Rashik Lal And Co v. Commissioner Of Income Tax, Orissa

Case: RASHIK LAL AND CO. versus COMMISSIONER OF INCOME TAX, ORISSA [[1997] SUPP. 6 S.C.R. 331] (1997) ਰ�ੀਕ ਲਾਲ ਐਡ ਕੰਪਨੀ ਬਨਾਮ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਕਿਮ�ਨਰ, ਉੜੀਸਾ 9 ਦਸੰਬਰ, 1997 [ਸੁਹਾਸ ਸੀ. ਸੇਨ ਅਤੇ ਐ�ਸ. ਸਗੀਰ ਅਿਹਮਦ, ਜੇਜੇ.] ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ, 1961: ਸੈਕ�ਨ 40(ਬੀ)। ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ-ਪਾਰਟਨਰਿ�ਪ ਫਰਮ-ਏਵਾਈ 1980-81-ਕਿਮ�ਨ ਇੱਕ ਸਿਹਭਾਗੀ ਨੂੰ ਐਚਯੂਐਫ ਦੇ ਮ�ਬਰ ਵਜ� ਅਦਾ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਹੈ- ਫਰਮ-ਹੋਲਡ ਦੀ ਆਮਦਨ ਤ� ਕਟੌਤੀਯੋਗਤਾ: ਕਟੌਤੀਯੋਗ ਨਹ� ਇਸ ਤ� ਇਲਾਵਾ, ਐਚਯੂਐਫ ਖੁਦ ਇੱਕ ਫਮ-ਪਾਰਟਨਰਿ�ਪ ਐਕਟ ਦਾ ਭਾਈਵਾਲ ਨਹ� ਬਣ ਸਕਦਾ। 1932, ਐਸਐਸ.4, 13 ਅਤੇ 14. ਅਪੀਲਕਰਤਾ-ਮੁਲ�ਕਣ, ਇੱਕ ਐਚਯੂਐਫ ਦਾ ਕਰਤਾ, ਇੱਕ ਫਰਮ ਦਾ ਭਾਈਵਾਲ ਸੀ, ਜੋ ਮਾਈਿਨੰਗ ਸਮੇਤ ਕਈ ਕਾਰੋਬਾਰ� ਨੂੰ ਚਲਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਅਤੇ ਫਰਮ ਿਵਚਕਾਰ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਿਕ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨੂੰ ਫਰਮ ਦੁਆਰਾ ਵੇਚੇ ਗਏ ਖਿਣਜ ਦੀ ਪ�ਤੀ ਟਨ ਇੱਕ ਿਨ�ਿਚਤ ਰਕਮ ਪ�ਾਪਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਮੁਲ�ਕਣ ਸਾਲ 1980-81 ਿਵੱਚ ਅਪੀਲਕਰਤਾ-ਮੁਲ�ਕਣਕਰਤਾ ਨੂੰ ਕਿਮ�ਨ ਵਜ� ਇੱਕ ਿਨ�ਿਚਤ ਰਕਮ ਪ�ਾਪਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਫਰਮ ਨ� ਇਸ ਰਕਮ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਆਮਦਨ ਤ� ਕੱਟਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅਪੀਲੀ ਿਟ�ਿਬਊਨਲ ਅਤੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨ� ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਨਕਾਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਅਪੀਲ. ਅਪੀਲਕਰਤਾ-ਮੁਲ�ਕਣ ਦੀ ਤਰਫ� ਇਹ ਦਲੀਲ ਿਦੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਿਕ ਅਪੀਲ-ਲ�ਟ ਇੱਕ ਿਵਅਕਤੀ ਵਜ� ਫਰਮ ਿਵੱਚ �ਾਮਲ ਨਹ� ਹੋਇਆa ਸੀ ਪਰ ਅਸਲ ਿਵੱਚ ਇੱਕ ਐਚਯੂਐਫ ਦੀ ਪ�ਤੀਿਨਧਤਾ ਕਰ ਿਰਹਾ ਸੀ; ਿਕ ਫਰਮ ਦਾ ਅਸਲ ਭਾਈਵਾਲ ਐਚਯੂਐਫ ਸੀ; ਅਤੇ ਇਹ ਿਕ ਫਰਮ ਦੁਆਰਾ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨੂੰ ਅਦਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਿਮ�ਨ ਦੀ ਰਕਮ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ, 1961 ਦੀ ਧਾਰਾ 40(ਬੀ) ਦੀ �ਰਾਰਤ ਿਵੱਚ ਨਹ� ਆਵੇਗੀ। ਅਪੀਲ ਖਾਰਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਨ� ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ: 1.1. ਇੱਕ ਫਰਮ ਫਰਮ ਦਾ ਗਠਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਿਵਅਕਤੀਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਅਨੁਕੂਲ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਐਚਯੂਐਫ ਿਸੱਧੇ ਜ� ਅਿਸੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਿਕਸੇ ਫਰਮ ਦਾ ਭਾਈਵਾਲ ਨਹ� ਬਣ ਸਕਦਾ ਿਕ�ਿਕ ਫਰਮ ਿਵਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਐਸੋਸੀਏ�ਨ ਹੈ। [335-ਐਫ] 1.2 ਭਾਵ� ਐਚਯੂਐਫ ਦੁਆਰਾ ਨਾਮਜ਼ਦ ਿਵਅਕਤੀ ਿਕਸੇ ਸ�ਝੇਦਾਰੀ ਿਵੱਚ �ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸ�ਝੇਦਾਰੀ ਨਾਮਜ਼ਦ ਿਵਅਕਤੀ ਅਤੇ ਫਰਮ ਦੇ ਹੋਰ ਿਵਅਕਤੀਆਂ ਿਵਚਕਾਰ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਹ ਮੰਨਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹ� ਹੈ ਿਕ ਇੱਕ ਐਚਯੂਐਫ ਿਵਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ�ਾਅ ਵਾਲੀ ਸੰਸਥਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਦੂਜੇ ਿਵਅਕਤੀਗਤ ਭਾਈਵਾਲ� ਨਾਲ ਸ�ਝੇਦਾਰੀ ਿਵੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਿਰਪੋਰਟ� [1997] ਪੂਰਕ 6 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. 'ਇਹ ਅਿਸੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ ਉਹ ਨਹ� ਕਰ ਸਕਦਾ ਜੋ ਇਹ ਿਸੱਧੇ ਨਹ� ਕਰ ਸਕਦਾ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਕਰਤਾ ਜ� ਐ�ਚਯੂਐ�ਫ ਦਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਮ�ਬਰ ਭਾਈਵਾਲੀ ਿਵੱਚ �ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤ� ਉਹ ਅਿਜਹਾ ਿਸਰਫ਼ ਇੱਕ ਿਵਅਕਤੀ ਵਜ� ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਭਾਈਵਾਲ� ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਉਸਦੇ ਅਿਧਕਾਰ ਅਤੇ ਫ਼ਰਜ਼� ਨੂੰ ਪਾਰਟਨਰਿ�ਪ ਐਕਟ, 1932 ਦੁਆਰਾ ਿਨਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਜ�ਦਾ ਹੈ ਨਾ ਿਕ ਿਹੰਦੂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੁਆਰਾ। ਇੱਕ ਐ�ਚਯੂਐ�ਫ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਾਮਜ਼ਦ ਸਾਥੀ ਿਵਚਕਾਰ ਜੋ ਵੀ ਸਬੰਧ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਸ�ਝੇਦਾਰੀ ਿਵੱਚ, ਨਾ ਤ� ਐ�ਚਯੂਐ�ਫ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਐ�ਚਯੂਐ�ਫ ਦਾ ਕੋਈ ਮ�ਬਰ ਇੱਕ ਭਾਗੀਦਾਰ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜ� ਇੱਕ ਨਾਮਜ਼ਦ ਦੁਆਰਾ ਸ�ਝੇਦਾਰੀ ਨਾਲ ਜੁਿੜਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। [337- ਐਫ-ਐਚ; 338-ਏ] ਦੁਲੀਚੰਦ ਲਕ�ਮੀਨਾਰਾਇਣ ਬਨਾਮ ਸੀਆਈਟੀ, 29 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 535, ਇਸ ਤ� ਬਾਅਦ। 2.1 ਭਾਈਵਾਲੀ ਐਕਟ ਿਵੱਚ ਭਾਗੀਦਾਰ� ਿਵਚਕਾਰ ਸਬੰਧ� ਨੂੰ ਿਨਯੰਿਤ�ਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਪਬੰਧ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਿਵਵਸਥਾਵ� ਉਸ ਸਾਥੀ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੋਣਗੀਆਂ ਜੋ ਿਕਸੇ ਹੋਰ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਐ�ਚਯੂਐ�ਫ ਿਜਸਦਾ ਿਕਸੇ ਫਰਮ ਿਵੱਚ ਨਾਮਜ਼ਦ ਪਾਰਟਨਰ ਹੈ, ਨੂੰ ਪਾਰਟਨਰਿ�ਪ ਐਕਟ ਦੇ ਉਪਬੰਧ� ਦੇ ਤਿਹਤ ਨਾ ਤ� ਕੋਈ ਅਿਧਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਿਜ਼ੰਮੇਵਾਰੀ। ਅਿਜਹਾ ਕੋਈ ਤਰੀਕਾ ਨਹ� ਹੈ ਿਕ ਇੱਕ ਐ�ਚਯੂਐ�ਫ ਿਰ�ਤੇ ਿਵੱਚ ਘੁਸਪੈਠ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ-ਕੁਝ ਿਵਅਕਤੀਆਂ ਿਵਚਕਾਰ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਿਗਆ ਜਹਾਜ਼. [338-ਈ-ਐਚ; 339-ਸੀ-ਡੀ] 2.2 ਪਾਰਟਨਰਿ�ਪ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 13 ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਿਕ ਇੱਕ ਭਾਈਵਾਲ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਿਵੱਚ ਿਹੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਕੋਈ ਿਮਹਨਤਾਨਾ ਲੈਣ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਨਹ� ਹੈ। �ਥੇ, ਹਾਲ�ਿਕ, ਇਸਦੇ ਉਲਟ ਇੱਕ ਿਵ�ੇ� ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਿਜਸ ਸਿਥਤੀ ਿਵੱਚ, ਉਸ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਦੇ ਉਪਬੰਧ ਲਾਗੂ ਹੋਣਗੇ। ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ, 1961 ਦੀ ਧਾਰਾ 40(ਬੀ) ਉਦ� ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗੀ ਜਦ� ਅਿਜਹਾ ਕੋਈ ਿਵ�ੇ� ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਹੋਵੇ। ਿਕਸੇ ਫਰਮ ਦੁਆਰਾ ਉਸਦੇ ਭਾਈਵਾਲ ਨੂੰ ਅਦਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਿਕਸੇ ਵੀ ਕਿਮ�ਨ ਨੂੰ ਫਰਮ ਦੀ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਆਮਦਨ ਤ� ਕਟੌਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਿਵੱਚ ਆਿਗਆ ਨਹ� ਿਦੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਜੇਕਰ ਿਕਸੇ ਸਾਥੀ ਦੁਆਰਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜ�ਦਾ ਹੈ ਿਕ ਉਹ ਇੱਕ ਐ�ਚਯੂਐ�ਫ ਜ� ਿਵਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਿਕਸੇ ਹੋਰ ਸਮੂਹ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰ ਿਰਹਾ ਹੈ ਕਾਨੂੰਨ ਿਵੱਚ ਸਿਥਤੀ ਕੋਈ ਵੱਖਰੀ ਨਹ� ਹੋਵੇਗੀ। [339-ਈ-ਜੀ]ਿਬ�ਜ ਮੋਹਨ ਦਾਸ ਲਕ�ਮਣ ਦਾਸ ਬਨਾਮ ਸੀਆਈਟੀ, 223 ਆਈਟੀਆਰ 825 ਅਤੇ ਸੁਵਾਲਲ ਆਨੰਦੀਲਾਲ ਜੈਨ ਬਨਾਮ ਸੀਆਈਟੀ, 224 ਆਈਟੀਆਰ 753, ਲਾਗੂ ਨਹ� ਹਨ।ਮੁੱਲਾ ਦਾ ਿਹੰਦੂ ਕਾਨੂੰਨ, 16ਵ� ਐਡ., ਪੀ. 265, ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਿਦੱਤਾ ਿਗਆ ਹੈ। 3.1 ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ, 1961 ਦੇ ਤਿਹਤ, 'ਫਰਮ', 'ਪਾਰਟਨਰ' ਅਤੇ 'ਪਾਰਟਨਰਿ�ਪ' ਦੇ ਉਹੀ ਅਰਥ ਿਦੱਤੇ ਗਏ 'ਸਾਥੀ' ਹਨ ਜੋ ਉਨ�� ਨੂੰ ਪਾਰਟਨਰਿ�ਪ ਐਕਟ ਿਵਚ ਿਦੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਪਰ ਸਮੀਕਰਨ ਨੂੰ ਿਕਸੇ ਵੀ ਿਵਅਕਤੀ ਨੂੰ �ਾਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਵਧਾਇਆ ਿਗਆ ਹੈ, ਜੋ ਨਾਬਾਲਗ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਸ�ਝੇਦਾਰੀ ਦੇ ਲਾਭ� ਲਈ ਦਾਖਲ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਇਸ ਿਵੱਚ ਿਕਸੇ ਦਲੀਲ ਦੀ ਕੋਈ ਗੁੰਜਾਇ� ਨਹ� ਹੈ ਿਕ ਭਾਵ� ਭਾਰਤੀ ਭਾਈਵਾਲੀ ਐਕਟ ਦੇ ਤਿਹਤ, ਇੱਕ 'ਿਵਅਕਤੀ' ਨਾ ਹੋਣ 'ਤੇ HUF ਇੱਕ ਿਹੱਸੇਦਾਰ ਨਹ� ਹੋ ਸਕਦਾ, ਪਰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਿਹੱਸੇਦਾਰ ਨੂੰ ਕਿਮ�ਨ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਰ�ੀਕ ਲਾਲ ਐਡ ਕੰਪਨੀ ਬਨਾਮ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਕਿਮ�ਨਰ [ਸੇਨ, ਜੇ.] Case: RASHIK LAL AND CO. versus COMMISSIONER OF INCOME TAX, ORISSA [[1997] SUPP. 6 S.C.R. 331] (1997) RASHIK LAL AND CO. v. COMMISSIONER OF INCOME TAX, ORISSA A DECEMBER 9, 1997 (SUHAS C. SEN ANDS. SAGHIR AHMAD, JJ.] B Income Tax Act, 1961 : Section 40(b ). Income Tw.