Shri Jagdish Mills Ltd v. The Commissioneb Of Income-Tax, Bombay North, Kutch And Saurashtra, Ahmedabad

Case: SHRI JAGDISH MILLS LTD. versus THE COMMISSIONEB OF INCOME-TAX, BOMBAY NORTH, KUTCH AND SAURASHTRA, ... [[1960] 1 S.C.R. 236] (1960) 236 1959 , उससमयलागूकिसीअन्यकानूनकेलिएबशर्तेकि इसकेविपरीतकोईस्पष्टप्रावधाननहींहै , , 10 भारतकाकेंद्रीयबैंकबैंकिंगअधिनियम।यदिजैसाकिहमपकड़तेहैंअसंशोधितएस। बैंकिंगअधिनियमस्पष्टरूपसेरोजगारकोप्रतिबंधितकरताहै वी. उनकाकर्मचारी-एकबैंकद्वाराएकव्यक्तिजिसकापारिश्रमिककंपनीकेलाभमेंएकहिस्सेकारूपलेताहै, तोएस।2 बैंकिंगअधिनियमकेएस. के. दासजे. कोईमददनहींकरसकतेहैंऔरअनुमतिनहींदेसकतेहैं। 10 .कुछऐसाजोएसद्वारास्पष्टरूपसेनिषिद्धहै। , , (1) 1952 ऊपरदिएगएकारणोंसेहमइनसातअपीलोंकोपहलेसेहीइंगितसीमातकअनुमतिदेतेहैंअर्थात्कासंदर्भअबसंबंधितवर्षोंकेलिएबोनसकेप्रश्नकोनिर्धारितकरनेकेलिएलंबितनहींहै। (2) धारा10विशेषबैंकोंकासम्मानऔर 1956 केसंशोधनसेपहलेबैंकिंगअधिनियम बैंककर्मचारियोंकोऔद्योगिकबोनसकेअनुदानकोरोकताहैजबऐसाबोनसपारिश्रमिकहोताहैजोरूपलेताहै बैंकिंगकंपनीकेलाभमेंहिस्सेदारी।में इनमामलोंकीपरिस्थितियोंकोदेखतेहुएऔर, विवादकीलंबेसमयसेचलीआरहीप्रकृतिहमनहींकरतेहैं लागतकेबारेमेंनिर्देश। आंशिकरूपसेअपीलकीअनुमतिहै। 1959 श्रीजगदिशमिल्सलिमिटटेड। वी. 12 मई। आयआयोग-कर, बॉम्बे , ,उत्तरकच्छऔरसौराष्ट्र अहमदाबाद)( एस. आर. दास, सी. जे., एन. एच. भगवतीऔर एम. , जे. जे.)हिदायतुल्लाह आय-कर--ब्रिटिशभारतकेबाहरसेवस्तुओंकानिर्माणऔरआपूर्तिकरनेवालीनिर्धारितीकंपनीचेकद्वाराभुगतानकेलिए--डाकघर, है-आय, प्रतिबंधब्रिटिशभारतसेडाकद्वाराप्रेषितचेकयदिनिर्धारितीकाकोईप्रतिनिधियदिकरयोग्यक्षेत्रोंमेंप्राप्तहोतीहैतोभारतीयआय-(1922 का11), एस।4 ( 1 ) ( ए)करअधिनियम।बड़ौदामेंवस्त्रोंकेनिर्माणऔरबिक्रीका व्यवसायकरनेवालीअपीलकर्ताकंपनीनेनिर्धारितवर्षोंमेंभारतसरकारसेजमाकिएगएबिलोंपरऐसीवस्तुओंकीआपूर्तिकेलिएचेकमेंभुगतानप्राप्तकिया, जैसाकिनिर्धारितमुद्रितप्रपत्रोंमेंसहमतिहुईथी, जिसमेंयहप्रावधानथाकिसरकारको-अपीलकर्ताकोदेयराशिकाभुगतानकरनाचाहिए , . सी. आर. चेक।हालाँकिअपीलार्थीनेसरकारसेयहअनुरोधयापत्रनहींलिखाकिचेकद्वाराभुगतानकिसतरहसेएससर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्टथी। 237 1959 बनानेकेलिए।सरकारनेतकदिल्लीसेबड़ौदामेंअपीलार्थीकोडाकद्वाराचेकभेजेऔरउन्हेंप्राप्तकियाऔरस्वीकारकिया। बड़ौदामेंअपनेदावेजगदीशमिल्सलिमिटटेडकेपूर्णऔरबिनाशर्तसंतुष्टिकेसाथऔरउन्हेंबॉम्बेमेंअपनेबैंकखातोंकेमाध्यमसेनकदकियाऔर वी. , लाभऔरअहमदाबाद।सवालयहथाकिक्याआयुक्तकेचेककीराशिकरयोग्यक्षेत्रोंमेंआयकरकेअपीलार्थीद्वाराप्राप्तआयलाभथेऔरइसप्रकारकरकेलिएउत्तरदायीथे। एस।4 ( 1 ) ( (क) भारतीयआय--करअधिनियम।आयकरअधिकारीनेअभिनिर्धारितकियाकिराशिब्रिटिशभारतमेंप्राप्तकीगईथीब्रिटिशभारतमेंबैंकोंपरचेकनिकालेगएऔरअपीलपरअपीलीयसहायकआयुक्तनेउनकेआदेशकीपुष्टिकी।आयकर, अपीलीयन्यायाधिकरणनेअपीलपरकहाकिभलेहीअपीलकर्तानेसरकारसेडाकद्वाराचेकभेजनेकेलिएनहींकहाथा, लेकिनऐसाकरनेकेलिएएकनिहितअनुरोधथाऔरआयकरआयुक्तबॉम्बेमेंइसन्यायालयकेफैसलेकापालनकरतेहुए। साउथवी.ेड[1955] 1 एस. सी. आर. 185 मेसर्स।ओगलग्लासवर्क्सलिमिटटनेमानाकिचेककीराशिकरयोग्यमेंप्राप्तकीगईथी। 4 ( 1 ) ( (क) क्षेत्रऔरइसतरहअपीलार्थीएसकेतहतकरकेलिएउत्तरदायीथा।अधिनियम।इसलिएविशेषअवकाशद्वारायेअपीलेंकीजातीहैं।निर्णयकेलिएसवालयहथाकिक्यातथ्योंऔरपरिस्थितियोंमें, मामलेकीशर्तकिभुगतानचेकद्वाराकियाजानाचाहिएअपीलार्थीद्वारासरकारसेडाकद्वाराचेकभेजनेकाअनुरोधनिहितकरताहैताकिडाकघरकोऐसेभुगतानप्राप्तकरनेकेलिएअपनेएजेंटटकागठनकियाजासके। , मानाजाताहैकिइसमामलेमेंअनुसरणकिएजानेवालेव्यावसायिकउपयोगकेसामान्यपाठ्यक्रमकेसंबंधमेंइसमेंकोईसंदेहनहींहोसकताहैकिपक्षोंकाइरादाथाकिचेकडाकद्वाराभेजेजानेचाहिएजोऐसीवस्तुओंकेप्रसारणकेलिएसामान्यएजेंसीथी और, , परिणामस्वरूपअपीलकर्ताद्वारासरकारसेडाकद्वाराचेकभेजनेकाएकनिहितअनुरोधकियागयाथाताकिउन्हेंप्राप्तकरनेकेउद्देश्यसेडाकघरकोअपनाएजेंटटगठितकियाजासके। भुगतान। आय-, करआयुक्तबॉम्बेदक्षिणबनाममेसर्स।ओगाले ेड[1955] 1 एस. सी. आर. 185 , (1886) 3 . एल. आर. 182, नेग्लासवर्क्सलिमिटटऔरनॉर्मनबनाम।रिकेट्सटटीआवेदनकिया। (ेड), [1879] 13 . एल. आर. 513, पेनिंगटटनवी।क्रॉसलेएंडसंसलिमिटटटटीपरविचारकियागया। थोरप्पाबनाम।उमेदमलजी(1923) 25 बम।एल. आर. 604 औरएक्सपार्टीकोटटइनरेदेवजा, (1873) एल. आर. 9 च।27 , प्रतिष्ठित। :सिविलअपीलीयक्षेत्राधिकार दिनांकितआदेशसेविशेषअनुमतिद्वाराअपील 2 , 1954, भारतीयआय-, 'ए' -करअपीलसं।3756 1948-49 काअगस्तकरअपीलीयन्यायाधिकरणबॉम्बेबेंचमेंआयऔर1950-51 का2161। अपीलार्थियोंकीओरसेआर. जे. कोलाहऔरआई. एन. श्रॉफ।प्रत्यर्थीकीओरसेभारतकेअतिरिक्तसॉलिसिटटरजनरलएच. एन. , के. एन. . सान्यालराजगोपालशास्त्रीऔरडीगुप्तानेभागलिया। [1960 (1)]सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट 238 1959. 12 मई।न्यायालयकानिर्णयथा 1959 द्वारावितरितकियागया .जगदीशमिल्सलि जे. भगवतीयेदोनोंअपीलेंविशेषरूपसे वी. Case: SHRI JAGDISH MILLS LTD. versus THE COMMISSIONEB OF INCOME-TAX, BOMBAY NORTH, KUTCH AND SAURASHTRA, ... [[1960] 1 S.C.R. 236] (1960) SUPREM.E COURT REPORTS [1960(1)] 2~6 SUPREM.E COURT REPORTS [1960(1)] 1959 to any other law for the time being in force, provided The Centr11l Bank there is no express provision to the contrary in the of India Banking Act. If, as we hold. unamended s. 10 of the v. Banking Act expressly prohibits the employment of Their WorktiZeJJ any person by a bank whose remuneration takes the form of a share in the profits of the compa~y, then s. 2 S.K. Das J. of the Banking Act is of no help and cannot permit something which i~ expressly prohibited by s. 10. For the reasons given above, we allow these seven appeals to the extent already indicated, namely, (1) the reference of 1952 is not now pending for determin~ ing the question of bonus for the relevant years in respect of particular banks and (2) section 10 of the Banking Act prior to the amendment of 1956 pro~ hib~ts the grant of industrial bonus to bank employees when such bonus is remuneration which takes the form of a share in the profits of the banking company. In the circumstances of these cases and in view of the long drawn out nature of the dispute, we make no direction as to costs. Appeal.s aUCYWed in part. SHlU JAGDISH MILLS LTD. JAGDISH MILLS LTD. MILLS LTD. v. I9S9 SHlU JAGDISH MILLS LTD. JAGDISH MILLS LTD. MILLS LTD. May u. v. THE COMMISSIONEH OE, INCOME-TAX, BOMBAY NORTH, KUTCH AND SAURASHTRA, AHMEDABAD (S. R. l>As, C .• J., N.H. BHAGWATT, and M. HIDAYA'l'ULLAH, JJ.) Income~tctx-Assessee company manufacturing and supplying goods from outside British India-Stipulation for payment by cheque -Cheques remitted by post from British India-Post Office, if ccn agent of the assessee-Income, if received in taxable territories-Indiat' Imome~tax Act (XI of I922), s. 4(1)(a). The appellant company, carrying on business in manufactur ~ ing and st:lling textiles at Baroda, received in the assessment years 1942-43 and 1943~44 payments in cheques from the Govern-ment of India for the supply of such goods on bills submitted, as agreed upon in prescribed printed forms which provided that the Government should pay the amount due to the appellant by cheque. The appellant, however, did not request or write to the Government indicating in what way the payment by cheque was SUPREME COURT REPORTS S.C.R. to be made. The Government sent the cheques from Delhi by I959 post to the appellant at Baroda and it received and accepted -. them in Baroda in full and unconditional satisfaction of its claim Jagdisll Mills Uti. and cashed them through its bank accounts in Bombay and v. . . Ahmedabad. The question was whether the amounts of the The CommuSWfUt' cheques were income, profits and gains received by the appellant of Income-tax in the taxable territories and were as such liable to tax under s. 4(1)(a) of the Indian Income-tax Act. The Income-tax Officer held that the amounts were received in British India as the cheques were drawn on banks in British India and the Appellate Assistant Commissioner on appeal affirmed his order. The Income-tax Appellate Tribunal on appeal held that even though the appellant did not ask the Government to send the cheques by post, there was an implied request to do so and following the decision of this Court in Commissioner of Income-tax, Bombay South v. Messrs. Ogale Glass Works Ltd. [1955] I S.C.R. I85, held that the amounts of the cheques were received in the taxable territories and as such the appellant was liable to tax under s. 4(r)(a) of the Act. " Hence these appeals by special leave. The question ior decision was whether in the facts and circumstances of the case the stipulation that payments should be made by cheques implied a request by the appellant to the Government to send the cheques by post so as to constitute the Post Office its agent for receiving such payments. Case: SHRI JAGDISH MILLS LTD. versus THE COMMISSIONEB OF INCOME-TAX, BOMBAY NORTH, KUTCH AND SAURASHTRA, ... [[1960] 1 S.C.R. 236] (1960) ਸ਼੍ਰੀ ਜਗਦੀਸ਼ ਮਿਲਜ਼ ਲਿਮਿਟੇਡ। ਬਨਾਮ ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਮਿਸ਼ਨਰ, ਬੰਬਈ ਉੱਤਰ, ਕੱਚ ਅਤੇ ਸੌਰਾਸ਼ਟਰ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ (ਐਸ. ਆਰ. ਦਾਸ, ਮੁੱਖ ਨਿਆਂਕਾ, ਐਨ. ਐਚ. ਭਗਵਤੀ, ਅਤੇ ਐਮ. ਹਿਦਾਇਤੁੱਲਾ, ਨਾਇਬ ਨਿਆਂਕਾ) ਆਮਦਨ ਕਰ—ਅਰਜ਼ੀਦਾਰ ਕੰਪਨੀ ਜੋ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਾਨ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਆ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੇ ਗਏ—ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਆ—ਚੈਕ ਦੁਆਰਾ ਭੁਗਤਾਨ—ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਆ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਚੈਕ—ਅਰਜ਼ੀਦਾਰ ਦੇ ਏਜੰਟ ਦੁਆਰਾ ਭੁਗਤਾਨ ਲਈ ਸਰਲੀਕਰਨ—ਆਮਦਨ, ਜੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ। ਅਰਜ਼ੀਦਾਰ ਕੰਪਨੀ, ਜੋ ਬੜੌਦਾ ਵਿੱਚ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਵੇਚਣ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਨੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1942-43 ਅਤੇ 1943-44 ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਚੈਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭੁਗਤਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਅਰਜ਼ੀਦਾਰ ਨੇ ਤਰਕ ਦਿੱਤਾ, ਅਜਿਹੇ ਸਮਾਨ ਬਿੱਲਾਂ 'ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਜੋ ਪ੍ਰਿੰਟਿਡ ਫਾਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਿਮਤ ਹੋਏ ਜਿਸ ਨੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਅਰਜ਼ੀਦਾਰ ਨੂੰ ਚੈਕ ਦੁਆਰਾ ਬਕਾਇਆ ਰਕਮ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਰਜ਼ੀਦਾਰ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦੇਣ ਲਈ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂ ਬੇਨਤੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਕਿ ਚੈਕ ਦੁਆਰਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਿਉਂ ਪਸੰਦੀਦਾ ਹੈ। ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨੇ ਵਾਰੰਟ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਬਰੋਡਾ ਤੱਕ ਪੋਸਟ ਰਾਹੀਂ ਪੂਰੀ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ਰਤ ਦਾਵੇ ਦੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਖਿਲਾਫ ਚੈੱਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਬਰੋਡਾ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸਵਾਲ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਚੈੱਕਾਂ ਦੀਆਂ ਰਕਮਾਂ ਆਮਦਨ, ਮੁਨਾਫਾ ਅਤੇ ਲਾਭ ਸੀ ਜੋ ਕਰਯੋਗ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤੀ ਆਮਦਨ ਕਰ ਐਕਟ ਦੇ ਸੈਕਸ਼ਨ 4(1)(a) ਅਧੀਨ ਕਰ ਦੇਣਯੋਗ ਸਨ। ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਰਕਮਾਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ ਕਿਉਂਕਿ ਚੈੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬੈਂਕਾਂ 'ਤੇ ਖਿੱਚੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਅਪੀਲੇਟ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੇ ਅਪੀਲ 'ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ। ਸਹਾਇਕ ਅਪੀਲੇਟ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੇ ਅਪੀਲ 'ਤੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਚੈੱਕ ਪੋਸਟ ਰਾਹੀਂ ਭੇਜਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਬੇਨਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਅਨੁਸਰਦਿਆਂ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਆਫ ਆਮਦਨ ਕਰ, ਬੰਬਈ ਸਾਊਥ ਬਨਾਮ ਮੈਸਰਜ਼ ਓਗਲੇ ਗਲਾਸ ਵਰਕਸ ਲਿਮਿਟੇਡ [1955] 1 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. 185, ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਚੈੱਕਾਂ ਦੀਆਂ ਰਕਮਾਂ ਕਰਯੋਗ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਐਕਟ ਦੇ ਸੈਕਸ਼ਨ 4(1)(a) ਅਧੀਨ ਕਰ ਦੇਣਯੋਗ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਖਾਸ ਛੁੱਟੀ ਦੁਆਰਾ ਅਪੀਲਾਂ। ਫੈਸਲੇ ਲਈ ਸਵਾਲ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਕੀ ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਤੱਥ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭੁਗਤਾਨ ਚੈੱਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨੇ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਵੱਲੋਂ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਚੈੱਕ ਪੋਸਟ ਰਾਹੀਂ ਭੇਜਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਜੋ ਪੋਸਟ ਦਫਤਰ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਏਜੰਟ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਾਮਾਨਿਆ ਵਪਾਰਕ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਜੋ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੇ ਇਰਾਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਅਜਿਹੀਆਂ ਅਦਾਇਗੀਆਂ ਦੀ ਟਰਾਂਸਮਿਸ਼ਨ ਜੋ ਚੈੱਕਾਂ ਲਈ ਸਾਮਾਨਿਆ ਏਜੰਸੀ ਸੀ ਉਹ ਪੋਸਟ ਰਾਹੀਂ ਭੇਜੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਨਤੀਜਤਨ, ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਵੱਲੋਂ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਚੈੱਕ ਪੋਸਟ ਰਾਹੀਂ ਭੇਜਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਪੋਸਟ ਦਫਤਰ ਨੂੰ ਉਹ ਅਦਾਇਗੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਏਜੰਟ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਆਫ ਆਮਦਨ ਕਰ, ਬੰਬਈ ਸਾਊਥ ਬਨਾਮ ਮੈਸਰਜ਼ ਓਗਲੇ ਗਲਾਸ ਵਰਕਸ ਲਿਮਿਟੇਡ [1955] 1 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. 185 ਅਤੇ ਨਾਵਿਥ ਬਨਾਮ ਰਿਕੇਟਸ, (1866) 3 ਟੀ.ਐਲ.ਆਰ. 128, ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਕ੍ਰਾਸਲੀ ਅਤੇ ਸਨਜ਼ (ਲਿਮਿਟੇਡ), [1879] 13 ਟੀ.ਐਲ.ਆਰ. 573, ਥੋਰੱਪਾ ਬਨਾਮ ਉਮਾਦਿਯਾਲ [1993] 25 ਬੋਰਨ. ਐਲ.ਆਰ. 604, ਅਤੇ ਐਕਸ ਪਾਰਟੇ ਕੋਟ ਇਨ ਰੀ ਦੇਨੌ, (1873) ਐਲ.ਆਰ. 9 ਚ. 27, ਵੱਖਰੇ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਸਿਵਲ ਅਪੀਲੇਟ ਜੁਰਿਸਡਿਕਸ਼ਨ: ਸਿਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰਬਰ 681 ਅਤੇ 682 ਦੇ 1957। ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਪੀਲੇਟ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਆਫ ਇੰਡੀਆ, ਬੰਬਈ ਬੈਂਚ 'ਏ' ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੀਆਂ ਤਾਰੀਖਾਂ ਅਗਸਤ 2, 1954 ਤੋਂ ਖਾਸ ਛੁੱਟੀ ਦੁਆਰਾ ਅਪੀਲ। ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਪੀਲਾਂ ਨੰਬਰ 3756 ਦੇ 1948-49 ਅਤੇ 2161 ਦੇ 1950-51। ਅਗਸਤ 2, 1954 ਤੋਂ ਖਾਸ ਛੁੱਟੀ ਦੁਆਰਾ ਅਪੀਲ। ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਪੀਲਾਂ ਨੰਬਰ 3756 ਦੇ 1948-49 ਆਰ.ਐਚ. ਜੇ. ਕਾਨੀਆ ਅਤੇ ਐਲ.ਐਨ. ਸ਼ਰੋਫ, ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਲਈ। ਐਚ.ਐਨ. ਸਾਨਿਆਲ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਾਧੂ ਸਾਲੀਸਿਟਰ-ਜਨਰਲ, ਕੇ.ਐਨ. ਰਾਜਗੋਪਾਲ ਸਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਡੀ. ਗੁਪਤਾ, ਜਵਾਬਦੇਹ ਲਈ। 1959. ਮਈ 12. ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਭਗਵਤੀ ਨਾਇਬ ਨਿਆਂਕਾ ਵੱਲੋਂ ਸੁਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ—ਇਹ ਦੋ ਅਪੀਲਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਛੱਡ ਅਧੀਨ ਆਰਟ. 136 ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਪੀਲੇਟ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ, ਬੰਬਈ ਬੈਂਚ "ਏ" (ਇਸ ਨੂੰ ਅੱਗੇ "ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ" ਕਿਹਾ ਜਾਵੇਗਾ) ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਅਗਸਤ 3, 1951 ਦੇ ਹੁਕਮ ਵਿਰੁੱਧ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਪੀਲਾਂ ਨੰਬਰ 3765 ਦੇ 1948-49 ਅਤੇ 2164 ਦੇ 1950-51 ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਚੈੱਕਾਂ ਦੀਆਂ ਰਕਮਾਂ ਰੁਪਏ 1,98,643 ਅਤੇ ਰੁਪਏ 4,96,865 ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲਾਂ 1943-44 ਅਤੇ 1944-45 ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਕਰ ਯੋਗ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤੀ ਆਮਦਨ ਕਰ ਐਕਟ (XI ਦਾ 1922) ਦੇ ਐਸ. 4(1)(ਏ) ਅਧੀਨ ਕਰ ਲਾਗੂ ਸਨ। ਸਾਰੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਇੱਕ ਪਬਲਿਕ ਜੌਇੰਟ ਸਟਾਕ ਕੰਪਨੀ ਸੀ ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬੜੌਦਾ ਸਟੇਟ ਕੰਪਨੀਆਂ ਐਕਟ ਅਧੀਨ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਰਜਿਸਟਰਡ ਦਫਤਰ ਬੜੌਦਾ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਇੱਕ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਮਿੱਲ ਦਾ ਮਾਲਕ ਸੀ ਅਤੇ ਬੜੌਦਾ ਵਿੱਚ ਟੈਕਸਟਾਈਲਾਂ ਦੀ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਵਿਕਰੀ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਦਾ ਸੀ। Case: SHRI JAGDISH MILLS LTD. versus THE COMMISSIONEB OF INCOME-TAX, BOMBAY NORTH, KUTCH AND SAURASHTRA, ... [[1960] 1 S.C.R. 236] (1960) :सिविलअपीलीयक्षेत्राधिकार दिनांकितआदेशसेविशेषअनुमतिद्वाराअपील 2 , 1954, भारतीयआय-, 'ए' -करअपीलसं।3756 1948-49 काअगस्तकरअपीलीयन्यायाधिकरणबॉम्बेबेंचमेंआयऔर1950-51 का2161। अपीलार्थियोंकीओरसेआर. जे. कोलाहऔरआई. एन. श्रॉफ।प्रत्यर्थीकीओरसेभारतकेअतिरिक्तसॉलिसिटटरजनरलएच. एन. , के. एन. . सान्यालराजगोपालशास्त्रीऔरडीगुप्तानेभागलिया। [1960 (1)]सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट 238 1959. 12 मई।न्यायालयकानिर्णयथा 1959 द्वारावितरितकियागया .जगदीशमिल्सलि जे. भगवतीयेदोनोंअपीलेंविशेषरूपसे वी. 136 -लाफआय-आयुक्तकलाकेतहतछोड़देताहै।संविधानकेआयकरअपीलीयकेआदेशकेखिकरकेप्रत्यक्षहैं "भारतकान्यायाधिकरण, बॉम्बेबेंचए" (इसकेबाद) भगवती("" ) 3 , 1954 न्यायमूर्तिजिन्हेंन्यायाधिकरणकेरूपमेंसंदर्भितकियागयाहैदिनांकअगस्तकोआयकरअपीलसंख्या3756 1950-51 के1948-49 और2161 में।केतहतन्यायाधिकरणनेयहअभिनिर्धारितकियाकिरुपयेकेचेककी1,98,643 .4,96,365 1943-44 और1944-45 राशि।औररुनिर्धारणवर्षोंकेलिएअपीलार्थीद्वारासरकारसेकरयोग्यमेंप्राप्तकिएगएथे4 ( 1 ) ( क) (1922 का11) क्षेत्रऔरइसप्रकारएसकेतहतकरकेलिएउत्तरदायीथे।भारतीयआयकरअधिनियम(इसकेबाद) "" )।अधिनियमकेरूपमेंसंदर्भित हरभौतिकसमयपरअपीलार्थीसार्वजनिकथा। तत्कालीनअधीननिगमितसंयुक्तस्टटॉककंपनी बड़ौदाराज्यकंपनीअधिनियमऔरबड़ौदामेंइसकापंजीकृतकार्यालयहै।अपीलार्थीएककास्वामीथा कपड़ामिलऔरविनिर्माणमेंव्यवसायकिया औरबड़ौदामेंकपड़ाबेचना। 1942 और1943 लेखावर्षोंमेंनिविदाएंथीं भारतसरकारद्वाराकुछकेलिएआमंत्रित अपीलार्थीऔरअपीलार्थीद्वारानिर्मितवस्तुओंनेभारतसरकारकोअपनीनिविदाएंप्रस्तुतकींजिन्होंनेनिविदाओंकोस्वीकारकरलियाऔरइसकेलिएआदेशदिए अपीलार्थीद्वारानिर्मितवस्तुओंकीआपूर्ति।बड़ौदामेंअपीलार्थीद्वाराइनआदेशोंकोस्वीकारकरलियागयाथाऔरअपीलार्थीद्वारानिर्मितऔरउसकेद्वाराभारतसरकारकोबेचेगएमालकीडिलीवरीपूरीतरहसेउचितथी। होनेवालेऔरवास्तवमेंप्रभावीहोनेवालेउक्तआदेशोंकेअनुरूप एफ. ओ. बी. बड़ौदा।वास्तवमेंअबतकनिर्माणकेरूपमें औरभारतसरकारकोआपूर्तिकीजानेवालीवस्तुओंकीबिक्रीकेसाथ-साथउनकीडिलीवरीकाभीसंबंधथा, सबकुछ, उससमयकेबाहर।बड़ौदामेंहुआ ब्रिटिशभारत। , अपीलार्थीद्वारासरकारकोकीगईआपूर्तिकोनियंत्रितकरनेवालेअनुबंधोंकीशर्तोंकेअनुसारभुगतानकीप्रणालीयहथीकिनहो, जबतकपक्षोंकेबीचअन्यविवेकपूर्णसहमतितबतकमालकीडिलीवरीकेलिएभुगतानजमाकरनेपरकियाजाएगा। एस. सी. आर. सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्टकेअनुसारनिर्धारितप्रपत्रमेंबिलोंकीसंख्या 239 निविदाकीस्वीकृतिमेंदिएगएनिर्देश किसीसरकारीकोषागारयाभारतीयरिजर्वबैंककीशाखायाइंपीरियलबैंकऑफजगदीशमिल्सलिमिटटेडबनामभारतमें-, सरकारीव्यवसायकालेनदेनकरनेवालेचेकद्वारा।अपीलार्थीआयुक्तनेमालकीडिलीवरीकरनेकेबादबिलप्रस्तुतकिए आय-करकीजे. भगवती "" निर्धारितमुद्रितप्रपत्रमेंजिसमेंयहवाक्यथाकिसरकारकोअपीलार्थीकोदेयराशिकाभुगतानचेकद्वाराकरनाचाहिएलेकिनअपीलार्थीनेसरकारसेअनुरोधयालिखानहींथाकिकिसतरहसेचेकद्वाराभुगतानकियाजानाथा अपीलार्थीकोसरकार।बड़ौदामेंप्राप्तबिलोंकोजमाकरनेकेबादअपीलार्थीअपनेबिलोंकेभुगतानमेंसरकारीकोषागारया-भारतीयरिजर्वबैंकयासरकारीव्यवसायकालेनदेनकरनेवालेभारतीयइंपीरियलबैंककीशाखासेडाककेमाध्यमसेचेक, प्राप्तकरताहै।उक्तचेकबड़ौदामेंअपीलार्थीद्वारासरकारसेएकज्ञापनकेसाथप्राप्तकिएगएथेजिसमेंकहागयाथाःअधोहस्ताक्षरितव्यक्तिकोआगेबढ़नेकासम्मानप्राप्तहै। इसकेसाथचेकनं. दिनांकित भुगतानमें नीचेउल्लिखितबिलोंमेंसे। , इसकेबादबिलोंकीसंख्याराशिऔरतिथिनिर्धारितकरतेहुएएकसारणीबद्धविवरणदियागया।ज्ञापनकेशीर्षपरएकनिर्देश", थाकिइसेतुरंतआपूर्तिलेखानियंत्रककोवापसकरदियाजाएजिसकेपीछेस्वीकृतिपत्रपरविधिवतहस्ताक्षरकिएजाएंऔर"---उसपरमुहरलगाईजाए।स्वीकृतिप्रपत्रनिम्नलिखितरूपमेंव्यक्तकियागयाथाः " अधोहस्ताक्षरकर्ताकोस्वीकारकरनेकासम्मानहै : चेकनं. दिनांकित पीछेकीओरपहलेकॉलममेंलिखेबिलोंकाभुगतान। चेकद्वाराकिएगएभुगतानोंकोअपीलार्थीद्वाराबिनाशर्तऔरसरकारकोआपूर्तिकीगईवस्तुओंकेलिएअपनेदावेकीपूरीसंतुष्टिकेसाथस्वीकारकियागयाथा।उसपर, ऐसेचेकोंकीप्राप्तिकेबादअपीलार्थीनेउनकासमर्थनकियाऔरउन्हेंऐसेस्थानोंपरअपीलार्थीकेबैंकिंगखातेमेंबॉम्बेया20 , 1945 और16 , 1943 , 1942-43 अहमदाबादभेजदिया।सितंबरमार्चकेअपनेआदेशोंकेअनुसारनिर्धारणवर्षों(1941 है) और1943-44 (1942 है) -240लेखावर्षकैलेंडरवर्षखातावर्षकैलेंडरवर्षकेलिएआयकरअधिकारी [1960 (1)]सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट 1959 . 1,98,643 .4,96,365 मानाकिरुकीराशि।औररुपांचवींसरकारकोआपूर्तिकीगईवस्तुओंऔरलाभोंकेलिए, आय-करजगदीशमिल्सद्वाराप्राप्तचेकोंकीराशिहोनेकेनातेभारतकेआयुक्तनेउक्तलेखावर्षोंकेदौरानब्रिटिशभारतमेंआयकेलाभकीप्राप्तिकीराशिकेरूपमें Case: SHRI JAGDISH MILLS LTD. versus THE COMMISSIONEB OF INCOME-TAX, BOMBAY NORTH, KUTCH AND SAURASHTRA, ... [[1960] 1 S.C.R. 236] (1960) Section: CONCLUSION Held, that regard being had to the general course of business usage which was followed in this case, there could be no doubt that the parties intended that the cheques should be sent by post which was the normat·agency for transmission of such articles and, consequently, there was an implied request~ the appellant to the Government to send the cheques by post so as to constitute the Post Office its agent for the purpose of receiving those payments. . Commissioner of ~ncome-tax, Bombay South v. Messrs. Ogalc Glass Works Ltd. [1955] I S.C.R. 185 and Norman v. Rickets, (I886) 3 T.L.R. I82, applied. Pe1mington v. Crossley and Sons (Limited), (I879] 13 T.L.R. 5I3, considered. Thorappa v. Umedmalji (1923) 25 Born. L.R. 604 and Ex parte Cote In re Deveza, (1873) L.R. 9 Ch. 27, distinguished. CIVIL APPELLATE JURISDICTION: Civil Appeal Nos. 681 and 682 of 1957. Appeals by special leave from the order dated August 2, 1954, of the Income-tax Appellate Tribunal of India., Bombay Bench 'A' in Income-tax Appeals Nos. 3756 of 1948-49 and 2161 of 1950-51. R. J. Kokih and I . N. Shroff, for the appellants. H. N. Sanyal, Additional Solicitor-General of India, K.N. Bajagopal Sa.stri a.nd D. Gupta, for the respondent. 238 SUPREME COURT REPORTS [1960(1)] z959 1959. May 12. The Judgment of the Court was -. delivered by Jagdish Mills Ltd. v. BHAGWATI J.-These two appeals with special The Commissioner leave under Art. 136 of the Constitution are direct-of Income-tax ed against the order of the Income-tax Appellate Tribunal of India, Bombay Bench "A" (hereinafter Bhagwati]. referred to as" the Tribunal"} dated August 3, 1954, in Income-tax Appeals Nos. 3756 of 1948-49 and 2161 of 1950-51 whereby the Tribunal held that the amounts of cheques of Rs. 1,98,643 and Rs. 4,96,365 for the assessment years 1943-44 and 1944-45 were received by the appellant from th~ Government in the taxable territories and were as such liable to tax under s .. 