The Commissioner Of Income-Tax, Madras v. K.t.m.t.m Abdul Kayoom

Case: THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, MADRAS versus K.T.M.T.M ABDUL KAYOOM [[1962] SUPP. 1 S.C.R. 518] (1962) '- lf/'51 -51s SUPREl\IB COURT REPORTS [l!JG2] SUPP. THE CO:.\HIISSIONER OF INCOi\IE-TAX, MADRAS v. IC T .. .ilI. T. l\I. ABDUL KAYOOi\I (S. K: DAs, J. L. KAPUR and l\I. HrnAYATULLAII, JJ.) , - -- · - Income Tax~Capital Expenditure-Dealer in conch •hells-Lease money paicifor gatherin~ shells from sea-Nature ojexpenditure-Income·tax Act, 1922(11 of l!J22), s.10 (2)(xy). _The assessee firm canicd on the business in purchase and sale of conch shells. It obtained a lease for 3 years for gathering specified types of shells from the sea along the coastline abutting on the South Arcot District. It sought to deduct the amount paid as lease money- from its profits from business on the ground that this \vas an expenditure not of a capital nature -but wholly and exclusively laid out for the purpose of business. _ under s. 10(2)(xv) of_ the Income Tax Act. - . II.Zd, (per Kapur and Hidayatullah, JJ., Das, J. di'5ent• ing) that the expenditure was capital expenditure and could not be deducted from the profits. The business of the assessce - was buying and selling shells but when it took the lease it · went in for a new speculative business of fishing for shells. The amount paid for reserving the vast coastline for future fishing \Vas not price paid for obtaining the stock in trade i.e. shells with which assessce did his business. The" amount was paid to obtain an enduring asset in the shape of an exclusive _right to fish and the payment was not related to the shells. Mohanlal Hargovind v. Comrni8sioner - oj Income-tax, G. P. & Berar, (194!1) 17 I. T. R. 473(P. C.), distinguished Pringle lndustriea Ltd., Secunderabad v. Commi.s'Jionlr of Income-tax, Hyderabad, [1960] 3 S. C.R. 681, applied. Per Das J.-The expenditure \vas not capital expendi-ture and was' deductible from the profits. It was not an ex-- penditure for the acquisition of property or of rights of a . pexmanent character, the possession of \ovhich was n~cessary ' for carrying on of the asse.ssee's trade. By this lease the asses-see acquired it.s stocks-in-trade rather than a source or endur-ing_ asset_ for producing the stock-in-trade. _ - .llloha~lal I!argovind v. Gommi•sioner of Income-tax, G. P. & Berar (1949) 17 I. T. R. 473(P. C.), applied. · Pringle Industries Ltd., Secunrlerabad v. Commissioner of Income-tax, Hyderabad, [1960] 3 S.C.R. 681, distinguished. C1v:ll. APPELLATE JURISDIOTION: Review Peti· tion No. 16 of 19130. (1) S.C.R. SUPREME COURT REPORTS 519 Petition for Review of this court's judgment a.nd order dated April 26, 1960, in Civil Appeal No. 64of1956. A. V. Viswanatha Sastri, R. Ganapathy Iyer and G. Gopalakrishnan, for the petitioners. K. N. Rajagopala Sastri, and P. D. Menon, for respondent. 1961. November 23. Das, J., delivered his own Judgment. The Judgment of Kapur and Hidayatullah, JJ. was delivered by Hidayatullah, J. S. K. DAS, J.-I had taken a view different from that of my learned brethren when this appeal was heard along with Pringle Industries Ltd., Sec.underabad v. 1.'he Comrnissioner of lncome~t!lx, Hyderabad ([1]), and that view was expressed in a very short judgment dated April 26, 1960. Now, we have had the advantage of hear- Case: THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, MADRAS versus K.T.M.T.M ABDUL KAYOOM [[1962] SUPP. 1 S.C.R. 518] (1962) ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ਕਮਿਸ਼ਨਰ, ਮਦਰਾਸ ਬਨਾਮ ਕੇ. ਟੀ. ਐਮ. ਟੀ. ਅਬਦੁਲ ਕਯੂਮ (ਐਸ. ਕੇ. ਦਾਸ, ਜੇ. ਐਲ. ਕਪੂਰ ਅਤੇ ਐਮ. ਹਿਦਾਯਤੁੱਲਾਹ, ਨਾਇਬ ਨਿਆਂਕਾ) ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ—ਪੂੰਜੀ ਖਰਚ—ਸ਼ੈਲਾਂ ਦਾ ਵਪਾਰੀ—ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਸ਼ੈਲਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਲੀਜ਼ ਦੀ ਰਕਮ—ਖਰਚ ਦੀ ਕਿਸਮ।—ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ਐਕਟ, 1922 (11 ਦਾ 1922), ਧਾਰਾ 10(2)(xv)। ਮੁਦਈ ਫਰਮ ਨੇ ਭਾਈਵਾਲੀ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ੈਲਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ। ਇਸਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਸ਼ੈਲਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਨ ਲਈ 3 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਲੀਜ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਸਨੇ ਆਪਣੇ ਵਪਾਰ ਤੋਂ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਤੋਂ ਲੀਜ਼ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਰਕਮ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਕਿਉਂਕਿ ਖਰਚ ਕਿਸੇ ਸੰਪਤੀ ਦੀ ਖਰੀਦ ਲਈ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਰ ਸਿਰਫ ਪੂੰਜੀ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਖਰਚ ਵਜੋਂ ਸੀ ਧਾਰਾ 10(2)(xv) ਅਧੀਨ। ਫੈਸਲਾ, (ਕਪੂਰ ਅਤੇ ਹਿਦਾਯਤੁੱਲਾਹ, ਨਾਇਬ ਨਿਆਂਕਾ, ਦਾਸ ਨਾਇਬ ਨਿਆਂਕ ਅਸਹਿਮਤ) ਕਿ ਖਰਚ ਪੂੰਜੀ ਖਰਚ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਤੋਂ ਘਟਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਲੀਜ਼ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਵਪਾਰ ਸ਼ੈਲਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ ਅਤੇ ਵਿਕਰੀ ਸੀ ਪਰ ਜਦੋਂ ਇਸਨੇ ਲੀਜ਼ ਲਈ ਤਾਂ ਇਸਨੇ ਸ਼ੈਲਾਂ ਦੀ ਮਛਲੀ ਪਕੜਨ ਦੇ ਨਵੇਂ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਪਾਇਆ। ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਮਛਲੀ ਪਕੜਨ ਲਈ ਕੌਂਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਰਕਮ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸਟਾਕ ਦੀ ਕੀਮਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਰ ਸ਼ੈਲਾਂ ਨਾਲ ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੁਦਈ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵਪਾਰ ਕੀਤਾ। ਰਕਮ ਇੱਕ ਸਥਾਈ ਸੰਪਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਮਛਲੀ ਪਕੜਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੀ ਅਤੇ ਭੁਗਤਾਨ ਸ਼ੈਲਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਹਿਦਾਯਤੁੱਲਾਹ, ਨਾਇਬ ਨਿਆਂਕ: ਆਮਦਨ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਲਾਗਤ ਸੀਮਾ, ਸੀ. ਪੀ. & ਬੇਰਾਰ, (1949) 17 ਆਈ. ਟੀ. ਆਰ. 473(ਪੀ.), ਵੱਖਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਆਮਦਨ—ਉਦਯੋਗਾਂ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਬਨਾਮ ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ਕਮਿਸ਼ਨਰ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਸੇਸ਼ਾਦਰੀ ਬਨਾਮ ਸੀ.ਆਈ., ਆਮਦਨ ਉਦਯੋਗਾਂ ਦਾ ਕਮਿਸ਼ਨਰ, [(1960) 5 ਐਸ. ਸੀ. ਆਰ. 68], ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਪ੍ਰਤੀ ਦਾਸ, ਨਾਇਬ ਨਿਆਂਕ.—ਖਰਚ ਪੂੰਜੀ ਖਰਚ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਲਈ ਖਰਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਕੋਈ ਸੰਪਤੀ ਜਾਂ ਸਥਾਈ ਕਿਰਦਾਰ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ ਲਈ ਖਰਚ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਮੁਦਈ ਦੇ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਮੁਦਈ ਦੀ ਆਮਦਨ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੋਹਨ ਲਾਲ ਹਰਗੋਵਿੰਦ ਬਨਾਮ ਗੋਮੀ ਆਮਦਨ ਕਰ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਜੀ. ਪੀ. ਅਤੇ ਬੇਰਾਰ (1949) 17 ਆਈ. ਟੀ. ਆਰ. 473 (ਪੀ. ਸੀ.), ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਬਨਾਮ ਆਮਦਨ—ਅਜ਼, ਹੈਦਰਾਬਾਦ (1960) 56 ਐਸ. ਸੀ. ਆਰ. 681, ਵੱਖਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ਅਪੀਲੇਟ ਅਧਿਕਾਰਤਾ: ਸਮੀਖਿਆ ਪਟੀਸ਼ਨ ਨੰਬਰ 16 ਦਾ 1900। ਸਿਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰਬਰ 1960 ਵਿੱਚ 26 ਅਪ੍ਰੈਲ 1960 ਦੇ ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਅਤੇ ਆਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਲਈ ਪਟੀਸ਼ਨ; 1956 ਦਾ 64. 1961 ਏ.ਵੀ. ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਆਰ. ਗਣਪਤੀ ਅਈਅਰ ਅਤੇ ਜੀ. ਗੋਪਾਲਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ, ਪਟੀਸ਼ਨਕਰਤਾਵਾਂ ਲਈ। ਕੇ.