The Commissioner Of Income-Tax, Calcutta v. Gillanders Arbuthnot & Co

Case: THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, CALCUTTA versus GILLANDERS ARBUTHNOT & CO. [[1973] 2 S.C.R. 437] (1973) ৪৩৭ আয়কর কমিশনার, কযালকাটা বনাি মিলযান্ডার্স আরবুথনট অ্যান্ড ককা। মবপমরতক্রমি ২৭কশ কর্মেম্বর, ১৯৭২ [কক. এর্. কেিমে, মপ. জিমমাোন করড্ডি, আই. মে. দুয়া এবং এইচ. আর. , মবচারপমতিন] আয়কর আইন ১৯২২,ধারা. ১২খ এবং ৩৪-মূলধন লাভ-ললনদেন, পুনর্বিনযাস বা র্বর্নময়-আয়কর কর্তিপক্ষ ললনদেদনর মাধযদম তর্র্র করা সামদনর আইর্ন সম্পকি ছাডাও ললনদেদনর র্বষয়বস্তুদর্ লেদর্ পাদর র্কনা লেয়ার-এর সম্পূর্ি মূলয-লেখাদন র্বক্রয় মূলয রদয়দছ লসখাদন এটিদক সম্পূর্ি মূলয র্িসাদব র্বদবচনা করদর্ িদব-মূলযায়ন পুনরায় লখালা-ধারা ২৪ (১) (ক) এর অধীদন লনাটিদের তবধর্া। করোনকারী, একটি র্নবর্ির্ সংস্থা ো লবর্েরভাগ পর্রচালনাকারী সংস্থার বযবসা পর্রচালনা কদর, মূলর্ চারজন অংেীোর র্নদয় গটির্। ১৯৪৭ সাদলর ২৮লে লেব্রুয়ার্র অংেীোর্রত্ব ের্লদলর মাধযদম একটি সীর্মর্ সংস্থাদক (োর একমাত্র লেয়ারদিাল্ডাররা মূলযায়নকারী সংস্থার চারজন অংেীোর র্ছদলন) পঞ্চম অংেীোর র্িসাদব গ্রির্ করা িদয়র্ছল। লকাম্পার্নটিদক নবগটির্ োদমি ৯৯% লেয়ার লেওয়া িদয়র্ছল, পর্রবদর্ি র্বেযমান অংেীোরদের ১৪,৯০,০০০ িাকা লেওয়া িদব। এছাডাও, ১৯৪৭ সাদলর ২৮লে লেব্রুয়ার্র একটি 'র্বক্রয় চুক্তি'-র মাধযদম মূলযায়নকারী সংস্থাটি র্ার লেয়ারদিাক্তল্ডং সংস্থাটিদক ৭৫ লক্ষ িাকার র্বর্নমদয় িস্তান্তর কদর। লকাম্পার্নটি র্বেযমান অংেীোরদের অর্ভর্ির্ মূদলয লেয়ার বরাদ্দ করার মাধযদম উপদরাি ১৪,৯০,০০০ এবং ৭৫ লক্ষ িাকার পর্রমার্ পূরর্ কদরদছ।১৯৪৭-৪৮ সাদলর প্রদয়াজনীয় বছদরর পর্রদপ্ক্ষদর্, আয়কর কমিকর্িা মূলর্ লকানও মূলধনী লাভ র্বদবচনা না কদরই একটি মূলযায়ন কদরর্ছদলন। পদর র্র্র্ন আয়কর আইন, ১৯২২-এর ধারা ৩৪-এর অধীদন একটি লনাটিে জার্র কদরন এবং একটি নর্ুন মূলযায়ন কদরন লে, মূলযায়নকারী সংস্থাটি র্ার লেয়ারদিাক্তল্ডং ৭৫ লক্ষ িাকায় র্বক্তক্র কদর মূলধন লাভ কদরদছ, কারর্, মূলযায়নকারী সংস্থাদক লকাম্পার্ন কর্তিক অনুদমার্ের্ লেয়াদরর বাজার মূলয ৭৫ লক্ষ িাকার লচদয় অদনক লবর্ে র্ছল। ৩৪ কর্তিপক্ষ কর্তিক পাোপার্ে িাইদকাদির লরোদরন্স দ্বারা বিাল রাখা িদয়র্ছল। িাইদকাি রায় র্েদয়দছ লে, আইদনর ১২-খ ধারার র্বধান অনুসাদর, মামলার ললনদেনটি একটি 'র্বক্রয়' র্ছল এবং করোর্া প্র্ষ্ঠান কর্তিক প্রাপ্ত র্বক্রয়মূলয ৭৫ লক্ষ িাকা িওয়ার র্ভর্িদর্ মূলধন লাভ র্ছল ২৭,৪,৭৭২ িাকা।রাজস্ব সংস্থার পাোপার্ে মূলযায়নকারী সংস্থার দ্বারা োদয়র করা আর্পলগুর্লদর্ লে প্রশ্নগুর্ল র্বদবচনার জনয পদডর্ছল লসগুর্ল র্ছল; (i) ৩৪ (১) (ক) ধারার অধীদন লনাটিেটি তবধভাদব জার্র করা িদয়র্ছল র্কনা; (ii) প্রশ্নেুি ললনদেনটি 'র্বক্রয় চুক্তির' অধীদন 'র্বক্রয়' র্ছল র্কনা বা করোর্ার সংস্থা দ্বারা োর্ব করা র্নছক পুনর্বিনযাস, বা রাজস্ব দ্বারা োর্ব করা একটি র্বর্নময়; (iii) মূলধন লাভ র্ক করোর্া প্র্ষ্ঠানদক বরাদ্দকতর্ লেয়াদরর বাজার মূদলযর র্ভর্িদর্ গর্না করা িদব নার্ক 'র্বক্রয় চুক্তি' অর্িাৎ ৭৫ লক্ষ িাকায় লেখাদনা মূদলযর র্ভর্িদর্ গর্না করা িদব- ক্তস্তর করা িদয়দছেঃ (১) ের্েও মূল মূলযায়দনর সময়, পাঁচ অংেীোদরর দ্বারা স্বাক্ষর্রর্ অংেীোর্রত্ব ের্ললটি আয়কর আর্ধকার্রদকর সামদন র্ছল, র্বুও ১৯৪৭ সাদলর ২৮লে লেব্রুয়ার্র করোর্ার অংেীোরদের দ্বারা 'লকাম্পার্ন'-র পদক্ষ সম্পার্ের্ র্বক্রয় ের্ললটি র্াঁর সামদন লপে করা িয়র্ন। আয়কদরর আদগ লকানও উপাোন র্ছল না। কমিকর্িা োর র্ভর্িদর্ র্র্র্ন এই র্সদ্ধাদন্ত লপ ৌঁছাদর্ পারদর্ন লে, 'লকাম্পার্ন'-র কাদছ করোর্ার সংস্থাটি লকানও লেয়ার এবং র্সর্কউর্রটিজ র্বক্তক্র কদরদছ; ১ জানুয়ারী, ১৯৩৯ র্ার্রদখ আয়কর কমিকর্িার কাদছ লসই লেয়ার এবং র্সর্কউর্রটির মূলয সম্পদকি লকানও র্র্য র্ছল না। র্াঁর সামদন এমন লকানও উপাোন লপে করা িয়র্ন ো লেখায় লে, লসই লেয়ার এবং র্সর্কউর্রটিজগুর্ল 'লকাম্পার্ন'-র কাদছ ৭৫ লক্ষ িাকায় র্বক্তক্র করা িদয়দছ। ট্রাইবুযনাল এবং িাইদকাি ের্াের্ভাদব বদলর্ছল লে, করোর্ার লকানও মূলধন লাভ িদয়দছ র্ক না র্া র্নধিারদর্র উদদ্েয সম্পূর্ি এবং প্রকতর্পদক্ষ সমস্ত বস্তুগর্ র্র্য প্রকাে করদর্ বযর্ দয়দছ। কলকার্া র্িসকাউন্ট লকাম্পার্ন র্লর্মদিি বনাম আয়কর আর্ধকার্রক, লকাম্পার্ন লজলা-১, কলকার্া এবং আদরকজন, ৪১ আই. টি. আর. ১৯১, বযাখযা এবং আদবেন কদরদছ। পক্তিমবদের আয়কর কর্মেনার এবংআদরকজন বনাম লিপর্চন্দ্র কর ও অনযানযরা, ৭৭ আই টি আর. র্প. ১, গুজরাদির আয়কর কর্মেনার বনাম ভানক্তজ লাভক্তজ, ১৯ আই. টি. আর. ৫৮৩ এবং আয়কর কর্মেনার কলকার্া বনাম বুর্রয়ন র্িলাসি র্লর্মদিি, ৭৯ আই. টি. আর. ৬০৯, উদেখ করা িদয়দছ, Case: THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, CALCUTTA versus GILLANDERS ARBUTHNOT & CO. [[1973] 2 S.C.R. 437] (1973) , A THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, CALCUTTA v. GILLANDERS ARBUTHNOT & CO. Vice Versa September 27, 1972 B ;K. S. HEGDE, P. JAGANMOHAN REDDY, I. D. DUA AND H. R. KHANNA, JJ.] Income-tax Act 1922, Ss. 12B & 34---Capital gains-Transaction whether a sdle, a readjustment or an exchange-Income-tax authorities whethff can go to .-ubstance of transaction apart from legal relationship creat('(/ by transaction-Shares-Full value of-Where there is a sale price it >nLl.lt he treated as full value-Reopening of assessment-Validity of notice under s. 24(1) (a). c The assessce, a registered firm carrying on mostly managing agency hu>ine>1. originally consisted of four partners. By partnership deed dated February 28, 1947, a limited company (whose only shareholders were the four partners of the assessee firm) was taken in as a fifth partner. The c<>mpany was given a share of 99% in the newly constituted firm in lieu of a sum of Rs. 14,90,000 to be paid by it to the existing partners. Further. by an 'agreement of sale' dated February 28, 1947 the assessee firm transferred its shareholdings to the company for a silm of Rs. 75 lakh;, The above sums of Rs. 14,90,000 and RB. 75 lakhs were satisfied by the company allotting its shares to the existing partners at face value. Jn re&pf(ct of ti.1e essessment year 1947-48 the Income-tax Officer made originally an assessment without tciking into account any capital gains. Later he issued a notice under s. 34 of the Income-tax Act, 1922, and made a fresh assessment holding that the assessee firm had made capital gain11. inter alia, on the sale of its shareholding for Rs. 75 lakhs, because, the market value of the shares allowed by the company to the assessee firm was much higher than RB. 75 lakhs, the face value. The validity of the notice under s. 34 was upheld by the authorities as well as in reference by the High Court. The High Court held that the transaction in question was a 'sale' attracting the provisions of s. 12·B of the Act and that the capital gain was Rs. 27,4,772 on the basis that the sale price received by the assessee firm was Rs. 75 lakhs. In appeals filed by the Revenue as wellas by the assessee firm the questions that fell for consideration were; (i} whether the notice under s. 34(1}(a) was validly issued in the cir-cumstances of the case; (ii) whether