The Commissioner Of Income-Tax, Bombay City, Bombay v. Nandlal Gandalal

Case: THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, BOMBAY CITY, BOMBAY versus NANDLAL GANDALAL. [[1960] 3 S.C.R. 620] (1960) 620 ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਰਰਪੋਰਟਾਂ [1960] ਸਾਹਿਬਜਾਦਾ ਮੁਿੰਮਦ ਕਮਗਰ ਸਾਿ ਬਨਾਮ ਜਗਦੀਸ ਚੰਦਰ ਦੀਓ ਧਬਲ ਦੀਓ [ਦਾਸ ਗੁਪਤਾ ਜੇ.] ਮੌਜੂਦਾ ਕੇਸ ਰ ਿੱਚ ਮੁਕਿੱਦਮਾ 1919 ਦੀ ਦੂਜੀ ਲੀਜ਼ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ ਰਜਸ ਨੂੂੰ ਤਤਕਾਲੀ ਪਰਾਪਤਕਰਤਾ ਦੇ ਹਿੱਕ ਰ ਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਰਗਆ ਸੀ। ਉਹ ਪਰ ਾਨਗੀ ਰਜਸ ਦੁਆਰਾ ਸੀਮਾ ਨੂੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦਾ ਦਾਅ ਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਇਦਾਦ ਦੇ ਰਪਛਲੇ ਪਰਾਪਤਕਰਤਾ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਰਜਸ ਦੁਆਰਾ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਜੋ ਮੌਜੂਦਾ ਪਰਾਪਤਕਰਤਾ ਹੈ, ਨੇ ਕਰਜ਼ੇ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਦੇਣਦਾਰੀ ਪਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਧਾਰਾ 19 ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਾਲੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਰ ਿੱਚ ਲਾਗੂ ਹੁੂੰਦੀ ਹੈ ਰਕਉਂਰਕ ਪਰ ਾਨਗੀਆਂ 'ਤੇ ਉਨਹਾਂ ਰਪਛਲੇ ਪਰਾਪਤਕਰਤਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਰਸ਼ਕਾਇਤਕਰਤਾ ਦੁਆਰਾ ਰ ਆਰਖਆ II ਦੇ ਦੂਜੇ ਭਾਗ ਲਈ ਰਕਸੇ ਸਹਾਰੇ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਸਰਿਤੀ ਸਿੱਚਮੁਿੱਚ ਸਰੀ ਝਾਅ ਦੁਆਰਾ ਸਹੀ ਢੂੰਗ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜੋ ਇਸ ਗਿੱਲ ਨਾਲ ਸਰਹਮਤ ਸਨ ਰਕ ਇਸ ਦੇ ਮਿੱਦੇਨਜ਼ਰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਰਕ ਕੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਪਰਾਪਤਕਰਤਾ ਅਸਲ ਰ ਿੱਚ ਜਾਇਦਾਦ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਦਾ ਏਜੂੰਟ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਜੋ ਰਲਰਮਟੇਸ਼ਨ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 19 ਦੇ ਤਰਹਤ ਪਰ ਾਨਗੀ ਦੇਣ ਲਈ ਅਰਧਕਾਰਤ ਹੈ। ਇਸ ਰ ਚ ਕੋਈ ਸ਼ਿੱਕ ਨਹੀਂ ਹੈ ਰਕ ਰਜਨਹਾਂ ਪਰ ਾਨਗੀਆਂ 'ਤੇ ਰਸ਼ਕਾਇਤਕਰਤਾ ਰਨਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਸੀਮਾ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 19 ਦੇ ਅਰਿਾਂ ਦੇ ਅੂੰਦਰ ਸ ੀਕਾਰ ਹਨ ਅਤੇ 12 ਅਗਸਤ, 1935 ਤੋਂ ਪਰਹਲਾਂ ਦੀ ਰਮਆਦ ਦੇ ਸੂੰਬੂੰਧ ਰ ਚ ਸੀਮਾ ਨੂੂੰ ਛਿੱਡ ਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਹੇਠਾਂ ਰਦਿੱਤੀਆਂ ਅਦਾਲਤਾਂ ਬਚਾਓ ਕਰਤਾ ਦੀ ਸੀਮਾ ਦੀ ਅਪੀਲ ਨੂੂੰ ਰਿੱਦ ਕਰਨ ਰ ਿੱਚ ਸਹੀ ਸਨ। ਰਕਉਂਰਕ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਠਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਦੋ ੇਂ ਦਲੀਲਾਂ ਅਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਅਪੀਲ ਨੂੂੰ ਖਰਰਚਆਂ ਨਾਲ ਖਾਰਜ ਕਰ ਰਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਪੀਲ ਖਾਰਜ ਕਰ ਰਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਹਮਸਨਰ, ਬੂੰਬਈ ਸਹਿਰ, ਬੂੰਬਈ ਬਨਾਮ ਨੂੰਦਲਾਲ ਗੰਦਲਾਲ (ਐਸ. ਕੇ. ਦਾਸ, ਜੇ. ਐਲ. ਕਪੂਰ ਅਤੇ ਐਮ. ਰਹਦਾਇਤੁਿੱਲਾ ਜੇ.ਜੇ.) 21 ਅਪਰੈਲ, 1960 ਆਮਦਨ-ਕਰ- ਮੁਲਾਂਕਣ- ਰਹੂੰਦੂ ਅਣ ੂੰਡੇ ਪਰਰ ਾਰ ਰਬਟਸ਼ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ - ਰਬਟਸ਼ ਭਾਰਤ ਰ ਿੱਚ ਅਜਨਬੀਆਂ ਨਾਲ ਸਰਹਭਾਗੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਭਾਈ ਾਲੀ ਜੋ ਅਣ ੂੰਡੇ ਪਰਰ ਾਰਕ ਫੂੰਡਾਂ ਤੋਂ ਪਰਾਪਤ ਪੈਸੇ ਦੁਆਰਾ ਰ ਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ - ਰਹੂੰਦੂ ਅਣ ੂੰਡੇ ਪਰਰ ਾਰ, ਜੇ ਕਰਯੋਗ ਖੇਤਰਾਂ ਰ ਿੱਚ ਰਰਹੂੰਦੇ ਹਨ- ਭਾਰਤੀ ਆਮਦਨ ਕਰ ਐਕਟ, 1922 (1922 ਦਾ XI), ਧਾਰਾ 4 A (b) G ਦੇ ਰਹੂੰਦੂ ਅਣ ੂੰਡੇ ਪਰਰ ਾਰ ਦਾ ਸਰਹਭਾਗੀ N, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਰਬਟਸ਼ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਾਠੀ ਾੜ ਰ ਿੱਚ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਨੇ 1944 ਰ ਿੱਚ ਬੂੰਬਈ ਰ ਿੱਚ ਅਜਨਬੀਆਂ ਨਾਲ ਭਾਈ ਾਲੀ ਕੀਤੀ। ਅਣ ੂੰਡੇ ਪਰਰ ਾਰਕ ਫੂੰਡਾਂ ਰ ਿੱਚੋਂ N ਨੂੂੰ ਕੁਿੱਲ 1,50,000 ਰੁਪਏ ਭੇਜੇ ਗਏ ਅਤੇ ਭਾਈ ਾਲੀ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਰ ਿੱਚ ਪੂੂੰਜੀ ਜੋਂ ਰਤੇ ਗਏ। N ਦਾ ਭਰਾ ਬੂੰਬਈ ਰ ਿੱਚ ਭਾਈ ਾਲੀ ਰ ਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਰਗਆ। ਭਾਈ ਾਲੀ ਨੇ ਬਨਾਰਸ ਰ ਿੱਚ ਇਿੱਕ ਹੋਰ ਫਰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ N ਦਾ ਤੀਜਾ ਭਰਾ ਫਰਮ ਰ ਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਰਗਆ। ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੇ ਸਾਲ 1945-46 ਲਈ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਰਧਕਾਰੀ ਨੇ ਰਕਹਾ ਰਕ G ਦਾ ਰਹੂੰਦੂ ਅਣ ੂੰਰਡਆ ਪਰਰ ਾਰ ਕਰਯੋਗ ਖੇਤਰਾਂ ਰ ਿੱਚ ਰਰਹੂੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਉਕਤ ਰਕਮ ਨੂੂੰ ਭਾਰਤੀ ਆਮਦਨ ਕਰ ਐਕਟ, 1922 ਦੀ ਧਾਰਾ 4 (1) (b) (iii) ਦੇ ਤਰਹਤ ਪਰਰ ਾਰ ਦੀ ਆਮਦਨ ਰ ਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ, ਰਜ ੇਂ ਰਕ ਸਬੂੰਧਤ ਸਾਲ ਰ ਿੱਚ ਰਬਟਸ਼ ਭਾਰਤ ਰ ਿੱਚ ਰਲਆਂਦਾ ਜਾਂ ਪਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਰਗਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਰਗਆ ਸੀ। ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਦੀ ਅਪੀਲ 'ਤੇ ਅਪੀਲ ਸਹਾਇਕ ਕਰਮਸ਼ਨਰ ਨੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਪਰ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਪੀਲ ਰਟਬਊਨਲ ਨੇ ਰਕਹਾ ਰਕ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੇ ਸਾਲ ਰ ਿੱਚ ਪਰਰ ਾਰ ਕਰਯੋਗ ਖੇਤਰਾਂ ਰ ਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਰਜਸ ਨੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤੀ ਆਮਦਨ ਰ ਿੱਚੋਂ ਉਕਤ ਰਕਮ ਨੂੂੰ ਹਟਾ ਰਦਿੱਤਾ। ਅਪੀਲ ਰਟਬਊਨਲ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨੂੂੰ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਦੇ ਕਰਹਣ 'ਤੇ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 66 (1) ਦੇ ਹ ਾਲੇ ਨਾਲ ਬਰਕਰਾਰ ਰਿੱਰਖਆ ਸੀ: 620 XXXXXX 3 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਰਰਪੋਰਟਾਂ 621 (ਐਸ. ਕੇ. ਦਾਸ ਅਤੇ ਜੇ. ਐਲ. ਕਪੂਰ, ਜੇ. ਜੇ. ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ), ਨੇ ਰਕਹਾ ਰਕ ਭਾਰਤੀ ਆਮਦਨ ਕਰ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 4A (b) ਰ ਿੱਚ 'ਰਨਯੂੰਤਰਣ ਅਤੇ ਪਰਬੂੰਧਨ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਮਤਲਬ ਅਸਲ ਰ ਿੱਚ ਰਨਯੂੰਤਰਣ ਅਤੇ ਪਰਬੂੰਧਨ ਹੈ ਅਤੇ "ਮਾਮਲੇ" ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਵਾਸਤਵ ਹਵਿੱਚ ਮਤਲਬ ਹੈ ਰਹੂੰਦੂ ਅਣ ੂੰਡੇ ਪਰਰ ਾਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਜੋ ਉਕਤ ਪਰਰ ਾਰ ਦੁਆਰਾ ਰਨਯੂੰਤਰਰਤ ਅਤੇ ਪਰਬੂੰਰਧਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਚੂੰਗੀ ਤਰਹਾਂ ਸਿਾਰਪਤ ਹੈ ਰਕ ਇਿੱਕ ਰਹੂੰਦੂ ਅਣ ੂੰਰਡਆ ਪਰਰ ਾਰ ਭਾਰਤੀ ਭਾਈ ਾਲੀ ਐਕਟ, 1932 ਜਾਂ ਰਹੂੰਦੂ ਕਾਨੂੂੰਨ ਦੇ ਤਰਹਤ ਅਜਨਬੀਆਂ ਨਾਲ ਰਕਸੇ ਸਰਹਭਾਗੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਭਾਈ ਾਲੀ ਦੇ ਪਰਬੂੰਧਨ ਦੀ ਰਕਸੇ ੀ ਰਨਯੂੰਤਰਣ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਲਈ, ਤੁਰੂੰਤ ਕੇਸ ਰ ਿੱਚ ਭਾਈ ਾਲੀ, ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 4A (b) ਦੇ ਅਰਿਾਂ ਦੇ ਅੂੰਦਰ ਰਹੂੰਦੂ ਅਣ ੂੰਡੇ ਪਰਰ ਾਰ ਦੇ ਮਾਮਰਲਆਂ ਦਾ ਗਠਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ, ਹਾਲਾਂਰਕ ਉਕਤ ਭਾਈ ਾਲੀਆਂ ਤੋਂ ਹੋਣ ਾਲੀ ਆਮਦਨ ਉਕਤ ਪਰਰ ਾਰ ਦੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਰਰਹਾਇਸ਼ ਰਨਰਧਾਰਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ। ਭਾਰਤੀ ਆਮਦਨ ਕਰ ਐਕਟ, 1922 ਦੇ ਤਰਹਤ ਰਹੂੰਦੂ ਅਣ ੂੰਡੇ ਪਰਰ ਾਰ ਦੀ ਆਮਦਨ ਦਾ ਸਿਾਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਰਨ ਾਸ ਸਿਾਨ ਦਾ ਸਿਾਨ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। Case: THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, BOMBAY CITY, BOMBAY versus NANDLAL GANDALAL. [[1960] 3 S.C.R. 620] (1960) 620 सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट [ 1960 ] वर्तमानमामलेमेंमुकदमादूसरेपरआधारिततहै 1919 कापट्टाजोततत्कालीनकेपक्षमेंनिष्पादिततकियागयाथारिसीवर।