ਐਨ. ਰਾਜਗੋਪਾਲ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਅਤੇ ਪੀ.ਡੀ. ਮੈਨਨ, ਜਵਾਬਦੇਹ ਲਈ। ਐਸ. ਕੇ. ਦਾਸ, ਨਾਇਬ ਨਿਆਂਕਾ—ਜਦੋਂ ਇਹ ਅਪੀਲ ਸੁਣਵਾਈ ਗਈ ਸੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਾਥੀਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਨਜ਼ਰੀਆ ਰੱਖਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਪ੍ਰਿੰਗਲ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਲਿਮਿਟੇਡ, ਸਿਕੰਦਰਾਬਾਦ ਬਨਾਮ ਦ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਆਫ ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਨਾਲ ਸੁਣਵਾਈ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨੂੰ ਮੈਂ 26 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1960 ਨੂੰ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜੱਜਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟਾਇਆ ਸੀ। ਹੁਣ, ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਅਪੀਲ ਦੇ ਤੱਥਾਂ ਬਾਰੇ ਬਹਸ ਸੁਣਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਲਈ ਇਹ ਵਧੇਰੇ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਅਤੇ ਸੌਭਾਗਿਆਸ਼ਾਲੀ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਉਸ ਜੱਜਮੈਂਟ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੈ ਜੋ ਮੇਰੇ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਭਰਾ ਹਿਦਾਯਤੁੱਲਾ, ਨਾਇਬ ਨਿਆਂਕਾ, ਇਸ ਅਪੀਲ ਵਿੱਚ ਦੇਣ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਇਸ ਸਵਾਲ ਨੂੰ ਮੁੜ ਬਹੁਤ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਤੱਥਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ, ਅਫਸੋਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇਸ ਨਤੀਜੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਰਾਏ ਨਾਲ ਚਿਮੜੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਸੀ। ਮੇਰਾ ਨਜ਼ਰੀਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕੇਸ ਦੇ ਤੱਥ ਪ੍ਰਾਈਵੀ ਕੌਂਸਲ ਵਿੱਚ ਮੋਹਨਲਾਲ ਹਰਗੋਵਿੰਦ ਬਨਾਮ ਕਮਿਸ਼ਨਰ, ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ, ਸੀ. ਪੀ. ਅਤੇ ਬੇਰਾਰ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਲਿਆਏ ਗਏ ਤੱਥਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਨਹੀਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਦੁਆਰਾ ਅਸਾਮ ਬੰਗਾਲ ਸੀਮੈਂਟ ਕੰਪਨੀ, ਲਿਮਿਟੇਡ ਬਨਾਮ ਦ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਆਫ ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ, ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕੇਸ ਵਿੱਚ 611 ਰੁਪਏ ਦਾ ਖਰਚਾ ਰੈਵੇਨਿਊ ਖਾਤੇ ਤੇ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮਿਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ। Case: THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, MADRAS versus K.T.M.T.M ABDUL KAYOOM [[1962] SUPP. 1 S.C.R. 518] (1962) -आयआयोगकर, मद्रास 1951 23 नवंबर, .वी के. टी. एम. टी. एम. अब्दुलकयूम ( एस. के. दास, जे. एल. कपूरऔरएम. हृदयतुल्ला, जे. जे.) शंखमेंआयकरपूंजीगतव्विक्रेता ----कवचसमुद्रसेकवचएकत्रकरनेकेलिएभुगतानकीगईपट्टेकीराशिव्कीप्रकृतिआयकरअधिनियम, 1922 (1922का11),एस. 10 (2) (xy)।निर्धारितीफर्मशंखकीखरीदऔरबिक्रीकाव्यवसायकरतीथी।इसनेदक्षिणआर्कोटटजिलेसे3 सटेसमुद्रतटटकेसाथसमुद्रसेनिर्दिष्टप्रकारकेगोलेइकट्ठाकरनेकेलिएसालकेलिएपट्टाप्राप्तकिया।इसनेपट्टेकीराशिकेरूपमेंभुगतानकीगईराशिकोव्यवसायसेअपनेलाभसेकाटटनेकीमांगकी इसआधारपरकियहएकव्थाजोपूंजीगतप्रकृतिकानहींथा लेकिनपूरीतरहसेऔरविशेषरूपसेव्यवसायकेउद्देश्यकेलिएनिर्धारितकियागयाहै। एसकेतहत।10 ( 2 ) ( xv) आयकरअधिनियम। आयोजित, (कपूरऔरहिदायतुल्ला, जे. जे. केअनुसार।, दास, जे. असहमतिव्यक्तकरतेहुए) किव्पूंजीगतव्थाऔरइसेलाभसेनहींकाटाजासकताथा।निर्धारितीकाव्यवसायगोला-बारूदखरीदनाऔरबेचनाथा, लेकिनजबउसनेपट्टालियातो खोलोंकेलिएमछलीपकड़नेकाएकनयासट्टाव्यवसायशुरूकिया। भविष्यकेलिएविशालतटटरेखाकोआरक्षितकरनेकेलिएभुगतानकीगईराशि व्यापारमेंस्टॉकप्राप्तकरनेकेलिएमछलीपकड़नेकीकीमतकाभुगताननहींकियाजाताथा, यानीकवचजिसकेसाथनिर्धारितीअपनाव्यवसायकरताथा।राशिकाभुगतानमछलीपकड़नेकेविशेषअधिकारकेरूपमेंएकस्थायीसंपत्तिप्राप्तकरनेकेलिएकियागयाथाऔरभुगतानगोलेसेसंबंधितनहींथा।मोहनलालहरगोविंदबनामआयआयुक्त-शिथिल, सी. पी. औरबरार, (1949) 17 आई. टी. आर. 473 (पी.ग.), प्रतिष्ठितप्रिंगलइंडस्ट्रीजलिमिटेड, सिकंदराबादबनाम।कमिश्नर आयकरविभाग, हैदराबाद, [1960] 3 एस. सी. आर. 681 नेआवेदनकिया।प्रतिदास, जे.-व्पूंजीगतव्नहींथाऔरलाभसेकटौतीयोग्यथा।यहसंपत्तिकेअधिग्रहणयाकिसीव्यक्तिकेअधिकारोंकेलिएपूर्वलंबितनहींथा। स्थायीचरित्र, जिसकाकब्जानिर्धारितीकेव्यापारकोजारीरखनेकेलिएआवश्यकथा।इसपट्टेसेगदहे : --एकस्रोतयास्थायीकेबजायअपनेस्टॉकइनट्रेडकाअधिग्रहणदेखें .टी --स्टॉकइनट्रेडकेउत्पादनकेलिएपरिसंपत्ति। ! मोहनलालहरगोविंदबनामआयआयुक्त-लैक्स, सी. पी. औरबरार(1949) 17 आई. टी. आर. 473 (पी.ग.), लागूकियागया।प्रिंगलइंडस्ट्रीजलिमिटेड, सिकंदराबादबनाम।कमिश्नर आयकरविभाग, हैदराबाद, [1960] 3 एस. सी. आर. 681, विशिष्ट। :सिविलअपीलीयक्षेत्राधिकारपेटीकीसमीक्षाकरें 1960 . 16।काराज्यसं ( 1 ) एस. सी. आर. सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट519 इसन्यायालयकेफैसलेकीसमीक्षाकेलिएयाचिका 1961 औरसिविलअपील1956 कीसं. 64 केआयुक्तमें26 अप्रैल, 1960 काआदेश। -आयकर, मद्रास ए. वी. विश्वनाथशास्त्री, आरगणपतिअय्यर K.T.M.T.M। अब्दुलकयूम औरयाचिकाकर्ताओंकीओरसेजी. गोपालकृष्णन।के. एन. राजगोपालशास्त्रीऔरपी. डी. मेनन उत्तरदाता।1961.23 नवंबर।दास, जे. नेअपनीबातरखी। स्वयंकानिर्णय।कपूरकानिर्णयऔर हिदायतुल्ला, जे. जे.हिदायतुल्ला, जे. एस. के. डी. ए. एस., जे.-- मैंनेएकअलगदृष्टिकोणलियाथा एस. के. दासजे. मेरेविद्वानभाइयोंसेजबप्रिंगलइंडस्ट्रीजलिमिटेडकेसाथइसअपीलपरसुनवाईहुई। सिकंदराबादबनाम।आय-करआयुक्त, हैदराबाद(1) औरयहविचार26 अप्रैल, 1960 केएकबहुतहीसंक्षिप्तनिर्णयमेंव्यक्तकियागयाथा। अब, हमेंसुननेकालाभमिलाहै इसअपीलकेतथ्योंकेसंबंधमेंएकबहुतहीपूर्णतर्कदेतेहुए, औरमुझेअपनेलिएउसनिर्णयकोपढ़नेकाऔरअधिकलाभऔरविशेषाधिकारमिलाहैजिसेमेरेविद्वानभाईहिदायतुल्ला, जे., इसअपीलमेंदेनेकाप्रस्तावकररहेहैं।मैंनेइसप्रश्नपरफिरसेबहुतसावधानीसेविचारकियाहै। उससेसंबंधिततथ्योंकेसंदर्भमेंऔरबहुतखेदकेसाथ, मैंइसनिष्कर्षपरपहुंचाहूंकिमुझेउसरायकापालनकरनाचाहिएजोमैंनेपहलेव्यक्तकीथी।मेराविचारहैकिइसमामलेकेतथ्यउनतथ्योंसेस्पष्टहैंजिनपरप्रिवीकाउंसिलकानिर्णयमोहनलालहरगोविंदबनाम.आय-करआयुक्त, सी. पी. औरबरार(2) कोप्रस्तुतकियागयाथा, औरइसन्यायालयद्वाराअसमबंगालसीमेंटटकंपनीलिमिटेडबनाममेंनिर्धारितसिद्धांतोंपर।आय-करआयुक्त, पश्चिमबंगाल(3), यहअभिनिर्धारितकियाजानाचाहिएकिरु।6111 / .इसमामलेमेंराजस्वखातेपरथाऔरविचारशीलफर्मउसभत्तेकाहकदारथाजिसकाउसनेदावाकियाथा। ( 1 ) [ 1960 ] 3 एससीआर681।( ) ( 1949 ) 17 आई. टी. आर. 473 (पी. सी.) ( 3 ) ( 1956 ) 1 एससीआर972। 520 सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट[1962] समर्थनप्रस्ताव।. 1901 फर्मकेआयुक्तनेखरीदऔरआयकर, मद्रासमेंशंखकीबिक्री(जिसेचांक्सकहाजाताहै) मेंएकव्यवसायचलाया।यहवीकेलिएइस्तेमालकियाजाताथा। K.T.M.T.M. शंखकेगोलेकाभंडारप्राप्तकरें(1) गोताखोरोंसेअब्दुलकयूमखरीदकर, (2) मद्राससरकारकेमत्स्यपालनएस, के, दासजेविभागसेखरीदकर, और(3) ऐसेगोलेकेलिएमछलीपकड़नाऔरइकट्ठाकरना सागर।इसनेकाल्कुमेंइसप्रकारअर्जितस्टॉककानिपटानकरदिया। टीटीए, लागतमूल्यऔरबिक्रीकेबीचकाअंतरकमलागतमेंकियागयालाभव्यवसाय।9 नवंबर, 1945 कोइसेपट्टेपरलियागया। उद्योगऔरवाणिज्यनिदेशकसे, मद्रास, अनन्यअधिकार, स्वतंत्रताऔरअधिकार "चांक" केगोलेकेलिएमछलीपकड़ने, लेनेऔरलेजानेकेलिए Case: THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, MADRAS versus K.T.M.T.M ABDUL KAYOOM [[1962] SUPP. 1 S.C.R. 518] (1962) respondent. 1961. November 23. Das, J., delivered his own Judgment. The Judgment of Kapur and Hidayatullah, JJ. was delivered by Hidayatullah, J. S. K. DAS, J.