the transaction in question was a 'sale' as it rurported to be under the 'agreement of sale' or a mere re-adjustment as claimed by the assessee firm, or an exchange as contended by the Revenue; (iii) whether the capital' gains were to be computed on the basis of market ·value of the shares allotted to the assessee firm or on the b.Sis of their value as shown in the 'agreement of sale' i.e. RB. 75 lakhs- D E F G HELD : ( 1 ) Though at the time of the original assessment, the part-nership deed entered into by the five partners was before. the Income-tax Officer, the sale deed executed by the partners of the assessee firm in fav-our of· the 'Company' on F~bruary 28, 1947 had not been placed before H him. There was no material before the Income-tax Officer on the basis of which he could have concluded th2.t the assessee firm had sold any shares and ;ecurities to the 'Company'; nor was there any material before the Income-tax Officer as to the value of those shares and securities as on January I, 1939. Further no material was placed before him to show ·that those shares and securities had been sold to the 'Company' for a sum of Rs. 75 lakhs. Th~ Tribunal and the High Court rightly held that the assessee had failed to disclose fully and. truly all material facts for the purpose of ascertaining whether it had made any -capital gains or not. [445 BJ Calcutta Discount Co. Ltd. v. Jnco111e.fax Officer, Co111pa11ies District~l, Calcutta and Anr., 41 I.T.R. 1g1, explained and applied. Case: THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, CALCUTTA versus GILLANDERS ARBUTHNOT & CO. [[1973] 2 S.C.R. 437] (1973) സുപ്രീം കോടതി റിപ്പോർട്ടുകൾ നിരാകരണപത്രം (Disclaimer) പ്രാദേശികഭാഷയില്‍ വിവര്‍ത്തനം ചെയ്ത വിധിന്യായം നിര്‍മ്മിത ബുദധാധിഷ്ഠിത വിവര്‍ത്തനഉപകരണത്തിന്‍റെ സഹായത്തത്തോടെ കേരള ഹൈക്കോടതിയിലെ ഐ.റ്റി. ഡയറക്ടറേറസാധൂകരിച്ചിട്ടുള്ളതാണ്. എന്നിരുന്നാലും, ഇതിന്‍റെ ഉളളടക്കത്തില്‍ ആശയപരമായയോസാംഗത്യപരമായയോ വ്യാകരണപരമായയോ ആഖ്യാനപരമായയോ തെറ്റുകള്‍ കടന്നു കൂടാന്‍സാധ്യതയുളളതാണ്. ഈ തര്‍ജ്ജമ കേവലം വ്യവഹാരകക്ഷികളുടെയും പപൊതുജനങ്ങളുടെയുംപപൊതുവായ അറിവിലേകക ഉപയയോഗപ്പെടുത്തുവാന്‍ വേണ്ടി മാത്രം ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ളതുമാണ്‌. ഔദ്യ്യോഗികവുംപ്രായയോഗികവുമായ എല്ലാ ആവശ്യങ്ങള്‍ക്കും വിധി നിര്‍വഹണ നടപ്പാക്കലുകള്‍ക്കും പ്രസ്വിധിന്യായത്തിന്‍റെ ഇംഗ്ലീഷ് പതിപപ ആധികാരികവും അന്തിമവും ആയിരിക്കും. സുപ്രീം കോടതി റിപ്പോർട്ടുകൾ 1973_2_437_451 കമീഷണർ ഓഫ് ഇൻകം ടാകകൽക്കട V ഗിലാൻഡേഴ അർബനത്ോട & കമനി പരസ്പരം 1972 സെപ്റ്റംബർ 27[ജസ്റ്റിസ് കെ. എസ്.ഹെഗ്ഡെ, ജസ്റ്റിസ് പി. ജഗൻമമോഹൻ റെഡ്ഡി, ജസ്റ്റിസ് ഐ.ഡി. ദുഅ, ജസ്റ്റിസ്എചച.ആർ. ഖന്ന] 1922-ലെ ആദായനികുതി നിയമം, വകുപ്പുകൾ 12 ബി & 34-മൂലധന നേട്ടങ്ങൾ-ഇടപാട് വിൽപ്പനയയോ,പുനഃക്രമീകരണമമോ, കൈമാറ്റമമോ എന്നത്-ഇടപാടിലൂടെ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട നിയമപരമായബന്ധത്തിനപ്പുറം ഇടപാടിന്റെ സാരാംശത്തിലേകക ആദായനികുതി അധികാരികൾകക പപോകാൻകഴിയുമമോ-ഓഹരികൾ-പൂർണ്ണമൂല്യം-വിൽപ്പന വില ഉള്ളിടതത അത് പൂർണ്ണമൂല്യമായി കണക്കാക്കണം-നികുതി നിർണ്ണയം പുനരാരംഭിക്കൽ-വകുപപ 24(1)(എ) പ്രകാരമുള്ള നനോട്ടീസിന്റെ സാധുത. പ്രധാനമായും മാനേജിംഗ് ഏജൻസി ബിസിനസ് നടത്തിവന്നിരുന്ന രജിസ്റ്റേർഡ് സ്ഥാപനമായനികുതിദായകർ, ആദ്യം നാല് പങ്കാളികൾ ഉൾപ്പെട്ടതായിരുന്നു. 1947 ഫെബ്രുവരി 28-ലെ പങ്കാളിത്തകരാർ പ്രകാരം, ഒരു ലിമിറ്റഡ് കമ്പനിയെ (നികുതിദായക സ്ഥാപനത്തിലെ നാല് പങ്കാളികൾ മാത്രംഓഹരിയുടമകളായ) അഞ്ചാമത്തെ പങ്കാളിയായി ചേർത്തു. നിലവിലുള്ള പങ്കാളികൾകക 14,90,000 രൂപനൽകുന്നതിനു പകരമായി പുതുതായി രൂപീകരിച്ച സ്ഥാപനത്തിൽ കമ്പനികക 99% പങക നൽകി.കൂടാതെ, 1947 ഫെബ്രുവരി 28-ലെ 'വിൽപ്പന കരാർ' പ്രകാരം നികുതിദായക സ്ഥാപനം തങ്ങളുടെഓഹരി ഉടമസ്ഥാവകാശം 75 ലക്ഷം രൂപയക്ക കമ്പനികക കൈമാറി. മേൽപ്പറഞ്ഞ 14,90,000 രൂപയും 75ലക്ഷം രൂപയും മുഖവിലയക്ക നിലവിലുള്ള പങ്കാളികൾകക കമ്പനി ഓഹരികൾ അനുവദിച്ചുകൊണതീർപ്പാക്കി.1947-48 നികുതി വർഷത്തെ സംബന്ധിചച,ആദായനികുതി ഓഫീസർ ആദ്യം യാതതൊരുമൂലധന നേട്ടവും കണക്കിലെടുക്കാതെ നികുതി നിർണ്ണയം നടത്തി. പിന്നീട് 1922-ലെ ആദായനികുതിനിയമത്തിലെ വകുപപ 34 പ്രകാരം നനോട്ടീസ് നൽകുകയും, കമ്പനി നികുതിദായക സ്ഥാപനത്തിന്അനുവദിച്ച ഓഹരികളുടെ വിപണി മൂല്യം മുഖവിലയായ 75 ലക്ഷം രൂപയേക്കാൾ വളരെകൂടുതലായതിനാൽ, ഓഹരി ഉടമസ്ഥാവകാശം 75 ലക്ഷം രൂപയക്ക വിറ്റതിൽ നികുതിദായകസ്ഥാപനത്തിന് മൂലധന നേട്ടമുണ്ടായതായി കണ്ടെത്തി പുതിയ നികുതി നിർണ്ണയം നടത്തുകയും ചെയ്തു. 1973_2_437_451 വകുപപ 34 പ്രകാരമുള്ള നനോട്ടീസിന്റെ സാധുത അധികാരികളും റഫറൻസിൽ ഹൈക്കോടതിയുംശരിവച്ചു. പ്രസ്ു ഇടപാട് നിയമത്തിലെ വകുപപ 12-ബി യുടെ വ്യവസ്ഥകൾ ആകർഷിക്കുന്ന ഒരു'വിൽപ്പന' ആണെന്നും, നികുതിദായക സ്ഥാപനത്തിന് ലഭിച്ച വിൽപ്പന വില 75 ലക്ഷം രൂപആയതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മൂലധന നേട്ടം 27,74,772 രൂപയാണെന്നും ഹൈക്കോടതി വിധിച്ചു.റവന്യൂവും നികുതിദായക സ്ഥാപനവും സമർപ്പിച്ച അപ്പീലുകളിൽ പരിഗണനയക്ക വന്ന ചോദ്യങ്ങൾഇവയായിരുന്നു: (i) 34(1)(എ) കേസിന്റെ സാഹചര്യങ്ങളിൽ വകുപ പ്രകാരമുള്ള നനോട്ടീസ് സാധുവായിപുറപ്പെടുവിച്ചതാണണോ; (ii) പ്രസ്ു ഇടപാട് 'വിൽപ്പന കരാറി'ൽ കാണിച്ചിരിക്കുന്നത് പപോലെ ഒരു 'വിൽപ്പന'യാണണോ അതതോനികുതിദായക സ്ഥാപനം അവകാശപ്പെടുന്നത് പപോലെ വെറുമമൊരു പുനഃക്രമീകരണമാണണോ,അല്ലെങ്കിൽ റവന്യൂ വാദിക്കുന്നത് പപോലെ ഒരു കൈമാറ്റമാണണോ; (iii) നികുതിദായക സ്ഥാപനത്തിന് അനുവദിച്ച ഓഹരികളുടെ വിപണി മൂല്യത്തിന്റെഅടിസ്ഥാനത്തിലാണണോ അതതോ 'വിൽപ്പന കരാറി'ൽ കാണിച്ചിരിക്കുന്ന മൂല്യമായ 75 ലക്ഷം രൂപയുടെഅടിസ്ഥാനത്തിലാണണോ മൂലധന നേട്ടം കണക്കാക്കേണ്ടത്; Case: THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, CALCUTTA versus GILLANDERS ARBUTHNOT & CO. [[1973] 2 S.C.R. 437] (1973) ਆਮਦਨ ਦਾ ਇੱਕ ਕਮਮਸ਼ਨਰ-ਟੈਕਸ, ਕਲਕੱਤਾ ਬਨਾਮ ਮਿਲੈਂਡਰਜ਼ ਅਰਬਟਨਟ ਐਡ ਕੰਪਨੀ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਸਤੰਬਰ 27,1972 [ ਕੇ. ਐੱਸ. ਹੇਿਡੇ, ਪੀ. ਿਿਨਮੋਹਨ ਰੈੱਡੀ, ਆਈ. ਡੀ. ਡੂਆ ਅਤੇ ਐਚ. ਆਰ. ਖੰਨਾ, ਜੇ. ਜੇ.] ਆਮਦਨ-ਟੈਕਸ ਐਕਟ 1922, ਐਸ. ਐਸ. 12ਬੀ ਅਤੇ 34-ਪੂੰਜੀ ਲਾਭ-ਲੈਣ-ਦੇਣ ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਮਵਕਰੀ, ਮੁਡ ਸਮਾਯੋਜਨ ਜਾਂ ਐਕਸਚੇਂਜ-ਆਮਦਨ-ਟੈਕਸ ਅਮਿਕਾਰੀ ਕੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਿਏ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਬੰਿਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੇ ਤੱਤ 'ਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ-ਸ਼ੇਅਰ-ਦਾ ਪੂਰਾ ਮੁੱਲ-ਮਜੱਥੇ ਮਵਕਰੀ ਮੁੱਲ ਹੈ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਮੁੱਲ ਮੰਮਨਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ-ਮੁਲਾਂਕਣ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਖੋਲਹਣਾ-ਐਸ ਦੇ ਤਮਹਤ ਨੋਮਟਸ ਦੀ ਵੈਿਤਾ। 24 ( 1 ) ( ਏ). ਮੁੱਲਾਂਕਣਕਰਤਾ, ਇੱਕ ਰਮਜਸਟਰਡ ਫਰਮ ਹੈ ਜੋ ਮਜ਼ਆਦਾਤਰ ਏਜੰਸੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦਾ ਪਰਬੰਿਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਮਵੱਚ ਮੂਲ ਰੂਪ ਮਵੱਚ ਚਾਰ ਭਾਈਵਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। 28 ਫਰਵਰੀ, 1947 ਦੇ ਭਾਈਵਾਲੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਦੁਆਰਾ, ਇੱਕ ਸੀਮਤ ਕੰਪਨੀ (ਮਜਸ ਦੇ ਮਸਰਫ ਸ਼ੇਅਰਿਾਰਕ ਮੁਲਾਂਕਣ ਫਰਮ ਦੇ ਚਾਰ ਭਾਈਵਾਲ ਸਨ) ਨੂੰ ਪੰਜਵੇਂ ਭਾਈਵਾਲ ਵਜੋਂ ਮਲਆ ਮਿਆ ਸੀ। ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਬਣੀ ਕੰਪਨੀ ਮਵੱਚ 99 ਫੀਸਦੀ ਮਹੱਸੇਦਾਰੀ ਮਦੱਤੀ ਿਈ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, 28 ਫਰਵਰੀ, 1947 ਨੂੰ ਇੱਕ 'ਮਵਕਰੀ ਸਮਝੌਤੇ' ਦੁਆਰਾ ਕਰਦਾਮਤਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਰੋਡ ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਕਮ ਦੇ ਬਦਲੇ ਮਵੱਚ। 14,90,000 ਇਸ ਦੁਆਰਾ ਮੌਜੂਦਾ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਭੁਿਤਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਿਾ। ਫਰਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਹੱਸੇਦਾਰੀ ਨੂੰ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਕਮ ਮਵੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਮਦੱਤਾ। 75 ਲੱਖਾਂ ਰੁਪਏ। ਰੁਪਏ ਦੀ ਉਪਰੋਕਤ ਰਕਮ. 14,90,000 ਅਤੇ ਰੁਪਏ. 75 ਕੰਪਨੀ ਵੱਲੋਂ ਮੌਜੂਦਾ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਪਰਤੱਖ ਮੁੱਲ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੇਅਰ ਅਲਾਟ ਕਰਨ ਨਾਲ ਲੱਖਾਂ ਰੁਪਏ ਦਾ ਲਾਭ ਹੋਇਆ। ਮੁੱਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1947-48 ਦੇ ਸਬੰਿ ਮਵੱਚ ਆਮਦਨ-ਕਰ ਅਮਿਕਾਰੀ ਨੇ ਮੂਲ ਰੂਪ ਮਵੱਚ ਮਕਸੇ ਵੀ ਪੂੰਜੀ ਲਾਭ ਨੂੰ ਮਿਆਨ ਮਵੱਚ ਰੱਖੇ ਮਬਨਾਂ ਇੱਕ ਮੁੱਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ। ਈ ਬਾਅਦ ਮਵੱਚ ਉਸਨੇ ਐਸ ਦੇ ਤਮਹਤ ਇੱਕ ਨੋਮਟਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ। 34 ਆਮਦਨ-ਕਰ ਕਾਨੂੰਨ, 1922 ਦੇ ਤਮਹਤ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਮਿਆ ਮਜਸ ਮਵੱਚ ਮਕਹਾ ਮਿਆ ਸੀ ਮਕ ਕਰਦਾਮਤ ਫਰਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਹੱਸੇਦਾਰੀ ਨੂੰ 10 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਮਵੱਚ ਵੇਚਣ ਉੱਤੇ ਪੂੰਜੀ ਲਾਭ ਪਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। 75 ਲੱਖਾਂ ਰੁਪਏ, ਮਕਉਂਮਕ ਕੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ ਅਸੈਸੀ ਫਰਮ ਨੂੰ ਮਦੱਤੇ ਿਏ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦਾ ਮਾਰਕੀਟ ਮੁੱਲ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਆਦਾ ਸੀ। 75 ਲੱਖਾਂ, ਫੇਸ ਵੈਲਯੂ। ਐਸ ਦੇ ਤਮਹਤ ਨੋਮਟਸ ਦੀ ਵੈਿਤਾ। 34 ਅਮਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਅਤੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੁਆਰਾ ਸੰਦਰਭ ਮਵੱਚ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਮਖਆ ਮਿਆ ਸੀ। ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਮਦੱਤਾ ਮਕ ਪਰਸ਼ਨ ਮਵੱਚ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਇੱਕ 'ਮਵਕਰੀ' ਸੀ ਮਜਸ ਮਵੱਚ ਐਸ ਦੇ ਪਰਬੰਿਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਮਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਮਿਆ ਸੀ। 12 - ਐਕਟ ਦਾ ਬੀ ਅਤੇ ਐੱਫ ਪੂੰਜੀ ਲਾਭ ਰੁਪਏ ਸੀ। 27,4,772 ਇਸ ਅਿਾਰ ਉੱਤੇ ਮਕ ਕਰਦਾਮਤ ਫਰਮ ਦੁਆਰਾ ਪਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਮਵਕਰੀ ਕੀਮਤ ਰੁਪਏ ਸੀ। 75 ਲੱਖਾਂ ਰੁਪਏ। ਮਾਲ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕਰਦਾਮਤ ਫਰਮ ਦੁਆਰਾ ਦਾਇਰ ਅਪੀਲਾਂ ਮਵੱਚ ਜੋ ਪਰਸ਼ਨ ਮਵਚਾਰ ਲਈ ਆਏ ਸਨ; (i) ਕੀ ਐਸ. 34 ( 1 ) ( (ਅ) ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਸੰਦਰਭਾਂ ਮਵੱਚ ਜਾਇਜ਼ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਮਿਆ ਸੀ; (ii) ਕੀ ਪਰਸ਼ਨ ਮਵੱਚ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਇੱਕ 'ਮਵਕਰੀ' ਸੀ ਮਕਉਂਮਕ ਇਹ 'ਮਵਕਰੀ ਦੇ ਸਮਝੌਤੇ' ਦੇ ਤਮਹਤ ਸੀ ਜਾਂ ਮਸਰਫ ਇੱਕ ਪੁਨਰ-ਮਵਵਸਥਾ ਮਜਵੇਂ ਮਕ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਫਰਮ ਦੁਆਰਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਮਿਆ ਸੀ, ਜਾਂ ਇੱਕ ਐਕਸਚੇਂਜ ਮਜਵੇਂ ਮਕ ਦਲੀਲ ਮਦੱਤੀ ਿਈ ਸੀ (ਜੀ) ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਫਰਮ ਨੂੰ ਜਾਂ ਮਾਲ ਦੁਆਰਾ ਅਲਾਟ ਕੀਤੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੇ ਮਾਰਕੀਟ ਮੁੱਲ ਦੇ ਅਿਾਰ ਉੱਤੇ; (iii) ਕੀ ਪੂੰਜੀ ਲਾਭ ਦੀ ਿਣਨਾ ਉਨਹਾਂ ਦੇ ਮੁੱਲ ਦੇ ਅਿਾਰ ਉੱਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਸੀ ਮਜਵੇਂ ਮਕ 'ਮਵਕਰੀ ਦੇ ਸਮਝੌਤੇ' ਮਵੱਚ ਮਦਖਾਇਆ ਮਿਆ ਹੈ। ਰੁਪਏ. 75 ਲੱਖਾਂ ਰੁਪਏ। ਐੱਚ. ਈ. ਐੱਲ. ਡੀ. (1) ਹਾਲਾਂਮਕ ਮੂਲ ਮੁੱਲਾਂਕਣ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਪੰਜ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਮਿਆ ਪਾਰਟਨਰਮਸ਼ਪ ਡੀਡ ਆਮਦਨ-ਟੈਕਸ ਤੋਂ ਪਮਹਲਾਂ ਸੀ। ਅਮਿਕਾਰੀ ਜੀ, 28 ਫਰਵਰੀ, 1947 ਨੂੰ 'ਕੰਪਨੀ' ਦੇ ਪੱਖ ਮਵੱਚ ਕਰਦਾਮਤ ਫਰਮ ਦੇ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਮਿਆ ਮਵਕਰੀ ਪੱਤਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਰੱਮਖਆ ਮਿਆ ਸੀ। ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਮਿਕਾਰੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅਮਜਹੀ ਕੋਈ ਸਮੱਿਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਮਜਸ ਦੇ ਅਿਾਰ 'ਤੇ ਉਹ ਇਹ ਮਸੱਟਾ ਕੱਢ ਸਕੇ ਮਕ ਕਰਦਾਮਤ ਫਰਮ ਨੇ' ਕੰਪਨੀ 'ਨੂੰ ਕੋਈ ਸ਼ੇਅਰ ਅਤੇ ਪਰਤੀਭੂਤੀਆਂ ਵੇਚੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਮਿਕਾਰੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ 438 ਤੱਕ ਉਨਹਾਂ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਅਤੇ ਪਰਤੀਭੂਤੀਆਂ ਦੇ ਮੁੱਲ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਸਮੱਿਰੀ ਸੀ। 1 ਜਨਵਰੀ, 1939. ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ 'ਏ' ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਕੋਈ ਸਮੱਿਰੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖੀ ਿਈ ਸੀ ਮਕ ਉਹ ਸ਼ੇਅਰ ਅਤੇ ਪਰਤੀਭੂਤੀਆਂ 'ਕੰਪਨੀ' ਨੂੰ ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਕਮ ਮਵੱਚ ਵੇਚੀਆਂ ਿਈਆਂ ਸਨ। 75 ਲੱਖਾਂ ਰੁਪਏ। ਮਟਰਮਬਊਨਲ ਅਤੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਸਹੀ ਫੈਸਲਾ ਮਦੱਤਾ ਮਕ ਕਰਦਾਮਤ ਪੂਰੀ ਤਰਹਾਂ ਖੁਲਾਸਾ ਕਰਨ ਮਵੱਚ ਅਸਫਲ ਮਰਹਾ ਹੈ। ਅਸਲ ਮਵੱਚ ਇਹ ਪਤਾ ਲਿਾਉਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪਦਾਰਥਕ ਤੱਥ ਮਕ ਕੀ ਇਸ ਨੇ ਕੋਈ ਪੂੰਜੀ ਲਾਭ ਪਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। [ 445 ਬੀ] ਕਲਕੱਤਾ ਛੋਟ ਕੰਪਨੀ ਮਲਮਮਟਡ v. ਆਮਦਨ-ਟੈਕਸ ਅਮਿਕਾਰੀ, ਕੰਪਨੀ ਮਜ਼ਲਹਾ-1. ਕਲਕੱਤਾ ਅਤੇ ਅਨਰ. , 41 ਆਈ. ਟੀ. ਆਰ. 191 ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਅਤੇ ਅਰਜ਼ੀ ਮਦੱਤੀ। ਆਮਦਨ ਕਮਮਸ਼ਨਰ-ਟੈਕਸ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਿਾਲ ਅਤੇ ਏ. ਐੱਨ. ਆਰ. ਵੀ. ਹੇਮਚੰਦਰ ਕਰ ਅਤੇ ਓਰਸ, 77 ਆਈ. ਟੀ. ਆਰ. ਪੀ. 1 , ਆਮਦਨ ਕਮਮਸ਼ਨਰ-ਟੈਕਸ ਿੁਜਰਾਤ ਬਨਾਮ। ਭੰਜੀ ਲਵਜੀ, 79 1. ਟੀ. ਆਰ. 583 ਅਤੇ ਆਮਦਨ ਕਮਮਸ਼ਨਰ-ਟੈਕਸ ਕਲਕੱਤਾ ਬਨਾਮ. ਬੁਰ. ਲੋਨ ਡੀਲਰਸ ਮਲਮਮਟਡ, 79 1. ਟੀ. ਆਰ. 609, ਮਜਸ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਮਦੱਤਾ ਮਿਆ ਹੈ, Case: THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, CALCUTTA versus GILLANDERS ARBUTHNOT & CO. [[1973] 2 S.C.R. 437] (1973) श्रीमीमान आयआयुक, आयकर व विभीमाग, कलकतीमा बनी गगलेंडर्स आबआयुर्सथनुथनॉट एट एंड कट एंपन्री. व विपरीततीमा रे 27 गरतमबर, 1972 (के. एर. हेगड़े,, प्री. जगनमहहन रेड्डी,, आई.डी. दयु और एच.आर. खननीमा, जे.जे.) आयकर अगिगनयम 1922 की िीमारीमा 12 ब्री और 34-पंट एंज्रीगत लीमाभ-लेन-देनचीमाहे वबकी हह, पआयुनर्समीमायहजन हह यीमा व विगनमय-आयकर अगिकीमारी लेन-देनदीमारीमा बनीमा ए ग ए कीमानंन्री रट एंबट एंि के अलीमा विीमा लेन-देन के रीमार पर जीमा रकते हंयीमा नहीट एं-शेयर-पंर्णर्स मंल्य -जहीमाट एं वबकी मंल्य ह्, उरे पंर्णर्स मंल्य मीमानीमा जीमानीमाचीमाहह ए-मंल्यीमाट एंकन कह हिर रे खहलनीमा िीमारीमा 24(1)( ए) के तहत नहहटर की व्तीमा। गनिीमा्सरत्री, एक पट एंज्रीकृत िमर्स ह् जह जयीमादीमातर एजेंर्री वय विरीमाय कीमा प्रबट एंिन करत्री ह् ए विट एं मंल रूप रे इरमें चीमार भीमाग्रीदीमार शीमागमल थे। हदनीमाट एंक28 िर विरी, 1947 कह रीमाझदीमारी व विलेख दीमारीमा, एक र्रीगमत कट एंपन्री (जजरके एकमीमात्र शेयरिीमारक गनिीमा्सरत्री िमर्स के चीमार भीमाग्रीदीमार थे) कह पीमाट एंच विें भीमाग्रीदीमारके रूप में गलयीमा गयीमा थीमा। कट एंपन्री कह रुपये की रीमागश के बदले न विगहवगठितिमर्स में 99% की हहसरेदीमारी दी गई थ्री। इरे म मौजंदीमा रीमाझदीमारारों कह14,90,000 रुपये कीमा भआयुगतीमान करनीमा हहगीमा। इरके अलीमा विीमा, 28 िर विरी,1947 कह’’ रुपये की रीमागश 75,00,000/- रूपये, अक्षरे वपचहतर लीमाख रूपये में कट एंपन्रीकह हसतीमाट एंतररत कर दी। उपरहक रकम रु. 