4(l)(a) of the Indian Income Tax Act (XI of 1922) (hereinafter referred to as "the ACt"). At all material times the ap}Jellant was a 1mhlic joint · stock company incorporated under the then Baroda State Companies Act and having its registered office at Baroda. The appellant was the owner of a textile mill and carried on business in manufacturing and selling textiles at Baroda. In the accounting years 1942 and 1943 tenders were inviteu bv the Government of India for some of the articles mannfactured by the appellant and the appel-lant submitted its tenders to the Government of India which accepted the tenders and placed orders for supply of goods manufactured by the appellant. These orders were accepted by the appellant at Baroda and the deliveries of the goods manufactured by the appellant and sold by it to the Government of India ~ere pur-suant to the said orders to be and w,ere in fact effected F. 0:'" B. Ba,roda. In fact so far as the manufacture and sale of the goods supplied to the Government of India were concerned, as also the deliveries thereof, everything took place at Baroda, outside· the then British India. According to the condition!3 of the contracts govern-ing the supplies made by the appellant tu the Govern-ment, the system of payment was, that unless other-wise agreed upon between the parties, payment for delivery of the goods would be made on submission of the bills in the pr<?sC'dbed form in accmdance with s.c.R .~UPR.EME COUR1.' REPORTS 239 Case: SHRI JAGDISH MILLS LTD. versus THE COMMISSIONEB OF INCOME-TAX, BOMBAY NORTH, KUTCH AND SAURASHTRA, ... [[1960] 1 S.C.R. 236] (1960) ਸਾਰੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਇੱਕ ਪਬਲਿਕ ਜੌਇੰਟ ਸਟਾਕ ਕੰਪਨੀ ਸੀ ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬੜੌਦਾ ਸਟੇਟ ਕੰਪਨੀਆਂ ਐਕਟ ਅਧੀਨ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਰਜਿਸਟਰਡ ਦਫਤਰ ਬੜੌਦਾ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਇੱਕ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਮਿੱਲ ਦਾ ਮਾਲਕ ਸੀ ਅਤੇ ਬੜੌਦਾ ਵਿੱਚ ਟੈਕਸਟਾਈਲਾਂ ਦੀ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਵਿਕਰੀ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਲੇਖਾ ਸਾਲ 1942 ਅਤੇ 1943 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਦੁਆਰਾ ਉਤਪਾਦਿਤ ਕੁਝ ਵਸਤੂਆਂ ਲਈ ਟੈਂਡਰ ਸੱਦੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਟੈਂਡਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਿਸਨੇ ਟੈਂਡਰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਦੁਆਰਾ ਉਤਪਾਦਿਤ ਸਮਾਨ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਲਈ ਆਰਡਰ ਦਿੱਤੇ। ਇਹ ਆਰਡਰ ਬੜੌਦਾ ਵਿੱਚ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਵੱਲੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਦੁਆਰਾ ਉਤਪਾਦਿਤ ਅਤੇ ਵੇਚੇ ਗਏ ਸਮਾਨ ਦੀਆਂ ਡਿਲੀਵਰੀਆਂ ਉਕਤ ਆਰਡਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਣੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਐਫ. ਓ. ਬੀ. ਬੜੌਦਾ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨੀ ਵੀ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸਮਾਨ ਦੀ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਵਿਕਰੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਡਿਲੀਵਰੀਆਂ ਵੀ, ਸਭ ਕੁਝ ਬੜੌਦਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸੀ। ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਵੱਲੋਂ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈ ਸਪਲਾਈਆਂ ਦੇ ਕਰਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਮਾਨ ਦੀ ਡਿਲੀਵਰੀ ਲਈ ਭੁਗਤਾਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਜਬ ਤੱਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਰ ਕੋਈ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਭੁਗਤਾਨ ਬਿੱਲਾਂ ਦੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਉੱਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਖਜਾਨੇ ਜਾਂ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਜਾਂ ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਬੈਂਕ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਸ਼ਾਖਾ ਵਿੱਚ ਚੈੱਕ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਜੋ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਮਾਨ ਦੀਆਂ ਡਿਲੀਵਰੀਆਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਤਜਵੀਜ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਛਪੇ ਫਾਰਮ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਾਕ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ ਕਿ “ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨੂੰ ਚੈੱਕ ਦੁਆਰਾ ਬਕਾਇਆ ਰਕਮ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ” ਪਰ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਚੈੱਕ ਦੁਆਰਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਬਿੱਲਾਂ ਦੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨੇ ਬੜੌਦਾ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਬਿੱਲਾਂ ਦੇ ਭੁਗਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਪੋਸਟ ਦੁਆਰਾ ਭੇਜੇ ਗਏ ਚੈੱਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਜੋ ਸਰਕਾਰੀ ਖਜਾਨੇ ਜਾਂ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਜਾਂ ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਬੈਂਕ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਸ਼ਾਖਾ ਵੱਲੋਂ ਕੱਢੇ ਗਏ ਸਨ, ਜੋ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਕਤ ਚੈੱਕ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਬੜੌਦਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਸਨ, ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਕ ਮੈਮੋ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਸੀ — “ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ ਇਸ ਨਾਲ ਚੈੱਕ ਨੰਬਰ ______ ਮਿਤੀ ______ ਬਿੱਲਾਂ ਦੇ ਭੁਗਤਾਨ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਹੇਠਾਂ ਦਰਜ ਹਨ।” ਫਿਰ ਬਿੱਲਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ, ਰਕਮ ਅਤੇ ਮਿਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਰਣੀਬੱਧ ਬਿਆਨ ਪਿੱਛਾ ਹੋਇਆ। ਮੈਮੋ ਦੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਹਦਾਇਤ ਸੀ ਕਿ "ਇਸਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਸਪਲਾਈਜ਼ ਅਕਾਊਂਟਸ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲਰ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਦੇ ਪੱਖ ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਅਤੇ ਮੋਹਰ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਫਾਰਮ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।" ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਫਾਰਮ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ — “ਹੇਠਾਂ ਦਸਤਖਤੀ ਨੇ ਇੱਜਤ ਨਾਲ ਚੈੱਕ ਨੰਬਰ ______ ਮਿਤੀ ______ ਦੇ ਲਈ ਰੁਪਏ ______ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਕਾਲਮ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਬਿੱਲਾਂ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਲਈ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।” ਚੈੱਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਅਦਾਇਗੀਆਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸ਼ਰਤ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜੋ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਮਾਨ ਲਈ ਦਾਅਵੇ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਸੀ। ਅਜਿਹੇ ਚੈੱਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ 'ਤੇ, ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬੰਬਈ ਜਾਂ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਦੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਤਾਰੀਖ਼ 20 ਸਤੰਬਰ, 1945 ਅਤੇ 16 ਮਾਰਚ, 1943 ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੁਕਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਸੈਸਮੈਂਟ ਸਾਲਾਂ 1942-43 (ਖਾਤਾ ਸਾਲ ਕੈਲੰਡਰ ਸਾਲ 1941) ਅਤੇ 1943-44 (ਖਾਤਾ ਸਾਲ ਕੈਲੰਡਰ ਸਾਲ 1942) ਲਈ ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ਅਫਸਰ ਜਗਦੀਸ਼ ਮਿਲਜ਼ ਲਿਮਿਟੇਡ- ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ਦੇ ਕਮਿਸ਼ਨਰ, ਬੜੌਦਾ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਰੁਪਏ 1,98,643 ਅਤੇ ਰੁਪਏ 4,96,365 ਦੀਆਂ ਰਕਮਾਂ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਮਾਨ ਲਈ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ ਚੈੱਕਾਂ ਦੀਆਂ ਰਕਮਾਂ ਸਨ, ਉਹ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਕਤ ਲੇਖਾ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਆਮਦਨ, ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਅਤੇ ਲਾਭ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਕਤ ਚੈੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕਾਂ 'ਤੇ ਖਿੱਚੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਟੈਕਸ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਯੋਗ ਸਨ। Case: SHRI JAGDISH MILLS LTD. versus THE COMMISSIONEB OF INCOME-TAX, BOMBAY NORTH, KUTCH AND SAURASHTRA, ... [[1960] 1 S.C.R. 236] (1960) [1960 (1)]सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट 1959 . 1,98,643 .4,96,365 मानाकिरुकीराशि।औररुपांचवींसरकारकोआपूर्तिकीगईवस्तुओंऔरलाभोंकेलिए, आय-करजगदीशमिल्सद्वाराप्राप्तचेकोंकीराशिहोनेकेनातेभारतकेआयुक्तनेउक्तलेखावर्षोंकेदौरानब्रिटिशभारतमेंआयकेलाभकीप्राप्तिकीराशिकेरूपमें . जितनाकिउक्तचेकभगवतीजेब्रिटिशइंडियामेंबैंकोंसेलिएगएथेऔरकरकेलिएउत्तरदायीथे। , आयकरअधिकारीकेउक्तआदेशोंसेअपीलीयसहायकआयुक्तकोअपीलकरनेपरअपीलीयसहायकआयुक्तनेआयकरअधिकारीकेआदेशोंकीपुष्टिकीऔरअपीलोंकोखारिजकरदिया।अपीलीयसहायकआयुक्तकेउक्तनिर्णयसेअपीलार्थीने, , आयकरअपीलीयन्यायाधिकरणसेअपीलकीजिसनेमामलेमेंविभिन्नबिंदुओंपरदोरिमांडआदेशोंकेबादजिनकीइन, 3 , 1954 अपीलोंमेंशामिलप्रश्नसेकोईप्रासंगिकतानहींहैअंतमेंअगस्तकेअपनेआदेशद्वारायहअभिनिर्धारितकियाकि, भलेहीअपीलार्थीनेसरकारकोयहकहतेहुएनहींलिखाथाकिचेकडाकद्वाराभेजेजाएंलेकिनसरकारसेएकनिहित, अनुरोधथाकिवहडाकद्वाराचेकभेजेयहदेखतेहुएकिजहांबड़ौदामेंकोईव्यक्तिदिल्लीमेंदूसरेव्यक्तिकोचेकद्वाराअपने, बकायाधनकोभेजनेकेलिएलिखताहैवहांडाकद्वाराचेकभेजनेकाएकनिहितअनुरोधहै।अपीलार्थीऐसानहींकरसकताथा इसकाआशययहथाकिचेकडाककेअलावाकिसीअन्यतरीकेसेभेजेजाएँऔरयहअपीलार्थीकामामलानहींथाकिसरकारकीओरसेप्राप्तचेकबड़ौदामेंअपीलार्थीकोहाथसेदिएगएथेऔरइसकेनिर्णयकेबाद आय-, ेड(1), करआयुक्तन्यायालयबॉम्बेदक्षिणबनाम।मेसर्स।ओगलग्लासवर्क्सलिमिटटन्यायाधिकरणनेअभिनिर्धारितकियाकिऊपरनिर्दिष्टचेकोंकीराशि अपीलार्थीद्वाराकरयोग्यक्षेत्रमेंप्राप्तकिएगएथेऔरइसप्रकारअपीलार्थीकरकेलिएउत्तरदायीथा एसकेतहत।4 ( 1 ) ( (क) अधिनियम। 20 , 1954 दिसंबरकोअपीलार्थीनेअनुच्छेदकेतहतन्यायाधिकरणकेउक्तआदेशकेखिलाफअपीलकरनेकेलिएविशेष136 अनुमतिकेलिएआवेदनकिया।संविधानकीजोअनुमतिइसन्यायालयद्वाराअपनेदिनांकितआदेशद्वारादीगईथी 15 , 1955।19 , 1955 , अप्रैलसितंबरकेएकऔरआदेशद्वारादोनोंअपीलोंकोसमेकितकियागयाथा अभिलेखकेमुद्रणऔरदाखिलकरनेकेउद्देश्य ( 1 ) [ 1955 ] 1 एस. सी. आर185 एस. सी. आर. सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट 241 अपीलकीयाचिकाएंऔरउसमेंमामलेकेबयान। 1959 येअपीलेंअबसुनवाईऔरअंतिमलिमिटटेडजगदीशमिल्सनिपटटानकेलिएहमारेसामनेआईहैं। ऊपरवर्णिततथ्योंपरयहस्पष्टहैकिभुगतानआयुक्तनेअपीलार्थीऔरभारतसरकारकेआयकरविभागकेबीचजिसतरीके, .21 परसहमतिव्यक्तकीहैजैसाकिक्लमें भगवतीजे। निविदाकामुद्रितरूपयहथाकिमालकीडिलीवरीकेलिएभुगतानसरकारीकोषागारयाभारतीयरिजर्वबैंककीशाखाया-सरकारीव्यवसायकालेनदेनकरनेवालेइंपीरियलबैंकऑफइंडियापरचेकद्वाराकियाजानाथा।अपीलार्थीनिर्धारितमुद्रितप्रपत्रमेंबिलजमाकरताथाजिसमेंउल्लेखकियागयाथाकिसरकारकोभुगतानकरनाचाहिए , ऊपरअपीलार्थीकोचेकद्वारादेयराशि।इनबिलोंकेभुगतानमेंअपीलार्थीबड़ौदाचेकपरसरकारद्वारातैयारकिएगएजैसाकिकहागयाहै, , पावतीकेएकज्ञापनकेसाथप्राप्तकरताथाजिसमेंकहागयाथाकिउसमेंउल्लिखितचेककोसारणीबद्धविवरणमें, , उल्लिखितबिलोंकेभुगतानमेंभेजागयाथाजिसमेंबिलोंकीराशिसंख्याऔरतारीखकाउल्लेखकियागयाथा।इसकेबादपीछे. के. कीओरदिएगएएनौलेगमेंटटप्रपत्रपरअपीलार्थीद्वाराविधिवतहस्ताक्षरकिएगएऔरउक्तबिलोंकेभुगतानमेंचेककीप्राप्तिकोस्वीकारकरतेहुएउसपरमुहरलगाईगईऔरअपीलार्थीद्वारासरकारकोभेजागया।चेकद्वाराइनभुगतानोंकोअपीलार्थीद्वाराबिनाशर्तऔरपूर्णसंतुष्टिकेसाथस्वीकारकियागयाथा।सरकारकोआपूर्तिकीगईवस्तुओंकेलिएउसकेदावे।राजस्वकापहलामामलायहथाकिभलेहीयेचेकबड़ौदामेंअपीलार्थी, द्वाराप्राप्तकिएगएथेलेकिनअपीलार्थीद्वाराऐसेस्थानोंपरअपीलार्थीकेबैंकिंगखातोंमेंउनकाविधिवतसमर्थनकरनेकेबादउन्हेंबॉम्बेयाअहमदाबादभेजागयाथाऔरइनचेकोंकोनकदकरदियागयाथाऔरउनकीआयअपीलार्थीद्वाराबॉम्बेया, अहमदाबादमेंप्राप्तकीगईथीऔरतदनुसारआयलाभऔरलाभकरयोग्यक्षेत्रोंकेभीतरअपीलार्थीद्वाराप्राप्तकिएगएथे।यहतर्कवास्तवमेंराजस्वकेलिएकोईलाभप्रदनहींथाक्योंकिवर्तमानमामलेकेविशेषतथ्योंपरयहसामान्यआधारथाकिचेक31242 द्वाराकिएगएभुगतानअपीलकर्ताद्वाराकोआपूर्तिकीगईवस्तुओंकेलिएअपनेदावोंकीबिनाशर्तऔरपूरीसंतुष्टिकेसाथस्वीकारकिएगएथे। [1960 (1)]सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट 1959 सरकारऔरइसलिएयदियहमानाजाताहैकिचेकबड़ौदामेंअपीलार्थीद्वाराप्राप्तकिएगएथे Case: SHRI JAGDISH MILLS LTD. versus THE COMMISSIONEB OF INCOME-TAX, BOMBAY NORTH, KUTCH AND SAURASHTRA, ... [[1960] 1 S.C.R. 236] (1960) According to the condition!3 of the contracts govern-ing the supplies made by the appellant tu the Govern-ment, the system of payment was, that unless other-wise agreed upon between the parties, payment for delivery of the goods would be made on submission of the bills in the pr<?sC'dbed form in accmdance with s.c.R .~UPR.EME COUR1.' REPORTS 239 the instructions given in the acceptance of the tender 1959 by a cheque on a Government Treasury or a Branch . -iJl 5 L d of the Reserve Bank of India or the Imperial Bank offagd,sJJ M t · India trancacting Government business. The appellant The co,:~zissioner after effecting deliveries of the goods, submitted bills of Income-tax Income-tax in t.he prescribed printed form which contained the sen~ence that "Government should pay the amount Bhagwati f. due to the appellant by cheque" but the appellant did not request or write to the Government, in what way the ·payment by cheque was to be made by Government to the appellant. After submission of the bills the appellant received at Baroda, in payment of its bills cheques through post from the rxavernment drawn on a Government Treasury or on a branch of the Reserve Bank of India or the Imperial Bank of India transacting Government business. The said cheques were received at Baroda by the appellant from the Govemment, along with a memo stating :-Govemment, along with a memo stating :-:- 1959 . -iJl L d 5 M t · co,:~zissioner of Income-tax Income-tax Bhagwati f. transacting Government business. The said cheques were received at Baroda by the appellant the Govemment, along with a memo stating :-Govemment, along with a memo stating :-:-" The undersigned has the honour to forward herewith cheque No. dated in payment of the bills noted below." then ·followed a tabular statement setting out the number, amount and date of the bills. On the top of the memo there was a direction that "it be immedi-ately returned to the Controller of Supplies Accounts, with the acknowledgment form on the reverse duly signed and stamped." The acknowledgment form was expressed as follows :- " The undersigned has the honour to acknowledge cheque No. dated for Rs. in payment of the bills noted in the first column on the reverse." The payments made by cheques were acqepted by the a.ppeJlant unconditionally and in full satisfaction of its claim for goods supplied to the Government. On receipt . of such cheques, the appellant endorsed