The New Jehangir Vakil Mills Ltd v. The Commissioner Of Income-Tax, Bombay North, Kutch And Saurashtra

Case: THE NEW JEHANGIR VAKIL MILLS LTD. versus THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, BOMBAY NORTH, KUTCH AND SA... [[1960] 1 S.C.R. 249] (1960) ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਰਰਪੋਰਟਾਂ 249 ਰਿ ਨਿਊ ਜਹਾਂਗੀਰ ਵਕੀਲ ਨ ਿੱਲਜ਼ ਨਲ ਨਿਡ ਬਿਾ ਇਿਕ ਿੈਕਸ ਕਨ ਸ਼ਿਰ, ਬੰਬਈ ਉੱਤਰੀ, ਕਿੱਛ ਅਤੇ ਸੌਰਾਸ਼ਿਰ (ਐਸ. ਆਰ. ਦਾਸ, ਸੀ. ਜੇ. , ਐਿ. ਐਚ. ਭਗਵਤੀ ਅਤੇ ਐ . ਨਹਦਾਇਤ ਿੱਲਾ, ਜੇ.ਜੇ.) 12 ਈ, 1959 ਇਿਕ ਿੈਕਸ- ਹਵਾਲਾ - ਹਾਈ ਕੋਰਿ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ- ਜੇ ਨਕਸੇ ਿਵੇਂ ਪ੍ਰਸ਼ਿ 'ਤੇ ਜਾਂਚ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਿ ਅਤੇ ਕੇਸ ਦੇ ਪ੍ੂਰਕ ਸਿੇਿ ੈਂਿ ਦੀ ੰਗ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਿ- ਇੰਡੀਅਿ ਇਿਕ ਿੈਕਸ ਐਕਿ 1922 (1922 ਦਾ XI) ਧਾਰਾ 66 (4)। ਰਵਸ਼ੇਸ ਆਰਿਆ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਅਪ੍ੀਲ ਹਾਈ ਕੋਰਿ ਦੇ ਉਸ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਵਰ ਿੱਧ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਨਜਸ ਨਵਚ ਇਿਕ ਿੈਕਸ ਐਕਿ ਦੀ ਧਾਰਾ 66 (4) ਤਨਹਤ ਇਿਕ ਿੈਕਸ ਅਪ੍ੀਲ ਨਿਰਨਬਊਿਲ ਿੂੰ ਉਿਹਾਂ ਿ ਕਨਤਆਂ 'ਤੇ ਕੇਸ ਦਾ ਪ੍ੂਰਕ ਨਬਆਿ ਪ੍ੇਸ਼ ਕਰਿ ਲਈ ਨਕਹਾ ਨਗਆ ਸੀ, ਨਜਿਹਾਂ ਿੂੰ ਿਾ ਤਾਂ ਨਧਰਾਂ ਿੇ ਉਠਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਿਾ ਹੀ ਇਿਕ ਿੈਕਸ ਅਥਾਰਿੀਆਂ ਜਾਂ ਨਿਰਨਬਊਿਲ ਿੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਿਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹ ਣੇ ਇਕੋ ਇਕ ਸਵਾਲ ਇਹ ਸੀ ਨਕ ਕੀ ਭਾਵਿਗਰ ਨਵਖੇ ਿੈਕਸਦਾਤਾ ਿੂੰ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਹੋਏ ਕ ਝ ਚਕ, ਜੋ ਨਬਰਨਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਨਵਚ ਿਕਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਿ, ਉਿਹਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਨਵਚ ਪ੍ੈਸੇ ਨਬਰਨਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਨਵਚ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਿ. ਨਿਰਨਬਊਿਲ ਿੇ ਨਕਹਾ ਨਕ ਪ੍ੈਸੇ ਚਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੀ ਿਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਿ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰਹਾਂ ਭਾਵਿਗਰ ਨਵਖੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਿ। ਸਵਾਲ ਇਹ ਸੀ ਨਕ ਕੀ ਭਾਵਿਗਰ ਨਵਖੇ ਚਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੀ ਭਾਵਿਗਰ ਨਵਖੇ ਨਵਕਰੀ ਦੀ ਰਕ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੀ। ਹਾਈ ਕੋਰਿ ਿੇ ਨਕਹਾ ਨਕ ਭਾਵਿਗਰ ਨਵਖੇ ਡਾਕ ਰਾਹੀਂ ਚਕ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਕਰਿਾ ਨਿਰਣਾਇਕ ਿਹੀਂ ਹੈ ਨਕਉਂਨਕ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਖੋਜ ਿਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਨਕ ਕੀ ਚਕ ਨਬਿਾਂ ਨਕਸੇ ਬੇਿਤੀ, ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਜਾਂ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਡਾਕ ਰਾਹੀਂ ਭੇਜੇ ਗਏ ਸਿ, ਜੋ ਿੈਕਸਦਾਤਾ ਦ ਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਿ ਅਤੇ ਹੇਠ ਨਲਖੇ ਅਿ ਸਾਰ ਦੇਖੇ ਗਏ ਸਿ, "ਪ੍ਰ ਅਸੀਂ ਲੋੜੀਂਦੀ ਜਾਂਚ ਿੂੰ ਬੰਦ ਿਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਜੋ ਸਾਡੇ ਆਪ੍ਣੇ ਿਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਹਵਾਲੇ ਨਵਿੱਚ ਉਠਾਏ ਗਏ ਸਵਾਲ ਦਾ ਤਸਿੱਲੀਬਖਸ਼ ਜਵਾਬ ਦੇ ਸਕੀਏ। ਇਹ ਿਹੀਂ ਭ ਿੱਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਨਕ ਇਿਕ ਿੈਕਸ ਐਕਿ ਦੀ ਧਾਰਾ 66 (4) ਦੇ ਤਨਹਤ ਸਾਿੂੰ ਨਧਰਾਂ ਦੇ ਨਵਵਹਾਰ ਤੋਂ ਸ ਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਨਧਕਾਰ ਹੈ ਨਕ ਅਸੀਂ ਨਿਰਨਬਊਿਲ ਿੂੰ ਹੋਰ ਤਿੱਥ ਦਿੱਸਣ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਆਪ੍ਣੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਅਨਧਕਾਰ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸਹੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕੀਏ। ਇਹ ਨਕਹਾ ਨਗਆ ਨਕ ਹਾਈ ਕੋਰਿ ਿੇ ਐਕਿ ਦੀ ਧਾਰਾ 66 (4) ਤਨਹਤ ਆਪ੍ਣੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਗਲਤ ਧਾਰਿਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਿੂੰ ਰਿੱਦ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇੰਡੀਅਿ ਇਿਕ ਿੈਕਸ ਐਕਿ ਦੀ ਧਾਰਾ 66 (4), ਨਜਸ ਿੂੰ ਐਕਿ ਦੀ ਧਾਰਾ 66 (1) ਅਤੇ 66 (20) ਦੇ ਿਾਲ ਪ੍ਨੜਹਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਿੇ ਹਾਈ ਕੋਰਿ ਿੂੰ ਕਾਿੂੰਿ ਦਾ ਿਵਾਂ ਸਵਾਲ ਉਠਾਉਣ ਦਾ ਅਨਧਕਾਰ ਿਹੀਂ ਨਦਿੱਤਾ ਜੋ ਨਿਰਨਬਊਿਲ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਪ੍ੈਦਾ ਿਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਾਂ ਨਿਰਨਬਊਿਲ ਿੂੰ ਿਵੇਂ ਪ੍ਰਸ਼ਿ ਿੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਿ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਿਵੇਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤਿੱਥਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਿ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਿਹੀਂ ਨਦੰਦਾ ਸੀ ਜੋ ਧਾਰਾ 66 (1) ਜਾਂ ਧਾਰਾ ਦੇ ਤਨਹਤ ਉਸ ਿੂੰ ਿਹੀਂ ਭੇਨਜਆ ਨਗਆ ਸੀ ਐਕਿ ਦੀ ਧਾਰਾ 66 (2) ਅਤੇ ਨਿਰਨਬਊਿਲ ਿੂੰ ਕੇਸ ਦਾ ਪ੍ੂਰਕ ਨਬਆਿ ਪ੍ੇਸ਼ ਕਰਿ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦੇਣਾ। ਐਕਿ ਦੀ ਧਾਰਾ 66 (4) ਦੇ ਤਨਹਤ ਕੇਸ ਦੇ ਨਬਆਿ ਨਵਿੱਚ ਅਨਜਹੇ ਵਾਧੇ ਅਤੇ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨਸਰਫ ਅਨਜਹੇ ਤਿੱਥਾਂ ਿਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਿ ਜੋ ਪ੍ਨਹਲਾਂ ਹੀ ਨਰਕਾਰਡ ਦਾ ਨਹਿੱਸਾ ਬਣ ਚ ਿੱਕੇ ਹਿ ਪ੍ਰ ਨਿਰਨਬਊਿਲ ਦ ਆਰਾ ਕੇਸ ਦੇ ਨਬਆਿ ਨਵਿੱਚ ਸ਼ਾ ਲ ਿਹੀਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਿ। XXXXXX 250 ਸ ਪ੍ਰੀ ਕੋਰਿ ਨਰਪ੍ੋਰਿਾਂ [1960 (1)] ਕਰੈਡੌਕ (ਐਚ.ਐ . ਇੰਸਪ੍ੈਕਿਰ ਆਫ ਿੈਕਸ) ਬਿਾ ਜ਼ੀਵੋ ਫਾਈਿਾਂਸ ਕੰਪ੍ਿੀ ਨਲ ਨਿਡ, (1946) 27 ਿੀ.ਸੀ. ਇਿਕ ਿੈਕਸ ਕਨ ਸ਼ਿਰ, ਪ੍ਿੱਛ ੀ ਬੰਗਾਲ ਬਿਾ ਸਿੇਿ ਬੈਂਕ ਆਫ ਇੰਡੀਆ, [1957] 31 ਆਈ.ਿੀ.ਆਰ. 455; ਉਦਯੋਨਗਕ ਨਵਕਾਸ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੰਪ੍ਿੀ, ਨਲ ਨਿਡ ਬਿਾ ਕਨ ਸ਼ਿਰ ਵਾਧੂ ਿਾਫਾ ਿੈਕਸ, ਆ ਦਿ ਕਰ ਬੰਬਈ , [1957] 31 ਆਈ.ਿੀ.ਆਰ. 688; ਵਾਦੀਲਾਲ ਇਿੱਛਾਚੰਦ ਬਿਾ ਆ ਦਿ ਕਰ ਕਨ ਸ਼ਿਰ, ਬੰਬਈ ਉੱਤਰੀ, ਕਿੱਛ ਅਤੇ ਸੌਰਾਸ਼ਿਰ, ਅਨਹ ਦਾਬਾਦ, [1957] 32 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 569 ਅਤੇ ਆ ਦਿ ਕਰ ਕਨ ਸ਼ਿਰ ਬਿਾ ਭੂਰੰਨਗਆ ਕੋਲ ਕੰਪ੍ਿੀ [1958] 34 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 802, ਹਵਾਲਾ ਨਦਿੱਤਾ ਨਗਆ ਹੈ। ਇਿਕ ਿੈਕਸ ਕਨ ਸ਼ਿਰ, ਨਬਹਾਰ ਅਤੇ ਉੜੀਸਾ ਬਿਾ ਨਵਸ਼ਵੇਸ਼ਵਰ ਨਸੰਘ, [1939] 7 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 536 ਅਤੇ ਸਰ ਸ ੰਦਰ ਨਸੰਘ ਜੀਠੀਆ ਬਿਾ ਆ ਦਿ ਕਰ ਕਨ ਸ਼ਿਰ, ਸੀ.ਪ੍ੀ. ਅਤੇ ਯੂ.ਪ੍ੀ. [1942] 10 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ. 457, ਮੰਰਿਆ ਨਗਆ ਹੈ। ਨਸਵਲ ਅਪ੍ੀਲ ਅਨਧਕਾਰ ਖੇਤਰ: 1957 ਦੀ ਨਸਵਲ ਅਪ੍ੀਲ ਿੰਬਰ 50. 1955 ਦੇ ਇਿਕ ਿੈਕਸ ਰੈਫਰੈਂਸ ਿੰਬਰ 19 ਨਵਿੱਚ ਬੰਬੇ ਹਾਈ ਕੋਰਿ ਦੇ 23 ਸਤੰਬਰ, 1955 ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਅਤੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਨਵਸ਼ੇਸ਼ ਆਰਿਆ ਰਾਹੀਂ ਅਪ੍ੀਲ। ਅਪ੍ੀਲਕਰਤਾ ਵਿੱਲੋਂ ਆਰ.ਜੇ. ਕੋਲਾ ਅਤੇ ਆਈ. ਐਿ. ਸ਼ਰਾਫ। ਉੱਤਰਦਾਤਾ ਵਿੱਲੋਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਧੀਕ ਸਾਨਲਨਸਿਰ ਜਿਰਲ ਐਚ. ਐਿ. ਸਨਿਆਲ, ਕੇ. ਐਿ. ਰਾਜਗੋਪ੍ਾਲ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਡੀ. ਗ ਪ੍ਤਾ। 