14,90,000 और 75 लीमाख रु.कट एंपन्री दीमारीमा म मौजंदीमा रीमाझदीमारारों कह अट एंहकत मंल्य पर अपने शेयर आ विट एंहटतकरने रे विह रट एंतआयुष्ट हआयु ए। गनिीमा्सर्ण िर्स 1947-48 के रट एंबट एंि में आयकरअगिकीमारी ने हकर्री भ्री पंट एंज्रीगत लीमाभ कह ध्ीमान में रखे वबनीमा मंल रूप रेमंल्यीमाट एंकन हकयीमा। बीमाद में उनहारोंने आयकर अगिगनयम, 1922 की िीमारीमा 34के तहत नहहटर जीमारी हकयीमा और यह मीमानते हआयु ए एक नयीमा मंल्यीमाट एंकन हकयीमाहक गनिीमा्सरत्री िमर्स ने रुपये के गल ए अपन्री शेयरिीमाररतीमा की वबकी पर,अनय बीमातारों के रीमाथ, 75 लीमाख रूपये पंट एंज्रीगत लीमाभ कमीमायीमा थीमा। कयारोंहक,कट एंपन्री दीमारीमा गनिीमा्सरत्री िमर्स कह हद ए ग ए शेयरारों कीमा बीमाजीमार मंल्य रुपये 75लीमाख रूपये अट एंहकत मंल्य रे बहआयुत अगिक थीमा। िीमारीमा 34 के तहत नहहटरकी व्तीमा कह अगिकीमाररयह के रीमाथ-रीमाथ नयीमायीमालय के रट एंदभर्स में भ्री बरकरीमाररखीमा गयीमा थीमा। उचच नयीमायीमालय ने मीमानीमा हक व विचीमारीमाि्रीन लेनदेन िीमारीमा 12 ब्री’’ के प्रीमा वीमानारों कह आकववत करने विीमाल्री एक वबकीथ्री और पंट एंज्रीगत लीमाभ रूपये 27,4,772/- रूपये थीमा। इर आिीमार पर हक गनिीमा्सरत्री िमर्स दीमारीमा प्रीमापवबकी मंल्य रुपये 75 लीमाख थीमा। रीमाजस वि के रीमाथ-रीमाथ गनिीमा्सरत्री िमर्स दीमारीमादीमायर की गई अप्रीलारों में जह प्रश्न व विचीमारीमाि्रीन थे विे थे; (1) कयीमा िीमारीमा 34(1)( ए) के तहत नहहटर मीाले की पररजसथगतयारों में व् रूप रे जीमारी हकयीमा’’ गयीमा थीमा; (2) कयीमा व विचीमारीमाि्रीन लेन-देन वबकीथीमा ज्रीमा हक यह वबकी केरमझे मौते के तहत हहनीमा चीमाहह ए यीमा गनिीमा्सरत्री िमर्स दीमारीमा दीमा विीमा हकयीमा गयीमा एक मीमात्र पआयुननः रमीमायहजन थीमा, यीमा रीमाजस वि दीमारीमा दीमा विीमा हकयीमा गयीमा व विगनमयथीमा; (3) कयीमा पंट एंज्रीगत लीमाभ की गर्णनीमा गनिीमा्सरत्री िमर्स कह आ विट एंहटत शेयरारोंके बीमाजीमार मंल्य के आिीमार पर की जीमान्री थ्री यीमा उनके मंल्य के आिीमार पर’’ 75की जीमान्री थ्री ज्रीमा हक वबकी के रमझे मौतेमें हदखीमायीमा गयीमा ह् जह हक लीमाख रूपये। अगभगनिीमा्सरत हकयीमा गयीमा: (१) हीमालीमाट एंहक मंल मंल्यीमाट एंकन के रमय, पीमाट एंच भीमाग्रीदीमारारों दीमारीमा दजर्स की गई रीमाझदीमारी व विलेख आयकर अगिकीमारी के रमक्ष थ्री, वबकी व विलेखगनिीमा्सरत्री िमर्स के भीमाग्रीदीमारारों दीमारीमा कट एंपन्री के पक्ष में हदनीमाट एंक 28 िर विरी,1947 कह गनष्पीमाहदत हकयीमा गयीमा कह उनके रीाने नहीट एं रख्री गई थ्री।आयकर अगिकीमारी के रमक्ष ऐर्री कहई रीाग्री नहीट एं थ्री जजरके आिीमार पर’’ विह यह गनष्कव गनकीमाल रके हक गनिीमा्सरत्री िमर्स ने कट एंपन्रीकह कहई शेयर और प्रगतभंगतयीमाट एं बेच्री थ्रीट एं; न ही आयकर अगिकीमारी के रमक्ष उन शेयरारों और प्रगतभंगतयारों के मंल्य के बीमारे में कहई रीाग्री थ्री। Case: THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, CALCUTTA versus GILLANDERS ARBUTHNOT & CO. [[1973] 2 S.C.R. 437] (1973) (ii) പ്രസ്ു ഇടപാട് 'വിൽപ്പന കരാറി'ൽ കാണിച്ചിരിക്കുന്നത് പപോലെ ഒരു 'വിൽപ്പന'യാണണോ അതതോനികുതിദായക സ്ഥാപനം അവകാശപ്പെടുന്നത് പപോലെ വെറുമമൊരു പുനഃക്രമീകരണമാണണോ,അല്ലെങ്കിൽ റവന്യൂ വാദിക്കുന്നത് പപോലെ ഒരു കൈമാറ്റമാണണോ; (iii) നികുതിദായക സ്ഥാപനത്തിന് അനുവദിച്ച ഓഹരികളുടെ വിപണി മൂല്യത്തിന്റെഅടിസ്ഥാനത്തിലാണണോ അതതോ 'വിൽപ്പന കരാറി'ൽ കാണിച്ചിരിക്കുന്ന മൂല്യമായ 75 ലക്ഷം രൂപയുടെഅടിസ്ഥാനത്തിലാണണോ മൂലധന നേട്ടം കണക്കാക്കേണ്ടത്; വിധിച്ചത്: (1) യഥാർത്ഥ നികുതി നിർണ്ണയ സമയതത അഞച പങ്കാളികൾ ചേർനന ഒപ്പുവച്ച പങ്കാളിത്തകരാർ ആദായനികുതി ഓഫീസറുടെ മുന്നിലുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും, 1947 ഫെബ്രുവരി 28-ന് നികുതിദായകസ്ഥാപനത്തിലെ പങ്കാളികൾ 'കമ്പനി'യുടെ പേരിൽ നടത്തിയ വിൽപ്പന കരാർ അദ്ദേഹത്തിന്റെമുന്നിൽ സമർപ്പിച്ചിരുന്നില്ല. നികുതിദായക സ്ഥാപനം 'കമ്പനി'കക ഏതെങ്കിലും ഓഹരികളുംസെക്യൂരിറ്റികളും വിറ്റിട്ടുണ്ടെനന നിഗമനത്തിലെത്താൻ ആദായനികുതി ഓഫീസർകക മുന്നിൽ യാതതൊരുവിവരങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല; 1939 ജനുവരി 1-ലെ ആ ഓഹരികളുടെയും സെക്യൂരിറ്റികളുടെയുംമൂല്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങളും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുന്നിലുണ്ടായിരുന്നില്ല. കൂടാതെ, ആ ഓഹരികളുംസെക്യൂരിറ്റികളും 75 ലക്ഷം രൂപയക്ക 'കമ്പനി'കക വിറ്റുവെനന കാണിക്കുന്ന യാതതൊരു വിവരവുംഅദ്ദേഹത്തിന്റെ മുന്നിൽ സമർപ്പിച്ചിരുന്നില്ല. നികുതിദായകർകക എന്തെങ്കിലും മൂലധന നേട്ടംഉണ്ടായിട്ടുണ്ടണ്ടോ എനന നിർണ്ണയിക്കുന്നതിനാവശ്യമായ എല്ലാ വസ്ുാപരമായ വിവരങ്ങളും പൂർണ്ണമായുംസത്യസന്ധമായും വെളിപ്പെടുത്തുന്നതിൽ നികുതിദായകർ പരാജയപ്പെട്ടുവെനന ട്രൈബ്യൂണലുംഹൈക്കോടതിയും ശരിയായിത്തന്നെ വിധിച്ചു. [445 B] 1973_2_437_451 കൽക്കട്ട ഡിസ്കൗണട കമ്പനി ലിമിറ്റഡ് V ആദായനികുതി ഓഫീസർ, കമ്പനീസ് ഡിസ്ട്രികട-I, കൽക്കട്ട &മറ്ററ്റൊരാളും, 41 ഐ.ടി.ആർ. 191 വിശദീകരിക്ുയും പ്രയയോഗിക്ുയും ചെയ്തു. കമ്മീഷണർ ഓഫ് ഇൻകം ടാകസ, വെസറ്റ ബംഗാൾ & മറ്ററ്റൊരാളും V ഹേംചന്ദ്ര കാർ & മറ്റുള്ളവരും, 77ഐ.ടി.ആർ. പേജ് 1, കമ്മീഷണർ ഓഫ് ഇൻകം ടാകസ ഗുജറാതത V ഭാൻജി ലാവ്ജി, 79 ഐ.ടി.ആർ. 583,കമ്മീഷണർ ഓഫ് ഇൻകം ടാകസ കൽക്കട്ട V ബർലൺ ഡീലേഴസ ലിമിറ്റഡ്, 79 ഐ.ടി.ആർ. 609 എന്നിവർപരാമർശിച്ചു. (ii) വകുപപ 12-ബി 1947 ഏപ്രിൽ 1 മുതൽ പ്രാബല്യത്തിൽ നിയമത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയതാണ്. അതിനാൽ,വിൽപ്പന ഇടപാട് നടന്ന സമയതത വകുപപ 12-ബി നിയമത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നില്ല. അതുകൊണനികുതിദായകരുടെ ബാധ്യത ഒഴിവാക്കുന്നതിനനോ കുറയ്ക്കുന്നതിനനോ വേണ്ടിയാണ് കൈമാറ്റംനടത്തിയതെനന പറയുന്നതിന് യാതതൊരു അടിസ്ഥാനവുമില്ല. [447 D] (iii) ഒരു ഇടപാടിൽ നിന്നുണ്ടാകുന്ന യഥാർത്ഥ നിയമപരമായ ബന്ധം നിർണ്ണയിക്കാൻ നികുതിഅധികാരികക അവകാശവും ബാധ്യതയുമുണട. കക്ഷികൾ നിയമപരമായ ബന്ധം ഒരു ഉപാധി വഴിമറച്ചുവയ്ക്കാൻ തിരഞ്ഞെടുത്തിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, ആ ഉപാധി അഴിച്ചുമാറ്റി ബന്ധത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവംനിർണ്ണയിക്കാൻ നികുതി അധികാരികക അവകാശമുണട. എന്നാൽ 'ഇടപാടിന്റെ സാരാംശം'പരിശശോധിചച ഇടപാടിന്റെ നിയമപരമായ പ്രഭാവത്തെ മാറ്റിമറിക്കാൻ കഴിയില്ല. ഈ തത്വംനിയമപരമായ ബന്ധം ഔപചാരിക രേഖയിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള കേസുകൾക്കും, വാക്കാലുംരേഖാമൂലവുമുള്ള തെളിവുകളിൽ നിന്നും ഇടപാടിലെ കക്ഷികളുടെ പെരുമാറ്റത്തിൽ നിന്നുംമനസ്സിലാക്കേണ്ട കേസുകൾക്കും ഒരുപപോലെ ബാധകമാണ്. [449B] കമ്മീഷണർ ഓഫ് ഇൻകം ടാകസ, ഗുജറാതത V ബി.എം. ഖിംജി, 72 ഐ.ടി.ആർ. 603 തുടർന്നു. സർ കിക്കാഭായ് പ്രേംചനദ V കമ്മീഷണർ ഓഫ് ഇൻകം ടാകസ(സെൻട്രൽ), ബബോംബെ, 24 ഐ.ടി.ആർ.506, കമ്മീഷണർ ഓഫ് ഇൻകം ടാകസ, ബബോംബെ സിറ്റി V സർ ഹഹോമി മേത്തയുടെ എക്സിക്യൂട്ടേഴസ, 28ഐ.ടി.ആർ. 928, ററോജേഴസ & കമ്പനി V കമ്മീഷണർ ഓഫ് ഇൻകം ടാകസ, ബബോംബെ സിറ്റി-II, 344 1973_2_437_451 ഐ.ടി.ആർ. 336, കമ്മീഷണർ ഓഫ് ഇൻകം ടാകസ (സെൻട്രൽ) കൽക്കട്ട V മഗ്നീറാം ബംഗൂർ & കമ്പനി,47 ഐ.ടി.