the same and sent them either to Bombay or Ahmedabad in the Banki~g account of the appellant at such p1aces. By his orders dated September .20, 1945, and March 16, 1943, for the assessment years 1942.43 (account year being calendar year 1941) and 1943.44 (account year being calendar year 1942) the Income-tax Officer 240 SUPREME (JOURT REPORTS [1960(1)] :r959 held that the sums of Rs. 1,98,643 and Rs. 4,96,365 -L being the amounts of the cheques received by the Jagdish !":ills td. appellant for the goods supplied to the Government of The Commissioner India amounted to receipt of income, profits and gains of Income-ta.T in British India during the said accounting years inas-much as the said cheques were drawn on banks in BhagrniUi J. British India and were liable to tax. On appeal to the Appel1ate Assistant Commissioner from the said orders of the Income-tax Officer, the Appellate Assistant Commissioner confirmed the orders of the Income-tax Officer and dismissed the appeals. Case: SHRI JAGDISH MILLS LTD. versus THE COMMISSIONEB OF INCOME-TAX, BOMBAY NORTH, KUTCH AND SAURASHTRA, ... [[1960] 1 S.C.R. 236] (1960) ਉਕਤ ਚੈੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕਾਂ 'ਤੇ ਖਿੱਚੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਟੈਕਸ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਯੋਗ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਕਹੇ ਗਏ ਹੁਕਮਾਂ ਤੋਂ ਅਪੀਲੇਟ ਸਹਾਇਕ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਤਾਂ ਅਪੀਲੇਟ ਸਹਾਇਕ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੇ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਪੀਲਾਂ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਅਪੀਲੇਟ ਸਹਾਇਕ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨੇ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਪੀਲੇਟ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨੇ, ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਿੰਦੂਆਂ ਤੇ ਦੋ ਰੀਮੈਂਡ ਹੁਕਮਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੋ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਪੀਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਵਾਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਮਿਤੀ ਅਗਸਤ 3, 1954 ਨੂੰ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਨਹੀਂ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਚੈੱਕ ਪੋਸਟ ਦੁਆਰਾ ਭੇਜੇ ਜਾਣ, ਪਰ ਇਕ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਬੇਨਤੀ ਸੀ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਚੈੱਕ ਪੋਸਟ ਦੁਆਰਾ ਭੇਜੇ, ਇਹ ਦੇਖਦਿਆਂ ਕਿ ਜਦੋਂ ਬੜੌਦਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਬਕਾਏ ਪੈਸੇ ਚੈੱਕ ਦੁਆਰਾ ਭੇਜੇ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਬੇਨਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਚੈੱਕ ਪੋਸਟ ਦੁਆਰਾ ਭੇਜਿਆ ਜਾਵੇ। ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਸੋਚਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਚੈੱਕ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਭੇਜੇ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਇਹ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਦਾ ਕੇਸ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਚੈੱਕ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਤਰਫੋਂ ਬੜੌਦਾ ਵਿੱਚ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨੂੰ ਹੱਥੋਂ ਹੱਥ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਅਨੁਸਾਰਨ ਕਰਦਿਆਂ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਆਮਦਨ ਕਰ, ਬੰਬਈ ਦੱਖਣੀ ਬਨਾਮ ਮੈਸਰਜ਼ ਓਗਲੇ ਗਲਾਸ ਵਰਕਸ ਲਿਮਿਟੇਡ, ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਪਰੋਕਤ ਚੈੱਕਾਂ ਦੀਆਂ ਰਕਮਾਂ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨੂੰ ਕਰ ਯੋਗ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਐਕਟ ਦੇ ਧਾਰਾ 4(1)(ਅ) ਅਧੀਨ ਕਰ ਦੇਣਯੋਗ ਸੀ। 20 ਦਸੰਬਰ, 1954 ਨੂੰ, ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨੇ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਦੇ ਕਹੇ ਗਏ ਹੁਕਮ ਖਿਲਾਫ ਅਪੀਲ ਲਈ ਖਾਸ ਛੁੱਟੀ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਜੋ ਕਿ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਅਨੁਚਛੇਦ 136 ਅਧੀਨ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਮਿਤੀ ਅਪ੍ਰੈਲ 15, 1955 ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤਾ। ਹੋਰ ਇੱਕ ਹੁਕਮ ਦੀ ਮਿਤੀ ਸਤੰਬਰ 19, 1955 ਨੂੰ, ਦੋਵੇਂ ਅਪੀਲਾਂ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਦੀ ਛਪਾਈ ਅਤੇ ਦਾਖਲ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ [1955] 1 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. 28 ਦੀ ਫਾਇਲਿੰਗ ਲਈ। ਅਪੀਲਾਂ ਦੀਆਂ ਪਟੀਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਬਿਆਨ। ਇਹ ਅਪੀਲਾਂ ਹੁਣ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸੁਣਵਾਈ ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਨਿਪਟਾਰੇ ਲਈ ਆਈਆਂ ਹਨ। ਉੱਪਰ ਦੱਸੇ ਗਏ ਤੱਥਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਵਿਚਕਾਰ ਸਹਿਮਤ ਭੁਗਤਾਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਟੈਂਡਰ ਦੇ ਛਪੇ ਫਾਰਮ ਵਿੱਚ ਕਲੋਜ਼ 21 ਵਿੱਚ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਮਾਨ ਦੀ ਸਪੁਰਦਗੀ ਲਈ ਭੁਗਤਾਨ ਸਰਕਾਰੀ ਖਜ਼ਾਨੇ ਜਾਂ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਜਾਂ ਭਾਰਤੀ ਸਾਮਰਾਜੀ ਬੈਂਕ ਦੀ ਸ਼ਾਖਾ 'ਤੇ ਖਿੱਚੇ ਗਏ ਚੈੱਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹੋਣਾ ਸੀ ਜੋ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਛਪੇ ਫਾਰਮ ਵਿੱਚ ਬਿਲ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਦਾ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਉਲਲੇਖ ਸੀ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨੂੰ ਚੈੱਕ ਦੁਆਰਾ ਬਕਾਇਆ ਰਕਮ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਿਲਾਂ ਦੇ ਭੁਗਤਾਨ ਵਿੱਚ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨੂੰ ਬੜੌਦਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਵੀਕਾਰਤੀ ਮੈਮੋ ਨਾਲ ਚੈੱਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਉਪਰੋਕਤ ਵਜੋਂ ਖਿੱਚੇ ਗਏ ਚੈੱਕ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਉਲਲੇਖਿਤ ਬਿਲ ਰਕਮ, ਨੰਬਰ ਅਤੇ ਤਾਰੀਖ ਦੇ ਟੈਬਲਰ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨੋਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਰਕਮ ਦੇ ਭੁਗਤਾਨ ਲਈ ਅਗਾਊ ਭੇਜੇ ਗਏ ਸਨ। ਪਿੱਛੇ ਦੇ ਫਾਰਮ 'ਤੇ ਸਵੀਕਾਰਤੀ ਮੋਹਰ ਲਗਾ ਕੇ ਅਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕਰ ਕੇ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਦੁਆਰਾ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਉਕਤ ਬਿਲਾਂ ਦੇ ਭੁਗਤਾਨ ਲਈ ਚੈੱਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੀ ਸਵੀਕਾਰਤੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਦੁਆਰਾ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਚੈੱਕਾਂ ਦੇ ਭੁਗਤਾਨ ਨੂੰ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸ਼ਰਤ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜੋ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸਪੁਰਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਮਾਨ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਸੀ। ਪਹਿਲੀ ਮਿਸਾਲ ਵਿੱਚ ਰੈਵੇਨਿਊ ਦਾ ਕੇਸ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਚੈੱਕ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨੂੰ ਬੜੌਦਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਸਨ, ਪਰ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਗਾਊ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੰਬਈ ਜਾਂ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਹ ਚੈੱਕ ਕੈਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨੇ ਬੰਬਈ ਜਾਂ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਮਦਨ, ਮੁਨਾਫਾ ਅਤੇ ਲਾਭ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਰ ਯੋਗ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ। ਇਹ ਦਲੀਲ ਰੈਵੇਨਿਊ ਲਈ ਕੋਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਕੇਸ ਦੇ ਖਾਸ ਤੱਥਾਂ 'ਤੇ ਇਹ ਆਮ ਗੱਲ ਸੀ ਕਿ ਚੈੱਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਭੁਗਤਾਨ ਨੂੰ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸ਼ਰਤ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜੋ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸਪੁਰਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਮਾਨ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਸੀ। Case: SHRI JAGDISH MILLS LTD. versus THE COMMISSIONEB OF INCOME-TAX, BOMBAY NORTH, KUTCH AND SAURASHTRA, ... [[1960] 1 S.C.R. 236] (1960) [1960 (1)]सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट 1959 सरकारऔरइसलिएयदियहमानाजाताहैकिचेकबड़ौदामेंअपीलार्थीद्वाराप्राप्तकिएगएथे Ltd.income, जगदीशमिल्सबड़ौदादकमिश्नरमेंभीलाभऔरलाभप्राप्तहुएजोकरयोग्यक्षेत्रोंसेबाहरथा।