in the impugned order, which has been perused. A comparative-analysis of the opening / closing balances of ANNPL shares and the consequent reduction in numbers / face value and the percentage ratio of share- holding, reveals a clear position that there was no effective transfer, resulting in Long Term Capital Loss… (iii) [...] It clearly emerges, that there was no effective transfer, which could result in any real Long Term Capital Loss as claimed by the appellant in the present case. It transpires that the appellant company invested in total equity share of Rs. 153340900/- at face value of (Rs. 10) on different dates, in its subsidiary company (ANNPL). The total number of shares of ANNPL was 153505750 out of which the assessee’s shareholding was 99.88%. Pursuant to the share reduction scheme there was reduction in share capital of ANNPL from 153340900 to 10000 and thus the shares of the Assessee were reduced from 153505750 to 9988. The face value of the shares-reduced remained unchanged at Rs. 10, even after the reduction. The shareholding ratio of the assessee company also remained constant even after implementation of the share-reduction scheme. This percentage continued to be at the previous shareholding figures of 99.88%.” Digital Supreme Court Reports 8. However, the ITAT reversed the order passed by the CIT(A) and allowed the appeal filed by the assessee observing that the decision of this Court inKartikeya V. Sarabhai(supra)is squarely applicable to the facts of the present case. The relevant observations from the order of the ITAT order are extracted hereinbelow: Case: PRINCIPAL COMMISSIONER OF INCOME TAX-4 & ANR. versus M/S JUPITER CAPITAL PVT. LTD. [[2025] 1 S.C.R. 431] (2025) [2025] 1 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. 435 ਪ੍ਰਿਸੀ੍ਲ ਕਪਿਸਨਰ ਆਫ ਇਨਕਿ ਟੈਕਸ-4 ਅਤੇ ਇਕ ਹੋਰ ਬਨਾਿ ਿੈਸਰਜ ਜੁ੍ੀਟਰ ਕੈ੍ੀਟਲ ੍ਰਾਈਵੇਟ ਪਲਿਪਟਡ। 7.ਅ੍ੀਲ ਪਵੁੱਚ, ਸੀਆਈਟੀ (ਏ) ਨੇ 14.12.2017 ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਰਾਹੀਂ ਕਾਰਪਤਕਯ ਵੀੇਸਾਰਾਭਾਈ ਬਨਾਿ ਆਿਦਨ ਕਰ ਕਪਿਸ਼ਨਰ (1997) 7 ਐਸਸੀਸੀ 524 ਪਵੁੱਚ ਪਰ੍ੋਰਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਪਵੁੱਚ ਸ਼ਾਿਲ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਿੌਜ ਦਾ ਕੇਸ ਦੇ ਤੁੱਥਾਂ ਨ ਿੰ ਵੁੱਖਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪਕਹਾ ਪਕ ਅਪਿਕਾਰਾਂ ਨ ਿੰ ਖਤਿ ਕਰਨ ਪਵੁੱਚ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ੍ਰਤੀਸ਼ਤਤਾ ਨ ਿੰ ਪਕਸੇ ਹੋਰ ਪਿਰ ਨ ਿੰ ਵੇਚਣਾ ਜਾਂ ਇਸ ਪਵੁੱਚ ਅਪਿਕਾਰਾਂ ਨ ਿੰ ਖੋਹਣਾ ਸ਼ਾਿਲ ਹੋਵੇਗਾ। ਸੀਆਈਟੀ (ਏ) ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਿੰਬਿੰਪਿਤ ਪਟੁੱ੍ਣੀਆਂ ਨ ਿੰ ਹੇਠ ਪਲਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁਬਾਰਾ ੍ੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਪਗਆ ਹੈ: "6.6 (ii) ਿੌਜ ਦਾ ਕੇਸ ਪਵੁੱਚ ਪਨਆਂਇਕ ਫੈਸਪਲਆਂ ਦੀ ਤੁੱਥਾਂ ਦੀ ਸਪਥਤੀ ਅਤੇ ਲਾਗ ਹੋਣ ਤੋਂ ਸ੍ੁੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ੍ਤਾ ਲੁੱਗਦਾ ਹੈ ਪਕ ਿੌਜ ਦਾ ਕੇਸ ਪਵੁੱਚ ਪਵਚਾਰ ਲਈ ਉੱਭਰ ਰਹੇ ਕੁਝ ਿਹੁੱਤਵ੍ ਰਨ ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਿੁੱਦੇਨਜ਼ਰ ਿੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਦਾ ੍ ਿੰਜੀ ਘਾਟੇ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਸਵੀਕਾਰ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਏ.ਓ. ਨੇ ਪਨਰਿਾਰਤ ਆਦੇਸ਼ ਪਵਚ ਪਨਰਿਾਰਕ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਹੋਲਪਡਿੰਗ ੍ੈਟਰਨ ਦਾ ਪਵਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਜਸ 'ਤੇ ਪਵਚਾਰ ਕੀਤਾ ਪਗਆ ਹੈ। ਏ.ਐਨ.ਐਨ.੍ੀ.ਐਲ. ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੇ ਖੁੁੱਲਹਣ/ਬਿੰਦ ਹੋਣ ਦੇ ਸਿੰਤੁਲਨ ਦੇ ਤੁਲਨਾਤਿਕ ਪਵਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਪਗਣਤੀ / ਫੇਸ ਵੈਪਲਊ ਅਤੇ ਸ਼ੇਅਰ-ਹੋਲਪਡਿੰਗ ਦੇ ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਅਨੁ੍ਾਤ ਪਵੁੱਚ ਕਿੀ, ਇੁੱਕ ਸ੍ੁੱਸ਼ਟ ਸਪਥਤੀ ਨ ਿੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਪਕ ਕੋਈ ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਤਬਾਦਲਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਜਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਲਿੰਬੀ ਪਿਆਦ ਦਾ ੍ ਿੰਜੀ ਘਾਟਾ ਹੋਇਆ ਸੀ... (iii) [...] ਇਹ ਸ੍ੁੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਭਰਦਾ ਹੈ, ਪਕ ਕੋਈ ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਤਬਾਦਲਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਜਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਕੋਈ ਅਸਲ ਲਿੰਬੀ ਪਿਆਦ ਦਾ ੍ ਿੰਜੀ ਘਾਟਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਜਵੇਂ ਪਕ ਅ੍ੀਲਕਰਤਾ ਨੇ ਿੌਜ ਦਾ ਕੇਸ ਪਵੁੱਚ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ੍ਤਾ ਲੁੱਗਦਾ ਹੈ ਪਕ ਅ੍ੀਲਕਰਤਾ ਕਿੰ੍ਨੀ ਨੇ ਆ੍ਣੀ ਸਹਾਇਕ ਕਿੰ੍ਨੀ (ਏਐਨ੍ੀਐਲ) ਪਵੁੱਚ ਵੁੱਖ-ਵੁੱਖ ਤਰੀਕਾਂ 'ਤੇ (10 ਰੁ੍ਏ) ਦੇ ਫੇਸ ਵੈਪਲਊ 'ਤੇ 153340900/- ਰੁ੍ਏ ਦੇ ਕੁੁੱਲ ਇਕੁਇਟੀ ਸ਼ੇਅਰ ਪਵੁੱਚ ਪਨਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਏਐਨਐਨ੍ੀਐਲ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਕੁੁੱਲ ਪਗਣਤੀ 153505750 ਗਈ ਸੀ, ਪਜਸ ਪਵਚੋਂ ਟੈਕਸਦਾਤਾ ਦੀ ਪਹੁੱਸੇਦਾਰੀ 99.88٪ ਸੀ। ਸ਼ੇਅਰ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਏਐਨਐਨ੍ੀਐਲ ਦੀ ਸ਼ੇਅਰ ੍ ਿੰਜੀ 153340900 ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 10000 ਕਰ ਪਦੁੱਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰਹਾਂ ਪਨਰਿਾਰਕ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ 153505750 ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 9988 ਕਰ ਪਦੁੱਤੇ ਗਏ। ਕਟੌਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਫੇਸ ਵੈਪਲਊ 10 ਰੁ੍ਏ 'ਤੇ ਸਪਥਰ ਰਹੀ। ਸ਼ੇਅਰ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਲਾਗ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਪਨਰਿਾਰਕ ਕਿੰ੍ਨੀ ਦਾ ਸ਼ੇਅਰਹੋਲਪਡਿੰਗ ਅਨੁ੍ਾਤ ਸਪਥਰ ਪਰਹਾ। ਇਹ ੍ਰਤੀਸ਼ਤ 99.88٪ ਦੇ ਪ੍ਛਲੇ ਸ਼ੇਅਰਹੋਲਪਡਿੰਗ ਅਿੰਕਪਿਆਂ 'ਤੇ ਬਪਣਆ ਪਰਹਾ। 436 [2025] 1 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. ਪਡਜੀਟਲ ਸੁ੍ਰੀਿ ਕੋਰਟ ਦੀਆਂ ਪਰ੍ੋਰਟਾ 8.ਹਾਲਾਂਪਕ, ਆਈਟੀਏਟੀ ਨੇ ਸੀਆਈਟੀ (ਏ) ਦੁਆਰਾ ੍ਾਸ ਕੀਤੇ ਗਏ ਆਦੇਸ਼ ਨ ਿੰ ੍ਲਟ ਪਦੁੱਤਾ ਅਤੇ ਿੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਦੁਆਰਾ ਦਾਇਰ ਅ੍ੀਲ ਨ ਿੰ ਇਹ ਕਪਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਿਨਜ਼ ਰ ਕਰ ਪਲਆ ਪਕਕਾਰਪਤਕਯ ੇਵੀ ਸਾਰਾਭਾਈ(ਸੁ੍ਰਾ) ਿਾਿਲੇ ਪਵੁੱਚ ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਿੌਜ ਦਾ ਕੇਸ ਦੇ ਤੁੱਥਾਂ 'ਤੇ ੍ ਰੀ ਤਰਹਾਂ ਲਾਗ ਹੁਿੰਦਾ ਹੈ। ਆਈ.ਟੀ.ਏ.ਟੀ. ਆਰਡਰ ਦੇ ਕਰਿ ਤੋਂ ਸਿੰਬਿੰਪਿਤ ਪਟੁੱ੍ਣੀਆਂ ਹੇਠਾਂ ਪਦੁੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ: Case: PRINCIPAL COMMISSIONER OF INCOME TAX-4 & ANR. versus M/S JUPITER CAPITAL PVT. LTD. [[2025] 1 S.C.R. 431] (2025) Digital Supreme Court Reports 8. However, the ITAT reversed the order passed by the CIT(A) and allowed the appeal filed by the assessee observing that the decision of this Court inKartikeya V. Sarabhai(supra)is squarely applicable to the facts of the present case. The relevant observations from the order of the ITAT order are extracted hereinbelow: “6. [...] In the present case, the face value per share remains same i.e. Rs. 10 per share before reduction of share capital and after reduction of share capital but the total number of shares has been reduced from 153505750 to 10000 and out of this, the present assessee was holding prior to reduction 153340900 shares and after reduction 9988 shares. In addition to this reduction in number of shares held by the assessee company in ANNPL, the assessee received an amount of Rs. 3,17,83,474/- from ANNPL. Hence it is seen that in the facts of present case, on account of reduction in number of shares held by the assessee company in ANNPL, the assessee has extinguished its right of 153340900 shares and in lieu thereof, the assessee received 9988 shares at Rs. 10/- each along with an amount of Rs. 3,17,83,474/. As per this judgment of Hon’ble Apex Court rendered in the case of Kartikeya V. Sarabhai Vs. CIT (supra), there is no reference to the percentage of share holding prior to reduction of share capital and after reduction of share capital and hence, in our considered opinion, the basis adopted by the CIT(A) to hold that this judgment of Hon’ble Apex Court is, not applicable in the present case is not proper and in our considered opinion, this is not proper. In our considered opinion, in the facts of present case, this judgment of Hon’ble Apex Court is squarely applicable and by respectfully following this judgment of Hon’ble Apex Court, we hold that the assessee’s claim for capital loss on account of reduction in share capital in ANNPL is allowable. We hold accordingly.” 9. The Revenue went in appeal before the High Court. The High Court while dismissing the appeal filed by the Revenue and affirming the order passed by the ITAT observed in para 8 as under: Principal Commissioner of Income Tax-4 & Another v. M/s Jupiter Capital Pvt. Ltd. “Undisputed facts are, pursuant to the order passed by the High Court of Bombay, number of shares has been reduced to 9988. It is significant to note that the face value of the share has remained same at Rs. 10/- even after the reduction. The AO’s view that the voting power has not changed as the percentage of assessee’s share of 99.88% has remained unchanged is untenable because if the shares are transferred at face value, the redeemable value would be Rs.99,880/- whereas the value of 14,95,44,130 number of shares would have been Rs.1,49,54,41,300/-. In our considered view, the ITAT has rightly followed authority in Kartikeya V. Sarabhai v. The Commissioner of Income Tax : 1998 2 ITR 163 SC with regard to meaning of transfer by holding that there was no transfer within the meaning of that expression contained in Section 2(47) of the Income Tax Act, 1961.” 