ആർ. 565 എന്നിവ പരാമർശിച്ചു. ഈ കേസിൽ, നികുതിദായക സ്ഥാപനവും 'കമ്പനി'യും തമ്മിൽ ഉണ്ടാക്കിയ 'വിൽപ്പന കരാർ'യഥാർത്ഥമായ ഇടപാടാണെന്നും അത് ഒരു വിൽപ്പനയെ തെളിയിക്കുന്നുവെന്നും ട്രൈബ്യൂണൽവിധിച്ചിരുന്നു. ഇത് അടിസ്ഥാനപരമായി ഒരു വസ്ുാപരമായ കണ്ടെത്തലായിരുന്നു, ഹൈക്കോടതിഈ കണ്ടെത്തൽ ശരിവയ്്കുയും ചെയ്തു. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ, പ്രസ്ു ഇടപാട് ഒരു വിൽപ്പനയല്ലമറിചച ഒരു കൈമാറ്റമാണെന്ന റവന്യൂവിന്റെ വാദവും, അത് വെറുമമൊരു ക്രമീകരണം മാത്രമാണെന്നനികുതിദായകരുടെ വാദവും അംഗീകരിക്കാനാവില്ല. Case: THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, CALCUTTA versus GILLANDERS ARBUTHNOT & CO. [[1973] 2 S.C.R. 437] (1973) January I, 1939. Further no material was placed before him to show ·that those shares and securities had been sold to the 'Company' for a sum of Rs. 75 lakhs. Th~ Tribunal and the High Court rightly held that the assessee had failed to disclose fully and. truly all material facts for the purpose of ascertaining whether it had made any -capital gains or not. [445 BJ Calcutta Discount Co. Ltd. v. Jnco111e.fax Officer, Co111pa11ies District~l, Calcutta and Anr., 41 I.T.R. 1g1, explained and applied. Con11nissioner of Jnco111e-tax, West Bengal and Aur. v. fft1ncl1andra Kar and Ors, 77 I.T.R. p. I, Commissioner of Income·t<1x Gujarat v. 8/l(lnji Lavji, 79 l.'f.R. 583 and Commissioner oJ' /nconrn•ta.t Calcutta v. 8111·· /011 Dealers Ltd., 79 !.T.R. 609, referred to, (Ii) Section 12·B wns incorporated into the Act with effect from April I, 1947. That bcln11 so, ;it the time the Hiiie trnnllf,ction touk plucc s. 12·B waa not a part of the Act. Hence there wns no bnsi• for snyiJ1g thnt the transfer was effected with the. object of uvoldmicc or Mlllction of th~ liability of the ammc. [447 DJ (Iii) The taxinS' authority is entitled and is ind~e<l bound to <lotcrmhw the ·true legal !'lllation resulting from 11 transaction. II' the purtics huve chosen to conceal by a device the legal relation, it is open to the tuxing authority to· unravel the device and to determine the true charnctcr of the relationship. But the legal effect of a transaction cannot be oisplaccd by probing into the 'substance of the t; .nsaction'. This principle applies alike. to cases in which the Jegal relation is recorded in a formal docun1ent and to cases whefe it has to be- gathered from evi<lence:._oral and docu-mentary-and conduct of the parties to the transaction. 14498) Commissioner of lncon1e·tax, Gujarat v. B. M. Khhnrar. 7"2 I.T.R. 603 followed. Sir Kikabltai Pre1nchand v. Conunissioner of ]11co111e-tax (Central). Bombay, 24, J.T.R. 506, Conunissfoner of Incon1e-tax, Bo111hay City v. Sir Honii Mehta's Executors, 28 I.T.R. 928, Rogers & Co. v. Conuni.\'sioner of Jncome·IGX, Bombay City-II, 344, l.T.R. 336 and Commissioner of Jn-come~tax (Cen'tral) Calculta v. Mugneera1n Bang11r and CJn1pa11)'. ..i1. I.T.R. 565, referred to. In the instant case, the Tribunal had held that the 'agreement for sale" entered into between the asscssee-firm and 'company' was a genuine_ tran-saction and the same evidenced a sale. This was essentially a finding of fact and the High Court had affirmed that finding. In that view the con-tention of the Revenue that the transaction in question \Vas an cxcbang~ and not a sale and the contention of the assesscc that it \vas mere adjustment. cannot be accepted. Cl. (1) of the agreement in specific terms said that "lhc existing part-ncrs sha11 sell and the con1pany shaH purchase the shares and securities fur a sum of ·rupees seventy-five lakhs. Clause (3) of that agrecn1cnt merely provided a mode of satisfaction of the sale price. The sale price fixed ,hY. the parti~s for the shares and the securities sold \vas 75 lakhs and 11oth1n~ more. It may be that because of the allotn1cnt of the shares of.the Co1y1-pany in satisfaction of the sale price., the asscsscc firm got certain ]1cn~h!" but that did not convert the sale into an exchange. [449 El Con11nissio11er of Jnco171e-tax, Kera/a v. B. R. Ra111akrish11a Pillai, 66. J.T.R. 725 and Co1nn1issioner of Jnco111e-tax. Wl'Sf Bengnl and a11r. '. George Henderson & Co. Ltd. 59 !.T.R. 238, referred to. Wl'Sf Bengnl and a11r. '. A B C D E F (, Il " C.l.T. l'. GILLANDERS ARBUTHNOT (Hegde, J.) A For thi:: above reasons it must be held that the transaction evidenced by thi.:: agreement for sale between the company and the assesscc \Vas a sale. Case: THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, CALCUTTA versus GILLANDERS ARBUTHNOT & CO. [[1973] 2 S.C.R. 437] (1973) और प्रगतभंगतयीमाट एं बेच्री थ्रीट एं; न ही आयकर अगिकीमारी के रमक्ष उन शेयरारों और प्रगतभंगतयारों के मंल्य के बीमारे में कहई रीाग्री थ्री। 1 जन विरी, 1939 इरके अलीमा विीमा उनके रीाने यह हदखीमाने के गल एकहई री’75ाग्री नहीट एं रख्री गई हक विे शेयर और प्रगतभंगतयीमात कट एंपन्री कह लीमाख रुपये की रीमागश में बेच्री गई थ्रीट एं। हट्रयंनल और उचच नयीमायीमालय नेरही मीमानीमा हक गनिीमा्सरत्री पंरी तरह रे खआयुलीमारीमा करने में व वल रहीमा ह्। विीमासत वि में रभ्री भ मौगतक तथय यह रआयुगनजनिश्चित करने के उे देय रे हं हकइररे कहई पंट एंज्रीगत लीमाभ हआयुआ ह् यीमा नहीट एं। (445 ब्री.) कलकतीमा हडसकीमाउ एं कट एंपन्री गलगमटेड बनीा आयकर अगिकीमारी, कट एंपन्री जजलीमा-1, कलकतीमा ए विट एं अनय, 41 आई.टी.आर. 191, में रमझेीमायीमा और लीमागंहकयीमा गयीमा। आयकर आयआयुक, पजनिश्चिम बट एंगीमाल और अनय। वि्री. हेमचट एंद्र कर और अनय, 77 आई.टी.आर. प्री 1, आयकर आयआयुक गआयुजरीमात बनीा भीमानज्रील विज्री, 79 आई.टी.आर. 583 और आयकर आयआयुक कलकतीमा बनीा बलम बर्लोनडीलर्स गलगमटेड, 79 आई.टी.आर. 609, रट एंदगभर्सत। (२) िीमारीमा 12-ब्री कह 1 अपरल 1947 रे अगिगनयम में शीमागमल हकयीमा गयीमा थीमा। ऐरीमा हहने पर, जजर रमय वबकी लेनदेन हआयुआ थीमा। 12-ब्रीअगिगनयम कीमा हहसरीमा नहीट एं थीमा। इरगल ए यह कहने कीमा कहई आिीमार नहीट एं थीमा हक सथीमानीमाट एंतरर्ण करदीमातीमा के दीमागयत वि कह टीमालने यीमा कम करने के उे देय रेहकयीमा गयीमा थीमा। (447 डी) (३) कर लगीमाने विीमालीमा प्रीमागिकीमारी लेनदेन के पररर्णीास विरूप विीमासतव विक ह्। यहदकीमानंन्री रट एंबट एंि गनिीमा्सरत करने कीमा हकदीमार ह् और विीमासत वि में बीमाध्पीमाहटर्सयारों ने हकर्री यआयुवक दीमारीमा कीमानंन्री रट एंबट एंि कह को छआयुपीमाने कीमा व विकल्प चआयुनीमा ह्,तह कर लगीमाने विीमाले प्रीमागिकीमारी के पीमार इर यआयुवक कह उजीमागर करने औररट एंबट एंि के विीमासतव विक चररत्र कह गनिीमा्सरत करने कीमा अगिकीमार ह्। लेहकन’’ हकर्री लेन-देन के कीमानंन्री प्रभीमा वि कह लेनदेने के रीमारकी जीमाट एंच करकेव विसथीमावपत नहीट एं हकयीमा जीमा रकतीमा ह्। यह गरदीमाट एंत उन मीालारों पर रमीमानरूप रे लीमागं हहतीमा ह् जजनमें कीमानंन्री रट एंबट एंि औपचीमाररक दसतीमा विेज़ में दजर्सहकयीमा जीमातीमा ह् और ऐरे मीालारों में जहीमाट एं इरे म मौजखक और दसतीमा विेज्री रीमाकयऔर लेन-देन के पक्षारों के आचरर्ण रे इककटवगठिीमा हकयीमा जीमानीमा हहतीमा ह्।