स्वीकार्यताएँजिनकेद्वारासीमाएँदावाकियाजाताहैकिपिछलेद्वारासहेजागयाहै उससंपदाकाप्राप्तकर्ताजिसकेमाध्यमसेअपीलार्थी वर्तमानप्राप्तकर्तानेअपनादायित्वकिसकेलिएप्राप्तकियाहैव्यक्तिगततरूपसेउनपिछलेप्राप्तकर्ताओंद्वारा, औरकोईसहारानहींवादीद्वाराएक्सप्लाकेदूसरेभागकीआवश्यकताहै राष्ट्रII।यहस्थितिवास्ततवमेंउचिततरूपसेसमाप्तहुईथी।श्रीझाद्वाराजोइसबाततसेसहमततथेकिइसेदेखतेहुएऐसानहींथाहमारेलिएयहततयकरनाआवश्यकहैकिक्याप्राप्तकर्ताइसततथ्यसेसंपत्तिस्वयंमालिकोंकाएकप्रतिनिधिहै। एसकेततहततपावतीदेनेकेलिएविधिवततअधिकृततसंपत्ति।19 सीमाअधिनियम। इसमेंकोईसंदेहनहींहोसकताहैकिस्वीकृति जिनपरवादीनिर्भरकरताहैवेपावतीहैं। एसकेअर्थकेभीततर।19 सीमाअधिनियमऔर12 अगस्ततसेपहलेकीअवधिकेसंबंधमेंसीमाकोछोड़कर।1935 में।अतःनिम्नन्यायालयइसमामलेमेंसहीथे- प्रतिवादीकीसीमाकीयाचिकाकोअस्वीकारकरना। चूंकिहमारेसामनेउठाएगएदोनोंविवादविफलहोजातेहैं, अपीलकोलागततकेसाथखारिजकरदियाजाताहै। याचिकाखारिजकरदीगई।आयआयोग-कर,बॉम्बेसिटी, बॉम्बे वी. ओ. नंदलालगंडलाल। ( एस. के. दास, जे. एल. कपूरऔरएम. हृदयतुल्ला, जे. जे.) आय-कर-आकलन-ब्रिटिशभारततकेबाहरव्यवसायकरनेवालाहिंदूअविभाजिततपरिवार-साझेदारीमेंभागीदारी ब्रिटिशभारततमेंअजनबियोंकेसाथरहनेवालेलोगजिन्हेंअविभाजिततपारिवारिककोषसेप्राप्तधनसेवित्तपोषिततकियाजाताहै-हिंदूअविभाजिततपरिवार, यदिनिवासीहैंकरयोग्यक्षेत्रोंमें-भारतीयआय-करअधिनियम, 1922 (1922 का11), एस. एस. 4ए(बी)। जीकेहिंदूअविभाजिततपरिवारकेसह-संस्थापकएन, काठियावाड़मेंव्यवसायकरतेहुए, बब्रिटिशभारततकेबाहर, 1944 मेंबॉम्बेमेंअजनबियोंकेसाथसाझेदारीमेंप्रवेशकिया।कुलराशिरु।1,50,000 अविभाजिततपरिवार3 एस. सी. आर. सर्वोच्चन्यायालयरिपोर्ट621 सेएन. कोप्रेषिततकियागयाथा कोषऔरसाझेदारीव्यवसायमेंपूंजीकेरूपमेंउपयोगकियाजाताहै।एनकेभाईबॉम्बेमेंसाझेदारीमेंशामिलहोगए।साझेदारी बनारसमेंएकऔरफर्मशुरूकीऔरएनकातीसराभाईफर्ममेंशामिलहोगया।निर्धारणवर्षकेलिएआय-करअधिकारीनेअभिनिर्धारिततकियाकिजीकाहिंदूअविभाजिततपरिवारकरयोग्यक्षेत्रोंमेंनिवासीथाऔरएसकेततहततपरिवारकीआयमेंउक्तराशिकोशामिलकिया।4 ( 1 ) ( (ख) (iii) भारतीयआय-करअधिनियम, 1922, जैसाकिब्रिटिशभारततमेंलायागयाथायाप्राप्तकियागयाथा संबंधिततवर्षऔरउसआधारपरमूल्यांकनकिया।निर्धारितीकीअपीलपरअपीलीयसहायकआयुक्तनेनिर्धारणकीपुष्टिकी, लेकिनआयकरअपीलीयन्यायाधिकरणनेयहअभिनिर्धारिततकियाकिनिर्धारणकेवर्षमेंपरिवारकरयोग्यक्षेत्रोंमेंस्थिरनहींथाऔरउसनेनिर्धारिततआयसेउक्तराशिकोहटादिया।अपीलीयन्यायाधिकरणकेनिर्णयकोउच्चन्यायालयद्वाराएसकेततहततएकसंदर्भमेंबरकराररखागयाथा।66( 1 ) अपीलार्थीकेकहनेपरबनाएगएअधिनियमकेबारेमेंः 'आयोजितत(एस. के. दासऔरजे. एल. कपूर, जे. जे. केअनुसार) , किएसमेंहोनेवालेनियंत्रणऔरप्रबंधन' कोव्यक्तकरताहै।4ए(बी) का भारतीयआय-करअधिनियमकाअर्थहैवास्ततविकनियंत्रणऔरप्रबंधनऔर"मामले" शब्दकाअर्थहैहिंदूअविभाजिततपरिवारकेमामलेजोउक्तपरिवारद्वारानियंत्रिततऔरप्रबंधिततकिएजानेमेंसक्षमहैं। यहसर्वसम्मततहैकिएकहिंदूअविभाजिततपरिवारभारतीयसाझेदारीअधिनियम, 1932 केततहततया-हिंदूकानूनकेततहततअजनबियोंकेसाथसहभागीदारद्वाराकीगईसाझेदारीकेप्रबंधनकीकिसीभीनियंत्रणशक्तिकाप्रयोगनहींकरसकताहै।इसलिए, त्कालमामलेमेंसाझेदारीहिंदूअविभाजिततपरिवारकेमामलोंकागठननहींकरसकतीहै। एस. 4अधिनियमकेए(बी), हालांकिउक्तभागीदारजहाजोंसेआयउक्तपरिवारसेसंबंधिततहोसकतीहै, औरइसकेनिवासकानिर्धारणनहींकरसकतीहै। -भारतीयआयकरअधिनियम, 1922 केततहततहिंदूअविभाजिततपरिवारकीआयकेसंचयकास्थानऔरउसकेनिवासकास्थानसमानहोनाजरूरीनहींहै। वी. वी. आर. एन. एम. सुब्बय्याचेट्टियारबनाम।आयकरआयुक्त, मद्रास, [1950] एस. सी. आर.961, क्षेत्रमोहनसंन्यासीचरणसधुखानबनाम।अतिरिक्तलाभकरआयुक्त, पश्चिमबंगाल, [1953] 24आई. टी. आर. 488 औरबी. आर. नाइकबनाम।आयकरआयुक्त, [1946] 14 आई. टी. आर. 324,काउल्लेखकियागयाहै। परहिदायतुल्ला, जे.-अंडरएस।4भारतीयआयकरअधिनियमकाए(बी), वास्ततवमेंहिंदूअविभाजिततपरिवारकेमामलेक्याहैं? -यहअच्छीततरहसेततयहैकिएकहिंदूअविभाजिततपरिवारकासहभागीदारअपनीसंपत्तियाहिस्सेकीकिसीभीवस्तुपरदावानहींकरसकताहैऔरइसकेपरिणामस्वरूप, जहांकुछसह-भागीदारअविभाजिततसेपूंजीनिवेशकरकेअजनबियोंकेसाथसाझेदारीकरतेहैं।पारिवारिककोष, जैसेकित्कालमामलेमें, व्यवसायसेहोनेवालीआयअविभाजिततपरिवारकीहोनीचाहिए।जहाँहिंदूएकहैं विभाजिततपरिवारकरयोग्यमेंव्यावसायिकगतिविधिमेंप्रवेशकरताहै अपनेसह-भागीदारोंकेमाध्यमसेक्षेत्र, धनकानिवेशकरतेहैंऔरइसमेंकमाईकरतेहैंआतेहैं, भलेहीसाझेदारीजोपरिणामएकनहींहोसकताहै 17-6 एस. सी. आई./एन. डी./82 622 सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट[1960] Case: THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, BOMBAY CITY, BOMBAY versus NANDLAL GANDALAL. [[1960] 3 S.C.R. 620] (1960) 1960 Sahetzi!da Mohammad Kamgar _Shah v. Jagdish Chandra Deo Dhabal Deo Das Gupta J. 1960 April 21. In the present case the suit .is based on the second lease of 1919 which was executed in favour of the then Receiver. The acknowledgments by which limitation is claimed to have been saved is by a previous Receiver of the Estate through whom the appellant who is the present Receiver has derived his liability to pay the debt. Section 19 is therefore in terms appli-cable as the acknowledgments have been signed personally by those previous Receivers, and no recourse is needed by the p!Jintiff to the second part of Expla-nation II. This position was indeed fairly concluded by Mr. .Jha who agreed that in view of this it was not necessary for us to decide whether the Receiver of an Estate is by that fact itself an agent of the owners of the estate duly authorised to make acknowledgments under s. 19 of the Limitation Act. There can be no' doubt that the acknowledgments on which the plaintiff relies are acknowledgments within the meaning of s. 19 of the Limitation Act and save limitation in respect of the period prior to August 12. l 935. The Courts below were therefore right in rejecting the defendant's plea of limitation. As both the contentions raised before us fail, the appeal is dismissed with costs. Appeal dismissed. THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, BOMBAY CITY, HOMBAY v. NANDLAL GANDALAL. (S. K. DAS, J. L. KAPUR and M. HIDAYATULLAH, .JJ.) Income-fax-Assessment-Hindu undivided family carrying on business outside British India-Partnership entered into by coparce-ners with strangers in British India financed by remittances received from undivided family funds-Hindu undivided family, if resident m taxable territories-Indian Income-tax Act, 1922 (XI of 1922), ss. 4A(b). . N, a coparcener of the Hindu undivided family of G, carry-ing on business in Kathiwar, then outside British India, entered into a partnership with strangers in Bombay in 1944. A total sum of Rs. 1,50,000 was remitted to N from the undivided family - l funds and utilised as capital in the partnership business. N's brother joined the partnership in Bombay. The partnership started another firm in Banaras and a third brother of N joined the firm. For the year of assessment 1945-46 the Income-tax Officer held that the Hindu undivided family of G was resident in the taxable territories and included the said sum in the income of the family under s. 4(l)(b)(iii) of the Indian Income-tax Act, 1922, as having been brought into or received in British India in the relevant year and made the assessment on that basis. On appeal by the assessee