10. Having heard Mr. N. Venkataraman, learned ASG appearing for the Revenue, and having gone through the materials on record, we are of the view that no error, not to speak of any error of law, could be said to have been committed by the High Court in passing the impugned order. 11. Whether reduction of capital amounts to transfer is no longer res integra in view of the decision of this Court inKartikeya V. Sarabhai(supra)wherein this Court while elaborating upon Sections 2(47) and 45 of the Income Tax Act, 1961 respectively observed as under: “9.It is not possible to accept the contention of Shri Ganesh, learned counsel that reduction does not amount to a transfer of the capital asset. Section 2(47) of the Act reads as follows: “2. (47) ‘transfer’ in relation to a capital asset, includes,(i) the sale, exchange or relinquishment of the asset; or (ii) the extinguishment of any rights therein; or(iii) the compulsory acquisition thereof under any law; or Case: PRINCIPAL COMMISSIONER OF INCOME TAX-4 & ANR. versus M/S JUPITER CAPITAL PVT. LTD. [[2025] 1 S.C.R. 431] (2025) 436 [2025] 1 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. ਪਡਜੀਟਲ ਸੁ੍ਰੀਿ ਕੋਰਟ ਦੀਆਂ ਪਰ੍ੋਰਟਾ 8.ਹਾਲਾਂਪਕ, ਆਈਟੀਏਟੀ ਨੇ ਸੀਆਈਟੀ (ਏ) ਦੁਆਰਾ ੍ਾਸ ਕੀਤੇ ਗਏ ਆਦੇਸ਼ ਨ ਿੰ ੍ਲਟ ਪਦੁੱਤਾ ਅਤੇ ਿੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਦੁਆਰਾ ਦਾਇਰ ਅ੍ੀਲ ਨ ਿੰ ਇਹ ਕਪਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਿਨਜ਼ ਰ ਕਰ ਪਲਆ ਪਕਕਾਰਪਤਕਯ ੇਵੀ ਸਾਰਾਭਾਈ(ਸੁ੍ਰਾ) ਿਾਿਲੇ ਪਵੁੱਚ ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਿੌਜ ਦਾ ਕੇਸ ਦੇ ਤੁੱਥਾਂ 'ਤੇ ੍ ਰੀ ਤਰਹਾਂ ਲਾਗ ਹੁਿੰਦਾ ਹੈ। ਆਈ.ਟੀ.ਏ.ਟੀ. ਆਰਡਰ ਦੇ ਕਰਿ ਤੋਂ ਸਿੰਬਿੰਪਿਤ ਪਟੁੱ੍ਣੀਆਂ ਹੇਠਾਂ ਪਦੁੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ: “6. [...] ਿੌਜ ਦਾ ਸਪਥਤੀ 'ਚ ਸ਼ੇਅਰ ੍ ਿੰਜੀ 'ਚ ਕਟੌਤੀ ਤੋਂ ੍ਪਹਲਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੇਅਰ ੍ ਿੰਜੀ 'ਚ ਕਟੌਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ੍ਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਫੇਸ ਵੈਪਲਊ 10 ਰੁ੍ਏ ੍ਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਹੀ ਰਪਹਿੰਦੀ ਹੈ ੍ਰ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਕੁੁੱਲ ਪਗਣਤੀ 153505750 ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 10000 ਕਰ ਪਦੁੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ 'ਚੋਂ ਿੌਜ ਦਾ ਟੈਕਸਦਾਤਾ ਸ਼ੇਅਰਾਂ 153340900 ਕਟੌਤੀ ਤੋਂ ੍ਪਹਲਾਂ ਅਤੇ 9988 ਸ਼ੇਅਰਾਂ 'ਚ ਕਟੌਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆ੍ਣੇ ਕੋਲ ਸੀ। ਏ.ਐਨ.ਐਨ.੍ੀ.ਐਲ. ਪਵੁੱਚ ਪਨਰਿਾਰਕ ਕਿੰ੍ਨੀ ਦੁਆਰਾ ਰੁੱਖੇ ਗਏ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਪਗਣਤੀ ਪਵੁੱਚ ਇਸ ਕਟੌਤੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪਨਰਿਾਰਕ ਨ ਿੰ ਏਐਨਐਨ੍ੀਐਲ ਤੋਂ 3,17,83,474/- ਰੁ੍ਏ ਦੀ ਰਕਿ ੍ਰਾ੍ਤ ਹੋਈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਵੇਪਖਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਕ ਿੌਜ ਦਾ ਕੇਸ ਦੇ ਤੁੱਥਾਂ ਪਵੁੱਚ, ਏਐਨਐਨ੍ੀਐਲ ਪਵੁੱਚ ਪਨਰਿਾਰਕ ਕਿੰ੍ਨੀ ਦੁਆਰਾ ਰੁੱਖੇ ਗਏ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਪਗਣਤੀ ਪਵੁੱਚ ਕਿੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਪਨਰਿਾਰਕ ਨੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਨ ਿੰ 153340900 ਕਰਨ ਦੇ ਆ੍ਣੇ ਅਪਿਕਾਰ ਨ ਿੰ ਖਤਿ ਕਰ ਪਦੁੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਬਦਲੇ, ਟੈਕਸਦਾਤਾ ਨ ਿੰ 3,17,83,474/- ਰੁ੍ਏ ਦੀ ਰਕਿ ਦੇ ਨਾਲ 10/- ਰੁ੍ਏ ੍ਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਦੇ ਪਹਸਾਬ ਕਾਰਪਤਕਯ ਵੀ ਸੇਾਰਾਭਾਈਬਨਾਿ ਸੀਆਈਟੀਨਾਲ 9988 ਸ਼ੇਅਰ ੍ਰਾ੍ਤ ਹੋਏ ਹਨ।(ਸੁ੍ਰਾ) ਦੇ ਿਾਿਲੇ ਪਵੁੱਚ ਿਾਣਯੋਗ ਸੁ੍ਰੀਿ ਕੋਰਟ ਦੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ੇਅਰ ੍ ਿੰਜੀ ਪਵੁੱਚ ਕਟੌਤੀ ਤੋਂ ੍ਪਹਲਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੇਅਰ ੍ ਿੰਜੀ ਪਵੁੱਚ ਕਟੌਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੇਅਰ ਹੋਲਪਡਿੰਗ ਦੀ ੍ਰਤੀਸ਼ਤਤਾ ਦਾ ਕੋਈ ਹਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ, ਸਾਡੀ ਸੋਚੀ ਸਿਝੀ ਰਾਏ ਪਵੁੱਚ, ਸੀਆਈਟੀ (ਏ) ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਿਿੰਨਣ ਲਈ ਅ੍ਣਾਇਆ ਪਗਆ ਅਿਾਰ ਹੈ ਪਕ ਿਾਣਯੋਗ ਸੁ੍ਰੀਿ ਕੋਰਟ ਦਾ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਹੈ, ਿੌਜ ਦਾ ਕੇਸ ਪਵੁੱਚ ਲਾਗ ਨਹੀਂ ਹੁਿੰਦਾ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਸੋਚੀ ਸਿਝੀ ਰਾਏ ਪਵੁੱਚ, ਇਹ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਸੋਚੀ ਸਿਝੀ ਰਾਏ ਪਵੁੱਚ, ਿੌਜ ਦਾ ਕੇਸ ਦੇ ਤੁੱਥਾਂ ਪਵੁੱਚ, ਿਾਣਯੋਗ ਸੁ੍ਰੀਿ ਕੋਰਟ ਦਾ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ੍ ਰੀ ਤਰਹਾਂ ਲਾਗ ਹੁਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਿਾਣਯੋਗ ਸੁ੍ਰੀਿ ਕੋਰਟ ਦੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਆਦਰ ਨਾਲ ੍ਾਲਣ ਕਰਕੇ, ਅਸੀਂ ਿਿੰਨਦੇ ਹਾਂ ਪਕ ਏਐਨਐਨ੍ੀਐਲ ਪਵੁੱਚ ਸ਼ੇਅਰ ੍ ਿੰਜੀ ਪਵੁੱਚ ਕਿੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ੍ ਿੰਜੀ ਘਾਟੇ ਲਈ ਿੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਿਨਜ਼ ਰ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਉਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਰੁੱਖਦੇ ਹਾਂ। 