The Commissioner Of Income Tax v. Sardar Arjun Singh Ahluwalia (Dead)Through Lrs. Etc

Case: THE COMMISSIONER OF INCOME TAX versus SARDAR ARJUN SINGH AHLUWALIA (DEAD)THROUGH LRS. ETC. [[1999] SUPP. 4 S.C.R. 135] (1999) S_1999_4_135_14041999  199926 15 a''c151947-48 1946-471947-48 1946-471519611. 1947-48 1946-471967-68 1966-67151966-6715[][]139152. 15''1391206-071982[][] 14619761''1967-68 1966-671947-48 1946-47[]219651425611961121194619462 194891965 1431 196610,000196630 19656 5 , 5 321 9 6 719967-68 1966-67'''' 196115 15 1946-471947-48a''''1947-48 1946-47[][]1946-4715 1947-481967-68 1966-671966-67[][]1947-48 1946-47[][] ''''1508-09/821206-07/82 Case: THE COMMISSIONER OF INCOME TAX versus SARDAR ARJUN SINGH AHLUWALIA (DEAD)THROUGH LRS. ETC. [[1999] SUPP. 4 S.C.R. 135] (1999) ਇਨਕਮਟੈਕਸਕਮਮਸ਼ਨਰ V. ਸਰਦਾਰਅਰਜੁਨਮਸਿੰਘਆਹਲੂਵਾਲੀਆ (ਮਮਿਤਕਦਾਦੇਹਾਂਤਹੋਮਿਆ) ਆਮਦ। A 26 ਅਕਤੂਬਰ, 1999 [ਐਸ.ਪੀ. ਭਰੂਚਾ, ਐਮ. ਜਿਨਨਾਥਰਾਓਅਤੇਵੀ.ਐਨ. ਖਰੇ, ਜੇ.ਜੇ.] B ਇਨਕਮਟੈਕਸਐਕਟ, 1961-ਧਾਰਾ 15 (ਏ); (c) - ਮੁਲਾਂਕਣਸਾਲ 1966-67 ਅਤੇ 1967-68 ਨਾਲਸਬਿੰਧਤਮਪਛਲੇਸਾਲਾਂਦੌਰਾਨਪਿਾਪਤਹੋਈਤਨਖਾਹ-ਰਕਮਮੁਲਾਂਕਣਸਾਲ 1966-67 ਅਤੇ 1967-68 ਨਾਲਸਬਿੰਧਤਮਪਛਲੇਸਾਲਾਂਮਵਿੱਚਬਕਾਇਆਤਨਖਾਹ-ਰਕਮਮੁਲਾਂਕਣਸਾਲ 1966-67 ਮਵਿੱਚਟੈਕਸਯੋਿਤਨਖਾਹਦੇਬਕਾਏਅਤੇ 1967-68। ਜਨਵਰੀ 1946 ਮਵਿੱਚਹੋਏਸਮਝੌਤੇਅਨੁਸਾਰਉਿੱਤਰਦਾਤਾ-ਕਰਦਾਤਾਨੂਿੰਸਾਬਕਾਹੋਲਕਰਰਾਜਮਵਿੱਚਇਿੱਕਪਾਰਟੀਤੋਂਕੁਝਰਕਮਪਿਾਪਤਕਰਨੀਪੈਂਦੀਸੀ। D ਮਵਵਾਦਸਨਅਤੇਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾਨੂਿੰਬਕਾਇਆਰਕਮਪਿਾਪਤਨਹੀਾਂਹੋਈ।ਇਹਰਕਮਮੁਲਾਂਕਣਸਾਲ 1946-47 ਅਤੇ 1947-48 ਨਾਲਸਬਿੰਧਤਮਪਛਲੇਸਾਲਾਂਨਾਲਸਬਿੰਧਤਸੀ।ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾਨੇਹੇਠਲੀਅਦਾਲਤਦੇਸਾਹਮਣੇਮੁਕਿੱਦਮਾਦਾਇਰਕੀਤਾਅਤੇਦਸਿੰਬਰ੧੯੬੫ਮਵਿੱਚਇਿੱਕਫਰਮਾਨਪਿਾਪਤਕੀਤਾ।ਮੁਲਾਂਕਣਸਾਲ 1966-67 ਨਾਲਸਬਿੰਧਤਮਪਛਲੇਸਾਲਾਂਦੌਰਾਨਟੈਕਸਦਾਤਾਨੂਿੰਇਹਰਕਮਕੁਝਮਹਿੱਮਸਆਾਂਮਵਿੱਚਪਿਾਪਤਹੋਈਸੀ ਅਤੇ 1967-68।ਇਨਕਮਟੈਕਸਮਟਿਮਬਊਨਲਨੇਮਕਹਾਮਕਮਾਸਟਰ-ਸਰਵੈਂਟਸੀਮਨਰਧਾਰਕਅਤੇਪਾਰਟੀਦੇਮਵਚਕਾਰਸਿੰਬਿੰਧਅਤੇਇਹਰਕਮ 'ਤਨਖਾਹ' ਮਸਰਲੇਖਹੇਠਟੈਕਸਲਿਾਉਣਯੋਿਸੀ।ਹਾਈਕੋਰਟਨੇਮਾਲੀਆਦੇਹਿੱਕਮਵਿੱਚਮਕਹਾਮਕਮਨਰਧਾਰਕਦੀਆਮਦਨਦਾਮੁਲਾਂਕਣਮੁਲਾਂਕਣਸਾਲ 1966-67 ਅਤੇ 1967-68 ਮਵਿੱਚਕੀਤਾਜਾਣਾਚਾਹੀਦਾਹੈਨਾਮਕਮੁਲਾਂਕਣਸਾਲ 1946-47 ਅਤੇ 1947-48 ਮਵਿੱਚਮਜਵੇਂਮਕਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾਨੇਦਲੀਲਮਦਿੱਤੀਸੀ।ਹਾਲਾਂਮਕ, ਇਹਮਿੰਮਨਆਮਿਆਮਕਆਮਦਨ, E ਹਾਲਾਂਮਕਦਸਿੰਬਰ 1965 ਮਵਿੱਚਫਰਮਾਨਦੇਅਨੁਸਾਰਪਿਾਪਤਹੋਇਆਸੀ, ਪਰਇਹਪਿਾਪਤਹੋਇਆਸੀFਮੁਲਾਂਕਣਸਾਲ 1946-47 ਅਤੇ 1947-48 ਮਵਿੱਚਹੀਕਰਦਾਤਾ।ਇਸਲਈਮਾਲਅਤੇਮਨਰਧਾਰਕਦੁਆਰਾਇਹਕਿਾਸ-ਅਪੀਲਾਂ। ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾਨੇਦਲੀਲਮਦਿੱਤੀਮਕਇਹਰਕਮਮੁਲਾਂਕਣਸਾਲ 1946-47 ਅਤੇ 1947-48 ਮਵਿੱਚਐਕਟਦੀਧਾਰਾ 15 (ਏ) ਦੇਤਮਹਤਟੈਕਸਦੇਯੋਿਸੀ। ਉਹਬਣਦੇਿਏ; ਮਕਪਿਾਪਤਕੀਤੀਰਕਮਨੂਿੰਐਕਟਦੀਧਾਰਾ 15 (ਸੀ) ਦੇਤਮਹਤ 'ਤਨਖਾਹਦਾਬਕਾਇਆ' ਨਹੀਾਂਮਕਹਾਜਾਸਕਦਾ।ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾਨੇਅੱੇਦਲੀਲਮਦਿੱਤੀਮਕਇਨਕਮਟੈਕਸਐਕਟਹੋਲਕਰਰਾਜ 'ਤੇਲਾਿੂਨਹੀਾਂਹੁਿੰਦਾ, ਮਜਿੱਥੇਮੁਲਾਂਕਣਸਾਲ 1946-47 ਅਤੇ 1947-48 ਨਾਲਸਬਿੰਧਤਮਪਛਲੇਸਾਲਾਂਮਵਿੱਚਟੈਕਸਦਾਤਾਦੁਆਰਾਕਮਾਈਿਈਰਕਮਸੀ। H A ਮਾਲੀਆਨੇਦਲੀਲਮਦਿੱਤੀਮਕਮਕਉਾਂਮਕ 1946°47 ਅਤੇ 1947-48 ਦੇਮੁਲਾਂਕਣਮਵਿੱਚਰਕਮਨੂਿੰਟੈਕਸਲਈਨਹੀਾਂਮਲਆਮਿਆਸੀ, ਇਸਲਈਉਹਉਨ੍ਾਂਸਾਲਾਂਮਵਿੱਚਮ ਿੰਮੇਵਾਰਬਣਿਏਜਦੋਂ <! ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾਨੂਿੰਰਕਮਪਿਾਪਤਹੋਈ। ਮਾਲਦੀਅਪੀਲਨੂਿੰਮਨ ੂਰਕਰਦੇਹੋਏ, ਅਦਾਲਤ B ਆਯੋਮਜਤ : 1. ਇਨਕਮਟੈਕਸਐਕਟ 1961 ਦੀਧਾਰਾ 15 ਨੂਿੰਇਕਸੁਰਤਾਨਾਲਹੋਣਾਚਾਹੀਦਾਹੈਪੜੋ।ਇਹਹੈਸਪਸ਼ਟਹੈਮਕਯੇਲਦੇ 1946-47 ਅਤੇ 1947-48 ਦੇਮੁਲਾਂਕਣਨਾਲਸਿੰਬਿੰਮਧਤਮਪਛਲੇਸਾਲਮਵਿੱਚਪਾਰਟੀਦੁਆਰਾਮਨਰਧਾਰਕਨੂਿੰਭੁਿਤਾਨਯੋਿਤਨਖਾਹਦੀਰਕਮਨੂਿੰਉਨ੍ਾਂਮੁਲਾਂਕਣਸਾਲਾਂਮਵਿੱਚਟੈਕਸਦੇਦਾਇਰੇਮਵਿੱਚਮਲਆਾਂਦਾਜਾਸਕਦਾਸੀ, ਚਾਹੇਭੁਿਤਾਨਕੀਤਾਮਿਆਹੋਵੇਜਾਂਨਹੀਾਂ। C ਰਕਮਦਾਭੁਿਤਾਨਮਨਰਧਾਰਕਨੂਿੰਮਸਰਫਮਪਛਲੇਯੇਨਮਵਿੱਚਕੀਤਾਮਿਆਸੀਜੋਮਕਇਸਨਾਲਸਿੰਬਿੰਮਧਤਸੀਮੁਲਾਂਕਣਸਾਲ 1966-67 ਅਤੇ 1967-68।ਇਹਮਿੰਨਣਦਾਕੋਈਜਾਇ ਨਹੀਾਂਹੈਮਕਇਹਰਕਮਤਨਖਾਹਦੀਰਕਮਨਹੀਾਂਸੀ।ਇਹਰਕਮਪਾਰਟੀਦੁਆਰਾਮਨਰਧਾਰਤਕਰਤਾਨੂਿੰਉਸਦੀਮਪਛਲੀਮਮਆਦਲਈਬਕਾਇਆਸੀਅਤੇਉਨ੍ਾਂਦਾਭੁਿਤਾਨਨਹੀਾਂਕੀਤਾਮਿਆਸੀ; ਇਸਲਈਉਨ੍ਾਂਨੂਿੰਤਨਖਾਹਦਾਬਕਾਇਆਸੀ।ਐਕਟਦੀਧਾਰਾਐਲਐਸ (ਸੀ) ਤਨਖਾਹਦੇਅਮਜਹੇਅਮਧਕਾਰੀਆਾਂ 'ਤੇਲਾਿੂਹੁਿੰਦੀਹੈਬਸ਼ਰਤੇਮਕਅਮਜਹੇਅਰੀਅਨਤੋਂਆਮਦਨਲਈਚਾਰਜਨਾਮਲਆਮਿਆਹੋਵੇ Dਮਪਛਲੇਸਾਲਦੇਮਕਸੇਵੀਪਮਹਲੇਸਾਲਲਈਟੈਕਸ. ਇਹਰਕਮਆਮਦਨਲਈਨਹੀਾਂਲਈਿਈਸੀਮੁਲਾਂਕਣਸਾਲ 1966-67 ਤੋਂਪਮਹਲਾਂਮਕਸੇਵੀਮਪਛਲੇਸਾਲਲਈਟੈਕਸ।ਇਸਲਈਇਹਰਕਮਐਕਟਦੀਧਾਰਾਐਲਐਸ (ਸੀ) ਦੁਆਰਾਬਣਾਏਿਏਜਾਲਦੇਅਿੰਦਰਆਉਾਂਦੀਹੈ, ਜੋਮਕ ਅਮਜਹੀਤਨਖਾਹਫੜ੍ਨਦਾਇਰਾਦਾਹੈਜੋਆਮਦਨਟੈਕਸਦੇਦੋਸ਼ਤੋਂਬਚਿਈਹੈਇਸਤੋਂਪਮਹਲਾਂਯੀਨ। (139-B-C-D) E· 2. ਇਸਤਰ੍ਾਂ, ਇਹਹੈਮਨਰਧਾਰਕਦੀਇਸਦਲੀਲਨੂਿੰਸਵੀਕਾਰਕਰਨਾਸਿੰਭਵਨਹੀਾਂਹੈਮਕਧਾਰਾ ਐਲਐਸ (ਸੀ) ਮਸਰਫਤਨਖਾਹਦੇਅਰੇਨ 'ਤੇਲਾਿੂਹੋਵੇਿੀਜੋਹੋਸਕਦੀਸੀ •ਦੋਸ਼ਲਿਾਏਿਏਸਨਪਰਉਨ੍ਾਂ 'ਤੇਕੋਈਦੋਸ਼ਨਹੀਾਂਲਿਾਇਆਮਿਆਸੀ, ਅਤੇਮਕਉਾਂਮਕਇਹਉਸਸਮੇਂਕਮਾਏਿਏਸਨਜਦੋਂਉਹਹੋਲਕਰਰਾਜਮਵਿੱਚਸੀਮਜਿੱਥੇਆਮਦਨਟੈਕਸਐਕਟਦਾਮਵਸਥਾਰਨਹੀਾਂਹੋਇਆਸੀ।ਸੈਕਸ਼ਨ lS(c) ਮਵਿੱਚਵਰਤੇਿਏਸ਼ਬਦ 'ਜੇਆਮਦਨਕਰਲਈਨਹੀਾਂਲਏਜਾਂਦੇ' ਹਨ, ਜੋਮਕਕਾਫੀਮਵਸ਼ਾਲਹਨFਉਹਨਾਂਮਾਮਮਲਆਾਂਨੂਿੰਕਵਰਕਰੋਮਜਿੱਥੇਦੋਸ਼ਲਿਾਇਆਜਾਸਕਦਾਸੀਜਾਂਨਹੀਾਂਲਿਾਇਆਜਾਸਕਦਾਸੀ। (139-F-G) G ਮਸਵਲਅਪੀਲੀਅਮਧਕਾਰਖੇਤਰ: ਮਸਵਲਅਪੀਲਨਿੰਬਰ 1206-07 1982 ਆਮਦ। 1976 ਦੇਐਮ.ਸੀ.ਸੀ. ਨਿੰਬਰ 146 ਮਵਿੱਚਮਿੱਧਪਿਦੇਸ਼ਹਾਈਕੋਰਟਦੇ 25.4.80 ਦੇਫੈਸਲੇਅਤੇਆਦੇਸ਼ਤੋਂ। H ਿੌਰੀਸ਼ਿੰਕਰ, ਕੇਐਨਸ਼ੁਕਲਾ, ਐਸਵਸੀਮ, ਏਕਾਦਰੀ, ਐਸਕੇਮਦਵੇਦੀ, ਅਮਨਲਕੇਸ਼ਿੰਨਾ, ਐਸਕੇਿੰਭੀਰ, ਮਵਵੇਕਿੰਭੀਰਅਤੇਐਮਐਮਕਸ਼ਯਪਪੇਸ਼ਹੋਏ। ਸੀ.ਐਲ.ਟੀ. ਬਨਾਮਸਰਦਾਰਅਰਜੁਨਮਸਿੰਘਆਹਲੂਵਾਲੀਆ [ਐਸ.