12 ਈ 1959 ਅਿਾਲਤ ਿਾ ਫੈਸਲਾ ਹ਼ੇਠ ਿੁਆਰਾ ਸੁਣਾਇਆ ਰਿਆ ਭਗਵਤੀ ਜੇ. - ਨਵਸ਼ੇਸ਼ ਆਰਿਆ ਵਾਲੀ ਇਹ ਅਪ੍ੀਲ ਬੰਬਈ ਹਾਈ ਕੋਰਿ ਦੇ 23 ਸਤੰਬਰ, 1955 ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਅਤੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਪ੍ੈਦਾ ਹੋਈ ਹੈ, ਨਜਸ ਿੂੰ ਇਿਕ ਿੈਕਸ ਅਪ੍ੀਲ ਨਿਰਨਬਊਿਲ (ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ "ਨਿਰਨਬਊਿਲ" ਵਜੋਂ ਜਾਨਣਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਦ ਆਰਾ ਭਾਰਤੀ ਆ ਦਿ ਿੈਕਸ ਐਕਿ (1922 ਦਾ XI ) ਦੀ ਧਾਰਾ 66 (1) (ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ " ਐਕਿ " ਵਜੋਂ ਜਾਨਣਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਦੇ ਤਨਹਤ ਹਾਈ ਕੋਰਿ ਿੂੰ ਨਦਿੱਤਾ ਨਗਆ ਸੀ। ਇਸ ਨਵਿੱਚ ਦਿੱਸੇ ਿ ਕਨਤਆਂ 'ਤੇ ਕੇਸ ਦਾ ਇਿੱਕ ਪ੍ੂਰਕ ਨਬਆਿ ਪ੍ੇਸ਼ ਕਰਿਾ। Case: THE NEW JEHANGIR VAKIL MILLS LTD. versus THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, BOMBAY NORTH, KUTCH AND SA... [[1960] 1 S.C.R. 249] (1960) Section: CONCLUSION S.C.R. SUPREME COURT REPORTS THE NEW JEHANGIR VAKIL MILLS LTD. v. THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, BOMBAY NORTH, KUTCH AND SAURASHTRA. (S. R. DAs, C.J., N.H. BHAGWATI and M. HIDAYATULLAH, ,JJ.) Income-tax-Reference-Power of Hi~:h C01~rt·-If can direct investigation on a new qttestion and call for supplementary statetJtt!1~t of case-Indian Income-tax Act, I9ZZ (XI of 1922), s. 66(4). This appeal hy special leave was directecl against the order of the High Court asking the Income-tax Appellate Tribunal under s. 66(4) of the Income-tax Act to submit a supplementary statement of case on points, which were never raisecl by the parties nor decided by the Income-tax Authorities or the Tribunal. The only question canvassed bi!fore them was whether Ct'rtain cheques,· which were rec~ived by the assessee at Bhavnagar having been cashed in British lndia. the monies in respect of them could be said to have been received in British India. The Tribunal held that the monies related back to the receipt of the cheques and were as such received at Bhavnagar. The question was whether the r<'ceipt of the cheques at Bhavnagar amounted to receipt of the sale proceeds at Bhavnagar. The High Court held tl1at the mere receipt of the cheques by post at Bhavnagar was not conclusive in absence of a further finding as to whether the cheques were sent by post without any request, express or implied, having been made by the assessee and observed as follows,- " But we cannot shut out the necessary inquiry which even from our own point of view is necessary to be made in order that we should satisfactorily answer the question raised in the Reference. It must not be forgotten that under sec. 66(4) of the Income-tax Act we have a ·right independently of the conduct of the parties to direct the Tribunal to state further facts so that we may properly exercise our advisory jurisdiction." Held, that the High Court had misconceived its powers under s. 66(4) of the Act and its decision must be set a!>ide. Section 66(4) of the Indian Income-tax Act, which must be read with ss. 66(1) and 66(2) of the Ar.t, did not empower the High Court to raise a new question of law which <lid not arise out of the Tribunal's order or direct the Tribunal to investigate new and further facts necessary to determine the new question which had not been referred to it under s 66(1) or s. o6(2) of the Act and direct the Tribunal to !'uhmit supplt>mentary stat<.'ment of case. Such additions and alterations in the statement of l'ase ass. <i6(4) of th(' Act ernpower<>d tl1r High Court to flirect, r.onl1\ 1l 1959 May I2. SUPREME COURT REPORT::; [1960(1)] 250 I959 relate only to such facts as already formed part of the record but were not included by the Tribunal in the statement of the case. The New jehangir . y k"l M'll Ltd Craddock (H. M. Inspector of Taxes) v. Zet•o Fmance Co. Ltd., a' ' s · (1946} 27 T.C. 267; Commissioner of Income-tax, West Bengal v_ Th e ommtss,oner C [v. . . ]State Bank of India; [1957] 31 I.T.R. . . 455; Industrial DeveloJ.me1tt 1' of Income-tax and Investments Co., Ltd. v. Commzss~oner or 'J Excess Profits Tax, Bombay, [1957] 31 I.T.R. 688; Vadilal Ichhachand v. Commissioner of Income-tax, Bombay North, Kutch and Saurashtra, Ahmedabad, [1957] 32 I.T.R. 569 and Commissioner of Income-tax v. Bhurangya Coal Co. [1958] 34 I.T.R. 802, referred to. Commissioner of Income-tax, Bihar & Orissa v. V isweshwar Singh, [1939] 7 I.T.R. 536 and Sir S.under Singh M ajithia v. Commissioner of Income-tax, C. P. and U. P. [1942] ro I.T.R. 457, considered. CIVIL APPELLATE JuRISDICTION: Civil Appeal No. 50 of 1957. Appeal by special leave from the judgment and order dated September 23, 1955, of the Bombay High Court in Income-tax Reference No. 19 of 1955. R . .!_. Kolah and I. N. Shroff, for the appellant. H. N. Sanyal, Additional Solicitor-General of India, K. N. Rajagopala Sastri and D. Gupta, for the respon-dent. 1959. May 12. The Judgment of the Court was delivered by Case: THE NEW JEHANGIR VAKIL MILLS LTD. versus THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, BOMBAY NORTH, KUTCH AND SA... [[1960] 1 S.C.R. 249] (1960) एस. सी. आर. सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट 249 दन्यूजहांगीरवकीलमिल्सलि. वी. आयआयोग-कर, बॉम्बे उत्तर, कच्छऔरसौराष्ट्र। ( एस. आर. दास, सी. जे., एन. एच. भगवतीऔर एम. हिदायतुल्लाह, जे. जे.) आय-कर-संदर्भ-उच्चन्यायालयकीशक्ति-यदिनिर्देशदेसकतेहैं --एकनएप्रश्नपरजांचऔरमामलेकेपूरकविवरणकेलिएकॉलभारतीयआयकरअधिनियम, 1922(1922 का11), एस।66 ( 4 ) . विशेषअनुमतिद्वारायहअपीलआदेशकेखिलाफनिर्देशितकीगईथी। उच्चन्यायालयनेआय-करअपीलीयन्यायाधिकरणसेएसकेतहतपूछा।66 ( 4 ) आय-करअधिनियमकेउनबिंदुओंपरमामलेकाएकपूरकविवरणप्रस्तुतकरनेकेलिए, जोकभीनहींउठाएगएथे -पक्षकारोंनेनहीआयकरप्राधिकरणोंयान्यायाधिकरणद्वारानिर्णयलिया।उनकेसामनेएकमात्रसवालयहथाकिक्याकुछचेक, जोनिर्धारितीद्वाराभावनगरमेंप्राप्तकिएगएथे, ब्रिटिशभारतमेंनकदकिएगएथे, उनकेसंबंधमेंधनब्रिटिशभारतमेंप्राप्तकियागयाथा।न्यायाधिकरणनेमानाकिचेककीप्राप्तिसेसंबंधितधनभावनगरमेंप्राप्तकियागयाथा।सवालयहथाकिक्याभावनगरमेंचेककीप्राप्तिभावनगरमेंबिक्रीआयकीप्राप्तिकेबराबरहै।उच्चन्यायालयनेअभिनिर्धारितकियाकिभावनगरमेंडाकद्वाराचेककीकेवलप्राप्तिनिर्णायकनहींथीक्योंकिआगेयहनिष्कर्षनहींनिकलाकिक्याचेककरनिर्धारितीद्वाराकिएगएकिसीभीअनुरोध, व्यक्तयानिहितकेबिनाडाकद्वाराभेजेगएथेऔरनिम्नलिखितरूपमेंदेखागयाथाः " लेकिनहमआवश्यकजांचकोबंदनहींकरसकतेजो हमारेअपनेदृष्टिकोणसेयहआवश्यकहैकिहमइसमेंउठाएगएप्रश्नकासंतोषजनकउत्तरदें।संदर्भ. यहनहींभूलनाचाहिएकिसेककेतहत।66 ( 4 ) आय-करअधिनियमकेतहतहमेंपक्षोंकेआचरणसेस्वतंत्ररूपसेअधिकारहैकिहमन्यायाधिकरणकोआगेकेतथ्योंकोबतानेकानिर्देशदेंताकिहमअपनेसलाहकारअधिकारक्षेत्रकाउचितरूपसेप्रयोगकरसकें। अभिनिर्धारितकियाकिउच्चन्यायालयनेअपनीशक्तियोंकोगलतसमझाथा एस. 66 ( 4 ) अधिनियमऔरउसकेनिर्णयकोदरकिनारकरदियाजानाचाहिए। -भारतीयआयकरअधिनियमकीधारा66 (4), जो एसएसकेसाथपढ़ें।66 ( 1 ) औरअधिनियमके66 (2) नेउच्चन्यायालयकोकानूनकाएकनयासवालउठानेकाअधिकारनहींदियाजोउत्पन्ननहींहुआ। न्यायाधिकरणकेआदेशसेबाहरयान्यायाधिकरणकोनएप्रश्नकानिर्धारणकरनेकेलिएआवश्यकनएऔरआगेकेतथ्योंकीजांचकरनेकानिर्देशदें। जिसेधारा66 (1) याधाराओंकेतहतसंदर्भितनहींकियागयाथा।66 ( 2 ) अधिनियमऔरन्यायाधिकरणकोपूरकविवरणप्रस्तुतकरनेकानिर्देशमामलेमें।मामलेकेविवरणमेंइसतरहकेपरिवर्धनऔरपरिवर्तन।66 ( 4 ) अधिनियमनेउच्चन्यायालयकोनिर्देशदेनेकाअधिकारदिया, 33 . सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट[1960 (1)] 250 केवलऐसेतथ्योंसेसंबंधितहैंजोपहलेसेहीअभिलेखकाहिस्साहैंलेकिनन्यायाधिकरणद्वारामामलेकेबयानमेंशामिलनहींकिएगएथे। क्रैडॉक(एच. एम. करनिरीक्षक) बनाम।शून्यवित्तकंपनीलिमिटेड, (1946) 27 टी. सी. 267; आय-करआयुक्त, पश्चिमबंगालबनाम।भारतीयस्टेटटबैंक, [1957] 31 आई. टी. आर. 455; औद्योगिकविकासऔरनिवेशकंपनी, लिमिटेडv. अतिरिक्तलाभकरआयुक्त, बॉम्बे, [1957] 31 आई. टी. आर.-688; वादिलालइच्छाचंदबनाम।आयकरआयुक्त, बॉम्बेउत्तर, कच्छऔरसौराष्ट्र, अहमदाबाद,[1957] 32 आई. टी. आर. 569 औरआय-करआयुक्तबनाम।भुरंग्याकोलकं. [1958] 34 आई.टी. आर. 802, संदर्भित। आय-करआयुक्त, बिहारऔरउड़ीसाबनाम।विश्वेश्वरसिंह, [1939] 7 आई. टी. आर. 536 औरसरसुंदरसिंहमजीठियाबनाम। आय-करआयुक्त, सी. पी. औरयू. पी. [1942] 10 आई. टी. आर. 457 परविचारकियागया।सिविलअपीलीयन्यायनिर्णयःसिविलअपील 1957 कासं. 