the Appellate Assistant Commissioner affirmed the assessment but the Income-tax Appellate Tribunal holding that in the year of assessment the family was not resi-dent in the taxable territories deleted the said sum from the assess-ed income. The decision of the Appellate Tribunal was upheld by the High Court in a reference under s. 66(1) of the Act made at the instance of the appellant: Held (per S. K. Das and J. L. Kapur, JJ.), that the expres-sion 'control and management' occurring in s. 4A(b) of the Indian Income-tax Act means de facto control and management and the word "affairs" means the affairs of the Hindu un-divided family capable of being controlled and managed by the said family as such. It is .well-settled that a Hindu undivided family cannot exercise any controlling power of management of a partnership entered into by a coparcener with strangers either under the Indian Partnership Act, 1932, or under the Hindu law. The partnerships in the instant case could not, therefore, constitute affairs of the Hindu undivided family within the meaning of s. 4A(b) of the Act, although the incomes from the said partner-ships might belong to the said family, and could not determine its residence. The place of accrual of income of a Hindu undivided family and the place of its residence need not necessarily be the same under the Indian Income-tax Act, 1922. Case: THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, BOMBAY CITY, BOMBAY versus NANDLAL GANDALAL. [[1960] 3 S.C.R. 620] (1960) The place of accrual of income of a Hindu undivided family and the place of its residence need not necessarily be the same under the Indian Income-tax Act, 1922. V. V. R. N. M. Subbayya Chettiar v. Commissioner of Income-tax, Madras, [1950) S.C.R. 961, Kshetra Mohan Sannyasi Charan Sadhukhan v. Commissioner of Excess Profits Tax, West Bengal, [1953] 24 I.T.R. 488 and B. R. Naik v. Commissioner of Income-tax, [1946] 14 I.T.R. 324, referred to. Per Hidayatullah, J.-Under s. 4A(b) of the Indian Income-tax Act, what are really affairs of the Hindu undivided family must be decided in the light of the Hindu law, and not the law of Partnership. It is well settled that a coparcener of a Hindu undivided family cannot claim any item of property or share of his own and, consequently, where certain coparceners enter into partnerships with strangers by investing capital from out of the undivided family funds, as in the instant case, the income from the business must belong to the undivided family. Where the Hindu un-divided family enters into a business activity in the taxable territories through its coparceners, invests money and earns in-come, even though the partnership which results may not be an 17-6 SCI/ND/82 Commissioner of Income-tax Bombay City v. N and lat Gandalal 1960 Commissioner of lncame-tax, Bombay City v. Nandlal Gandalal S. K. Das :J. [1960] "affair" of the family, there is still a business activity resulting in the partnership and the partnership is the evidence of that business activity. This 3.ctivity of a permanent character is sufficient for purposes of income-tax law to constitute an "affair" of the family within the meaning of s. 4A(b) of the Indian Income-tax Act. Approvier v. Rama Subba Aiyan, [1866] 11 M.I.A. 75, Katma Natchiar v. Rajah of Slzivaganga, [1864] 9 M.I.A. 539, Mangalchand Mohanlal, In re, [1952] 21 I.T.R. 164, Murugappa Chetty & Sons v. Commissioner of Income-tax, [1952] 21 I.T.R. 311 and Kaniram Hazarimull v. Commissioner of Income-tax, [1955] 27 I.T.R. 294, referred to. V. V. R. N. M. Subbayya Chettiar v. Commissioner of lncome-tax, Madras, [1950] S.C.R. 961, considered. Control and management, in the case of a Hindu undivided family, can be exercised by one or more of its coparceners, even though partly, and if such coparceners reside in the taxable terri-tories and manage its affairs, the family must be treated as resident in such territory. CIVIL APPELLATE JURISDICTION: Civil Appeal No. 788 of 1957. Appeal by special leave from the judgment and order dated February 16, 1%5, of the Bombay High Court in Income-tax Reference No. 38 /x of 19.54. C. K. Daphtary, Solicitor-General of India, R. Ganapath;1 l;1er and D. Gupta, for the appellant. R. ]. Kolah, S. N. Andley, .J. B. Dadachanji, Rameshwar Nath and P. L. Vohra, for the respon-dent. 1960. April 21. The .Judgment of S. K. Das and Kapur, JJ., was delivered by S. K. Das, J. Hidaya-tullah, J. delivered a separate Judgment. S. K. DAs, J.-This is an appeal by special leave from the judgment and orders of the High Court of Bombay dated February 16, 19.'i.'i, in a reference un<ler section 66(1) of the Indian Income-tax Act, 1922, here-inafter called the Act. The reference was made in the following circumstances : The Hindu undivided family of one Gandalal carried on business in cloth in Wa<lhwan in Kathiawar, which at the relevant time was outside British India. The family consisted of Gan<la1"1 and his four sons, (l) Girdharlal, (2) Hansrai. (3) Nandlal and (4) Ramniklal. In J 944 Nandlal came to Bombay and started a cloth business in partnership with other persons, the partner-ship being known as Amulakh Amichand & Co. Case: THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, BOMBAY CITY, BOMBAY versus NANDLAL GANDALAL. [[1960] 3 S.C.R. 620] (1960) विभाजिततपरिवारकरयोग्यमेंव्यावसायिकगतिविधिमेंप्रवेशकरताहै अपनेसह-भागीदारोंकेमाध्यमसेक्षेत्र, धनकानिवेशकरतेहैंऔरइसमेंकमाईकरतेहैंआतेहैं, भलेहीसाझेदारीजोपरिणामएकनहींहोसकताहै 17-6 एस. सी. आई./एन. डी./82 622 सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट[1960] साझेदारीऔरसाझेदारीमेंइसकाप्रमाणहैव्यावसायिकगतिविधि।एकस्थायीकीयहगतिविधिचरित्रहैआय-करकानूनकेप्रयोजनोंकेलिएपर्याप्तएककागठनकरें " एसकेअर्थकेभीततरपरिवारकामामला। 4ए(बी)का - भारतीयआय-करअधिनियम प्रोवाइडरवी. रामासुब्बाअयान, [1866] 11 एम. आई. ए. 75, कटटमानचियारवी।शिवगंगाकेराजा, [1864] 9 एम. आई. ए. 539, मंगलचंद मोहनलाल, इनरी, [1952] 21 आई. टी. आर. 164, मुरुगप्पाचेट्टीएंडसंस वी. आय-करआयुक्त, [1952] 21 आई. टी. आर. 311 औरकनीराम हज़ारीमुलबनाम।आय-करआयुक्त, [1955] 27 आई. टी. आर. संदर्भिततकियागया। वी. वी. आर. एन. एम. सुब्बैयाचेट्टियारबनाम।आयआयुक्तकर, मद्रास, [1950] एस. सी. आर. 961, परविचारकियागया। अविभाजिततहिंदूकेमामलेमेंनियंत्रणऔरप्रबंधन परिवार, इसकेएकयाअधिकसह-भागीदारोंद्वाराप्रयोगकियाजासकताहै, यहांततककिटोरीऔरइसकेमामलोंकाप्रबंधन, पारिवारिकपरिवारकेरूपमेंमानाजानाचाहिएऐसेक्षेत्रकानिवासी। सिविलअपीलीयन्यायनिर्णयःसिविलअपील 1957 कासं. 788। निर्णयसेविशेषअनुमतिद्वाराअपीलऔर बंबईउच्चन्यायालयका16 फरवरी, 1955 काआदेश आयन्यायालय-1954 काकरसंदर्भसंख्या38/x। सी. के. डाफ्टटरी, सॉलिसिटटर-भारततकेमहाधिवक्ता,अपीलार्थीकीओरसेआर. गणपतिअय्यरऔरडी. गुप्ता। आर. जे. कोलाह, एस. एन. एंडली, जे. बी. दादाचंजी, रामेश्वरनाथऔरपी. एल. वोहरा, जवाबकेलिए दाँतत। 1960. 21 अप्रैल।