ਪੀ. ਭਰੂਚਾ, ਜੇ.) 137ਅਦਾਲਤਦਾਫੈਸਲਾਮਕਸਨੇਮਦਿੱਤਾਸੀ? A ਐਸ.ਪੀ. ਭਰੂਚਾ, ਜੇ. ਹਾਈਕੋਰਟਦੇਆਦੇਸ਼ਦਾਮਵਸ਼ਾਜੋਸਵਾਲਸਨ, ਉਹਇਸਤਰ੍ਾਂਪੜ: (i) ਕੀਤਿੱਥਾਂਅਤੇਹਾਲਾਤਾਂਦੇਆਧਾਰ 'ਤੇਮਟਿਮਬਊਨਲਦਾਇਹਮਿੰਨਣਾਜਾਇ ਹੈਮਕਕਰਦਾਤਾਦੀਆਮਦਨ < ਲਈਮ ਿੰਮੇਵਾਰਬਣਜਾਂਦੀਹੈ? ਮੁਲਾਂਕਣਸਾਲ 1966-67 ਅਤੇ 1967-68 ਮਵਿੱਚਮੁਲਾਂਕਣਕੀਤਾਜਾਵੇਅਤੇਨਾਕੀਤਾਜਾਵੇਸਾਲ 1946-47 ਅਤੇ 1947-48 ਮਵਿੱਚ? (2) ਕੀਤਿੱਥਾਂਦੇਆਧਾਰ 'ਤੇਅਤੇਕੇਸਦੇਹਾਲਾਤਾਂਮਵਿੱਚ, ਮਟਿਮਬਊਨਲਨੇਇਹਮਿੰਨਣਾਜਾਇ ਸੀਮਕਮੁਲਾਂਕਣਦੇਸਾਲਾਂਮਵਿੱਚਕਮਲਆਣਮਲਮਮਿੱਲ ਮਲਮਮਟਡਤੋਂਮਨਰਧਾਰਕਨੂਿੰਪਿਾਪਤਮਮਹਨਤਾਨਾ 1966- C 14 ਦਸਿੰਬਰ 1965 ਨੂਿੰਟੈਕਸਦਾਤਾਦੇਹਿੱਕਮਵਿੱਚਪਾਸਕੀਤੇਿਏਅਿੰਮਤਮਫਰਮਾਨਦੇਅਨੁਸਾਰ67 ਅਤੇ 1967-68 ਨੂਿੰਉਸਦੀਆਮਦਨਨਹੀਾਂਮਿੰਮਨਆਜਾਸਕਦਾਜੋਸਾਲ 1946-47 ਅਤੇ1947-48 ਮਵਿੱਚਉਸਨੂਿੰਮਮਲੀਸੀ? Case: THE COMMISSIONER OF INCOME TAX versus SARDAR ARJUN SINGH AHLUWALIA (DEAD)THROUGH LRS. ETC. [[1999] SUPP. 4 S.C.R. 135] (1999) आयकरकाआयुक्त वी. एल. आर. एस. केमाध्यमसेसरदारअर्जुनसिंहअहलूवालिया(मृत)।ईटीसी। 26 अक्टूबर, 1999 [ एस. पी. भरुचा, एम. जगन्नाधारावऔरवी. एन. खरे, जे. जे.] आयकरअधिनियम, 1961-धारा15 (ए); (सी)-वेतन-प्राप्तमूल्यांकनवर्षों1946-47 और1947-48 सेसंबंधितपिछलेवर्षोंमेंदेयराशि। मूल्यांकनवर्षों1966-67 और1967-68 केलिएप्रासंगिकपिछलेवर्षोंकेदौरान- धारितराशिनिर्धारणवर्षों1966-67 मेंकरयोग्यवेतनकाबकायाहैऔर 1967-68 . निर्धारणवर्ष1946-47 और1947-48 सेसंबंधितपिछलेवर्षोंसेसंबंधितराशियाँ।निर्धारितीनेनिचलीअदालतकेसमक्षएकमुकदमादायरकियाऔरदिसंबर1965 मेंएकडिक्रीप्राप्तकी।आकलनवर्ष1966-67 और1967-68 केलिएप्रासंगिकपिछलेवर्षोंकेदौराननिर्धारितीद्वाराकुछहिस्सोंमेंराशि-प्राप्तकीगईथी।आयकरन्यायाधिकरणनेअभिनिर्धारितकियाकिनिर्धारितीऔरपक्षकारकेबीचस्वामीसेवकसंबंधथाऔरयहराशि'वेतन' शीर्षकेतहतकरकेलिएअपेक्षितथी।उच्चन्यायालयनेराजस्वकेपक्ष-मेंनिर्णयदेतेहुएकहाकिनिर्धारितीकीआयकामूल्यांकनइसमामलेमेंकियाजानाचाहिएआकलनवर्ष1966-67 और1967-68 औरमूल्यांकनवर्ष1946 मेंनहीं 47 और1947-48 जैसाकिनिर्धारितीद्वारातर्कदियागयाहै।हालांकि, यहमानागयाकिआय,हालांकिदिसंबर1965 मेंडिक्रीकेअनुसारप्राप्तहुईथी, निर्धारणवर्ष1946-47 और1947-48 मेंहीनिर्धारिती।अतःराजस्वऔरनिर्धारितीद्वारायेपरस्परविरोधीअपीलेंकीजातीहैं। निर्धारितीनेतर्कदियाकिनिर्धारणवर्षोंमेंअधिनियमकीधारा15 (ए) केतहतकरकेलिएप्रभार्यराशि1946-47 और1947-48 जबवेदेयहोगईं; किप्राप्तराशिकोअधिनियमकीधारा15 (सी) केतहत'वेतनकाबकाया' नहींकहाजासकताहै।निर्धारितीनेआगेतर्कदियाकिआयकरअधिनियमकाविस्तारहोल्करराज्यमेंनहींहुआ, जहांनिर्धारितीद्वारापिछलेवर्षोंमेंनिर्धारणवर्षों1946-47 और1947-48 केलिएप्रासंगिकराशिअर्जितकीगईथी। 135 136 आर। राजस्वनेतर्कदियाकिचूंकिराशिपरकरनहींलगायागयाथा मूल्यांकनवर्ष1946-47 और1947-48, वेवर्षोंमेंउत्तरदायीहोगएजबनिर्धारितीकोराशिप्राप्तहुई। राजस्वकीअपीलकोअनुमतिदेतेहुए, न्यायालयनेपकड़नाः1. आयकरअधिनियम1961 कीधारा15 सामंजस्यपूर्णहोनीचाहिए। पढ़िए।यहस्पष्टहैकिवेतनकीराशिजोपक्षद्वारादेयथी और1947-48 कोउननिर्धारणवर्षोंमेंकरमेंलायाजासकताथा, चाहेभुगतानकियागयाहोयानहीं।उनवर्षोंमेंयहराशिकरकेलिएदेयनहींथी। -निर्धारितीकोराशिकाभुगतानकेवलपिछलेवर्षोंमेंकियागयाथाजोइसकेलिएप्रासंगिकथे मूल्यांकनवर्ष1966-67 और1967-68।इसकाकोईऔचित्यनहींहै यहमानतेहुएकिराशिवेतनकीबकायाराशिनहींथी।राशिदेयथी। पक्षद्वारानिर्धारितीकोपहलेकीअवधिकेलिएऔरउन्हेंभुगताननहींकियागयाथा; इसलिएवेवेतनकेबकायाथे।अधिनियमकीधारा15 (सी) वेतनकेऐसेबकायापरलागूहोतीहैबशर्तेकिऐसेबकायापरपिछलेकिसीभीवर्षकेलिएआयकरनहींलगायागयाहो।निर्धारणवर्ष1966-67 सेपहलेकिसीभीपिछलेवर्षकेलिएआयकरमेंराशिनहींलीगईथी।इसलिएराशिअधिनियमकीधारा15 (सी) द्वारासृजितशुद्धराशिकेभीतरआतीहै, जिसकाउद्देश्यऐसेवेतनकोप्राप्तकरनाहैजोपहलेकेवर्षोंमेंआयकरकेप्रभारसेबचगयाहै।[ 139 - बी-सी-डी] 2. अतःनिर्धारितीकेइसतर्ककोस्वीकारकरनासंभवनहींहैकि धारा15 (सी) केवलवेतनकेबकायापरलागूहोगीजोप्रभारितकियाजासकताथालेकिनप्रभारितनहींकियागयाथा, औरक्योंकियहतबअर्जितकियागयाथाजबवहपूर्र्तीहोल्करराज्यमेंथाजहांआयकरअधिनियमकाविस्तारनहींथा।उपयोगकिएगएशब्दधारा15 (सी) में'यदिआयकरकेलिएप्रभारितनहींकियाजाताहै', जोउनमामलोंकोशामिलकरनेकेलिएपर्याप्तहैंजहांशुल्कलगायाजासकताथायानहींलगायाजासकताथा। -[ 139 - एफजी} सिविलअपीलीयन्यायनिर्णयःसिविलअपीलसं।1206-07 मेंसे 1982 आदि। मध्यप्रदेशके25.4.80 दिनांकितनिर्णयऔरआदेशसे 1976 केएम. सी. सी. सं. 146 मेंउच्चन्यायालय। डॉ. वी. गौरीशंकर, के. एन. शुक्ला, S.Wasim, ए. कादरी, एस. के. द्विवेदी,उपस्थितदलोंकेलिएअनिलके. शर्मा, एस. के. गंभीर, विवेकगंभीरऔरएम. एम. कश्यप। सी. आई. टी. वी. सरदारअर्जुनसिंहअहलूवालिया[एस. पी. भरुचा, जे.] 137न्यायालयकानिर्णयइसकेद्वारादियागयाथा एस. पी. भरुचा, जे. वेप्रश्नजोउच्चन्यायालयकेविवादितआदेशकेविषयथे, इसप्रकारहैंः 1 " ( 1 ) चाहेतथ्योंऔरपरिस्थितियोंकेआधारपर, न्यायाधिकरणकानूनीरूपसेयहठहरानेमेंउचितहैकिनिर्धारितीकीआयउत्तरदायीहोजातीहै। मूल्यांकनवर्षों1966-67 और1967-68 मेंमूल्यांकनकियाजानाहैऔरनहीं वर्षोंमें1946-47 और1947-48? ( 2 ) क्या, तथ्योंऔरमामलेकीपरिस्थितियोंकेआधारपर, न्यायाधिकरणयहअभिनिर्धारितकरनेमेंन्यायोचितथाकिनिर्धारितीद्वारानिर्धारणवर्ष1966-67 मेंकल्याणमलमिल्सलिमिटेडसेप्राप्तपारिश्रमिकऔर14 दिसंबर1965 कोनिर्धारितीकेपक्षमेंपारितअंतिमडिक्रीकेअनुसार, निर्धारितीकीआयनहींमानीजासकतीथीजोउसेवर्षोंमेंउपार्जितहुईथी। 