50। निर्णयसेविशेषअनुमतिद्वाराअपीलऔर आय-करसंदर्भसं. 1955 कीसं. 19 मेंबंबईउच्चन्यायालयका23 सितंबर, 1955 काआदेश। अपीलार्थीकीओरसेआर. जे. कोलाहऔरआई. एन. श्रॉफ। एच. एन. सान्याल, अतिरिक्तसॉलिसिटटर-भारतकेजनरल, के. एन. राजगोपालाशास्त्रीऔरडी. गुप्ता, रेस्पॉनडेंटटकेलिए। 1959. 12 मई।न्यायालयकानिर्णयथा द्वारावितरितकियागया जे. भगवती- विशेषअवकाशकेसाथयहअपीलउठतीहै। आय-करअपीलीयन्यायाधिकरण(जिसेइसमें"न्यायाधिकरण" केरूपमेंसंदर्भितकियागयाहै) द्वाराआयकरसंदर्भसंख्या1955 के19 मेंदिएगएबंबईउच्चन्यायालयके23 सितंबर, 1955 केनिर्णयऔरआदेशमेंसे।66 ( 1 ) भारतीयआय-करअधिनियम(1922 काXI)-(इसकेबाद"अधिनियम" केरूपमेंसंदर्भित) जिसकेतहतउच्चन्यायालयनेन्यायाधिकरणकोएकप्रस्तुतकरनेकानिर्देशदिया इसमेंउल्लिखितबिंदुओंपरमामलेकापूरकविवरण। अपीलार्थीएकसीमितदेयताकंपनीहै। मूल्यांकनवर्षों1943-44 और1944-45 केदौरानभावनगरजोएकभारतीयराज्यथा, मेंकपड़ावस्तुओंकालेखांकन।उक्तमूल्यांकनवर्षोंकेलिएअपील लांटटकोएकगैर-निवासीमानागयाथा, इसकालेखावर्षएस. सी. आर. सर्वोच्चन्यायालयरिपोर्ट 251 वर्ष1942 और1943।आकलनवर्ष1943-44 और1944-45 (लेखावर्ष1942 T और1943) केलिए, आयकरअधिकारीनेअपीलार्थीकीब्रिटिशभारतीयआयकीगणनाएकआनुपातिकआधारपरकी। Case: THE NEW JEHANGIR VAKIL MILLS LTD. versus THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, BOMBAY NORTH, KUTCH AND SA... [[1960] 1 S.C.R. 249] (1960) 12 ਈ 1959 ਅਿਾਲਤ ਿਾ ਫੈਸਲਾ ਹ਼ੇਠ ਿੁਆਰਾ ਸੁਣਾਇਆ ਰਿਆ ਭਗਵਤੀ ਜੇ. - ਨਵਸ਼ੇਸ਼ ਆਰਿਆ ਵਾਲੀ ਇਹ ਅਪ੍ੀਲ ਬੰਬਈ ਹਾਈ ਕੋਰਿ ਦੇ 23 ਸਤੰਬਰ, 1955 ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਅਤੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਪ੍ੈਦਾ ਹੋਈ ਹੈ, ਨਜਸ ਿੂੰ ਇਿਕ ਿੈਕਸ ਅਪ੍ੀਲ ਨਿਰਨਬਊਿਲ (ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ "ਨਿਰਨਬਊਿਲ" ਵਜੋਂ ਜਾਨਣਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਦ ਆਰਾ ਭਾਰਤੀ ਆ ਦਿ ਿੈਕਸ ਐਕਿ (1922 ਦਾ XI ) ਦੀ ਧਾਰਾ 66 (1) (ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ " ਐਕਿ " ਵਜੋਂ ਜਾਨਣਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਦੇ ਤਨਹਤ ਹਾਈ ਕੋਰਿ ਿੂੰ ਨਦਿੱਤਾ ਨਗਆ ਸੀ। ਇਸ ਨਵਿੱਚ ਦਿੱਸੇ ਿ ਕਨਤਆਂ 'ਤੇ ਕੇਸ ਦਾ ਇਿੱਕ ਪ੍ੂਰਕ ਨਬਆਿ ਪ੍ੇਸ਼ ਕਰਿਾ। ਅਪ੍ੀਲਕਰਤਾ ਭਾਵਿਗਰ ਨਵਖੇ ਿੈਕਸਿਾਈਲ ਵਸਤੂਆਂ ਦਾ ਨਿਰ ਾਣ ਕਰਿ ਵਾਲੀ ਇਿੱਕ ਸੀ ਤ ਦੇਣਦਾਰੀ ਵਾਲੀ ਕੰਪ੍ਿੀ ਹੈ ਜੋ ਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1943-44 ਅਤੇ 1944-45 ਦੌਰਾਿ ਇਿੱਕ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਸੀ। ਉਕਤ ਲਾਂਕਣ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਅਪ੍ੀਲਕਰਤਾ ਿੂੰ ਗੈਰ-ਵਸਿੀਕ ੰਨਿਆ ਨਗਆ ਸੀ, ਨਜਸ ਦੇ ਖਾਤੇ ਦੇ ਸਾਲ ਕੈਲੰਡਰ ਸਾਲ 1942 ਅਤੇ 1943 ਸਿ। ਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1943-44 ਅਤੇ 1944-45 (ਖਾਤਾ ਸਾਲ 1942 ਅਤੇ 1943) ਲਈ, ਆ ਦਿ ਕਰ ਅਨਧਕਾਰੀ ਿੇ ਐਕਿ ਦੀ ਧਾਰਾ 4 (1) (ਏ) ਦੇ ਤਨਹਤ ਅਿ ਪ੍ਾਤ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਅਪ੍ੀਲਕਰਤਾ ਦੀ ਨਬਰਨਿਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਆ ਦਿ ਦੀ ਗਣਿਾ ਕੀਤੀ। ਖਾਤਾ ਸਾਲ 1942 ਨਵਚ ਇਸ ਦੀ ਕ ਿੱਲ ਨਵਕਰੀ 66,14,852 ਰ ਪ੍ਏ ਸੀ, ਨਜਸ ਨਵਚੋਂ 35,92,157 ਰ ਪ੍ਏ ਦੀ ਨਵਕਰੀ ਦੀ ਰਕ ਜੋ ਹੇਠਾਂ ਵੇਰਵੇ ਅਿ ਸਾਰ ਨਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਆ ਦਿ ਕਰ ਅਨਧਕਾਰੀ ਦ ਆਰਾ ਨਬਰਨਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਨਵਚ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ: - ਹੋਰ ਚ 13,08,980 ਰਪਏਕ ਭਾਵਿਿਰ ਰਵਖ਼ੇ ਪਿਾਪਤ ਹੋਏ ਪਰ ਰਬਿਰਟਸ ਭਾਰਤ ਰਵਿੱਚ ਬੈਂਕਾਂ 'ਤ਼ੇ ਰਖਿੱਚ਼ੇ ਿਏ 35,92,157 ਰਪਏ XXXXXX ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਰਰਪੋਰਟਾਂ 251 ਇਿਕ ਿੈਕਸ ਅਫਸਰ ਿੇ ਅਪ੍ੀਲਕਰਤਾ ਦੀ ਆ ਦਿ ਦੀ ਗਣਿਾ ਅਿ ਪ੍ਾਤ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ 27,11,136 ਰ ਪ੍ਏ ਕੀਤੀ, ਭਾਵ ਨਬਰਨਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਨਵਕਰੀ ਦੇ ਅਿ ਪ੍ਾਤ ਨਵਿੱਚ। ਉਸਿੇ ਨਕਹਾ ਨਕ ਐਕਿ ਦੀ ਧਾਰਾ 4 (1) (a) ਤਨਹਤ ਨਬਰਨਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਨਵਿੱਚ 14,72,267 ਰ ਪ੍ਏ ਦੀ ਆ ਦਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਨਤਰਕਿਲਾਲ ਹਾਸ ਖਰਾ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਨਵਕਰੀ ਦੀ ਰਕ ਦੇ ਸਬੰਧ ਨਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨਵਵਾਦ ਿਹੀਂ ਸੀ। ਖਾਤਾ ਸਾਲ 1943 ਦੇ ਅਿ ਸਾਰ ਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1944-45 ਦੇ ਸਬੰਧ ਨਵਿੱਚ, ਆ ਦਿ ਕਰ ਅਨਧਕਾਰੀ ਿੇ ਨਕਹਾ ਨਕ ਅਪ੍ੀਲਕਰਤਾ ਦ ਆਰਾ ਨਬਰਨਿਸ਼ ਇੰਡੀਆ ਬੈਂਕਾਂ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਪ੍ਲਾਈ ਨਵਭਾਗ ਤੋਂ ਚਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ 16,72,693 ਰ ਪ੍ਏ ਦੀ ਨਵਕਰੀ ਆ ਦਿ ਐਕਿ ਦੀ ਧਾਰਾ 4 (1) (a) ਤਨਹਤ ਿੈਕਸਯੋਗ ਸੀ। ਅਪ੍ੀਲਕਰਤਾ ਅਿ ਸਾਰ 16,72,693 ਰ ਪ੍ਏ ਦਾ ਅੰਕੜਾ 12,97,631 ਰ ਪ੍ਏ ਦੀ ਗਲਤੀ ਸੀ। ਅਪ੍ੀਲਕਰਤਾ ਿੇ ਦਲੀਲ ਨਦਿੱਤੀ ਸੀ ਨਕ ਇਹ ਰਕ ਭਵਾਿਗਰ ਨਵਖੇ ਨਬਰਨਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬੈਂਕਾਂ ਤੋਂ ਲਏ ਗਏ ਚਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਰੈਵੇਨਿਊ ਿੇ ਇਸ ਤਿੱਥ 'ਤੇ ਨਵਵਾਦ ਿਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਨਕ ਚਕ ਅਸਲ ਨਵਿੱਚ ਭਾਵਿਗਰ ਨਵਖੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕ ਸਿ, ਪ੍ਰ ਦਲੀਲ ਨਦਿੱਤੀ ਸੀ ਨਕ ਚਕਾਂ ਦ ਆਰਾ ਭ ਗਤਾਿ, ਹਾਲਾਂਨਕ ਅਨਜਹੇ ਚਭਾਵਿਗਰ ਨਵਖੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਿ, ਉਸ ਸ ੇਂ ਨਬਰਨਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਨਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਿ ਅਤੇ ਉਸ ਜਗਹਾ ਨਜਿੱਥੇ ਚਕ ਿੂੰ ਆਖਰਕਾਰ ਉਿਹਾਂ ਬੈਂਕਾਂ ਦ ਆਰਾ ਿਕਦ ਅਤੇ ਸਿ ਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਨਗਆ ਸੀ ਨਜਿਹਾਂ 'ਤੇ ਚਕ ਲਏ ਗਏ ਸਿ ਅਤੇ ਚਕਾਂ ਿੂੰ ਿਕਦ ਕਰਿ ਤਿੱਕ, ਇਹ ਿਹੀਂ ਨਕਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਨਕ ਇਹ ਰਕ ਅਪ੍ੀਲਕਰਤਾ ਿੂੰ ਇਿਕ ਿੈਕਸ ਦ ਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। XXXXXX 252 ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਰਰਪੋਰਟਾਂ [1960 (1)] ਅਪ੍ੀਲਕਰਤਾ ਿੇ ਉਕਤ ਦੋ ਲਾਂਕਣ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਆ ਦਿ ਕਰ ਅਨਧਕਾਰੀ ਦੇ ਇਸ ਆਦੇਸ਼ ਨਵਰ ਿੱਧ ਅਨਹ ਦਾਬਾਦ ਰੇਂਜ ਦੇ ਅਪ੍ੀਲਸਹਾਇਕ ਕਨ ਸ਼ਿਰ ਕੋਲ ਅਪ੍ੀਲ ਕਰਿ ਿੂੰ ਤਰਜੀਹ ਨਦਿੱਤੀ। ਅਪ੍ੀਲ ਸਹਾਇਕ ਕਨ ਸ਼ਿਰ ਿੇ ਆਪ੍ਣੇ ਦੋ ਵਿੱਖ-ਵਿੱਖ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਕ ਰਾਹੀਂ ਇਿਕ ਿੈਕਸ ਅਨਧਕਾਰੀ ਦੇ ਹ ਕ ਾਂ ਦੀ ਪ੍ ਸ਼ਿੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨਕਹਾ ਨਕ ਚਕਾਿੂੰਿੀ ਿੈਂਡਰ ਿਹੀਂ ਸਿ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ੈਸੇ ਿਹੀਂ ਸਿ ਅਤੇ ਭਾਵਿਗਰ ਨਵਖੇ ਚਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੀ ਪ੍ੈਸੇ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੀ ਿਹੀਂ ਸੀ। ਅਪ੍ੀਲ ਸਹਾਇਕ ਕਨ ਸ਼ਿਰ ਅਿ ਸਾਰ ਪ੍ੈਸੇ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੀ ਡਰਾਅ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਬੈਂਕਾਂ ਦ ਆਰਾ ਅਸਲ ਭ ਗਤਾਿ 'ਤੇ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਉਸਿੇ ਨਕਹਾ ਨਕ ਉਕਤ ਰਕ ਐਕਿ ਦੀ ਧਾਰਾ 4 (1) (ਏ) ਦੇ ਤਨਹਤ ਿੈਕਸਯੋਗ ਸੀ। ਅਪ੍ੀਲਕਰਤਾ ਵਿੱਲੋਂ ਅਪ੍ੀਲ ਸਹਾਇਕ ਕਨ ਸ਼ਿਰ ਅਤੇ ਨਿਰਨਬਊਿਲ ਦੇ ਉਕਤ ਹ ਕ ਾਂ ਨਵਰ ਿੱਧ ਨਿਰਨਬਊਿਲ ਕੋਲ 17 ਜ ਲਾਈ, 1952 ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਆਪ੍ਣੇ ਏਕੀਨਕਰਤ ਆਦੇਸ਼ ਰਾਹੀਂ ਇਿੱਕ ਹੋਰ ਅਪ੍ੀਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਨਜਸ ਨਵਿੱਚ ਨਕਹਾ ਨਗਆ ਸੀ ਨਕ ਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1943-44 ਦੇ ਸਬੰਧ ਨਵਿੱਚ 2,58,987 ਰ ਪ੍ਏ ਅਤੇ 13,08,987 ਰ ਪ੍ਏ ਦੀ ਉਕਤ ਰਕ ਦੇ ਚਕ, ਭਾਵਿਗਰ ਨਵਖੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਹੋਏ ਸਿ ਅਤੇ ਨਵਕਰੀ ਦੀ ਰਕ ਭਾਵਿਗਰ ਨਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਨਿਰਨਬਊਿਲ ਿੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਿਾਲ-ਿਾਲ ਹੇਠ ਨਲਖੇ ਅਿ ਸਾਰ ਨਕਹਾ:- ਕ “ਉਿਹਾਂ ਨਕਹਾ ਨਕ ਇਸ ਗਿੱਲ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਿਹੀਂ ਹੈ ਨਕ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਚਭਾਵਿਗਰ 'ਚ ਨ ਲੇ ਸਿ। ਇਹ ਨਵਭਾਗ ਦਾ ਾ ਲਾ ਿਹੀਂ ਹੈ ਨਕ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੰਪ੍ਿੀ ਦਾ ਨਕਤੇ ਹੋਰ ਰਨਜਸਿਰਡ ਦਫਤਰ ਹੈ। ਧਾਰਿਾ ਇਹ ਹੈ ਨਕ ਚਕਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਿੱਤਰ ਭਾਵਿਗਰ ਨਵਖੇ ਨਿਰਧਾਰਕ ਕੰਪ੍ਿੀ ਿੂੰ ਸੰਬੋਨਧਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਿ। ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ੰਿਦੇ ਹਾਂ ਨਕ ਚਕ ਭਾਵਿਗਰ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਹੋਏ ਸਿ ਅਤੇ ਇਹ ਪ੍ੈਸਾ ਭਾਵਿਗਰ ਨਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।“ Case: THE NEW JEHANGIR VAKIL MILLS LTD. versus THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, BOMBAY NORTH, KUTCH AND SA... [[1960] 1 S.C.R. 249] (1960) CIVIL APPELLATE JuRISDICTION: Civil Appeal No. 50 of 1957. Appeal by special leave from the judgment and order dated September 23, 1955, of the Bombay High Court in Income-tax Reference No. 19 of 1955. R . .!_. Kolah and I. N. Shroff, for the appellant. H. N. Sanyal, Additional Solicitor-General of India, K. N. Rajagopala Sastri and D. Gupta, for the respon-dent. 1959. May 12. The Judgment of the Court was delivered by BHAGWATI J.-This appeal with ~pecial leave arises out of a .judgment and order of the High Court of Judicature at Bombay dat.ed September 23, 1955, delivered in Income Tax Reference No. 19 of 1955 made by the Income-tax Appellate Tribunal (herein-after referred to a.s " the Tribunal ") to the High Court under s. 66(1) of the Indian Income-tax Act (XI of 1922)-(hereinafter referred to as "the Act") whereby the High Court directed the Tribunal to submit a supplementary statement of case on the points men-tioned therein. Bhagwa« J. The appellant is a limited liability company manu-facturing textile goods at Bhavnagar which was an Indian State during the assessment years 1943-44 and 1944-45. ]'or the said assessment years the appel-lant was held to be a. non-resident, its years of account S.C.R. . SUPREME COURT REl>OR'.rS 251 The Income-tax Officer computed the income of the appellant at Rs. 27,11,136 on a proportionate basis, i.e., proportionate to the sales in and outside British India. He held that the income amounting to Rs. 14,72,267 was received in .British India under s. 4(l)(a) of the Act. There was no dispute in regard to the sale pro-ceeds received through Trikamlal Mahasukhram. In respect of the assessment year 1944-45 correspond-ing to the account year 1943 the Income-tax Officer held that the sale proceeds amounting toRs. 16,72,693 received by .the appellant by cheques from the Supply Department of the Government of India on British India Banks were taxable under s. 4(1)(a) of the Act. The figure of Rs. 16,72,693 according to the appellant~ was a mistake for Rs. 12,97,631. The .appellant had contended that the amounts had ueen received at :Bhavanagar, by cheques .drawn on banks in :British India. The Revenue had not disputed the fact that the cheques had been actually received at Bhavnagarhuthad contended that payments by cheques, though such cheques were received at Bhavnagar, 252 SUPREME COURT REPOR'fS [1960(1)] 1959 were re<Jeived in British India at the time and the -. place where the cheques were ultimately cashed 'and The New Jehangzrh · d b h b k h' h h Vakil Mills Ltd. Ltd. onoure y t e _ an s on w 1ch t e c eques were v. drawn and that until such encashment of the cheques, TheCommissioner the monies could not be said to have been received by of Income-14-'f Income-14-'f the appellant. 1959 -The New Jehangzrh Vakil Mills Ltd. Ltd. v. TheCommissioner of Income-14-'f Income-14-'f Bhagwati f. The Appellant preferred appeals to the Appellate Assistant Commissioner, Ahmedabad Range, against this order of the Income-tax Officer for the said two assessment years. The Appellate Assistant Commis-sioner by his two separate orders confirmed the orders of the Income-tax Officer and held that the cheques were not Jegal tender and were not monies or monies worth as such and that the receipt of cheques at Bhavnagar was not receipt of money. The receipt of money according to the Appellate Assistant Commissioner, took place on actual payments by the drawee Banks- and he therefore held that the said amounts were taxable under s. 4(1)(a) of the Act. A further appeal was taken by the appellant to the Tribunal against the said orders of the Appellate Assistant Commissioner and the Tribunal by its con-solidated order for both the years, dated July 17, 1952, held that the cheques for the said amounts of Hs. 2,58,987 and Rs. 13,08,987 in respect of the assess-ment year 1943-44, were received at Bhavnagar and that the sale proceeds were also received in Bhavnagar. The Tribunal stated inte1· alia as follows :- Case: THE NEW JEHANGIR VAKIL MILLS LTD. versus THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, BOMBAY NORTH, KUTCH AND SA... [[1960] 1 S.C.R. 249] (1960) इसमेंउल्लिखितबिंदुओंपरमामलेकापूरकविवरण। अपीलार्थीएकसीमितदेयताकंपनीहै। मूल्यांकनवर्षों1943-44 और1944-45 केदौरानभावनगरजोएकभारतीयराज्यथा, मेंकपड़ावस्तुओंकालेखांकन।उक्तमूल्यांकनवर्षोंकेलिएअपील लांटटकोएकगैर-निवासीमानागयाथा, इसकालेखावर्षएस. सी. आर. सर्वोच्चन्यायालयरिपोर्ट 251 वर्ष1942 और1943।आकलनवर्ष1943-44 और1944-45 (लेखावर्ष1942 T और1943) केलिए, आयकरअधिकारीनेअपीलार्थीकीब्रिटिशभारतीयआयकीगणनाएकआनुपातिकआधारपरकी। एसकेतहतआधार।4 ( 1 ) ( (क) अधिनियम।लेखावर्ष7,1942 मेंइसकीकुलबिक्रीरु।66,14,852 सेबाहरजिसकीबिक्रीसेआयरु।35,92,157 जैसाकिनीचेविस्तृतरूपसेआयकरअधिकारीद्वाराब्रिटिशभारतमेंप्राप्तकियागयाथाः इंपीरियलबैंकपरजारीकिएगएचेक आपूर्तिविभागद्वाराभारतसरकार रु. 2,58,987 ट्राईकेमाध्यमसेप्राप्तबिक्रीआय रु. 20,24,190 कमलालमहासुखरमभावनगरमेंप्राप्तअन्यचेक लेकिनब्रिटिशमेंबैंकोंपरखींचागया रु. 13,08,980 भारत रु. 35,92,157 आय-करअधिकारीनेआयकीगणनाकी अपीलार्थीनेरु।27,11,136 आनुपातिकआधारपर, अर्थात ब्रिटिशभारतमेंऔरउसकेबाहरबिक्रीकेअनुपातमें।उन्होंनेमानाकिआयरु।14,72,267 एक्टटकरें।सेलप्रोकेसंबंधमेंकोईविवादनहींथा।त्रिकमलालमहासुखरमकेमाध्यमसेप्राप्तकियागया। मूल्यांकनवर्ष1944-45 केसंबंधमें लेखावर्ष1943 मेंआय-करअधिकारीअभिनिर्धारितकियाकिबिक्रीकीआयरु।16,72,693अपीलार्थीद्वाराआपूर्तिसेचेकद्वाराप्राप्तकियागयाअंग्रेज़ोंपरभारतसरकारकाविभागभारतीयबैंकएसकेतहतकरयोग्यथे।4 ( 1 ) ( (क) अधिनियम।रुपयेकाआंकड़ा।16,72,693 अपीलार्थीकेअनुसार, रुपयेकेलिएएकगलतीथी।12,97,631 .अपीलार्थीनेतर्कदियाथाकिराशि भावनगरमेंचेकद्वाराप्राप्तकियागया ब्रिटिशभारतमेंबैंक।राजस्वनेविवादनहींकियाथा तथ्ययहहैकिचेकवास्तवमेंभावनगरमेंप्राप्तहुएथे, लेकिनउन्होंनेतर्कदियाथाकिचेकद्वाराभुगतान,हालांकिइसतरहकेचेकभावनगरमेंप्राप्तहुएथे, सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट[1960 (1)] 252 ब्रिटिशभारतमेंउससमयऔरउसस्थानपरप्राप्तकिएगएथेजहांचेककोअंततःउनबैंकोंद्वारानकदऔरसम्मानितकियागयाथाजिनपरचेकनिकालेगएथेऔरजबतकचेककोइसतरहसेभुनायानहींगयाथा, तबतकयहनहींकहाजासकताथाकिधनअपीलार्थीद्वाराप्राप्तकियागयाथा। अपीलार्थीनेअपीलकोप्राथमिकतादी सहायकआयुक्त, अहमदाबादरेंज, उक्तदोनिर्धारणवर्षोंकेलिएआयकरअधिकारीकेइसआदेशकेखिलाफ।अपीलीयसहायकआयोग -सायनरनेअपनेदोअलगअलगआदेशोंसेआदेशोंकीपुष्टिकी अपीलीयसहायकआयुक्तकेलिए, हुआऋणलेनेवालेबैंकोंद्वारावास्तविकभुगतानपरऔरवह अतःअभिनिर्धारितकियाकिउक्तराशियाँएसकेअधीनकरयोग्यथीं।4 ( 1 ) ( (क) अधिनियम।अपीलार्थीद्वाराअपीलकेउक्तआदेशोंकेविरुद्धन्यायाधिकरणमेंएकऔरअपीलकीगईथी सहायकआयुक्तऔरन्यायाधिकरण दोनोंवर्षोंकेलिए17 जुलाई, 1952 केठोसआदेशमेंकहागयाथाकिउक्तराशियोंकेलिए- रु. 2,58,987 औररु. 13,08,987 आकलनवर्ष1943-44 केसंबंधमें, भावनगरमेंप्राप्तकिया-गयाथाऔरबिक्रीआयभीभावनगरमेंप्राप्तहुईथी।