R.k. Palshikar (Huf) v. Commissioner Of Income-Tax, Madhya Pradesh, Nagpur, Bhandara, Nagpur

Case: R.K. PALSHIKAR (HUF) versus COMMISSIONER OF INCOME-TAX, MADHYA PRADESH, NAGPUR, BHANDARA, NAGPUR [[1988] 3 S.C.R. 989] (1988) | _ . : | ‘fade at ag afaara at fe ga ear. F gia & wateagege 14 7 ate a arg a, afafaay at are 49 % ata ‘aaawad % aier t aed addr eas aarar aa fafe ga ara ataera gat eat gfe Ho faay HUT al sas ara wa F aeraGr STF cae sag ar arg ate ga araafa F cheat ad at gadfara wey at ars at afea aarca at are ar da sata a, The fateBUT are afar Ha gs, avafaa HLAFH arate ae fade waaratfaa vat feat or aa. | | ~~~ — a qaTaIe sala (a) at aaHeT Tatgt a 36. cfearaeae, galat areaFag ata aana wedl & ale aferal atal %, fag. ad # art F ag area al sar| } | atta aifear at og| | 7 | U0/ta | | a a a | | [1988] 4 sH0. fio To 948 - . | HTLo Ro qtafanHe a | gare_ . — . MENT AAA, HEA GTN, ATT, Mose, ATT Q |5 WE,1988 | | qeq rmaala ao YAo TSS se Hato THe Yeo att | 1. EHR Zaa Gaz, 1922, att 66 sat 66-5 —aet we fafe-sst aat afanry. B aa Tarat mar galt a at afenen err yaa faa featmar 2, agi ar asa ga ara &% ala gg wt fe afenen & feat& car seasaat g, afaaea & area F sor ara waa Mt AT a 2, geen dae Gaz, 1922, are 12-a - agi sft afe at arneta xat @ eyfeafaa wes cad oe fear arat 2. aet ogt aaaia oat afer erHAT VT A BIA. geW 12-q aT shis-_ ( —oadtareti-fratfedt & afa-gfa at arareta adel F ofeafaa wed 99 ag ..) Boe oz fafaes cafsaay at 2 fear ale sas far Mfaaa siea fear i et ag Varfe sar freatfedd cre sia stfaaa at caratgst afaara-aefrateoitaa agar agli arent afar & ayer ag aca at ag fe saa gfe afyaft et ate gem Zaza az, 1922 HY are 12-2, faat dal arfea % fara,fafaaa, cata ar eaTT Te HTH BITaIT H fae yaa zg, ay aal Det zalfaatfeal arctanograa afar wr gaa cet & aha cetaatall at aacfear mar argt stat at aca at arrax afar alt adler aeran ayaaate afanem gra dt arate az feat war ari fag afaaca a farafafadTat seway rararag at fagiaa faa— (1) aan arat & aeal ate afefeafaal A fratfeat aver Fat agyfa ata-at afafaan at are 12-2 % ad & ist arfea sr asaT Brat@ ar aar saa yfa saat afafaaa at are 2(4-%) Fat ag afta Fagar af yfa at?| (2) var faaifead arer fag my oe BT PegaVars gre 12a % aHaar a atfe Farrars fsad sit afrara-ae F fag afser Faraltar ey ?| | aq taz, 1922 st are 66-% (2) % ala SHITITA AHL BOIAA MAIATger eqraray a aay cet Hr aHruemH sat fear) eafya ailaet a ganaTarte ai ada afew Rw gq, afafautfta—aa sea otfe araax afafaan at arr 12-@ al ga AAT aay fear ot aaareg aaar ag, frat eat as aha al afsa wrt F fare ag alae aat at ag et, actif ag ara F frat ath, araae sifearftal & aat at ag et, actif ag ara F frat ath, araae sifearftal & at ag et, actif ag ara F frat ath, araae sifearftal & ag et, actif ag ara F frat ath, araae sifearftal & et, actif ag ara F frat ath, araae sifearftal & actif ag ara F frat ath, araae sifearftal & ag ara F frat ath, araae sifearftal & ara F frat ath, araae sifearftal & F frat ath, araae sifearftal & frat ath, araae sifearftal & ath, araae sifearftal & araae sifearftal & sifearftal & & ametacta val at ag at ate a afraen & aaaat ag at ate A Vea eTATAA Faaa at 7g Mt1 saat cea featah care a afaney ar sey earaiag % fafagaqB aata wat at | wast araea, Had sara fafa cela aaliaa aot fafa[(1961) 42 algo eto ato Fo 589] F ga qaIaT are FA Aa A AITsfarrang afaafaa st ag af, a) gat cart GE| at alae aat at ag et, actif ag ara F frat ath, araae sifearftal & aat at ag et, actif ag ara F frat ath, araae sifearftal & at ag et, actif ag ara F frat ath, araae sifearftal & ag et, actif ag ara F frat ath, araae sifearftal & et, actif ag ara F frat ath, araae sifearftal & actif ag ara F frat ath, araae sifearftal & ag ara F frat ath, araae sifearftal & ara F frat ath, araae sifearftal & F frat ath, araae sifearftal & frat ath, araae sifearftal & ath, araae sifearftal & araae sifearftal & sifearftal & & amet . (1) wa até seq afeaxn F aver sara war @ AT GaR gre vaqx faert fHar aarg at eased: ag wet Ge aaa a vaya geal FaUne|.; .(2) va fafa ar alg sat afaawr % ane garat aware fagafaawy va at fait STA H gaHA Tals al ag aaa saa fe vaqt saa faart feat Bale gafau ag Vas area & seyT UH Tet |ZI | ' (3) wa ate got afamrn & ane adt sarar war g ale afreeT Case: R.K. PALSHIKAR (HUF) versus COMMISSIONER OF INCOME-TAX, MADHYA PRADESH, NAGPUR, BHANDARA, NAGPUR [[1988] 3 S.C.R. 989] (1988) ਆਰ. ਕੇ. ਪਲਸ਼ੀਕਰ (ਐਚ. ਯੂ. ਐਫ.) ਬਨਾਮ ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਮਿਸ਼ਨਰ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਨਾਗਪੁਰ, ਭੰਡਾਰਾ, ਨਾਗਪੁਰ ਮਈ 5, 1988 [ਆਰ. ਐਸ. ਪਾਠਕ, ਮੁੱਖ ਨਿਆਂਕਾ; ਅਤੇ ਐਮ. ਐਚ. ਕਾਨੀਆ, ਨਾਇਬ ਨਿਆਂਕਾ] ਭਾਰਤੀ ਆਮਦਨ ਕਰ ਐਕਟ, 1922—ਕੀ ਕਰਦਾਤਾ ਵੱਲੋਂ ਲੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਗ੍ਰਾਂਟ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਸਰਮਾਇਆ ਸੰਪਤੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਧਾਰਾ 12-ਬੀ ਅਧੀਨ ਵਿਚਾਰਿਤ ਸੰਪਤੀ ਦੇ ਤਬਾਦਲੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ—ਕੀ ਕਰਦਾਤਾ ਵੱਲੋਂ ਲੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਾਪਤ 'ਸਲਾਮੀ' ਜਾਂ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਦੀਆਂ ਰਕਮਾਂ 'ਤੇ ਸਰਮਾਇਆ ਲਾਭ ਕਰ ਦੇਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਪੀਲ ਸੀ ਜੋ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਫਿਟਨੈਸ ਦੇ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਆਮਦਨ ਕਰ ਐਕਟ (“ਉਕਤ ਐਕਟ”) ਦੀ ਧਾਰਾ 66(1) ਅਧੀਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਵਾਲੇ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ। ਅਪੀਲਕਰਤਾ/ਕਰਦਾਤਾ ਨੇ ਕੁਝ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਰੱਖੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਰਦਾਤਾ ਨੇ ਬਿਲਡਿੰਗ ਸਾਈਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ। ਕਰਦਾਤਾ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਬਿਲਡਿੰਗ ਸਾਈਟਾਂ ਦੀ ਲੀਜ਼ ਦਿੱਤੀ। ਲੀਜ਼ਾਂ 99 ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਸਨ। ਕਰਦਾਤਾ ਨੇ ਉਕਤ ਲੀਜ਼ਾਂ ਲਈ 'ਸਲਾਮੀ' ਜਾਂ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਦੀਆਂ ਰਕਮਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਸਵਾਲ ਉੱਠਿਆ ਕਿ ਕੀ ਕਰਦਾਤਾ ਨੂੰ 'ਸਲਾਮੀ' ਜਾਂ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਰਕਮਾਂ 'ਤੇ ਸਰਮਾਇਆ ਲਾਭ ਕਰ ਦੇਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਕਰਦਾਤਾ ਨੇ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅੱਗੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਕਤ ਲੀਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਕੋਈ ਸਰਮਾਇਆ ਲਾਭ ਕਰ ਨਹੀਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਜ਼ਮੀਨ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਕਤ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 12-ਬੀ ਦਾ ਖੇਡ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਸਿਰਫ ਲੀਜ਼-ਹੋਲਡ ਅਧਿਕਾਰ ਹੀ ਕਰਦਾਤਾ ਵੱਲੋਂ ਲੀਜ਼ਾਂ ਅਧੀਨ ਲੀਜ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਦਲੀਲਾਂ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਅਪੀਲੀ ਸਹਾਇਕ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਅਤੇ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਪੀਲੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਵੱਲੋਂ ਰੱਦ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਉੱਠਦੇ ਹੋਏ, ਦੋ ਸਵਾਲ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੂੰ ਹਵਾਲੇ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਅਰਥਾਤ (1) ਕੀ ਕਰਦਾਤਾ ਵੱਲੋਂ ਵੇਚੀ ਗਈ ਜ਼ਮੀਨ ਉਕਤ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 12-ਬੀ ਦੇ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰਮਾਇਆ ਸੰਪਤੀ ਸੀ ਅਤੇ (2) ਕੀ ਉਕਤ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 12-ਬੀ ਵਿੱਚ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਜ਼ਮੀਨ, ਜਾਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੀ ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਵਾਲੀ ਲੀਜ਼ ਕਰਦਾਤਾ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤਬਾਦਲਾ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਧਾਰਾ 12-ਬੀ ਦੇ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਤਬਾਦਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਤਾਂ ਜੋ ਸਰਮਾਇਆ ਲਾਭ ਕਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇ। ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਸਵਾਲਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਕਰਦਾਤਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਦਿੱਤਾ। ਕਰਦਾਤਾ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਸਵਾਲ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਅਪੀਲ ਕਰਨ ਲਈ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਅਪੀਲਕਰਤਾ-ਕਰਦਾਤਾ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਕਹੇ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 12-ਬੀ ਦਾ ਲਾਗੂ ਹੋਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਵਾਦਿਤ ਜ਼ਮੀਨ ਇਨਾਮ ਜ਼ਮੀਨ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਸਿਰਫ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਦੇ ਪੂਰਵਜ ਨੂੰ ਲੀਜ਼ 'ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਧਾਰਾ 12-ਬੀ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਜੇਕਰ, ਅਤੇ ਉਸ ਸੰਪਤੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਜਿਥੇ ਅਧਿਗ੍ਰਹਣ ਦੀ ਲਾਗਤ ਸੀ। ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨੇ ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਉਠਾਇਆ ਕਿਉਂਕਿ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਉੱਠਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਵਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਸਵਾਲ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਲਈ ਅਪੀਲ ਦਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਜਵਾਬਦੇਹ ਦੀਆਂ ਦਲੀਲਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਅਪੀਲ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਸੀ ਕਿ ਜਿਸ ਸਵਾਲ ਲਈ ਫਿਟਨੈਸ ਦਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਉਹ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵਿਵਾਦ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਸੀ, ਭਾਵ, ਕੀ ਧਾਰਾ 12-ਬੀ ਦੇ ਪ੍ਰਾਵਧਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਅਚਲ ਸੰਪਤੀ ਵਿੱਚ 99 ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਲੀਜ਼-ਹੋਲਡ ਹਿੱਤ ਦਾ ਹਸਤਾਂਤਰਣ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕੋਈ ਸਿੱਧੀ ਵਿਕਰੀ ਜਾਂ ਹਸਤਾਂਤਰਣ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਸਤਾਂਤਰਕਰਤਾ ਦੀ ਪੂਰੀ ਹਿੱਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਸਵਾਲ ਕਿ ਧਾਰਾ 12-ਬੀ ਨੂੰ ਉਸ ਸੰਪਤੀ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਕਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ, ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਜਾਂ ਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਉਠਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਜਾਂ ਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦੁਆਰਾ ਕਵਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਜਿਥੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਸਵਾਲ ਨਾ ਤਾਂ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਅੱਗੇ ਉਠਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਵਾਲ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੋਂ ਉੱਠਣ ਵਾਲਾ ਸਵਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਇਹ ਉਸ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਨਤੀਜਿਆਂ 'ਤੇ ਉੱਠ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਆਫ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ, ਬੰਬੇ ਬਨਾਮ ਸਿੰਧੀਆ ਸਟੀਮ ਨੈਵੀਗੇਸ਼ਨ ਕੰਪਨੀ ਲਿਮਿਟੇਡ, [1961] 42 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ 589 ਵਿੱਚ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਸਿਰਫ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਸਵਾਲ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਦੁਆਰਾ ਪਾਏ ਗਏ ਤੱਥਾਂ 'ਤੇ ਉੱਠ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਇਸ ਨੂੰ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਉੱਠਣ ਵਾਲਾ ਸਵਾਲ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦਾ। Case: R.K. PALSHIKAR (HUF) versus COMMISSIONER OF INCOME-TAX, MADHYA PRADESH, NAGPUR, BHANDARA, NAGPUR [[1988] 3 S.C.R. 989] (1988) R.K. PALSHIKAR (HUF) v. COMMISSIONER OF INCOME-TAX, MADHYA PRADESH, NAGPUR, BHANDARA, NAGPUR A MAY 5, 1988 B [R.S. PATHAK, CJ, AND M.H. KANIA, J.] t Indian Income-tax Act, 1922-Whether grant of leases by assessee amounts to transfer of Capital assets as contemplated under Section 12-B of-Whether capital gains tax is payable by assessee on amounts of 'salami' or premium received by assessee in respect of leases granted by assessee. c This was an appeal on a certificate of fitness granted by the High Court against its judgment on a reference made under Section 66( 1) of the Indian Income-tax Act ("the said Act"). D The appellant(assessee owned some agricultural land, which the assessee developed into building sites. The assessee leased out the build-ing sites to various parties. The leases were for 99 years. The assessee received amounts of 'salami' or premium for the said leases. E Question arose whether the assessee was liable to pay capital gains tax on the amounts of 'salami' or premium received. The assessee con-tended before the Incom~-tax Officer that no capital gains tax could be levied on the said leases as the land was agricultural and that Section 12-B of the said Act did not come into play as only lease-hold rights had been conveyed by the assessee to the lessees under the leases in question. Both these contentions were rejected by the Income-tax Officer, the Appellate Assistant Commissioner and the. Income-tax Appellate Tribunal. Arising from the decision of the Tribunal, two questions were referred to the High Court, viz. (1) Whether the land sold by the assessee constituted a capital asset within the meaning of Section 12-B of the said Act· or was agricultural land as defined in Section 2(4A) of the Act, and (2) Whether the transaction of lease effected by the assessee amounted to a transfer within the meaning of Section 12-B of the said Act so as to attract liability for capital gains tax. The High Court answered both the questions in the affirmative and against the assessee .' Leave was granted by the High Court to the asses-see to ·appeal to this Court only in respect of the second question. F G · H The appellant-assessee had contended that Section 12-B of the A said Act could have no application as the land in question was loam land which must have been granted as a pure gift., to the ancestor of the assessee, and that Section 12-B was applicable only in the case of assets where there was a cost of acquisition. The respondent had urged that the assessee could not raise this contention as it did not arise out of the B decision of the Tribunal and was not reflected in the questions referred by the Tribunal particularly in the question in respect of which the certificate of appeal had been granted. The Court dismissed the appeal upholding the submissions of the respondent. It was, A c Case: R.K. PALSHIKAR (HUF) versus COMMISSIONER OF INCOME-TAX, MADHYA PRADESH, NAGPUR, BHANDARA, NAGPUR [[1988] 3 S.C.R. 989] (1988) . (1) wa até seq afeaxn F aver sara war @ AT GaR gre vaqx faert fHar aarg at eased: ag wet Ge aaa a vaya geal FaUne|.; .