9.ਿਾਲੀਆ ਨੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਪਵੁੱਚ ਅ੍ੀਲ ਕੀਤੀ। ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਿਾਲ ਪਵਭਾਗ ਵੁੱਲੋਂ ਦਾਇਰ ਅ੍ੀਲ ਨ ਿੰ ਖਾਰਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਆਈਟੀਏਟੀ ਦੁਆਰਾ ੍ਾਸ ਕੀਤੇ ਗਏ ਆਦੇਸ਼ ਦੀ ੍ੁਸ਼ਟੀ ਕਰਪਦਆਂ ੍ੈਰਾ 8 ਪਵੁੱਚ ਹੇਠ ਪਲਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪਕਹਾ: [2025] 1 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. 437 ਪ੍ਰਿਸੀ੍ਲ ਕਪਿਸਨਰ ਆਫ ਇਨਕਿ ਟੈਕਸ-4 ਅਤੇ ਇਕ ਹੋਰ ਬਨਾਿ ਿੈਸਰਜ ਜੁ੍ੀਟਰ ਕੈ੍ੀਟਲ ੍ਰਾਈਵੇਟ ਪਲਿਪਟਡ। ਬੈਂਚ ਨੇ ਪਕਹਾ ਪਕ ਪਨਰਪਵਵਾਦ ਤੁੱਥ ਇਹ ਹਨ ਪਕ ਬਿੰਬਈ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਪਗਣਤੀ ਘਟਾ ਕੇ 9988 ਕਰ ਪਦੁੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਜ਼ਕਰਯੋਗ ਹੈ ਪਕ ਕਟੌਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸ਼ੇਅਰ ਦੀ ਫੇਸ ਵੈਪਲਊ 10 ਰੁ੍ਏ 'ਤੇ ਹੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਏ.ਓ. ਦਾ ਇਹ ਪਵਚਾਰ ਪਕ ਵੋਪਟਿੰਗ ਸ਼ਕਤੀ ਪਵੁੱਚ ਕੋਈ ਤਬਦੀਲੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ ਪਕਉਂਪਕ ਟੈਕਸਦਾਤਾ ਦੇ 99.88٪ ਪਹੁੱਸੇ ਦੀ ੍ਰਤੀਸ਼ਤਤਾ ਪਵੁੱਚ ਕੋਈ ਤਬਦੀਲੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ, ਅਸਪਥਰ ਹੈ ਪਕਉਂਪਕ ਜੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਨ ਿੰ ਫੇਸ ਵੈਪਲਊ 'ਤੇ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਰਡੀਿੇਬਲ ਿੁੁੱਲ 99,880/- ਰੁ੍ਏ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਦੋਂ ਪਕ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਪਗਣਤੀ 14,95,44,130/- ਰੁ੍ਏ ਹੋਵੇਗੀ। ਸਾਡੇ ਪਵਚਾਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਈਟੀਏਟੀ ਨੇ ਕਾਰਪਤਕਯ ਵੀ ਸੇਾਰਾਭਾਈ ਬਨਾਿ ਆਿਦਨ ਕਰ ਕਪਿਸ਼ਨਰ:1998 2 ਆਈਟੀਆਰ 163 ਐਸਸੀ ਪਵੁੱਚ ਤਬਾਦਲੇ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਦੇ ਸਿੰਬਿੰਿ ਪਵੁੱਚ ਅਪਿਕਾਰ ਦੀ ਸਹੀ ੍ਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਕਹਾ ਹੈ ਪਕ ਆਿਦਨ ਟੈਕਸ ਐਕਟ, 1961 ਦੀ ਿਾਰਾ 2 (47) ਪਵੁੱਚ ਸ਼ਾਿਲ ਉਸ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਦੇ ਅਿੰਦਰ ਕੋਈ ਤਬਾਦਲਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਪਗਆ ਸੀ। 10.ਿਾਲ ਪਵਭਾਗ ਵੁੱਲੋਂ ੍ੇਸ਼ ਹੋਏ ਪਵਦਵਾਨ ਏਐਸਜੀ ਸ਼ਰੀ ਐਨ ਵੈਂਕਟਰਿਨ ਨ ਿੰ ਸੁਣਨ ਅਤੇ ਪਰਕਾਰਡ 'ਤੇ ਿੌਜ ਦ ਸਿੁੱਗਰੀ ਦਾ ਅਪਿਐਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਾਡਾ ਪਵਚਾਰ ਹੈ ਪਕ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਆਦੇਸ਼ ੍ਾਸ ਕਰਨ ਪਵੁੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਕਾਨ ਿੰਨ ਦੀ ਪਕਸੇ ਗਲਤੀ ਦੀ ਗੁੱਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। 11.ਕੀ ੍ ਿੰਜੀ ਪਵੁੱਚ ਕਟੌਤੀ ਤਬਾਦਲੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਇਹ ਹੁਣਕਾਰਪਤਕਯ ਵੀ ਸੇਾਰਾਭਾਈ (ਸੁ੍ਰਾ) ਿਾਿਲੇ ਪਵੁੱਚ ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦੇ ਿੁੱਦੇਨਜ਼ਰ ਅਟੁੁੱਟ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਜਸ ਪਵੁੱਚ ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਰਿਵਾਰ ਆਿਦਨ ਟੈਕਸ ਐਕਟ, 1961 ਦੀ ਿਾਰਾ 2 (47) ਅਤੇ 45 ਦਾ ਪਵਸਥਾਰ ਕਰਪਦਆਂ ਹੇਠ ਪਲਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪਕਹਾ ਹੈ: "9. ਸ਼ਰੀ ਗਣੇਸ਼ ਦੀ ਇਸ ਦਲੀਲ ਨ ਿੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਸਿੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਕ ਕਟੌਤੀ ੍ ਿੰਜੀ ਸਿੰ੍ਤੀ ਦੇ ਤਬਾਦਲੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਐਕਟ ਦੀ ਿਾਰਾ 2 (47) ਹੇਠ ਪਲਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ: "2. (47) ੍ ਿੰਜੀ ਸਿੰ੍ਤੀ ਦੇ ਸਿੰਬਿੰਿ ਪਵੁੱਚ 'ਤਬਾਦਲਾ' ਪਵੁੱਚ ਸ਼ਾਿਲ ਹਨ, (i) ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਪਵਕਰੀ, ਵਟਾਂਦਰਾ ਜਾਂ ਪਤਆਗ; ਜਾਂ (ii) ਇਸ ਪਵਚਲੇ ਪਕਸੇ ਵੀ ਅਪਿਕਾਰਾਂ ਨ ਿੰ ਖਤਿ ਕਰਨਾ; ਜਾਂ (iii) ਪਕਸੇ ਕਾਨ ਿੰਨ ਦੇ ਤਪਹਤ ਇਸ ਦੀ ਲਾਜ਼ਿੀ ੍ਰਾ੍ਤੀ; ਜਾਂ 438 [2025] 1 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. Case: PRINCIPAL COMMISSIONER OF INCOME TAX-4 & ANR. versus M/S JUPITER CAPITAL PVT. LTD. [[2025] 1 S.C.R. 431] (2025) “9.It is not possible to accept the contention of Shri Ganesh, learned counsel that reduction does not amount to a transfer of the capital asset. Section 2(47) of the Act reads as follows: “2. (47) ‘transfer’ in relation to a capital asset, includes,(i) the sale, exchange or relinquishment of the asset; or (ii) the extinguishment of any rights therein; or(iii) the compulsory acquisition thereof under any law; or (iv) in a case where the asset is converted by the owner thereof into, or is treated by him as, stock-in-trade or a business carried on by him, such conversion or treatment; or (v) any transaction involving the allowing of the possession of any immovable property to be taken or retained in part performance of a contract of the nature referred to in Section 53-A of the Transfer of Property Act, 1882 (4 of 1882); or (vi) any transaction (whether by way of becoming a member of, or acquiring shares in, a cooperative society, company or other association of persons or by way of any agreement or any arrangement or in any other manner whatsoever) which has the effect of transferring, or enabling the enjoyment of, any immovable property. Explanation.