1947-48 ? ” Case: THE COMMISSIONER OF INCOME TAX versus SARDAR ARJUN SINGH AHLUWALIA (DEAD)THROUGH LRS. ETC. [[1999] SUPP. 4 S.C.R. 135] (1999) r A THE COMMISSIONER OF INCOME TAX v. SARDAR ARJUN SINGH AHLUWALIA (DEAD) THROUGH LRS. ETC. OCTOBER 26, l 999 B [S.P. BHARUCHA, M. JAGANNADHA RAO AND V.N. KHARE, JJ.] Income Tax Act, 1961-Section 15(a); (c)-Salary-Amount due in previous years relevant to assessment years 1946-47 and 1947-48 received during previous years relevant to assessment years 1966-67 and 1967-68- C Held, amount is arrears of salary taxable in assessment years 1966-67 and 1967-68 . Respondent -assessee had to receive certain amounts from a party in the erstwhile Holkar State as per agreement entered into in January 1946. D There were disputes and the assessee did not receive the amounts due. The amounts pertained to the previous years relevant to assessment years 1946-47 and 1947-48. The assessee filed a suit before the trial court and obtained a decree in December 1965. The amounts were received in parts by the assessee during the previous years relevant to assessment years 1966-67 and 1967-68. Income Tax Tribunal held that there was master-servant E relationship between the assessee and the party and that the amount was exigible to tax under the head 'salary'. High Court while held in favour of the Revenue that the income of the assessee is liable to be assessed in the assessment years 1966-67 and 1967-68 and not in the assessment years 1946-47 and 1947-48 as contended by the assessee. However, it held that the income, though received pursuant to the decree in December 1965, had accrued to F the assessee in the assessment years 1946-47 and 1947-48 itself. Hence these cross-appeals by the Revenue and the assessee. The assessee contended that the amounts were chargeable to tax under section 15(a) of the Act in the assessment years 1946-47 and 1947-48 when G they became due; that the amounts received cannot be termed as 'arrears of salary' under section 15(c) of the Act. The assessee further contended that the Income Tax Act did not extend to the erswhile Holkar State, where the amounts were earned by the assessee in the previous years relevant to assessment years 1946-47 and 1947-48. A Revenue contended that since the amounts were not charged to tax in the assessment yean 1946"47 and 1947-48, they became liable in the years when the! asse5see received the amounts. Allowing the appeal of the Revenue, the Court B B HELD : 1. Section 15 of the Income Tax Act 1961 JDUSt be harmoniously read. It is clear that the amounts of salary that were payable by the party to the assessee in the previous year relevant to the assessment yeal!'s 1946-47 and 1947-48 could have been brought to tax in those assessment years, whether paid or not The amounts were not chargeable to tax in those yean. C The amounts were paid to the assessee only in the previous yean relevant to the assessment years 1966-67 and 1967-68. There is no justification for holding that the amounts were not arrean of salary. The amounts were due by the party to the assessee for !he earlier period and they were not paid; they were, therefore, arrears ofsalary. Section lS(c) of the Act applies to such arrean of salary provided such arrean had not been charged to income D tax for any earlier previous year. The amounts were not charged to income tax for any previous year prior to the assessment year 1966-67. Therefore the amounts do fall within the net created by Section lS(c) of the Act, which is intended to catch such salary as has escaped the charge of income tax in earlier yean. (139-B-C-D) E· E· 2. Thus, it is not possible to accept the contention of the assessee that Section lS(c) would apply only to arrean ofsalary which could have been · charged but were not charged, and since it was earned while he was in the entwhile Holkar State where Income Tax Act did not extend. The words used in section lS(c) are 'if not charged to income tax', which are wide enough to F cover cases where the charge could or could not have been imposed. (139-F-G) CIVIL APPELLATE JURISDICTION: Civil Appeal Nos. 1206-07of 1982 Etc. G Case: THE COMMISSIONER OF INCOME TAX