-I had taken a view different from that of my learned brethren when this appeal was heard along with Pringle Industries Ltd., Sec.underabad v. 1.'he Comrnissioner of lncome~t!lx, Hyderabad ([1]), and that view was expressed in a very short judgment dated April 26, 1960. Now, we have had the advantage of hear- ing a very full argument with regard to the facts of this appeal, and I for myself have had the further advantage and privilege of reading the judgment which my learned brother Hidayatullah, J., is proposing to deliver in this appeal. I have very carefully considered the question again with reference to the facts relating thereto and, much to my regret, have come to the conclusion that I must adhere to the opinion which I expressed earlier. My view is that the facts of this case a.re indistin-guishable from the facts on which the decision of the Privy Council in Mohanlal Horgovind v. Commissioner of Income-tax, C. P. and Berar (') was rendered, and on the principles laid down by this Court in Assam Bengal Cement Go., Ltd. v. The Commissioner of Income-tax, West Bengal ('), it must be held that the expenditure of Rs. 6111/-in this case was on reYenue account and the res-pondent firm was entitled to the allowance which it claimed. (1) (1960] 3 S.C.R, 681. () (1949) 17 I.T.R. 473 (P.C.), (3) (1956) 1 S.C,R. 972, 1961 Tht Commis.u'oner of lncomtatox, M odras •• K. T.M.T.1'1. Abdul Kayoom 8.K. Das J, 1901 Tlie Commissioner of lne~ltVC, Madras v. K.T.M.T.JI. A•iul Kayaom S. X. D11sJ, , 520 SUPREME , COURT REPORTS (19G2] SUPP. The short facts are these. The respondent firm carried on a hnssinoss in the purchase and sale of couch shells (called chanks). It used to acquire the stock of lJonch shells {I) by .,purchase from diver•, (2) by purchase from tlie Fisheries Department of the Government of Madras, ·and (3) by fishing fur antl g»thering such shells from tho sea. It dispo3cd of tho stock so acquired at. Calcu-tta, the difference bet.ween the cost price and sell-ing price less expenses being its profit made in. business. On November 9, 1945 it took on lease from tho Director of Industries·. and · Commere, Madras, tho exclusive right, liberty and authority to fish for, take and carry away "chank" shells in the sea off the coa9t line of tho South Arcot District including the French Kuppania of .Pondicherry. Tho boundary of the area within which the ·'right could ho exercised waf! ,given in a schedule to the lease. The lease wtis -for a period of three years from July' I, 1944 to June 30, lfl47 on a considera-tion of an yearly i:ent of Rs. 6111/· to be paid in advance. Clause 3 of ._the lease contained the material terms thereof anil may be set out in full. "3. The lessor hereby convenants-' with the lesson as follows :-' ~ • {i) To pay the rent on the day a."Ua- -in manner aforesaid . . ' '\il.l To 'deliv;er to the Assistant Director of Pearl arid Chank Fisheries, ,T~tico~n all· Velampuri" shells that may be obtaincq. 'by the lessee upon payment of their value' as determined by the Assistant Director. {iii) To collect chanks c;aught in nets and by means of-diving as well. In the process of sucli collectio~ of shells not to. fish c):J.ank shells less than 2t inches in diameter and if any chank shells leRB than 21 inches ill " l I rl (1) S.C.R. SUPREME COURT REPORTS fi21 diameter be hrouht inadvertently to shore, to return at once alive to t.he ~ea all such undt>rsized shells. (iv) Not at any time hereafter to transfer or underlet or part with posse· ssion of this grant or the rights and pr i vile~es hereby granted or any part thereof without the written consent of the lessor. (v) At the encl or sooner determi- nation of the term hereby created peace-ably aml quietly to yield to the lesson the rights ftn<:l privileges hereby granted, and (vi) To report to the Assistant Case: THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, MADRAS versus K.T.M.T.M ABDUL KAYOOM [[1962] SUPP. 1 S.C.R. 518] (1962) ਛੋਟੇ ਤੱਥ ਇਹ ਹਨ। ਜਵਾਬਦੇਹ ਫਰਮ ਨੇ ਸ਼ੰਖਾਂ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੈਂਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਦੀ ਖਰੀਦ ਅਤੇ ਵਿਕਰੀ ਵਿੱਚ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕੀਤਾ। ਇਸਨੇ ਸਟਾਕ ਨੂੰ ਖਰੀਦਣ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ (1) ਦਰਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਖਰੀਦਾਂ, (2) ਚੈਂਕ ਸ਼ੈਲਾਂ ਦੀ (1) ਮੱਦਰਾਸ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮਛਲੀ ਵਿਭਾਗ ਤੋਂ, ਅਤੇ (3) ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਅਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸ਼ੈਲਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦੁਆਰਾ। ਇਸਨੇ ਕੋਲੰਬੋ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਟਾਕ ਨੂੰ ਨਿਪਟਾਇਆ, ਖਰੀਦ ਮੁੱਲ ਅਤੇ ਵਿਕਰੀ ਮੁੱਲ ਵਿੱਚਕਾਰ ਦਾ ਅੰਤਰ ਇਸਦੇ ਖਰਚੇ ਸਨ ਜੋ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਲਾਭ ਸੀ। 9 ਨਵੰਬਰ, 1945 ਨੂੰ, ਇਸਨੇ ਮੱਦਰਾਸ ਦੇ ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਵਾਣਿਜ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਤੋਂ ਦੱਖਣੀ ਅਰਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਟ ਰੇਖਾ ਸਮੇਤ ਪੌਂਡੀਚੇਰੀ ਦੇ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਕੁੱਪਮ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ "ਚੈਂਕ" ਸ਼ੈਲਾਂ ਲਈ ਮੱਛੀ ਫੜਨ, ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ ਅਤੇ ਲਿਜਾਣ ਦਾ ਖਾਸ ਅਧਿਕਾਰ, 'ਆਜ਼ਾਦੀ' ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਪੱਟੇ 'ਤੇ ਲਿਆ। ਪੱਟੇ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 'ਅਧਿਕਾਰ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ ਉਸ ਦੀ ਹੱਦ ਇੱਕ ਸ਼ਡਿਊਲ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪੱਟਾ 1 ਜੁਲਾਈ, 1944 ਤੋਂ 30 ਜੂਨ, 1947 ਤੱਕ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਸਾਲਾਨਾ ਕਿਰਾਇਆ ਰੁਪਏ 611/- ਸੀ ਜੋ ਪੇਸ਼ਗੀ ਵਿੱਚ ਅਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਸੀ। ਪੱਟੇ ਦੀ ਧਾਰਾ 3 ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸ਼ਰਤਾਂ ਸਨ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੱਟਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਇੱਥੇ ਪੱਟਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਨਾਲ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ - (iv) ਇਸ ਅਨੁਦਾਨ ਜਾਂ ਇਸ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਜਾਂ ਇਸ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਬਿਨਾਂ ਪੱਟਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਲਿਖਤੀ ਸਹਿਮਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹਸਤਾਂਤਰਿਤ ਜਾਂ ਉਪ-ਕਿਰਾਏ 'ਤੇ ਦੇਣ ਜਾਂ ਕਬਜ਼ਾ ਛੱਡਣ ਨਾ ਕਰਨਾ। (v) ਇਸ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਗਈ ਮਿਆਦ ਦੇ ਅੰਤ ਜਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਨਿਰਧਾਰਨ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਵਕ ਅਤੇ ਚੁੱਪਚਾਪ ਕਿਰਾਏਦਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਨਾਲ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਅਤੇ (vi) ਪਟਲ ਅਤੇ ਚੈਂਕ ਮਛਲੀਆਂ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਡਾਇਰੈਕਟਰ (ਦੱਖਣ), ਤੂਤੀਕੋਰਿਨ ਨੂੰ ਲੀਜ਼ ਦੀ ਮਿਆਦ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਚੇ ਨਾ ਗਏ ਖੋਲਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਗਿਣਤੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1946-47 ਲਈ, ਪ੍ਰਤੀਵਾਦੀ ਫਰਮ ਨੇ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਕਰੈਕੁਡੀ ਸਰਕਲ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਆਮਦਨ ਦਾ ਰਿਟਰਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੋਤਾਖੋਰਾਂ ਤੋਂ ਖਰੀਦੇ ਗਏ ਚੈਂਕਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਤੋਂ ਦੋ ਆਮਦਨੀਆਂ ਦਿਖਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਜੋ ਕਿ ਰੁਪਏ 27194/- ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਵਿਭਾਗ ਤੋਂ ਖਰੀਦੇ ਗਏ ਚੈਂਕਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਤੋਂ ਰੁਪਏ 23,588/- ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਚੈਂਕਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਤੋਂ ਰੁਪਏ 2819/- ਸਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਕਿਰਾਏ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਰੁਪਏ 6111/- ਨੂੰ ਘਟਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਅਪੀਲੀ ਸਹਾਇਕ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦੁਆਰਾ ਰੱਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਗਲੀ ਅਪੀਲ ਵਿੱਚ ਅਪੀਲੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਵਾਦੀ ਫਰਮ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕੌਂਸਲ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਮੋਹਨਲਾਲ ਹਰਗੋਵਿੰਦ ਬਨਾਮ ਆਮਦਨ ਕਰ ਦਾ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਇਸ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਹੋਇਆ ਕਿਉਂਕਿ ਭੁਗਤਾਨ ਆਪਣੇ ਵਪਾਰ ਲਈ ਕਬਾਇਲੀ-ਜਖਮ-ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਪੀਲੇਟ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਸੀ ਕਿ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕੌਂਸਲ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੇਸ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਮਦਰਾਸ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਫੁੱਲ ਬੈਂਚ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦੁਆਰਾ ਬੱਧ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਸੀ ਕੇ. ਐਮ. ਐਮ. ਐਮ. ਅਬਦੁਲ ਕਾਯੂਮ ਹਾਜੀ ਸਾਹਿਬ ਬਨਾਮ ਆਮਦਨ ਕਰ ਦਾ ਕਮਿਸ਼ਨਰ, ਮਦਰਾਸ (1) ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੂੰ ਹਵਾਲਾ ਦੇਣ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਲਈ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ। "ਕੀ ਕੇਸ ਦੇ ਤੱਥਾਂ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ 9 ਨਵੰਬਰ, 1945 ਨੂੰ ਮਦਰਾਸ ਦੇ ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਵਾਣਿਜ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਅਧੀਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਰੁਪਏ 611/- ਦੇ ਭੁਗਤਾਨ ਨੂੰ ਵਪਾਰ ਚਲਾਉਣ ਦੌਰਾਨ ਖਰਚੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਆਮਦਨ ਖਰਚੇ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਆਮਦਨ ਕਰ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 10 ਦੇ ਪ੍ਰਾਵਧਾਨਾਂ ਅਧੀਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ?" ਹਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾਂ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਬੈਂਚ ਅੱਗੇ ਆਇਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਫੁੱਲ ਬੈਂਚ ਨੂੰ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਅਪਰੈਲ 2, 1933 ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਵਾਲੇ ਫੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲ ਬੈਂਚ ਨੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਦਾ ਜਵਾਬ ਪ੍ਰਤੀਵਾਦੀ ਫਰਮ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ। ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵੱਲੋਂ ਫਿਟਨੈਸ ਦਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਆਮਦਨ ਕਰ ਦਾ ਕਮਿਸ਼ਨਰ, ਮਦਰਾਸ ਨੇ ਇਸ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਅਪੀਲ ਲਿਆਂਦੀ। ਵਿੱਚ ਅਸਾਮ ਬੰਗਾਲ ਸੀਮੈਂਟ ਕੰਪਨੀ, ਲਿਮਿਟੇਡ ਬਨਾਮ ਆਮਦਨ ਕਰ ਦਾ ਕਮਿਸ਼ਨਰ, ਇਸ ਕੋਰਟ ਨੇ ਬਰਨਾਡਿਸ ਜਗਨਨਾਥ ਬਨਾਮ ਆਮਦਨ ਕਰ ਦਾ ਕਮਿਸ਼ਨਰ (3) ਵਿੱਚ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਨਿਮਨਲਿਖਤ ਵਿਆਪਕ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਜਿਸ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਪੂੰਜੀ ਅਤੇ ਆਮਦਨ ਖਰਚੇ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਕਰਨਾ ਸੀ। (1) ਖਰਚਾ ਨੂੰ ਤਬ ਪੂੰਜੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਹ ਕਿਸੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਲਈ, ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ਲਈ ਜਾਂ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ ਦੀ ਮੁੱਖ ਤਬਦੀਲੀ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ [ਵੇਖੋ ਕਮਿਸ਼ਨਰਜ਼ ਆਫ ਇਨਲੈਂਡ ਰੈਵੇਨਿਊ ਬਨਾਮ ਗ੍ਰੈਨਾਈਟ ਸਿਟੀ ਸਟੀਮਸ਼ਿਪ ਕੰਪਨੀ ਲਿਮਿਟੇਡ]. ਅਜਿਹਾ ਖਰਚਾ ਪੂੰਜੀ ਖਾਤੇ ਵਜੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਕਮਾਉਣ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਨੂੰ ਚਾਲੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਖਰਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਰਾਏ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਰੀਖਿਆ ਮੌਜੂਦਾ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਚਾਲੂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। Case: THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, MADRAS versus K.T.M.T.M ABDUL KAYOOM [[1962] SUPP. 1 S.C.R. 518] (1962) K.T.M.T.M. शंखकेगोलेकाभंडारप्राप्तकरें(1) गोताखोरोंसेअब्दुलकयूमखरीदकर, (2) मद्राससरकारकेमत्स्यपालनएस, के, दासजेविभागसेखरीदकर, और(3) ऐसेगोलेकेलिएमछलीपकड़नाऔरइकट्ठाकरना सागर।इसनेकाल्कुमेंइसप्रकारअर्जितस्टॉककानिपटानकरदिया। टीटीए, लागतमूल्यऔरबिक्रीकेबीचकाअंतरकमलागतमेंकियागयालाभव्यवसाय।9 नवंबर, 1945 कोइसेपट्टेपरलियागया। उद्योगऔरवाणिज्यनिदेशकसे, मद्रास, अनन्यअधिकार, स्वतंत्रताऔरअधिकार "चांक" केगोलेकेलिएमछलीपकड़ने, लेनेऔरलेजानेकेलिए दक्षिणआर्कोटटजिलेकीतटटरेखासेदूरसमुद्र पांडिचेरीकेफ्रांसीसीकुप्पमासहित। उसक्षेत्रकीसीमाजिसकेभीतरअधिकारहै एकअनुसूचीमेंदियाजासकताहै लीजपरदिया।यहपट्टातीनसालकीअवधिकेलिएथा। 1 1 जुलाई, 1944 से30 जून, 1947 तकएकविचारपर रुपयेकावार्षिककिराया।6111 / - भुगतानकरनेकेलिए 3 -आगेबढ़ें।पट्टाकेखंडमेंशामिलथा इसकीभौतिकशर्तेंऔरपूरीतरहसेनिर्धारितकीजासकतीहैं। "3. आई. एन. एफ. केसाथकमसंयोजकइसप्रकारसबकसीखतेहैंः— 4 ( i) उसदिनकिरायाऔरटी. एम. टी. एम. काभुगतानउपरोक्ततरीकेसेकरना। ( ii) पर्लएंडचांकफिशरीज, तूतीकोरनकेसहायकनिदेशककोसभीवेलम्पुरीगोलेवितरितकरनेकेलिएजोपट्टेदारद्वारासहायकनिदेशकद्वारानिर्धारितमूल्यकेभुगतानपरप्राप्तकिएजासकतेहैं। ( (iii) पकड़ेगएटैंकोंकोइकट्ठाकरना। 24 1 जालऔरगोताखोरीकेमाध्यमसेभी।खोलोंकेइसतरहकेसंग्रहकीप्रक्रियामेंइंचसेकमव्यासकेशंखऔरयदि(1) एस. सी. आर. में24 इंचसेकमकेशंखहैंतोउन्हेंनलें। व्यासअनजानेमेंतटटकीओरझुकाहुआहो, -आयकरमद्रास K.T.M.T.M. . . .अब्दुलकयूमएसकेदासजे( (iv) इसकेबादकिसीभीसमयनहींस्थानांतरणयाअंडरलेटटयापॉसकेसाथभागइसअनुदानयाअधिकारोंकीप्राप्तिऔरएतद्द्वाराप्रदत्तविशेषाधिकारयाकोईभागलिखितसहमतिकेबिना पट्टेदार। ( v) अंतमेंयाजल्दहीइसशब्दकेनिर्णायकराष्ट्रनेशांतिकानिर्माणकिया। सबककेआगेझुकनेकेलिएकुशलऔरचुपचापएतद्द्वाराप्रदत्तअधिकारऔरविशेषाधिकार, और ( vi) सहायककोरिपोर्टकरना मोतीऔरचांकमत्स्यपालनकेनिदेशक ( दक्षिण), तूतीकोरनविभिन्नस्टेशनोंमेंबिनाबेचेरखेगोलेकीवास्तविकसंख्या पट्टाअवधिकीसमाप्तिकेबाद। निर्धारणवर्ष1946-47 केलिए, प्रत्यर्थीफर्मनेआयकरअधिकारी, कराईकुडीसर्कलकोअपनीआयकाविवरणीप्रस्तुतकिया, जिसमेंगोताखोरोंसेखरीदेगएहिस्सोंकीबिक्रीसेप्राप्तआयकोरुपयेमेंदिखायागयाथा।7194 / सरकारीविभागसेखरीदेगएचैनकोंकोरुपयेमेंबेचकर।23 , 588 / और रु.2819 / - रुपयेकाटटनेकेबाद(गोताखोरोंकेमाध्यमसे) खुदसेएकत्रकिएगएचैंककीबिक्रीद्वारा।6111 / - अनुबंधकेतहतसरकारकोदियागयाकिराया ऊपरउल्लिखित।इसनेरुपयेकीकटौतीकरनेकीमांगकी।6111 / व्यवसायसेउसकेलाभोंसेइसआधारपरकियहपूंजीगतप्रकृतिकाव्नहींथा, बल्किएसकेतहतव्यवसायकेउद्देश्यकेलिएसंपूर्णऔरविशेषरूपसेनिर्धारितकियागया-था।10 ( 2 ) ( xv) आयकरअधिनियम।इसदावेकोआयकरद्वाराअस्वीकृतकरदियागयाथा। अधिकारीऔरअपीलीयसहायकआयुक्तकीअपीलपर।अपीलीयन्यायाधिकरणमेंआगेकीअपीलपरप्रतिवादीफर्मनेतर्कदियाकि522 सर्वोच्चन्यायालयरिपोर्ट[1962] एसयूपी। मोहनलालहरगोविंदमेंप्रिवीकाउंसिलकानिर्णय 1961 आयुक्तवी।आयकरआयुक्त(1) नेइसमामलेमेंआयकर, मद्रासमेंआवेदनकियाक्योंकिभुगतानस्टॉककोसुरक्षितकरनेकेलिएकियागयाथा। के. टी. एम. टी. एम. इन-अपनेव्यवसायकेलिएव्यापार।अपीलीयन्यायाधिकरणअब्दुलकयूमकीरायथीकिप्रिवीकाउंसिल-निर्णयनेमामलेकोशामिलकिया, लेकिनखुदकोबाध्यमहसूसकिया एस. के. दासजे. मद्रासउच्चन्यायालयकीपूर्णपीठकानिर्णय के. 7 मेंन्यायालय।एम. टी. एम. अब्दुलकयूमहुसैन सुहेबवी.आयकरआयुक्त, मद्रास(1)।न्यायाधिकरणनेएकसंदर्भकीमांगकोस्वीकारकरलिया। उच्चन्यायालयको, औरतदनुसारनिर्दिष्टकियागया इसकेलिएउच्चन्यायालयसेनिम्नलिखितप्रश्न निर्णयलें। " चाहेतथ्योंऔरपरिपथकेबारेमेंः:मामलेमेंरुपयेकीराशिकाभुगतान।6111 / निर्धारितीद्वाराकिएगएसमझौतेकीशर्तोंकेतहतकियागया उद्योगऔरवाणिज्यनिदेशक, मद्रास9 नवंबर, 1945 कोनिर्धारितीकेव्यवसायकोचलानेकेदौरानकिएगएराजस्वव्काएकमदनहींथाऔर, इसलिए, केप्रावधानोंकेतहतस्वीकार्य 10?भारतीयआयकरअधिनियमकीधारा संदर्भसबसेपहलेएकप्रभागकेसामनेआयाथा पीठऔरफिरएकपूर्णपीठकोभेजागया।केद्वारा पूर्णपीठने2 अप्रैल, 1953 कोअपनाफैसलासुनाया। उत्तरदाताकेपक्षमेंप्रश्नकाउत्तरदिया दृढ़।