(449 ब्री) आयकर आयआयुक, गआयुजरीमात बनीा ब्री. एम. खर विीमार, 72 आई.टी.आर. 603 ने अनआयुररर्ण हकयीमा। रर कीकीमाभीमाई प्रेमचट एंद बनीा आयकर आयआयुक (केंद्रीय)। बमबई, 24, आई.टी.आर. 506, आयकर आयआयुक, बुथनॉमबे गरटी बनीा रर हहम्री मेहतीमा केगनष्पीमादक, 28 आई.टी.आर. 928, रहजर्स एट एंड कट एंपन्री बनीा आयकरआयआयुक, बुथनॉमबे गरटी-11, 344, आई.टी.आर. 336 और आयकर आयआयुक (केंद्रीय) कलकतीमा बनीा मआयुगन्ीीा बीमाट एंगआयुर एट एंड कट एंपन्री। 47. आई.टी.आर. 565, रट एंदगभर्सत। म मौजंदीमा मीाले में, हट्रयंनल ने मीमानीमा थीमा हक गनिीमा्सरत्री िमर्स और’’ कट एंपन्रीके ब्रीच हकयीमा गयीमा वबकी रमझे मौतीमा विीमासतव विक, लेनदेन थीमा और यहवबकी कीमा रबंत ह्। यह मंलतनः तथय की खहज थ्री और उचच नयीमायीमालय नेउर खहज की पआयुवष्ट की थ्री। उर दृवष्ट रे रीमाजस वि कीमा तकर्स ह् हक प्रश्न मेंलेन-देन एक व विगनमय थीमा, न हक वबकी और गनिीमा्सरत्री कीमा तकर्स थीमा हक यहके विल रमीमायहजन थीमा। स वि्रीकीमार नहीट एं हकयीमा जीमा रकतीमा। “र्री. एल. रमझे मौते के (1) में व विगशष्ट शत में कहीमा गयीमा ह् हक म मौजंदीमा “र्री. एल. रमझे मौते के (1) में व विगशष्ट शत में कहीमा गयीमा ह् हक म मौजंदीमारीमाझदीमार बेचेंगे और कट एंपन्री पचहतर लीमाख रुपये की रीमागश के गल ए शेयर औरप्रगतभंगतयीमाट एं खरीदेग्री। उर रमझे मौते के खट एंड (3) ने के विल एक तरीकीमा प्रदीमानहकयीमा ह् वबकी मंल्य की रट एंतआयुवष्ट। बेचे ग ए शेयरारों और प्रगतभंगतयारों के गल एपीमाहटर्सयारों दीमारीमा गनिीमा्सरत वबकी मंल्य 75 लीमाख थीमा और इररे अगिक कआयु को छनहीट एं। ऐरीमा हह रकतीमा ह् हक वबकी मंल्य की रट एंतआयुवष्ट में कट एंपन्री के शेयरारों केआ वि एंन के कीमारर्ण, गनिीमा्सरत्री िमर्स कह कआयु को छ लीमाभ गमले लेहकन इरने वबकीकह व विगनमय में परर विगतर्सत नहीट एं हकयीमा। (449 ई) आयकर आयआयुक, केरल बनीा ब्री.आर. रीाकृष्र्ण वपल्लई, 66. आई.टी.आर. 725 और आयकर आयआयुक. पजनिश्चिम बट एंगीमाल और और. बनीजुथनॉजर्स हेंडररन एट एंड कट एंपन्री गलगमटेड 59 आई.टी.आर. 238, रट एंदगभर्सत। उपरहक कीमारर्णारों रे यह मीमानीमा जीमानीमा चीमाहह ए हक कट एंपन्री और गनिीमा्सरत्री Case: THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, CALCUTTA versus GILLANDERS ARBUTHNOT & CO. [[1973] 2 S.C.R. 437] (1973) ਕਲਕੱਤਾ ਛੋਟ ਕੰਪਨੀ ਮਲਮਮਟਡ v. ਆਮਦਨ-ਟੈਕਸ ਅਮਿਕਾਰੀ, ਕੰਪਨੀ ਮਜ਼ਲਹਾ-1. ਕਲਕੱਤਾ ਅਤੇ ਅਨਰ. , 41 ਆਈ. ਟੀ. ਆਰ. 191 ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਅਤੇ ਅਰਜ਼ੀ ਮਦੱਤੀ। ਆਮਦਨ ਕਮਮਸ਼ਨਰ-ਟੈਕਸ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਿਾਲ ਅਤੇ ਏ. ਐੱਨ. ਆਰ. ਵੀ. ਹੇਮਚੰਦਰ ਕਰ ਅਤੇ ਓਰਸ, 77 ਆਈ. ਟੀ. ਆਰ. ਪੀ. 1 , ਆਮਦਨ ਕਮਮਸ਼ਨਰ-ਟੈਕਸ ਿੁਜਰਾਤ ਬਨਾਮ। ਭੰਜੀ ਲਵਜੀ, 79 1. ਟੀ. ਆਰ. 583 ਅਤੇ ਆਮਦਨ ਕਮਮਸ਼ਨਰ-ਟੈਕਸ ਕਲਕੱਤਾ ਬਨਾਮ. ਬੁਰ. ਲੋਨ ਡੀਲਰਸ ਮਲਮਮਟਡ, 79 1. ਟੀ. ਆਰ. 609, ਮਜਸ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਮਦੱਤਾ ਮਿਆ ਹੈ, (Ii) ਿਾਰਾ 12-ਬੀ ਨੂੰ 1 ਅਪਰੈਲ, 1947 ਤੋਂ ਐਕਟ ਮਵੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਮਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ, ਜਦੋਂ ਮਵਕਰੀ ਦਾ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸੀ 12-ਬੀ ਐਕਟ ਦਾ ਮਹੱਸਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਕਮਹਣ ਦਾ ਕੋਈ ਆਿਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਮਕ ਤਬਾਦਲਾ ਕਰਦਾਮਤਆਂ ਦੀ ਦੇਣਦਾਰੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਜਾਂ ਘਟਾਉਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਮਿਆ ਸੀ। [ 447 ਡੀ] (iii) ਟੈਕਸ ਲਿਾਉਣ ਵਾਲੀ ਅਥਾਰਟੀ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸਲ ਮਵੱਚ ਇੱਕ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਅਸਲ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਬੰਿ ਮਨਰਿਾਰਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪਾਬੰਦ ਹੈ। ਜੇ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੇ ਮਕਸੇ ਉਪਕਰਣ ਦੁਆਰਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੰਬੰਿ ਨੂੰ ਲੁਕਾਉਣ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਉਪਕਰਣ ਨੂੰ ਸੁਲਝਾਉਣ ਅਤੇ ਡੀ ਸੰਬੰਿ ਦੇ ਅਸਲ ਚਮਰੱਤਰ ਨੂੰ ਮਨਰਿਾਰਤ ਕਰਨ ਲਈ ਟੈਕਸ ਲਿਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਮਿਕਾਰੀ ਲਈ ਖੁੱਲਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਇੱਕ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪਰਭਾਵ ਨੂੰ 'ਟੀ ਦੇ ਤੱਤ' ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਕੇ ਹਟਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾਾਃ ਐੱਨ. ਐੱਸ. ਐਕਸ਼ਨ ' ਇਹ ਮਸਿਾਂਤ ਉਹਨਾਂ ਮਾਮਮਲਆਂ ਮਵੱਚ ਲਾਿੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਮਜਨਹਾਂ ਮਵੱਚ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੰਬੰਿ ਇੱਕ ਰਸਮੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਮਵੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਮਾਮਮਲਆਂ ਮਵੱਚ ਮਜੱਥੇ ਇਸ ਨੂੰ ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਅਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼-ਸਲਾਹਕਾਰ ਅਤੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਲਈ ਮਿਰਾਂ ਦੇ ਆਚਰਣ ਤੋਂ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਹੈ। [ 449ਬੀ] ਆਮਦਨ ਕਮਮਸ਼ਨਰ-ਟੈਕਸ, ਿੁਜਰਾਤ ਬਨਾਮ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੀ. ਐੱਮ. ਖਰਵਾਰ, 72 ਆਈ. ਟੀ. ਆਰ. 603 ਆਏ। ਸਰ ਕੀਕਾਭਾਈ ਪਰੇਮਚੰਦ ਬਨਾਮ ਆਮਦਨ ਕਮਮਸ਼ਨਰ-ਟੈਕਸ (ਕੇਂਦਰੀ)। ਬੰਬਈ, 24, ਆਈ. ਟੀ. ਆਰ. 506, ਆਮਦਨ-ਟੈਕਸ ਕਮਮਸ਼ਨਰ, ਬੰਬਈ ਮਸਟੀ ਬਨਾਮ. ਸਰ ਹੋਮੀ ਮਮਹਤਾ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ, 28 ਆਈ. ਟੀ. ਆਰ. 928, ਰੋਜਰਸ ਐਡ ਕੰਪਨੀ ਬਨਾਮ ਕਮਮਸ਼ਨਰ ਆਮਦਨ-ਟੈਕਸ, ਬੰਬਈ ਮਸਟੀ-II, 344, 1.ਟੀ. ਆਰ. 336 ਅਤੇ ਕਮਮਸ਼ਨਰ ਇਨ-ਕਮ-ਟੈਕਸ (ਕੇਂਦਰੀ) ਕਲਕੱਤਾ ਬਨਾਮ. ਮੁਿਨੀਰਾਮ ਬਾਂਿੁਰ ਐਡ ਕੰਪਨੀ, 47. ਆਈ. ਟੀ. ਆਰ. 565 ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਮਦੱਤਾ ਮਿਆ ਹੈ। ਤੁਰੰਤ ਮਾਮਲੇ ਮਵੱਚ, ਮਟਰਮਬਊਨਲ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਮਦੱਤਾ ਸੀ ਮਕ 'ਮਵਕਰੀ ਲਈ ਸਮਝੌਤਾ ਐੱਫ' ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਫਰਮ ਅਤੇ 'ਕੰਪਨੀ' ਦਰਮਮਆਨ ਕੀਤਾ ਮਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਮਵਕਰੀ ਦਾ ਸਬੂਤ ਹੈ। ਇਹ ਅਸਲ ਮਵੱਚ ਇੱਕ ਤੱਥ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਸੀ ਅਤੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਇਸ ਨਤੀਜੇ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਮਦਰਸ਼ਟੀਕੋਣ ਮਵੱਚ ਮਾਲੀਏ ਦਾ ਇਹ ਮਜ਼ਕਰ ਮਕ ਸਵਾਲ ਮਵੱਚ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਇੱਕ ਐਕਸਚੇਂਜ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਵਕਰੀ ਅਤੇ ਕਰਦਾਮਤ ਦੀ ਦਲੀਲ ਨਹੀਂ ਮਕ ਇਹ ਮਸਰਫ਼ ਮਵਵਸਥਾ ਸੀ। ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਸੀ. ਐਲ. ( 1 ) ਸਮਝੌਤੇ ਦੀਆਂ ਮਵਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼ਰਤਾਂ ਮਵੱਚ ਮਕਹਾ ਮਿਆ ਹੈ ਮਕ "ਮੌਜੂਦਾ ਮਹੱਸੇਦਾਰ ਵੇਚਣਿੇ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਸੱਤਰ-ਪੰਜ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਕਮ ਮਵੱਚ ਸ਼ੇਅਰ ਅਤੇ ਪਰਤੀਭੂਤੀਆਂ ਖਰੀਦੇਿੀ। ਉਸ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਿਾਰਾ (3) ਨੇ ਮਸਰਫ਼ ਮਵਕਰੀ ਮੁੱਲ ਦੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਦਾ ਇੱਕ ਢੰਿ ਪਰਦਾਨ ਕੀਤਾ। ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਅਤੇ ਵੇਚੀਆਂ ਿਈਆਂ ਪਰਤੀਭੂਤੀਆਂ ਲਈ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਮਨਰਿਾਰਤ ਮਵਕਰੀ ਮੁੱਲ 75 ਲੱਖ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਿ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਇਹ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਅਲਾਟਮੈਂਟ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਵਕਰੀ ਮੁੱਲ ਦੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਮਵੱਚ, ਕਰਦਾਮਤ ਫਰਮ ਨੂੰ ਕੁਝ ਲਾਭ ਮਮਲੇ ਪਰ ਇਸ ਨੇ ਮਵਕਰੀ ਨੂੰ ਐਕਸਚੇਂਜ ਮਵੱਚ ਨਹੀਂ ਬਦਮਲਆ। [ 449 ਈ] ਆਮਦਨ ਕਮਮਸ਼ਨਰ-ਟੈਕਸ, ਕੇਰਲ ਬਨਾਮ। ਬੀ. ਆਰ., ਰਾਮਮਕਰਸ਼ਨ ਮਪਲਾਈ, 66. ਆਈ. ਟੀ. ਆਰ. 725 ਅਤੇ ਆਮਦਨ ਕਮਮਸ਼ਨਰ-ਟੈਕਸ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਿਾਲ ਅਤੇ ਏ. ਐਨ. ਆਰ. ਜਾਰਜ ਹੈਂਡਰਸਨ ਐਡ ਕੰਪਨੀ ਮਲਮਮਟਡ 59 1. ਟੀ. ਆਰ. 238 ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਮਦੱਤਾ ਮਿਆ ਹੈ। ਉਪਰੋਕਤ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਇਹ ਮੰਮਨਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਮਕ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦਾ ਸਬੂਤ ਕੰਪਨੀ ਅਤੇ ਕਰਦਾਮਤਆਂ ਦਰਮਮਆਨ ਮਵਕਰੀ ਦਾ ਸਮਝੌਤਾ ਇੱਕ ਮਵਕਰੀ ਸੀ। (iv) ਅੰਡਰ ਐਸ। 12 - ਬੀ (2) ਪੂੰਜੀ ਲਾਭ ਦੀ ਰਕਮ ਦੀ ਿਣਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਉਸ ਮਵਚਾਰ ਦੇ ਪੂਰੇ ਮੁੱਲ ਮਵੱਚੋਂ ਕੁੱਝ ਕਟੌਤੀਆਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਜਸ ਲਈ ਮਵਕਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਕੀਮਤ ਲਈ ਮਵਕਰੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਮਵੱਚ, ਇੱਕ ਐਕਸਚੇਂਜ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਉਲਟ ਮਕਸੇ ਵੀ ਮਾਰਕੀਟ ਮੁੱਲ ਦਾ ਕੋਈ ਸਵਾਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਲਈ, ਮਵਕਰੀ ਦੇ ਮਾਮਮਲਆਂ ਮਵੱਚ ਮਜਸ ਲਈ ਪਮਹਲਾ ਪਰਾਵਿਾਨ ਉਪ-ਸ. ( 2 ) ਐੱਸ. 12 - ਬੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਆਕਰਮਸ਼ਤ ਸਭ ਕੁਝ ਮਜਸ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਹੈ ਉਹ ਹੈ ਸੌਦੇਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਮਵਚਾਰ. ਮੌਜੂਦਾ ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਤੱਥਾਂ 'ਤੇ ਪਮਹਲਾ ਪਰਾਵਿਾਨ ਆਕਰਮਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਅਤੇ ਪਰਤੀਭੂਤੀਆਂ ਦੀ ਮਵਕਰੀ ਲਈ ਪਰਾਪਤ ਕੀਮਤ ਸੀਮਾ ਮਸਰਫ ਸੱਤਰ-ਪੰਜ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਸੀ। ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਸਹੀ ਫੈਸਲਾ ਮਦੱਤਾ ਮਕ ਪੂੰਜੀ ਲਾਭ ਰੁਪਏ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। 2,74,772 . [ 450 ਸੀ] ਆਮਦਨ ਕਮਮਸ਼ਨਰ-ਟੈਕਸ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਿਾਲ ਅਤੇ ਅਨਰ। ਵੀ. ਜਾਰਜ ਹੈਂਡਰ ਸਨ ਐਡ ਕੰਪਨੀ ਮਲਮਮਟਡ, 66 1. ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟੀ. ਆਰ. 622 ਆਇਆ। ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਮਨਆਂਇਕ ਫੈਸਲਾਾਃ ਮਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰ. 1452 & 1502 1969 ਮਵੱਚ। ਫੈਸਲੇ ਅਤੇ ਮਮਤੀ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਸਰਟੀਮਫਕੇਟ ਦੁਆਰਾ ਅਪੀਲ 13 ਸਤੰਬਰ, 1968 ਨੂੰ ਕਲਕੱਤਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਆਮਦਨ-ਟੈਕਸ ਸੰਦਰਭ ਨੰਬਰ 101 1966 ਮਵੱਚ। ਐਸ. ਸੀ. ਮਨਚੰਦਾ, ਬੀ. ਬੀ. ਆਹੂਜਾ, ਐਸ. ਪੀ. ਨਾਇਰ ਅਤੇ ਆਰ. ਐਨ. ਸਚ - ਉਹ, ਅਪੀਲਕਰਤਾਵਾਂ ਲਈ (ਸੀ. ਏ. ਨੰਬਰ 1452/69 ਮਵੱਚ ਅਤੇ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ (ਸੀ. ਏ. ਨੰਬਰ 1502/69 ਮਵੱਚ)। Case: THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, CALCUTTA versus GILLANDERS ARBUTHNOT & CO. [[1973] 2 S.C.R. 437] (1973) কলকার্া র্িসকাউন্ট লকাম্পার্ন র্লর্মদিি বনাম আয়কর আর্ধকার্রক, লকাম্পার্ন লজলা-১, কলকার্া এবং আদরকজন, ৪১ আই. টি. আর. ১৯১, বযাখযা এবং আদবেন কদরদছ। পক্তিমবদের আয়কর কর্মেনার এবংআদরকজন বনাম লিপর্চন্দ্র কর ও অনযানযরা, ৭৭ আই টি আর. র্প. ১, গুজরাদির আয়কর কর্মেনার বনাম ভানক্তজ লাভক্তজ, ১৯ আই. টি. আর. ৫৮৩ এবং আয়কর কর্মেনার কলকার্া বনাম বুর্রয়ন র্িলাসি র্লর্মদিি, ৭৯ আই. টি. আর. ৬০৯, উদেখ করা িদয়দছ, (ii) ধারা ১২-খ ১৯৪৭ সাদলর ১ এর্প্রল লর্দক আইদন অন্তভু করা িদয়র্ছল। লসই সময় লর্দক েখন র্বক্রয় ললনদেন িদয়র্ছল। ১২-খ আইদনর অংে র্ছল না। র্াই এই স্থানান্তরটি করোর্ার োয়বদ্ধর্া বতক্তদ্ধ বা হ্রাস করার উদদ্েয কােিকর িদয়র্ছল বদল বলার লকানও অবকাে র্ছল না। (iii) কর প্রোনকারী কর্তিপক্ষ একটি ললনদেদনর েলস্বরূপ প্রকতর্ আইর্ন সম্পকি র্নধিারদর্র অর্ধকারী এবং প্রকতর্পদক্ষ বাধয। ের্ে পক্ষগুর্ল লকানও েদের মাধযদম আইর্ন সম্পকি লগাপন করদর্ লবদছ লনয়, র্দব 'েেটি উদমাচন করা এবং সম্পদকির প্রকতর্ চর্রত্র র্নধিারর্ করার জনয কর প্রোনকারী কর্তিপদক্ষর জনয এটি উমুি। র্দব লকানও ললনদেদনর আইর্ন প্রভাব' টি. নযাক্সদনর উপাোন 'অনুসিাদনর মাধযদম স্থানচুযর্ করা োদব না। এই নীর্র্টি একইভাদব প্রদোজয. লে লক্ষদত্র আইর্ন সম্পকি একটি আনুষ্ঠার্নক নর্র্দর্ লরকি করা িয় এবং লে লক্ষদত্র প্রমার্ লর্দক এটি সংগ্রি করদর্ িয়!-লম র্খক এবং িকুদমন্টার্র-এবং ললনদেদনর পক্ষগুর্লর আচরর্। আয়কর কর্মেনার, গুজরাি বনাম র্ব. এম. খ্রারওয়াড ৭২ আই.টি.আর. ৬০৩ অনুসরর্ কদর। সযার র্ককাভাই লপ্রমচাঁে বনাম আয়কর কর্মেনার (লকন্দ্রীয়)। লবাদে, ২৪,আই . টি. আর. ৫০৬, আয়কর কর্মেনার। লবাদে র্সটি বনাম সযার লিার্ম লমির্ার র্নবাক, ২৮ আই. টি. আর. ৯২৮, রজাসি অযান্ড লকা বনাম আয়কর কর্মেনার, লবাদে র্সটি-ii,৩৪৪, আই. টি. আর. ৩৩৬ এবং আয়কর কর্মেনার (লকন্দ্রীয়) কলকার্া বনাম মুগনীরাম বাদোর অযান্ড লকাম্পার্ন। ৪৭. আই. টি. আর. ৫৬৫, উদেখ করা িদয়দছ। র্ারক্ষর্র্ক মামলায়, ট্রাইবুযনাল বদলর্ছল লে "োমি" এবং "লকাম্পার্ন"-র মদধয লে 'র্বক্রদয়র চুক্তি' িদয়র্ছল র্া একটি প্রকতর্ ললনদেন র্ছল এবং এটি একটি র্বক্রদয়র প্রমার্। এটি মূলর্ একটি সদর্যর সিান র্ছল এবং িাইদকাি লসই র্সদ্ধান্তদক র্নক্তির্ কদরর্ছল। লসই েতটিদর্ 'রাজদস্বর েুক্তি লে প্রশ্নেুি ললনদেনটি র্বক্রয় নয়, র্বর্নময় র্ছল এবং মূলযায়নকারীর েুক্তি লে এটি র্নছক সমন্বয় র্ছল, র্া গ্রির্ করা োয় না। চুক্তির ধারা (১) র্নর্ে েদর্ি বদলদছ লে "র্বেযমান অংেীোররা র্বক্তক্র করদব এবং সংস্থাটি পাঁচাির লক্ষ িাকার জনয লেয়ার এবং র্সর্কউর্রটিজ র্কনদব। লসই চুক্তির ধারা (৩) লকবল র্বক্রয় মূদলযর সন্তুটির একটি পদ্ধর্র্ সরবরাি কদরর্ছল। পক্ষগুর্লর দ্বারা র্নধিার্রর্ র্বক্রয় মূলয র্ছল ৭৫ লক্ষ এবং র্বক্তক্র িওয়া র্সর্কউর্রটিদজর জনয আর র্কছুই নয়। এটি িদর্ পাদর লে র্বক্রয় মূদলযর সন্তুটিদর্ লকাম্পার্নর লেয়ার বরাদদ্দর কারদর্, মূলযায়নকারী সংস্থাটি র্কছু সুর্বধা লপদয়র্ছল র্কন্তু র্া র্বক্রয়দক র্বর্নমদয় রূপান্তর্রর্ কদরর্ন। আয়কর কর্মেনার, লকরালা বনাম র্ব. আর, রামকতষ্ণ র্পোই, ৬৬। আই. টি. আর. ৭২৫ এবং আয়কর কর্মেনার। পক্তিমবে এবং আদরকজন. বনাম . জজি লিন্ডারসন অযান্ড লকাম্পার্ন র্লর্মদিি ৫৯ আই . টি. আর. ২৩৮, উদেখ করা িদয়দছ। উপদরর কারর্গুর্লর জনয এটি অবেযই ধদর র্নদর্ িদব লে লকাম্পার্ন এবং অযাদসর্সর্সর মদধয র্বক্রদয়র চুক্তি দ্বারা প্রমার্র্র্ ললনদেনটি একটি র্বক্রয় র্ছল। (iv) ধারা ১২-খ (২) এর অধীদন মূলধন লাদভর পর্রমার্ গর্না করদর্ িয় র্বক্রদয়র জনয লে র্বদবচনার 'র্ের্র্ল মূলয' লর্দক র্নর্ে ছাড লেওয়ার পদর। মূদলযর জনয র্বক্তক্ লক্ষদত্র, লকানও এক্সদচদের লক্ষদত্ভন্ন লকান ও বাজার মূদলযর প্রশ্নই ওদি না। অর্এব, লে র্বক্রদয়র লক্ষদত্র ধারা ১২-খ-এর উপ-(২)-এর প্ম ের্িটি এন. র্ব. টি-লক আকতি কদর, লসই সমস্র্ লক্ষদত্র ো লেখদর্ িদব র্া িল ের কষাকর্ষর জনয র্বদবচনা। বর্িমান লক্ষদত্র প্ম ের্িটি আকষির্ীয় র্ছল না। লেয়ার এবং র্সর্কউর্রটিজ র্বক্তক্ জনয ের কষাকর্ষর মূলয র্ছল মাত্র পাঁচাির লক্ষ িাকা। িাইদকাি ের্াের্ভাদব রায় র্েদয়দছ লে মূলধন-সাদয়দের পর্রমার্ র্ছল. ২,৭৪,৭৭২. আয়কর কর্মেনার, পক্তিমবে এবং আদরকজন. বনাম জজি লিন্ডারসন অযান্ড লকাম্পার্ন র্লর্মদিি, ৬৬ আই . টি. আর. ৬২২. অনুসরর্ করা িদয়দছ। লেওয়ানী আপীল এক্তিয়া্রেঃ ১৯৬৯ সাদলর লেওয়ানী আপীল নং ১৪৫২ এবং ১৫০২ ১৯৬৬ সাদলর আয়কর লরোদরে নং ১০১-এ কলকার্া িাইদকাদির ১৩ই লসদেের, ১৯৬৮ র্ার্রদখর রায় ও আদেদের েংসাপদত্ মাধযদম আর্পল। এস. র্স. মনচান্দা, র্ব.