एस. के. दासकानिर्णयऔर कपूर, जे. जे. , एस. के. दास, जे. हिदायाद्वाराविततरिततकियागयाथा तुल्ला, जे. नेएकअलगनिर्णयदिया। एस. के. डी. ए. एस., जे.-यहविशेषअनुमतिद्वाराएकअपीलहै। उच्चन्यायालयकेनिर्णयऔरआदेशोंसे बॉम्बेदिनांक16 फरवरी, 1955, केततहततएकसंदर्भमेंभारतीयआय-करअधिनियम,1922 कीधारा66 (1), यहाँ इसकेबादअधिनियमकहागया।संदर्भमेंकहागयाहैकि निम्नलिखिततपरिस्थितियाँः एकगंडलालकाहिंदूअविभाजिततपरिवार काठियावाड़केवाधवानमेंकपड़ेकेव्यापारपर, जोप्रासंगिकसमयब्रिटिशभारततकेबाहरथा।द. परिवारमेंगंडलालऔरउनकेचारबेटेशामिलथे, (1) गिरधरलाल, (2) हंसराज।( 3 ) नंदलालऔर(4) रामनिकलाल। 1944 मेंनंदलालबॉम्बेआएऔरकपड़ाबनानाशुरूकिया।मेंव्यवसाय, भागीदार अन्यव्यक्तियोंकेसाथसाझेदारी जहाजकोअमुलखअमीचंदएंडकंपनीकेनामसेजानाजारहाहै। 3 एस. सी. आर. सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट623 साझेदारीमेंनंदलालकाहिस्सादसआनाथाऔरउनकेतीनभागीदारोंका, जोअमुलखअमीचंदकेपरिवारसेथे, छहआनाथा।यहकहागयाथाकिअमुलखअमीचंदकापरिवार, जोबॉम्बेकाएकप्रसिद्धव्यापारिकपरिवारथा, साझेदारीकेलिएकोईपूंजीकीआपूर्तिनहींकरताथाऔरअकेलेनंदलालवित्तपोषणभागीदारथे।13 अप्रैल, 1944 कोनंदलालकोरु।50,000 हिंदूअविभाजिततपरिवारसे,जिसकेवेसदस्यथे, औररुपयेकीअतिरिक्तराशि।50,000 27 अप्रैल, 1944 को।दोअन्यराशियाँकुलरु।50,000 8 जून, 1944 और29 जून, 1944 कोहिंदूअविभाजिततपरिवारसेभीप्राप्तहुए।निर्धारितीकामामलाथाकिरुपयेकीराशि।1,00,000 8 जून, 1944 और29 जून, 1944 कोप्राप्तधनराशिहिंदूअविभाजिततपरिवारद्वारानंदलालकोऋणकेरूपमेंदीगईथी।इसलिए, निर्धारितीकामामलायहथाकिनंदलालअपनीव्यक्तिगततक्षमतामेंअमुलखअमीचंदकीफर्मकाभागीदारबनगया। हालांकि, विभागकामामलायहथाकिकुलराशिरु।1,50,000 हिंदूअविभाजिततपरिवारद्वारानंदलालकोभेजेजानेकाउपयोगअमुलखअमीचंदएंडकंपनीकेनामसेजानीजानेवालीसाझेदारीकेकपड़ेकेव्यवसायमेंपूंजीकेरूपमेंकियागयाथा।इसकेबाद, नंदलालकेएकअन्यभाईगिरधरलालबॉम्बेआएऔरफर्ममेंशामिलहोगए।नंदलालकेदसअन्नोंमेंसेगिरधरलालकोपाँचअन्नोंकाहिस्सादियागया।अमुलखअमीचंदएंडकंपनीकीसाझेदारीफर्मनेततबबनारसमेंकपड़ेकाव्यवसायशुरूकिया, औरबनारसमेंफर्मकेभागीदारअमुलखअमीचंदएंडकंपनीकीबॉम्बेफर्मकेभागीदारऔरबनारसकेएकबाहरीव्यक्तिथे।नंदलालकातीसराभाईभीबनारसकीकंपनीमेंशामिलहोगया, लेकिनवहकोईपूंजीनहींलाया।निर्धारणवर्ष1945-46 केलिएआय-करअधिकारीनेमानाकिहिंदूअविभाजिततपरिवारगंडलालकरयोग्यक्षेत्रों(अर्थात्, ब्रिटिशभारतत) मेंनिवासीथे, औरइसलिएउन्होंनेकुलराशिकोशामिलकिया।रु. 1,50,000 एसकेततहततपरिवारकीआयमें।4 ( 1 ) ( (ख) (iii) अधिनियमकोसंबंधिततवर्षमेंब्रिटिशभारततमेंलायागयाथायाप्राप्तकियागयाथाऔरउसआधारपरमूल्यांकनकियागयाथा।निर्धारितीनेअपीलकीकि अपीलीयसहायकआयुक्त, बॉम्बे, लेकिनसफलताकेबिना।फिर, 624 मेंएकअपीलकीगईथी सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट[1960] आय- करअपीलीयन्यायाधिकरण, बॉम्बे।दोसवाल न्यायाधिकरणकेसमक्षमुद्देउठाएगएथेः क्यानंदलालनेहिंदूसंघकाप्रतिनिधित्वकियाथा “ ( 1 ) वाधवानकेगंडलालकाविभाजिततपरिवारअब सौराष्ट्र, Case: THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, BOMBAY CITY, BOMBAY versus NANDLAL GANDALAL. [[1960] 3 S.C.R. 620] (1960) ਦੇ ਅੂੰਦਰ ਰਹੂੰਦੂ ਅਣ ੂੰਡੇ ਪਰਰ ਾਰ ਦੇ ਮਾਮਰਲਆਂ ਦਾ ਗਠਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ, ਹਾਲਾਂਰਕ ਉਕਤ ਭਾਈ ਾਲੀਆਂ ਤੋਂ ਹੋਣ ਾਲੀ ਆਮਦਨ ਉਕਤ ਪਰਰ ਾਰ ਦੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਰਰਹਾਇਸ਼ ਰਨਰਧਾਰਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ। ਭਾਰਤੀ ਆਮਦਨ ਕਰ ਐਕਟ, 1922 ਦੇ ਤਰਹਤ ਰਹੂੰਦੂ ਅਣ ੂੰਡੇ ਪਰਰ ਾਰ ਦੀ ਆਮਦਨ ਦਾ ਸਿਾਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਰਨ ਾਸ ਸਿਾਨ ਦਾ ਸਿਾਨ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ੀ. ੀ. ਆਰ. ਐਨ. ਐਮ. ਸੁਬਾਯਾ ਚੇਟੀਅਰ ਬਨਾਮ ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਰਮਸ਼ਨਰ ਮਦਰਾਸ, [1950] ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. 961, ਕਸ਼ੇਤਰਾ ਮੋਹਨ ਸੂੰਰਨਆਸੀ ਚਰਨ ਸਾਧੂਖਾਨ ਬਨਾਮ ਾਧੂ ਮੁਨਾਫਾ ਕਰ ਕਰਮਸ਼ਨਰ, ਪਿੱਛਮੀ ਬੂੰਗਾਲ, [1953] 24 ਆਈ. ਟੀ. ਆਰ. 488 ਅਤੇ ਬੀ. ਆਰ. ਨਾਇਕ ਬਨਾਮ ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਰਮਸ਼ਨਰ [1946] 14 ਆਈ. ਟੀ. ਆਰ. 324 ਦਾ ਹ ਾਲਾ ਰਦਿੱਤਾ ਰਗਆ। ਭਾਰਤੀ ਆਮਦਨ ਕਰ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 4A(b) ਦੇ ਤਰਹਤ, ਰਹੂੰਦੂ ਅਣ ੂੰਡੇ ਪਰਰ ਾਰ ਦੇ ਅਸਲ ਮਾਮਰਲਆਂ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਰਹੂੰਦੂ ਕਾਨੂੂੰਨ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਰ ਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਨਾ ਰਕ ਭਾਈ ਾਲੀ ਦੇ ਕਾਨੂੂੰਨ ਦੀ। ਇਹ ਚੂੰਗੀ ਤਰਹਾਂ ਤੈਅ ਹੈ ਰਕ ਰਹੂੰਦੂ ਅਣ ੂੰਡੇ ਪਰਰ ਾਰ ਦਾ ਸਰਹਭਾਗੀ ਆਪਣੀ ਜਾਇਦਾਦ ਜਾਂ ਰਹਿੱਸੇ ਦੀ ਰਕਸੇ ੀ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਦਾਅ ਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਜੋਂ, ਰਜਿੱਿੇ ਕੁਝ ਸਰਹਭਾਗੀ ਅਣ ੂੰਡੇ ਪਰਰ ਾਰਕ ਫੂੰਡਾਂ ਰ ਿੱਚੋਂ ਪੂੂੰਜੀ ਰਨ ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਅਜਨਬੀਆਂ ਨਾਲ ਭਾਈ ਾਲੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਰਜ ੇਂ ਰਕ ਤੁਰੂੰਤ ਮਾਮਲੇ ਰ ਿੱਚ, ਕਾਰੋਬਾਰ ਤੋਂ ਹੋਣ ਾਲੀ ਆਮਦਨ ਅਣ ੂੰਡੇ ਪਰਰ ਾਰ ਦੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਰਜਿੱਿੇ ਰਹੂੰਦੂ ਅਣ ੂੰਰਡਆ ਪਰਰ ਾਰ ਆਪਣੇ ਸਰਹਭਾਗੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਕਰਯੋਗ ਖੇਤਰਾਂ ਰ ਿੱਚ ਪਾਰਕ ਗਤੀਰ ਧੀ ਰ ਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੂੰਦਾ ਹੈ, ਪੈਸਾ ਰਨ ੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮਦਨ ਕਮਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਭਾ ੇਂ ਭਾਈ ਾਲੀ ਰਜਸਦਾ ਨਤੀਜਾ ਪਰਰ ਾਰ ਦਾ "ਮਾਮਲਾ" ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਰਫਰ ੀ ਇਿੱਕ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਗਤੀਰ ਧੀ ਹੁੂੰਦੀ ਹੈ ਰਜਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਜੋਂ ਭਾਈ ਾਲੀ ਹੁੂੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਈ ਾਲੀ ਉਸ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਗਤੀਰ ਧੀ ਦਾ ਸਬੂਤ ਹੈ। ਸਿਾਈ ਰਕਰਦਾਰ ਦੀ ਇਹ ਗਤੀਰ ਧੀ ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਾਨੂੂੰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਆਮਦਨ ਕਰ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 4A(b) ਦੇ ਅਰਿਾਂ ਦੇ ਅੂੰਦਰ ਪਰਰ ਾਰ ਦਾ "ਮਾਮਲਾ" ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਾਫੀ ਹੈ। 17-6 SCI/ND/82 XXXXXX 622 ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਰਰਪੋਰਟਾਂ [1960] ਪਰਵਾਨਕਰਤਾ ਬਨਾਮ ਰਾਮਾ ਸੁਬਾ ਅਯਾਨ, [1866] 11 ਐਮ. ਆਈ. ਏ. 75, ਕਟਮਾ ਨਾਰਚਆਰ ਬਨਾਮ ਰਸ਼ ਗੂੰਗਾ ਦਾ ਰਾਜਾ, [1864] 9 ਐਮ. ਆਈ. ਏ. 539, ਮੂੰਗਲਚੂੰਦ ਮੋਹਨ ਲਾਲ, ਰੇ [1952] 21 ਆਈ. ਟੀ. ਆਰ. 164 ਮੁਰੂਗਿੱਪਾ ਚੇਟੀ ਅਤੇ ਸੂੰਨਜ਼ ਬਨਾਮ ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਹਮਸਨਰ, [1952] 21 ਆਈ. ਟੀ. ਆਰ. 311 ਅਤੇ ਕਨੀਰਾਮ ਹਜ਼ਾਰੀਮੂਲ ਬਨਾਮ ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਰਮਸ਼ਨਰ, [1955] 27 ਆਈ. ਟੀ. ਆਰ. 294, ਹ ਾਲਾ ਰਦਿੱਤਾ ਰਗਆ ਹੈ। ੀ. ੀ. ਆਰ. ਐਨ. ਐਮ. ਸੁਬਾਯਾ ਚੇਟੀਅਰ ਬਨਾਮ ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਹਮਸਨਰ ਮਦਰਾਸ [1950] ਐਸ. ਸੀ. ਆਰ. 961 'ਤੇ ਰ ਚਾਰ ਕੀਤਾ ਰਗਆ। ਰਨਯੂੰਤਰਣ ਅਤੇ ਪਰਬੂੰਧਨ, ਇਿੱਕ ਰਹੂੰਦੂ ਅਣ ੂੰਡੇ ਪਰਰ ਾਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਰ ਿੱਚ, ਇਸਦੇ ਇਿੱਕ ਜਾਂ ਧੇਰੇ ਸਰਹਭਾਗੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਰਰਤਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਭਾ ੇਂ ਅੂੰਸ਼ਕ ਤੌਰ ਤੇ, ਅਤੇ ਜੇ ਅਰਜਹੇ ਸਰਹਭਾਗੀ ਕਰਯੋਗ ਖੇਤਰਾਂ ਰ ਿੱਚ ਰਰਹੂੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਮਾਮਰਲਆਂ ਦਾ ਪਰਬੂੰਧਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਪਰਰ ਾਰ ਨੂੂੰ ਅਰਜਹੇ ਖੇਤਰ ਰ ਿੱਚ ਸਨੀਕ ਮੂੰਰਨਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਰਸ ਲ ਅਪੀਲੀ ਅਰਧਕਾਰ ਖੇਤਰ: 1957 ਦੀ ਰਸ ਲ ਅਪੀਲ ਨੂੰਬਰ 788 1954 ਦੇ ਆਮਦਨ ਕਰ ਿਵਾਲਾ ਨੂੰਬਰ 38/x ਰ ਿੱਚ ਬੂੰਬੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ 16 ਫਰ ਰੀ, 1955 ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਅਤੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਰ ਸ਼ੇਸ਼ ਆਹਗਆ ਰਾਹੀਂ ਅਪੀਲ। ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਿੱਲੋਂ ਸੀ.ਕੇ. ਦਫਤਾਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਰਲਰਸਟਰ ਜਨਰਲ, ਆਰ. ਗਣਪਤੀ ਅਈਅਰ ਅਤੇ ਡੀ ਗੁਪਤਾ। ਉੱਤਰਦਾਤਾ ਿੱਲੋਂ ਆਰ.ਜੇ. ਕੋਲਾਹ, ਐਸ. ਐਨ. ਅਤੇਲੇ, ਜੇ.ਬੀ. ਦਾਦਾਚਨਜੀ, ਰਾਮੇਸ਼ ਰ ਨਾਿ ਅਤੇ ਪੀ. ਐਲ. ੋਹਰਾ ਨੇ ਰਹਿੱਸਾ ਰਲਆ। 21 ਅਪਰੈਲ 1960, ਐਸ. ਕੇ. ਦਾਸ ਅਤੇ ਕਪੂਰ, ਜੇ.ਜੇ. ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਐਸ. ਕੇ. ਦਾਸ ਨੇ ਸੁਣਾਇਆ, ਜੇ. ਰਹਦਾਇਤੁਿੱਲਾ, ਜੇ. ਨੇ ਇਕ ਿੱਖਰਾ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ। ਐਸ.ਕੇ. ਦਾਸ, ਜੇ. - ਇਿ ਭਾਰਤੀ ਆਮਦਨ ਕਰ ਐਕਟ, 1922 ਦੀ ਧਾਰਾ 66(1) ਦੇ ਅਧੀਨ ਇਿੱਕ ਸੰਦਰਭ ਹਵਿੱਚ ਹਮਤੀ 16 ਫਰਵਰੀ, 1955 ਦੇ ਬੰਬਈ ਿਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਅਤੇ ਆਦੇਸਾਂ ਤੋਂ ਹਵਸੇਸ ਆਹਗਆ ਦੁਆਰਾ ਇਿੱਕ ਅਪੀਲ ਿੈ, ਹਜਸਨੂੰ ਬਾਅਦ ਹਵਿੱਚ ਐਕਟ ਹਕਿਾ ਜਾਂਦਾ ਿੈ। ਿਵਾਲੇ ਿੇਠ ਹਦਿੱਤੇ ਿਾਲਾਤ ਹਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਹਗਆ ਸੀ: XXXXXX 3 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਰਰਪੋਰਟਾਂ 623 ਇਿੱਕ ਗੂੰਡਾਲਾਲ ਦਾ ਰਹੂੰਦੂ ਅਣ ੂੰਰਡਆ ਪਰਰ ਾਰ ਕਾਠੀਆ ਾੜ ਦੇ ਾਧ ਾਨ ਰ ਿੱਚ ਕਿੱਪੜੇ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਰਬਟਸ਼ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸੀ। ਪਰਰ ਾਰ ਰ ਿੱਚ ਗੂੰਡਾਲਾਲ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਚਾਰ ਪੁਿੱਤਰ, (1) ਰਗਰਧਰ ਲਾਲ, (2) ਹੂੰਸਰਾਜ (3) ਨੂੰਦਲਾਲ ਅਤੇ (4) ਰਮਨੀਕਲਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। 1944 ਰ ਚ ਨੂੰਦਲਾਲ ਬੂੰਬਈ ਆਇਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰ ਅਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਭਾਈ ਾਲੀ ਰ ਚ ਕਿੱਪੜੇ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਰਜਸ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਨੂੂੰ ਅਮੂਲਖ ਅਮੀ ਚੂੰਦ ਅਤੇ ਕੂੰਪਨੀ ਜੋਂ ਜਾਰਣਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਰ ਚ ਨੂੰਦਲਾਲ ਦਾ ਰਹਿੱਸਾ ਦਸ ਆਨਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਰਤੂੰਨ ਭਾਈ ਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਅਮੂਲਖ ਅਮੀਚੂੰਦ ਦੇ ਪਰਰ ਾਰ ਨਾਲ ਸਬੂੰਧਤ ਸਨ। Case: THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, BOMBAY CITY, BOMBAY versus NANDLAL GANDALAL. [[1960] 3 S.C.R. 620] (1960) अपीलीयसहायकआयुक्त, बॉम्बे, लेकिनसफलताकेबिना।फिर, 624 मेंएकअपीलकीगईथी सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट[1960] आय- करअपीलीयन्यायाधिकरण, बॉम्बे।दोसवाल न्यायाधिकरणकेसमक्षमुद्देउठाएगएथेः क्यानंदलालनेहिंदूसंघकाप्रतिनिधित्वकियाथा “ ( 1 ) वाधवानकेगंडलालकाविभाजिततपरिवारअब सौराष्ट्र, अमुलखअमीचंदएंडकंपनीमें, बॉम्बे, औरबादमेंअमुलखअमीफर्मोंमेंचंदएंडकंपनी, बॉम्बेएंडबनारस। ( 2 ) क्याहिंदूअविभाजिततपरिवार गंडलालकरयोग्यक्षेत्रोंमेंनिवासीथे लेखाकेसुसंगततवर्ष"। न्यायाधिकरणनेपहलेप्रश्नपरनिर्णयदियाकिनंदलालऔरबादमेंगिरधरलालबॉम्बेफर्ममेंशामिलहोगएऔर अमुलखअमीचंदएंडकंपनीकीबनारसफर्मगंडलालकेहिंदूअविभाजिततपरिवारकोफिरसेप्रस्तुततकरती है औरबॉम्बेकाव्यवसायशुरूकरनेकेलिएपैसाआयाहिंदूसे।अविभाजिततपरिवार।ततदनुसार, न्यायाधिकरणनेमानाकिनंदलालकाउचिततमूल्यांकनकियागयाथाएकहिंदूअविभाजिततपरिवारकीस्थिति।दूसरेपर न्यायाधिकरणनेनिर्धारितीकेपक्षमेंनिर्णयलिया औरनिम्नलिखिततनिष्कर्षपरपहुंचेः बॉम्बेमेंव्यवसायऔरबादमेंव्यवसायपरबनारसमेंहमारीरायमेंनहींमानाजासकताहै " गंडलालकेहिंदूअविभाजिततपरिवारकेमामले। -येदोनोंव्यवसायदोअलगअलगसंस्थाओंसेसंबंधिततथे। अर्थात्, अमुलखअमीचंदकीबॉम्बेफर्मऔरकंपनीऔरअमुलखअमीचंदएंडकीबनारसफर्मयहकहाजासकताहैकिबॉम्बेऔरबनारसकीकंपनियाँयहहिंदूअविभाजिततपरिवारकेमामलोंकागठनकरताहै। बॉम्बेऔरबनारसमेंव्यवसाय, केअनुसार साझेदारीअधिनियम, नंदलालऔरअन्यलोगोंकाथा।इसलिए, हमारीरायहैकिमूल्यांकनवर्षोंकेलिएहिंदूअविभाजिततपरिवारनिवासीनहींथा। करयोग्यक्षेत्रोंमें"। वास्ततविकराहततजोन्यायाधिकरणनेदीथी निर्धारितीकोनिम्नलिखिततशब्दोंमेंव्यक्तकियागयाथाः " मूल्यांकनवर्षकेलिए 1945-46 , निर्धारितीका दर्जाहिंदूअविभाजिततपरिवारलेकिनगैर-निवासीपरिवारहोगा।जहाँततकनिर्धारिततआयकासंबंधहै, रु।1,50,000 जिसेधारा4 (1) (बी) (iii) केततहततशामिलकियागयाथा, उसेहटादियाजानाचाहिए। शेष3 एस. सी. आर. सर्वोच्चन्यायालयरिपोर्ट625 करयोग्यक्षेत्रोंमेंहिंदूअविभाजिततपरिवारकोउपार्जिततआय। आय-करआयुक्तकेकहनेपर, बॉम्बे, जोहमारेसमक्षअपीलकर्ताहै, ट्रिब्यूनलनेएकमामलाकहाऔरएसकेततहततअपनेनिर्णयकेलिएबॉम्बेकेउच्चन्यायालयकोकानूनकेनिम्नलिखिततप्रश्नकोभेजा।66 ( 1 ) अधिनियमसे।सवालइनमेंथा शर्तेंः " क्यागंडाकाहिंदूअविभाजिततपरिवार अमुलखकीकंपनीमेंनंदलालनेलालकाप्रतिनिधित्वकियाबॉम्बेकेअमीचंदएंडकंपनीमेंनिवासीथेसंबंधिततलेखावर्षमेंकरयोग्यक्षेत्रमूल्यांकनवर्ष1945-46 "।सवालकाजवाबसचपरनिर्भरकरताहैएसकादायराऔरप्रभाव।4अधिनियमकाए(बी)।दहाईन्यायालयनेअभिनिर्धारिततकियाकिअभिव्यक्ति"केमामले"एसमेंहिंदूअविभाजिततपरिवार।4ए(बी) नहींथानिजीयाघरेलूमामलोंकासंदर्भपरिवार, लेकिनआयसेसंबंधिततमामलोंकोसंदर्भिततकरताहैऔरउसपरकर।इसमेंकहागयाहैः " हममामलेकोइसततरहसेरखसकतेहैंकिजबसाझेदारीमेंव्यवसायएकसह-भागीदारआगेबढ़ताहैहिंदूअविभाजिततपरिवारकीओरसे, मामलाहैसह-भागीदारऔरपरिवारकानहीं, लेकिनजबव्यवसायपरिवारद्वाराहीकियाजाताहैतोयहहै-परिवारकामामलाऔरसहभागीदारोंकानहीं। " परिणामयहहैकिहमेंइसदृष्टिकोणसेसहमततहोनाचाहिए। न्यायाधिकरणद्वारालियागयाऔरहमेंप्रश्नोंकाउत्तरदेनाचाहिए यहहमेंनकारात्मकरूपमेंप्रस्तुततकियागया। उच्चन्यायालयकेनिर्णयकेबादअपीलार्थी विशेषअवकाशप्राप्तकियाऔरअनुसरणमेंहमारेपासआयाहै इसन्यायालयद्वारादीगईविशेषछुट्टी। हमेंशुरुआततमेंयहस्पष्टकरनाचाहिएकि न्यायाधिकरणकेसमक्षपहलाप्रश्नउठायागयाऔरनिर्णयलियागया इसकेद्वारानिर्धारितीकेविरुद्धअबऋणकेलिएनहींआताहैगिरधरलालकीजोभीआयहो साइडरेशन।नंदलालऔर बॉम्बेमेंदोव्यवसायोंसेप्राप्तऔर बनारसहिंदुओंकेहाथोंकीआयथी। यह, किक्याहिंदूअविभाजिततपरिवारगंडलालसर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्टमेंकरयोग्यक्षेत्रोंमेंनिवासीथे। [ 1960 ] 626 प्रासंगिकवर्षताकिरुपयेकीराशिबनाईजासके।1,50,000एसकेततहततकरयोग्य।4 ( 1 ) ( ख) (iii) केआधारपरअधिनियमइसततरहकानिवास।स्पष्टरूपसेपर्याप्तहै, अगरहिंदूअविभाजिततहैं गंडलालकापरिवारकरयोग्यमेंनिवासीनहींथा। एसकेततहततकरयोग्यनहींहोगा।4 ( 1 ) ( (ख) अधिनियमकीधारा।इसलिए, हमेंसंकीर्णदायरेकोध्यानमेंरखनाचाहिए हमारेसामनेसवालयहहैकिक्याहिंदू गंडलालकेअविभाजिततपरिवारकोकहाजासकताहै करयोग्यक्षेत्रोंमेंनिवासी(अर्थातत, ब्रिटिशभारतत) एसकेप्रावधानोंकेततहततप्रासंगिकवर्षमें।4ए(बी) अधिनियमका, भलेहीपरिवारअपनेदमपरचलतारहा कपड़ाव्यवसायपूरीततरहसेकरयोग्यक्षेत्रोंकेबाहर। एसपढ़नाआवश्यकहोनेकेसाथ-साथसुविधाजनकभीहै।