—For the purposes of sub-clauses (v) and (vi), ‘immovable property’ shall have the same meaning as in clause (d) of Section 269-UA;” 10.Section 45 of the Act reads as follows: “45. Capital gains.—(1) Any profits or gains arising from the transfer of a capital asset effected in the previous year shall, save as otherwise provided in Sections 53, 54, 54-B, 54-D, 54-E, 54-F and 54-G, be chargeable to income tax under the head ‘Capital gains’ and shall be deemed to be the income of the previous year in which the transfer took place.” 11.Section 2(47) which is an inclusive definition, inter alia, provides that relinquishment of an asset or extinguishment of any right therein amounts to a transfer of a capital asset. While, it is no doubt true that the appellant continues to remain a shareholder of the company even with the reduction of share capital but it is not possible to accept the contention that there has been no extinguishment of any part of his right as a shareholder qua the company. It is not necessary that for a capital gain to arise there Principal Commissioner of Income Tax-4 & Another v. M/s Jupiter Capital Pvt. Ltd. must be sale of a capital asset. Sale is only one of the modes of transfer envisaged by Section 2(47) of the Act. Relinquishment of the asset or the extinguishment of any right in it, which may not amount to sale, can also be considered as a transfer and any profit or gain which arises from the transfer of a capital asset is liable to be taxed under Section 45 of the Act. 12.When as a result of the reducing of the face value of the shares, the share capital is reduced, the right of the preference shareholder to the dividend or his share capital and the right to share in the distribution of the net assets upon liquidation is extinguished proportionately to the extent of reduction in the capital. Whereas the appellant had a right to dividend on a capital of Rs 500 per share that stood reduced to his receiving dividend on Rs 50 per share. Similarly, if the liquidation was to take place whereas he originally had a right to Rs 500 per share, now his right stood reduced to receiving Rs 50 per share only. Even though the appellant continues to remain a shareholder his right as a holder of those shares clearly stands reduced with the reduction in the share capital. 13.The Gujarat High Court had in another case reported as Anarkali Sarabhai v. CIT[(1982) 138 ITR 437 (Guj)] followed the judgment under appeal. That was a case where there had been redemption of preference share capital by the company and money was paid to the shareholders. It was held therein that difference between the face value received by the shareholder and the price paid for preference shares was exigible to capital gains tax. In coming to this conclusion, the Gujarat High Court had followed the judgment under appeal in the present case. Case: PRINCIPAL COMMISSIONER OF INCOME TAX-4 & ANR. versus M/S JUPITER CAPITAL PVT. LTD. [[2025] 1 S.C.R. 431] (2025) "9. ਸ਼ਰੀ ਗਣੇਸ਼ ਦੀ ਇਸ ਦਲੀਲ ਨ ਿੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਸਿੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਕ ਕਟੌਤੀ ੍ ਿੰਜੀ ਸਿੰ੍ਤੀ ਦੇ ਤਬਾਦਲੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਐਕਟ ਦੀ ਿਾਰਾ 2 (47) ਹੇਠ ਪਲਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ: "2. (47) ੍ ਿੰਜੀ ਸਿੰ੍ਤੀ ਦੇ ਸਿੰਬਿੰਿ ਪਵੁੱਚ 'ਤਬਾਦਲਾ' ਪਵੁੱਚ ਸ਼ਾਿਲ ਹਨ, (i) ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਪਵਕਰੀ, ਵਟਾਂਦਰਾ ਜਾਂ ਪਤਆਗ; ਜਾਂ (ii) ਇਸ ਪਵਚਲੇ ਪਕਸੇ ਵੀ ਅਪਿਕਾਰਾਂ ਨ ਿੰ ਖਤਿ ਕਰਨਾ; ਜਾਂ (iii) ਪਕਸੇ ਕਾਨ ਿੰਨ ਦੇ ਤਪਹਤ ਇਸ ਦੀ ਲਾਜ਼ਿੀ ੍ਰਾ੍ਤੀ; ਜਾਂ 438 [2025] 1 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. ਪਡਜੀਟਲ ਸੁ੍ਰੀਿ ਕੋਰਟ ਦੀਆਂ ਪਰ੍ੋਰਟਾ (iv) ਪਕਸੇ ਅਪਜਹੇ ਿਾਿਲੇ ਪਵੁੱਚ ਪਜੁੱਥੇ ਜਾਇਦਾਦ ਨ ਿੰ ਉਸਦੇ ਿਾਲਕ ਦੁਆਰਾ ਸਟਾਕ-ਇਨ ਵ੍ਾਰ ਜਾਂ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕਾਰੋਬਾਰ ਪਵੁੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਿਿੰਪਨਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਪਜਹਾ ੍ਪਰਵਰਤਨ ਜਾਂ ਪਵਵਹਾਰ; ਜਾਂ (v) ਕੋਈ ਵੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਪਜਸ ਪਵੁੱਚ ਪਕਸੇ ਅਚੁੱਲ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਲੈਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣਾ ਸ਼ਾਿਲ ਹੈ ਜਾਂ ਜਾਇਦਾਦ ਦੇ ਤਬਾਦਲੇ ਐਕਟ, 1882 (1882 ਦਾ 4) ਦੀ ਿਾਰਾ 53-ਏ ਪਵੁੱਚ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਪਕਸਿ ਦੇ ਇਕਰਾਰਨਾਿੇ ਦੇ ਪਹੁੱਸੇ ਵਜੋਂ ਲੈਣ ਜਾਂ ਬਰਕਰਾਰ ਰੁੱਖਣ ਦੀ ਆਪਗਆ ਦੇਣਾ ਸ਼ਾਿਲ ਹੈ; ਜਾਂ (vi) ਕੋਈ ਵੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ (ਚਾਹੇ ਪਕਸੇ ਸਪਹਕਾਰੀ ਸਭਾ, ਕਿੰ੍ਨੀ ਜਾਂ ਪਵਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਹੋਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਿੈਂਬਰ ਬਣਨ ਜਾਂ ਸ਼ੇਅਰ ੍ਰਾ੍ਤ ਕਰਨ ਦੁਆਰਾ ਜਾਂ ਪਕਸੇ ਇਕਰਾਰਨਾਿੇ ਜਾਂ ਪਕਸੇ ੍ਰਬਿੰਿ ਰਾਹੀਂ ਜਾਂ ਪਕਸੇ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ) ਪਜਸ ਦਾ ਪਕਸੇ ਅਚੁੱਲ ਜਾਇਦਾਦ ਨ ਿੰ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਜਾਂ ਅਨਿੰਦ ਲੈਣ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ੍ਰਭਾਵ ਹੋਵੇ। ਉ੍-ਿਾਰਾਵਾਂ (v) ਅਤੇ (vi) ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ, 'ਅਚੁੱਲ ਜਾਇਦਾਦ' ਦਾ ਉਹੀ ਅਰਥ ਹੋਵੇਗਾ ਜੋ ਿਾਰਾ 269-ਯ ਏ ਦੀ ਿਾਰਾ (ਡੀ) ਪਵੁੱਚ ਹੈ; 10. ਐਕਟ ਦੀ ਿਾਰਾ 45 ਹੇਠ ਪਲਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ: 45. ਲਾਭ-੍ ਿੰਜੀਗਤ(1) ਪ੍ਛਲੇ ਸਾਲ ਪਵੁੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ੍ ਿੰਜੀ ਸਿੰ੍ਤੀ ਦੇ ਤਬਾਦਲੇ ਤੋਂ ੍ੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਵੀ ਿੁਨਾਫਾ ਜਾਂ ਲਾਭ, ਿਾਰਾ 53, 54, 54-ਬੀ, 54-ਡੀ, 54-ਈ, 54-ਐਫ ਅਤੇ 54-ਜੀ ਪਵੁੱਚ ਉ੍ਬਿੰਿ ਕੀਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਛੁੱਡ ਕੇ, '੍ ਿੰਜੀਗਤ ਲਾਭ' ਪਸਰਲੇਖ ਹੇਠ ਆਿਦਨ ਕਰ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸ ਨ ਿੰ ਪ੍ਛਲੇ ਸਾਲ ਦੀ ਆਿਦਨ ਿਿੰਪਨਆ ਜਾਵੇਗਾ ਪਜਸ ਪਵੁੱਚ ਤਬਾਦਲਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। 11. ਿਾਰਾ 2 (47) ਜੋ ਪਕ ਇੁੱਕ ਸਿਾਵੇਸ਼ੀ ੍ਪਰਭਾਸ਼ਾ ਹੈ, ਪਵੁੱਚ ਹੋਰ ਗੁੱਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇਹ ਪਵਵਸਥਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਪਕ ਪਕਸੇ ਜਾਇਦਾਦ ਨ ਿੰ ਪਤਆਗਣਾ ਜਾਂ ਉਸ ਪਵੁੱਚ ਪਕਸੇ ਅਪਿਕਾਰ ਨ ਿੰ ਖਤਿ ਕਰਨਾ ੍ ਿੰਜੀ ਸਿੰ੍ਤੀ ਦੇ ਤਬਾਦਲੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਪਕ, ਇਹ ਕੋਈ ਸ਼ੁੱਕ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਕ ਅ੍ੀਲਕਰਤਾ ਸ਼ੇਅਰ ੍ ਿੰਜੀ ਪਵੁੱਚ ਕਟੌਤੀ ਦੇ ਬਾਵਜ ਦ ਕਿੰ੍ਨੀ ਦਾ ਸ਼ੇਅਰਿਾਰਕ ਬਪਣਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ੍ਰ ਇਸ ਦਲੀਲ ਨ ਿੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਸਿੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਕ ਕਿੰ੍ਨੀ ਪਵੁੱਚ ਸ਼ੇਅਰਿਾਰਕ ਵਜੋਂ ਉਸਦੇ ਅਪਿਕਾਰ ਦੇ ਪਕਸੇ ਵੀ ਪਹੁੱਸੇ ਨ ਿੰ ਖਤਿ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਪਗਆ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਰ ਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਕ ਉੱਥੇ ੍ ਿੰਜੀ ਲਾਭ ੍ੈਦਾ ਹੋਵੇ [2025] 1 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. 439 ਪ੍ਰਿਸੀ੍ਲ ਕਪਿਸਨਰ ਆਫ ਇਨਕਿ ਟੈਕਸ-4 ਅਤੇ ਇਕ ਹੋਰ ਬਨਾਿ ਿੈਸਰਜ ਜੁ੍ੀਟਰ ਕੈ੍ੀਟਲ ੍ਰਾਈਵੇਟ ਪਲਿਪਟਡ। ੍ ਿੰਜੀ ਸਿੰ੍ਤੀ ਦੀ ਪਵਕਰੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪਵਕਰੀ ਐਕਟ ਦੀ ਿਾਰਾ 2 (47) ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਤਬਾਦਲੇ ਦੇ ਤਰੀਪਕਆਂ ਪਵੁੱਚੋਂ ਇੁੱਕ ਹੈ। ਜਾਇਦਾਦ ਨ ਿੰ ਪਤਆਗਣਾ ਜਾਂ ਇਸ ਪਵੁੱਚ ਪਕਸੇ ਵੀ ਅਪਿਕਾਰ ਨ ਿੰ ਖਤਿ ਕਰਨਾ, ਜੋ ਪਵਕਰੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਨ ਿੰ ਤਬਾਦਲਾ ਵੀ ਿਿੰਪਨਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਿੁਨਾਫਾ ਜਾਂ ਲਾਭ ਜੋ ੍ ਿੰਜੀ ਸਿੰ੍ਤੀ ਦੇ ਤਬਾਦਲੇ ਤੋਂ ੍ੈਦਾ ਹੁਿੰਦਾ ਹੈ, ਐਕਟ ਦੀ ਿਾਰਾ 45 ਦੇ ਤਪਹਤ ਟੈਕਸ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। 12. ਜਦੋਂ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੇ ਫੇਸ ਵੈਪਲਊ ਘਟਣ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਸ਼ੇਅਰ ੍ ਿੰਜੀ ਘੁੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਤਰਜੀਹੀ ਸ਼ੇਅਰਿਾਰਕ ਦਾ ਲਾਭਅਿੰਸ਼ ਜਾਂ ਉਸਦੀ ਸ਼ੇਅਰ ੍ ਿੰਜੀ 'ਤੇ ਅਪਿਕਾਰ ਅਤੇ ਪਲਕਪਵਡੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਸ਼ੁੁੱਿ ਸਿੰ੍ਤੀਆਂ ਦੀ ਵਿੰਡ ਪਵੁੱਚ ਪਹੁੱਸਾ ਲੈਣ ਦਾ ਅਪਿਕਾਰ ੍ ਿੰਜੀ ਪਵੁੱਚ ਕਿੀ ਦੀ ਹੁੱਦ ਦੇ ਅਨੁ੍ਾਤ ਪਵੁੱਚ ਖਤਿ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਜਦੋਂ ਪਕ ਅ੍ੀਲਕਰਤਾ ਕੋਲ 500 ਰੁ੍ਏ ੍ਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਦੀ ੍ ਿੰਜੀ 'ਤੇ ਲਾਭਅਿੰਸ਼ ੍ਰਾ੍ਤ ਕਰਨ ਦਾ ਅਪਿਕਾਰ ਸੀ ਜੋ ਉਸ ਨ ਿੰ 50 ਰੁ੍ਏ ੍ਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ 'ਤੇ ਲਾਭਅਿੰਸ਼ ੍ਰਾ੍ਤ ਕਰਨ ਤੁੱਕ ਘਟਾ ਪਦੁੱਤਾ ਪਗਆ ਸੀ। ਇਸੇ ਤਰਹਾਂ, ਜੇ ਪਲਕਪਵਡੇਸ਼ਨ ਹੋਣਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਪਕ ਅਸਲ ਪਵੁੱਚ ਉਸ ਨ ਿੰ 500 ਰੁ੍ਏ ੍ਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਦਾ ਅਪਿਕਾਰ ਸੀ, ਹੁਣ ਉਸਦਾ ਅਪਿਕਾਰ ਪਸਰਫ 50 ਰੁ੍ਏ ੍ਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ੍ਰਾ੍ਤ ਕਰਨ ਤੁੱਕ ਸੀਿਤ ਹੋ ਪਗਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਪਕ ਅ੍ੀਲਕਰਤਾ ਸ਼ੇਅਰਿਾਰਕ ਬਪਣਆ ਰਪਹਿੰਦਾ ਹੈ, ੍ਰ ਸ਼ੇਅਰ ੍ ਿੰਜੀ ਪਵੁੱਚ ਕਿੀ ਦੇ ਨਾਲ ਉਨਹਾਂ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੇ ਿਾਰਕ ਵਜੋਂ ਉਸਦਾ ਅਪਿਕਾਰ ਸ੍ੁੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 13. ਗੁਜਰਾਤ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਅਨਾਰਕਲੀ ਸਾਰਾਭਾਈ ਬਨਾਿ ਸੀਆਈਟੀ (1982) 138 ਆਈਟੀਆਰ 437 (ਗੁਜਰ)] ਵਜੋਂ ਪਰ੍ੋਰਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੁੱਕ ਹੋਰ ਕੇਸ ਪਵੁੱਚ ਅ੍ੀਲ ਅਿੀਨ ਫੈਸਲੇ ਦੀ ੍ਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਇੁੱਕ ਅਪਜਹਾ ਕੇਸ ਸੀ ਪਜੁੱਥੇ ਕਿੰ੍ਨੀ ਦੁਆਰਾ ਤਰਜੀਹੀ ਸ਼ੇਅਰ ੍ ਿੰਜੀ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ ਪਗਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ੇਅਰਿਾਰਕਾਂ ਨ ਿੰ ੍ੈਸੇ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ ਪਗਆ ਸੀ। ਇਸ ਪਵੁੱਚ ਇਹ ਿਿੰਪਨਆ ਪਗਆ ਸੀ ਪਕ ਸ਼ੇਅਰਿਾਰਕ ਦੁਆਰਾ ੍ਰਾ੍ਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਫੇਸ ਵੈਪਲਊ ਅਤੇ ਤਰਜੀਹੀ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਲਈ ਅਦਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕੀਿਤ ਦੇ ਪਵਚਕਾਰ ਅਿੰਤਰ ੍ ਿੰਜੀਗਤ ਲਾਭ ਟੈਕਸ ਲਈ ਅਯੋਗ ਸੀ। ਇਸ ਪਸੁੱਟੇ 'ਤੇ ੍ਹੁਿੰਚਪਦਆਂ ਗੁਜਰਾਤ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਿੌਜ ਦਾ ਿਾਿਲੇ 'ਚ ਅ੍ੀਲ ਅਿੀਨ ਫੈਸਲੇ ਦੀ ੍ਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। Case: PRINCIPAL COMMISSIONER OF INCOME TAX-4 & ANR. versus M/S JUPITER CAPITAL PVT. LTD. [[2025] 1 S.C.R. 431] (2025) 14.The aforesaid decision of the Gujarat High Court in Anarkali case [(1982) 138 ITR 437 (Guj)] was challenged and this Court in Anarkali Sarabhai v. CIT [(1997) 3 SCC 238 : (1997) 224 ITR 422] upheld the High Court’s decision. It had been contended in Anarkalicase Digital Supreme Court Reports [(1997) 3 SCC 238 : (1997) 224 ITR 422] on behalf of the assessee that reduction of preference shares was not a sale or relinquishment of asset and, therefore, no capital gains tax was payable. Repelling this contention, this Court considered the definition of the word “transfer” occurring in Section 2(47) of the Act and reading the same along with Section 45, it came to the conclusion that when a preference share is redeemed by a company, what the shareholder does in effect is to sell the share to the company. The company redeems its preference shares only by paying the preference shareholders the value of the shares and taking back the preference shares. It was observed that in effect the company buys back the preference shares from the shareholders. Further, referring to the provisions of the Companies Act, it held that the reduction of preference shares by a company was a sale and would squarely come within the phrase “sale, exchange or relinquishment” of an asset under Section 2(47) of the Act. It was also held that the definition of the word “transfer” under Section 2(47) of the Act was not an exhaustive definition and that sub-section (I) of clause (47) of Section 2 implies that parting with any capital asset for gain would be taxable under Section 45 of the Act. In this connection, it was noted that when preference shares are redeemed by the company, the shareholder has to abandon or surrender the shares, in order to get the amount of money in lieu thereof. 15.In our opinion, the aforesaid decision of this Court in Anarkali case [(1997) 3 SCC 238 : (1997) 224 ITR 422] is applicable in the instant case. The only difference in the present case andAnarkalicase [(1997) 3 SCC 238 : (1997) 224 ITR 422] is that whereas in Anarkalicase [(1997) 3 SCC 238 : (1997) 224 ITR 422] preference shares were redeemed in entirety, in the present case, there has been a reduction in the share capital inasmuch as the company had redeemed its preference shares of Rs 500 to the extent of Rs 450 per share. The liability of the company in respect of the preference share which was Principal Commissioner of Income Tax-4 & Another v. M/s Jupiter Capital Pvt. Ltd. previously to the extent of Rs 500 now stood reduced to Rs 50 per share.” 12. The following principles are discernible from the aforesaid decision of this Court: a. Section 2(47) of the Income Tax Act, 1961, which is an inclusive definition, inter alia, provides that relinquishment of an asset or extinguishment of any right therein amounts to a transfer of a capital asset. While the taxpayer continues to remain a shareholder of the company even with the reduction of share capital, it could not be accepted that there was no extinguishment of any part of his right as a shareholder qua the company. b. A company under Section 66 of the Companies Act, 2013 has a right to reduce the share capital and one of the modes which could be adopted is to reduce the face value of the preference share. c. When as a result of the reducing of the face value of the share, the share capital is reduced, the right of the preference shareholder to the dividend or his share capital and the right to share in the distribution of the net assets upon liquidation is extinguished proportionately to the extent of reduction in the capital. Such a reduction of the right of the capital asset clearly amounts to a transfer within the meaning of section 2(47) of the Income Tax Act, 1961. Case: PRINCIPAL COMMISSIONER OF INCOME TAX-4 & ANR. versus M/S JUPITER CAPITAL PVT. LTD. [[2025] 1 S.C.R. 431] (2025) 14. ਅਨਾਰਕਲੀ ਕੇਸ [(1982) 138 ਆਈਟੀਆਰ 437 (ਗੁਜਰ)] ਪਵੁੱਚ ਗੁਜਰਾਤ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਉ੍ਰੋਕਤ ਫੈਸਲੇ ਨ ਿੰ ਚੁਣੌਤੀ ਪਦੁੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਅਨਾਰਕਲੀਸਾਰਾਭਾਈ ਬਨਾਿ ਸੀਆਈਟੀ[(1997) 3 ਐਸਸੀਸੀ 238: (1997) 224 ਆਈਟੀਆਰ 422] ਪਵੁੱਚ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨ ਿੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੁੱਪਖਆ। ਇਹ ਅਨਾਰਕਲੀ ਕੇਸ ਪਵੁੱਚ ਦਲੀਲ ਪਦੁੱਤੀ ਗਈ ਸੀ 440 [2025] 1 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. ਪਡਜੀਟਲ ਸੁ੍ਰੀਿ ਕੋਰਟ ਦੀਆਂ ਪਰ੍ੋਰਟਾ [(1997) 3 ਐਸਸੀਸੀ 238 : (1997) 224 ਆਈਟੀਆਰ 422] ਪਨਰਿਾਰਕ ਦੀ ਤਰਫੋਂ ਪਕ ਤਰਜੀਹੀ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਪਵੁੱਚ ਕਟੌਤੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਪਵਕਰੀ ਜਾਂ ਪਤਆਗ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ, ਕੋਈ ੍ ਿੰਜੀਗਤ ਲਾਭ ਟੈਕਸ ਅਦਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਪਗਆ ਸੀ। ਇਸ ਦਲੀਲ ਨ ਿੰ ਰੁੱਦ ਕਰਪਦਆਂ, ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਐਕਟ ਦੀ ਿਾਰਾ 2 (47) ਪਵੁੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ "ਟਰਾਂਸਫਰ" ਸ਼ਬਦ ਦੀ ੍ਪਰਭਾਸ਼ਾ 'ਤੇ ਪਵਚਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਨ ਿੰ ਿਾਰਾ 45 ਦੇ ਨਾਲ ੍ਿਹਪਦਆਂ, ਇਹ ਪਸੁੱਟਾ ਕੁੱਪਿਆ ਪਕ ਜਦੋਂ ਪਕਸੇ ਕਿੰ੍ਨੀ ਦੁਆਰਾ ਤਰਜੀਹੀ ਸ਼ੇਅਰ ਨ ਿੰ ਰੀਡੀਿ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸ਼ੇਅਰਿਾਰਕ ਅਸਲ ਪਵੁੱਚ ਕਿੰ੍ਨੀ ਨ ਿੰ ਸ਼ੇਅਰ ਵੇਚਣਾ ਹੁਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਿੰ੍ਨੀ ਤਰਜੀਹੀ ਸ਼ੇਅਰਿਾਰਕਾਂ ਨ ਿੰ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੇ ਿੁੁੱਲ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਤਰਜੀਹੀ ਸ਼ੇਅਰ ਵਾ੍ਸ ਲੈ ਕੇ ਹੀ ਆ੍ਣੇ ਤਰਜੀਹੀ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਨ ਿੰ ਰੀਡੀਿ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਪਖਆ ਪਗਆ ਸੀ ਪਕ ਅਸਲ ਪਵੁੱਚ ਕਿੰ੍ਨੀ ਸ਼ੇਅਰਿਾਰਕਾਂ ਤੋਂ ਤਰਜੀਹੀ ਸ਼ੇਅਰ ਵਾ੍ਸ ਖਰੀਦਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕਿੰ੍ਨੀ ਐਕਟ ਦੀਆਂ ਿਾਰਾਵਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਪਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਇਸ ਨੇ ਪਕਹਾ ਪਕ ਪਕਸੇ ਕਿੰ੍ਨੀ ਦੁਆਰਾ ਤਰਜੀਹੀ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਕਟੌਤੀ ਇੁੱਕ ਪਵਕਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਐਕਟ ਦੀ ਿਾਰਾ 2 (47) ਦੇ ਤਪਹਤ ਪਕਸੇ ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ "ਪਵਕਰੀ, ਅਦਾਨ-੍ਰਦਾਨ ਜਾਂ ਪਤਆਗ" ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਅਿੰਦਰ ਆਵੇਗੀ। ਇਹ ਵੀ ਿਿੰਪਨਆ ਪਗਆ ਪਕ ਐਕਟ ਦੀ ਿਾਰਾ 2 (47) ਦੇ ਤਪਹਤ "ਤਬਾਦਲਾ" ਸ਼ਬਦ ਦੀ ੍ਪਰਭਾਸ਼ਾ ਇੁੱਕ ਸਿੰ੍ ਰਨ ੍ਪਰਭਾਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਿਾਰਾ 2 ਦੀ ਿਾਰਾ (47) ਦੀ ਉ੍-ਿਾਰਾ (1) ਦਾ ਿਤਲਬ ਹੈ ਪਕ ਲਾਭ ਲਈ ਪਕਸੇ ਵੀ ੍ ਿੰਜੀ ਸਿੰ੍ਤੀ ਤੋਂ ਵੁੱਖ ਹੋਣਾ ਐਕਟ ਦੀ ਿਾਰਾ 45 ਦੇ ਤਪਹਤ ਟੈਕਸਯੋਗ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਸਬਿੰਿ ਪਵੁੱਚ, ਇਹ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਪਗਆ ਸੀ ਪਕ ਜਦੋਂ ਕਿੰ੍ਨੀ ਦੁਆਰਾ ਤਰਜੀਹੀ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਨ ਿੰ ਰੀਡੀਿ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸ਼ੇਅਰਿਾਰਕ ਨ ਿੰ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਨ ਿੰ ਛੁੱਡਣਾ ਜਾਂ ਸਿਰ੍ਣ ਕਰਨਾ ੍ੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਬਦਲੇ ੍ੈਸੇ ਦੀ ਰਕਿ ੍ਰਾ੍ਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ. 15. ਸਾਡੀ ਰਾਏ ਪਵੁੱਚ, ਅਨਾਰਕਲੀ ਕੇਸ [(1997) 3 ਐਸਸੀਸੀ 238 : (1997) 224 ਆਈਟੀਆਰ 422] ਪਵੁੱਚ ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਉ੍ਰੋਕਤ ਫੈਸਲਾ ਤੁਰਿੰਤ ਕੇਸ ਪਵੁੱਚ ਲਾਗ ਹੁਿੰਦਾ ਹੈ। ਿੌਜ ਦਾ ਕੇਸ ਅਤੇ ਅਨਾਰਕਲੀਕੇਸ [(1997) 3 ਐਸਸੀਸੀ 238 : (1997) 224 ਆਈਟੀਆਰ 422] ਪਵੁੱਚ ਇੁੱਕੋ ਫਰਕ ਇਹ ਹੈ ਪਕ ਅਨਾਰਕਲੀ ਕੇਸ [(1997) 3 ਐਸਸੀਸੀ 238 : (1997) 224 ਆਈਟੀਆਰ 422] ਤਰਜੀਹੀ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਨ ਿੰ ੍ ਰੀ ਤਰਹਾਂ ਰੀਡੀਿ ਕੀਤਾ ਪਗਆ ਸੀ, ਿੌਜ ਦਾ ਕੇਸ ਪਵੁੱਚ, ਸ਼ੇਅਰ ੍ ਿੰਜੀ ਪਵੁੱਚ ਇਿੰਨੀ ਕਿੀ ਆਈ ਹੈ ਪਕਉਂਪਕ ਕਿੰ੍ਨੀ ਨੇ 500 ਆ੍ਣੇ ਤਰਜੀਹੀ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਨ ਿੰ 450 ਰੁ੍ਏ ੍ਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਦੀ ਹੁੱਦ ਤੁੱਕ ਵਾ੍ਸ ਕਰ ਪਦੁੱਤਾ ਸੀ। ਤਰਜੀਹੀ ਸ਼ੇਅਰ ਦੇ ਸਬਿੰਿ ਪਵੁੱਚ ਕਿੰ੍ਨੀ ਦੀ ਦੇਣਦਾਰੀ ਜੋ ੍ਪਹਲਾਂ 500 ਰੁ੍ਏ ਦੀ ਹੁੱਦ ਤੁੱਕ ਸੀ, ਹੁਣ ਘਟਾ ਕੇ 50 ਰੁ੍ਏ ੍ਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰ ਪਦੁੱਤੀ ਗਈ ਹੈ [2025] 1 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. 441 ਪ੍ਰਿਸੀ੍ਲ ਕਪਿਸਨਰ ਆਫ ਇਨਕਿ ਟੈਕਸ-4 ਅਤੇ ਇਕ ਹੋਰ ਬਨਾਿ ਿੈਸਰਜ ਜੁ੍ੀਟਰ ਕੈ੍ੀਟਲ ੍ਰਾਈਵੇਟ ਪਲਿਪਟਡ। ੍ਪਹਲਾਂ ਇਹ 5