द्वाराप्रदानकिएगएफिटटनेसप्रमाणपत्रपर -उच्चन्यायालयआय करआयुक्त, -मद्रासनेवर्तमानअपीलकोइसन्यायालयमेंलाया।असममेंबंगालसीमेंटटकंपनीलिमिटेडबनामआयकर(3) केमहाप्रबंधक, इसन्यायालयनेबनारसीदासजगन्नाथमामलेमेंनिर्णयकाउल्लेखकिया।रीमें।( 1) औरनिम्नलिखितव्यापकसिद्धांतोंकोस्वीकारकिया एकराजधानीऔरएककेबीचभेदभावकरनेकाउद्देश्य ।राजस्वव् ( 2 ) ( 1939 ) आई. टी. आर. 652 ( 1 ) ( 1949 ) 17 आई. टी. आर. 473 (पी. सी) ( 3 ) [ 1955 ] 1 एससीआर972। Case: THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, MADRAS versus K.T.M.T.M ABDUL KAYOOM [[1962] SUPP. 1 S.C.R. 518] (1962) (iv) Not at any time hereafter to transfer or underlet or part with posse· ssion of this grant or the rights and pr i vile~es hereby granted or any part thereof without the written consent of the lessor. (v) At the encl or sooner determi- nation of the term hereby created peace-ably aml quietly to yield to the lesson the rights ftn<:l privileges hereby granted, and (vi) To report to the Assistant Director of Pearl and Chank Fisheries (South), Tuticorn the actual number of shells kept unsold in different stations after the expiry of the lease period. For the assessment year 1946-47, the respondent firm submitted a return of its income to the Income-tax Officer, Karaikudi Circle, showing its income from sale of ch inks purch'lscd from divers at Rs. 7191/-by sale of chanks purchased from Government Department at Rs. 23, 588/· and Rs. 2819/- by aalo of chanks gathered by themselves (through divers) after deducting Rs. 6111/- being the rent paid to Government under the contract referred to abov,J. It sought to deduct Rs. 6111/-from its profits from business on the ground that this was an expenditure not of a capital nature but wholy and exclusively laid out for the purpose of business under s. I0{2)(xv) of the Income-'tax Act. This claim was disallowed by the Income-tax Officer and on appeal by the :Appellate Assistant Commissioner. On further appeal to the Appella,te Trib~nal the respondent firm conteqded that the 1961 The CommiSJiontr of lncome•IAX Madras •• K.T.M.T.M. Aldul Kayoom S. K. Das J, 1961 Tit. Comminioner of l"'om1-tox, MoJrOJ v. K. T. M. T.M. Abdul Kayoom S. K. D.,J, 5!12 SUPREME COURT REPORTS [1!162] SUPP. decison of the Privy Council in Mohanlal Hargovind v. Commissioner of Jncome.taz(')applied to this case inasmuch as the payment was to secure tho stock-in-trade for its busim-ss. Tho Appellate Tribunal was of the opinion that the Privy Council decision covered the case, but felt itself bound by the decision of tho Full Bench of the Madras High Court in K. '!'. M. 'l'. M. Abdul Kayum Hussain Su.hib v. Commissioner of Income-tax, Madras ([1]). The Tribunal acceded to tho demand for a referen-ce to the High Court, and accordingly referred the following question to the High Court for it.s decision. "Whether on the facts and circ::mMtances of the case the payment of the sum of Rs. GI 11 /- made by the assessee under tho terms of the agreement entered into with the Director of Industries and Commerce, Madras on 9th November, 1945 was not an item of revenue cxp<>nditure incurred in the course of carrying on the business of the assessee and, therefore, allowable under the provisions of section I 0 of the Indian Income· tax Act?" The reference first came before a Division Bench and was then referred to a J<'ull Bench. By its judgment dated April 2, 1953 .the Full Bench answered the question in favour of the respondent firm. On a certificate of fitness granted by the High Court tho Commissioner of Income-tax, Madras, brought the present appeal to this Court. In A,.~am Bengal Cement Co., Ltd. v. The Com- mis~ioner of lncome-m ('I, this Court referred to the decision in Benarlli.das Jagannath. In re.(') and accepwd the following broad principles for the purpose of discriminating between a capital and a revenue expenditure. (li (19Hl I. T. R. 652. (II (19'9) 17 I. T. R. 473 (P.C.I (19461 15 I. T. R. 185. (4) (31 [1955] I S. C. R, 972. SUPREME COURT REPORTS 52:i (I} S.C.R, (I) The outlay is deemed to be capital when it is made for the initiation of a business, for extension of a business, or for a substantial replacement of equipment (See Commissioners of Inland Revenue v. Granite City Steamship Company Ltd.(')]. Such expenditure is regarded as on capital account, for it is incurred not in earning profits but in setting the profit-earning machinery in motion. In my opinion this test does not apply in the present case where no profit-earning machinery was set in motion. Case: THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, MADRAS versus K.T.M.T.M ABDUL KAYOOM [[1962] SUPP. 1 S.C.R. 518] (1962) उत्तरदाताकेपक्षमेंप्रश्नकाउत्तरदिया दृढ़।द्वाराप्रदानकिएगएफिटटनेसप्रमाणपत्रपर -उच्चन्यायालयआय करआयुक्त, -मद्रासनेवर्तमानअपीलकोइसन्यायालयमेंलाया।असममेंबंगालसीमेंटटकंपनीलिमिटेडबनामआयकर(3) केमहाप्रबंधक, इसन्यायालयनेबनारसीदासजगन्नाथमामलेमेंनिर्णयकाउल्लेखकिया।रीमें।( 1) औरनिम्नलिखितव्यापकसिद्धांतोंकोस्वीकारकिया एकराजधानीऔरएककेबीचभेदभावकरनेकाउद्देश्य ।राजस्वव् ( 2 ) ( 1939 ) आई. टी. आर. 652 ( 1 ) ( 1949 ) 17 आई. टी. आर. 473 (पी. सी) ( 3 ) [ 1955 ] 1 एससीआर972। ( 4 )( 1946 ) 15 आई. टी. आर. 185, (1) एस. सी. आर. सर्वोच्चन्यायालयरिपोर्ट523 (1) व्कोपूंजीमानाजाताहैजबयहकिसीव्यवसायकीशुरुआतकेलिए, व्यवसायकेविस्तारकेलिए, याउपकरणोंकेपर्याप्तप्रतिस्थापनकेलिएकियाजाताहै।ग्रेनाइटटसिटीस्टीमशिपकंपनीलिमिटेड(1)]।इसतरहकेखर्चकोपूंजीखातेमेंमानाजाताहै, क्योंकियहलाभअर्जितकरनेमेंनहींबल्किलाभअर्जितकरनेवालीमशीनरीकोगतिदेनेमेंकियाजाताहै।मेरीरायमेंयहपरीक्षणवर्तमानमामलेमेंलागूनहींहोताहैजहांकोईलाभकमानेवालीमशीनरीशुरूनहींकीगईथी। आयकरआयुक्त, मद्रासके. टी. एम. टी. एम. . . अब्दुलकयूमएसके .दासजे ( 2 ) व्कोउचितरूपसेपूंजीकेलिएउपयुक्तमानाजासकताहै, जबइसेनकेवलएकबारऔरहमेशाकेलिएबनायाजाताहै, बल्किकिसीसंपत्तियास्थायीलाभकेलिएएकलाभलानेकीदृष्टिसेकियाजाताहै। व्यापारसेलाभ।[ एथर्टनवी. देखें।ब्रिटिशइंसुलेटट एडएंडहेल्सबीकेबल्सलिमिटेड(2)]।इससिद्धांतकोस्पष्टकरतेहुएइसेकईनिर्णयोंमेंनिर्धारितकियागयाहै।कि"स्थायी""" काअर्थहैउसतरहसेस्थायीजोनिश्चितपूंजीबनीरहतीहैऔरयहएकऐसेलाभकोइंगितनहींकरताहैजोइसअर्थमेंबनारहताहैकियहनिर्धारितीकोकईवर्षोंतकराजस्वभुगतानसेराहतदेताहै।रॉबर्टएडीएंडसंसकोलियरीजलिमिटेड।अंतर्देशीयराजस्वआयुक्त() लॉर्डक्लाइडनेइसीपरीक्षणकोइनशब्दोंमेंतैयारकियाःसामान्यवाणिज्यिकव्यापारके'' सिद्धांतोंपरनिर्धारितकिएजानेवालेप्रश्नमेंव्यापारकेउद्देश्योंकेलिएपूरीतरहसेऔरविशेषरूपसेनिर्धारितधनक्या?हैतदनुसारव्कीवास्तविकप्रकृतिपरध्यानदेनाऔरस्वयंसेयहसवालपूछनाआवश्यकहैकिक्यायहकंपनीकेकार्यशीलखर्चोंकाहिस्साहै?-क्यायहखर्चलाभकमानेकीप्रक्रियाकेहिस्सेकेरूपमेंनिर्धारितकियागयाहै?-या, दूसरीओर, क्यायहएकपूंजीगतपरिव्है?-क्यासंपत्तिकेअधिग्रहणयास्थायीचरित्रकेअधिकारोंकेलिएआवश्यकव्है, (1) (1927) 13 टी. सी. 1,14, (2) (1925) 10 टी. सी. 155, (3) (1924) 8 टी. सी. 671,676। 524 सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट[1962] एस. यू. पी. 1961 जिसकाअधिकारएकशर्तहै अपनेव्यापारकोजारीरखनेकाआयुक्त? "आय-कर, मद्रास इसपरीक्षणमेंप्रिवीकाउंसिलद्वाराविज्ञापितकियागयाथा के. टी. एम. टी. एम. टाटाहाइड्रो-इलेक्ट्रिकएजेंसीजलिमिटेडबनाम।कमिश्नर 1 आयकरविभागकेअब्दुलकयूम(1)।मेरीरायमेंइसएस. के. दासजे. परीक्षणकेअनुप्रयोगसेयहतुरंतस्पष्टहोजाताहैकिRs.6111/कायोग जिसेप्रत्यर्थीफर्मनेखर्चकियाथा लाभकमानेकीप्रक्रियाकेहिस्सेकेरूपमेंनिर्धारित; यह क्यायहपूंजीगतपरिव्नहींथा, अर्थातव्कीआवश्यकताथी संपत्तिकेअधिग्रहणयाकेअधिकारोंकेलिए एकस्थायीचरित्र, जिसकाअधिकारथा इसकाव्यापारजारीरखनेकीशर्त।इसकेतहत विचाराधीनअनुबंधप्रतिवादीफर्मनेनहींकिया .अचलसंपत्तिकाकोईभीअधिकारप्राप्तकरना।