(2) va fafa ar alg sat afaawr % ane garat aware fagafaawy va at fait STA H gaHA Tals al ag aaa saa fe vaqt saa faart feat Bale gafau ag Vas area & seyT UH Tet |ZI | ' (3) wa ate got afamrn & ane adt sarar war g ale afreeT A ga oe faare fear gat ag set Ht vas gee8 TeyT MTT I ; | | 7 (4) wa algae aaa SF amet a at gaat ware awaafaaet grr sa qt faare fear qar @ at ag ga ala H altge atfa ag sat are faq ay fasaal & saya a) anata, vas areaa saya set aval alars (Fer 6) eaTs ATgTAT Bl UAH gega yaar gd awe ae aal wala saaal arate aaa ara & feat fafa at arg ova afaatr & ane a atTAT TAT SMT TA TAH arer ga az fase fear aar g ate qaiaa fafavaa Feaeza: afaafna & fe Va aay A saa get ga ata He a eu at fH ag sakare fea aq fasaat & aqya at aaa 2, afaacr & area a sega sea agtBint& fa i fafa sit fare ar alg a va set ararwy frat smaghana ga wa d faaart Bl aaa feat aa cn at scar eq at oxata gl awarear ag Aes seq at aHar 2, fanfacare ta aa.qz atanat 2, fam anf gai aadfaa fafaer cegal ae ar ana & fag & cagadage wast Ht Baa aAfafaaa at are 66(1) F aata sa sara a faarfeaama & far cater sal atari earnay st uaF, as aa sah ane F ary Fgama stat ¢ aah att Sarg are gare ara & fay Sftaa sea a at afeeaer %mae Tsar Tar ar att a saw sre ga at faarefear qatar at a agafasca % fara a saqa gar gi aaa gafeaa fa fafa ar alg set afarazTarr fasafca aeatmel al aaat | aah afaheaday sqyat ag at anar sera at, star afew feaaed % 3fafasaae sega & arma yaaa F s ageadaal Hg at tar frswe vat & fe gara arta &fear sfana % fear sar ar,ay a earataa ga ata a vena of fafeaa woe tar gar giri aarfa,fautfedt & at go Sart ar ag afe ais aa A a fralfedd & gaat at gare F a7g ot fag ag tat afe at, fra waa com % fac faafaa feat var ar, frakfasta oz faatfeat 4 arnt at aa fear ari gaferg at tars ga sea ay agsoraear(Ta7)|, mg aca § fe seat asa cararaa at fafasaqa aad oe Samy adafaa t fea seamsFH afeafaa fagia at sega aaa Fare fear orawa gt sex sat oer atat safe sata 99 ad Hae 3 ale gafar aeafafaaifea azar gta fe ceaaa oat % aedlat fraifrdt & cH fests vafe atafer at ata cera aafaal & wey ate afaatd & afar sl aga J o9aq % far go mat & ada aaa fear ar, fra ot aafaa cet aw aarca fayart anal 2t fraifeat grer aat cet ot ca vfaan fear var 2 1 ga ofefeafagyH rqraragy we aaa H aaa & fH ag Hs ser sr azar & fH saa afafaggal aren 12-@ % gcgal at art ael fear a AB| waar oat at fear straygait ay arfeaatl & stator at alfe F rar g fer fe gaa afafaam at are 12-¢«oH agqeara 21 (Ter 8) . ’ 7 - || |/ a | ; | a, r | :wacitaa rote | .|ac(1961][1961] 42 ago ao arteqo 589:ata-et aaaa, aae aaa fafear eta adiaaa seitfafade.||67agra fara_|aed ds migra fafaes sara samt araaa, fagie alz[1955] [1955] 27 ato do aITo-qJo 341:|-aslat.||-g;aafea fang|[1981] 128 argo zto azo 294:|Maat aaa airy sitfafara ce wet.| | 6 (fafaa) adtet aferatfcat : 1975 a fafae qatt ao 613-15. 1968 ¥ gator amar do 248 Haeq saa seq eaqaT B ard]18-8-1973¥ fara att are% fesa acleteT ailarat Bt att|adsl Udo alo tag, A Maa Aa az_Vo Fo aaigcafaal st ale a. Batt ago ato Hadar, Fo dle garoa HAT To quifaut|| — aararerea ar Prof smagia Cao Uae Bifqar Ay fear t aMtdo wifeai—ag ata Aer T3a Bea eqATAT F UH Ws eqaqts& ga farcefaeg Faas as 2,HY Tea raTMaT al afer yeaa ZagRaz, 1922 (Rae gah gaara ‘sta aferfaa” wer var g) FY are 66-%(1)O® ata feu rg fata oe fea feat war art agadler Bea eararaa aredfaattFB aqeye133(1) * ara afer var afaftan at are 66-%(2)& aebear sata Fay mg sArTTa IT HIRT BT TE I| _2. FATA AT FI THIT F— : | | fautfeat on fag afawea sea 2, fraar sfafafact sat Tat Aro Foqrafast gre fear war? ifaaixn ag, fad gar ada2,1959-60 &1961-62 81 fratfta aeara F gale 8 corafnet greta”wr earal Ft gapret B afatta 36.62 cas dana es waa yf qua: ada wal Bap | = * | : : Case: R.K. PALSHIKAR (HUF) versus COMMISSIONER OF INCOME-TAX, MADHYA PRADESH, NAGPUR, BHANDARA, NAGPUR [[1988] 3 S.C.R. 989] (1988) ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਵਾਲ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਧਾਰਾ 12-ਬੀ ਦੇ ਪ੍ਰਾਵਧਾਨਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਜੋ ਕੁਝ ਹਸਤਾਂਤਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਉਹ ਸਿਰਫ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ 99 ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਲੀਜ਼-ਹੋਲਡ ਹਿੱਤ ਸੀ, ਇਹ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸੀ ਕਿ ਲੀਜ਼ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰੇ ਲੀਜ਼ ਦੇ ਸੌਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨੇ ਲੀਜ਼ ਦੇਣ ਲਈ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਚਾਰਜ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਲੀਜ਼ਾਂ ਅਧੀਨ, ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨੇ ਇੱਕ ਸਥਾਈ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸੰਪਤੀ ਨਾਲ, ਭਾਵ, 99 ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਨਾਲ, ਕੁਝ ਸ਼ਰਤਾਂ ਅਧੀਨ ਜੋ ਲੀਜ਼ ਦੇ ਸਮਾਪਤੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹਨ, ਹਿੱਸਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿ ਕਹੇ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 12-ਬੀ ਦੇ ਪ੍ਰਾਵਧਾਨਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਜਾਂ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਲੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਗ੍ਰਾਂਟ ਨੇ ਧਾਰਾ 12-ਬੀ ਅਧੀਨ ਵਿਚਾਰੇ ਗਏ ਪੂੰਜੀ ਸੰਪਤੀਆਂ ਦੇ ਹਸਤਾਂਤਰਣ ਨੂੰ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਸੀ। [996-ਸੀ, ਐਚ; 997ਏ-ਬੀ] ਸਿਵਲ ਅਪੀਲੀ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ: ਸਿਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰਬਰ 613-15 ਦੇ 1975। ਮਧਿਆ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਮਿਤੀ 18.8.1973 ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਫੈਸਲੇ ਅਤੇ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਸੀ.ਸੀ. ਨੰਬਰ 248 ਦੇ 1968 ਵਿੱਚ। ਐਸ.ਟੀ. ਦੇਸਾਈ, ਜੋਏਲ ਪਾਰੇਸ ਅਤੇ ਏ.ਕੇ. ਵਰਮਾ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਲਈ। ਐਸ.ਸੀ. ਮਾਨਚੰਦਾ, ਕੇ.ਸੀ. ਦੁਆ ਅਤੇ ਮਿਸ ਏ. ਸੁਭਾਸ਼ਿਨੀ ਪ੍ਰਤੀਵਾਦੀਆਂ ਲਈ। ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ: ਕਾਨੀਆ, ਨਾਇਬ ਨਿਆਂਕਾ. ਇਹ ਮਧਿਆ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਇੱਕ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਬੈਂਚ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਖਿਲਾਫ ਇੱਕ ਅਪੀਲ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਆਮਦਨ ਕਰ ਐਕਟ, 1922 ਦੀ ਧਾਰਾ 66(1) ਅਧੀਨ ਰੈਫਰੈਂਸ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ (ਜਿਸਨੂੰ ਇਥੇ "ਕਹੀ ਗਈ ਐਕਟ" ਕਿਹਾ ਜਾਵੇਗਾ)। ਇਸ ਅਪੀਲ ਨੂੰ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੁਆਰਾ ਧਾਰਾ 66A(2) ਦੀ ਕਹੀ ਗਈ ਐਕਟ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 133(1) ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਨ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਫਿਟਨੈਸ ਦੀ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਸੰਬੰਧਿਤ ਤੱਥ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ: ਅਸੈਸੀ ਇੱਕ ਅਣਵੰਡਿਆ ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਵਾਰ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਉਸਦੇ ਕਰਤਾ ਆਰ.ਕੇ. ਪਾਲਸ਼ੀਕਰ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਸੈਸੀ ਦੇ ਸਾਲ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਸਬੰਧਤ ਹਾਂ ਉਹ ਅਸੈਸੀ ਸਾਲ 1959-60 ਤੋਂ 1961-62 ਹਨ। F ਅਸੈਸੀ ਇੰਦੌਰ ਵਿਖੇ ਮੌਜੂਦਾ 'ਪਾਲਸ਼ੀਕਰ ਕਲੋਨੀ' ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ। ਇਹ ਕਲੋਨੀ 36.62 ਏਕੜ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਕਤ ਜ਼ਮੀਨ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਕਰਤਾ ਦੇ ਇੱਕ ਪੂਰਵਜ ਦੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵਜੋਂ ਸੀ। ਜ਼ਮੀਨ ਕਿਰਾਏਦਾਰਾਂ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਸੀ ਅਤੇ ਉਕਤ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਕਣਕ, ਛੋਲੇ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਉਗਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਮੌਜੂਦਾ ਕਰਤਾ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਹਾਊਸਿੰਗ ਕਲੋਨੀ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕਿਰਾਏਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬੇਦਖਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ। ਇਸ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਉਸਨੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਮੁਕੱਦਮਾ ਦਾਇਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 24 ਸਤੰਬਰ, 1957 ਨੂੰ ਇਸ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ ਗਿਆ। 