न्यायाधिकरणनेअन्यबातोंकेसाथसाथइसप्रकार--कहाः " इसबातकाकोईसबूतनहींहैकिचेक भावनगरमेंसरकारकास्वागतकियागया।यहनहींहै। विभागकामामलाहैकिनिर्धारितीकंपनी कहींऔरपंजीकृतकार्यालयहै।अनुमानहैकिचेकवालेपत्रथे भावनगरमेंनिर्धारितीकंपनीकोसंबोधित।इसलिएहममानतेहैंकिचेकप्राप्तहुएथे भावनगरमेंसरकारसेऔरवहपैसा भावनगरमेंभीउनकास्वागतकियागया। ऐसाकरनेमें, न्यायाधिकरणनेनिर्णयकापालनकिया -किर्लोस्कुरब्रोथर्सलिमिटेडबनामकेमामलेमेंबॉम्बेउच्चन्यायालय।आयकरआयुक्तबॉम्बे(1)।हालाँकिइसतथ्यकोध्यानमेंरखतेहुएकिएकअपीलदायरकीगईथी ( 1 ) ( 1952 ) 21 आई. टी. आर. 82 ए. सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट एससीआर। 253 इसन्यायालयमेंउसनिर्णयकेविरुद्ध बॉम्बे उच्चन्यायालयनेन्यायाधिकरणनेआगेकहाः आई. " हमयहइंगितकरसकतेहैंकिमामलेमेंसर्वोच्चन्यायालयबॉम्बेउच्चन्यायालयकेफैसलेकोबरकरारनहींरखताहै।किर्लोस्कुरमामलेमेंजांचहोनीचाहिएयहबतायागयाहैकिक्यानिर्धारितीकंपनीकेबैंकअहमदाबादनेनिर्धारितीकंपनीकेएजेंटोंकेरूपमेंकामकियाचेकपरदेयधनएकत्रकरनेकेलिए"। मूल्यांकनवर्ष1944-45 केसंबंधमें, त्रि बूनल, आय-करअधिकारीकोसरकारसेचेकद्वाराअपीलार्थीद्वाराप्राप्तराशिकेआंकड़ेकीशुद्धताकोसत्यापितकरनेकानिर्देशदेनेकेबाद(i. ई. , चाहेवहरु।12,97,631 जैसाकिअपीलार्थीद्वाराप्रतिवादकियागयाहैयारु।16,72,693 आयद्वाराधारितकरअधिकारीयाकोईअन्यव्यक्ति) नेमानाकिउक्तराशिकाप्रतिनिधित्वकरनेवालेचेकभावनगरमेंप्राप्तहुएथेऔरधनयाबिक्रीआयभीभावनगरमेंप्राप्तहुईथी।न्यायाधिकरणनेयहभीमानाकिरुपयेकीएकऔरराशि।5,53,447 उक्तउत्तरारदकेसंबंधमें इसवर्षभावनगरमेंअन्यव्यापारियोंसेप्राप्तचेककीकुलराशिभीभावनगरमेंप्राप्तहुईथी। यहइंगितकियाजासकताहैकिनतोआयहुईकरअधिकारी, जबकार्यवाहीउसकेसमक्षथी, याजबकार्यवाहीअपीलीयकेसमक्षथीसहायकआयुक्त, औरनहीराजस्व, कबकार्यवाहीकिसीभीस्तरपरन्यायाधिकरणकेसमक्षथी। तर्कदेंकिउक्तकोएकत्रितकरनेवालेचेक Case: THE NEW JEHANGIR VAKIL MILLS LTD. versus THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, BOMBAY NORTH, KUTCH AND SA... [[1960] 1 S.C.R. 249] (1960) ਭਾਵਿਗਰ ਨਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਨਿਰਨਬਊਿਲ ਿੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਿਾਲ-ਿਾਲ ਹੇਠ ਨਲਖੇ ਅਿ ਸਾਰ ਨਕਹਾ:- ਕ “ਉਿਹਾਂ ਨਕਹਾ ਨਕ ਇਸ ਗਿੱਲ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਿਹੀਂ ਹੈ ਨਕ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਚਭਾਵਿਗਰ 'ਚ ਨ ਲੇ ਸਿ। ਇਹ ਨਵਭਾਗ ਦਾ ਾ ਲਾ ਿਹੀਂ ਹੈ ਨਕ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੰਪ੍ਿੀ ਦਾ ਨਕਤੇ ਹੋਰ ਰਨਜਸਿਰਡ ਦਫਤਰ ਹੈ। ਧਾਰਿਾ ਇਹ ਹੈ ਨਕ ਚਕਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਿੱਤਰ ਭਾਵਿਗਰ ਨਵਖੇ ਨਿਰਧਾਰਕ ਕੰਪ੍ਿੀ ਿੂੰ ਸੰਬੋਨਧਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਿ। ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ੰਿਦੇ ਹਾਂ ਨਕ ਚਕ ਭਾਵਿਗਰ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਹੋਏ ਸਿ ਅਤੇ ਇਹ ਪ੍ੈਸਾ ਭਾਵਿਗਰ ਨਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।“ ਅਨਜਹਾ ਕਰਿ ਨਵਿੱਚ, ਨਿਰਨਬਊਿਲ ਿੇ ਨਕਰਲੋਸਕਰ ਬਰੋ-ਥੇਰ ਨਲ ਨਿਡ ਬਿਾ ਆ ਦਿ ਕਰ ਕਨ ਸ਼ਿਰ ਬੰਬਈ ([1]) ਦੇ ਕੇਸ ਨਵਿੱਚ ਬੰਬੇ ਹਾਈ ਕੋਰਿ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦੀ ਪ੍ਾਲਣਾ ਕੀਤੀ। ਹਾਲਾਂਨਕ ਇਸ ਤਿੱਥ ਦੇ ਿੱਦੇਿਜ਼ਰ ਨਕ ਬੰਬੇ ਹਾਈ ਕੋਰਿ ਦੇ ਉਸ ਫੈਸਲੇ ਨਵਰ ਿੱਧ ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਨਵਿੱਚ ਅਪ੍ੀਲ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਨਿਰਨਬਊਿਲ ਿੇ ਅਿੱਗੇ ਨਕਹਾ: ਬੈਂਚ ਿੇ ਨਕਹਾ ਨਕ ਜੇਕਰ ਸ ਪ੍ਰੀ ਕੋਰਿ ਨਕਰਲੋਸਕਰ ਾ ਲੇ 'ਚ ਬੰਬੇ ਹਾਈ ਕੋਰਿ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਿੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਿਹੀਂ ਰਿੱਖਦੀ ਤਾਂ ਇਸ ਗਿੱਲ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਨਕ ਕੀ ਅਨਹ ਦਾਬਾਦ 'ਚ ਨਿਰਧਾਰਕ ਕੰਪ੍ਿੀ ਦੇ ਬੈਂਕਾਂ ਿੇ ਚਕਾਂ 'ਤੇ ਬਕਾਇਆ ਪ੍ੈਸਾ ਇਕਿੱਠਾ ਕਰਿ ਲਈ ਿੈਕਸਦਾਤਾ ਕੰਪ੍ਿੀ ਦੇ ਏਜੰਿਾਂ ਵਜੋਂ ਕੰ ਕੀਤਾ ਸੀ। (1)[1952] 21 ਆਈ. ਿੀ. ਆਰ. 82. XXXXXX ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਰਰਪੋਰਟਾਂ 253 ਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1944-45 ਦੇ ਸਬੰਧ ਨਵਿੱਚ, ਨਿਰਨਬਊਿਲ ਿੇ ਆ ਦਿ ਕਰ ਅਨਧਕਾਰੀ ਿੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਪ੍ੀਲਕਰਤਾ ਿੂੰ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਚਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਕੀਤੀ ਰਕ ਦੇ ਅੰਕਨੜਆਂ ਦੀ ਸਹੀਤਾ ਦੀ ਪ੍ ਸ਼ਿੀ ਕਰਿ ਤੋਂ ਬਾਅਦ (ਭਾਵ, ਕੀ ਇਹ ਅਪ੍ੀਲਕਰਤਾ ਦ ਆਰਾ ਦਲੀਲ ਨਦਿੱਤੀ ਗਈ 12,97,631 ਰ ਪ੍ਏ ਸੀ ਜਾਂ ਆ ਦਿ ਕਰ ਅਨਧਕਾਰੀ ਜਾਂ ਨਕਸੇ ਹੋਰ ਨਵਅਕਤੀ ਦ ਆਰਾ ਰਿੱਖੇ ਗਏ 16,72,693 ਰ ਪ੍ਏ), ਇਹ ੰਨਿਆ ਨਗਆ ਨਕ ਉਕਤ ਰਕ ਦੀ ਿ ਾਇੰਦਗੀ ਕਰਿ ਵਾਲੇ ਚਕ ਭਾਵਿਗਰ ਨਵਖੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਿ ਅਤੇ ਪ੍ੈਸੇ ਜਾਂ ਨਵਕਰੀ ਦੀ ਰਕ ਵੀ ਭਾਵਿਗਰ ਨਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਨਿਰਨਬਊਿਲ ਿੇ ਇਹ ਵੀ ਨਕਹਾ ਨਕ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਸਬੰਧ ਨਵਿੱਚ 5,53,447 ਰ ਪ੍ਏ ਦੀ ਹੋਰ ਰਕ , ਭਾਵਿਗਰ ਨਵਖੇ ਹੋਰ ਵਪ੍ਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਚਕਾਂ ਦੀ ਕ ਿੱਲ ਰਕ ਵੀ ਭਾਵਿਗਰ ਨਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਨਜ਼ਕਰਯੋਗ ਹੈ ਨਕ ਿਾ ਤਾਂ ਇਿਕ ਿੈਕਸ ਅਨਧਕਾਰੀ, ਜਦੋਂ ਕਾਰਵਾਈ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹ ਣੇ ਸੀ, ਜਾਂ ਜਦੋਂ ਕਾਰਵਾਈ ਅਪ੍ੀਲ ਸਹਾਇਕ ਕਨ ਸ਼ਿਰ ਦੇ ਸਾਹ ਣੇ ਸੀ, ਅਤੇ ਿਾ ਹੀ ਮਾਲੀਆ ਨਵਭਾਗ ਿੇ, ਜਦੋਂ ਕਾਰਵਾਈ ਨਕਸੇ ਵੀ ਪ੍ੜਾਅ 'ਤੇ ਨਿਰਨਬਊਿਲ ਦੇ ਸਾਹ ਣੇ ਕ ਸੀ, ਇਹ ਦਲੀਲ ਿਹੀਂ ਨਦਿੱਤੀ ਨਕ ਉਕਤ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਨਵਿੱਚ ਉਕਤ ਰਕ ਦੇ ਕ ਿੱਲ ਚਭਾਵਿਗਰ ਨਵਖੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਿਹੀਂ ਹੋਏ ਸਿ ਨਕਉਂਨਕ ਚਕਾਂ ਿੂੰ ਨਬਰਨਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਨਵਿੱਚ ਕਨਥਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ੋਸਿ ਕੀਤਾ ਨਗਆ ਸੀ ਅਤੇ/ ਜਾਂ ਦੋਸ਼ ਦਾ ਕਾਰਿ ਇਹ ਹੈ ਨਕ ਚਕ ਡਾਕ ਰਾਹੀਂ ਭੇਜੇ ਗਏ ਸਿ ਅਤੇ/ਜਾਂ ਡਾਕਘਰ ਅਪ੍ੀਲਕਰਤਾ ਦਾ ਏਜੰਿ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ ਨਕਰਲੋਸਕਰ ਬਰਦਰਜ਼ ਨਲ ਨਿਡ ਦੇ ਾ ਲੇ ਨਵਿੱਚ ਫੈਸਲੇ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਜੋ ਫੈਸਲਾ ਉਦੋਂ ਤਿੱਕ ਸ ਣਾਇਆ ਜਾ ਚ ਿੱਕਾ ਸੀ ਅਤੇ ਨਜਿੱਥੇ ਮਾਲੀਆ ਦ ਆਰਾ ਉਕਤ ਪ੍ਰਸ਼ਿ 'ਤੇ ਬਨਹਸ ਅਤੇ ਦਲੀਲ ਨਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸਾਰੇ ਪ੍ਦਾਰਥਕ ਪ੍ੜਾਵਾਂ 'ਤੇ ਾਲੀਆ ਦ ਆਰਾ ਇਕੋ ਇਕ ਆਧਾਰ ਦੀ ਅਪ੍ੀਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਨਕ ਨਕਉਂਨਕ ਵਪ੍ਾਰੀਆਂ ਜਾਂ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਜੋ ਰਕ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਉਹ ਨਬਰਨਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬੈਂਕਾਂ ਤੋਂ ਲਏ ਗਏ ਚਕਾਂ ਦ ਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਆਖਰਕਾਰ ਨਬਰਨਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਨਵਚ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਪ੍ੈਸੇ ਭਾਵਿਗਰ ਨਵਚ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਿਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਸਿ, ਹਾਲਾਂਨਕ ਚਕ ਅਸਲ ਨਵਚ ਭਾਵਿਗਰ ਨਵਖੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਹੋਏ ਸਿ। XXXXXX 254 ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਰਰਪੋਰਟਾਂ [1960 (1)] ਨਿਰਨਬਊਿਲ ਦੇ ਉਕਤ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਦ ਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਉੱਤਰਦਾਤਾ (ਆ ਦਿ ਕਰ ਕਨ ਸ਼ਿਰ) ਿੇ ਐਕਿ ਦੀ ਧਾਰਾ 66 (1) ਤਨਹਤ ਕਨ ਸ਼ਿਰ ਦੀਆਂ ਦੋ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਨਿਰਨਬਊਿਲ ਿੂੰ ਬੇਿਤੀ ਕੀਤੀ ਨਕ ਉਹ ਕੇਸ ਦਾ ਨਬਆਿ ਨਤਆਰ ਕਰੇ ਅਤੇ ਨਿਰਨਬਊਿਲ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਪ੍ੈਦਾ ਹੋਏ ਕਾਿੂੰਿ ਦੇ ਸਵਾਲ ਿੂੰ ਹਾਈ ਕੋਰਿ ਿੂੰ ਭੇਜੇ। ਉਪ੍ਰੋਕਤ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਨਵਿੱਚ ਉਹ ਤਿੱਥ ਜੋ ਨਿਰਨਬਊਿਲ ਦ ਆਰਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਿ ਅਤੇ/ਜਾਂ ਪ੍ਾਏ ਗਏ ਸਿ ਅਤੇ ਜੋ ਕੇਸ ਦਾ ਨਬਆਿ ਨਤਆਰ ਕਰਿ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਿ, ਹੇਠ ਨਲਖੇ ਅਿ ਸਾਰ ਦਿੱਸੇ ਗਏ ਸਿ: - "1943-44 ਅਤੇ 1944-45 ਦੇ ਲਾਂਕਣ ਿਾਲ ਸਬੰਧਤ ਲੇਖਾ ਸਾਲਾਂ ਨਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ 2,58,987 ਰ ਪ੍ਏ ਅਤੇ 12,97,631 ਰ ਪ੍ਏ ਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ ਸਬੰਧ ਨਵਿੱਚ ਇਹ ਰਕ ਇੰਪ੍ੀਰੀਅਲ ਬੈਂਕ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਤੋਂ ਲਏ ਗਏ ਚਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਅਪ੍ੀਲ ਨਿਰਨਬਊਿਲ ਦੇ ਸਾਹ ਣੇ ਵੀ ਨਕਸੇ ਵੀ ਪ੍ੜਾਅ 'ਤੇ ਿੈਕਸਦਾਤਾ ਵਿੱਲੋਂ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਪ੍ੇਸ਼ ਿਹੀਂ ਕੀਤਾ ਨਗਆ ਨਕ ਚਕ ਭਾਵਿਗਰ ਨਵਖੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਹੋਏ ਸਿ ਅਤੇ ਿਾ ਹੀ ਇਹ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਪ੍ੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਨਗਆ ਸੀ ਨਕ ਇਹ ਚਕ ਕਰਜ਼ਦਾਰ ਦੀ ਦੇਣਦਾਰੀ ਦੇ ਨਬਿਾਂ ਸ਼ਰਤ ਨਿਭਾਉਣ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਿ। ਇਹ ਚਕ ਨਬਰਨਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਨਵਿੱਚ ਕੰਪ੍ਿੀ ਦੇ ਬੈਂਕਰਾਂ ਦ ਆਰਾ ਇਕਿੱਤਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਿ। ਇਸ ਲਈ ਇਿਕ ਿੈਕਸ ਅਫਸਰ ਿੇ ਨਕਹਾ ਨਕ ਇਹ ਰਕ ਨਬਰਨਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਨਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਅਪ੍ੀਲ ਸਹਾਇਕ ਕਨ ਸ਼ਿਰ ਿੇ ਇਿਕ ਿੈਕਸ ਅਨਧਕਾਰੀ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਪ੍ ਸ਼ਿੀ ਕੀਤੀ। ਹਾਲਾਂਨਕ ਨਿਰਨਬਊਿਲ ਿੇ ਨਕਰਲੋਸਕਰ ਬਰਦਰਜ਼ ਾ ਲੇ 'ਚ ਬੰਬੇ ਹਾਈ ਕੋਰਿ ਦੇ ਫੈਸਲੇ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਕਹਾ ਨਕ ਇਹ ਰਕ ਭਾਵਿਗਰ 'ਚ ਨ ਲੀ ਸੀ। Case: THE NEW JEHANGIR VAKIL MILLS LTD. versus THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, BOMBAY NORTH, KUTCH AND SA... [[1960] 1 S.C.R. 249] (1960) A further appeal was taken by the appellant to the Tribunal against the said orders of the Appellate Assistant Commissioner and the Tribunal by its con-solidated order for both the years, dated July 17, 1952, held that the cheques for the said amounts of Hs. 2,58,987 and Rs. 13,08,987 in respect of the assess-ment year 1943-44, were received at Bhavnagar and that the sale proceeds were also received in Bhavnagar. The Tribunal stated inte1· alia as follows :- "There is no eviden<Je that Ow cheques fi-um Government were received in Bhavnagar. It is not the Department's case that the assessee company has a registered office elsewhere. The pre8umption is that the letters containing the cheq ucs were addressed to the assessee company at Bhavnagac We therefore hold that the cheques were received from Government at Bhavnagar and that the money was also received in Bhavnagar." ln doing so, the Tribunal followed the Judgment of the Bombay High Court in the case of Kirloska1· Bro-the1'8 Ltd. v. C ommissione1' of Income-tax Bombay C). In view of the fact however that an appeal had been filed (z) [1952] 21 I.T.R. 82. S.U.R. ~UPREME COURT REPOR111:> 253 in this Uourt against that decision of the Bombay High Court the Tribunal further stat.ed :- r959 Tt~t , New fehangtr . vakil Miizs Ltd. Miizs Ltd. v. The C~nmn ·issioner ·issioner issioner of Income-ta~ come-ta~ me-ta~ HhagwaJ.i J. " We might point out that in case the ~upreme vakil Miizs Ltd. Miizs Ltd. Court does not uphold the Bombay High Court d.eci· v. sion in Kirlosla.tr case an enquiry will have to be The C~nmn ·issioner ·issioner issioner made as to whether the assessee company's banks at of Income-ta~ come-ta~ me-ta~ Ahmedabad acted as the assessee companis agents HhagwaJ.i J. for collecting the money due on the cheques." In respect of the assessment year 1944-45, the Tri-bnnal, after directing the Income-tax Officer to verify the correctness of the figure of the amounts received by the appellant by cheques from the Government (i. e., whether it was Rs. 12,97,631 as contended for by the appellant or Rs. 16,72,693 as held by the Income-tax Officer or any other figure), held that the cheques representing the said amount were received at Bhav-nagar and the monies or sale proceeds were also receiv-ed in Bhavnagar. The Tribunal also held that another amount of Rs. 5,53,44 7 in respect of the said latter year, being the aggregate amount of the cheques received at Bhavnaga.r from other merchants was also received in Bhavnagar. It may be pointed out that neither did the Income-tax Officer, when the proceedings were before him, or when the proceedings were before the Appellate Assistant Uommissioner, nor did the ltevenue, when the proceedings were before the Tribunal, at any stage contend that the cheques aggregat.ing to the said amounts iu the said two years were not received at Bhavnagar because of the alleged po:;ting of tht'! cheques in British India and/or by reason of the allega-tion that the cheques were sent by jiOst and/or that the post office was the agent of the appellant and that too, in spite of the decision in the case of Kidoslr.(l1' 8 1·0>{. Ltd. which decision had already been l'ronounced by then and where the sa.id question had been debated and argued by the ReYenue. The only ground urged by the Revenue at all material stages was that because the amounts which were re(jeived, from tho merchants or the Government, were received by cheques drawn on Banks in Brit.ish India which were ultimately encashed in British India, the monies could not be 254 SUPREME COURT REPORTS [1960(1)] said to hav~ been received in Bhavnagar though the . cheques were in fact received at Bhavnagar. in fact received at Bhavnagar. fact received at Bhavnagar. received at Bhavnagar. at Bhavnagar. Bhavnagar. .1959 Case: THE NEW JEHANGIR VAKIL MILLS LTD. versus THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, BOMBAY NORTH, KUTCH AND SA... [[1960] 1 S.C.R. 249] (1960) इसवर्षभावनगरमेंअन्यव्यापारियोंसेप्राप्तचेककीकुलराशिभीभावनगरमेंप्राप्तहुईथी। यहइंगितकियाजासकताहैकिनतोआयहुईकरअधिकारी, जबकार्यवाहीउसकेसमक्षथी, याजबकार्यवाहीअपीलीयकेसमक्षथीसहायकआयुक्त, औरनहीराजस्व, कबकार्यवाहीकिसीभीस्तरपरन्यायाधिकरणकेसमक्षथी। तर्कदेंकिउक्तकोएकत्रितकरनेवालेचेक उक्तदोवर्षोंमेंराशिप्राप्तनहींहुईथी कीकथितनियुक्तिकेकारणभावनगर ब्रिटिशभारतमेंचेकऔर/याइसआरोपकेकारणकिचेकडाकद्वाराभेजेगएथेऔर/याकिडाकघरअपीलार्थीकाएजेंटटथाऔरवहभीकिर्लोस्करब्रदर्सकेमामलेमेंनिर्णयकेबावजूद।लिमिटेडजोनिर्णयपहलेहीघोषितकियाजाचुकाथा तबतकऔरकहाँउक्तप्रश्नपरराजस्वद्वाराबहसऔरतर्कदियागयाथा।सभीभौतिकचरणोंमेंराजस्वद्वाराआग्रहकियागयाएकमात्रआधारयहथाकिजोराशिव्यापारियोंयासरकारसेप्राप्तकीगईथी, वहब्रिटिशभारतमेंबैंकोंपरनिकालेगएचेकद्वाराप्राप्तकीगईथी, जोअंततःप्राप्तकीगईथी। ब्रिटिशभारतमेंभुनायागयापैसासर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्टनहींहोसकताथा[1960 (1)] 254 कहाजाताहैकिभावनगरमेंप्राप्तहुएथे, हालांकिवास्तवमेंचेकभावनगरमेंप्राप्तहुएथे।न्यायाधिकरणकेउक्तनिर्णयसेव्यथितहोकर, प्रतिवादी(आयकरआयुक्त) नेएसकेतहतदोआवेदनदायरकिए।66 ( 1 ) अधिनियमकेतहतन्यायाधिकरणसेमामलेकाएकबयानतैयारकरनेऔरन्यायाधिकरणकेआदेशसेउत्पन्नकानूनकेप्रश्नकोउच्चन्यायालयकोभेजनेकाअनुरोधकियागयाहै। उक्तआवेदनोंमेंवेतथ्यजोस्वीकारकिएगएथे न्यायाधिकरणद्वाराऔर/यापायागयाऔरजोमामलेकाबयानतैयारकरनेकेलिएआवश्यकथे, उन्हेंनिम्नानुसारकहागयाथाः रुपयेकीवस्तुओंकेबारेमें।2,58,987 औररु. 12,97,631 " भारतसरकारसेप्राप्तकेलिएमूल्यांकनकेलिएप्रासंगिकलेखावर्ष और1944-45 क्रमशःराशियाँथीं 1943-44 किचेकभावनगरमेंप्राप्तहुएथे, नहीक्यायहदिखानेकेलिएकोईसबूतपेशकियागयाथाकिये बिनाशर्तभुगतानकेरूपमेंचेकप्राप्तकिएगएथेऋणीकादायित्व।इनचेकोंकोएकत्रकियागयाथा ब्रिटिशभारतमेंकंपनीकेबैंकर।द. -अतःआयकरअधिकारीनेअभिनिर्धारितकियाकिराशि ब्रिटिशभारतमेंप्राप्तकियागयाथा।