भलेहीबड़ौदामें. चेकोंकीआयकरप्राप्तियोंकोसरकारकोआपूर्तिकिएगएभगवताईजेसामानोंकेलिएअपीलार्थीकेदावोंकेसशर्तभुगतानके, , , रूपमेंमानाजाएलेकिनस्थितिबेहतरनहींथीइसकासीधासाकारणथाकिचेकोंकाअपमाननहींकियागयाथाबल्किचेकोंकीप्राप्तियोंकीतारीखोंसेसंबंधितभुगतानोंकोविधिवतनकदकरदियागयाथाऔरकानूनीरूपसेभुगतानकीतारीखें, चेकोंकीडिलीवरीकीतारीखेंथींजोनिश्चितरूपसेकरयोग्यक्षेत्रोंकेबाहरबड़ौदामेंथीं।किसीभीस्थितिमेंराजस्वद्वारायहआय, आग्रहनहींकियाजासकताथाकिलाभऔरलाभअपीलार्थीद्वाराबड़ौदाकेअलावाकिसीअन्यस्थानपरप्राप्तकिएगएथे(आयकरआयुक्त, बॉम्बेदक्षिणबनाम।मेसर्स. ओगलग्लासवर्क्सलिमिटटेड(1), आई. बी. आई. डी. 196)।हालाँकि, राजस्वउपद्वाराक्रमिकरूपसेजोस्थितिलीगईथी, वहयहथीकिचेकअपीलार्थीकेनिहितअनुरोधपरदिल्लीमेंसरकारद्वारापोस्टट, किएगएथेऔरइसलिएभुगतानदिल्लीमेंअपीलार्थीद्वाराप्राप्तकिएगएहोनेचाहिएडाकघरकोइसप्रकारअपीलार्थीकेएजेंटटकागठनकियागयाथाताकिवहप्राप्तकरसके।अपीलार्थीकेविद्वानवकीलनेइसस्थितिकाविरोधकरतेहुएआग्रहकियाकिअपीलार्थीद्वाराउल्लिखितएकमात्रबातयहथीकिअपीलार्थीद्वारासरकारकोआपूर्तिकीगईवस्तुओंकाभुगतानचेकद्वाराकियाजानाथाऔर कोईस्पष्टयानिहितअनुरोधनहींथा प्रेषणकेलिएअपीलार्थीसेनिकालना डाकद्वाराइनचेकोंकेपरिणामकेसाथकियदि , सरकारनेइनचेकोंकोदिल्लीसेडाकद्वाराभेजनेकाफैसलाकिया , , अपीलार्थीद्वाराउसओरसेव्यक्तयानिहितकियागयाथालेकिनयहसरकारद्वाराअपनीपहलपरकियागयाथाइसप्रकारडाकघरकोसरकारकाप्रतिनिधिबनायागयाथाऔरअपीलार्थीद्वारातबतकधनकीकोईरसीदनहींथीजबतककिचेक-, बड़ौदामेंउनकेगंतव्यराष्ट्रतकनहींपहुंचजाते।आयकरआयुक्तकामामलाबॉम्बेदक्षिणबनाम।मेसर्स।ओगलग्लासवर्क्सलिमिटटेड(1), जिसपरराजस्वद्वाराभरोसाकियागयाथा, कीमांगकीगईथी। ( 1 ) [ 1955 ] 1 एस. सी. आर185 एस. सी. आर. सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट 243 इसआधारपरअलगकियाजाएकिउसमामलेमें 1959 "निर्धारितीनेबिलपरलिखाथाकिकृपयाबॉम्बेमेंकिसीभीजगदीशमिल्सलिमिटटेडबैंकवीपरहमारेपक्षमेंएकचेकद्वारा" -, इसराशिभेजेंजोएकस्पष्टअनुरोधथाआयुक्तनेनिर्धारितीद्वारासरकारकोआयकरचेकडाकद्वाराभेजनेकेलिएकहाप्रकारडाकघरकागठनकियागया। निर्धारितीकाअभिकर्ता।ऐसेशब्दोंकाइस्तेमालनहींकियागयाहै। भगवतीजे। , इसमामलेमेंअपीलार्थीद्वाराबिलप्रपत्रमेंनिहितप्रावधानकाएकमात्रपरिणामकिभुगतानचेकद्वाराकियाजानाथायहथाकि, , यहसरकारचेकद्वाराभुगतानकरनेकेलिएअधिकृतथीयाहकदारथीलेकिनअपीलार्थीकोउनचेकोंतककैसेपहुंचनाहैसरकारकीइच्छाऔरविवेकपरछोड़दियागयाथाऔरयदिसरकारउनचेकोंकोडाकद्वाराभेजनेकाविकल्पचुनतीहैतो, अपीलार्थीसेडाकद्वाराचेकभेजनेकाकोईस्पष्टयानिहितअनुरोधनहींकियागयाथाताकिडाकघरकोडाकघरकाएजेंटटबनायाजासके। आय-,अपीलार्थीउसीकोप्राप्तकरनेकेप्रयोजनोंकेलिए।यहसचहैकिकरआयुक्तमें ेड(1), "बॉम्बेसाउथबनाम।मेसर्स।ओगलग्लासवर्क्सलिमिटटशब्द।कृपयाहमारेखातेमेंएकचेकद्वाराराशिभेजें। बॉम्बेमेंकिसीभीबैंककेपक्षमेंविशेषरूपसेनिर्धारितीद्वाराउपयोगकियाजाताथाऔरइनशब्दोंकोनिर्धारितीद्वारासरकारकोडाकद्वाराचेकभेजनेकेलिएएकस्पष्टअनुरोधकेरूपमेंमानाजाताथा। , ,जिनविभिन्नप्राधिकारियोंपरचर्चाकीगईअर्थात्। . (2); थैरलवालबनाम।दग्रेटटनॉर्दर्नरेलवेकंबडीशेअनिलिनउंडसोडाफैब्रिकबनाम।बेसलकेमिकलवर्क्स बाइंडशेडलर(3); कॉम्बरबनाम।लेलैंड(1) औरमिचेलहेनरीबनाम।नॉर्विचयूनियनलाइफइंश्योरेंससोसाइटटी(5), ऐसेमामले, भीथेजहांउपयोगकिएगएअभिव्यक्तियोंकोव्यक्तअनुरोधकेशब्दोंकेरूपमेंसमझागयाथाजिसमेंडाकघरकोधनयासामानप्राप्तकरनेवालेपक्षकाएजेंटटबनायागयाथाऔरराजस्वद्वाराकिएगएमामलेकासमर्थनकरनेकेलिएगयाथाकि, डाकघरकागठनदिल्लीमेंसरकारद्वाराचेकप्राप्तकरनेकेउद्देश्योंकेलिएकियागयाथा।हालाँकिजहाँऐसेकिसीस्पष्टशब्दका, केवल(1) उपयोगनहींकियागयाथाऔरमामलाकेवलइसशर्तपरआधारितथाकिभुगतानचेकद्वाराकियाजाएगा[1955] 1 एस. सी. आर. 185 होगा।( 3 ) [ 1898 ] ए. सी. 200( 2 ) [ 1910 ] 2 के. बी. 509.( 4 ) [ 1898 ] ए. सी. 524 ( 5 ) [ 1918 ] 2 के. बी. 67. [1960 (1)]सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट 244 1959 दिल्लीमेंचेककीपोस्टिंगगठनकेलिएपर्याप्तहोगी Case: SHRI JAGDISH MILLS LTD. versus THE COMMISSIONEB OF INCOME-TAX, BOMBAY NORTH, KUTCH AND SAURASHTRA, ... [[1960] 1 S.C.R. 236] (1960) On appeal to the Appel1ate Assistant Commissioner from the said orders of the Income-tax Officer, the Appellate Assistant Commissioner confirmed the orders of the Income-tax Officer and dismissed the appeals. From the said decision of the Appellate Assistant Commissioner the Appellant appealed to the Income-tax Appellate Tribunal who, after two remand orders on various points in the case which have no relevance to the question involved in these appeals, finally by its order dated August 3, 1954, held that even though the appellant did not write to the Government saying that the cheques be sent by post, there was an implied request to the Government to send the cheques by post, observing that where a person in Baroda writes to another in Delhi to send the money due to him by a cheque there is an implied request to send the cheque by post. The appellant could not have intended that the cheques would be sent otherwise than by post and it was not the case of the appellant that the cheques received from the Government were delivered by hand on behalf of the Government to the Appellant at Baroda and following the decision of this Court in Commissioner of Income-tax, Bombay South v. Messrs. Ogale Glass Works Ltd.(l), the Tribunal held that the amounts of the cheques referred to above were received by the appellant in the taxable terri-tories and as such the appellant was liable to tax under s. 4( 1 )(a) of the Act. On December 20, 1954, the appellant applied for special leave to appeal against the said order of the Tribunal under Art. 136 of the Constitution which leave was granted by this Court by its order daterl April15, 1955. By a further order dated September 19, 1955, both the appeals were consolidated for the purposes of printing of the record and for filing of the (I) [1955] I S.C.R. 185. 241 S.C.R. SUPREME .COURT . REPORTS petitions of appeal and the statements of case therein. x959 T.hese appeals have now come up for hearing and final Jagdish Mills Lltl. disposal before us. v. x959 v. Commissi<mer of Income·tu Income·tu tu BhagwatiJ. On the facts narrated above it is clear that the mode The Commissi<mer of payment agreed upon between the appellant and the of Income·tu Income·tu tu Government of India, as specified in Cl. 21 in the printed form of tender, was that the payments for the BhagwatiJ. delivery of the goods were to be by cheques drawn on a Government Treasury or on a branch of the Reserve Bank of India or the Imperial Bank of India transact-ing Government business. The appellant used to submit the bills in the prescribed printed form which mentioned that the Government should pay the amounts due to the appellant by chequ"J. In paym~nt of these bills the appellant 11sed to receive at Baroda cheques drawn by the Government as aforesaid along . with a memo of acknowledgment which stated that the cheques ment.ioned therein were forwarded in payment of the bills noted in the tabular statement setting out the amount, number and date of the bills. The