--Pwtnership finn-AY 1980-81--Commission paid-To a parlner as a member of HUF-Deductibility of-From income of Jinn-Held: C Not deductible-Furthe1; HUF cannot itself become a partner of a finn-Pa1tnership Act. 1932, Ss.4, 13 and 14. The appellant-assessee, the Karta of an HUF, was a partner of a firm, which was carrying on a number of businesses including mining. There was an agreement between the appellant and the firm th.at the D appellant would receive a certain amount per tonne of the mineral sold by the firm. In the assessment year 1980-81 the appellant-assessee received a certain amount as commission. The firm claimed deduction of this amount from its income. The Income Tax Appellate Tribunal and the High Court negatived the claim. Hence this appeal. On behalf of the appellant-assessee it was contended that the appel-lant had not joined the firm as an individual but was really representing an HUF; that the real partner of the firm was the HUF; and that the amount of commission paid by the firm to the appellant would not fall within the mischief of Section 40(b) of the Income Tax Act, 1961. Dismissing the appeal, this Court F HELD : 1.1. A firm is a compendious way of describing the in-dividuals constituting the firm. An HUF directly or indirectly cannot become a partner of a firm because the firm is an association of in- G dividuals. [335-F] 1.2. Even if a person nominated by the HUF joins a partnership, the partnership will be between the nominated person and the other persons of the firm. lt is not possible to hold that an HUF being a fluctuating body of individuals can enter into a partnership with other individual partners. H 331 SUPR~ME COURT REPORTS [1997] SUPP. 6 S.C.R. A It cannot do indirectly what.it cannot do directly. If a Karta or any other member of the HUF joins a partnership, he can do so only as an individual. His rights and obligations vis-a-vis other partners are determined by the Partnership Act, 1932 and not by Hindu Law. Whatever may be the relationship between· an HUF and its nominee partner, in a partnership, neither the HUF nor any member of the HUF can claim to be a partner or B connected with the partnership through a nominee. [337.-F-H; 338-A] Dulichand Laxminarayan v. CIT, 29 ITR 535, followed. 2.1. The Partnership Act contains various provisions regulating the C relationship between partners. All these provisions will apply to a partner who represents another body. The HUI< who has a nominee partner in a firm has neither any right nor any obligation nuder the provisions of the Partnership Act. There is no way that an HUF can intrude into the relation-ship created by a contract between certain individuals. [338-E-H; 339-C-D] D D 2.2. Section 13 of the Partnership Act lays down that a partner is not entitled to receive any remuneration for taking part in the conduct of the business. There, however, can be a special contract to the contrary in which case, the provisions of that contract will prevail. Section 40(b) of the Income Tax Act, 1961 will apply even when there is such a special contract. Any commis.sion paid by a firm to its partner will not be permitted as E deduction from the business income of the firm. If a claim is made by a partner that he is representing an HUF or any other body of persons then the position in law will not be any different. [339-E-G] Blij Mohan Das Laxman Das v. CIT, 223 ITR 82.'5 and Suwalal F Anandi/al Jain v. CIT, 224 ITR 753, held inapplicable. Mulla's Hindu Law, 16th Edu., p. 265, referred to. Case: RASHIK LAL AND CO. versus COMMISSIONER OF INCOME TAX, ORISSA [[1997] SUPP. 6 S.C.R. 331] (1997) 3.1 ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ, 1961 ਦੇ ਤਿਹਤ, 'ਫਰਮ', 'ਪਾਰਟਨਰ' ਅਤੇ 'ਪਾਰਟਨਰਿ�ਪ' ਦੇ ਉਹੀ ਅਰਥ ਿਦੱਤੇ ਗਏ 'ਸਾਥੀ' ਹਨ ਜੋ ਉਨ�� ਨੂੰ ਪਾਰਟਨਰਿ�ਪ ਐਕਟ ਿਵਚ ਿਦੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਪਰ ਸਮੀਕਰਨ ਨੂੰ ਿਕਸੇ ਵੀ ਿਵਅਕਤੀ ਨੂੰ �ਾਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਵਧਾਇਆ ਿਗਆ ਹੈ, ਜੋ ਨਾਬਾਲਗ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਸ�ਝੇਦਾਰੀ ਦੇ ਲਾਭ� ਲਈ ਦਾਖਲ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਇਸ ਿਵੱਚ ਿਕਸੇ ਦਲੀਲ ਦੀ ਕੋਈ ਗੁੰਜਾਇ� ਨਹ� ਹੈ ਿਕ ਭਾਵ� ਭਾਰਤੀ ਭਾਈਵਾਲੀ ਐਕਟ ਦੇ ਤਿਹਤ, ਇੱਕ 'ਿਵਅਕਤੀ' ਨਾ ਹੋਣ 'ਤੇ HUF ਇੱਕ ਿਹੱਸੇਦਾਰ ਨਹ� ਹੋ ਸਕਦਾ, ਪਰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਿਹੱਸੇਦਾਰ ਨੂੰ ਕਿਮ�ਨ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਰ�ੀਕ ਲਾਲ ਐਡ ਕੰਪਨੀ ਬਨਾਮ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਕਿਮ�ਨਰ [ਸੇਨ, ਜੇ.] ਐ�ਚਯੂਐ�ਫ ਨੂੰ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ, ਇਸ ਲਈ, ਅਿਜਹਾ ਭੁਗਤਾਨ ਭਾਈਵਾਲੀ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 13 ਜ� ਸੈਕ�ਨ ਦੀ �ਰਾਰਤ ਿਵੱਚ ਨਹ� ਆਵੇਗਾ।ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ ਦੇ 40(ਬੀ)। [341-ਈ-ਐਫ] 3.2 ਇਹ ਤੱਥ ਿਕ ਭਾਈਵਾਲ� ਦੇ ਿਵਅਕਤੀਗਤ �ੇਅਰ� ਨੂੰ ਿਨ�ਿਚਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਿਕ ਅਿਜਹੇ ਭਾਈਵਾਲ� ਨੂੰ ਸ�ਝੇਦਾਰੀ ਡੀਡ 'ਤੇ ਿਨ�ਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕਰਨ� ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰਿਜਸਟਰੇ�ਨ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਵੀ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਜ�ਦੀ ਹੈ ਿਕ ਭਾਵ� ਕੋਈ ਿਵਅਕਤੀ ਿਕਸੇ HUF ਜ� ਿਕਸੇ ਹੋਰ ਸੰਸਥਾ ਜ� ਐਸੋਸੀਏ�ਨ ਦੇ ਪ�ਤੀਿਨਧੀ ਵਜ� ਿਕਸੇ ਫਰਮ ਿਵੱਚ �ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਫਰਮ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉਸਦੀ ਸਿਥਤੀ ਇੱਕ ਿਵਅਕਤੀ ਦੀ ਹੈ। [342- ਬੀ] ਸੀ.ਆਈ.ਟੀ. ਬਨਾਮ ਬਾਗਲਕ�ਮੀ, 55 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 660, ਇਸ ਤ� ਬਾਅਦ। 4. ਫਰਮ ਦੇ ਮੁਲ�ਕਣ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਿਵਵਸਥਾਵ� ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਉਦੇ� ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹ� ਿਲਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸੈਕ�ਨ 40(ਬੀ) ਫਰਮ ਦੇ ਿਹੱਸੇਦਾਰ ਨੂੰ ਕਿਮ�ਨ ਦੇ ਰੂਪ ਿਵੱਚ ਅਦਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਿਕਸੇ ਵੀ ਰਕਮ ਦੀ ਕਟੌਤੀ ਨੂੰ ਮਨ�ਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭਾਈਵਾਲੀ ਫਰਮ ਤ� ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਪ�ਾਪਤ ਕੀਤੇ ਕਿਮ�ਨ ਨੂੰ ਭਾਈਵਾਲੀ ਦੀ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਆਮਦਨ ਤ� ਕਟੌਤੀ ਵਜ� ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਹ� ਿਦੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। [343-ਜੀ-ਐਚ; 344-ਏ] ਿਸਵਲ ਅਪੀਲੀ ਅਿਧਕਾਰ ਖੇਤਰ: 1992 ਦੀ ਿਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰਬਰ 4589-90. 1.11 ਦੇ ਿਨਰਣੇ ਅਤੇ ਆਦੇ� ਤ�। ਉੜੀਸਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨ� ਐਸ.ਜੇ.ਸੀ. 1985 ਦਾ 36 ਨੰ. ਬੀ.ਗੁਪਤਾ, �ੀਮਤੀ ਰਾਖੀ ਰੇਅ, �ੀਮਤੀ ਬੀਨਾ ਗੁਪਤਾ ਅਤੇ �ੀਮਤੀ ਟੀ. ਸੁਧਾ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਲਈ। ਜਵਾਬਦਾਤਾ ਲਈ ਬੀ ਿਕਨਾ ਪ�ਸਾਦ। ਸੇਨ, ਜੇ. ਵੱਲ� ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ ਿਗਆ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ, 1961 ਦੀ ਧਾਰਾ 256(1) ਦੇ ਤਿਹਤ ਿਟ�ਿਬਊਨਲ ਦੁਆਰਾ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਿਨਮਨਿਲਖਤ ਸਵਾਲ ਉੜੀਸਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੂੰ ਭੇਿਜਆ ਿਗਆ ਸੀ: "ਕੀ ਤੱਥ� 'ਤੇ ਅਤੇ ਕੇਸ ਦੇ ਹਾਲਾਤ� ਿਵੱਚ, ਮੁਲ�ਕਣ ਫਰਮ ਦੁਆਰਾ �ੀ ਰ�ੀਕਲਾਲ ਪੀ. ਰਾਠੌਰ (ਿਵਅਕਤੀਗਤ) ਨੂੰ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਕਿਮ�ਨ ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ਐਕਟ, 1961 ਦੀ ਧਾਰਾ 40 (ਬੀ) ਦੇ ਤਿਹਤ ਮੁਲ�ਕਣਕਰਤਾ ਦੀ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਆਮਦਨ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਦੇ ਸਮ� ਕਟੌਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਿਵੱਚ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੈ।" ਮੁਲ�ਕਣ ਇੱਕ ਭਾਈਵਾਲੀ ਫਰਮ ਹੈ ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਿਵਕਰੀ ਅਤੇ ਖਰੀਦ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮਾਈਿਨੰਗ ਸਮੇਤ ਕਈ ਕਾਰੋਬਾਰ� ਨੂੰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਦ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਿਰਪੋਰਟ� [1997] ਪੂਰਕ 6 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. ਫਰਮ ਦੇ ਭਾਈਵਾਲ ਸਨ: (1) ਪੋਪਟਲਾਲ ਦੇਵਰਾਮ (2) ਜੈਅੰਤੀਲਾਲ ਜਗਮਾਲ (3) ਪ�ਾਗਜੀ ਦੇਵਰਾਮ (4) ਰਤੀਲਾਲ ਓਧਵਜੀ (5) ਰਿ�ਕਲਾਲ ਪੀ.ਰਾਠੌਰ ਪੋਪਟਲਾਲ ਰਿ�ਕਲਾਲ ਦੇ ਿਪਤਾ ਹਨ। 1.4.1967 ਨੂੰ ਪੋਪਟਲਾਲ, ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਰ�ੀਕਲਾਲ ਸਮੇਤ ਉਸਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ� ਿਵਚਕਾਰ ਫਰਮ ਿਵੱਚ ਪੋਪਟਲਾਲ ਦੇ ਿਹੱਸੇ ਦੀ ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਵੰਡ ਹੋਈ ਸੀ। ਰਿ�ਕਲਾਲ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਸ�ਝੇਦਾਰੀ ਫਰਮ ਿਵੱਚ ਿਨਵੇ� ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ। ਰ�ੀਕਲਾਲ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਐ�ਚਯੂਐਫਦਾ ਕਰਤਾ ਸੀ। 