versus SARDAR ARJUN SINGH AHLUWALIA (DEAD)THROUGH LRS. ETC. [[1999] SUPP. 4 S.C.R. 135] (1999) (i) ਕੀਤਿੱਥਾਂਅਤੇਹਾਲਾਤਾਂਦੇਆਧਾਰ 'ਤੇਮਟਿਮਬਊਨਲਦਾਇਹਮਿੰਨਣਾਜਾਇ ਹੈਮਕਕਰਦਾਤਾਦੀਆਮਦਨ < ਲਈਮ ਿੰਮੇਵਾਰਬਣਜਾਂਦੀਹੈ? ਮੁਲਾਂਕਣਸਾਲ 1966-67 ਅਤੇ 1967-68 ਮਵਿੱਚਮੁਲਾਂਕਣਕੀਤਾਜਾਵੇਅਤੇਨਾਕੀਤਾਜਾਵੇਸਾਲ 1946-47 ਅਤੇ 1947-48 ਮਵਿੱਚ? (2) ਕੀਤਿੱਥਾਂਦੇਆਧਾਰ 'ਤੇਅਤੇਕੇਸਦੇਹਾਲਾਤਾਂਮਵਿੱਚ, ਮਟਿਮਬਊਨਲਨੇਇਹਮਿੰਨਣਾਜਾਇ ਸੀਮਕਮੁਲਾਂਕਣਦੇਸਾਲਾਂਮਵਿੱਚਕਮਲਆਣਮਲਮਮਿੱਲ ਮਲਮਮਟਡਤੋਂਮਨਰਧਾਰਕਨੂਿੰਪਿਾਪਤਮਮਹਨਤਾਨਾ 1966- C 14 ਦਸਿੰਬਰ 1965 ਨੂਿੰਟੈਕਸਦਾਤਾਦੇਹਿੱਕਮਵਿੱਚਪਾਸਕੀਤੇਿਏਅਿੰਮਤਮਫਰਮਾਨਦੇਅਨੁਸਾਰ67 ਅਤੇ 1967-68 ਨੂਿੰਉਸਦੀਆਮਦਨਨਹੀਾਂਮਿੰਮਨਆਜਾਸਕਦਾਜੋਸਾਲ 1946-47 ਅਤੇ1947-48 ਮਵਿੱਚਉਸਨੂਿੰਮਮਲੀਸੀ? ਇਨਕਮਟੈਕਸਐਕਟ, 1961 ਦੀਧਾਰਾ 256 (1) ਦੇਤਮਹਤਹਵਾਲਾਸੁਣਨਵਾਲੇਦੋਮਵਦਵਾਨਜਿੱਜਾਂਮਵਚਾਲੇਮਤਭੇਦਸਨ।ਇਿੱਕਮਵਦਵਾਨਜਿੱਜਨੇਮਾਲੀਆਦੇਹਿੱਕਮਵਿੱਚਦੋਵੇਂਸਵਾਲਾਂਦੇਜਵਾਬਮਦਿੱਤੇਅਤੇਦੂਜੇਮਵਦਵਾਨਜਿੱਜਨੇਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾਦੇਹਿੱਕਮਵਿੱਚਦੋਵੇਂਸਵਾਲਾਂਦੇਜਵਾਬਮਦਿੱਤੇ।ਦੁਆਰਾਮਵਚਾਰਾਂਦੇਮਤਭੇਦਦਾਕਾਰਨ, ਹਵਾਲੇਦੀਸੁਣਵਾਈਤੀਜੇਮਵਦਵਾਨਜਿੱਜ, ਤਤਕਾਲੀਚੀਫਜਸਮਟਸਦੁਆਰਾਕੀਤੀਿਈਸੀ. ਉਸਨੇਪਮਹਲੇਸਵਾਲਦਾਜਵਾਬਮਾਲੀਆਦੇਈਦੇਹਿੱਕਮਵਿੱਚਅਤੇਦੂਜੇਸਵਾਲਦਾਜਵਾਬਮਨਰਧਾਰਕਦੇਹਿੱਕਮਵਿੱਚਮਦਿੱਤਾ।ਇਹਹੈ ਮਾਲਅਤੇਮਨਰਧਾਰਕਦੁਆਰਾਕਰਾਸਅਪੀਲਾਂਨੂਿੰਜਨਮਮਦਿੱਤਾ। ਇਹਆਮਆਧਾਰਹੈਮਕਮਜਸਪਿਸ਼ਨਦਾਹਿੱਲਕੀਤਾਜਾਣਾਚਾਹੀਦਾਹੈ, ਅਤੇਹਿੱਲਕੀਤਾਜਾਣਾਚਾਹੀਦਾਸੀ, ਉਹਮਸਰਫਪਿਸ਼ਨਨਿੰਬਰਹੈ। I, ਪਿਸ਼ਨਨਿੰਬਰ 2 ਦਾਜਵਾਬਕੇਵਲਪਿਸ਼ਨਨਿੰਬਰ 2 ਦੇਜਵਾਬ 'ਤੇਹੀਨਤੀਜਾਹੈ।ਮੈਂ।F ਸਿੰਖੇਪਮਵਿੱਚਮਕਹਾਮਿਆਹੈ, ਤਿੱਥਇਹਹਨ: ਜਨਵਰੀ 1946 ਮਵਿੱਚਮਰਹੂਮਕਰਦਾਤਾਅਰਜੁਨਮਸਿੰਘਆਹਲੂਵਾਲੀਆਨੇਮਮਸਦੇਨਾਮ 'ਤੇਇਿੱਕਸਮਝੌਤਾਕੀਤਾ।ਆਹਲੂਵਾਲੀਆਐਾਂਡਸਿੰਨ ਨੇਕਮਲਆਣਮਲਮਮਿੱਲ ਮਲਮਮਟਡ, ਇਿੰਦੌਰਨਾਲਮਮਲਕੇਮਮਿੱਲਾਂਦੇਮੈਨੇਮਜਡਾਇਰੈਕਟਰਦੇ 2 ਜਨਵਰੀ, 1946 ਦੇਪਿੱਤਰਮਵਿੱਚਸ਼ਾਮਲਮਨਯਮਾਂਅਤੇਸ਼ਰਤਾਂ 'ਤੇਵਿੱਖ-ਵਿੱਖਿੁਣਾਂਦੇਜੀਅਤੇਮਮਿੱਲਾਂਦੁਆਰਾਪੈਦਾਕੀਤੀਮਾਤਰਾਦੇਸਾਰੇਮਕਸਮਦੇਰਮਹਿੰਦ-ਖੂਿੰਹਦਕਪਾਹਵਪਾਰੀਆਾਂਨੂਿੰਵੇਚੇ।ਦੋਹਾਂਮਧਰਾਂਮਵਚਾਲੇਮਵਵਾਦਹੋਏਅਤੇਸਮਝੌਤਾ 9 ਨਵਿੰਬਰ, 1948 ਨੂਿੰਖਤਮਹੋਮਿਆ।ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾਨੂਿੰਬਕਾਇਆਰਕਮਦਾਭੁਿਤਾਨਨਾਕੀਤੇਜਾਣਤੋਂਬਾਅਦ, ਉਸਨੇਮੁਕਿੱਦਮਾਦਾਇਰਕੀਤਾਅਤੇਹੇਠਲੀਅਦਾਲਤਨੇਮੁਿੱਢਲੀਸੁਣਵਾਈਪਾਸਕੀਤੀ ਲੇਖਾ-ਜੋਖਾਲੈਣਦਾਹੁਕਮ।ਇਸਨੂਿੰਮਾਮੂਲੀਸੋਧਾਂਦੇਨਾਲਬਰਕਰਾਰਰਿੱਮਖਆਮਿਆਸੀ, ਐਚ ਸੁਪਰੀਮਕੋਰਟਦੀਆਾਂਮਰਪੋਰਟਾਂ (1999] ਸੁਪ. 4 ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. 138 Aਹਾਈਕੋਰਟਦੁਆਰਾ।ਲੇਖਾ-ਜੋਖਾਕਰਨਤੋਂਬਾਅਦ, 14 ਦਸਿੰਬਰ, 1965 ਨੂਿੰਇਿੱਕਅਿੰਮਤਮਫਰਮਾਨਪਾਸਕੀਤਾਮਿਆਸੀ।ਇਸਦੇਅਨੁਸਾਰ, ਟੈਕਸਦਾਤਾਨੂਿੰ 1 ਅਪਿੈਲ, 1965 ਅਤੇ 30 ਮਾਰਚ, 1966 ਦੇਮਵਚਕਾਰ 10,000 ਰੁਪਏਅਤੇ 1 ਅਪਿੈਲ, 1966 ਅਤੇ 31 ਮਾਰਚ, 1967 ਦੇਮਵਚਕਾਰ 65,532 ਰੁਪਏਦਾਭੁਿਤਾਨਕੀਤਾਮਿਆਸੀ।ਇਹਰਕਮਮੁਲਾਂਕਣਸਾਲ 1966-67 ਅਤੇ 1967-68 ਲਈਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾਦੇਹਿੱਥਾਂਮਵਿੱਚਟੈਕਸਦੇਦਾਇਰੇਮਵਿੱਚਮਲਆਾਂਦੀਿਈਸੀ Bਹੈ।ਕਿਮਵਾਰ।ਇਨਕਮਟੈਕਸਅਮਧਕਾਰੀਆਾਂਅਤੇਮਫਰਮਟਿਮਬਊਨਲਨੇਮਕਹਾਮਕਮਮਿੱਲਾਂਅਤੇਕਰਦਾਤਾਮਵਚਕਾਰਮਰਸ਼ਤਾਮਾਲਕਅਤੇਨੌਕਰਦਾਸੀਅਤੇਇਹਮਕਉਸਨੂਿੰਅਦਾਕੀਤੀਿਈਉਕਤਰਕਮ "ਤਨਖਾਹ" ਦੇਮਸਰਲੇਖਹੇਠਟੈਕਸਯੋਿਸੀ।ਮਟਿਮਬਊਨਲਦੇਆਦੇਸ਼ਤੋਂਪੈਦਾਹੋਏ, ਉਪਰੋਕਤਦੋਪਿਸ਼ਨਾਾਾਂਨੂਿੰਮਵਚਾਰਲਈਹਾਈਕੋਰਟਦੇਸਾਹਮਣੇਰਿੱਮਖਆਮਿਆਸੀ। Cਇਹਮਕਮਮਿੱਲਾਂਅਤੇਕਰਦਾਤਾਮਵਚਕਾਰਮਰਸ਼ਤਾਮਾਲਕਅਤੇਨੌਕਰਦਾਸੀਅਤੇਇਹਮਕਉਕਤਰਕਮਮਨਰਧਾਰਕਨੂਿੰਤਨਖਾਹਵਜੋਂਪਿਾਪਤਕੀਤੀਿਈਸੀ, ਇਸਮਵਿੱਚਕੋਈਮਵਵਾਦਨਹੀਾਂਹੈ।ਸਵਾਲਇਹਹੈਮਕਕੀਇਨਕਮਟੈਕਸਐਕਟ, 1961 ਦੀਧਾਰਾ 15 ਦੀਧਾਰਾ (ਏ) ਲਾਿੂਹੁਿੰਦੀਹੈ, ਮਜਵੇਂਮਕਟੈਕਸਦਾਤਾਵਿੱਲੋਂਮਵਦਵਾਨਵਕੀਲਦੁਆਰਾਦਲੀਲਮਦਿੱਤੀਿਈਹੈ, ਜਾਂਇਸਦੀਧਾਰਾ (ਸੀ) ਮਜਵੇਂਮਕਮਾਲੀਆਦੁਆਰਾਦਲੀਲਮਦਿੱਤੀਿਈਹੈ।ਧਾਰਾ 15, ਮਜਵੇਂਮਕਇਹਉਸਸਮੇਂਸੀ, ਇਸਤਰ੍ਾਂਹੈ: D (15. ਹੇਠਮਲਖੀਆਮਦਨ 'ਤੇਆਮਦਨਕਰਲਿਾਇਆਜਾਵੇਿਾ: ਮਸਰਲੇਖ "ਤਨਖਾਹਾਂ"- E (a)ਮਪਛਲੇਸਾਲਮਵਿੱਚਮਕਸੇਰੁ ਿਾਰਦਾਤਾਜਾਂਸਾਬਕਾਰੁ ਿਾਰਦਾਤਾਤੋਂਮਕਸੇ ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾਨੂਿੰਬਕਾਇਆਕੋਈਤਨਖਾਹ, ਚਾਹੇਭੁਿਤਾਨਕੀਤਾਮਿਆਹੋਵੇਜਾਂਨਹੀਾਂ; (b)ਮਪਛਲੇਸਾਲਮਵਿੱਚਉਸਨੂਿੰਅਦਾਕੀਤੀਿਈਜਾਂਇਜਾ ਤਮਦਿੱਤੀਿਈਕੋਈਤਨਖਾਹਮਕਸੇਰੁ ਿਾਰਦਾਤਾਜਾਂਸਾਬਕਾਰੁ ਿਾਰਦਾਤਾਦੀਤਰਫੋਂ, ਹਾਲਾਂਮਕਇਹਉਸਦੇਬਕਾਇਆਨਹੀਾਂਹੈਜਾਂਇਸਤੋਂਪਮਹਲਾਂ; p (c)ਮਪਛਲੇਸਾਲਮਵਿੱਚਉਸਨੂਿੰਅਦਾਕੀਤੀਿਈਜਾਂਇਜਾ ਤਮਦਿੱਤੀਿਈਤਨਖਾਹਦਾਕੋਈਬਕਾਇਆ ਮਕਸੇਰੁ ਿਾਰਦਾਤਾਜਾਂਸਾਬਕਾਰੁ ਿਾਰਦਾਤਾਦੁਆਰਾਜਾਂਉਸਦੀਤਰਫੋਂ, ਜੇਮਪਛਲੇਸਾਲਦੇਮਕਸੇਵੀਸਾਲਲਈਆਮਦਨਟੈਕਸਨਹੀਾਂਮਲਆਮਿਆਸੀ। ਮਵਆਮਖਆ- ਸ਼ਿੰਮਕਆਾਂਨੂਿੰਦੂਰਕਰਨਲਈ, ਇਹਘੋਮਸ਼ਤਕੀਤਾਜਾਂਦਾਹੈਮਕ. ਮਜਿੱਥੇਮਕਸੇਵੀਮਵਅਕਤੀਦੀਮਪਛਲੇਸਾਲਦੀਕੁਿੱਲਆਮਦਨਮਵਿੱਚਸ਼ਾਮਲਹੋਣਮਵਿੱਚਅਿਾਊਾਂਅਦਾਕੀਤੀਿਈਕੋਈਤਨਖਾਹਸ਼ਾਮਲਨਹੀਾਂਕੀਤੀਜਾਵੇਿੀ, ਇਸਨੂਿੰਦੁਬਾਰਾਸ਼ਾਮਲਨਹੀਾਂਕੀਤਾਜਾਵੇਿਾ।Gਜਦੋਂਤਨਖਾਹਬਕਾਇਆਹੋਜਾਂਦੀਹੈਤਾਂਮਵਅਕਤੀਦੀਕੁਿੱਲਆਮਦਨ। ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾਦੇਮਵਦਵਾਨਵਕੀਲਅਨੁਸਾਰ, ਮੁਲਾਂਕਣਸਾਲ 1946-47 ਅਤੇ 1947-48 ਨਾਲਸਬਿੰਧਤਮਪਛਲੇਸਾਲਾਂਮਵਿੱਚਮਮਿੱਲਾਂਤੋਂਮਨਰਧਾਰਕਨੂਿੰਤਨਖਾਹਜਾਂਮਮਹਨਤਾਨਾਬਕਾਇਆਸੀਅਤੇਉਕਤਧਾਰਾ (ਏ) ਦੇਕਾਰਨ, ਉਨ੍ਾਂਮੁਲਾਂਕਣਸਾਲਾਂਮਵਿੱਚਟੈਕਸਦੇਯੋਿਸਨ, ਚਾਹੇਉਨ੍ਾਂਦਾਭੁਿਤਾਨਕੀਤਾਮਿਆਹੋਵੇਜਾਂਨਹੀਾਂ। Hਇਹਵੀਉਸਦੀਦਲੀਲਹੈਮਕਮਨਰਧਾਰਕਦੁਆਰਾਪਿਾਪਤਕੀਤੀਿਈਉਕਤਰਕਮ ਸੀ.ਆਈ.ਟੀ. v. ਸਰਦਾਰਅਰਜੁਨਮਸਿੰਘਆਹਲੂਵਾਲੀਆ [ਐਸ.ਪੀ. ਭਰੂਚਾ, ਜੇ.] 139 "ਤਨਖਾਹਦੇਬਕਾਏ" ਨੂਿੰਟੈਨਨਹੀਾਂਕੀਤਾਜਾਸਕਦਾ, ਇਸਲਈਧਾਰਾ (ਸੀ) ਮਵਿੱਚਕੋਈਉਪਯੋਿਨਹੀਾਂਹੈ।ਦੂਜੇਪਾਸੇ, ਮਾਲੀਆਦੇਮਵਦਵਾਨਵਕੀਲਅਨੁਸਾਰ, ਮੁਲਾਂਕਣਸਾਲ 1946-47 ਅਤੇ 1947-48 ਮਵਿੱਚਉਕਤਰਕਮਟੈਕਸਲਈਨਹੀਾਂਲਈਿਈਸੀ, ਉਹਉਨ੍ਾਂਸਾਲਾਂਮਵਿੱਚਟੈਕਸਲਈਮ ਿੰਮੇਵਾਰਬਣਿਈਆਾਂਸਨਮਜਨ੍ਾਂਮਵਿੱਚਮਮਿੱਲਾਂਦੁਆਰਾਮਨਰਧਾਰਕਨੂਿੰਭੁਿਤਾਨਕੀਤਾਮਿਆਸੀ। Case: THE COMMISSIONER OF INCOME TAX versus SARDAR ARJUN SINGH AHLUWALIA (DEAD)THROUGH LRS. ETC. [[1999] SUPP. 4 S.C.R. 135] (1999) मूल्यांकनवर्षों1966-67 और1967-68 मेंमूल्यांकनकियाजानाहैऔरनहीं वर्षोंमें1946-47 और1947-48? ( 2 ) क्या, तथ्योंऔरमामलेकीपरिस्थितियोंकेआधारपर, न्यायाधिकरणयहअभिनिर्धारितकरनेमेंन्यायोचितथाकिनिर्धारितीद्वारानिर्धारणवर्ष1966-67 मेंकल्याणमलमिल्सलिमिटेडसेप्राप्तपारिश्रमिकऔर14 दिसंबर1965 कोनिर्धारितीकेपक्षमेंपारितअंतिमडिक्रीकेअनुसार, निर्धारितीकीआयनहींमानीजासकतीथीजोउसेवर्षोंमेंउपार्जितहुईथी। 