1952 ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਅਸੈਸਰੀ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਹਾਊਸਿੰਗ ਕਲੋਨੀ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਤਾਂ ਅਸੈਸਰੀ ਨੇ ਉਕਤ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਹਾਊਸਿੰਗ ਕਲੋਨੀ ਵਜੋਂ ਰੱਖਣ ਲਈ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ।1958 ਵਿੱਚ, ਇੰਦੌਰ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਨੇ ਸੋਧੇ ਹੋਏ ਲੇਆਉਟ ਪਲਾਨ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ ਅਸੈਸੀ ਨੇ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਪਲਾਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੇ ਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਢੁਕਵਾਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ। ਅਸੈਸੀ ਨੇ ਕੁਝ ਸੜਕਾਂ, ਸੀਵਰੇਜ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਪਾਈਪ ਲਾਈਨਾਂ ਵੀ ਬਣਾਈਆਂ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵੱਡੀ ਰਕਮ ਖਰਚ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਖਰਚ 1958-59 ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਸੈਸੀ ਨੇ ਮਈ, 1958 ਤੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਿਰਾਂ ਨੂੰ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਲੀਜ਼ 'ਤੇ ਦੇਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਪਹਿਲੀ ਲੀਜ਼ 24 ਮਈ, 1958 ਨੂੰ ਪਲਾਟ ਨੰਬਰ 12 ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਅਸੈਸੀ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਲੀਜ਼ 99 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਲਈ ਸੀ। ਲੀਜ਼ ਡੀਡ ਦੇ ਤਹਿਤ ਇਹ ਸਹਿਮਤੀ ਹੋਈ ਸੀ ਕਿ ਲੀਜ਼ ਦੀ ਉਕਤ ਮਿਆਦ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ 'ਤੇ, ਉਸਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਾਰਸਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਿਰਾਏਦਾਰ ਜਾਂ ਉਸਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਾਰਸਾਂ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਲੀਜ਼ ਡੀਡ ਲਾਗੂ ਕਰੇਗਾ। ਉਕਤ ਲੀਜ਼ ਲਈ 'ਸਲਾਮੀ' ਜਾਂ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ 10,312 ਰੁਪਏ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 501 ਰੁਪਏ ਪਹਿਲਾਂ ਅਦਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਬਾਕੀ 9,811 ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਕਮ ਲੀਜ਼ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਲੀਜ਼ ਦਾ ਸਮਝੌਤਾ 15 ਸਤੰਬਰ, 1959 ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਲਾਟ ਦਾ ਸਾਲਾਨਾ ਲੀਜ਼ ਕਿਰਾਇਆ 75 ਰੁਪਏ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਕਿਰਾਏਦਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਸੀ। ਕਿਰਾਏਦਾਰ ਨੇ ਕਿਰਾਏ 'ਤੇ ਲਈ ਗਈ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਅਤੇ ਕਿਰਾਇਆ ਵਸੂਲਣ ਦਾ ਆਪਣਾ ਅਧਿਕਾਰ ਰਾਖਵਾਂ ਰੱਖਿਆ ਸੀ ਜੇਕਰ ਲਗਾਤਾਰ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਕਿਰਾਇਆ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।ਸਾਨੂੰ ਲੀਜ਼ ਦੇ ਹੋਰ ਟੈਨ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਰੋਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। 1959-60, 1960-61 ਅਤੇ 1961-62 ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਸਬੰਧ ਹੈ, ਅਸੈਸੀ ਨੇ ਉਪਰੋਕਤ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚੋਂ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 3 .29 ਏਕੜ, 4 .41 ਏਕੜ ਅਤੇ 5 .68 ਏਕੜ ਨੂੰ ·~ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਲਾਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਉਕਤ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 1,45,190 ਰੁਪਏ, 2,06,475 ਰੁਪਏ ਅਤੇ 2,54,341 ਰੁਪਏ ‘ਸਲਾਮੀ’ ਜਾਂ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ। ਹੋਰ ਲੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਟੈਨ ਅਤੇ ਸ਼ਰਤਾਂ 24 ਮਈ, 1958 ਦੀ ਮਿਤੀ ਵਾਲੇ ਉਪਰੋਕਤ ਲੀਜ਼ ਦੇ ਸਮਾਨ ਸਮੱਗਰੀ ਵਿੱਚ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਲੀਜ਼ 99 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਲਈ ਸਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਜਾਂ ‘ਸਲਾਮੀ’ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਲਈ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਇਹ Case: R.K. PALSHIKAR (HUF) versus COMMISSIONER OF INCOME-TAX, MADHYA PRADESH, NAGPUR, BHANDARA, NAGPUR [[1988] 3 S.C.R. 989] (1988) A c c HELD: that the question in respect of which certificate of fitness had been granted, clearly related to one controversy, namely, whether the provisions of Section 12-B could be brought into play in this case as the transfer was of lease-hold interest in inunovable property for 99 years and not an outright sale or transfer of the complete interest of the trans-D feror in the . immovable property. The question as to whether Section 12-B could be brought into play where the property sold had not cost anything to acquire as it was gifted, had not been urged before the income-tax authorities, the Tribunal or the High Court and was not covered by the decision of_ the Tribunal or the High Court. This case fell within the category of cases where the question of law concerned is E neither raised .before the Tribunal nor considered by it, and in such a case the question would not be a question arising out of the order of the Tribunal notwithstanding that it may arise on the findings given by it, as held by this Court in Commissioner of Income Tax, Bombay v. Scindia Steam Navigation Co. Ltd., [1961] 42 ITR 589. Merely because a question of law might arise on the facts found by the Tribunal, this would not ren· der it a question arising out of the decision of the Tribunal. [995B·C, G] F As regards the question whether the provisions of Section 12-B could be brought into play, although what was transferred was only lease-hold interest in the lands in question, it was significant that the leases were for a long period of 99 years and in all the transactions of lease, premium had been charged by the assessee for the grant of the G lease concerned •. Under the leases, the assessee had parted with an asset of an enduring nature, namely, the rights to possession and enjoyment to the properties leased for 99 years subject to certain conditions re-garding termination of the leases. It could not be said that the provi-sions of Section 12·B of the said Act could not ,be brought into play. Tlie grant of the leases amounted to a transfer of capital assets as contemp· H lated under Section 12-B of the said Act. [996G-H; 997A-B] · C.l. T. v. Srinivasa & Setty, [1981] 128 ITR 294; Commissioner of A Income Tax, Bombay v. Scindia Steam Navigation Co. Ltd., [1961] 42 ITR p. 589 and Traders and Miners Ltd. v. Commissioner of Income Tax, Bihar and Orissa, [1955] 27 ITR 341, referred to, CIVIL APPELLATE JURISDICTION: Civil Appeal Nos. 613-15of1975. From the Judgment and Order dated 18.8.1973 of the Madhya Pradesh High Court in M.C.C. No. 248 of 1968. S.T. Desai, Joel Pares and A.K. Verma for the Appellant. S.C. Manchanda, K.C. Dua and Miss A. Subhashini for the Respondents. c The Judgment of the Court was delivered by KANIA, J. This is an appeal against the judgment of a Division Bench of the High Court of Madhya Pradesh on a reference made to the High Court under Section 66(1) of the India'n Income-tax Act, 1922 (referred to hereinafter as "the said Act"). The appeal has been preferred on a certificate of fitness granted by the High Court under Section 66A(2) of the said Act read with Article 133(1) of the Con-stitution oflndia. D E The relevant facts are as follows: Case: R.K. PALSHIKAR (HUF) versus