17.10.1978 ਨੂੰ, ਰ�ੀਕਲਾਲ ਅਤੇ ਫਰਮ ਰਿ�ਕ-ਲਾਲ ਐਡ ਕੰਪਨੀ ਿਵਚਕਾਰ ਇਕ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਿਕ ਰ�ੀਕਲਾਲ ਨੂੰ ਫਰਮ ਦੁਆਰਾ ਵੇਚੇ ਗਏ ਖਿਣਜ ਦੇ 371980-81 ਪੈਸੇ ਪ�ਤੀ ਟਨ ਪ�ਾਪਤ ਹੋਣਗੇ। ਮੁਲ�ਕਣ ਸਾਲ ਿਵੱਚ ਰਿ�ਕਲਾਲ ਨੂੰ ਰੁ. ਕਿਮ�ਨ ਵਜ� 28579 ਫਰਮ ਨ� ਇਸ ਰਕਮ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਆਮਦਨ ਤ� ਕੱਟਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਅਫਸਰ ਦੁਆਰਾ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਕਰ ਿਦੱਤਾ ਿਗਆ ਸੀ। ਅਪੀਲ ਅਿਸਸਟ�ਟ ਕਿਮ�ਨਰ ਨ� ਅਪੀਲ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਿਦੱਤੀ ਿਕ HUF ਰ�ੀਕਲਾਲ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਿਵਅਕਤੀਗਤ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਮ�ਨ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਸੀ ਨਾ ਿਕ ਛੋਟੇ ਦੇ ਕਰਤਾ ਵਜ�, ਜੋ ਿਕ ਫਰਮ ਦਾ ਭਾਈਵਾਲ ਹੈ। ਿਕ�ਿਕ ਪਾਰਟਨਰ ਨੂੰ ਭੁਗਤਾਨ ਨਹ� ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਸੀ, ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 40 (ਬੀ) ਨੂੰ ਆਕਰਿ�ਤ ਨਹ� ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਸੀ। ਰਿ�ਕਲਾਲ ਨੂੰ ਿਦੱਤੀ ਗਈ ਕਿਮ�ਨ ਦੀ ਰਕਮ ਫਰਮ ਦੀ ਆਮਦਨ ਿਵੱਚ �ਾਮਲ ਨਹ� ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਮਾਲੀਆ ਦੁਆਰਾ ਹੋਰ ਅਪੀਲ 'ਤੇ, ਿਟ�ਿਬਊਨਲ 'ਨ� ਿਕਹਾ ਿਕ ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 40 (ਬੀ) ਇਸ ਕੇਸ ਿਵੱਚ ਸਪੱ�ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਰ�ੀਕਲਾਲ ਨੂੰ ਭੁਗਤਾਨ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਭੁਗਤਾਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਭਾਈਵਾਲੀ ਫਰਮ ਆਪਣੀ ਆਮਦਨ ਤ� ਇਸ ਭੁਗਤਾਨ ਲਈ ਿਕਸੇ 'ਕਟੌਤੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਨਹ� ਕਰ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਸੰਦਰਭ ਤੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨ� ਿਕਹਾ ਿਕ ਸਪੱ�ਟ ਸਮੱਗਰੀ ਸੀ ਿਕ ਰ�ੀਕਲਾਲ ਨ� ਸ�ਝੇਦਾਰੀ ਿਵਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਸ�ਝੇ ਪਿਰਵਾਰ ਫੰਡ� ਦਾ ਿਨਵੇ� ਕੀਤਾ ਸੀ। ਰਿ�ਕਲਾਲ ਨੂੰ 'ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਸੀ ਜੋ ਇੱਕ ਿਹੱਸੇਦਾਰ ਸੀ। ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਿਟ�ਿਬਊਨਲ ਇਸ ਿਸੱਟੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਿਵੱਚ ਸਹੀ ਸੀ ਿਕ ਇਸ ਕੇਸ ਿਵੱਚ ਧਾਰਾ 40 (ਬੀ) ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗੀ। ਫਰਮ ਆਪਣੇ ਿਕਸੇ ਭਾਈਵਾਲ ਨੂੰ ਕਿਮ�ਨ ਦੇ ਭੁਗਤਾਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਿਕਸੇ ਵੀ ਕਟੌਤੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਦੀ ਹੱਕਦਾਰ ਨਹ� ਸੀ। ਫਰਮ ਨ� ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਿਖਲਾਫ ਅਪੀਲ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 40(ਬੀ), ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਸਮ�, ਹੇਠ ਿਲਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸੀ: ਰ�ੀਕ ਲਾਲ ਐਡ ਕੰਪਨੀ ਬਨਾਮ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਕਿਮ�ਨਰ [ਸੇਨ, ਜੇ.] Case: RASHIK LAL AND CO. versus COMMISSIONER OF INCOME TAX, ORISSA [[1997] SUPP. 6 S.C.R. 331] (1997) Blij Mohan Das Laxman Das v. CIT, 223 ITR 82.'5 and Suwalal F Anandi/al Jain v. CIT, 224 ITR 753, held inapplicable. Mulla's Hindu Law, 16th Edu., p. 265, referred to. 3.1. Under the Income Tax Act, 1961, 'firm', 'partner' and 'partnership' have been given the same meaning as assigned to them in the G Partnership Act. But the expression 'partner' has been extended to include any person who, being a minor , has been admitted to the benefits of a partnership. Therefore, th~re is no scope for any argument that even though under the Indian Partnership Act, an HUF not being a 'person' cannot be a partner, but the payment of commission to the nominee partner will tantamount to payment to the HUF and, therefore, such payment will H not come within the mischief of Section 13 of the Partnership Act or Section 40(b) of the Income Tax Act. [341-E-F] 3.2. The very fact that individual shares of the partners have to be specified and that such partners must personally sign the partnership deed and also the application for registration go to show that even if a person joins a firm as a representative of an HUF or any other body 01· association, within the firm his position is that of an individual.[342-B] A B CIT v. Bagyalakshmi, 55 ITR 660, followed. 4. The provisions relating to assessment of the firm should not be conftrued in a way to defeat its object. Section 40(b) forbids deduction of any amount paid by way of commission to a partner of the firm. The C commission received by him from the partnership firm cannot be allowed as . a deduction from the business income of the partnership. . [343-G-H; 344-A] CIVIL APPELLATE .JURISDICTION: Civil Appeal Nos. 4589-90 ~~- D From the Judgment and Order dated 1.ll."1 .,: !he Orissa High Court in S.J .C. No. 36 of 1985. B. Gupta, Mrs. Rakhi Ray, Ms. Bina Gupta and Mrs. T. Sudha for the Appellant. E B. Krishna Prasad for the Respondent. The .Judgment of the Court was delivered by SEN, J. The following question of law was referred by the Tribunal to the Orissa High Court under Section 256(1) of the Income Tax Act, 1961: F "Whether on the facts and in the circumstances of the case, the commission paid by the assessee-firm to Sri Rashiklal P. Rathor G (individual) is allowable under section 40(b) of the Income Tax Act, 1961 as a deduction while computing the business income of the assessee." The assessee is a partnership firm carrying on a number of businesses including sale and purchase of various commodities as well as mining. The H A partners of the firm were : (1) Popatlal Devram (2) .Tayantilal Jagmal B (3) Pragji Devram ( 4) Ratilal Odhavji ( 5) Rashiklal P. Rathor C Case: RASHIK LAL AND CO. versus COMMISSIONER OF INCOME TAX, ORISSA [[1997] SUPP. 6 S.C.R. 331] (1997) ਫਰਮ ਨ� ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਿਖਲਾਫ ਅਪੀਲ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 40(ਬੀ), ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਸਮ�, ਹੇਠ ਿਲਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸੀ: ਰ�ੀਕ ਲਾਲ ਐਡ ਕੰਪਨੀ ਬਨਾਮ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਕਿਮ�ਨਰ [ਸੇਨ, ਜੇ.] "40. ਧਾਰਾ 30 ਤ� 39 ਿਵੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਉਲਟ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, "ਕਾਰੋਬਾਰ ਜ� ਪੇ�ੇ ਦੇ ਲਾਭ ਅਤੇ ਲਾਭ" ਿਸਰਲੇਖ ਹੇਠ ਚਾਰਜਯੋਗ ਆਮਦਨ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਨ ਿਵੱਚ ਹੇਠ ਿਲਖੀ ਰਕਮ ਨਹ� ਕੱਟੀ ਜਾਵੇਗੀ। (ਬੀ) ਿਕਸੇ ਵੀ ਸਰਮ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਿਵੱਚ, ਫਰਮ ਦੇ ਿਕਸੇ ਭਾਈਵਾਲ ਨੂੰ ਫਰਮ ਦੁਆਰਾ ਿਵਆਜ, ਤਨਖਾਹ, ਬੋਨਸ, ਕਿਮ�ਨ ਜ� ਿਮਹਨਤਾਨ� ਦਾ ਕੋਈ ਭੁਗਤਾਨ। ਸਾਡੇ ਿਵਚਾਰ ਿਵਚ, ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਿਵਚ ਉਠਾਏ ਗਏ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਸਵੈ-ਸਪ�ਟ ਹੈ ਇਸ ਿਵੱਚ ਕੋਈ ਿਵਵਾਦ ਨਹ� ਹੈ ਿਕ ਰਿ�ਕਲਾਲ ਮੁਲ�ਕਣ ਫਰਮ ਦਾ ਭਾਈਵਾਲ ਸੀ। ਮੁੱਖ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਅਤੇ ਪੇ�ੇ ਦੇ ਲਾਭ� ਦੇ ਅਧੀਨ ਫਰਮ ਦੇ ਮੁਲ�ਕਣ ਲਈ ਫਰਮ ਦੇ ਿਕਸੇ ਵੀ ਭਾਈਵਾਲ ਨੂੰ ਫਰਮ ਦੁਆਰਾ ਕਿਮ�ਨ ਦੇ ਭੁਗਤਾਨ ਨੂੰ ਕਟੌਤੀ ਵਜ� 28579 ਅਤੇ ਕਟੌਤੀ ਵਜ� ਮਨਜ਼ੂਰ ਨਹ� ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਫਰਮ ਨ� ਰੁਪਏ ਦਾ ਕਿਮ�ਨ ਅਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਰਿ�ਕਲਾਲ ਨੂੰ ਉਸ ਰਕਮ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅਿਜਹੀ ਕਟੌਤੀ ਧਾਰਾ 40(ਬੀ) ਦੀਆਂ ਸਪੱ�ਟ �ਰਤ� ਿਵੱਚ ਮਨਜ਼ੂਰ ਨਹ� ਹੈ। ਸੈਕ�ਨ ਦੀ ਭਾ�ਾ ਸਰਲ ਅਤੇ ਸਪ�ਟ ਹੈ। ਪਰ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਦਲੀਲ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਿ�� ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਿਕ ਰਿ�ਕਲਾਲ ਇੱਕ ਿਵਅਕਤੀ ਵਜ� ਫਰਮ ਿਵੱਚ �ਾਮਲ ਨਹ� ਹੋਇਆ ਸੀ ਪਰ ਅਸਲ ਿਵੱਚ ਇੱਕ ਐ�ਚਯੂਐਫਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰ ਿਰਹਾ ਸੀ। ਫਰਮ ਦਾ ਅਸਲ ਭਾਈਵਾਲ ਐ�ਚਯੂਐਫਸੀ। ਰ�ੀਕਲਾਲ ਨੂੰ ਭੁਗਤਾਨ ਐ�ਚਯੂਐਫਨੂੰ ਕਿਮ�ਨ ਦੇ ਭੁਗਤਾਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹ� ਸੀ ਜੋ ਅਸਲ ਭਾਈਵਾਲ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ, ਫਰਮ ਦੁਆਰਾ ਿਕਸੇ ਗੈਰ-ਸਾਥੀ ਜ� ਭਾਈਵਾਲ ਨੂੰ ਅਦਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਿਮ�ਨ ਦੀ ਰਕਮ ਜੋ ਿਕ ਫਰਮ ਿਵੱਚ ਪ�ਤੀਿਨਧੀ ਸਮਰੱਥਾ ਿਵੱਚ �ਾਮਲ ਹੋਈ ਸੀ, ਧਾਰਾ 40(ਬੀ) ਦੀ �ਰਾਰਤ ਿਵੱਚ ਨਹ� ਆਵੇਗੀ। ਅਸ� ਕਈ ਕਾਰਨ� ਕਰਕੇ ਇਸ ਿਵਵਾਦ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਿਵੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਹ�। ਫਰਮ ਫਰਮ ਦਾ ਗਠਨ ਕਰਨ 'ਵਾਲੇ ਿਵਅਕਤੀਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਅਨੁਕੂਲ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਐ�ਚਯੂਐਫਿਸੱਧੇ ਜ� ਅਿਸੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ ਿਕਸੇ ਫਰਮ ਦਾ ਭਾਈਵਾਲ ਨਹ� ਬਣ ਸਕਦਾ ਿਕ�ਿਕ ਫਰਮ ਿਵਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਐਸੋਸੀਏ�ਨ ਹੈ। ਦੁਲੀਚੰਦ ਲਕ�ਮੀਨਾਰਾਇਣ ਬਨਾਮ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਕਿਮ�ਨਰ, 29 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 535 ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਿਵੱਚ, ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਿਤੰਨ ਜੱਜ� ਦੇ ਬ�ਚ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਮੰਿਨਆ ਿਗਆ ਸੀ ਿਕ ਇੱਕ ਫਰਮ ਇੱਕ "ਿਵਅਕਤੀ" ਨਹ� ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ ਿਕਸੇ ਹੋਰ ਫਰਮ ਜ� ਐ�ਚਯੂਐਫਜ� ਇੱਕ ਿਵਅਕਤੀ ਨਾਲ ਸ�ਝੇਦਾਰੀ ਿਵੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਨਹ� ਹੈ। ਉਸ ਸਿਥਤੀ ਿਵੱਚ, ਇੱਕ ਿਵਅਕਤੀ, ਇੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਪਿਰਵਾਰ ਅਤੇ ਿਤੰਨ ਫਰਮ� ਨ� ਇੱਕ ਭਾਈਵਾਲ-ਜਹਾਜ ਿਵੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਲਈ ਿਕਹਾ ਸੀ। ਸ�ਝੇਦਾਰੀ ਦੇ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਿਵਅਕਤੀਗਤ ਭਾਈਵਾਲ, ਸੰਯੁਕਤ ਪਿਰਵਾਰ ਦੇ ਕਰਤਾ ਅਤੇ ਿਤੰਨ ਫਰਮ� ਿਵੱਚ� ਇੱਕ-ਇੱਕ ਭਾਈਵਾਲ ਦੁਆਰਾ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਦ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਿਰਪੋਰਟ� [1997] ਪੂਰਕ 6 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. 