1947-48 ? ” आयकरअधिनियम, 1961 कीधारा256 (1) केतहतसंदर्भकीसुनवाईकरनेवालेदोनोंविद्वानन्यायाधीशोंकेबीचमतभेदथा।एकविद्वानन्यायाधीशनेराजस्वकेपक्षमेंदोनोंप्रश्नोंकाउत्तरदियाऔरअन्यविद्वानन्यायाधीशनेनिर्धारितीकेपक्षमेंदोनोंप्रश्नोंकाउत्तरदिया।मतभेदकेकारण, संदर्भकोतबएकतीसरेविद्वानन्यायाधीश, तत्कालीनमुख्यन्यायाधीशद्वारासुनागयाथा।उन्होंनेपहलेप्रश्नकाउत्तरराजस्वकेपक्षमेंऔरदूसरेप्रश्नकाउत्तरनिर्धारितीकेपक्षमेंदिया।इसनेराजस्वऔरनिर्धारितीद्वारापरस्परअपीलोंकोजन्मदियाहै। यहसामान्यआधारहैकिजिसप्रश्नकोसंबोधितकियाजानाचाहिएथा, औरजिसेसंबोधितकियाजानाचाहिएथा, वहकेवलप्रश्ननहींहै।1 , सवालकाजवाब नहीं।2 केवलप्रश्नसंख्याकेउत्तरपरपरिणामीहोना।1 . संक्षेपमेंबताएगएतथ्यइसप्रकारहैंः लिमिटेड, इंदौरमिलोंद्वाराउत्पादितविभिन्नगुणोंऔरमात्राओंकेसभीप्रकारकेअपशिष्टकपासकोव्यापारियोंकोउननियमोंऔरशर्तोंपरबेचेगाजोमिलोंकेप्रबंधनिदेशकके2 तारीखकेपत्रमेंनिहितथे।जनवरी, 1946।दोनोंपक्षोंकेबीचविवादथेऔरसमझौतेको9 नवंबर, 1948 कोसमाप्तकरदियागयाथा।निर्धारितीकोदेयराशिकाभुगताननहींकिएजानेकेकारण, उसनेएकमुकदमादायरकियाऔरनिचलीअदालतनेलेखालेनेकेलिएएकप्रारंभिकआदेशपारितकिया।इसेबरकराररखागया, मामूलीसंशोधनोंकेसाथ, सर्वोच्चन्यायालयरिपोर्ट[1999] समर्थन। 4 138 उच्चन्यायालयद्वारा।लेखालेनेकेबाद, एकअंतिमआदेशपारितकियागयाथा 14 दिसंबर, 1965 को।इसकेअनुसार, निर्धारितीकोरु।10,000 क्रमशः।आयकरअधिकारियोंऔरफिरन्यायाधिकरणनेअभिनिर्धारितकियाकिमिलोंऔरनिर्धारितीकेबीचसंबंधस्वामीऔरस्वामीकाथा। नौकरऔरयहकिउक्तराशिजोउसेभुगतानकीगईथी, करयोग्यथी "वेतन" केशीर्षकेतहत।न्यायाधिकरणकेआदेशसेबाहरआकर, दोनों उपर्युक्तप्रश्नोंकोविचारकेलिएउच्चन्यायालयकेसमक्षरखागयाथा। किमिलोंऔरनिर्धारितीकेबीचसंबंधऐसाथाकि स्वामीऔरनौकरऔरयहकिउक्तराशिद्वाराप्राप्तकीगईथी वेतनकेरूपमेंनिर्धारितीविवादमेंनहींहै।सवालवास्तवमेंयहहैकिक्याखंड(ए) आयकरअधिनियम, 1961 कीधारा15 लागूहोतीहै, जैसाकिनिर्धारितीकीओरसेविद्वानवकीलद्वारातर्कदियागयाहै, याउसकेखंड(सी), जैसाकिराजस्वद्वारातर्कदियागयाहै।धारा15, जैसाकिउससमयथा, इसप्रकारहैः -निम्नलिखितआयआयकेलिएप्रभार्यहोगीइसकेतहतकर " 15. प्रमुख"वेतन" ( क) किसीनियोक्तायापूर्वनियोक्तासेदेयकोईवेतन पिछलेवर्षमेंनिर्धारिती, चाहेवहभुगतानकियागयाहोयानहीं; ( ख) किसीनियोक्तायापूर्वनियोक्ताद्वारायाउसकीओरसेपिछलेवर्षमेंउसेदियागयायादियागयाकोईवेतन, हालांकिवहदेयनहींहैयाउसकेदेयहोनेसेपहले; ( ग) किसीनियोक्तायापूर्वनियोक्ताद्वारायाउसकीओरसेपिछलेवर्षमेंउसेभुगतानकिएगएयाअनुमतिदिएगएवेतनकाकोईबकाया, यदिशुल्कनहींलियागयाहो। किसीभीपिछलेवर्षकेलिएआयकर। स्पष्टीकरणशंकाओंकोदूरकरनेकेलिएएतद्द्वारायहघोषितकियाजाताहैकि -जहाँअग्रिमभुगतानकियागयाकोईभीवेतनकुलआयमेंशामिलहै किसीभीपिछलेवर्षकेलिएकिसीभीव्यक्तिकोइसमेंफिरसेशामिलनहींकियाजाएगा वेतनदेयहोनेपरव्यक्तिकीकुलआय। निर्धारितीकेविद्वानवकीलकेअनुसार, पिछलेवर्षोंमेंमिलोंसेनिर्धारितीकोवेतनयापारिश्रमिकदेयथा।निर्धारणवर्ष1946-47 और1947-48 औरवेउक्तखंड(ए) केकारणउननिर्धारणवर्षोंमेंकरकेलिएप्रभार्यथे, चाहेवेभुगतानकिएगएहोंयानहीं।उनकायहभीनिवेदनहैकिनिर्धारितीद्वाराप्राप्तउक्तराशिसी. आई. टी. v. सरदारअर्जुनसिंहअहलूवालिया[एस. पी. भरुचा, जे.] 139 इसे"वेतनकाबकाया" नहींकहाजासकताहै, ताकिखंड(सी) काकोईअनुप्रयोगनहो।राजस्वकेविद्वानवकीलकेअनुसार, दूसरीओर, उक्तराशियोंपरआकलनवर्ष1946-47 और1947-48 मेंकरनहींलगायागयाथा, वेउनवर्षोंमेंकरकेलिएउत्तरदायीहोगएजिनमेंउन्हेंमिलोंद्वारानिर्धारितीकोभुगतानकियागयाथा। धारा15 कोसामंजस्यपूर्णतरीकेसेपढ़ाजानाचाहिए।यहस्पष्टहैकिपिछलेवर्षोंमेंमिलोंद्वारानिर्धारितीकोदेयवेतनकीराशि आकलनवर्ष1946-47 और1947-48 केलिएप्रासंगिकहोसकताहैउननिर्धारणवर्षोंमेंकरलगायाजाताहै, चाहेवहभुगतानकियागयाहोयानहीं।मुद्दायहहैकिउनवर्षोंमेंउनसेकरनहींलगायागयाथा।उक्तराशियोंकाभुगताननिर्धारितीकोकेवलपिछलेवर्षोंमेंकियागयाथाजोनिर्धारणवर्षों1966-67 और1967-68 केलिएप्रासंगिकथे।सवालयहहैकिक्यावेउक्तखंड(सी) द्वाराबनाएगएजालसेपकड़ेगएहैं।हमयहमाननेकेलिएकोईऔचित्यनहींदेखतेहैंकियेराशिवेतनकीबकायाराशिनहींहै।