अपीलीय -सहायकआयुक्तनेआयकरकीपुष्टिकीअधिकारीकीकार्रवाई।हालाँकि, न्यायाधिकरणनेइसपरभरोसाकियाकिर्लोस्करमेंबॉम्बेउच्चन्यायालयकाफैसला भाइयोंकामामलाऔरमानाकिराशिथी भावनगरमेंप्राप्तहुआ।" " रुपयेकीवस्तुओंकेसंबंधमें।13,08,980 औररु. 5,53,447क्रमशः1943-44और1944-45केलिएमूल्यांकन,प्रासंगिकतथ्ययहहैकिकंपनीकोप्राप्तहुआ येचेकऔरउन्हेंअपनेबैंकरोंकोभेजदिया अहमदाबादसंग्रहकेलिए।न्यायाधिकरण, अभिनिर्धारितकियाकिबिक्रीआयभावमेंप्राप्तहुईथी किर्लोस्करब्रदर्सकेमामलेमेंबिनानिर्णयके किक्याचेकप्राप्तहुएथे कंपनीद्वाराबिनाशर्तनिर्वहनमें दराजकादायित्व। यहपूछतेहुए " 9 एस. सी. आर. सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट 255 इनतथ्योंपरप्रतिवादीनेप्रस्तुतकियाकि 1 केआदेशसेकानूनकेनिम्नलिखितप्रश्नउत्पन्नहुए न्यायाधिकरणः था।अभिलेखपरकोईसबूतहैकि " ( (i) न्यायाधिकरणकेइसनिष्कर्षकोउचितठहरातेहुएकिकेवलरसीदरुपयेकेचेककेनिर्धारितीद्वारा।2,58,987 औररु. 13,08,980 भावनगरमेंरसीदकीराशिभावनगरमेंउपरोक्तराशिभलेहीकहाकिचेकवास्तवमेंब्रिटिशमेंकैशकिएगएथेब्रिटिशमेंकुछबैंकोंमेंनिर्धारितीकेखातेभारत? ( (ii) क्याइसमामलेकीपरिस्थितियोंमें,बिक्रीकेसंबंधमेंआय, लाभऔरलाभरु. कीराशि।15,67,967 सरकारकोदियागयाभारतऔरअन्यग्राहकोंकोप्राप्तकियागयाथाब्रिटिशभारतकीधारा4 (1) (ए) केअर्थकेभीतरभारतीयआय-करअधिनियम"। तथ्योंकाएकसमानबयानजिसेस्वीकारकियागयाथा और/यान्यायाधिकरणद्वारापायागयाकिमूल्यांकनवर्ष1944-45 केसंबंधमेंभीबनायागयाथाऔरकानूनकेसमानप्रश्नोंकोसंदर्भितकरनेकेलिएकहागयाथा मूल्यांकनवर्ष1943-44 परिवर्तनकेसंबंधमेंछोड़कर मेंअंतरसेआवश्यकआंकड़ोंमें प्राप्तराशि। येसंदर्भअनुप्रयोगसंदर्भएप्पलीहैं। कैशनसंख्या।615 और1952-53 के616 कोलंबितरखागयाथा। जबतकइसमामलेमेंइसन्यायालयकानिर्णयनहींहोजाता आयआयुक्त-करv. किर्लोस्करब्रदर्स।( 1)।यहअदालतनेफैसलाकियाकिअपीलऔरसाथीअपील आय-करआयुक्त, बॉम्बेसाउथबनाम।मेसर्स।ओगलग्लासवर्क्सलिमिटेड(2) 17 अप्रैल, 1954 को, औरइसकेबादउक्तसंदर्भआवेदनोंकीसुनवाईकीगईऔर3 नवंबरकोन्यायाधिकरणद्वारानिर्णयलियागया। 1954 . यहध्यानदेनेयोग्यहैकिइसअदालतकानिर्णय उक्तदोमामलोंमेंइसआधारपरकार्यवाहीकीगईकिउनअपीलोंकेविशेषतथ्योंपरडाकघरनेनिर्धारितीकेप्रतिनिधिकेरूपमेंकार्यकियाथाऔरयद्यपि चेकवास्तवमेंडाकद्वाराप्राप्तकिएगएथे ब्रिटिशभारतकेबाहरनिर्धारिती, फिरभी, कारणसे ( 1 ) [ 1954 ] 25 आई. टी. आर547 ( 2 ) [ 1955 ] 1 एस. सी.आर185 256 इसतथ्यकेकारणकिउक्तदोअपीलोंमेंकरनिर्धारकोंनेसरकारसेचेकद्वाराराशिभेजनेकास्पष्टअनुरोधकियाथा, करनिर्धारकोंनेअपने-अपनेव्यवहारपरउक्तचेकप्राप्तकरनेकेलिएडाकघरकोअपनेएजेंटटकागठनकियाथा, जोसरकारद्वारादिल्लीमेंपोस्टटकिएगएथेऔरउन्हेंब्रिटिशभारतकेबाहरकरनिर्धारकोंकोसंबोधितकियाथा। Case: THE NEW JEHANGIR VAKIL MILLS LTD. versus THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, BOMBAY NORTH, KUTCH AND SA... [[1960] 1 S.C.R. 249] (1960) ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਪ੍ ਸ਼ਿੀ ਕੀਤੀ। ਹਾਲਾਂਨਕ ਨਿਰਨਬਊਿਲ ਿੇ ਨਕਰਲੋਸਕਰ ਬਰਦਰਜ਼ ਾ ਲੇ 'ਚ ਬੰਬੇ ਹਾਈ ਕੋਰਿ ਦੇ ਫੈਸਲੇ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਕਹਾ ਨਕ ਇਹ ਰਕ ਭਾਵਿਗਰ 'ਚ ਨ ਲੀ ਸੀ। "ਨਜਿੱਥੋਂ ਤਿੱਕ 1943-44 ਅਤੇ 1944-45 ਦੇ ਲਾਂਕਣਾਂ ਿਾਲ ਸਬੰਧਤ ਲੇਖਾ ਸਾਲਾਂ ਨਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਹੋਈਆਂ 13,08,980 ਰ ਪ੍ਏ ਅਤੇ 5,53,447 ਰ ਪ੍ਏ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਸਬੰਧ ਹੈ, ਸੰਬੰਨਧਤ ਤਿੱਥ ਇਹ ਹਿ ਨਕ ਕੰਪ੍ਿੀ ਿੇ ਇਹ ਚਕ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਉਿਹਾਂ ਿੂੰ ਇਕਿੱਤਰ ਕਰਿ ਲਈ ਅਨਹ ਦਾਬਾਦ ਨਵਿੱਚ ਆਪ੍ਣੇ ਬੈਂਕਰਾਂ ਿੂੰ ਭੇਨਜਆ। ਨਿਰਨਬਊਿਲ ਿੇ ਨਕਹਾ ਨਕ ਨਕਰਲੋਸਕਰ ਬਰਦਰਜ਼ ਾ ਲੇ 'ਚ ਬੰਬੇ ਹਾਈ ਕੋਰਿ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਭਾਵਿਗਰ 'ਚ ਨਵਕਰੀ ਦੀ ਰਕ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। XXXXXX ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਰਰਪੋਰਟਾਂ 255 ਇਿਹਾਂ ਤਿੱਥਾਂ 'ਤੇ ਉੱਤਰਦਾਤਾ ਿੇ ਪ੍ੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਨਕ ਨਿਰਨਬਊਿਲ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਕਾਿੂੰਿ ਦੇ ਹੇਠ ਨਲਖੇ ਸਵਾਲ ਉੱਠੇ ਹਿ: "(i) ਕੀ ਨਿਰਨਬਊਿਲ ਦੇ ਇਸ ਿਤੀਜੇ ਿੂੰ ਸਹੀ ਠਨਹਰਾਉਣ ਲਈ ਨਰਕਾਰਡ 'ਤੇ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਹੈ ਨਕ ਕਨ ਸ਼ਿਰ ਿੂੰ ਭਾਵਿਗਰ ਨਵਿੱਚ 2,58,987 ਰ ਪ੍ਏ ਅਤੇ ਇਿਕ ਿੈਕਸ ਦੇ 13,08,980 ਰ ਪ੍ਏ ਦੇ ਚਕ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਕਰਿਾ ਭਾਵਿਗਰ ਨਵਿੱਚ ਉਪ੍ਰੋਕਤ ਰਕ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਕਰਿ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਨਕ ਉਕਤ ਚਕ ਅਸਲ ਨਵਿੱਚ ਨਬਰਨਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਨਵਿੱਚ ਿਕਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਿ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਆ ਦਿ ਨਬਰਨਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕ ਝ ਬੈਂਕਾਂ ਨਵਿੱਚ ਕਰਦਾਤਾ ਦੇ ਖਾਨਤਆਂ ਨਵਿੱਚ ਜ ਹਾਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ? (ii) ਕੀ ਇਸ ਕੇਸ ਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗਾਹਕਾਂ ਿੂੰ ਕੀਤੀ ਗਈ 15,67,967 ਰ ਪ੍ਏ ਦੀ ਨਵਕਰੀ ਦੇ ਸਬੰਧ ਨਵਿੱਚ ਆ ਦਿ, ਿਾਫਾ ਅਤੇ ਲਾਭ ਨਬਰਨਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਨਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਆ ਦਿ ਕਰ ਐਕਿ ਦੀ ਧਾਰਾ 4 (1) (ਏ) ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਹੋਏ ਸਿ। ਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1944-45 ਦੇ ਸਬੰਧ ਨਵਿੱਚ ਵੀ ਨਿਰਨਬਊਿਲ ਦ ਆਰਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਤੇ/ਜਾਂ ਪ੍ਾਏ ਗਏ ਤਿੱਥਾਂ ਦਾ ਇਿੱਕ ਅਨਜਹਾ ਹੀ ਨਬਆਿ ਨਦਿੱਤਾ ਨਗਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕਾਿੂੰਿ ਦੇ ਇਸੇ ਤਰਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਿਾਂ ਿੂੰ ਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 1943-44 ਦੇ ਾ ਲੇ ਨਵਿੱਚ ਹਵਾਲਾ ਦੇਣ ਲਈ ਨਕਹਾ ਨਗਆ ਸੀ, ਨਸਵਾਏ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਰਕ ਨਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਦੇ ਕਾਰਿ ਲੋੜੀਂਦੇ ਅੰਕਨੜਆਂ ਨਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਸਬੰਧ ਨਵਿੱਚ। ਇਹ ਹਵਾਲਾ ਅਰਜ਼ੀਆਂ 1952-53 ਦੇ ਰੈਫਰੈਂਸ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਿੰਬਰ 615 ਅਤੇ 616 ਹਿ, ਨਜਿਹਾਂ ਿੂੰ ਇਿਕ ਿੈਕਸ ਕਨ ਸ਼ਿਰ ਬਿਾ ਨਕਰਲੋਸਕਰ ਬਰਦਰਜ਼ ([1]) ਦੇ ਾ ਲੇ ਨਵਿੱਚ ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਤਿੱਕ ਨਵਚਾਰ ਅਧੀਿ ਰਿੱਨਖਆ ਨਗਆ ਸੀ। ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਿੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਨਕ ਅਪ੍ੀਲ ਅਤੇ ਸਾਥੀ ਅਪ੍ੀਲ ਆ ਦਿ ਕਰ ਕਨ ਸ਼ਿਰ, ਬੰਬੇ ਸਾਊਥ ਬਿਾ ੈਸਰਜ਼ ਓਗਾਲੇ ਗਲਾਸ ਵਰਕਸ ਨਲ ਨਿਡ ([2]) 17 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1954 ਿੂੰ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਿਰਨਬਊਿਲ ਦ ਆਰਾ 3 ਿਵੰਬਰ, 1954 ਿੂੰ ਉਕਤ ਰੈਫਰੈਂਸ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸ ਣਵਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਨਗਆ। ਇਹ ਨਧਆਿ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ ਨਕ ਉਕਤ ਦੋਵਾਂ ਾ ਨਲਆਂ ਨਵਿੱਚ ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਇਸ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਅਿੱਗੇ ਵਨਧਆ ਨਕ ਉਿਹਾਂ ਅਪ੍ੀਲਾਂ ਦੇ ਨਵਸ਼ੇਸ਼ ਤਿੱਥਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਡਾਕਘਰ ਿੇ ਕਰਦਾਤਾ ਦੇ ਏਜੰਿ ਵਜੋਂ ਕੰ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਹਾਲਾਂਨਕ ਨਬਰਨਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰਦਾਤਾਕਰਤਾ ਸਿ, ਨਫਰ ਵੀ, ਇਸ ਤਿੱਥ ਦੇ ਕਾਰਿ ਨਕ ਉਕਤ ਦੋਵਾਂ ਅਪ੍ੀਲਾਂ ਨਵਿੱਚ ਲਾਂਕਣਕਰਤਾਵਾਂ ਿੇ ਸਰਕਾਰ ਿੂੰ ਚਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਰਕ ਭੇਜਣ ਦੀ ਸਪ੍ਿੱਸ਼ਿ ਬੇਿਤੀ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਲਾਂਕਣਕਰਤਾਵਾਂ ਿੇ ਡਾਕਘਰ ਦਾ ਗਠਿ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਆਪ੍ਣੇ-ਆਪ੍ਣੇ ਨਹਸਾਬ ਿਾਲ ਉਕਤ ਚਕਾਂ ਿੂੰ ਅਿੱਧਾ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ, ਜੋ ਨਦਿੱਲੀ ਨਵਖੇ ਇਿਕ ਿੈਕਸ ਸਰਕਾਰ ਦ ਆਰਾ ਨਬਰਨਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਿੈਕਸਦਾਤਾਵਾਂ ਿੂੰ ਸੰਬੋਨਧਤ ਕਰਿ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ੋਸਿ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਿ। (1) [1954] 25 ਆਈ. ਿੀ. ਆਰ. 547 (2)[1955] 1 ਐਸ. ਸੀ. ਆਰ. 185 XXXXXX 256 ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਰਰਪੋਰਟਾਂ [1960 (1)] ਉਕਤ ਫੈਸਨਲਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਮਾਲੀਆ ਿੇ ਨਿਰਨਬਊਿਲ ਦੇ ਸਾਹ ਣੇ ਇਹ ਬੇਿਤੀ ਿਹੀਂ ਕੀਤੀ ਨਕ ੌਜੂਦਾ ਕੇਸ ਨਵਿੱਚ ਾ ਲੇ ਦੇ ਉਕਤ ਪ੍ਨਹਲੂ ਿੂੰ ਵੀ ਉਸਦੇ ਫੈਸਲੇ ਲਈ ਹਾਈ ਕੋਰਿ ਿੂੰ ਭੇਨਜਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰੈਫਰੈਂਸ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸ ਣਵਾਈ ਉਿਹਾਂ ਸ ਿੱਗਰੀਆਂ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜੋ ਨਿਰਨਬਊਿਲ ਦੇ ਸਾਹ ਣੇ ਨਰਕਾਰਡ 'ਤੇ ਸਿ ਜਦੋਂ ਉਸਿੇ 17 ਜ ਲਾਈ 1952 ਿੂੰ ਆਪ੍ਣੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਦਿੱਤੇ ਸਿ। ਨਿਰਨਬਊਿਲ ਦਾ ਉਕਤ ਆਦੇਸ਼ ਨਿਰਨਬਊਿਲ ਦ ਆਰਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਤੇ/ਜਾਂ ਪ੍ਾਏ ਗਏ ਤਿੱਥਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸੀ ਨਜਵੇਂ ਨਕ ਉਪ੍ਰੋਕਤ ਅਿ ਸਾਰ ਮਾਲੀਆ ਦ ਆਰਾ ਕੀਤੀਆਂ ਹਵਾਲਾ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਨਵਿੱਚ ਦਿੱਨਸਆ ਨਗਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕੇਸ ਦੇ ਇਸ ਪ੍ਨਹਲੂ 'ਤੇ, ਨਜਵੇਂ ਨਕ ਕੀ ਇਿਹਾਂ ਚਕਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਨਹਿੱਸਾ ਡਾਕ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜੇ ਅਨਜਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕੀ ਅਪ੍ੀਲਕਰਤਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਦ ਆਰਾ ਕੋਈ ਬੇਿਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਾਂ ਸੰਕੇਤ ਨਦਿੱਤਾ ਨਗਆ ਸੀ ਨਕ ਉਿਹਾਂ ਚਕਾਂ ਦੀ ਰਕ ਡਾਕ ਰਾਹੀਂ ਭਾਵਿਗਰ ਿੂੰ ਭੇਜੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਨਿਸ਼ਨਚਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਕਸੇ ਵੀ ਇਿਕ ਿੈਕਸ ਅਥਾਰਿੀ ਜਾਂ ਨਿਰਨਬਊਿਲ ਦੇ ਸਾਹ ਣੇ ਪ੍ੇਸ਼ ਿਹੀਂ ਕੀਤਾ ਨਗਆ ਸੀ ਅਤੇ ਨਿਰਨਬਊਿਲ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਵਚ ਇਸ ਦੀ ਜਗਹਾ ਿਹੀਂ ਨ ਲੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਿਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕਾਿੂੰਿ ਦਾ ਕੋਈ ਸਵਾਲ ਨਿਰਨਬਊਿਲ ਦੇ ਉਕਤ ਆਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਪ੍ੈਦਾ ਿਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। Case: THE NEW JEHANGIR VAKIL MILLS LTD. versus THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, BOMBAY NORTH, KUTCH AND SA... [[1960] 1 S.C.R. 249] (1960) Section: ISSUES 254 SUPREME COURT REPORTS [1960(1)] said to hav~ been received in Bhavnagar though the . cheques were in fact received at Bhavnagar. in fact received at Bhavnagar. fact received at Bhavnagar. received at Bhavnagar. at Bhavnagar. Bhavnagar. .1959 1[., ]11e ew e tangtr 1 . cheques were in fact received at Bhavnagar. in fact received at Bhavnagar. fact received at Bhavnagar. received at Bhavnagar. at Bhavnagar. Bhavnagar. Valiil Mills Ltd. Being aggrieved by the said decision of the Tribunal, v. the respondent (Commissioner of Income-tax) filed two The Commissiot~er applications under s. 66(1) of the Act requesting the of Imome-ta~ Tribunal to draw up a statement of the case and refer Bllagwati f. the question of law arising out of the order of the Tribunal to the High Court. In the said applications the facts which were admit-ted and/or found by the Tribunal ·and which were necessary for drawing up a statement of the case were stated as under :- "Regarding items ofRs. 2,58,987 and Rs. 12,97,631 received from the Government of India in the accounting years relevant to the assessment for 1943-44 and 1944-45 respectively the amounts were received by cheques drawn on the Imperial Bank of India. No evidence was produced by the assessee at any stage even before the Appellate Tribunal, that the cheques were received at Bhavnagar, nor was any evidence produced to show that these cheques were received as unconditional discharge of debtor's liability. These cheques were collected by the Company's bankers in British India. The Income-tax Officer, therefore, held that the amount was received in British India. · The Appellate Assistant Commissioner confirmed the Income-tax Officer's action. The Tribunal, however, relied upon the Bombay High Court decision in Kirloskar Brothers' case and held that the amount was received in Bha.vnagar." "As regards items of Rs. 13,08,980 and Rs. 5,53,447 received in the accounting years relevant to the assessments for 1943-44 and 1944-45 respectively, the relevant facts are that the company received these cheques and sent them to their bankers in Ahmedabad for collection ......... The Tribunal, held that the sale proceeds were received at Bhav-nagar on the basis of the Bombay High Court's decision in the Kirloskar Brothers' case without enquiring as to whether the cheques were received by the company in unconditional discharge of the drawer's liability. " S.C.R. SUPREME COURT REPORTS 255 On these facts the respondent submitted that the following questions of.la w arose out of the order of the Th e N Tribunal:- r959 N . e ew 1 e ang•r [h ]Vakil Mills Ltd. v. The Commissioner of Income-tax Income-tax Bhagwati f. "(i) Was. there any evidence on the record to v. justify the Tribunal's finding that the mere receipt The Commissioner by the assessee of cheques of Rs. 2,58,987 and of Income-tax Income-tax Rs. 13,08,980 in Bhavnagar amounted to receipt of Bhagwati f. the above amounts in Bhavnagar even though the said cheques had actually been cashed in British India and the proceeds thereof were credited to the assessee's accounts with certain Banks in British India? (ii) Whether jn the circumstances of this case, the income, profits and gains in respect of the sales amounting toRs. 15,67,967 made to the Government of India and other customers were received in British India within the meaning of section 4(1)(a~ of the Indian Income-tax Act. " A similar statement of facts which were admitted and/or found by the Tribunal was also made in regard to the.assessment year 1944-45 and similar questions of law· were asked to be referred as in the case of the assessment year 1943-44 except in regard to the change in the figures necessitated by the differences in the amounts received. Case: THE NEW JEHANGIR VAKIL MILLS LTD. versus THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, BOMBAY NORTH, KUTCH AND SA... [[1960] 1 S.C.R. 249] (1960) चेकवास्तवमेंडाकद्वाराप्राप्तकिएगएथे ब्रिटिशभारतकेबाहरनिर्धारिती, फिरभी, कारणसे ( 1 ) [ 1954 ] 25 आई. टी. आर547 ( 2 ) [ 1955 ] 1 एस. सी.आर185 256 इसतथ्यकेकारणकिउक्तदोअपीलोंमेंकरनिर्धारकोंनेसरकारसेचेकद्वाराराशिभेजनेकास्पष्टअनुरोधकियाथा, करनिर्धारकोंनेअपने-अपनेव्यवहारपरउक्तचेकप्राप्तकरनेकेलिएडाकघरकोअपनेएजेंटटकागठनकियाथा, जोसरकारद्वारादिल्लीमेंपोस्टटकिएगएथेऔरउन्हेंब्रिटिशभारतकेबाहरकरनिर्धारकोंकोसंबोधितकियाथा। उक्तनिर्णयोंकेबावजूद, राजस्वनेन्यायाधिकरणकेसमक्षयहआग्रहनहींकियाकिवर्तमानमामलेमेंमामलेकेउक्तपहलूकोभीअपनेनिर्णयकेलिएउच्चन्यायालयकोभेजाजानाचाहिएऔरसंदर्भआवेदनोंपरउनसामग्रियोंपरसुनवाईकीगईजोन्यायाधिकरणकेसमक्षरिकॉर्डमेंथींजबउसने17 जुलाई,1952 कोअपनाआदेशदियाथा।उक्तआदेशन्यायाधिकरणन्यायाधिकरणद्वारास्वीकारकिएगएऔर/यापाएगएतथ्योंपरआधारितथाजैसाकिसंदर्भआवेदनमेंकहागयाहै। राजस्वद्वाराउपरोक्तऔरमामलेकेइसपहलूकेरूपमेंकिएगएमामले।, क्याइनचेकोंकाकोईहिस्साडाकद्वाराप्राप्तकियागयाथाऔरयदिहां, तोक्याअपीलकर्ताद्वाराकोईअनुरोधकियागयाथायाय