4ए(बी) इसस्ततरपरः " 4 ए. इसअधिनियमकेप्रयोजनोंकेलिए ...... ( (ख) एकहिंदूअविभाजिततपरिवार, फर्मयाअन्यसंगठन व्यक्तियोंकाविभाजनकरयोग्यक्षेत्रोंमेंनिवासीहैजबततककिइसकेमामलोंकानियंत्रणऔरप्रबंधनपूरीरहसेकरयोग्यक्षेत्रोंकेबिनास्थिततनहो। वी. वी. आर. एन. एम. सुब्बय्याचेट्टियारबनाम. आयुक्त Case: THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, BOMBAY CITY, BOMBAY versus NANDLAL GANDALAL. [[1960] 3 S.C.R. 620] (1960) The Hindu undivided family of one Gandalal carried on business in cloth in Wa<lhwan in Kathiawar, which at the relevant time was outside British India. The family consisted of Gan<la1"1 and his four sons, (l) Girdharlal, (2) Hansrai. (3) Nandlal and (4) Ramniklal. In J 944 Nandlal came to Bombay and started a cloth business in partnership with other persons, the partner-ship being known as Amulakh Amichand & Co. Nandlal's share in the partnership was ten annas and that of his three partners, who belonged to the family of Amulakh Amicband, six annas. It was stated that the family of Amuiakh Amichand which was a well known business family of Bombay, did not supply any capital to the partnership and Nandlal alone was the financing partner. On April 13, 1944, Nandlal received a sum of Rs. 50,000 from tbe Hindu undivided family of which he was a member, and a further sum of Rs. 50,000 on April 27, 1944. Two other sums aggregating to Rs. 50,000 were also received from the Hindu undivid-ed family on June 8, 1944, and June 29, 1944. The case of the assessee was that a sum of Rs. 1,00,000 was given to each son by the father and the sums of money received on June 8, 1944, and June 29, 1944, were a loan by the Hindu undivided family to Nandlal. Therefore, the case of the assessee was that Nandlal became the partner of the firm of Amulakh Amichand in his individual capacity. The case of the Department, however, was that the total sum of Rs. 1,50,000 sent to Nandlal by the Hindu undivided family was utilised as capital in the cloth business of the partnership known as Amulakh Ami-chand & Co. Subsequently, Girdharlal, another brother of Nandlal, came to Bombay and joined the firm. Out of the share of ten annas of Nandlal, Girdharlal was given a share of five annas. The partnership firm of Amulakh Amichand & Co. then started a cloth business at Banaras, and the partners of the firm at Banaras were the partners of the Bombay firm of Amulakh Amichand & Co. and an outsider from Banaras. A third brother of N_andlal also joined the Banaras firm, but he did not bring any capital. For the assessment year 1945-46 the Income-tax Officer held that the Hindu undivided family of Gandalal ·was resident in the taxable territories (namely, British India), and hence he included the sum of Rs. l ,5{),000 in the income of the family under s. 4(1) (b )(iii) of the Act as having been brought into or received in British India in the relevant year and made an assessment on that basis. The assessee appealed to the Appellate Assistant Commissioner, Bomba.y, but without success. Then, there was an appeal to the 1960 Commissioner of Income· tax, Bombay Ciry v. Nandlal Gandalal S. K. DasJ. 1960 Commissioner of Income-tax, Bombay City v. Jl(andlal Gandalal S. K. Das]. Income-tax Appellate Tribunal, Bombay. Two ques- tions were raised before the Tribunal : "(l) Whether Nandlal represented the Hindu un-divided family of Gandalal of Wadhwan now in Saurashtra, in the firm Amulakh Amichand & Co., Bombay, and later on in the firms Amulakh Ami-chand & Co., Bombay and Banaras. (2) Whether the Hindu undivided family of Gandalal was resident in the taxable territories m the relevant years of account." The Tribunal held on the first question that Nandlal and later Girdharlal joined the Bombay firm and also the Banaras firm of Amulakh Amichand & Co. as re-presenting the Hindu undivided family of Gandalal and the money for starting the Bombay business came from the Hindu undivided family. Accordingly, the Tribunal held that Nandlal was properly assessed in the status of a Hindu undivided family. On the second question the Tribunal held in favour of the assessee and came to the following conclusion: Case: THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, BOMBAY CITY, BOMBAY versus NANDLAL GANDALAL. [[1960] 3 S.C.R. 620] (1960) ਇਿੱਕ ਗੂੰਡਾਲਾਲ ਦਾ ਰਹੂੰਦੂ ਅਣ ੂੰਰਡਆ ਪਰਰ ਾਰ ਕਾਠੀਆ ਾੜ ਦੇ ਾਧ ਾਨ ਰ ਿੱਚ ਕਿੱਪੜੇ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਰਬਟਸ਼ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸੀ। ਪਰਰ ਾਰ ਰ ਿੱਚ ਗੂੰਡਾਲਾਲ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਚਾਰ ਪੁਿੱਤਰ, (1) ਰਗਰਧਰ ਲਾਲ, (2) ਹੂੰਸਰਾਜ (3) ਨੂੰਦਲਾਲ ਅਤੇ (4) ਰਮਨੀਕਲਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। 1944 ਰ ਚ ਨੂੰਦਲਾਲ ਬੂੰਬਈ ਆਇਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰ ਅਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਭਾਈ ਾਲੀ ਰ ਚ ਕਿੱਪੜੇ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਰਜਸ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਨੂੂੰ ਅਮੂਲਖ ਅਮੀ ਚੂੰਦ ਅਤੇ ਕੂੰਪਨੀ ਜੋਂ ਜਾਰਣਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਰ ਚ ਨੂੰਦਲਾਲ ਦਾ ਰਹਿੱਸਾ ਦਸ ਆਨਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਰਤੂੰਨ ਭਾਈ ਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਅਮੂਲਖ ਅਮੀਚੂੰਦ ਦੇ ਪਰਰ ਾਰ ਨਾਲ ਸਬੂੰਧਤ ਸਨ। ਇਹ ਰਕਹਾ ਰਗਆ ਸੀ ਰਕ ਅਮੂਲਖ ਅਮੀ ਚੂੰਦ ਦਾ ਪਰਰ ਾਰ ਜੋ ਬੂੰਬਈ ਦਾ ਇਿੱਕ ਪਸਿੱਧ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਪਰਰ ਾਰ ਸੀ, ਨੇ ਭਾਈ ਾਲੀ ਨੂੂੰ ਕੋਈ ਪੂੂੰਜੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨੂੰਦਲਾਲ ਇਕਿੱਲਾ ਰ ਿੱਤੀ ਭਾਈ ਾਲ ਸੀ। 13 ਅਪਰੈਲ, 1944 ਨੂੂੰ, ਨੂੰਦਲਾਲ ਨੂੂੰ ਰਹੂੰਦੂ ਅਣ ੂੰਡੇ ਪਰਰ ਾਰ ਤੋਂ 50,000 ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਕਮ ਰਮਲੀ, ਰਜਸ ਦਾ ਉਹ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਅਤੇ 27 ਅਪਰੈਲ, 1944 ਨੂੂੰ 50,000 ਰੁਪਏ ਦੀ ਹੋਰ ਰਕਮ ਪਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। 8 ਜੂਨ, 1944 ਅਤੇ 29 ਜੂਨ, 1944 ਨੂੂੰ ਰਹੂੰਦੂ ਅਣ ੂੰਡੇ ਪਰਰ ਾਰ ਤੋਂ 50,000 ਰੁਪਏ ਦੀ ਦੋ ਹੋਰ ਰਕਮ ੀ ਪਰਾਪਤ ਹੋਈ। ਕਰਦਾਤਾ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਇਹ ਸੀ ਰਕ ਰਪਤਾ ਦੁਆਰਾ ਹਰੇਕ ਪੁਿੱਤਰ ਨੂੂੰ 1,00,000 ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਕਮ ਰਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ 8 ਜੂਨ, 1944 ਅਤੇ 29 ਜੂਨ, 1944 ਨੂੂੰ ਪਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਰਕਮ ਰਹੂੰਦੂ ਅਣ ੂੰਡੇ ਪਰਰ ਾਰ ਦੁਆਰਾ ਨੂੰਦਲਾਲ ਨੂੂੰ ਕਰਜ਼ਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ, ਕਰਦਾਤਾ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਇਹ ਸੀ ਰਕ ਨੂੰਦਲਾਲ ਆਪਣੀ ਰ ਅਕਤੀਗਤ ਸਮਰਿੱਿਾ ਰ ਿੱਚ ਅਮੂਲਖ ਅਮੀਚੂੰਦ ਦੀ ਫਰਮ ਦਾ ਭਾਈ ਾਲ ਬਣ ਰਗਆ। ਹਾਲਾਂਰਕ, ਰ ਭਾਗ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਇਹ ਸੀ ਰਕ ਰਹੂੰਦੂ ਅਣ ੂੰਡੇ ਪਰਰ ਾਰ ਦੁਆਰਾ ਨੂੰਦਲਾਲ ਨੂੂੰ ਭੇਜੀ ਗਈ ਕੁਿੱਲ 1,50,000 ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਕਮ ਅਮੂਲਖ ਅਮੀਚੂੰਦ ਅਤੇ ਕੂੰਪਨੀ ਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਭਾਈ ਾਲੀ ਦੇ ਕਿੱਪੜੇ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਰ ਿੱਚ ਪੂੂੰਜੀ ਜੋਂ ਰਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨੂੰਦਲਾਲ ਦਾ ਇਿੱਕ ਹੋਰ ਭਰਾ ਰਗਰਧਰ ਲਾਲ ਬੂੰਬਈ ਆਇਆ ਅਤੇ ਫਰਮ ਰ ਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਰਗਆ। ਨੂੰਦਲਾਲ ਦੇ ਦਸ ਆਨਾ ਰਹਿੱਸੇ ਰ ਿੱਚੋਂ ਰਗਰਧਰਲਾਲ ਨੂੂੰ ਪੂੰਜ ਆਨਾ ਦਾ ਰਹਿੱਸਾ ਰਦਿੱਤਾ ਰਗਆ। ਅਮੂਲਖ ਅਮੀਚੂੰਦ ਅਤੇ ਕੂੰਪਨੀ ਦੀ ਭਾਈ ਾਲੀ ਫਰਮ ਨੇ ਰਫਰ ਬਨਾਰਸ ਰ ਖੇ ਕਿੱਪੜੇ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਬਨਾਰਸ ਰ ਖੇ ਫਰਮ ਦੇ ਭਾਈ ਾਲ ਅਮੂਲਖ ਅਮੀਚੂੰਦ ਅਤੇ ਕੂੰਪਨੀ ਦੀ ਬੂੰਬਈ ਫਰਮ ਦੇ ਭਾਈ ਾਲ ਅਤੇ ਬਨਾਰਸ ਦੇ ਇਿੱਕ ਬਾਹਰੀ ਰ ਅਕਤੀ ਸਨ। ਨੂੰਦਲਾਲ ਦਾ ਇਿੱਕ ਤੀਜਾ ਭਰਾ ੀ ਬਨਾਰਸ ਫਰਮ ਰ ਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਰਗਆ, ਪਰ ਉਹ ਕੋਈ ਪੂੂੰਜੀ ਨਹੀਂ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ। ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1945-46 ਲਈ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਰਧਕਾਰੀ ਨੇ ਰਕਹਾ ਰਕ ਗੂੰਡਾਲਾਲ ਦਾ ਰਹੂੰਦੂ ਅਣ ੂੰਰਡਆ ਪਰਰ ਾਰ ਕਰਯੋਗ ਖੇਤਰਾਂ (ਅਰਿਾਤ, ਰਬਟਸ਼ ਭਾਰਤ) ਰ ਿੱਚ ਸਨੀਕ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 4 (1) (ਬੀ) (iii) ਦੇ ਤਰਹਤ ਪਰਰ ਾਰ ਦੀ ਆਮਦਨ ਰ ਿੱਚ 1,50,000 ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਕਮ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀ ਰਕਉਂਰਕ ਸਬੂੰਧਤ ਸਾਲ ਰ ਿੱਚ ਰਬਟਸ਼ ਭਾਰਤ ਰ ਿੱਚ ਰਲਆਂਦਾ ਜਾਂ ਪਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਰਗਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਰਗਆ ਸੀ। ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਨੇ ਬੂੰਬਈ ਦੇ ਅਪੀਲੀ ਸਹਾਇਕ ਕਰਮਸ਼ਨਰ ਕੋਲ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਸਫਲਤਾ ਨਹੀਂ ਰਮਲੀ। ਰਫਰ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਪੀਲ ਰਟਬਊਨਲ, ਬੂੰਬਈ ਰ ਿੱਚ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਰਟਬਊਨਲ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੋ ਸ ਾਲ ਉਠਾਏ ਗਏ ਸਨ: XXXXXX 624 ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਰਰਪੋਰਟਾਂ [1960] (1) ਕੀ ਨੂੰਦਲਾਲ ਸੌਰਾਸ਼ਟਰ ਰ ਿੱਚ ਾਧ ਾਨ ਦੇ ਗੂੰਡਾਲਾਲ ਦੇ ਰਹੂੰਦੂ ਅਣ ੂੰਡੇ ਪਰਰ ਾਰ ਦੀ ਨੁਮਾਇੂੰਦਗੀ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਅਮੂਲਖ ਅਮੀਚੂੰਦ ਅਤੇ ਕੂੰਪਨੀ, ਬੂੰਬਈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਰ ਿੱਚ ਅਮੂਲਖ ਅਮੀਚੂੰਦ ਅਤੇ ਕੂੰਪਨੀ, ਬੂੰਬਈ ਅਤੇ ਬਨਾਰਸ ਫਰਮਾਂ ਰ ਿੱਚ। (2) ਕੀ ਗੂੰਡਾਲਾਲ ਦਾ ਰਹੂੰਦੂ ਅਣ ੂੰਰਡਆ ਪਰਰ ਾਰ ਸਬੂੰਧਤ ਸਾਲਾਂ ਰ ਿੱਚ ਕਰਯੋਗ ਖੇਤਰਾਂ ਰ ਿੱਚ ਸਨੀਕ ਸੀ। ਰਟਬਊਨਲ ਨੇ ਪਰਹਲੇ ਸ ਾਲ 'ਤੇ ਰਕਹਾ ਰਕ ਨੂੰਦਲਾਲ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਰ ਿੱਚ ਰਗਰਧਰਲਾਲ ਬੂੰਬਈ ਫਰਮ ਅਤੇ ਅਮੂਲਖ ਅਮੀਚੂੰਦ ਅਤੇ ਕੂੰਪਨੀ ਦੀ ਬਨਾਰਸ ਫਰਮ ਰ ਿੱਚ ਗੂੰਡਾਲਾਲ ਦੇ ਰਹੂੰਦੂ ਅਣ ੂੰਡੇ ਪਰਰ ਾਰ ਦੀ ਨੁਮਾਇੂੰਦਗੀ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਬੂੰਬਈ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਪੈਸਾ ਰਹੂੰਦੂ ਅਣ ੂੰਡੇ ਪਰਰ ਾਰ ਤੋਂ ਆਇਆ ਸੀ। ਰਟਬਊਨਲ ਨੇ ਰਕਹਾ ਰਕ ਨੂੰਦਲਾਲ ਦਾ ਰਹੂੰਦੂ ਅਣ ੂੰਡੇ ਪਰਰ ਾਰ ਦੀ ਸਰਿਤੀ ਰ ਿੱਚ ਸਹੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਰਗਆ ਸੀ। ਦੂਜੇ ਸ ਾਲ 'ਤੇ ਰਟਬਊਨਲ ਨੇ ਰਨਰਧਾਰਕ ਦੇ ਹਿੱਕ ਰ ਿੱਚ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ ਅਤੇ ਹੇਠ ਰਲਖੇ ਰਸਿੱਟੇ 'ਤੇ ਪਹੁੂੰਰਚਆ: "ਬੂੰਬਈ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਰ ਿੱਚ ਬਨਾਰਸ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸਾਡੀ ਰਾਏ ਰ ਿੱਚ ਗੂੰਡਾਲਾਲ ਦੇ ਰਹੂੰਦੂ ਅਣ ੂੰਡੇ ਪਰਰ ਾਰ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਨਹੀਂ ਮੂੰਰਨਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਇਹ ਦੋ ੇਂ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੋ ਿੱਖ- ਿੱਖ ਇਕਾਈਆਂ ਨਾਲ ਸਬੂੰਧਤ ਸਨ, ਅਮੂਲਖ ਅਮੀਚੂੰਦ ਅਤੇ ਕੂੰਪਨੀ ਦੀ ਬੂੰਬਈ ਫਰਮ ਅਤੇ ਅਮੂਲਖ ਅਮੀਚੂੰਦ ਅਤੇ ਕੂੰਪਨੀ ਦੀ ਬਨਾਰਸ ਫਰਮ ਇਹ ਸਿੱਚ ਹੈ ਰਕ ਰਹੂੰਦੂ ਅਣ ੂੰਡੇ ਪਰਰ ਾਰ ਨੂੂੰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਨਹਾਂ ਦੋ ਾਂ ਫਰਮਾਂ ਤੋਂ ਮੁਨਾਫੇ ਦਾ ਰਹਿੱਸਾ ਰਮਲੇਗਾ, ਪਰ ਇਸ ਸਭ ਦੇ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਸੋਚਦੇ ਰਕ ਇਹ ਰਕਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਰਕ ਬੂੰਬਈ ਅਤੇ ਬਨਾਰਸ ਦੀਆਂ ਫਰਮਾਂ ਰਹੂੰਦੂ ਅਣ ੂੰਡੇ ਪਰਰ ਾਰ ਦੇ ਮਾਮਰਲਆਂ ਦਾ ਗਠਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਭਾਈਵਾਲੀ ਐਕਟ ਅਨੁਸਾਰ ਬੂੰਬਈ ਅਤੇ ਬਨਾਰਸ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰਦਲਾਲ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਸਾਡਾ ਰ ਚਾਰ ਹੈ ਰਕ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1945-46 ਲਈ... ਰਹੂੰਦੂ ਅਣ ੂੰਰਡਆ ਪਰਰ ਾਰ ਕਰਯੋਗ ਖੇਤਰਾਂ ਰ ਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰਰਹੂੰਦਾ ਸੀ। ਅਸਲ ਰਾਹਤ ਜੋ ਰਟਬਊਨਲ ਨੇ ਰਨਰਧਾਰਕ ਨੂੂੰ ਰਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਹੇਠ ਰਲਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਰ ਿੱਚ ਪਰਗਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ: Case: THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, BOMBAY CITY, BOMBAY versus NANDLAL GANDALAL. [[1960] 3 S.C.R. 620] (1960) एसकेप्रावधानोंकेततहततप्रासंगिकवर्षमें।4ए(बी) अधिनियमका, भलेहीपरिवारअपनेदमपरचलतारहा कपड़ाव्यवसायपूरीततरहसेकरयोग्यक्षेत्रोंकेबाहर। एसपढ़नाआवश्यकहोनेकेसाथ-साथसुविधाजनकभीहै।4ए(बी) इसस्ततरपरः " 4 ए. इसअधिनियमकेप्रयोजनोंकेलिए ...... ( (ख) एकहिंदूअविभाजिततपरिवार, फर्मयाअन्यसंगठन व्यक्तियोंकाविभाजनकरयोग्यक्षेत्रोंमेंनिवासीहैजबततककिइसकेमामलोंकानियंत्रणऔरप्रबंधनपूरीरहसेकरयोग्यक्षेत्रोंकेबिनास्थिततनहो। वी. वी. आर. एन. एम. सुब्बय्याचेट्टियारबनाम. आयुक्त आय-करमद्रास() केइसन्यायालयनेअभिनिर्धारिततकियाकिहिंदूअविभाजिततपरिवारकेनिवासकानिर्णयकरनेकेलिएपरीक्षणएसमेंनिर्धारिततकियागयाहै।4अधिनियमकाए(बी) काफीहदततकउस नियमपरआधारिततथाजोइंग्लैंडमेंनिगमोंकेमामलोंमेंलागूकियागयाथा, औरहालांकिआमतौरपरएकहिंदूअविभाजिततपरिवारकोयहांकानिवासीमानाजाताथा। ब्रिटिशभारततमें, इसततरहकीधारणालागूनहींहोगीयदिमामलेकोप्रावधानकेदूसरेभागकेततहततलायाजासकताहै।इसमेंयहभीदेखागयाकिशब्द ' "मामलों" काअर्थहोनाचाहिएवेमामलेजोइसकेलिएप्रासंगिकहैं आय-करअधिनियमकाउद्देश्यऔरजिसकाआयसेकुछसंबंधहैःयहकहागयाथाकिमामलेकोअपवादकेततहततलानेकेलिए, अदालततकोयहपूछनाहोगाकिक्यापरिवारकेमामलोंकेनिर्देशनऔरनियंत्रणकास्थानब्रिटिशभारततकेअंदरहैयाबाहर, और"पूरीततरहसे" शब्दसेपताचलताहैकिएकहिंदूअविभाजिततपरिवारकेपासएकसेअधिक"निवास" होसकतेहैंजैसेकिएकनिगमकेपासहोसकताहै।एकसह-भागीदारकेसंबंधमेंहिंदूकानूनमेंस्थिति, भलेहीवहकर्ताहो, साझेदारीमेंप्रवेशकरना ( 1 ) [ 1950 ] एस. सी. आर. 961,3 एस. सी. आर. सर्वोच्चन्यायालयरिपोर्ट627 व्यवसायचलानेमेंदूसरोंकेसाथसमानरूपसेअच्छीततरहसेस्थापिततहै।जोसाझेदारीबनाईगईहैवहएकपारस्परिकसाझेदारीहैऔरभारतीयसाझेदारीअधिनियम, 1932 केअनुकूलदृष्टिकोणद्वाराशासिततहोगी।साझेदारीपरिवारऔरअन्यभागीदारोंकेबीचनहींहै; यहव्यक्तिगततरूपसेसह-भागीदारऔरउसकेअन्यभागीदारोंकेबीचएकसाझेदारीहै(क्षेत्रमोहनसंन्यासीचरणसधुखानबनामदेखें।अतिरिक्तलाभकरआयुक्त, पश्चिमबंगाल) (1)।सह-भागीदारनिस्संदेहप्राप्तआयकेलिएपरिवारकेप्रतिजवाबदेहहोताहै,लेकिनसाझेदारीविशेषरूपसेअनुबंधकरनेवालेसदस्योंकेबीचहोतीहै, जिसमेंदोहरेसह-भागीदारऔरपरिवारकेलिएअजनबीशामिलहोतेहैं।उसपरसह-भागीदारकीमृत्युपरिवारकेजीविततसदस्यअजनबियोंकेसाथभागीदारकेरूपमेंबनेरहनेकादावानहींकरसकतेहैंऔरनहीवेसाझेदारीकोभंगकरनेकेलिएमुकदमादायरकरसकतेहैंऔरनहीविदेशी-भागीदारजीविततसदस्योंपरनुकसानकेसहभागीदारकेहिस्सेकेलिएभागीदारकेरूपमेंमुकदमादायरकरसकतेहैं।इसलिए, जहांततकसाझेदारीकासंबंधहै, साझेदारीकानूनऔरहिंदूकानूनदोनोंकेततहतत,नियंत्रणऔरप्रबंधनव्यक्तिगततसह-भागीदारकेहाथोंमेंहैजोभागीदारहैऔर परिवारमेंनहीं।अब, यहनिर्विवादहैकिबॉम्बेयाबनारसमेंसाझेदारीव्यवसायकेलिएगंडलालकाहिंदूअविभाजिततपरिवारसंबंधिततवर्षमेंकरयोग्यक्षेत्रोंमेंनिवासीनहींथा।इसलिए, निर्णयकामुद्दायहहैकिक्याउक्तसाझेदारीकाअस्तित्वपरिवारकेनिवासकोस्थापिततकरताहै? यहहमारेसामनेदोसवालउठाताहैःसबसेपहले, क्याअमुलखअमीचंदएंडकंपनीकीफर्मइनमेंसेएकहैगंडलालकेहिंदूअविभाजिततपरिवारकेमामलेक्योंकियहीएकमात्रमामलाहैजिसकाकरलगानेकीमांगकीगईआयसेसंबंधहैऔरजिसपरअपीलार्थीपरिवारकेनिवासकानिर्धारणकरनेकेलिएनिर्भरकरताहै; दूसरा, जहांउक्तमामलेकेनियंत्रणऔरप्रबंधनकोहिंदूअविभाजिततपरिवारकेदृष्टिकोणसेदेखाजाताहै, वहस्थिततहै।हमसोचतेहैंकिमामलेमेंपाएगएततथ्योंकेसंदर्भमें, येदोनोंप्रश्नआपसमेंजुड़ेहुएहैं।एसकेततहततअभिव्यक्ति"नियंत्रणऔरप्रबंधन"।4ए(बी) नियंत्रणऔरनिर्देशनशक्तिकोदर्शाताहै, "सिरऔरमस्तिष्क" ( 1 ) [ 1953 ] 24 आई. टी. आर. 488 ! सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट[1960] जैसाकिकभी-कभीकहाजाताहै।इसकेअलावा, यहततयकियागयाहैहमसोचतेहैंकिअभिव्यक्तिनियंत्रणऔरप्रबंधनकाअर्थहैवास्ततविकनियंत्रणऔरप्रबंधनऔर नकेवलनियंत्रणऔरप्रबंधनकाअधिकारयाशक्ति(बी. आर. नाइकबनामदेखें।आयआयुक्त-कर(1)।