वेमिल्सद्वारादेयथे Case: THE COMMISSIONER OF INCOME TAX versus SARDAR ARJUN SINGH AHLUWALIA (DEAD)THROUGH LRS. ETC. [[1999] SUPP. 4 S.C.R. 135] (1999) (139-F-G) CIVIL APPELLATE JURISDICTION: Civil Appeal Nos. 1206-07of 1982 Etc. G From the Judgment and order dated 25.4.80 of the Madhya Pradesh High Court in M.C.C. No. 146 of 1976. Dr. V. Gauri Shankar, K.N. Shukla, S.Wasim, A. Qadri, S.K. Dwivedi, Anil K. Shanna, S.K. Gambhir, Vivek Gambhir and M.M. Kashyap for the appearing parties. H ,- - C.I.T. v. SARDARARJUN SINGH AHLUWALIA [S.P. BHARUCHA,J.) 137 A The Judgment of the Court was delivered by S.P. BHARUCHA, J. The questions that were the subject matter of the impugned order of the High Court read thus: "(I) Whether on the facts and in the circumstances, the tribunal is justified in law in holding that the income of assessee become liable B t<? be assessed in the assessment years 1966-67 and 1967-68 and not in the years 1946-47 and 1947-48? (2) Whether, on the facts and in the circumstances of the case, the tribunal was justified in holding that the remuneration received by the assessee from the Kalyanmal Mills Ltd. in the assessment years 1966-67 and 1967-68 pursuant to the final decree passed in favour of the assessee on 14th December 1965, could not be held to be income of the assessee which had accruded to him in the years 1946-47 and 1947-48?" 1966- C There was a difference of opinion between the two learned Judges who D heard the reference under Section 256( 1) of the Income Tax Act, 1961. One learned Judge answered both questions in favour of the revenue and the other learned judge answered both questions in favour of the assessee. By reason of the difference of opinion, the reference was then heard by a third learned judge, the then Chief justice. He answered the first question in favour E of the Revenue and the second question in favour of the assessee. This has given rise to cross appeals by the Revenue and the assessee. It is common ground that the question that should be addressed, and should have been addressed, is only question no. I, the answer to question no. 2 being merely consequential upon the answer to question no. I. F Briefly stated, the facts are: In January 1946 the late assessee, Arjun Singh Ahluwalia, entered into an agreement in the name of Mis. Ahluwalia & Sons with Kalyanmal Mills Ltd., Indore to sell to merchants all kinds of waste cotton of different qualities G and quantities produced by the Mills on the terms and conditions that were contained in the letter of the Managing Director of the Mills dated 2nd January, 1946. There were disputes between the parties and the agreement was terminated on 9th November, 1948. The amounts due to the assessee not having been paid, he filed a suit and the trial court passed a preliminary decree for taking accounts. The same was upheld, with minor modifications, H 138 SUPREME COURT REPORTS (1999] SUPP. 4 S.C.R. A by the High Court. Accounts having been taken, a final decree was passed on 14th December, 1965. Pursuant thereto, the assessee was paid Rs. I 0,000 between I st April, 1965 and 30th March, 1966 and Rs. 65, 532 between I st April, 1966 and 31th March, 1967. These amounts were brought to tax in the hands of the assessee for the Assessment Years 1966-67 and 1967-68 B . respectively. The Income Tax authorities and then the Tribunal held that the relationship between the Mills and the assessee was that of master and servant and that the said amounts that had been paid to him were taxable under the head of "salary''. Arising out of the order of the Tribunal, the two questions afore-mentioned were placed before the High Court for consideration. C That the relationship between the Mills and the assessee was that of master and servant and that the said amounts had been received by the assessee as salary is not in dispute. The question really is whether clause (a) of Section 15 of the Income Tax Act, 1961, applies, as contended by learned counsel on behalf of the assessee, or clause ( c) thereof, as contended by the revenue. Section 15, as it then stood, reads thus: D Case: THE COMMISSIONER OF INCOME TAX versus SARDAR ARJUN SINGH AHLUWALIA (DEAD)THROUGH LRS. ETC. [[1999] SUPP. 4 S.C.R. 135] (1999) Hਇਹਵੀਉਸਦੀਦਲੀਲਹੈਮਕਮਨਰਧਾਰਕਦੁਆਰਾਪਿਾਪਤਕੀਤੀਿਈਉਕਤਰਕਮ ਸੀ.ਆਈ.ਟੀ. v. ਸਰਦਾਰਅਰਜੁਨਮਸਿੰਘਆਹਲੂਵਾਲੀਆ [ਐਸ.ਪੀ. ਭਰੂਚਾ, ਜੇ.] 139 "ਤਨਖਾਹਦੇਬਕਾਏ" ਨੂਿੰਟੈਨਨਹੀਾਂਕੀਤਾਜਾਸਕਦਾ, ਇਸਲਈਧਾਰਾ (ਸੀ) ਮਵਿੱਚਕੋਈਉਪਯੋਿਨਹੀਾਂਹੈ।ਦੂਜੇਪਾਸੇ, ਮਾਲੀਆਦੇਮਵਦਵਾਨਵਕੀਲਅਨੁਸਾਰ, ਮੁਲਾਂਕਣਸਾਲ 1946-47 ਅਤੇ 1947-48 ਮਵਿੱਚਉਕਤਰਕਮਟੈਕਸਲਈਨਹੀਾਂਲਈਿਈਸੀ, ਉਹਉਨ੍ਾਂਸਾਲਾਂਮਵਿੱਚਟੈਕਸਲਈਮ ਿੰਮੇਵਾਰਬਣਿਈਆਾਂਸਨਮਜਨ੍ਾਂਮਵਿੱਚਮਮਿੱਲਾਂਦੁਆਰਾਮਨਰਧਾਰਕਨੂਿੰਭੁਿਤਾਨਕੀਤਾਮਿਆਸੀ। ਸੈਕਸ਼ਨ 15 ਨੂਿੰਬੇਰਮਹਮੀਨਾਲਪਮੜਆਜਾਣਾਚਾਹੀਦਾਹੈ।ਇਹਸਪਿੱਸ਼ਟਹੈਮਕਮੁਲਾਂਕਣਸਾਲ 1946-47 ਅਤੇ 1947-48 ਨਾਲਸਬਿੰਧਤਮਪਛਲੇਸਾਲਾਂਮਵਿੱਚਮਮਿੱਲਾਂਦੁਆਰਾਮਨਰਧਾਰਕਨੂਿੰਅਦਾਕੀਤੀਜਾਣਵਾਲੀਬੀਤਨਖਾਹਦੀਰਕਮਨੂਿੰਉਨ੍ਾਂਮੁਲਾਂਕਣਸਾਲਾਂਮਵਿੱਚਟੈਕਸਦੇਦਾਇਰੇਮਵਿੱਚਮਲਆਾਂਦਾਜਾਸਕਦਾਸੀ, ਚਾਹੇਭੁਿਤਾਨਕੀਤਾਮਿਆਹੋਵੇਜਾਂਨਹੀਾਂ।ਨੁਕਤਾਇਹਹੈਮਕਉਨ੍ਾਂਸਾਲਾਂਮਵਿੱਚਉਨ੍ਾਂਨੂਿੰਟੈਕਸਲਿਾਉਣਯੋਿਨਹੀਾਂਬਣਾਇਆਮਿਆਸੀ।