यह +समुद्रकेतलपरयासमुद्रमेंकोईअधिकारप्राप्तनहींकिया। प्रत्यर्थीफर्मकोदियागयाएकमात्रअधिकार आई. शंखकेगोले(समुद्रकीसतहकेनीचेगतिमें)याएकनिर्दिष्टप्रकारऔरआकार।प्रतिवादीफर्मसमुद्रमेंलौटटनेकेलिएबाध्यथा24 .शंखकेखोलइंचसेकमव्यासकेहोतेहैं।दप्रत्यर्थीफर्मकाव्यवसायखरीदमेंशामिलथाऔरशंखकेखोलबेचतेहैं।कोईविनिर्माणप्रक्रियानहीं--इसमेंशामिलथे।इसलिए, स्टॉकइनट्रेडप्रत्यर्थीफर्मकेशंखथे।यहसुरक्षितहै।---इसस्टॉकइनट्रेडकोकईअलगअलगतरीकोंसे,गोताखोरोंसे, सरकारसेखरीदकरऔरनिजीपार्टियाँ; औरइकट्ठाकरकेभीविचाराधीनअनुबंधकेतहतशंखकेगोले।मुझमें- राय, वहअनुबंधजिसमेंप्रत्यर्थीप्रविष्टफर्मकेवलअपनेस्टॉककोसुरक्षितकरनेकेलिएथी।व्यापार।यहवास्तवमेंसचहैकिइसपरविचारकरतेहुएकिव्कीएकवस्तुपूंजीयाराजस्वकीहोतीहै। प्रकृति, एकचाहिए।कॉनकीप्रकृतिपरविचारकरेंसी. आर. एन., व्यवसायकासामान्यपाठ्यक्रमआमतौरपरउससंबंधमेंअपनायागया, औरवहउद्देश्यजिसकेसाथखर्चहोताहै।कीवास्तविकप्रकृति -लेनदेनपूरेसेएकत्रकियाजानाचाहिए ( 1 ) ( 1937 ) 5 1. टी. आर. 202, (1) एस. सी. आर. सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट 525 -सभीप्रासंगिकतथ्योंऔरपरिस्थितियोंकेसंदर्भमेंदस्तावेज़।आयआयुक्तटेक्समद्रास, प्रत्यर्थीफर्मकेव्यवसायकीप्रकृतिऔरइसेजारीरखनेकेलिएउसकेद्वाराअपनाएगएपाठ्यक्रमकोध्यानमेंरखतेहुए, मुझेयहमाननाबहुतदूरकीबातलगतीहैकिइसेअनुबंधफर्मद्वाराअधिग्रहितकियागयाथा। .वी उसकाव्यापार।मुझेऐसालगताहैकिएकव्यावसायिकअर्थमेंबेहतरदृष्टिकोणयहहैकिप्रत्यर्थीफर्मकेवल ----स्टॉकइनट्रेडकेउत्पादनकेलिएस्रोतयास्थायीसंपत्तिकेबजायअनुबंधकेमाध्यमसेउसकेस्टॉकइनट्रेडकाअधिग्रहणकियाजाताहै। Case: THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, MADRAS versus K.T.M.T.M ABDUL KAYOOM [[1962] SUPP. 1 S.C.R. 518] (1962) ਫਰਕ ਕਰਨਾ ਸੀ। (1) ਖਰਚਾ ਨੂੰ ਤਬ ਪੂੰਜੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਹ ਕਿਸੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਲਈ, ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ਲਈ ਜਾਂ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ ਦੀ ਮੁੱਖ ਤਬਦੀਲੀ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ [ਵੇਖੋ ਕਮਿਸ਼ਨਰਜ਼ ਆਫ ਇਨਲੈਂਡ ਰੈਵੇਨਿਊ ਬਨਾਮ ਗ੍ਰੈਨਾਈਟ ਸਿਟੀ ਸਟੀਮਸ਼ਿਪ ਕੰਪਨੀ ਲਿਮਿਟੇਡ]. ਅਜਿਹਾ ਖਰਚਾ ਪੂੰਜੀ ਖਾਤੇ ਵਜੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਕਮਾਉਣ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਨੂੰ ਚਾਲੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਖਰਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਰਾਏ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਰੀਖਿਆ ਮੌਜੂਦਾ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਚਾਲੂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। (2) ਖਰਚਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪੂੰਜੀ ਨਾਲ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਵਾਰ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਬਲਕਿ ਇਸ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਸੰਪਤੀ ਜਾਂ ਫਾਇਦੇ ਦਾ ਸਥਾਈ ਲਾਭ ਵਜੂਦ ਵਿੱਚ ਆਵੇ। [ਵੇਖੋ ਐਥਰਟਨ ਬਨਾਮ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇਨਸੁਲੇਟਡ ਅਤੇ ਹੈਲਸਬੀ ਕੇਬਲਜ਼ ਲਿਮਿਟੇਡ]. ਇਸ ਸਿਧਾਂਤ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਫੈਸਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ "ਸਥਾਈ" ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ "ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਥਾਈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੂੰਜੀ ਸਥਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ" ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਅਜਿਹਾ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਘਟਦਾ ਹੈ ਇਸ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਕਿ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਇਹ ਕਰਦਾਤਾ ਨੂੰ ਰੈਵੇਨਿਊ ਭੁਗਤਾਨ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਰੌਬਰਟ ਐਡੀ ਐਡ ਸਨਜ਼ ਕੋਲੀਅਰੀਜ਼ ਲਿਮਿਟੇਡ ਬਨਾਮ ਕਮਿਸ਼ਨਰਜ਼ ਆਫ ਇਨਲੈਂਡ ਰੈਵੇਨਿਊ ਵਿੱਚ ਲਾਰਡ ਕਲਾਈਡ ਨੇ ਇਸੇ ਪਰੀਖਿਆ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ: "ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖਰਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਪੈਸਾ" ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਧਾਰਨ ਵਪਾਰਕ ਵਪਾਰ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ 'ਤੇ ਤੈਅ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਖਰਚੇ ਦੀ ਅਸਲੀ ਕਿਸਮ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣਾ ਹੈ, ਕੀ ਇਹ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜੀ ਖਰਚੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ—ਕੀ ਇਹ ਖਰਚਾ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਕਮਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ—ਜਾਂ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਕੀ ਇਹ ਪੂੰਜੀ ਖਰਚਾ ਹੈ, ਕੀ ਇਹ ਖਰਚਾ ਸੰਪਤੀ ਜਾਂ ਸਥਾਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਕੀ ਇਹ ਪੂੰਜੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਰੈਵੇਨਿਊ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਵਾਲਾ ਹੈ।" ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਰਿਪੋਰਟਸ [1962] ਸੁਪਲੀਮੈਂਟ। ਇਹ ਕੇਸ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕੌਂਸਲ ਦੁਆਰਾ ਜਾਂਚਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਟਾਟਾ ਹਾਈਡ੍ਰੋ-ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਏਜੰਸੀਜ਼ ਲਿਮਿਟੇਡ ਬਨਾਮ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਆਫ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ। ਮੇਰੀ ਰਾਏ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਥਾਨ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਰਕਮ ਰੁਪਏ 611/- ਜੋ 'ਪ੍ਰਤੀਵਾਦੀ' ਨੇ ਖਰਚ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉਹ ਖਰਚ ਫਰਮ ਦੀ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਇਹ ਕੋਈ ਮੂਲਧਨ ਖਰਚ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਅਰਥਾਤ ਜਾਇਦਾਦ ਜਾਂ ਸਥਾਈ ਸੁਭਾਵ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਖਰਚ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਉਸਦੇ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਸੀ। ਜਿਸ ਠੇਕੇ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ 'ਪ੍ਰਤੀਵਾਦੀ' ਫਰਮ ਨੇ ਕੋਈ ਅਚਲ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਤਲ ਜਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰਤੀਵਾਦੀ ਫਰਮ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਇਕੋ ਅਧਿਕਾਰ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਨਿਰਧਾਰਿਤ 'ਕਿਸਮ ਅਤੇ ਆਕਾਰ' ਦੀਆਂ ਕੋਂਚ ਖੋਲਾਂ ਨੂੰ ਮੱਛੀ ਫੜਨ, ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਲੈ ਜਾਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਸੀ। ਪ੍ਰਤੀਵਾਦੀ ਫਰਮ ਉੱਤੇ ਇਹ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ 21 ਇੰਚ ਤੋਂ ਘੱਟ ਵਿਆਸ ਵਾਲੀਆਂ ਕੋਂਚ ਖੋਲਾਂ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਪਾ ਦੇਵੇ। ਪ੍ਰਤੀਵਾਦੀ ਫਰਮ ਦਾ ਵਪਾਰ ਕੋਂਚ ਖੋਲਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ ਅਤੇ ਵਿਕਰੀ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਉਤਪਾਦਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ, ਪ੍ਰਤੀਵਾਦੀ ਫਰਮ ਦਾ ਸਟਾਕ-ਇਨ-ਟ੍ਰੇਡ ਕੋਂਚ ਖੋਲਾਂ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਇਸ ਸਟਾਕ-ਇਨ-ਟ੍ਰੇਡ ਨੂੰ ਕਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਗੋਤਾਖੋਰਾਂ ਤੋਂ ਖਰੀਦ ਕੇ, ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਤੋਂ ਖਰੀਦ ਕੇ; ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਕਤ ਠੇਕੇ ਅਧੀਨ ਕੋਂਚ ਖੋਲਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦੁਆਰਾ। ਮੇਰੀ ਰਾਏ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਠੇਕੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਵਾਦੀ ਫਰਮ ਨੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਸਿਰਫ ਆਪਣੇ ਸਟਾਕ-ਇਨ-ਟ੍ਰੇਡ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸੀ। ਇਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਇਹ ਵਿਚਾਰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਖਰਚ ਦੀ ਇੱਕ ਮੱਦ ਮੂਲਧਨ ਜਾਂ ਆਮਦਨ ਦੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਕ ਨੂੰ ਉਸ ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਕਿਸਮ, ਉਸ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਪਣਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਵਪਾਰਕ ਕਾਰਜ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਖਰਚ ਨੂੰ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੀ ਅਸਲੀ ਕਿਸਮ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਸੰਦਰਭ ਤੋਂ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਤੱਥਾਂ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਦਸਤਾਵੇਜ਼। ਜਵਾਬਦੇਹ ਫਰਮ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੀ ਕਿਸਮ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਅਪਣਾਈ ਗਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ, ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਾਫੀ ਦੂਰ ਦੀ ਕੌੜੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਵਾਲ ਵਿੱਚ ਕਾਂਟਰੈਕਟ ਦੁਆਰਾ ਜਵਾਬਦੇਹ ਫਰਮ ਨੇ ਸਥਾਈ ਸੁਭਾਅ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਜਾਂ ਹੱਕ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਉਸ ਦੇ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਹਤਰ ਵਿਚਾਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਵਾਬਦੇਹ ਫਰਮ ਨੇ ਸਿਰਫ ਕਾਂਟਰੈਕਟ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣਾ ਸਟਾਕ-ਇਨ-ਟਰੇਡ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ, ਬਜਾਏ ਇਸ ਦੇ ਕਿ ਸਟਾਕ-ਇਨ-ਟਰੇਡ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਸਰੋਤ ਜਾਂ ਸਥਾਈ ਸੰਪਤੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। Case: THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, MADRAS versus K.T.M.T.M ABDUL KAYOOM [[1962] SUPP. 1 S.C.R. 518] (1962) ਸਾਰੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਤੱਥਾਂ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਦਸਤਾਵੇਜ਼। ਜਵਾਬਦੇਹ ਫਰਮ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੀ ਕਿਸਮ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਅਪਣਾਈ ਗਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ, ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਾਫੀ ਦੂਰ ਦੀ ਕੌੜੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਵਾਲ ਵਿੱਚ ਕਾਂਟਰੈਕਟ ਦੁਆਰਾ ਜਵਾਬਦੇਹ ਫਰਮ ਨੇ ਸਥਾਈ ਸੁਭਾਅ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਜਾਂ ਹੱਕ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਉਸ ਦੇ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਹਤਰ ਵਿਚਾਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਵਾਬਦੇਹ ਫਰਮ ਨੇ ਸਿਰਫ ਕਾਂਟਰੈਕਟ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣਾ ਸਟਾਕ-ਇਨ-ਟਰੇਡ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ, ਬਜਾਏ ਇਸ ਦੇ ਕਿ ਸਟਾਕ-ਇਨ-ਟਰੇਡ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਸਰੋਤ ਜਾਂ ਸਥਾਈ ਸੰਪਤੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਸਾਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਉਹ ਵਪਾਰ ਲਈ ਸਟਾਕ-ਇਨ-ਟਰੇਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸਾਧਨ ਸੀ ਬਜਾਏ ਸਟਾਕ-ਇਨ-ਟਰੇਡ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ। ਮੈਂ ਇਸ ਦਲੀਲ ਨੂੰ ਸਹੀ ਮੰਨਣ ਲਈ ਅਸਮਰੱਥ ਹਾਂ। ਜਵਾਬਦੇਹ ਫਰਮ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਾਂਟਰੈਕਟ ਸਿਰਫ ਅਤੇ ਸਿਰਫ ਸ਼ੰਖ ਦੇ ਖੋਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਸਟਾਕ-ਇਨ-ਟਰੇਡ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਹਿ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ, ਕਾਂਟਰੈਕਟ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਲ ਜਾਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਣੀ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਹਿੱਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਕਾਂਟਰੈਕਟ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਗ੍ਰਾਂਟੀ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਿਸਮ ਅਤੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਸ਼ੰਖ ਦੇ ਖੋਲ ਚੁਣਨ ਅਤੇ ਲੈ ਜਾਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਕਿ ਜ਼ਾਹਿਰ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਾਇਦਾਦ ਵਜੋਂ ਮੁਨਾਸਬ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਸੀ। ਮੇਰੀ ਰਾਏ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਖ ਦੇ ਖੋਲ ਚੁਣਨ ਅਤੇ ਲੈ ਜਾਣ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਸਲ ਢੋਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੱਖਰਾਪਣ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਇਹ ਅਸਾਧਾਰਣ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਵਪਾਰੀ ਲੋਕ ਕਾਂਟਰੈਕਟ ਦੁਆਰਾ ਕਚਾ ਮਾਲ ਜਾਂ ਸਮਾਨ ਜੋ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਟਾਕ-ਇਨ-ਟਰੇਡ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮੁਸ਼ਤ ਰਕਮ ਦੇ ਭੁਗਤਾਨ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਲਈ। ਭਾਵੇਂ ਸ਼ੰਖ ਦੇ ਖੋਲ ਇੱਕ ਗੋਦਾਮ ਵਿੱਚ ਸਟੋਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਜਵਾਬਦੇਹ ਫਰਮ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾ ਕੇ ਲੈਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਲਕੀ ਵਿੱਚ ਘਟਾਉਣ, ਤਾਂ ਵੀ ਇਹ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਮਿਸ਼ਨਰ, ਕੇਰਲ, ਅਪੀਲਕਰਤਾ, ਬਨਾਮ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਕੇ. ਜੀ. ਮੈਥਿਊ, ਜਵਾਬਦੇਹ। ਸਾਰਾਂਸ਼ ਹਵਾਲੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਕੇਸ: ਇੱਕ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਕੇਸ ਵਿੱਚ, ਲਾਰਡ ਮੈਕਮਿਲਨ ਨੇ ਟਾਟਾ ਹਾਈਡ੍ਰੋ-ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਏਜੰਸੀਜ਼ ਲਿਮਿਟੇਡ ਬਨਾਮ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਆਫ ਇਨਕਮ-ਟੈਕਸ, (1937) ਐਲ.ਟੀ.ਆਰ. 202 : ਕਿਹਾ ਸੀ: "ਕੀ ਹੈ ਪੂੰਜੀ ਖਰਚ ਅਤੇ ਕੀ ਹੈ ਰਾਜਸਵ ਖਰਚ ਇਹ ਹਰੇਕ ਕੇਸ ਦੇ ਤੱਥਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।" ਮੌਜੂਦਾ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਖਰਚ ਮੱਛੀ ਦੇ ਸਟਾਕ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ ਜੋ ਵੱਡੀਆਂ "ਵਿਕਰੀ ਯੋਗ" ਮੱਛੀਆਂ ਨੂੰ ਫੜਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਖਰਚ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਵਾਲ ਉੱਠਿਆ ਸੀ ਕਿ ਕੀ ਇਸ ਨੂੰ ਰਾਜਸਵ ਜਾਂ ਪੂੰਜੀ ਵਜੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ। ਮੁੱਖ ਨੋਟ: ਕਿ ਕਾਰੋਬਾਰ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮੱਛੀ ਸਟਾਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਖਰਚ ਪੂੰਜੀ ਜਾਂ ਰਾਜਸਵ ਖਰਚ ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਉਦੇਸ਼ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਲਈ ਖਰਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਕਿ ਸਿਰਫ ਮੱਛੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਕੰਮ ਉੱਤੇ। ਤੱਥ: ਅਪੀਲਕਰਤਾ, ਇੱਕ ਮੱਛੀ ਵਪਾਰੀ, ਨੇ ਛੋਟੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਖਰੀਦਣ 'ਤੇ ਖਰਚ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਜੋ ਵੱਡੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਹ ਵਿਧੀ ਰਣਨੀਤਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪਰ ਇਸ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਵਿਵਾਦ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਖਰਚਾਂ ਨੂੰ ਪੂੰਜੀ ਜਾਂ ਰਾਜਸਵ ਖਰਚ ਵਜੋਂ ਵਰਗੀਕ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਟੈਕਸ ਅਥਾਰਟੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਦਲੀਲ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਪੂੰਜੀ ਖਰਚ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਥਿਰ ਸੰਪਤੀ ਹਾਸਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਰਥਾਤ ਉਹ "ਵਿਕਰੀ ਯੋਗ" ਮੱਛੀ ਸਟਾਕ, ਜੋ ਕਈ ਲੇਖਾ ਅਵਧੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ। ਤਰਕ: ਦਲੀਲ: ਅਜਿਹੀਆਂ ਚਾਰਾ ਮੱਛੀਆਂ 'ਤੇ ਖਰਚ ਨੂੰ ਪੂੰਜੀ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸੰਪਤੀ ਵਜੋਂ ਬਰਕਰਾਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਸਗੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਖਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਖੁਦ ਰਾਜਸਵ ਲਈ ਵਿਕੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪ੍ਰਤੀਦਲੀਲ: ਪ੍ਰਤੀਵਾਦੀ ਦਾ ਤਰਕ ਹੈ ਕਿ ਚੂੰਕਿ ਚਾਰਾ ਮੱਛੀਆਂ ਨਿਯਮਤ ਮੱਛੀ ਫੜਾਈ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ, ਅਤੇ ਨਿਯਮਤ ਮੱਛੀ ਸਟਾਕ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਜਿਸ ਦਾ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਲਾਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਖਰਚ ਨੂੰ ਰਾਜਸਵ ਖਰਚਾਂ ਹੇਠ ਵਰਗੀਕ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਨਿਸਕਰਸ਼: ਇਹ ਕੇਸ ਪੂੰਜੀ ਅਤੇ ਰਾਜਸਵ ਖਰਚ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਲਾਭਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਫੈਸਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਟਾਟਾ ਹਾਈਡ੍ਰੋ-ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਏਜੰਸੀਜ਼ ਲਿਮਿਟੇਡ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਸੈੱਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ। "ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾਵਾਂ ਨੇ ਪਛਾਣਿਆ ਅਤੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਵੱਖ ਕਰਨਾ ਕਿਨਾ ਔਖਾ ਹੈ ਕਿ ਖਰਚਾ ਜੋ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਿਰਫ ਮੁਨਾਫਾ ਜਾਂ ਲਾਭ ਕਮਾਉਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।" ਲਾਰਡ ਗ੍ਰੀਨ (ਮਾਸਟਰ ਆਫ ਦ ਰੋਲਜ਼) ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟਾਇਆ ਅਤੇ ਪੂੰਜੀ ਅਤੇ ਆਮਦਨ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ, ਕਿਹਾ: Case: THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, MADRAS versus K.T.M.T.M ABDUL KAYOOM [[1962] SUPP. 1 S.C.R. 518] (1962) टी. आर. 202, (1) एस. सी. आर. सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट 525 -सभीप्रासंगिकतथ्योंऔरपरिस्थितियोंकेसंदर्भमेंदस्तावेज़।