'ਫਰਮ ਨ� ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 26ਏ ਦੇ ਤਿਹਤ ਰਿਜਸਟੇਨ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਿਦੱਤੀ ਹੈ। ਅਰਜ਼ੀ ਤੇ ਉਪਰੋਕਤ ਪੰਜ ਿਵਅਕਤੀਆਂ ਨ� ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਨ� ਿਕਹਾ ਿਕ ਿਤੰਨ ਫਰਮ�, ਇੱਕ HUF ਅਤੇ ਇੱਕ ਿਵਅਕਤੀ ਦੇ ਿਵਚਕਾਰ ਇੱਕ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵਾਲੀ ਭਾਈਵਾਲੀ ਨੂੰ ਰਿਜਸਟੇਨ ਦੇਣ ਦਾ ਕੋਈ ਸਵਾਲ ਨਹ� ਹੋ ''ਸਕਦਾ। ਇਸ ਿਸੱਟੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ, ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਨ� ਭਾਰਤੀ ਭਾਈਵਾਲੀ ਐਕਟ ਦੇ ਉਪਬੰਧ� ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕੀਤਾ ਿਜਸ ਿਵੱਚ, 'ਭਾਈਵਾਲੀ', 'ਭਾਗੀਦਾਰ', 'ਫਰਮ' ਅਤੇ 'ਫਰਮ ਨਾਮ' ਨੂੰ ਹੇਠ ਿਲਖੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਿਰਭਾਿ�ਤ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਸੀ: "4. "ਭਾਈਵਾਲੀ", "ਭਾਗੀਦਾਰ", "ਫਰਮ" ਅਤੇ "ਫਰਮ ਨਾਮ" ਦੀ ਪਿਰਭਾ�ਾ: "ਭਾਈਵਾਲੀ" ਉਹਨ� ਿਵਅਕਤੀਆਂ ਿਵਚਕਾਰ ਸਬੰਧ ਹੈ ਜੋ ਸਾਿਰਆਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜ� ਉਹਨ� ਿਵੱਚ� ਿਕਸੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ ਨੂੰ ਸ�ਝਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿਹਮਤ ਹੋਏ ਹਨ।ਿਜਹੜੇ ਿਵਅਕਤੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਭਾਈਵਾਲੀ ਿਵੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ ਹਨ ਉਹਨ� ਨੂੰ ਿਵਅਕਤੀਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਭਾਗੀਦਾਰ" 'ਅਤੇ ਸਮੂਿਹਕ ਤੌਰ ਤੇ "ਇੱਕ ਫਰਮ" ਿਕਹਾ ਜ�ਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਿਜਸ ਨਾਮ ਦੇ ਤਿਹਤ ਉਹਨ� ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਚਲਾਇਆ ਜ�ਦਾ ਹੈ ਉਸਨੂੰ "ਫਰਮ ਨਾਮ" ਿਕਹਾ ਜ�ਦਾ ਹੈ। ਐ�ਸ.ਆਰ. ਅਦਾਲਤ ਲਈ ਬੋਲਦੇ ਹੋਏ ਦਾਸ, ਸੀਜੇ ਨ� ਿਕਹਾ: "ਇਹ ਸੈਕ�ਨ ਸਪੱ�ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਿਤੰਨ ਤੱਤ� ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਰਥਾਤ, (1) ਿਕ ਦੋ ਜ� ਦੋ ਤ� ਵੱਧ ਿਵਅਕਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; (2) ਿਕ ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਿਕਸੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ ਨੂੰ ਸ�ਝਾ ਕਰਨ ਲਈ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ (3) ਿਕ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਸਾਿਰਆਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਿਵਅਕਤੀਆਂ ਜ� ਿਕਸੇ ਵੀ ਿਵਅਕਤੀ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਿਰਭਾ�ਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ "ਿਵਅਕਤੀ" ਿਜਨ�� ਨ� ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਸ�ਝੇਦਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਸ�ਝੇਦਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਿਜਸਨੂੰ "ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਸ�ਝੇਦਾਰੀ" ਿਕਹਾ ਜ�ਦਾ ਹੈ। ਨੂੰ "ਫਰਮ ਦਾ ਨਾਮ" ਿਕਹਾ ਜ�ਦਾ ਹੈ ਿਕ ਕੀ ਇੱਕ ਫਰਮ ਿਕਸੇ ਹੋਰ ਫਰਮ ਜ� ਿਵਅਕਤੀ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ 'ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਿਨਰਭਰ ਕਰੇਗਾ ਿਕ ਕੀ ਇੱਕ ਫਰਮ ਨੂੰ "ਿਵਅਕਤੀ" ਿਕਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤ� ਬਾਅਦ ਦਾਸ, ਸੀ.ਜੇ., ਪਾਰਟਨਰਿ�ਪ ਐਕਟ ਿਵੱਚ "ਿਵਅਕਤੀ" �ਬਦ ਦੇ ਅਰਥ� ਦੀ ਜ�ਚ ਕਰਨ ਲਈ ਗਏ। ਇਸ ਨ� ਨ�ਟ ਕੀਤਾ ਿਕ ਪਾਰਟਨਰਿ�ਪ ਐਕਟ ਿਵੱਚ "ਿਵਅਕਤੀ" ਦੀ ਪਿਰਭਾ�ਾ ਨਹ� ਿਦੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਹਾਲ�ਿਕ, ਜਨਰਲ ਕਲਾਜ਼ ਐਕਟ, 1897, ਨ� ਧਾਰਾ 3(42) ਿਵੱਚ 'ਿਵਅਕਤੀ' ਨੂੰ ਹੇਠ ਿਲਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿਰਭਾਿ�ਤ ਕੀਤਾ ਸੀ: "ਿਵਅਕਤੀ" ਿਵੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਕੰਪਨੀ ਜ� ਐਸੋਸੀਏ�ਨ ਜ� ਿਵਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਸੰਸਥਾ �ਾਮਲ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਭਾਵ� ਉਹ �ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹੋਣ ਜ� ਨਾ।" ਰ�ੀਕ ਲਾਲ ਐਡ ਕੰਪਨੀ ਬਨਾਮ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਕਿਮ�ਨਰ [ਸੇਨ, ਜੇ.] Case: RASHIK LAL AND CO. versus COMMISSIONER OF INCOME TAX, ORISSA [[1997] SUPP. 6 S.C.R. 331] (1997) The assessee is a partnership firm carrying on a number of businesses including sale and purchase of various commodities as well as mining. The H A partners of the firm were : (1) Popatlal Devram (2) .Tayantilal Jagmal B (3) Pragji Devram ( 4) Ratilal Odhavji ( 5) Rashiklal P. Rathor C C Popatlal is Rashiklal's father. On 1.4.1967, there was an oral partition of the share of Popatlal in the firm amongst Popatlal, his wife and his two sons including Rashiklal. The assets of Rashiklal continued to be invested in the partnership firm. Rashildal was Karta of a smaller HUF. On 17.10.1978, there was an agreement between Rashiklal and the firm Rashik-lal and Company that Rashikalal will receive 37 paise per tonne of mineral D sold by the firm. In the assessment year 1980-81 Rashiklal received a sum of Rs. 28579 as commission. The firm claimed deduction of this amount from its income. The claim was negatived by the Income Tax Officer. The Appellate Assistant Commissioner allowed the appeal holding that the commission was paid to Rashiklal in his individual capacity and not as E Karta of the smaller HUF which is the partner of the firm. Since the payment was not made to the partner, Section 40(b) of the Income Tax Act was not attracted. The amount of commission paid to Rashiklal could not be included in the income of the firm. On further appeal by the Revenue, the Tribunal held that Section 40(b) of the Income Tax Act clearly applied in this case. Payment to Ra.shiklal will be payment to a F partner. The partnership firm could not claim any deduction for this payment from its income. The High Court on reference held that there was clear material that Rashiklal had invested his joint family funds to enter into the partnership. Payment was made to Rashiklal who was a partner. Accordingly, the Tribunal was correct in coming to the conclusion that G Section 40(b) will be applicable in this case. The firm was not entitled to claim any deduction on account of payment of commission to one of its partners. The firm has come up in appeal against the judgment of the High Court. Section 40(b) of the Income Tax Act, at the material time, stood as H under: "40. Notwithstanding anything to the contrary in sections 30 to 39, A the following amount shall not be deducted in computing the income chargeable under the head "profits and gains of business or profession." B (b) In the case of any 3.rm, any payment of interest, salary, bonus, commission or remuneration made by the firm to any partner of the firm." In our view, the answer to the question raised in this case is self-evi' C dent. There is no dispute that Rashiklal was a partner of the assessee-firm. For assessment of the firm under the head profits and gains of business and profession any payment of commission by the firm to any partner of the firm will not be allowed as deduction. The firm has paid a commission of Rs. 28579 to Rashiklal and has claimed that amount as deduction. Such deduction is not permissible in clear terms of Section 40(b ). D The language of the Section is simple and clear. But to complicate the matter an argument was sought to be made that Rashiklal had not joined the firm as an individual but was really representing an HUF. The real partner of the firm was the HUF. The payment to Rashiklal did not ' E amount to payment of commission to the HUF which was the real partner. Therefore, the amount of com.mission paid by the firm to a non-partner or a partner who had joined the firm in a representative capacity, will not fall within the mischief of Section 40(b ). We are unable to uphold this contention for a number of reasons. A F firm is a compendious way of describing the individuals constituting the firm. An HUF directly or indirectly cannot become a partner of a firm because the firm is an association of individuals. Case: RASHIK LAL AND CO. versus COMMISSIONER OF INCOME TAX, ORISSA [[1997] SUPP. 6 S.C.R. 331] (1997) ਇਸ ਤ� ਬਾਅਦ ਦਾਸ, ਸੀ.