ਉਕਤਰਕਮ ਮੁਲਾਂਕਣ C ਨਾਲਸਬਿੰਮਧਤਮਪਛਲੇਸਾਲਾਂਮਵਿੱਚਹੀਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾਨੂਿੰਭੁਿਤਾਨਕੀਤਾਮਿਆਸੀ ਸਾਲ 1966-67 ਅਤੇ 1967-68।ਸਵਾਲਇਹਹੈਮਕਕੀਉਹਉਕਤਧਾਰਾ (ਸੀ) ਦੁਆਰਾਬਣਾਏਜਾਲਦੁਆਰਾਫੜ੍ੇਿਏਹਨ।ਸਾਨੂਿੰਇਹਮਿੰਨਣਦਾਕੋਈਜਾਇ ਨਹੀਾਂਲਿੱਿਦਾਮਕਇਹਰਕਮਤਨਖਾਹਦੇਬਕਾਏਨਹੀਾਂਹਨ।ਉਨ੍ਾਂਨੂਿੰਮਮਿੱਲਾਂਦੁਆਰਾਪਮਹਲਾਂਦੀਮਮਆਦਲਈਮਨਰਧਾਰਕਨੂਿੰਬਕਾਇਆਕੀਤਾਮਿਆਸੀਅਤੇਉਨ੍ਾਂਨੂਿੰਭੁਿਤਾਨਨਹੀਾਂਕੀਤਾਮਿਆਸੀ; ਇਸਲਈ, ਉਹਸਨ, ਤਨਖਾਹਦੇਬਕਾਏ।ਧਾਰਾ (ਸੀ) ਤਨਖਾਹਦੇਅਮਜਹੇਬਕਾਏ 'ਤੇਲਾਿੂਹੁਿੰਦੀਹੈਬਸ਼ਰਤੇਮਕ ਮਪਛਲੇਸਾਲਦੇਮਕਸੇਵੀਸਾਲਲਈਬਕਾਇਆਆਮਦਨਟੈਕਸਨਹੀਾਂਮਲਆਮਿਆਸੀ।[ਇਹ]ਮਿੰਮਨਆਜਾਂਦਾਹੈਮਕਮੁਲਾਂਕਣਸਾਲ 1966-67 ਤੋਂਪਮਹਲਾਂਮਕਸੇਵੀਮਪਛਲੇਸਾਲਲਈਇਹਰਕਮਆਮਦਨਕਰਲਈਨਹੀਾਂਿਈਸੀ।ਇਸਲਈ, ਸਾਡੇਮਵਚਾਰਮਵਿੱਚ, ਇਹਰਕਮਉਕਤਧਾਰਾ (ਸੀ) ਦੁਆਰਾਬਣਾਏਿਏਜਾਲਦੇਅਿੰਦਰਆਉਾਂਦੀਹੈ, ਮਜਸਦਾਉਦੇਸ਼, ਮੋਟੇਤੌਰ 'ਤੇ, ਅਮਜਹੀਤਨਖਾਹਨੂਿੰਫੜ੍ਨਾਹੈਜੋਮਕਚਾਰਜਤੋਂਬਚਿਈਹੈਮਪਛਲੇਸਾਲਾਂਮਵਿੱਚਇਨਕਮਟੈਕਸ। E ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾਦੇਮਵਦਵਾਨਵਕੀਲਨੇਇਹਵੀਦਲੀਲਮਦਿੱਤੀਮਕਇਨਕਮਟੈਕਸਐਕਟਹੋਲਕਰਰਾਜਤਿੱਕਲਾਿੂਨਹੀਾਂਹੁਿੰਦਾ, ਮਜਸਦੇਅਿੰਦਰਮੁਲਾਂਕਣਸਾਲ 1946-47 ਅਤੇ 1947-48 ਨਾਲਸਬਿੰਧਤਮਪਛਲੇਸਾਲਾਂਮਵਿੱਚਟੈਕਸਦਾਤਾਦੁਆਰਾਮਮਿੱਲਾਂਤੋਂਉਕਤਤਨਖਾਹਜਾਂਮਮਹਨਤਾਨਾਕਮਾਇਆਮਿਆਸੀਅਤੇਇਸਲਈ, ਉਕਤਰਕਮਉਨ੍ਾਂਮਵਿੱਚਆਮਦਨਟੈਕਸਲਈਨਹੀਾਂਵਸੂਲੀਜਾਸਕਦੀਸੀ F ਮਪਛਲੇਸਾਲ।ਉਨ੍ਾਂਮਕਹਾਮਕਇਹਧਾਰਾ (ਸੀ) ਮਸਰਫਤਨਖਾਹਦੇਬਕਾਏ 'ਤੇਲਾਿੂਹੋਵੇਿੀਜੋਵਸੂਲੀਜਾਸਕਦੀਸੀਪਰਵਸੂਲੀਨਹੀਾਂਿਈਸੀ।ਸਾਨੂਿੰਦਲੀਲਨੂਿੰਸਵੀਕਾਰਕਰਨਾਸਿੰਭਵਨਹੀਾਂਲਿੱਿਦਾ।ਧਾਰਾਮਵਿੱਚਵਰਤੇਿਏਸ਼ਬਦ (c) "ਜੇਆਮਦਨਕਰਲਈਨਹੀਾਂਲੈਂਦੇ", ਅਤੇਸਾਨੂਿੰਕਾਫੀਮਵਸ਼ਾਲਜਾਪਦੇਹਨ ਉਹਨਾਂਮਾਮਮਲਆਾਂਨੂਿੰਕਵਰਕਰਨਾਮਜਿੱਥੇਦੋਸ਼ਲਿਾਇਆਜਾਸਕਦਾਸੀਜਾਂਨਹੀਾਂਲਿਾਇਆਜਾਸਕਦਾਸੀ। G ਨਤੀਜੇਵਜੋਂ, ਅਸੀਾਂਪਮਹਲੇਸਵਾਲਦਾਜਵਾਬਮੂਲਮਵਿੱਚਅਤੇਮਾਲੀਆਦੇਹਿੱਕਮਵਿੱਚਮਦਿੰਦੇਹਾਂ. ਦੂਜੇਸਵਾਲਦਾਕੋਈਜਵਾਬਲੋੜ੍ੀਾਂਦਾਨਹੀਾਂਹੈ। ਮਨਰਧਾਰਕਦੁਆਰਾਦਾਇਰਕੀਤੀਆਾਂਅਪੀਲਾਂ (ਸੀ.ਏ. ਨਿੰਬਰ 1508-09/82) ਇਸਲਈ, H 140 ਏਨੂਿੰਬਰਖਾਸਤਕਰਮਦਿੱਤਾਮਿਆ। B ਮਾਲਦੁਆਰਾਦਾਇਰਕੀਤੀਆਾਂਿਈਆਾਂਪੈਰਦੀਆਾਂਅਪੀਲਾਂ (ਸੀ.ਏ. ਨਿੰਬਰ 1206-07/82) ਮਸਰਫਦੂਜੇਸਵਾਲ 'ਤੇਇਸਦੇਮਵਰੁਿੱਧਜਵਾਬਨਾਲਸਬਿੰਧਤਹਨਅਤੇਉਨ੍ਾਂ 'ਤੇਮਵਚਾਰਕਰਨਦੀਲੋੜ੍ਨਹੀਾਂਹੈ।ਇਸਲਈਇਨ੍ਾਂਅਪੀਲਾਂਦਾਮਨਪਟਾਰਾਕੀਤਾਜਾਂਦਾਹੈ।ਲਾਿਤਾਂਬਾਰੇਕੋਈਆਦੇਸ਼ਨਹੀਾਂ। ਬੀ.ਐਸ. ਅਪੀਲਾਂਦਾਮਨਪਟਾਰਾਕੀਤਾਮਿਆ। ਬੇਦਾਅਵਾ :- ਸਥਾਨਕਭਾਸ਼ਾਮਵਿੱਚਅਨੁਵਾਦਕੀਤਾਮਿਆਮਨਰਣਾ/ਮਨਆਾਂਕੇਵਲਮੁਕਿੱਦਮੇਬਾ ਾਾਂਲਈਉਹਨਾਾਂਦੀਆਪਣੀਭਾਸ਼ਾਮਵਿੱਚਸਮਝਣਤਿੱਕਹੀਸੀਮਤਹੈਅਤੇਇਸਦਾਮਕਸੇਹੋਰਉਦੇਸ਼ਲਈਇਸਤੇਮਾਲਨਹੀਕੀਤਾਜਾਸਕਦਾ।ਸਾਰੇਮਵਹਾਰਕਅਤੇਅਮਧਕਾਰਤਮਿੰਤਵਾਾਂਲਈਮਨਆਾਂ/ ਨਰਣੇਦਾਅੰਰੇ ੀਸਿੰਸਕਰਣਪਿਮਾਮਣਤਹੋਵੇਿਾਅਤੇਅਮਲਲਾਿੂਕਰਨਲਈਇਸਨੂਿੰਤਰਜੀਹਮਦਿੱਤੀਜਾਵੇਿੀ। Case: THE COMMISSIONER OF INCOME TAX versus SARDAR ARJUN SINGH AHLUWALIA (DEAD)THROUGH LRS. ETC. [[1999] SUPP. 4 S.C.R. 135] (1999) धारा15 कोसामंजस्यपूर्णतरीकेसेपढ़ाजानाचाहिए।यहस्पष्टहैकिपिछलेवर्षोंमेंमिलोंद्वारानिर्धारितीकोदेयवेतनकीराशि आकलनवर्ष1946-47 और1947-48 केलिएप्रासंगिकहोसकताहैउननिर्धारणवर्षोंमेंकरलगायाजाताहै, चाहेवहभुगतानकियागयाहोयानहीं।मुद्दायहहैकिउनवर्षोंमेंउनसेकरनहींलगायागयाथा।उक्तराशियोंकाभुगताननिर्धारितीकोकेवलपिछलेवर्षोंमेंकियागयाथाजोनिर्धारणवर्षों1966-67 और1967-68 केलिएप्रासंगिकथे।सवालयहहैकिक्यावेउक्तखंड(सी) द्वाराबनाएगएजालसेपकड़ेगएहैं।हमयहमाननेकेलिएकोईऔचित्यनहींदेखतेहैंकियेराशिवेतनकीबकायाराशिनहींहै।वेमिल्सद्वारादेयथे निर्धारितीकोपहलेकीअवधिकेलिएऔरउन्हेंभुगताननहींकियागयाथा; इसलिएवेवेतनकेबकायाथे।खंड(ग) वेतनकेऐसेबकायापरलागूहोताहैबशर्तेकिऐसेबकायापरपिछलेकिसीभीवर्षकेलिएआयकरनहींलगायागयाहो।मानलीजिएकिउक्तराशियोंपरनिर्धारणवर्ष1966-67 सेपहलेकिसीभीपिछलेवर्षकेलिएआयकरनहींलगायागयाथा।इसलिए, हमारेविचारमें, राशिउक्तखंड(सी) द्वारासृजितशुद्धकेभीतरआतीहै, जिसकाउद्देश्यमोटेतौरपरऐसावेतनप्राप्तकरनाहैजोपहलेकेवर्षोंमेंआयकरकेप्रभारसेबचगयाहै। निर्धारितीकेविद्वानवकीलनेयहभीतर्कदियाकिआयकरअधिनियमकाविस्तारहोल्करराज्यतकनहींहै, जिसकेभीतरउक्तवेतनया निर्धारितीद्वारामिलोंसेपिछलेवर्षमेंपारिश्रमिकअर्जितकियागयाथा। आकलनवर्ष1946-47 और1947-48 केलिएप्रासंगिकवर्षऔरइसलिए, उक्तराशियोंकोउनवर्षोंमेंआयकरमेंनहींलगायाजासकताथा।पिछलेवर्षोंमें।उनकेप्रस्तुतिकरणमें, उक्तखंड(ग) केवलवेतनकेबकायापरलागूहोगाजोप्रभारितकियाजासकताथालेकिनप्रभारितनहींकियागयाथा।हमतर्ककोस्वीकारकरनासंभवनहींपातेहैं।खंड(ग) मेंउपयोगकिएगएशब्द"यदिआयकरकेलिएप्रभारितनहींहैं" हैं, औरहमेंऐसेमामलोंकोशामिलकरनेकेलिएपर्याप्तव्यापकप्रतीतहोतेहैंजहांआरोपलगायाजासकताथायानहींलगायाजासकताथा। परिणामस्वरूप, हमपहलेप्रश्नकाउत्तरसकारात्मकऔरराजस्वकेपक्षमेंदेतेहैं।दूसरेप्रश्नकेउत्तरकीआवश्यकतानहींहै। निर्धारितीद्वारादायरअपील(सी. ए. सं. 1508-09 / 82 ) अतः140 हैं। सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट[1999] एस. यू. पी. 4 एससीआर। एबर्खास्त। विचारकरें।इसलिएउनअपीलोंकानिपटाराकरदियाजाताहै।इसबारेमेंकोईआदेशनहींलागतें। बी. अपीलोंकानिपटाराकियागया।