आयआयुक्तटेक्समद्रास, प्रत्यर्थीफर्मकेव्यवसायकीप्रकृतिऔरइसेजारीरखनेकेलिएउसकेद्वाराअपनाएगएपाठ्यक्रमकोध्यानमेंरखतेहुए, मुझेयहमाननाबहुतदूरकीबातलगतीहैकिइसेअनुबंधफर्मद्वाराअधिग्रहितकियागयाथा। .वी उसकाव्यापार।मुझेऐसालगताहैकिएकव्यावसायिकअर्थमेंबेहतरदृष्टिकोणयहहैकिप्रत्यर्थीफर्मकेवल ----स्टॉकइनट्रेडकेउत्पादनकेलिएस्रोतयास्थायीसंपत्तिकेबजायअनुबंधकेमाध्यमसेउसकेस्टॉकइनट्रेडकाअधिग्रहणकियाजाताहै। हमारेसमक्षयहतर्कदियागयाथा, जैसाकिउच्चन्यायालयमेंतर्कदियागयाथा, किमेंक्याप्राप्तकियागयाथा वर्तमानमामलाव्यापारमेंहीस्टॉककेबजायव्यवसायकेलिएव्यापारमेंस्टॉकप्राप्तकरनेकासाधनथा।मैंइसतर्ककोसहीनहींमानसकता।द्वाराकियागयाअनुबंध --प्रत्यर्थीफर्मपूरीतरहसेऔरविशेषरूपसेशंखकेगोलेप्राप्तकरनेकेउद्देश्यसेथी, जोइसकास्टॉकइनट्रेडथा।जैसाकिमैंनेपहलेकहाहै, अनुबंधमेंसमुद्र, समुद्रतलयासमुद्रकेपानीआदिमेंकोईरुचिनहींदीगईथी।यहकेवलअनुदानप्राप्तकर्ताकोदेनेवालाएकअनुबंधथा।एकनिर्दिष्टप्रकारऔरआकारकेशंखकेगोलेलेनेऔरलेजानेकाअधिकारजोनिश्चितरूपसेउन्हेंअपनीसंपत्तिकेरूपमेंउपयुक्तबनानेकाअधिकारनिहितकरताहै।मेरीरायमें, इसप्रकृतिकेमामलेमेंशंखउठानेऔरलेजानेकेअधिकारऔरउनकीवास्तविकखरीदकेबीचव्यावसायिकरूपसेकोईअंतरनहींकियाजासकताहै।व्यवसायियोंकेलिएयहअसामान्यनहींहैकिवेअनुबंधकेमाध्यमसे, कच्चेमालयाउनवस्तुओंकीआपूर्तिसुनिश्चितकरेंजोव्यापारमेंउनकास्टॉकबनातेहैं, जोएकमुश्तभुगतानकेलिएकईवर्षोंतकविस्तारितहोतेहैं।यहांतककिअगरशंखकेगोलेएकगोदाममेंसंग्रहीतकिएजातेऔरप्रतिवादीफर्मकोजानेऔरउन्हेंलानेकाअधिकारदियाजाताऔरइसलिएउन्हेंअपनेस्वामित्वमेंकमकरदियाजाता, तोयहशायदही526 सर्वोच्चन्यायालयरिपोर्ट[1962] समर्थनहोसकताथा। 1931 सुझावदियाकिभुगतानकीगईकीमतपूंजीगतव्थी -ट्यूरकेआयुक्त।मैंइन्केनटैक्समद्रासकोएकसरलउदाहरणदेकरसमझासकताहूंकिमेरेमनमेंक्याहै।एकमछुआरेकामामलालीजिएजोमछलीबेचताहै।मछलीउनकाव्यापारहै।वहआदमीअब्दुलकयूमअन्यव्यक्तियोंसेमछलीखरीदताहै. . जिसकीउसेआवश्यकताहोतीहै।यान्यायाधीशएसकेदासअपनेद्वाराकिएगएअनुबंधकेतहतएकनिश्चितआकारऔरविशेषप्रकारकीमछलीकोथोड़ेसमयकेलिएविशेषपानीमेंपकड़करआवश्यकमछलीकीआपूर्तिप्राप्तकरसकतेहैंऔर-- उन्हेंलेजासकतेहैं।मुझेनहींलगताकिव्यावसायिकरूपसेस्टॉकप्राप्तकरनेकेदोसाधनोंव्यापारमेंकेबीचकोईअंतर--कियाजासकताहै।दोनोंवास्तवमेंएकस्थायीसंपत्तियास्टॉकइनट्रेडकेउत्पादनकेलिएएकस्थायीअधिकारप्राप्तकरनेकेबजायव्यापारमेंस्टॉककोसुरक्षितकरनेकेबराबरहैं।औरएकव्यापारी, मछुआरेकीतरह ऊपरदिएगएउदाहरणसेवास्तवमेंयहजानकरआश्चर्यहोगाकिउनकेव्यवसायकेलिएमछलीखरीदनाराजस्वव्है, जबकिउनकेद्वाराकिएगएअनुबंधकेतहतविशेषरूपसेपानीमेंमछलीपकड़नाराजस्वव्है। --उसेएकमुश्तभुगतानपरअपनेस्टॉकइनट्रेडकोप्राप्तकरनेकेउद्देश्यसेपूंजीहै। ।व् ( 3 ) परीक्षणकिक्याव्केउद्देश्यकेलिएहै सिफारिशें पेन इसप्रकार, किसीभीपूंजीकोवापसलेलियागयाथा, या, अन्यमें श्रृंखला शब्दोंमें, क्याव्करनेकाउद्देश्यव्यवसायकीपूंजीकेरूपमेंलीगईराशिकोनियोजितकरनाथा, वर्तमानमामलेमेंउत्पन्ननहींहोताहैऔरइसपरविचारकरनेकीआवश्यकतानहींहै। प्रिंगलइंडसमेंअपनेनिर्णयमेंमेरेविद्वानभाइयोंद्वाराकोईअलगसिद्धांतनिर्धारितनहींकिएगएथे केआईटी मैदानकोपकड़ो।कठिनाईऔरअंतर अबजोरायउत्पन्नहोतीहै, वहउनसिद्धांतोंकोवर्तमानमामलेकेतथ्योंपरलागूकरनेसेसंबंधितहै।इसमामलेमेंयाद-दिलायाजाताहैकिलॉर्डमैकमिलननेटाटाहाइड्रोइलेक्ट्रिकएजेंसियोंमेंक्याकहाथा। लिमिटेडवी.आयकरआयुक्त(3) पृष्ठ209 परः( 1 ) [ 1960 ] 3 एससीआर681।( 2 ) [ 1937 ] 5 आई. टी. आर. 202 ( 1 ) एस. सी. आर. सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट 527 " उनकीप्रभुताएँपहचानतीहैंऔर 2961 -तयकिएगएमामलोंसेपताचलताहैकिव्केबीचअपराधकरनाकितनामुश्किलहैआयुक्तजोहैऔर -आयकर, मद्रास ऐसाव्जोकेवलइसकेलिएनहींकियाजाताहै के. टी. एम. एम. लाभयालाभअर्जितकरनेकाउद्देश्य। अब्दुलकयूम एस. के. दासजे. लॉर्डग्रीन(मास्टटरऑफदरोल्स) नेखुदकोअधिकदृढ़तासेव्यक्तकियाऔरइसविशिष्टताकोस्वीकारकिया।पूँजीऔरआयकेबीच, कहाः " ऐसेकईमामलेहैंजहां पूँजीयाआयकेविषयपरबहसहुईहै।ऐसेकईमामलेहैंजोसामनेआएहैंसीमारेखाःवास्तवमें, कईमामलोंमेंयहहै यहकहनालगभगसचहैकिएकसिक्केकास्पिनइसमामलेकाफैसलालगभगसंतोषजनकहोगा "।कारणोंकोखोजनेकेप्रयासकेरूपमें [ अंतर्देशीयराजस्वआयुक्तबनाम।ब्रिटिशसैल्मनएयरोइंजनलिमिटेड(1)]। शायदहमारेसामनेमामलाउतनाबुरानहींहैजितनाकिमास्टटरऑफदरोल्सकेदिमागमेंउपरोक्तटिप्पणियांकरतेसमयथा।यहकितनाभीसचहैकिप्रत्येकमामलेकोअपनेतथ्योंपरनिर्भरहोनाचाहिए।फिरभीनिर्णयकुछप्रासंगिकसामान्यसिद्धांतोंकेचित्रणकेरूपमेंउपयोगीहैं।निकटटतमचित्रणजोहमप्राप्तकरसकतेहैंवहहै Case: THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, MADRAS versus K.T.M.T.M ABDUL KAYOOM [[1962] SUPP. 1 S.C.R. 518] (1962) (I) The outlay is deemed to be capital when it is made for the initiation of a business, for extension of a business, or for a substantial replacement of equipment (See Commissioners of Inland Revenue v. Granite City Steamship Company Ltd.(')]. Such expenditure is regarded as on capital account, for it is incurred not in earning profits but in setting the profit-earning machinery in motion. In my opinion this test does not apply in the present case where no profit-earning machinery was set in motion. (2) Expenditure may be treated as propel'!y attri-butable to capital when it is made not only once and for all, but with a view to bringing in•o exis-tence an asset or an advant<>ge for the enduring benefit of a trade. (See Atherton v. British lnsu/,at-ed and H elsby Cables Ltd. ( ')). In elucidation of this principle it has been laid down in several decisions that by "enduring" is meant "enduring in the way that fued cal'ital endures" and it does not connote a benefit t'hat 1 ndures in the sense that for a good number of years it relieves the assessee of a revenue payment. In Robert Addie & Sons Collieries Ltd. v. Comminioners of Jnl,a,nd Revenue ('} Lord Clyde formulated the same test in these words: "What is 'money wholly and exclusively laid out for the purposes of the trade' in a question which must be determined upon the principles of ordinary commercial trading. It is necessary accordingly to attend to the true nature of the expenditure, and to ask one's self the question, is it a part of the Company's working expenses?-is it expenditure laid out as part of the process of profit-earning?-or, on the other hand, is it a capital outlay?-is it expenditure necessary for the acquisition of property or of rights of a permanent character, (l) (1927) 13 T. C. l, 14. (2) (1925) 10 T. C. 155, (3) (l92f) 6 T. C. 671, 676. 1961 The Commissioner of lncome-iax, Madtas •• K. T. M. T. M, Abdul Kay(;om S. K. DasJ, 524" SUPltEME COURT REPORTS [1962) SUPP. the possession of which is a condition of carrying on its trade at all?'' 1961 Tiu CommUsion1r of Income-tax, Madras v. K.T.M.T.M. .Abdul Kayoom S. K. DasJ. This test was advo,.rted to by the Privy Council in Tata Hydro-Ekctric A!(ilncies Ltd. v. Commissioner o