COMMISSIONER OF INCOME-TAX, MADHYA PRADESH, NAGPUR, BHANDARA, NAGPUR [[1988] 3 S.C.R. 989] (1988) _2. FATA AT FI THIT F— : | | fautfeat on fag afawea sea 2, fraar sfafafact sat Tat Aro Foqrafast gre fear war? ifaaixn ag, fad gar ada2,1959-60 &1961-62 81 fratfta aeara F gale 8 corafnet greta”wr earal Ft gapret B afatta 36.62 cas dana es waa yf qua: ada wal Bap | = * | : : gan at at, mate qh & eT Fat sta gia afaarfeatwey A ay ateafaerfeat arer saat afa ot ag, aa aris at waa sary ara a) adata wat ABaa gfe al araraa aralal A faafaa wear arar att afaaifeal a aaa wafag way se| ea HalTT H fae say seq eararaa Faw are Bree fearatt 24 fadaz, 1957 Bt aaa ata festa we feat mat ary Pratfed a aratedaraiat FH saat gfe at faafaa wet % fag faalfedd at agarca fae ara &qaae sat yf % fare araraag Breall F BIH ag 1952 Fw arse (afarara)% faq cm azar gare He feat at;1958 F gate F araqaH sshfaat agailfert & ate cara (afarara ataar) ar aqater az fear ari aa fautfedy saa gta al cael & faatfca we fear ate wat-ege B® wa F ga grataata & fou faafaa fearfaatfedt & cacy asa, WATS HUTT aT ata aTgrat argat ar at aferator az fear ar aer saa yfa ay faafaa aw} facHIG St THA Ge HCY At1 as @ul aq 1953-59 ae Gah are ® at ataafir ¥ fear warati faatfedt 4 we, 1958 & fafaer getarei al gaa wataml IS IT far Hey BT fear ari sear ser fratfead ater 24 Ae, 1958 acate fo 12 ar fear aarart gaa ar 99 ag& fae ats cerfare Fagmut fear qatar fe ag at saa safe at aarfta oe cermat ar gah fafa-afer agrareay ar gat fafrs anfeat & cet F ga faaeal ate wat oe aa getfaae facnifea ett, Soak Aa aa gtisaa os F faa ‘aad’ arsfaaer 10,312 ea frag fear var ar, frat 501 eat at waa afaa aa ®eq Haze al Tg at ate 9,811 BT Bl THAT THA HT ET Ta HA A qeART HLA ABT BUT FAT ATGE BT HUT 1S fadaz, 1959 a fasarfer PearTa AT | saa care |r aifaH ier wicH 75 era fraa fear war ar, fant qsT-area at afin atwT A dara wear ar) aamar asl er wes acer aata at ear A germalFaz ot at ag yf ar wear ara AA sr afaare ateaes BT age BUA HT afrare aay gra arefaa Tar atl gar wet oe %ara fraaat & aaa aal 8 1 ay 1959-60, 1960-61 ate 1961-62 % faadBAIT aaa B, Werhat > qatar gla al we qaral F fearfsa we waT: 3.09VHS, 4.41 TEE AX 5.68 THE BT TET Hr fear at ale sax BAT 1,45, 190wqa,2,06,475 ett att2,54,341ert at aaret ar Afara *® eqH qataa aat A sca fag & 1 rea ot H fedea ate ma 24 WE, 1958 > qaizagg & fraaat ate mat at dt axa a, frat yal og ag at aafa & fac arat gat fare ar ‘aardl’ & dara % faa sada1 Gak sa at F gazsqqe gar at fa fraifead sak aver rea a as aad’ ar Mfeam at waaqe Gal atHaTA BL Br garg HV H afeeardta ar araar ad, sar Fe q|eyaaa fear mar g 1 aaa aferardl & amet faeaifedl aver at ae zalte ag atfs gaat ot al ara feethast afaarar at a ‘sqaan agi fear at amarar aaife saa yfa afte ght ot ate gat gaa afafian at are12-@. frailqait arfea % fara, fataaa, cata ar savy qe wt & squen % fag grey at, . | < | ary aét alet aif faaifadt are Fae agraa afaardt ar sat ogh & anitaqerpatal at xacor fear TAT aT| &7 aval at ceftal at ara-ez afirara ateater aera agar Tee ATATT BT Feat TAT aTfaatfedtFt ara-azt adaafaaty B ana TH ala Hgts at alt Val et aeitet atat, farat afa-BuyYA arate He fear at | afaKeT ¥ FAI fafarag & sear ey eal ayseq arora & fan faaizan % fae faefad fear tar art a set-ga sae:(1) aan Aras % aeat ak ofefeafaat F fratfeal ger sat ag_afa ara-at afafaaa ey are 12-2 4% aq A gal afer er raat Heat2 ar aat saa yfa sad afefian st are 2(4-%) Fat ag afeargt &|arqare ofa afer at ?;(2) aar faatfeat are fag TU TE FI AeaaIr ATW 12-G F aeB dav ay alfe F arar 2, aad ost afeara ats faq afaeagegla at?7 3. goa eqraraa & anat faaifeal arer al ag seal aeila ag al fe gaa Case: R.K. PALSHIKAR (HUF) versus COMMISSIONER OF INCOME-TAX, MADHYA PRADESH, NAGPUR, BHANDARA, NAGPUR [[1988] 3 S.C.R. 989] (1988) ਸਵਾਲ ਉੱਠਿਆ ਕਿ ਕੀ ਅਸੈਸੀ ਉਪਰੋਕਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ 'ਸਲਾਮੀ' ਜਾਂ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਦੀ ਰਕਮ 'ਤੇ ਪੂੰਜੀ ਲਾਭ ਟੈਕਸ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸੀ। ਆਮਦਨ-ਟੈਕਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅਸੈਸੀ ਦਾ ਵਿਵਾਦ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਉਕਤ ਪਟੇ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪੂੰਜੀ ਲਾਭ ਟੈਕਸ ਨਹੀਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਜ਼ਮੀਨ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਸੀ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਇਹ ਕਿ ਉਕਤ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 12-ਬੀ ਜੋ ਪੂੰਜੀ ਸੰਪਤੀ ਦੀ ਵਿਕਰੀ, ਵਟਾਂਦਰਾ, ਤਿਆਗ ਜਾਂ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ 'ਤੇ ਟੈਕਸ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰਦੀ ਸੀ ਨਿਰੰਤਰ ਨਹੀਂ ਆਈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਕਤ ਪਟੇ ਦੇ ਤਹਿਤ ਅਸੈਸੀ ਦੁਆਰਾ ਪੱਟੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਲੀਜ਼-ਹੋਲਡ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਦੋਵੇਂ ""·· ਇਹਨਾਂ ਦਲੀਲਾਂ ਨੂੰ ਆਮਦਨ-ਟੈਕਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਅਪੀਲੀ ਸਹਾਇਕ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦੁਆਰਾ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਸੈਸੀ ਨੇ ਆਮਦਨ-ਟੈਕਸ ਅਪੀਲੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਹੀ ਦਲੀਲਾਂ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੇ ਵੀ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਦੇ ਕਹੇ ਗਏ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਉੱਠਦਿਆਂ, ਦੋ ਸਵਾਲ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਨ ਲਈ ਭੇਜੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਹ ਸਵਾਲ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ: (1) ਕੀ ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਤੱਥਾਂ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਕਰਦਾਤਾ ਦੁਆਰਾ ਵੇਚੀ ਗਈ ਜ਼ਮੀਨ ਭਾਰਤੀ ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ਐਕਟ ਦੇ ਸੈਕਸ਼ਨ 12-ਬੀ ਦੇ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੂੰਜੀ ਸੰਪਤੀ ਸੀ ਜਾਂ ਕੀ ਇਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਜ਼ਮੀਨ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਐਕਟ ਦੇ ਸੈਕਸ਼ਨ 2(4A) ਵਿੱਚ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਹੈ? (2) ਕੀ ਕਰਦਾਤਾ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਲੀਜ਼ ਦਾ ਸੌਦਾ ਸੈਕਸ਼ਨ 12-ਬੀ ਦੇ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਬਾਦਲਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੂੰਜੀ ਲਾਭ ਟੈਕਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ? ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਅੱਗੇ ਕਰਦਾਤਾ ਵੱਲੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪਹਿਲੀ ਦਲੀਲ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਲੀਜ਼ ਲਈ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸੌਦਿਆਂ 'ਤੇ ਕੋਈ ਪੂੰਜੀ ਲਾਭ ਟੈਕਸ ਨਹੀਂ ਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਜ਼ਮੀਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਜ਼ਮੀਨ ਸੀ, ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਦਲੀਲ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਸੈਕਸ਼ਨ 12-ਬੀ ਦੇ ਕਹੇ ਐਕਟ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਭੂਮਿਕਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਸਿਰਫ ਲੀਜ਼ਹੋਲਡ ਅਧਿਕਾਰ ਹੀ ਕਹੇ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਪਹਿਲੀ ਦਲੀਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਅੱਗੇ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਚੂੰਕਿ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਕਈ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਗੈਰ-ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਦਲੀਲ ਨਹੀਂ ਦਬਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਵਿਵਾਦਿਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਵਿਚਾਰਾਧੀਨ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਸੈਕਸ਼ਨ 2(4A) ਦੇ ਕਹੇ ਐਕਟ ਦੇ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਪੂੰਜੀ ਸੰਪਤੀਆਂ ਸਨ। ਕਰਦਾਤਾ ਦੀ ਦੂਜੀ ਦਲੀਲ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਵਿੱਚ, ਕਰਦਾਤਾ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਸੈਕਸ਼ਨ 12-ਬੀ ਦੇ ਕਹੇ ਐਕਟ ਵਿੱਚ "ਤਬਾਦਲਾ" ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਸੀਮਿਤ ਅਤੇ ਸੰਕੁਚਿਤ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਏਜਸਡੇਮ ਜੈਨਰਿਸ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੈਕਸ਼ਨ 12-ਬੀ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਦਲੀਲ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵੱਲੋਂ ਰੱਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਗਟਾਇਆ ਸੀ ਕਿ, ਚੂੰਕਿ ਲੀਜ਼ 99 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਲੰਬੀ ਮਿਆਦ ਲਈ ਸੀ, ਲੀਜ਼ ਦਾ ਸਮਝੌਤਾ ਸੈਕਸ਼ਨ 12-ਬੀ ਦੇ ਕਹੇ ਐਕਟ ਦੇ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੂੰਜੀ ਸੰਪਤੀ ਦੇ ਤਬਾਦਲੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਕਰਦਾਤਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਦਿੱਤੇ। ਕਰਦਾਤਾ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਰਜ਼ੀ 'ਤੇ, ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵੱਲੋਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਪਰੋਕਤ, ਇਸ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਸਵਾਲ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅਪੀਲ ਕਰਨ ਲਈ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸਬੰਧਤ ਧਿਰਾਂ ਦੇ ਝਗੜਿਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਕਤ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 12(B) ਦੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋਵੇਗਾ ਜੋ ਪੂੰਜੀ ਲਾਭਾਂ 'ਤੇ ਟੈਕਸ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰਦਾ ਹੈ:"31 ਮਾਰਚ, 1956 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਈ ਪੂੰਜੀ ਸੰਪਤੀ ਦੀ ਵਿਕਰੀ, ਵਟਾਂਦਰਾ, ਤਿਆਗ ਜਾਂ ਤਬਾਦਲੇ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਲਾਭ ਜਾਂ ਲਾਭ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਦੁਆਰਾ "ਪੂੰਜੀ ਲਾਭ" ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਟੈਕਸ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਲਾਭ ਅਤੇ ਲਾਭਾਂ ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੀ ਆਮਦਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਕਰੀ, ਵਟਾਂਦਰਾ, ਤਿਆਗ ਜਾਂ ਤਬਾਦਲਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।" ਉਪਰੋਕਤ ਉਪ-ਧਾਰਾ ਦੇ ਦੋ ਉਪਬੰਧ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਸਾਡੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਢੁਕਵੇਂ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਧਾਰਾ 12-ਬੀ ਦੇ ਬਾਕੀ ਉਪਬੰਧ ਵੀ ਸਾਡੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਢੁਕਵੇਂ ਨਹੀਂ ਹਨ। "ਪੂੰਜੀ ਸੰਪਤੀ" ਸ਼ਬਦ ਉਕਤ ਐਕਟ ਦੇ ਭਾਗ 2 ਦੇ ਉਪ-ਧਾਰਾ (4A) ਵਿੱਚ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ: "ਪੂੰਜੀ ਸੰਪਤੀ" ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਜੋ ਕਿਸੇ ਅਸੈਸਰੀ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਉਸਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ, ਪੇਸ਼ੇ ਜਾਂ ਕਿੱਤੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੈ: (i) ਕੋਈ ਵੀ ਸਟਾਕ-ਇਨ-ਟ੍ਰੇਡ, ਖਪਤਕਾਰੀ ਸਟੋਰ ਜਾਂ ਕੱਚਾ ਮਾਲ ਜੋ ਉਸਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ, ਪੇਸ਼ੇ ਜਾਂ ਕਿੱਤੇ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; (ii) ਨਿੱਜੀ ਪ੍ਰਭਾਵ, ਯਾਨੀ ਕਿ ਚੱਲ ਜਾਇਦਾਦ (ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ ਕੱਪੜੇ, ਗਹਿਣੇ ਅਤੇ ਫਰਨੀਚਰ ਸਮੇਤ) ਜੋ ਕਿ ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਜਾਂ ਉਸ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ~. ਦੁਆਰਾ ਨਿੱਜੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਕੋਈ ਮੈਂਬਰ। (iii) ਕੋਈ ਵੀ !'ਅਤੇ ਜਿਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਆਮਦਨੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਆਮਦਨ ਹੈ; Case: R.K. PALSHIKAR (HUF) versus COMMISSIONER OF INCOME-TAX, MADHYA PRADESH, NAGPUR, BHANDARA, NAGPUR [[1988] 3 S.C.R. 989] (1988) c The Judgment of the Court was delivered by KANIA, J. This is an appeal against the judgment of a Division Bench of the High Court of Madhya Pradesh on a reference made to the High Court under Section 66(1) of the India'n Income-tax Act, 1922 (referred to hereinafter as "the said Act"). The appeal has been preferred on a certificate of fitness granted by the High Court under Section 66A(2) of the said Act read with Article 133(1) of the Con-stitution oflndia. D E The relevant facts are as follows: The assessee is a Hindu Undivided .Family represented by its Karta one R.K. Palshikar. The years of assessment with which we are concerned are the assessment years 1959-60 to 1961-62. F The assessee is the owner of what is known at present as 'Palshikar Colony' at Indore. This colony covers an area of 36.62 acres. The said land originally belonged to an ancestor of the present Karta as agricultural land. The land was in the possession of the tenants and crops like wheat, gram and so on were grown on the said land by the tenants. The present Karta wished to G develop the land into a housing colony and took steps to evict the tenants. For this purpose he filed a suit in the High Court and on September 24, 1957 that suit was decreed. The assessee got plans drawn up for the laying out of the said land as a housing colony in the year 1952 after the assessee was permitted to develop the land into a housing colony. In 1958, the Executive Engineer of H Case: R.K. PALSHIKAR (HUF) versus COMMISSIONER OF INCOME-TAX, MADHYA PRADESH, NAGPUR, BHANDARA, NAGPUR [[1988] 3 S.C.R. 989] (1988) 3. goa eqraraa & anat faaifeal arer al ag seal aeila ag al fe gaa ofaBag % faq saa qengert IT HS oT Ta afrarra HT GzTMIA aet fearat anal ar, aife saa afa afe yfa at al aad aaila ag al fe saa afa-Gaga XY arer 12-8 ary aval att aaife saa yf F tae cgrqa afaRd araaa fear war ar | set aH Gael eee a aay, Ges earaTaA Fe Ana Tgadila & 7e ot fa dfs gat gia at FE agi qa atafe sataal & far ofeafaa wz fear war ar, gafag gaa acl IX MZ aél fear aT amar ate gaait i #lg faare val or fe seava gfe oad afafsaa at aret 2(4-m) % ayH gst afer Fr TSA azit at 1 fratfedl at gaul aca & anaaFH fratfedtah ate Bag aala at ag a fs saa afafaae st are 12-@ HS Aawq” Weast qatiaaa wa alive ale fadfaa aa # fear ara afar ate anita & faatagy gaa Use BT TaeTaT HAH ary fear ara wfET war fa a 12-a Fqty frat mar 31 ga ale BY seq aay A aA HE feat aT aT ag aaaqaa feat ar fia dfs gaa 9g 99 aa FY UF aat aafs % fag ar, gafaw oeaT ut sad afafaaa st ATT 2(4-%) % ara ofea saa afafaaa at aren 12-2Baa Hist afer F aa a atfeF aear) sea earaiaa at fadfaa satal seat wr at fraifeat % fees aarcicas H fears faaifeal aver fag ag yaaaa TT SST eUTATAT ater, Tat fH Ter TAT TAT2, 24 raralad Fadaawa & faa dae facta er F aaa FT garga st Ty aT| oo 4. daft caraTa #)ate al gat 2% @ sex saa afufaaa atare 12-4 F Fars AMT Hl BIS FAT saaea star, wt Ts aire Wi It FTReamer & fag sda Bel eat az. FT THT S—| | | | ||| _ _ . | . *“faat faatfedt arer 31 ard, 1856 % aeara Pret taft afer &fawea, fafaaa, cart ot aa & gaqa areal ate afanat a aagCgsttafrara”alt afaaret at eles qa ag& aefta al ata at ana sr dara aren, fear faad are yaa ate fares, 8a fafana, arealcart at aaem fear var ary” — 5, qatar start & at aign &, fag art salar ¥ fau a gata aahGI aU 12aTT sade A gare salamat H fag gana ad Fi Gat area”qa al gaa afafaaa at are 2 at sree (4-5) afar dawg 8, TetTHT g—.: | | eecvgd anfea” & fadt gare at dat aafa afata 2, Afratfeal ara afta &, a1& ag Tae Harz, afa ar aaa a aafaabara at, fag gaa data farafafad adt J_ | (i) sak arrarz, afea at eqaara } galaal & fae anfea HY ATU FeTH, FTA AAT ATA AT GSAT ATT;a (it) aafaae ast aeg, aaia Cdl tag aofa (fae sataTAT F HIS, YIN se Gat2) wT faatfet ar GA Iafaa sat Fza F feel wt aaea gu dafeaw gaia &fag arfta & 1oo | oo | (iii) Gat vets gfe, frat arras’, sear ey aida Hag ga THT a oe a “The tax shall be payable by an assessee under the head “Capitalgains’ in respect of any profit or gains arising from the sale, exchange,relinquishment or transfer of a capital asset effected after the 31st dayof March, 1856, and such profits and gains shall be deemed to beincome of the previous year in which the sale, exchange, relinquish-ment or transfed took place.”