बी. एस ¡ बी. एस Case: THE COMMISSIONER OF INCOME TAX versus SARDAR ARJUN SINGH AHLUWALIA (DEAD)THROUGH LRS. ETC. [[1999] SUPP. 4 S.C.R. 135] (1999) C That the relationship between the Mills and the assessee was that of master and servant and that the said amounts had been received by the assessee as salary is not in dispute. The question really is whether clause (a) of Section 15 of the Income Tax Act, 1961, applies, as contended by learned counsel on behalf of the assessee, or clause ( c) thereof, as contended by the revenue. Section 15, as it then stood, reads thus: D "15. The following income shall be chargeable to income-tax under the head "Salaries" - (a) any salary due from an employer or a former employer to an assessee in the previous year, whether paid or not; E (b) any salary paid or allowed to him in the previous year by or on behalf of an employer or a former employer though not due or before it became due to him; ( c) any arrears of salary paid or allowed to him in the previous year by or on behalf of an employer or a former employer, if not charged to income tax for any earlier previous year. p Explanation- For the removal of doubts, it is hereby declared that . where any salary paid in advance in included in the total income of any person for any previous year it shall not be included again in the G total income of the person when the salary becomes due." According to learned counsel for the assessee, the salary or remuneration was due from the Mills to the assessee in the previous years relevant to the Assessment Years 1946-47 and 1947-48 and they were, by reason of the said clause (a), chargeable to tax in those assessment years, whethc:r paid or not. H It is his submission also that the said amounts received by the assessee C.I.T. v. SARDARARJUN SINGH AHLUWALIA [S.P. BHARUCHA,J.] 139 cannot be tenned "arrears of salary'', so that clause (c) has no appiication. A According to learned counsel for the Revenue, on the other hand, the said amounts not having been charged to tax in the Assessment Years 1946-47 and 1947-48, they became liable to tax in the years in which they were paid to the assessee by the Mills. Section 15 must be read hannoniously. It is clear that the amounts of B salary that were payable by the Mills to the assessee in the previous years relevant to the Assessment Years 1946-47 and 1947-48 could haven been brought to tax in those assessment years, whether paid or not. The point is that they were not made chargeable to tax in those years. The said amounts were paid to the assessee only in the previous years relevant to the Assessment C Years 1966-67 and 1967-68. The question is whether they are caught by the net created by the said clause (c). We do not see any justification for holding that these amounts are not arrears of salary. They were due by the Mills to the assessee for an earlier period and they were not paid; they were, therefore, arrears of salary. Clause ( c) applies to such arrears of salary provided such D arrears had not been charged to income tax for any earlier previous year. The said amounts, admittedly, were not charged to income tax for any previous year prior to the Assessment Year 1966-67. In our view, therefore, the amounts do fall within the net created by the said clause ( c ), which is, broadly put, intended to catch such salary as has escaped the charge of income tax in earlier years. D E Learned counsel for the assessee also contended that the Income Tax Act did not extend to the Holkar State, within, which the said salary or remuneration had been earned by the assessee from the Mills, in the previous years relevant to the Assessment Years 1946-47 and 1947-48 and, therefore, the said amounts could not have been charged to income tax in those F previous years. In his submission, the said clause ( c) would apply only to arrears of salary which could have been charged but were not charged. We do not find it possible to accept the argument. The words used in clause ( c) are "if not charged to income tax'', and appear to us to be wide enough to cover cases where the charge could or could not have been imposed. G G Case: THE COMMISSIONER OF INCOME TAX versus SARDAR ARJUN SINGH AHLUWALIA (DEAD)THROUGH LRS. ETC. [[1999] SUPP. 4 S.C.R. 135] (1999) G In the result, we answer the first question in the affinnative and in favour of the Revenue. No answer to the second question is required. The appeals filed by the assessee (C.A. Nos. 1508-09/82) are, therefore, H 140 SUPREME COURT REPORTS [1999) SUPP. 4 S.C.R. A dismissed. Tue appeals filed by the Revenue (C.A. Nos. 1206-07/82) relate only to the answer against it on the second question and they do not require consideration. Those appeals are, therefore, disposed of. No order as to costs. B B.S. Appeals disposed of.