র্ব আহুজা, এস. র্প. নায়ার এবং আর. এন. 'সচদর্, আদবেনকারীদের জনয (র্স. এ. নং. ১৪৫২/৬৯-এ এবং উিরোর্ার জনয (র্স. এ. নং. ১৫০২/৬৯-এ)। Case: THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, CALCUTTA versus GILLANDERS ARBUTHNOT & CO. [[1973] 2 S.C.R. 437] (1973) ഈ കേസിൽ, നികുതിദായക സ്ഥാപനവും 'കമ്പനി'യും തമ്മിൽ ഉണ്ടാക്കിയ 'വിൽപ്പന കരാർ'യഥാർത്ഥമായ ഇടപാടാണെന്നും അത് ഒരു വിൽപ്പനയെ തെളിയിക്കുന്നുവെന്നും ട്രൈബ്യൂണൽവിധിച്ചിരുന്നു. ഇത് അടിസ്ഥാനപരമായി ഒരു വസ്ുാപരമായ കണ്ടെത്തലായിരുന്നു, ഹൈക്കോടതിഈ കണ്ടെത്തൽ ശരിവയ്്കുയും ചെയ്തു. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ, പ്രസ്ു ഇടപാട് ഒരു വിൽപ്പനയല്ലമറിചച ഒരു കൈമാറ്റമാണെന്ന റവന്യൂവിന്റെ വാദവും, അത് വെറുമമൊരു ക്രമീകരണം മാത്രമാണെന്നനികുതിദായകരുടെ വാദവും അംഗീകരിക്കാനാവില്ല. കരാറിലെ ഖണ്ഡം (1) വ്യക്തമായി പറയുന്നത് "നിലവിലുള്ള പങ്കാളികൾ വിൽക്ുയും കമ്പനിഎഴുപത്തിയഞച ലക്ഷം രൂപയക്ക ഓഹരികളും സെക്യൂരിറ്റികളും വാങ്ങുകയും ചെയ്യും" എന്നാണ്. ആകരാറിലെ ഖണ്ഡം (3) വിൽപ്പന വില തീർപ്പാക്കുന്നതിനുള്ള രീതി മാത്രമാണ് വ്യവസ്ഥ ചെയ്്.കക്ഷികൾ വിറ്റ ഓഹരികൾക്കും സെക്യൂരിറ്റികൾക്കും നിശ്ചയിച്ച വിൽപ്പന വില 75 ലക്ഷം രൂപമാത്രമായിരുന്നു, അതിൽ കൂടുതലൊന്നുമല്ല. വിൽപ്പന വില തീർപ്പാക്കുന്നതിനായി കമ്പനിയുടെഓഹരികൾ അനുവദിച്ചതുകൊണട നികുതിദായക സ്ഥാപനത്തിന് ചില നേട്ടങ്ങൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ടാകാം,എന്നാൽ അത് വിൽപ്പനയെ കൈമാറ്റമാക്കി മാറ്റുന്നില്ല. [449 E] കമ്മീഷണർ ഓഫ് ഇൻകം ടാകസ, കേരള V ബി.ആർ. രാമകൃഷ്ണ പിള്ള, 66 ഐ.ടി.ആർ. 725, കമ്മീഷണർഓഫ് ഇൻകം ടാകസ, വെസറ്റ ബംഗാൾ & മറ്ററ്റൊരാൾ V ജജോർജ് ഹെൻഡേഴ്സൺ & കമ്പനി ലിമിറ്റഡ്, 59ഐ.ടി.ആർ. 238 എന്നിവർ പരാമർശിച്ചു. മേൽപ്പറഞ്ഞ കാരണങ്ങളാൽ, കമ്പനിയും നികുതിദായകരും തമ്മിലുള്ള വിൽപ്പന കരാർ തെളിയിക്കുന്നഇടപാട് ഒരു വിൽപ്പനയായിരുന്നുവെനന വിധിക്കേണ്ടിയിരിക്കുന്നു. (iv) വകുപപ 12-ബി(2) പ്രകാരം മൂലധന നേട്ടത്തിന്റെ തുക കണക്കാക്കേണ്ടത് വിൽപ്പന നടത്തിയപ്രതിഫലത്തിന്റെ 'പൂർണ്ണ മൂല്യ'ത്തിൽ നിനന നിശ്ചിത കിഴിവുകൾ വരുത്തിയ ശേഷമാണ്. ഒരു വിലയ്ക്കുള്ളവിൽപ്പനയുടെ കാര്യത്തിൽ, കൈമാറ്റത്തിന്റെ കാര്യത്തിലെന്ന പപോലെ വിപണി മൂല്യത്തിന്റെ പ്രശ്നംഉദിക്കുന്നില്ല. അതിനാൽ, വകുപപ 12-ബി(2)-ലെ ആദ്യ നിബന്ധന ബാധകമല്ലാത്ത വിൽപ്പനകളുടെകാര്യത്തിൽ വിലപേശി നിശ്ചയിച്ച പ്രതിഫലം മാത്രമാണ് പരിഗണിക്കേണ്ടത്. ഈ കേസിലെവസ്ുകളിൽ ആദ്യ നിബന്ധന ബാധകമായിരുന്നില്ല. ഓഹരികളുടെയും സെക്യൂരിറ്റികളുടെയും 1973_2_437_451 വിൽപ്പനയ്ക്കായി വിലപേശി നിശ്ചയിച്ചത് എഴുപത്തിയഞച ലക്ഷം രൂപ മാത്രമായിരുന്നു. മൂലധന നേട്ടംന2,74,772 രൂപയാണെന ഹൈക്കോടതി ശരിയായി വിധിച്ചു. [450 C] കമ്മീഷണർ ഓഫ് ആദായനികുതി, വെസറ്റ ബംഗാൾ & മറ്ററ്റൊരാൾ V ജജോർജ് ഹെൻഡേഴ്സൺ & കമ്പനിലിമിറ്റഡ്, 66 ഐ.ടി.ആർ. 622 അനുസരിചച. സിവിൽ അപ്പീൽ അധികാരപരിധി: 1969-ലെ സിവിൽ അപ്പീലുകൾ നമ്പർ 1452 & 1502. കൽക്കട്ട ഹൈക്കോടതിയിലെ 1966-ലെ ആദായനികുതി റഫറൻസ് നമ്പർ 101-ൽ 1968 സെപ്റ്റംബർ13-ൽ പുറപ്പെടുവിച്ച വിധിന്യായത്തിൽ നിന്നും ഉത്തരവിൽ നിന്നുമുള്ള സർട്ടിഫിക്കററ പ്രകാരമുള്ളഅപ്പീലുകൾ. സിവിൽ അപ്പീൽ നമ്പർ 1452/69-ലെ അപ്പീൽവാദികൾക്കും സിവിൽ അപ്പീൽ നമ്പർ 1502/69-ലെഎതിർകക്ഷിക്കും വേണ്ടി എസ്.സി. മൻചന്ദ, ബി.ബി. അഹുജ, എസ്.പി. നായർ, ആർ.എൻ. സച്ദേവ്. സിവിൽ അപ്പീൽ നമ്പർ 1452/69-ലെ എതിർകക്ഷിക്കും സിവിൽ അപ്പീൽ നമ്പർ 1502/69-ലെഅപ്പീൽവാദിക്കും വേണ്ടി ഡി. പാൽ, ടി.എ. രാമചന്ദ്രൻ, ഡി.എൻ. ഗുപ്ത.കോടതിയുടെ വിധിന്യായം പ്രസ്താവിച്ചത് ഇനജസ്റ്റിസ് ഹെഗ്ഡെ. ഇവ സർട്ടിഫിക്കററ പ്രകാരമുള്ള പരസ്പര അപ്പീലുകളാണ്. 1922-ലെതൻആദായനികുതി നിയമം (ഇനി മുതൽ നിയമം എനന പരാമർശിക്കപ്പെടും) വകുപപ 66(1) പ്രകാരമുള്ള ഒരുറഫറൻസിൽ കൽക്കട്ട ഹൈക്കോടതി പുറപ്പെടുവിച്ച തീരുമാനത്തിൽ നിന്നാണ് ഇവഉടലെടുക്കുന്നത്.നികുതിദായകരുടെയും കമ്മീഷണറുടെയും അപേക്ഷ പ്രകാരം, ആദായനികുതിഞട്രൈബ്യൂണൽ 'ബി' ബെച, കൽക്കട്ട ഒരു കേസ് സ്്റേ് ചെയത അഭിപ്രായം ലഭിക്കുന്നതിനായി അഞചോദ്യങ്ങൾ ഹൈക്കോടതികക മുമ്പാകെ സമർപ്പിച്ചു. ഹൈക്കോടതികക റഫർ ചെയ്ത ചില ചോദ്യങ്ങൾഈ അതിനാൽകോടതിഅവകോടതിയുടെമുമ്പാകെഉന്നയിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല.പരാമർശിക്കുന്നില്ല.കോടതിയുടെ മുമ്പാകെ ഉന്നയിക്കപ്പെട്ട ചോദ്യങ്ങൾ:"(1) കേസിന്റെ വസ്ുകളിലും സാഹചര്യങ്ങളിലും, വകുപപ 34(1)(എ) പ്രകാരമുള്ള നടപടികൾ സാധുവായിആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ടെനന വിധിച്ചതിൽ ട്രൈബ്യൂണൽ ശരിയായിരുന്നന്നോ? (2) കേസിന്റെ വസ്ുകളിലും സാഹചര്യങ്ങളിലും, നികുതിദായകർ കൈവശം വച്ചിരുന്ന നിക്ഷേപങ്ങൾം,കമ്പനികക കൈമാറിയതും, കമ്പനിയെ നികുതിദായക സ്ഥാപനത്തിൽ പങ്കാളിയായി ചേർത് സുപ്രീം കോടതി റിപ്പോർട്ടുകൾ 1973_2_437_451 കമ്പനിയുടെ ഓഹരികൾ പപൊതുജനങ്ങൾകക പുറപ്പെടുവിച്ചതുമായ ഇടപാടിലൂടെ വകുപപ 12-ബിപ്രകാരമുള്ള മൂലധന നേട്ടം ഉണ്ടായതായി പറയാമമോ; കൂടാതെ Case: THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, CALCUTTA versus GILLANDERS ARBUTHNOT & CO. [[1973] 2 S.C.R. 437] (1973) Wl'Sf Bengnl and a11r. '. A B C D E F (, Il " C.l.T. l'. GILLANDERS ARBUTHNOT (Hegde, J.) A For thi:: above reasons it must be held that the transaction evidenced by thi.:: agreement for sale between the company and the assesscc \Vas a sale. (iv) Under s. 12-B\2) the amount of capital gains has to be computed .1fter making certain deductions from the 'full value' of the consideration for \vhich the sale is n1adc. In the casi:: of a s_alc for a price, there is no question of any n1arket value unlike in the. case of <!•n exchange. Therefore, B in cases of sales to which thc first proviso to sub-s.(2) of s. 12-B is nt>t attracted all that has to be seen is the consideration bargained for. On the ·facts of the present case the first proviso was not attraced. The price bar-gained for the sale of the shares and securities was only rupees seventy-five la~hs. The High Court rightly held that the capital gains amounted to Rs. 2,74,772. [450 Cl Con1111issio11er ,oi J11co111e.fax, West Bengal and Anr. v. George Hender .. so11 and Co. Ltd., 66 l.T.R. 622. followed .. C CIVIL APPELL<\TE JURISDICTION: Civil Appeals Nos. 1452 & 1502 of 1969. Appeals by certificate ·from the judgment and order dated September 1-3, 1968 of the Calcutta High Court in Income-tax Reference No. 101 of 1966. D S. C. Manchanda, B. B. Ahuja, S. P. Nayar and R. N: Sach-they, for the appellants (in C. A. No. 1452/69 and for respon-dent (in C. A No. 1502/69). D. Pal, T. A. Ramachandran and D. N. Gupta, for the respon-dent (in C. A. No. 1452/69) and the appellant (in C. A. No. E 1502/69). The Judgment of the Court was delivered by HEGDE, J. These are cross-appeals by certificate. They arise from the decision of the Calcutta High Conrt in a Reference under s. 66 ( 1) of the Indian Income-tax Act, 1922 (to be here-F inafter referred to as the Act). At the instance of the assessee as well as the Commissioner, the Income-tax Tribunal 'B' Bench, Calcutta staied a case and submitted as many as five questions to the High Court for obtaining its opinion. Some of the ques-tions referred to the High Court have not been passed