यहभीकाफीस्पष्टहै, हमसोचतेहैं, किअगरएकसह-भागीदार करयोग्यक्षेत्रोंमेंव्यवसायकरनेवालीफर्ममेंअजनबियोंकेसाथ(संयुक्तपरिवारकीओरसे) एकभागीदारबनजाताहै, जोअपनेआपमेंपरिवारकेनिवासकानिर्धारणनहींकरेगाजबततककिफर्मकानियंत्रणऔरप्रबंधनकमसेकम, आंशिकरूपसे, हिंदूअविभाजिततपरिवारमेंनहो।इसमामलेकेततथ्योंपर, हिंदूअविभाजिततपरिवारयाउसमामलेकेलिए, उसपरिवारकाकर्ता, यानीगंडलाल, साथीपरप्रबंधनकोनियंत्रिततकरनेकीकोईशक्तिकाप्रयोगनहींकरसकताथा। केततहतत -परिवारजोउक्तहिंदूअविभाजिततपरिवारद्वारानियंत्रिततऔरप्रबंधिततकिएजानेमेंसक्षमहैं।जहाँएकसहभागीदारसाझेदारीमेंप्रवेशकरताहैअजनबी।हिंदूअविभाजिततपरिवारसाझेदारीफर्मपरप्रबंधनकीकोईनियंत्रणशक्तिकाप्रयोगनहींकरताहै।इसमामलेकेदृष्टिकोणसेसाझेदारीफर्महिंदूअविभाजिततपरिवारका"मामला" नहींहोसकताहैजोहिंदूअविभाजिततपरिवारद्वारानियंत्रिततऔरप्रबंधिततहोनेमेंसक्षमहो।यहयहाँदेखाजासकताहै Case: THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, BOMBAY CITY, BOMBAY versus NANDLAL GANDALAL. [[1960] 3 S.C.R. 620] (1960) The Tribunal held on the first question that Nandlal and later Girdharlal joined the Bombay firm and also the Banaras firm of Amulakh Amichand & Co. as re-presenting the Hindu undivided family of Gandalal and the money for starting the Bombay business came from the Hindu undivided family. Accordingly, the Tribunal held that Nandlal was properly assessed in the status of a Hindu undivided family. On the second question the Tribunal held in favour of the assessee and came to the following conclusion: "The business at Bombay and later on the business at Banaras cannot in our opinion, be considered to be the affairs of the Hindu ·undivided family of Gandalal. These two businesses belonged to two separte entities, namely, the Bombay firm of Amulakh Amichand & Co. and the Banaras firm of Amulakh Amichand & Co. True, the Hindu undivided family would in due course of time receive a share of profit from these two firms, but all the same we do not think that it could be said that the firms of Bombay and Banaras constitute the affairs of the Hindu undivided family. The businesses in Bombay and Banaras, according to the Partnership Act, belonged to Nandlal and others. We are, therefore, of opinion that for assessment years 1945-4fi ... the Hindu undivided family was not resident in the taxable territories." The actual relief which the Tribunal gave to the assessee was expressed in the following words: "For the assessment year l 945-45, the assessee's would be Hindu undivided familv but non-resi-In so far as the assessed incom~ is concerned sum of Rs. 1,50,000 which was included under status would be Hindu undivided familv but non-resi-dent. In so far as the assessed incom~ is concerned the sum of Rs. 1,50,000 which was included under section 4(1 )(b)(iii) has to be deleted. The rest of the - - .- ' income accrued to the Hindu undivided family in the taxable territories." At the instance of the Commissioner of Income-tax, Bombay, who is the appellant before us, the Tribunal stated a case and referred the following question of law to the High Court of Bombay for its decision under s. 66(1) of the Act. The question was in these terms: "Whether the Hindu undivided family of Ganda-lal represented by Nandlal in the firm of Amulakh Amichand & Co. of Bombay was resident in the taxable territories in the year of account relevant for the assessment year 1945-46." The answer to the question depended on the true scope and effect of s. 4A(b) of the Act. The High Court held that the expression "the affairs of the Hindu undivided family" in s. 4A(b) did not have reference to the private or domestic affairs of the family, but referred to affairs concerned with income and taxation thereon. It said: "vVe might put the matter in this way that when a coparcener carries on business in partnership on behalf of the Hindu undivided family, the affair is of the coparcener and not of the family, but when the business is carried on by the family itself then it is the affair of the family and not of the coparceners." "The result is that we must agree, with the view taken by the Tribunal and we must answer the ques-tion submitted to us in the negative." After the decision of the High Court the appellant obtained special leave and has come to us in pursuance of special leave granted by this Court. We must make it clear in the verv outset that the first question raised before the Tribu'nal and decided by it against the assessee does not now fall for con-sideration. v\Thatever income Nandlal and Girdharlal received from the two businesses at Bombay and Banaras was income in their hands of the Hindu undivided family. With that income we are not now concerned. We are concerned with the second ques-tion, namely, whether the Hindu undivided family of Ganclalal was resident in the taxable territories in the 1960 Commissioner of Income-tax, Bombay Cit)' v. S. K. Das]. 1960 Commissiotler of ltiiome·tax, Bombay Ci~r v. .Natidlal Gandaial S. K. Das]. [l 960] Case: THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, BOMBAY CITY, BOMBAY versus NANDLAL GANDALAL. [[1960] 3 S.C.R. 620] (1960) ਅਸਲ ਰਾਹਤ ਜੋ ਰਟਬਊਨਲ ਨੇ ਰਨਰਧਾਰਕ ਨੂੂੰ ਰਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਹੇਠ ਰਲਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਰ ਿੱਚ ਪਰਗਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ: ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1945-46 ਲਈ, ਕਰਦਾਤਾ ਦਾ ਦਰਜਾ ਰਹੂੰਦੂ ਅਣ ੂੰਡੇ ਪਰਰ ਾਰ ਹੋ ੇਗਾ ਪਰ ਗੈਰ- ਸਨੀਕ ਹੋ ੇਗਾ। ਰਜਿੱਿੋਂ ਤਿੱਕ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤੀ ਆਮਦਨ ਦਾ ਸਬੂੰਧ ਹੈ, 1,50,000 ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਕਮ ਜੋ ਧਾਰਾ 4 (1) (b) (iii) ਦੇ ਅਧੀਨ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਨੂੂੰ ਹਟਾਉਣਾ ਪਏਗਾ। ਬਾਕੀ ਦੀ ਆਮਦਨ ਕਰਯੋਗ ਖੇਤਰਾਂ ਰ ਿੱਚ ਰਹੂੰਦੂ ਅਣ ੂੰਡੇ ਪਰਰ ਾਰ ਨੂੂੰ ਰਮਲਦੀ ਸੀ। XXXXXX 3 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਰਰਪੋਰਟਾਂ 625 ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਹਮਸਨਰ, ਬੂੰਬਈ ਦੇ ਕਰਹਣ 'ਤੇ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਹੈ, ਰਟਬਊਨਲ ਨੇ ਇਿੱਕ ਕੇਸ ਦਾ ਰਜ਼ਕਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 66 (1) ਦੇ ਤਰਹਤ ਆਪਣੇ ਫੈਸਲੇ ਲਈ ਕਾਨੂੂੰਨ ਦੇ ਹੇਠ ਰਲਖੇ ਪਰਸ਼ਨ ਨੂੂੰ ਬੂੰਬਈ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੂੂੰ ਭੇਰਜਆ। ਸ ਾਲ ਇਹਨਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਰ ਿੱਚ ਸੀ: "ਕੀ ਬੂੰਬਈ ਦੀ ਅਮੁਲਖ ਅਮੀਚੂੰਦ ਅਤੇ ਕੂੰਪਨੀ ਦੀ ਫਰਮ ਰ ਿੱਚ ਨੂੰਦਲਾਲ ਦੁਆਰਾ ਨੁਮਾਇੂੰਦਗੀ ਕਰਨ ਾਲਾ ਗੂੰਡਾਲਾਲ ਦਾ ਰਹੂੰਦੂ ਅਣ ੂੰਰਡਆ ਪਰਰ ਾਰ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1945-46 ਲਈ ਸੂੰਬੂੰਰਧਤ ਖਾਤੇ ਦੇ ਸਾਲ ਰ ਿੱਚ ਕਰਯੋਗ ਖੇਤਰਾਂ ਰ ਿੱਚ ਸਨੀਕ ਸੀ। ਇਸ ਸ ਾਲ ਦਾ ਜ ਾਬ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 4A(b) ਦੇ ਸਹੀ ਦਾਇਰੇ ਅਤੇ ਪਰਭਾ 'ਤੇ ਰਨਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਰਕਹਾ ਰਕ ਧਾਰਾ 4A(b) ਰ ਿੱਚ "ਰਹੂੰਦੂ ਅਣ ੂੰਡੇ ਪਰਰ ਾਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ" ਸ਼ਬਦ ਰ ਿੱਚ ਪਰਰ ਾਰ ਦੇ ਰਨਿੱਜੀ ਜਾਂ ਘਰੇਲੂ ਮਾਮਰਲਆਂ ਦਾ ਹ ਾਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਬਲਰਕ ਆਮਦਨ ਅਤੇ ਕਰ ਨਾਲ ਸਬੂੰਧਤ ਮਾਮਰਲਆਂ ਦਾ ਹ ਾਲਾ