ਜੇ., ਪਾਰਟਨਰਿ�ਪ ਐਕਟ ਿਵੱਚ "ਿਵਅਕਤੀ" �ਬਦ ਦੇ ਅਰਥ� ਦੀ ਜ�ਚ ਕਰਨ ਲਈ ਗਏ। ਇਸ ਨ� ਨ�ਟ ਕੀਤਾ ਿਕ ਪਾਰਟਨਰਿ�ਪ ਐਕਟ ਿਵੱਚ "ਿਵਅਕਤੀ" ਦੀ ਪਿਰਭਾ�ਾ ਨਹ� ਿਦੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਹਾਲ�ਿਕ, ਜਨਰਲ ਕਲਾਜ਼ ਐਕਟ, 1897, ਨ� ਧਾਰਾ 3(42) ਿਵੱਚ 'ਿਵਅਕਤੀ' ਨੂੰ ਹੇਠ ਿਲਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿਰਭਾਿ�ਤ ਕੀਤਾ ਸੀ: "ਿਵਅਕਤੀ" ਿਵੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਕੰਪਨੀ ਜ� ਐਸੋਸੀਏ�ਨ ਜ� ਿਵਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਸੰਸਥਾ �ਾਮਲ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਭਾਵ� ਉਹ �ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹੋਣ ਜ� ਨਾ।" ਰ�ੀਕ ਲਾਲ ਐਡ ਕੰਪਨੀ ਬਨਾਮ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਕਿਮ�ਨਰ [ਸੇਨ, ਜੇ.] ਜਨਰਲ ਕਲਾਜ਼ ਿਵਚ 'ਿਵਅਕਤੀ' ਦੀ ਪਿਰਭਾ�ਾ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇਣ ਤ� ਬਾਅਦਐਕਟ, ਦਾਸ, ਸੀ.ਜੇ. ਨ� ਦੇਿਖਆ ਿਕ 'ਫਰਮ ਕੋਈ ਕੰਪਨੀ ਨਹ� ਸੀ ਪਰ ਿਨ�ਿਚਤ ਤੌਰ ਤੇ ਿਵਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਐਸੋਸੀਏ�ਨ ਜ� ਸੰਸਥਾ ਸੀ।ਅਦਾਲਤ ਨ�, ਹਾਲ�ਿਕ, ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਐਕਟ ਦੀ ਸਕੀਮ ਅਤੇ ਿਵ�ੇ 'ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰੀ ਉਪਬੰਧ� ਦੀ ਜ�ਚ ਕਰਨ ਤ� ਬਾਅਦ, ਿਕਹਾ ਿਕ ਜਨਰਲ ਕਲਾਜ਼ ਐਕਟ ਦੁਆਰਾ "ਿਵਅਕਤੀ" ਦੀ ਿਦੱਤੀ ਗਈ ਪਿਰਭਾ�ਾ ਨੂੰ ਉਸ ਐਕਟ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਪਬੰਧ� ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਪਾਰਟਨਰਿ�ਪ ਐਕਟ ਤੱਕ ਨਹ� ਵਧਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਅਦਾਲਤ ਨ� ਿਸੱਟਾ ਕੱਿਢਆ: "ਪੂਰਵਗਤੀ ਚਰਚਾ ਤ� ਇਹ ਸਪੱ�ਟ ਹੈ ਿਕ ਕਾਨੂੰਨ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ, ਨ�, ਕੁਝ ਖਾਸ ਉਦੇ�� ਲਈ, ਿਜਨ�� ਿਵੱਚ� ਕੁਝ ਦਾ �ਪਰ ਿਜ਼ਕਰ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਹੈ, ਨ� ਆਪਣੇ ਕਠ�ਰ ਧਾਰਨਾਵ� ਨੂੰ ਿਢੱਲ ਿਦੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਫਰਮ ਤੱਕ ਇੱਕ ਸੀਮਤ �ਖਸੀਅਤ ਨੂੰ ਵਧਾ ਿਦੱਤਾ ਹੈ। ਿਫਰ ਵੀ, ਭਾਈਵਾਲੀ ਦੀ ਆਮ ਧਾਰਨਾ, ਕਾਨੂੰਨ ਦੀਆਂ ਦੋਵ� ਪ�ਣਾਲੀਆਂ ਿਵੱਚ 'ਪੱਕੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸਥਾਿਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਿਫਰ ਵੀ ਇਹ ਹੈ ਿਕ ਇੱਕ ਫਰਮ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਨਹ� ਹੈ ਜ� ਇੱਕ ਿਵਅਕਤੀਗਤ 'ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨੀ ਨਾਮ ਹੈ" ਿਸਰਫ ਉਹਨ� ਿਵਅਕਤੀਆਂ ਦਾ ਸਮੂਿਹਕ ਨਾਮ ਹੈ ਜੋ ਫਰਮ ਦਾ ਗਠਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।"ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਿਵਚਾਰ ਇਹ ਸੀ ਿਕ ਜਦ� ਭਾਈਵਾਲੀ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 4 ਨ� "ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਭਾਈਵਾਲੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਿਵਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਸੀ ਤ� ਇਹ ਕੇਵਲ ਿਵਅਕਤੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਨਾ ਿਕ ਿਵਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ। ਇੱਕ ਫਰਮ ਵਰਗੇ ਿਵਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਦੂਜੇ ਿਵਅਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸ�ਝੇਦਾਰੀ ਿਵੱਚ ਦਾਖਲ ਨਹ� ਹੋ ਸਕਦੀ।ਭਾਈਵਾਲੀ ਐਕਟ ਦੀ ਸਕੀਮ ਿਵੱਚ ਇੱਕ ਐ�ਚਯੂਐ�ਫਇੱਕ ਫਰਮ ਨਾਲ� ਿਬਹਤਰ ਸਿਥਤੀ ਿਵੱਚ ਨਹ� ਹੋ ਸਕਦਾ। ਕਾਰਨ ਜੋ ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਇਹ ਮੰਨਣ ਲਈ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ ਿਕ ਇੱਕ ਫਰਮ ਿਕਸੇ ਹੋਰ "ਿਵਅਕਤੀਗਤ" ਨਾਲ ਸ�ਝੇਦਾਰੀ ਿਵੱਚ �ਾਮਲ ਨਹ� ਹੋ ਸਕਦੀ, ਇੱਕ ਐ�ਚਯੂਐ�ਫਦੇ ਬਰਾਬਰ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗੀ। ਕਾਨੂੰਨ ਿਵੱਚ, ਇੱਕ ਐ�ਚਯੂਐ�ਫਕਦੇ ਵੀ ਇੱਕ ਭਾਈਵਾਲੀ ਫਰਮ ਦਾ ਭਾਈਵਾਲ ਨਹ� ਹੋ ਸਕਦਾ। ਭਾਵ� ਐ�ਚਯੂਐ�ਫਦੁਆਰਾ ਨਾਮਜ਼ਦ ਿਵਅਕਤੀ ਿਕਸੇ ਸ�ਝੇਦਾਰੀ ਿਵੱਚ �ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸ�ਝੇਦਾਰੀ ਨਾਮਜ਼ਦ ਿਵਅਕਤੀ ਅਤੇ ਫਰਮ ਦੇ ਦੂਜੇ ਭਾਈਵਾਲ� ਿਵਚਕਾਰ ਹੋਵੇਗੀ। "ਭਾਗੀਦਾਰੀ" ਅਤੇ "ਭਾਗੀਦਾਰ�" ਦੀ ਪਿਰਭਾ�ਾ ਦੇ ਸਬੰਧ ਿਵੱਚ ਅਤੇ ਦੁਲੀਚੰਦ ਦੇ ਕੇਸ (ਸੁਪਰਾ) ਿਵੱਚ ਿਦੱਤੇ ਿਸਧ�ਤ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ, ਇਹ ਮੰਨਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹ� ਹੈ ਿਕ ਇੱਕ ਐ�ਚਯੂਐ�ਫਿਵਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ�ਾਅ ਵਾਲੀ ਸੰਸਥਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਦੂਜੇ ਿਵਅਕਤੀਗਤ ਭਾਈਵਾਲ� ਨਾਲ ਸ�ਝੇਦਾਰੀ ਿਵੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ 'ਿਸੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ ਉਹ ਨਹ� ਕਰ ਸਕਦਾ ਜੋ ਇਹ ਿਸੱਧੇ ਨਹ� ਕਰ ਸਕਦਾ. ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਕਰਤਾ ਜ� ਐ�ਚਯੂਐ�ਫਦਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਮ�ਬਰ ਭਾਈਵਾਲੀ ਿਵੱਚ �ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤ� ਉਹ ਅਿਜਹਾ ਿਸਰਫ਼ ਇੱਕ ਿਵਅਕਤੀ ਵਜ� ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਭਾਈਵਾਲ� ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਉਸਦੇ ਅਿਧਕਾਰ ਅਤੇ ਫ਼ਰਜ਼� ਨੂੰ ਪਾਰਟਨਰਿ�ਪ ਐਕਟ ਦੁਆਰਾ ਿਨਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਜ�ਦਾ ਹੈ ਨਾ ਿਕ ਿਹੰਦੂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੁਆਰਾ। ਇੱਕ HUF ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਾਮਜ਼ਦ ਸਿਹਭਾਗੀ ਿਵਚਕਾਰ ਜੋ ਵੀ ਿਰ�ਤਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਸ�ਝੇਦਾਰੀ ਿਵੱਚ, ਨਾ ਤ� ਐ�ਚਯੂਐ�ਫਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਐ�ਚਯੂਐ�ਫਦਾ ਕੋਈ ਮ�ਬਰ ਭਾਈਵਾਲ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜ� ਇਸ ਨਾਲ ਜੁਿੜਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਿਰਪੋਰਟ� [1997] ਪੂਰਕ 6 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. Case: RASHIK LAL AND CO. versus COMMISSIONER OF INCOME TAX, ORISSA [[1997] SUPP. 6 S.C.R. 331] (1997) We are unable to uphold this contention for a number of reasons. A F firm is a compendious way of describing the individuals constituting the firm. An HUF directly or indirectly cannot become a partner of a firm because the firm is an association of individuals. In the case of Du/ichand La.xminarayan v. Commissioner of Income G Tax, 29 ITR 535, it was held by a Bench of three Judges of this Court that a firm is not a "person" and as such was not entitled Lo enter into a partnership with another firm or an HUF or an individual. In that case, an individual, a joint family and three firms purported to enter into a partner-ship. The agreement of partnership was signed by the individual partner, the· Karla of the joint family and one partner each of the three firms. The H 336 SUPREME COURT REPORTS (1997] SUPP. 6 S.C.R. A firm applied for registration under Section 26A of the Income Tax Act. The application was signed by the aforesaid five individuals. This Court held that there could no question of granting registration to a partnership purporting to be one between three firms, an HUF and an individual. In coming to this conclusion, this Court relied on the provisions of Indian Partnership Act wherein, 'partnership', 'partner', 'firm' and 'firm name' B were defined in the following manner : "4. Definition of "partnership", "partner", "firm" and "firm name" : "Partnership" is the relation between persons who have agreed to share the profits of a business carried on by all or any of them acting for all. c Persons who have entered into partnership with one another are called individually "partners" and collectively "a firm", and the name under which their business is carried on is called the "firm 1111 name• D S.R. Das, CJ. speaking for the Court observed : "This Section clearly requires· the presence of three elements, namely, (l) that there must be an agreement entered into by two E or more persons; (2) that the agreement must be to share the profits of a business; and (3) that the business must be carried on by all or any of those persons acting for all. According to this definition "persons" who have entered into partnership with one another are collectively called a "firm" and the name under which F their business is carried on is called the "firm name". The first question that arises is as to whether a firm as such can enter into an agreement with another firm or individual. The answer to the question would depend on whether a firm can be called a "person"." E G Das, CJ., thereafter, went on to examine the meaning of the word "person" in the Partnership Act. It noted that "person" had not been defined in the Partnership Act. However, the General