..oo <canital asset” means property of any kind held by an assessee,whether or not connected with: his business, profession or vocation,but does not include—;: held(i) any stock-in-trade, consumable stores or raw mat¢rial for the purposes of his business, profession or vocation; ding(ii) personal effects, that is to say, movable property (inclu- wearing apparel, jewellery and furniture) held for personal__use by the assessee or any member,of his famile dependentcn | - (iii) any land from which the income derived ig agriculturalincome,”Ce - _ _ ; J ) | Case: R.K. PALSHIKAR (HUF) versus COMMISSIONER OF INCOME-TAX, MADHYA PRADESH, NAGPUR, BHANDARA, NAGPUR [[1988] 3 S.C.R. 989] (1988) (i) ਕੋਈ ਵੀ ਸਟਾਕ-ਇਨ-ਟ੍ਰੇਡ, ਖਪਤਕਾਰੀ ਸਟੋਰ ਜਾਂ ਕੱਚਾ ਮਾਲ ਜੋ ਉਸਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ, ਪੇਸ਼ੇ ਜਾਂ ਕਿੱਤੇ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; (ii) ਨਿੱਜੀ ਪ੍ਰਭਾਵ, ਯਾਨੀ ਕਿ ਚੱਲ ਜਾਇਦਾਦ (ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ ਕੱਪੜੇ, ਗਹਿਣੇ ਅਤੇ ਫਰਨੀਚਰ ਸਮੇਤ) ਜੋ ਕਿ ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਜਾਂ ਉਸ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ~. ਦੁਆਰਾ ਨਿੱਜੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਕੋਈ ਮੈਂਬਰ। (iii) ਕੋਈ ਵੀ !'ਅਤੇ ਜਿਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਆਮਦਨੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਆਮਦਨ ਹੈ; "ਟੈਕਸ ਕਰਦਾਤਾ ਵੱਲੋਂ 'ਪੂੰਜੀ ਲਾਭ' ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਕਿਸੇ ਵੀ ਲਾਭ ਜਾਂ ਲਾਭ ਦੇ ਉਦਭਵ ਲਈ ਅਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।" ਸਾਡੇ ਅੱਗੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪਹਿਲੀ ਦਲੀਲ ਮਿਸਟਰ ਦੇਸਾਈ, ਅਪੀਲਕਰਤਾ-ਕਰਦਾਤਾ ਲਈ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਵਕੀਲ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਸੀ ਕਿ, ਮੌਜੂਦਾ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸੈਕਸ਼ਨ 12-ਬੀ ਦਾ ਕੋਈ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਚਾਰਾਧੀਨ ਜ਼ਮੀਨ ਕਰਦਾਤਾ ਦੇ ਪੂਰਵਜ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਫ ਤੋਹਫਾ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ ਰਿਕਾਰਡ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਤੱਥਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਮੀਨ ਇੰਦੌਰ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਵੱਲੋਂ ਵਰਤਮਾਨ ਕਰਲਾ ਦੇ ਜੁੜੇ ਪੂਰਵਜ ਨੂੰ ਇਨਾਮ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ ਆਮ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮੁਫਤ ਦਿੱਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦਲੀਲ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਿਆਂ ਕੁਝ ਫੈਸਲਿਆਂ ਸਮੇਤ ਇਸ ਕੋਰਟ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਸੀ.ਆਈ.ਟੀ. ਬਨਾਮ ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸਾ ਸੈਟੀ (1981) 128 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ 294 ਨੂੰ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਕਿ ਗੁਡਵਿਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇੱਕ ਮਾਮਲਾ ਸੀ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਮਿਸਟਰ ਮਨਚੰਦਾ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਮਿਸਟਰ ਦੇਸਾਈ ਨੂੰ ਇਹ ਦਲੀਲ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਆਰ.ਕੇ. ਪਾਲਸ਼ੀਕਰ ਬਨਾਮ ਸੀ.ਆਈ.ਟੀ. ਕਾਨੀਆ,ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਿਸ ਲਈ ਅਪੀਲ ਦਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਾਡੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ, ਸ੍ਰੀ ਮਨਚੰਦਾ ਦੀ ਦਲੀਲ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਜਿਸ ਲਈ ਫਿਟਨੈਸ ਦਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵਿਵਾਦ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈ, ਅਰਥਾਤ, ਕੀ ਇਸ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਸੈਕਸ਼ਨ 12-ਬੀ ਦੇ ਪ੍ਰਾਵਧਾਨਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਲੀਜ਼ ਹੋਲਡ ਇੰਟਰੈਸਟ ਦਾ ਹੈ ਅਚਲ ਸੰਪਤੀ ਵਿੱਚ 99 ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰਰ ਦੀ ਪੂਰੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦੀ ਪੂਰੀ ਵਿਕਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਸੈਕਸ਼ਨ 12-ਬੀ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਜਿਥੇ ਵੇਚੀ ਗਈ ਸੰਪਤੀ ਨੇ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਖਰਚ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਤੋਹਫੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਸੀ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਥਾਰਟੀ ਅੱਗੇ ਜਾਂ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਜਾਂ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਉਠਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਜਾਂ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦੁਆਰਾ ਕਵਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਐਲ.ਡੀ. ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਆਫ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ, ਬੰਬਈ ਬਨਾਮ ਸਿੰਧੀਆ ਸਟੀਮ ਨੈਵੀਗੇਸ਼ਨ ਕੰਪਨੀ ਲਿਮਿਟੇਡ, [1961] 42 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 589। ਇਸ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਦੁਆਰਾ ਚਾਰ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ: (1) ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਅੱਗੇ ਉਠਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਨਿਪਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸਦੇ ਹੁਕਮ ਤੋਂ ਉੱਠਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। (2) ਜਦੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਅੱਗੇ ਉਠਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਇਸ ਨਾਲ ਨਿਪਟਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਨਿਪਟਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ, ਇਸ ਲਈ, ਉਸਦੇ ਹੁਕਮ ਤੋਂ ਉੱਠਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। (3) ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਉਠਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਇਸ ਨਾਲ ਨਿਪਟਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਉਸਦੇ ਹੁਕਮ ਤੋਂ ਉੱਠਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹੋਵੇਗਾ। (4) ਜਦੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਉਠਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਉਸਦੇ ਹੁਕਮ ਤੋਂ ਉੱਠਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਇਹ ਉਸਦੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਫੈਸਲਿਆਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। Case: R.K. PALSHIKAR (HUF) versus COMMISSIONER OF INCOME-TAX, MADHYA PRADESH, NAGPUR, BHANDARA, NAGPUR [[1988] 3 S.C.R. 989] (1988) A Indore approved the revised lay out plan. The assessee then divided the land into plots and developed the land for making it suitable as building sites. The assessee also constructed some roads, sewages and water pipe lines and spent a large amount for developing the land. This expenditure was incurred in the ac-counting period 1958-59 and the subsequent years. The assessee started leasing building sites to various parties from May, 1958. The first lease was granted by the assessee, demising plot No. 12 on May 24, 1958. That lease was for a period of 99 years. It was agreed under the lease deed that on the expiration of the said period of lease, the lessor by his legal heirs will execute a new . lease deed in favour of the lessee or his legal heirs on tenns and ) conditions as would be settled later. The 'salami' or