ack-nowledgment form on the reverse was .thereafter duly signed and stamped by the appellant acknowledging the receipt of the cheques in payment of the said bills and was despatched by the appellant to the Govern-ment. These payments by cheques were accepted by the appellant unconditionally and in full satisfaction of its claims for the goods supplied to the Government. Case: SHRI JAGDISH MILLS LTD. versus THE COMMISSIONEB OF INCOME-TAX, BOMBAY NORTH, KUTCH AND SAURASHTRA, ... [[1960] 1 S.C.R. 236] (1960) ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਜੇਕਰ ਚੈੱਕਾਂ ਨੂੰ ਬੜੌਦਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਆਮਦਨ, ਮੁਨਾਫਾ ਅਤੇ ਲਾਭ ਵੀ ਬੜੌਦਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਸਨ ਜੋ ਕਿ ਟੈਕਸ ਯੋਗ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ ਜੇ ਚੈੱਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਮਾਨਾਂ ਲਈ ਦਾਅਵੇਦਾਰ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਸਥਿਤੀ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਚੈੱਕ ਬਿਨਾਂ ਰੱਦ ਹੋਏ ਪਰ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੈਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਅਦਾਇਗੀਆਂ ਨੇ ਚੈੱਕਾਂ ਦੀਆਂ ਰਸੀਦਾਂ ਦੀਆਂ ਤਾਰੀਖਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਅਦਾਇਗੀਆਂ ਦੀਆਂ ਤਾਰੀਖਾਂ ਉਹ ਤਾਰੀਖਾਂ ਸਨ ਜਦੋਂ ਚੈੱਕਾਂ ਦੀ ਸਪੁਰਦਗੀ ਹੋਈ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਬੜੌਦਾ ਵਿੱਚ ਸੀ—ਟੈਕਸ ਯੋਗ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ। ਦੋਵਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਆਮਦਨ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ ਕਿ ਆਮਦਨ, ਮੁਨਾਫਾ ਅਤੇ ਲਾਭ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਤੋਂ ਬੜੌਦਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਸਨ (ਦੇਖੋ ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਮਿਸ਼ਨਰ, ਬੰਬਈ ਸਾਊਥ ਬਨਾਮ ਮੈਸਰਜ਼, ਓਰਗੇਲ ਗਲਾਸ ਵਰਕਸ ਲਿਮਿਟੇਡ (2), ਉੱਥੇ ਹੀ 196 ਤੇ)। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਮਦਨ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸਥਿਤੀ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਚੈੱਕ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਦੀ ਅਣਜਾਣ ਬੇਨਤੀ ਤੇ ਪੋਸਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਅਦਾਇਗੀਆਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ, ਪੋਸਟ ਦਫਤਰ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਦਾ ਏਜੰਟ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਉਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸੀ। ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਦੇ ਵਕੀਲ ਨੇ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਵੱਲੋਂ ਸਿਰਫ ਇਹ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਮਾਨਾਂ ਲਈ ਭੁਗਤਾਨ ਚੈੱਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਉਸ ਚੈੱਕਾਂ ਨੂੰ ਪੋਸਟ ਦੁਆਰਾ ਭੇਜਣ ਲਈ ਕੋਈ ਬੇਨਤੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਜਾਂ ਅਣਜਾਣ ਬੇਨਤੀ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਪਰ ਇਹ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੋਸਟ ਦਫਤਰ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਏਜੰਟ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਚੈੱਕ ਬੜੌਦਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਤੱਕ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨੇ ਪੈਸੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਮੈਸਰਜ਼ ਓਰਗੇਲ ਗਲਾਸ ਵਰਕਸ ਲਿਮਿਟੇਡ (1) ਦੇ ਕੇਸ ਨੂੰ ਆਮਦਨ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਭਰੋਸਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਸ ਆਧਾਰ ਤੇ ਵੱਖ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਕਰਦਾਤਾ ਨੇ ਬਿੱਲ ਫਾਰਮ ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ “ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬੈਂਕ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਚੈੱਕ ਦੁਆਰਾ ਰਕਮ ਭੇਜੋ” ਜੋ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਚੈੱਕ ਪੋਸਟ ਦੁਆਰਾ ਭੇਜਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸਪੱਸ਼ਟ ਬੇਨਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਵੱਲੋਂ ਅਜਿਹੇ ਸ਼ਬਦ ਵਰਤੇ ਨਹੀਂ ਗਏ ਸਨ ਇਸ ਲਈ ਬਿੱਲ ਫਾਰਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਪ੍ਰਾਵਧਾਨ ਦਾ ਇਕੋ ਹੀ ਨਤੀਜਾ ਸੀ ਕਿ ਭੁਗਤਾਨ ਚੈੱਕ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ; ਪਰ ਉਹ ਚੈੱਕ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਤੱਕ ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚਣ ਇਹ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਮਰਜੀ ਅਤੇ ਵਿਵੇਕ ਨੂੰ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਹ ਚੈੱਕ ਪੋਸਟ ਦੁਆਰਾ ਭੇਜਣ ਦਾ ਚੁਣਾਅ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਪੋਸਟ ਦਫਤਰ ਨੂੰ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਦਾ ਏਜੰਟ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੋਈ ਬੇਨਤੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਜਾਂ ਅਣਜਾਣ ਬੇਨਤੀ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜੋ ਪੋਸਟ ਦਫਤਰ ਨੂੰ ਉਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਮਾਮਲੇ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਆਫ ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ, ਬੰਬਈ ਸਾਊਥ ਬਨਾਮ ਮੈਸਰਜ਼. ਓਗਲੇ ਗਲਾਸ ਵਰਕਸ ਲਿਮਿਟੇਡ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਬਦ “ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬੈਂਕ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਚੈੱਕ ਦੁਆਰਾ ਰਕਮ ਭੇਜੋ” ਨੂੰ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਰਦਾਰ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਚੈੱਕ ਡਾਕ ਦੁਆਰਾ ਭੇਜਣ ਦੀ ਖਾਸ ਬੇਨਤੀ ਵਜੋਂ ਸਮਝੇ ਗਏ ਸਨ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ, ਥੈਰਲਵਾਲ ਬਨਾਮ ਦ ਗ੍ਰੇਟ ਨਾਰਦਰਨ ਰੇਲਵੇ ਕੋ; ਬੈਡੀ ਬਨਾਮ ਬੈਲੰਡ ਟੰਡ ਸੋਡਾ ਫੈਬਰਿਕ ਬਨਾਮ ਦ ਬਾਸਲ ਕੈਮੀਕਲ ਵਰਕਸ ਹਿੰਦ ਯੂਨੀਲੀਵਰ; ਯੂਨੀਲੀਵਰ ਬਨਾਮ ਲੈਂਕਸ਼ਾਇਰ ਅਤੇ ਯਾਰਕਸ਼ਾਇਰ ਬ੍ਰਿਊਅਰੀ ਬਨਾਮ ਨਾਰਥ ਕੋਮਬਿਰ ਲਾਈਫ ਇਨਸ਼ੂਰੈਂਸ ਸੋਸਾਇਟੀ, ਵੀ ਉਹ ਕੇਸ ਸਨ ਜਿੱਥੇ ਵਰਤੇ ਗਏ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਪੈਸੇ ਜਾਂ ਸਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਏਜੰਟ ਵਜੋਂ ਡਾਕਘਰ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਨ ਦੀ ਖਾਸ ਬੇਨਤੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਜੋਂ ਸਮਝੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਰੈਵੇਨਿਊ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਕੇਸ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਦੇਣ ਲਈ ਗਏ ਸਨ ਕਿ ਡਾਕਘਰ ਨੂੰ ਕਰਦਾਰ ਦਾ ਏਜੰਟ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਚੈੱਕ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਜਿੱਥੇ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੋਈ ਵੀ ਖਾਸ ਸ਼ਬਦ ਵਰਤੇ ਨਹੀਂ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਮਾਮਲਾ ਸਿਰਫ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਸੀ ਕਿ ਭੁਗਤਾਨ ਚੈੱਕ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਕੀ ਸਿਰਫ ਕੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਚੈੱਕਾਂ ਦੀ ਪੋਸਟਿੰਗ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਾਫੀ ਹੈ ਕਿ ਪੋਸਟ ਦਫਤਰ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਦਾ ਏਜੰਟ ਬਣ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਜੋ ਆਮਦਨ, ਮੁਨਾਫਾ ਅਤੇ ਲਾਭ ਇਹ ਕਹਿ ਸਕੇ ਕਿ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨੇ ਕਰ ਯੋਗ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ? ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੋਸਟ ਦਫਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਦਾ ਏਜੰਟ ਨਹੀਂ ਬਣੇਗਾ ਅਤੇ ਸਿਰਫ ਚੈੱਕ ਦੀ ਪੋਸਟਿੰਗ ਚੈੱਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਚੈੱਕ ਵਿੱਚ ਟਾਈਟਲ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਨੂੰ ਪਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇ। (ਵੇਖੋ ਥੋਰਪ ਬਨਾਮ ਉਰਮੁਦਮਲਾਜੀ) ਅਤੇ ਐਕਸ-ਪਾਰਟੀ ਕਲੋਹ ਲਾ ਦੇ ਵੈਨੌ ਦਾ ਕੇਸ)। Case: SHRI JAGDISH MILLS LTD. versus THE COMMISSIONEB OF INCOME-TAX, BOMBAY NORTH, KUTCH AND SAURASHTRA, ... [[1960] 1 S.C.R. 236] (1960) ( 5 ) [ 1918 ] 2