Clauses Act, 1897, had defined 'person' in Section 3( 42) as under: "Person" shall include any company or association or body of individuals whether incorporated or not." H - r ,._ I ' After referring to the definition of 'person' in the General Clauses A Act, Das, C.J. observed that the firm was not a company but was certainly an association or body of individuals. The Court, however, after examining the scheme of the Partnership Act and the corresponding provisions of the English Law on the subject, held that the definition given to "person" by the General Clauses Act could not be extended to the Partnership Act having regard to the various provisions of that Act. The Court concluded : B "It is clear from the foregoing discussion that the law, English as well as Indian, has, for some specific purposes, some of which are C referred to above, relaxed its rigid notions and extended a limited personality to a firm. Nevertheless, the general concept of partner-ship, firmly established in both systems of law, still is that a firm is not an entity or "person" in law but is merely an association of individuals and a fi1111 name is only a collective name of those individuals who constitute the finn." D D Case: RASHIK LAL AND CO. versus COMMISSIONER OF INCOME TAX, ORISSA [[1997] SUPP. 6 S.C.R. 331] (1997) ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਿਰਪੋਰਟ� [1997] ਪੂਰਕ 6 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. ਇੱਕ ਨਾਮਜ਼ਦ ਦੁਆਰਾ ਭਾਈਵਾਲੀ. ਿਜੱਥੇ ਇੱਕ ਐ�ਚਯੂਐ�ਫਦਾ ਕਰਤਾ ਿਕਸੇ ਅਜਨਬੀ ਨਾਲ ਭਾਈਵਾਲੀ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਿਵੱਚ ਇਕੱਲਾ ਕਰਤਾ ਹੀ ਭਾਈਵਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਫਰਮ ਦੁਆਰਾ ਿਕਸੇ ਪਾਰਟਨਰ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਭੁਗਤਾਨ ਕਾਨੂੰਨ ਦੁਆਰਾ ਮਨਾਹੀ ਹੈ, ਤ� ਕਰਤਾ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹੰਦੇ ਨਹ� ਸੁਿਣਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਿਕ ਭੁਗਤਾਨ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਿਹੱਸੇਦਾਰ ਵਜ� ਨਹ� ਬਲਿਕ ਿਕਸੇ ਹੋਰ ਸਮਰੱਥਾ ਿਵੱਚ ਪ�ਾਪਤ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਸੀ। ਭਾਈਵਾਲੀ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਕਰਤਾ ਿਕਸੇ ਹੋਰ ਸਾਥੀ ਦੀ ਤਰ ਇੱਕ ਭਾਈਵਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਿਜਸ ਨਾਲ ਉਸਨ� ਿਵਅਕਤੀਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸ�ਝੇਦਾਰੀ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਭਾਈਵਾਲੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਭਾਈਵਾਲ� ਿਵਚਕਾਰ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਦਾ ਐ�ਚਯੂਐ�ਫਇੱਕ "ਿਵਅਕਤੀ" ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਭਾਈਵਾਲੀ ਦਾ ਸਮਝੌਤਾ ਨਹ� ਕਰ ਸਕਦਾ। ਜੇਕਰ ਿਕਸੇ ਐ�ਚਯੂਐ�ਫ'ਕਰਤਾ ਿਕਸੇ ਅਜਨਬੀ ਨਾਲ ਭਾਈਵਾਲੀ ਿਵੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤ� ਕਰਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੇ, ਭਾਈਵਾਲੀ ਭੰਗ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਦੀ ਅਣਹ�ਦ ਿਵੱਚ, ਪਿਰਵਾਰ ਦਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਮ�ਬਰ ਕਰਤਾ ਦੀ ਜੁੱਤੀ ਿਵੱਚ ਪੈਰ ਨਹ� ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਿਕ ਕਰਤਾ ਿਸਰਫ਼ ਐ�ਚਯੂਐ�ਫਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰ ਿਰਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਅਸਲ ਸਾਥੀ ਐ�ਚਯੂਐ�ਫਸੀ। ਇੱਕ ਕਰਤਾ ਜੋ ਿਕਸੇ ਅਜਨਬੀ ਨਾਲ ਭਾਈਵਾਲੀ-ਜਹਾਜ਼ ਦਾ ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸ�ਝੇਦਾਰੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਤ� ਪ�ਾਪਤ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਲਈ ਐ�ਚਯੂਐ�ਫਦੇ ਦੂਜੇ ਮ�ਬਰ� ਨੂੰ ਜਵਾਬਦੇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਕਰਤਾ ਅਤੇ ਐ�ਚਯੂਐ�ਫਿਵਚਕਾਰ ਕੁਝ ਹੈ। ਪਰ ਿਜੱਥ� ਤੱਕ ਭਾਈਵਾਲੀ ਫਰਮ ਦਾ ਸਬੰਧ ਹੈ, ਕਰਤਾ ਿਕਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਭਾਈਵਾਲ ਵ�ਗ ਇੱਕ ਭਾਈਵਾਲ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਿਕਸੇ ਅਿਜਹੇ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਕਿਮ�ਨ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ ਜ�ਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਐ�ਚਯੂਐ�ਫਦਾ ਨਾਮਜ਼ਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤ� ਕਿਮ�ਨ ਐ�ਚਯੂਐ�ਫਨੂੰ ਅਦਾ ਨਹ� ਕੀਤਾ ਜ�ਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਫਰਮ ਦੁਆਰਾ ਇਸਦੇ ਿਵਅਕਤੀਗਤ ਭਾਈਵਾਲ� ਿਵੱਚ� ਇੱਕ ਨੂੰ ਅਦਾ ਕੀਤਾ ਜ�ਦਾ ਹੈ। ਪਾਰਟਨਰ ਨੂੰ ਫਰਮ ਤ� ਿਕਸੇ ਹੋਰ ਿਵਅਕਤੀ ਜ� ਿਕਸੇ ਹੋਰ ਫਰਮ ਜ� ਿਵਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਐਸੋਸੀਏ�ਨ ਜ� ਐ�ਚਯੂਐ�ਫਨੂੰ ਪ�ਾਪਤ ਹੋਏ ਪੈਿਸਆਂ ਲਈ ਲੇਖਾ ਦੇਣਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਇਸ ਤੱਥ ਨੂੰ ਨਹ� ਬਦਲੇਗਾ ਿਕ ਫਰਮ ਦੁਆਰਾ ਉਸਦੇ ਇੱਕ ਭਾਈਵਾਲ ਨੂੰ ਕਿਮ�ਨ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਸੀ। ਭਾਈਵਾਲੀ ਐਕਟ ਿਵੱਚ ਭਾਗੀਦਾਰ� ਿਵਚਕਾਰ ਸਬੰਧ� ਨੂੰ ਿਨਯੰਿਤ�ਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਪਬੰਧ ਹਨ। ਭਾਗੀਦਾਰ ਫਰਮ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਸਭ ਤ� ਵੱਡੇ ਸ�ਝੇ ਫਾਇਦੇ ਲਈ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਪ�ਤੀ ਿਨਆਂਪੂਰਨ ਅਤੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਹੋਣ ਅਤੇ ਫਰਮ ਨੂੰ ਪ�ਭਾਿਵਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼� ਦੀ ਸੱਚੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਿਕਸੇ ਵੀ ਸਾਥੀ ਜ� ਉਸਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ�ਤੀਿਨਧੀ ਨੂੰ ਦੇਣ ਲਈ ਪਾਬੰਦ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਿਵੱਚ ਿਹੱਸਾ ਲੈਣ ਦਾ ਅਿਧਕਾਰ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਸਾਥੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਿਵੱਚ ਆਪਣੇ ਫਰਜ਼� ਨੂੰ ਤਨਦੇਹੀ ਨਾਲ ਿਨਭਾਉਣ ਲਈ ਪਾਬੰਦ ਹੈ। ਕਾਰੋਬਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਆਮ ਮਾਮਿਲਆਂ ਬਾਰੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਿਕਸੇ ਵੀ ਮਤਭੇਦ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਬਹੁਿਗਣਤੀ ਭਾਈਵਾਲ� ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਮਾਮਲੇ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਹੋਣ ਤ� ਪਿਹਲ� ਆਪਣੀ ਰਾਏ ਪ�ਗਟ ਕਰਨ ਦਾ ਅਿਧਕਾਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਾਰੇ ਭਾਈਵਾਲ� ਦੀ ਸਿਹਮਤੀ ਤ� ਿਬਨ� ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੀ ਪ�ਿਕਰਤੀ ਿਵੱਚ ਕੋਈ ਤਬਦੀਲੀ ਨਹ� ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਹਰੇਕ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਫਰਮ ਦੀਆਂ ਿਕਸੇ ਵੀ ਿਕਤਾਬ� ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਹਨ� ਦੀ ਜ�ਚ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕਾਪੀ ਰ�ੀਕ ਲਾਲ ਐਡ ਕੰਪਨੀ ਬਨਾਮ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਕਿਮ�ਨਰ [ਸੇਨ, ਜੇ.] 'ਕਰਨ ਦਾ ਅਿਧਕਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਿਵਵਸਥਾਵ� ਉਸ ਸਾਥੀ ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੋਣਗੀਆਂ ਜੋ ਿਕਸੇ ਹੋਰ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਐ�ਚਯੂਐ�ਫਿਜਸ ਕੋਲ ਨਾਮਜ਼ਦ ਹੈ ਪਾਰਟਨਰਿ�ਪ ਐਕਟ ਦੇ ਉਪਬੰਧ� ਦੇ ਤਿਹਤ ਿਕਸੇ ਫਰਮ ਿਵੱਚ ਭਾਈਵਾਲ ਦਾ ਨਾ ਤ� ਕੋਈ ਅਿਧਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਜ਼ੁੰਮੇਵਾਰੀ। ਸੈਕ�ਨ 13 ਪ�ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਿਕ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਿਵੱਚ ਿਹੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਿਮਹਨਤਾਨਾ ਪ�ਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਨਹ� ਹੈ। ਭਾਈਵਾਲ ਕਮਾਏ ਗਏ ਮੁਨਾਿਫ਼ਆਂ ਿਵੱਚ ਬਰਾਬਰ ਿਹੱਸੇਦਾਰੀ ਕਰਨ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਹਨ ਅਤੇ ਫਰਮ ਦੁਆਰਾ ਲਗਾਤਾਰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨੁਕਸਾਨ ਿਵੱਚ ਬਰਾਬਰ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣਗੇ। ਿਜੱਥੇ ਇੱਕ 'ਸਾਥੀ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਸਬਸਕ�ਾਈਬ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪੂੰਜੀ ਤੇ ਿਵਆਜ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ, ਅਿਜਹਾ ਿਵਆਜ ਿਸਰਫ ਮੁਨਾਫੇ ਿਵੱਚ� ਹੀ ਭੁਗਤਾਨ ਯੋਗ ਹੋਵੇਗਾ। ਿਕਸੇ ਫਰਮ ਨੂੰ ਿਕਸੇ ਪਾਰਟਨਰ ਨੂੰ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਭੁਗਤਾਨ� ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਸਹੀ ਆਚਰਣ ਿਵੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਭੁਗਤਾਨ� ਅਤੇ ਦੇਣਦਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸਬੰਧ ਿਵੱਚ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਦੇਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਿਜਹੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਦੇ ਸਮ�, ਫਰਮ ਨੂੰ ਿਕਸੇ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਤ� ਬਚਾਉਣ ਦੇ ਉਦੇ� ਲਈ ਐਮਰਜ�ਸੀ ਿਵੱਚ, ਿਜਵ� ਿਕ ਸਮਾਨ ਸਿਥਤੀਆਂ ਿਵੱਚ ਸਾਧਾਰਨ ਸੂਝਵਾਨ ਿਵਅਕਤੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਪਾਰਟਨਰ ਦਾ ਫਰਮ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਿਵੱਚ ਉਸਦੀ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਅਣਗਿਹਲੀ ਕਾਰਨ ਫਰਮ ਨੂੰ ਹੋਏ ਿਕਸੇ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਕਰਨ ਦਾ ਵੀ ਫਰਜ਼ ਹੈ। ਆਪਸੀ ਅਿਧਕਾਰ� ਅਤੇ ਦੇਣਦਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇਹ ਸਾਰੇ ਪ�ਬੰਧ ਿਸਰਫ਼ ਉਹਨ� ਿਵਅਕਤੀਗਤ ਭਾਈਵਾਲ� 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਫਰਮ ਦੇ ਮ�ਬਰ ਹਨ। ਅਿਜਹਾ ਕੋਈ ਤਰੀਕਾ ਨਹ� ਹੈ ਿਕ ਇੱਕ ਐ�ਚਯੂਐ�ਫਕੁਝ ਖਾਸ ਿਵਅਕਤੀਆਂ ਿਵਚਕਾਰ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਗਏ ਿਰ�ਤੇ ਿਵੱਚ ਘੁਸਪੈਠ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਐ�ਚਯੂਐ�ਫਦਾ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ 'ਅਿਧਕਾਰ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਨਾਮਜ਼ਦ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਉਸ ਨ� ਸ�ਝੇਦਾਰੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਤ� ਕੀਤੇ ਮੁਨਾਿਫ਼ਆਂ ਲਈ ਖਾਤੇ ਪੇ� ਕਰਨ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਅਤੇ HUF ਿਵਚਕਾਰ ਕੁਝ ਅਿਜਹਾ ਹੈ ਿਜਸ ਨਾਲ ਸ�ਝੇਦਾਰੀ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੰਧ ਨਹ� ਹੈ। Case: RASHIK LAL AND CO. versus COMMISSIONER OF INCOME TAX, ORISSA [[1997] SUPP. 6 S.C.R. 331] (1997) D The view of this Court was that when Section 4 of the Partnership Act spoke of "persons" who had entered into partnership with one another it could only be individuals and not a body of persons. A body of persons like a firm could not enter into partnership with other individuals. E An HUF cannot be in a better position than a firm in the scheme of the Partnership Act. The reasons that led this Court to hold that a firm cannot join a partnership with another "individual" will apply with equal force to an HUF. In law, an HUF can never be a partner of a partnership firm. Even if a person nominated by the HUF joins a partnership, the · F partnership will be between the nominated person and the other partners of the firm. Having regard to the definition of "partnership" and "partners" and in view of the principle laid down in Dulichand's case (supra), it is not possible to hold that an HUF being a fluctuating body of individuals, can enter into a partnership with other individual partners. It cannot do in- G directly what it cannot do directly. If a Karta or any other member of the HUF joins a partnership, he can do so only as an individual. His rights and obligations vis-a- vis other partners are determined by the Partnership Act and not by Hindu law. Whatever may be the relationship between an HUF and its nominee partner, in a partnership, neither the HUF nor any member of the HUF can claim to be a partner or connected with the H SUPREME COURT REPORTS [1997) SUPP. 6 S.C.R.' A partnership through a nominee. Where the Karta of an HUF enters into a partnership agreement with a stranger, the Karta alone in the eye of law is the partner. If any payment by the firm to a partner is prohibited by law, the Karta cannot be heard to say that the payment was received by him not as a partner but in some other capacity. Within the partnership, the Karla B [is ][a partner like any other partner ][with ][whom he has entered into a ]partnership agreement individually. It is essential to have an agreement between the partners to form a partnership. An HUF not being a "person" cannot enter into an agreement of partnership. If the Karla of an HUF enters into partnership with a stranger, upon the death of the Karta, the partnership will stand dissolved. In the absence of a contract to the C contrary, another member of the family cannot step into the shoes of the Karla claiming that the Karla was merely representing the HUF and the real partner was the HUF. A Karta who enters into a contract of partner-ship with a stranger may be accountable to the other members of the HUF for the profits received from the partnership business. But that is something D between the Karta and the HUF. But so far as the partnership firm is concerned, the Karta is a partner like any other partner. If a commission is paid to a partner who happens to be a nominee of an HUF, the commission is not paid to the HUF. It is paid by the firm to one of its individual partners. The partner may have to account for the monies received from the firm to another person or another firm or an association E of persons or an HUF. But that will not alter the fact that commission was paid by the firm to one of its partners. Case: RASHIK LAL AND CO. versus COMMISSIONER OF INCOME TAX, ORISSA [[1997] SUPP. 6 S.C.R. 331] (1997) ਆਪਸੀ ਅਿਧਕਾਰ� ਅਤੇ ਦੇਣਦਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇਹ ਸਾਰੇ ਪ�ਬੰਧ ਿਸਰਫ਼ ਉਹਨ� ਿਵਅਕਤੀਗਤ ਭਾਈਵਾਲ� 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਫਰਮ ਦੇ ਮ�ਬਰ ਹਨ। ਅਿਜਹਾ ਕੋਈ ਤਰੀਕਾ ਨਹ� ਹੈ ਿਕ ਇੱਕ ਐ�ਚਯੂਐ�ਫਕੁਝ ਖਾਸ ਿਵਅਕਤੀਆਂ ਿਵਚਕਾਰ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਗਏ ਿਰ�ਤੇ ਿਵੱਚ ਘੁਸਪੈਠ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਐ�ਚਯੂਐ�ਫਦਾ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ 'ਅਿਧਕਾਰ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਨਾਮਜ਼ਦ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਉਸ ਨ� ਸ�ਝੇਦਾਰੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਤ� ਕੀਤੇ ਮੁਨਾਿਫ਼ਆਂ ਲਈ ਖਾਤੇ ਪੇ� ਕਰਨ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਅਤੇ HUF ਿਵਚਕਾਰ ਕੁਝ ਅਿਜਹਾ ਹੈ ਿਜਸ ਨਾਲ ਸ�ਝੇਦਾਰੀ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੰਧ ਨਹ� ਹੈ। ਪਾਰਟਨਰਿ�ਪ ਐਕਟ ਦੇ ਸੈਕ�ਨ 13 ਿਵੱਚ ਖਾਸ ਿਵਵਸਥਾ ਿਕ ਇੱਕ ਭਾਈਵਾਲ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਿਵੱਚ ਿਹੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਕੋਈ ਿਮਹਨਤਾਨਾ ਪ�ਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਨਹ� ਹੈ, ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਿਕ ਹਰ ਭਾਈਵਾਲ ਫਰਮ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਿਵੱਚ ਲਗਨ ਨਾਲ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਣ ਲਈ ਪਾਬੰਦ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਫਰਜ਼� ਨੂੰ ਿਨਭਾਉਣ ਲਈ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਿਹ-ਭਾਗੀਦਾਰ� ਤ� ਕੋਈ ਰਕਮ ਜ� ਿਮਹਨਤਾਨਾ ਨਹ� ਲੈ ਸਕਦਾ, ਭਾਵ� ਉਹ ਤਨਖਾਹ, ਕਿਮ�ਨ ਦੇ ਰੂਪ ਿਵੱਚ ਜ� ਿਕਸੇ ਹੋਰ ਤਰ ਭਾਈਵਾਲੀ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਿਵੱਚ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਆਈ ਮੁ�ਕਲ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋਵੇ। �ਥੇ, ਹਾਲ�ਿਕ, ਇਸਦੇ ਉਲਟ ਇੱਕ ਿਵ�ੇ� ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਿਜਸ ਸਿਥਤੀ ਿਵੱਚ, ਉਸ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਦੇ ਉਪਬੰਧ ਲਾਗੂ ਹੋਣਗੇ। ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 40(ਬੀ) ਉਦ� ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗੀ ਜਦ� ਅਿਜਹਾ ਕੋਈ ਿਵ�ੇ� ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਹੋਵੇ। ਿਕਸੇ ਫਰਮ ਦੁਆਰਾ ਉਸਦੇ ਭਾਈਵਾਲ ਨੂੰ ਅਦਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਿਕਸੇ ਵੀ ਕਿਮ�ਨ ਨੂੰ ਫਰਮ ਦੀ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਆਮਦਨ ਤ� ਕਟੌਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਿਵੱਚ ਆਿਗਆ ਨਹ� ਿਦੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਜੇਕਰ ਿਕਸੇ ਸਾਥੀ ਦੁਆਰਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜ�ਦਾ ਹੈ ਿਕ ਉਹ ਇੱਕ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਿਰਪੋਰਟ� [1997] ਪੂਰਕ 6 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. ਐ�ਚਯੂਐ�ਫਜ� ਿਵਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਿਕਸੇ ਹੋਰ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰ ਿਰਹਾ ਹੈ ਤ� ਕਾਨੂੰਨ ਿਵੱਚ ਸਿਥਤੀ ਕੋਈ ਵੱਖਰੀ ਨਹ� ਹੋਵੇਗੀ। ਐਚਯੂਐਫ ਇੱਕ ਭਾਈਵਾਲੀ ਫਰਮ ਿਵੱਚ ਭਾਈਵਾਲ ਨਹ� ਹੈ ਅਤੇ ਨਹ� ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਿਮਹਨਤਾਨਾ ਜ� ਪਾਰਟਨਰ ਨੂੰ ਅਦਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕਿਮ�ਨ ਨੂੰ ਐਚਯੂਐਫ ਨੂੰ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਿਮਹਨਤਾਨ� ਜ� ਕਿਮ�ਨ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਨਹ� ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਭਾਈਵਾਲ ਭਾਈਵਾਲੀ ਤ� ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਪ�ਾਪਤ ਕੀਤੇ ਪੈਿਸਆਂ ਲਈ ਪਿਰਵਾਰ ਨੂੰ ਜਵਾਬਦੇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਫਰਮ ਦੇ ਮੁਲ�ਕਣ ਿਵੱਚ, ਪਾਰਟਨਰ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹੰਦੇ ਨਹ� ਸੁਿਣਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਿਕ ਉਸਨ� ਫਰਮ ਦੇ ਿਹੱਸੇਦਾਰ ਵਜ� ਕਿਮ�ਨ ਪ�ਾਪਤ ਨਹ� ਕੀਤਾ ਹੈ ਪਰ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਹੈਸੀਅਤ ਿਵੱਚ।'ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਿਬੰਦੂ ਤੇ ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਦੋ ਫੈਸਿਲਆਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਿਦੱਤਾ ਿਗਆ ਸੀ, ਿਬ�ਜ ਮੋਹਨ ਦਾਸ ਲਕ�ਮਣ ਦਾਸ ਬਨਾਮ ਸੀਆਈਟੀ 223 ਆਈਟੀਆਰ 825 ਅਤੇ ਸੁਵਾਲਲ ਆਨੰਦੀਲਾਲ ਜੈਨ ਬਨਾਮ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਕਿਮ�ਨਰ, 224 ਆਈਟੀਆਰ 753। ਦੋਵ� ਕੇਸ ਇੱਕ ਪਾਰਟਨਰ ਨੂੰ ਿਵਆਜ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਨਾਲ ਨਿਜੱਠਦੇ ਸਨ ਜੋ ਇੱਕ ਪ�ਤੀਿਨਧੀ ਸਮਰੱਥਾ ਿਵੱਚ ਫਰਮ ਿਵੱਚ �ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸੈਕ�ਨ 40(ਬੀ) ਫਰਮ ਦੇ ਿਕਸੇ ਵੀ ਭਾਈਵਾਲ ਨੂੰ ਿਵਆਜ, ਤਨਖਾਹ, ਬੋਨਸ ਜ� ਿਮਹਨਤਾਨ� ਦੇ ਭੁਗਤਾਨ ਦੇ ਖਾਤੇ 'ਤੇ ਕਟੌਤੀ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੈਕ�ਨ 40(ਬੀ) ਿਵੱਚ ਸਪੱ�ਟੀਕਰਨ II ਜੋਿੜਆ ਿਗਆ ਸੀ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਪ�ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਿਕ ਿਜੱਥੇ ਕੋਈ ਿਵਅਕਤੀ ਿਕਸੇ ਹੋਰ ਿਵਅਕਤੀ ਲਈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਤਰਫ਼� ਪ�ਤੀਿਨਧੀ ਸਮਰੱਥਾ ਿਵੱਚ ਇੱਕ ਫਰਮ ਿਵੱਚ ਭਾਈਵਾਲ ਸੀ, ਅਿਜਹੇ ਿਵਅਕਤੀ ਨੂੰ ਫਰਮ ਦੁਆਰਾ ਅਦਾ ਕੀਤੇ ਿਵਆਜ ਨੂੰ ਧਾਰਾ 40 ਦੀ ਧਾਰਾ (ਬੀ) ਦੇ ਉਦੇ� ਲਈ ਿਧਆਨ ਿਵੱਚ ਨਹ� ਰੱਿਖਆ ਜਾਵੇਗਾ।ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਨ� ਿਕਹਾ ਿਕ ਇਸ ਸਪੱ�ਟੀਕਰਨ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ, ਜਦ� ਇੱਕ ਐਚਯੂਐਫ ਦਾ ਇੱਕ ਕਰਤਾ ਆਪਣੀ ਐਚਯੂਐਫ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਫਰਮ ਿਵੱਚ �ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨ� ਆਪਣੀ ਿਵਅਕਤੀਗਤ ਸਮਰੱਥਾ ਿਵੱਚ ਫਰਮ ਿਵੱਚ ਜਮ ਕਰਾਇਆ ਸੀ, ਤ� ਉਸ ਨੂੰ ਅਦਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਿਵਆਜ ਨੂੰ ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ਐਕਟ, 1961 ਦੀ ਧਾਰਾ 40 (ਬੀ) ਿਵੱਚ ਜੋਿੜਆ ਿਗਆ ਸਪੱ�ਟੀਕਰਨ II ਦੇ ਕਾਰਨ ਨਾਮਨਜ਼ੂਰ ਨਹ� ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਪ�ਸਤਾਵ ਨਾਲ ਸਿਹਮਤ ਹੋਣਾ ਔਖਾ ਹੈ ਿਕ�ਿਕ ਸਪੱ�ਟੀਕਰਨ ਟੈਕਸੇ�ਨ ਲਾਅਜ਼ (ਸੋਧ) ਐਕਟ, 1984 ਦੁਆਰਾ 1.4.1985 ਤ� ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਸੀ, ਭਾਵ, ਮੁਲ�ਕਣ ਸਾਲ 1985-86 ਤ�। ਸਪੱ�ਟੀਕਰਨ ਜੋੜ ਕੇ, ਿਵਧਾਨ ਸਭਾ ਨ� 'ਸੰਭਾਵੀ ਤੌਰ ਤੇ 1.4.1985 ਨੂੰ ਅਤੇ ਇਸ ਤ� ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਬਦਲ ਿਦੱਤਾ। ਜੇਕਰ ਸਪੱ�ਟੀਕਰਨ ਿਵੱਚ ਜੋ ਕੁਝ �ਾਮਲ ਸੀ, ਉਹ ਪਿਹਲ� ਹੀ ਲਾਗੂ ਕਾਨੂੰਨ ਸੀ, ਤ� 1.4.1985 ਤ� ਸਪੱ�ਟੀਕਰਨ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਮਤਲਬ ਨਹ� ਬਣਦਾ।ਹਾਲ�ਿਕ, ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੇਸ ਿਵੱਚ, ਿਕਸੇ ਿਵਆਜ ਦੇ ਭੁਗਤਾਨ ਦਾ ਕੋਈ ਸਵਾਲ �ਾਮਲ ਨਹ� ਹੈ। ਭਾਈਵਾਲ ਦੁਆਰਾ ਪ�ਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਸੇਵਾਵ� ਲਈ ਫਰਮ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਕਿਮ�ਨ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਸੀ। ਿਕਸੇ ਿਵ�ੇ� ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਦੀ ਅਣਹ�ਦ ਿਵੱਚ ਭਾਈਵਾਲੀ ਐਕਟ ਦੇ ਸੈਕ�ਨ 13 ਦੇ ਉਪਬੰਧ� ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਿਜਹੇ ਕਿਮ�ਨ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਨਹ� ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਾਵ� ਕੋਈ ਿਵ�ੇ� ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ '40(ਬੀ) ਫਰਮ ਦੀ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਆਮਦਨ ਤ� ਕਟੌਤੀ ਵਰਗੇ ਕਿਮ�ਨ ਦੇ ਭੱਤੇ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ�ਦੀ ਹੈ। ਰ�ੀਕ ਲਾਲ ਐਡ ਕੰਪਨੀ ਬਨਾਮ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਕਿਮ�ਨਰ [ਸੇਨ, ਜੇ.] ਇਹ ਦਲੀਲ ਿਕ ਰ�ੀਕਲਾਲ ਫਰਮ ਰ�ੀਕਲਾਲ ਐਡ ਕੰਪਨੀ ਿਵਚ ਇਕ ਿਵਅਕਤੀ ਵਜ� ਨਹ� ਬਲਿਕ ਇਕ ਪ�ਤੀਿਨਧੀ ਸਮਰੱਥਾ ਿਵਚ �ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇਸ ਤੱਥ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਿਕ ਰ�ੀਕਲਾਲ ਐਡ ਕੰਪਨੀ ਫਰਮ ਦੇ ਭਾਈਵਾਲ ਿਵਅਕਤੀਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਦਾ ਇਕ ਅਨੁਕੂਲ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਫਰਮ ਦੇ ਬਾਕੀ ਭਾਈਵਾਲ� ਦਾ ਰ�ੀਕਲਾਲ ਨਾਲ ਹੀ ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਸਬੰਧ ਹੈ। ਸੈਕ�ਨ 40(ਬੀ) ਿਕਸੇ ਪਾਰਟਨਰ ਨੂੰ ਕਿਮ�ਨ ਦੇ ਭੁਗਤਾਨ ਦੀ ਿਕਸੇ ਵੀ ਕਟੌਤੀ 'ਨੂੰ ਸਪੱ�ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਅਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। Case: RASHIK LAL AND CO. versus COMMISSIONER OF INCOME TAX, ORISSA [[1997] SUPP. 6 S.C.R. 331] (1997) The Partnership Act contains various prov1s1ons regulating the relationship between partners. The partners are bound to carry on the F business of the firm to the greatest common advantage, to be just and faithful to each other and tu render true account and true information of all things affecting the firm to any partner or his legal representative. Every partner has a right to take part in the conduct of the business. Every partner is bound to attend diligently to his duties in the conduct of the business. Any differences arising as to ordinary matters connected with the G business may be decided by majority of the partners and every partner shall have tlie right to express his opinion before the matter is decided. No change can be made in the nature of the business without the consent of all the partners. Every partner has a right to have access to and to inspect and copy any of the books of the firm. All these provisions will apply lo a H partner who represents another body. The HUF who has a nominee partner in a firm has neither any right nor any obligation under the A provisions of the Partnership Act. Section 13 provides that a partner is not entitled to receive remuneration for taking part in the conduct of the business. The partners are entitled to share equally in the profits earned and shall contribute equally to the losses sustained by the firm. Where a partner is entitled to interest on the capital s.ubscribed by him, such interest B shall be payable only out of profits. A firm has to indemnify a partner in respect of payments made and liabilities incurred by him in the ordinary and proper conduct of business and in doing such act, in an emergency for the purpose of protecting the firm from any loss as would be done by a person of ordinary prudence under similar circumstances. The partner has also a duty to indemnify for any loss caused to the firm by his wilful C neglect in the conduct of the business of the firm. All these provisions relating to mutual rights and liabilities are only applicable to the individual partners who are members of the firm. There is no way that an HUF can intrude into the relationship created by a D contract between certain individuals. The only right of the HUF is possibly to call upon its nominee partner to render accounts for the profits that he has made from the partnership business. But that is something between the nominee and the HUF with which the partners!:iip is not concerned. E The specific provision in Section 13 of the Partnership Act that a partner is not entitled to receive any remuneration fer taking part in the conduct of the business has been interpreted to mean that every partner is bound to attend diligently to the business of the firm. For doing his duties he cannot charge his co- partners any sum or remuneration whether in the shape of salary, commission or otherwise on account of the trouble taken by him in conducting the partnership business. There, however, can be a special contract to the contrary in which case, the provisions of that contract will prevail. F Section 40(b) of the Income Tax Act will apply even when there is G such a special contract. Any commission paid by a firm to its partner will not be permitted as deduction from the business income of the firm. If a claim is made by a partner that he is representing an HUF or any other bod~' of persons then the position in law will not be any different. The HUF is not and cannot be a partner in a partnership firm. The remuneration or H A the commission that is paid to the partner cannot be claimed to be a remuneration or commission paid to the HUF. The partner may be accountable to the family for the monies received by him from the partnership. But in the assessment of the firm, the partner cannot be heard to say that he has not received the commission as a partner of the firm but B in a different capacity. Case: RASHIK LAL AND CO. versus COMMISSIONER OF INCOME TAX, ORISSA [[1997] SUPP. 6 S.C.R. 331] (1997) ਰ�ੀਕ ਲਾਲ ਐਡ ਕੰਪਨੀ ਬਨਾਮ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਕਿਮ�ਨਰ [ਸੇਨ, ਜੇ.] ਇਹ ਦਲੀਲ ਿਕ ਰ�ੀਕਲਾਲ ਫਰਮ ਰ�ੀਕਲਾਲ ਐਡ ਕੰਪਨੀ ਿਵਚ ਇਕ ਿਵਅਕਤੀ ਵਜ� ਨਹ� ਬਲਿਕ ਇਕ ਪ�ਤੀਿਨਧੀ ਸਮਰੱਥਾ ਿਵਚ �ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇਸ ਤੱਥ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਿਕ ਰ�ੀਕਲਾਲ ਐਡ ਕੰਪਨੀ ਫਰਮ ਦੇ ਭਾਈਵਾਲ ਿਵਅਕਤੀਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਦਾ ਇਕ ਅਨੁਕੂਲ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਫਰਮ ਦੇ ਬਾਕੀ ਭਾਈਵਾਲ