premium for c the said lease was fixed at Rs.10,312, out of which amount Rs.501 was paid in advance and tbe balance amount of Rs.9,811 was agreed to be paid before the grant of lease. The agreement of lease was executed on September 15, 1959. The annual lease rent of the plot was fixed at Rs. 75 which was to be paid by the D lessee in advance. The lessor reserved his right to take back · possession of the land leased if the rent was not paid for rwo consecutive'years and to recover the rent. We are not concerned with the other tenns of the lease. In the years 1959-60, 1960-61 and 1961-62 with which we are concerned, the assessee leased out respectively 3 .29 acres, 4 .41 acres and 5 .68 acres divided into ·~ E many plots out of the aforesaid land and he received by way of 'salami' or premium Rs.1,45,190, Rs.2,06,475 and Rs.2,54,341 respectively in the said years. The tenns and conditions of the other leases were in pari materia with the aforesaid lease dated May 24, 1958 in that the leases were for a period of 99 years and provided for the payment of premium or 'salami'. The question F arose whether the assessee was liable to pay capital gains tax on ~ the amounts of 'salami' or premium received as aforesaid. The contention of the assessee before the Income-tax Officer con-cerned was that no capital gains tax could be levied in respect of the said leases as the land was agricultural land and secondly that Section 12-B of the said Act which provided for the levy of tax on G the sale, exchange, relinquishment or transfer of a capital asset did not come into play as only lease-hold rights had been con-veyed by the assessee to the lessees under the said leases. Both ""·these contentions were rejected by the Income-tax Officer as well as by the Appellate Assistant Commissioner. The assessee preferred an appeal to the Income-tax Appellate Tribunal and H urged the same contentions, which the Tribunal also rejected. Arising from the said decision of the Tribunal, two questions were referred to the High Court for determination. These ques-tions are as follows: (1) Whether on the facts and in the circumstances of the case, the land sold by the assessee constituted a capital asset within the meaning of Section 12-B of the Indian Income Tax Act or was agricultural land as defined in Section 2(4A) of the Act? (2) Whether the transaction of lease effected by the assessee amounted to a tqmsfer within the meaning of Section 12-B so as to attract liability for capital gains tax? Case: R.K. PALSHIKAR (HUF) versus COMMISSIONER OF INCOME-TAX, MADHYA PRADESH, NAGPUR, BHANDARA, NAGPUR [[1988] 3 S.C.R. 989] (1988) Section: CONCLUSION held(i) any stock-in-trade, consumable stores or raw mat¢rial for the purposes of his business, profession or vocation; ding(ii) personal effects, that is to say, movable property (inclu- wearing apparel, jewellery and furniture) held for personal__use by the assessee or any member,of his famile dependentcn | - (iii) any land from which the income derived ig agriculturalincome,”Ce - _ _ ; J ) | 6. aaail acter ot adtareal-faetfedt & fear wiser A ary are garyTae at ng dt, ag 2 fe sega araa & saa afafaaa at ater 12-@ ay aal ataad, aalfe qeana fa gare al gfe at, ot faatfedt & gaat at fage ata& or8ag afsah are ag achat we ot fe afar” aa eal Fag afaraGar 2 fs gaa qfa STR marca gle adara Tal F aaa yaw BY ZaraBUA garg at aE A ate Ga are ae agaa faar war ar fH aaa wale Faqare agraa F we fgen fear sa ag celta at ae al fe saa afafaaay atare 12a anfeaal & Fat a aaa HI ary Pal g, frat asia al ay Aaaataa aaa % anda F aft tars A Ho fal al va_a fear @, frat aaitaarene maa TATA Sifratags AA H gararaiaa al fafaeaaet g, a ysaat} dar F cH Array art zat ae al Madar ar Ae seit at Ty eh fe sitSarg gqacita al agi ot Hag wal 2 aaa, waif ag s94 afeawT & fafaeqg |saya aal gar fale afew arer frehaa saat # a wt sfafafaar at starant sq seal& wt faagax afafafaa adl sar, fart aaa F adler aw& faw carrey cara fat aar & tare Ua aR al aaa al ate al agraTar Tra aTfey| gta wea, fray Ta H gagaaar satrga sara fear qa B,us 08 faare & easea: dafaa 2, aly Tad afafara al are 12-a % sada agr gaara & arg fear or amar 3, walle saa oat carat date F agr- gaara & arg fear or amar 3, walle saa oat carat date F agr- & arg fear or amar 3, walle saa oat carat date F agr- arg fear or amar 3, walle saa oat carat date F agr- fear or amar 3, walle saa oat carat date F agr- amar 3, walle saa oat carat date F agr- 3, walle saa oat carat date F agr- walle saa oat carat date F agr- saa oat carat date F agr- oat carat date F agr- carat date F agr- date F agr- F agr- agr-afa faa ar 99 adfaq ar att Fat TTT gy fase ar saa carat afdH atacoaal & yor fea wi ata val ati ea wea TT FH arT 12-2 at gearne & ary fear at aaar & aaa ad, frat sat 7e agfa al afaa az %far atg sit ataa ad at ag dt aalfe ag art a fast ay, ata-az sifaatfeal& ana acta adl a ag at ae a afawen Fara st TR dale a seaearareaa & Ane st Te a | VAT AT fadt vt cart a afaawy at yeacararaa ® fafaeaa Batata al at1 ata-ee ataae, Hae sara falaar elaAdinave a, TT vo Za fro? THT F E— ga eqaTaTT GI| Fa Aaa Hare sfaciaad afasfaa at a agr gaara & arg fear or amar 3, walle saa oat carat date F agr- gaara & arg fear or amar 3, walle saa oat carat date F agr- & arg fear or amar 3, walle saa oat carat date F agr- arg fear or amar 3, walle saa oat carat date F agr- fear or amar 3, walle saa oat carat date F agr- amar 3, walle saa oat carat date F agr- 3, walle saa oat carat date F agr- walle saa oat carat date F agr- saa oat carat date F agr- oat carat date F agr- carat date F agr- date F agr- F agr- agr- (1) sa aig wet aferseT Bama Saat Ware ale Gas grey ga az faare Pear war % al eased: ag TIT GA MAT aA BTA aaaaRg || (2) sa fafa ar alg sea afeaeT % ana gorar war @, fagafaeut ga qt fase BUA A AGHA El @, a ag aaa FCATfa gaat gan fame fear gate gafag ag sah HIT A BIT VAwate |e (3) wa ate gaa afraen % amet ag) sore wat eae afaaeT re T (1981) 128 argo #Yo HITo 294. 2 (1961) 42 argo eto AIT Yo 589. | . | | T ga qt fratfeat @ at ag seq at gas adaa gene ovaguar:_(4) wa aig cet afar & amet a at garar aa e att a afer.HUT gre Ga It faare fear war gz a ag ga ara F PA ga wt fH azsak are fag au froma & sqya at anar 2, vas ada a sega seagt lar| Case: R.K. PALSHIKAR (HUF) versus COMMISSIONER OF INCOME-TAX, MADHYA PRADESH, NAGPUR, BHANDARA, NAGPUR [[1988] 3 S.C.R. 989] (1988) (3) ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਉਠਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਇਸ ਨਾਲ ਨਿਪਟਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਉਸਦੇ ਹੁਕਮ ਤੋਂ ਉੱਠਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹੋਵੇਗਾ। (4) ਜਦੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਉਠਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਉਸਦੇ ਹੁਕਮ ਤੋਂ ਉੱਠਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਇਹ ਉਸਦੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਫੈਸਲਿਆਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ, ਮੌਜੂਦਾ ਮਾਮਲਾ ਚੌਥੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਰਥਾਤ, ਉਹਨਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਜਿੱਥੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਸਵਾਲ ਨਾ ਤਾਂ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਠਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਸ ਦੁਆਰਾ ਵਿਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਪਰੋਕਤ ਫੈਸਲਾ G ).. ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲੇ ਵ