The United Commercial Bank Ltd., Calcutta v. The Commissioner Of Income-Tax, West Bengal

Case: THE UNITED COMMERCIAL BANK LTD., CALCUTTA versus THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, WEST BENGAL [[1958] 1 S.C.R. 79] (1958) एस. सी. आर. सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट संयुक्तवाणिज्यिकबैंकलिमिटेड।, कल्कुट्टावी.आयआयोग-कर, पश्चिमबंगाल ( भगवती, वेंकटटरामाअय्यरऔर आयकर-पिछलेवर्षकाव्यावसायिकनुकसान- इसकेविरुद्धनिर्धारितकियागया निर्धारणवर्षकीआय-"प्रतिभूतिपरब्याज" सेआय-बैंकिंगव्यवसाय-प्रतिभूति, व्यापारिकपरिसंपत्तियोंकाहिस्सा_ भारतीयआय-करअधिनियम, 1922 (1922 का11), एस. एस. 6 , 8 , 10 , 24( 2 ) . निर्धारणवर्ष(1945-46) केलिए अपीलार्थीबैंककीगणनाआय-करअधिकारीद्वाराउसकीआयकोदोशीर्षों"प्रतिभूतियोंपरब्याज" और"व्यावसायिकआय" मेंविभाजितकरकेऔरप्रतिभूतियोंपरब्याजसेव्यावसायिकनुकसानकीकटौतीकरकेकीगईथी।पिछलेवर्षमूल्यांकनमेंएकनुकसानदिखायागयाथाजिसकीगणनाव्यावसायिकनुकसानकोनिर्धारितकरकेकीगईथी। "प्रतिभूतियोंपरब्याज" केविरुद्ध।अपीलार्थीनेदावाकियाकिविचाराधीननिर्धारणवर्षकेलिएअपनेलाभकीगणनामेंवहपिछलेवर्षकेवहनकिएगएनुकसानकोएसकेतहतचुकानेकाहकदारथा।24( 2 ) भारतीयआय-करअधिनियम, 1922 आय-करअधिकारीनेदावेकोइसआधारपरखारिजकरदियाकिनुकसान"व्यवसाय" शीर्षकेतहतथाऔरइसलिएएसकेतहतप्रतिभूतियोंसेआयकेखिलाफ-चुकायानहींजासकताथा।24 ( 2 ) अधिनियमसे।आयकरअपीलीयन्यायाधिकरणऔरउच्चन्यायालयदोनोंने संदर्भमेंयहअभिनिर्धारितकियागयाकिएस. एस. कोध्यानमेंरखतेहुए।6 , 8 औरअधिनियमके10"प्रतिभूतियोंपरब्याज" कोव्यावसायिकआयकेरूपमेंनहींमानाजासकताथाऔरवहाँइसके-पहलेअपीलार्थीएसकेतहतएकसेटटऑफकादावानहींकरसका।24 ( 2 ) . उच्चतमन्यायालयमेंअपीलकरनेपरयहअपीलार्थीकेलिएप्रतिवादकियागयाथा वह(1) एसएस।8 और10 कोइसतरहपढ़ाजानाचाहिएकिजहांकिसीनिर्धारितीकेहाथोंमेंप्रतिभूतियांव्यापारिकपरिसंपत्तियांहों।8 केवलपूंजीनिवेशतकहीसीमितहोनेकेकारणइसेबाहररखा जाएगाऔरयहमामलाएसकेभीतर"व्यवसाय" शीर्षकेअंतर्गतआएगा।10 , और(2) किसीभीमामलेमें, भलेहीप्रतिभूतियोंसेआयएसकेतहतगिरगई।8 , अपीलार्थीएसकेतहतएकसेटट-ऑफकाहकदारहोगा।24 ( 2 ) क्योंकियहकेवलएकहीव्यवसायकरताथा, अर्थात्बैंकिंग, औरहोल्डिंग इसकेद्वाराप्रतिभूतिकाप्रावधानउक्तव्यवसायकाहिस्साथा। अभिनिर्धारितकियाकिभारतीयआयकरअधिनियम, 1922 कीयोजना, यहहैकिआय, लाभऔरलाभकेविभिन्नशीर्षएसमेंगिनेगएहैं।6 येपारस्परिकरूपसेअनन्यहैं,प्रत्येकशीर्षएकविशेषषस्रोतसेउत्पन्नवस्तुकोकवरकरनेकेलिएविशिष्टहैऔरइसकेपरिणामस्वरूप,"प्रतिभूतियोंपरब्याज" जिसेविशेषषरूपसेएसकेतहतकरकेलिएप्रभार्यबनायागयाहै।8 एकविशिष्टशीर्षकेरूपमें, उसधाराकेअंतर्गतआताहैऔरइसकेतहतनहींलायाजासकताहै।10 , चाहेप्रतिभूतियाँव्यापारिकपरिसंपत्तियोंयापूँजीपरिसंपत्तियोंकेरूपमेंरखीगईहों। 80 आयकरआयुक्तv. चुन्नीलालबी. मेहता, (1938) 6 आई. टी. आर. 521, सैलिसबरीहाउसएस्टेटटलिमिटेडबनाम।फ्राय, (1930) 15 टी. सी. 266, कमर्शियलप्रॉपर्टीजलिमिटेडबनाम।आयकरआयुक्त,बंगाल ( 1928 ) 3 आई. टी. सी. औरएच. सी. कोठारीबनामआयआयुक्त कर, मद्रास, (1951) 20 आई. टी. आर. 579, परनिर्भरथा। सवालयहहैकिक्याप्रतिभूतियोंकाधारण अपीलार्थीएसकेभीतरएकहीव्यवसायकाहिस्साथा।24 ( 2 ) , इसनिष्कर्षकेअभावमेंनिर्णयनहींलियाजासकाकिप्रतिभूतियोंमें प्रश्नअपीलार्थीद्वाराधारितव्यापारिकपरिसंपत्तियोंकाएकहिस्साथा एकबैंकरकेरूपमेंअपनेव्यवसायकेदौरान, औरमामलेकोबादमेंसंदर्भपरएकनएनिर्णयकेलिएउच्चन्यायालयकोभेजागयाथा। न्यायाधिकरणसेतथ्योंकाएकपूर्णविवरणप्राप्तकरना। सिविलअपीलीयन्यायनिर्णयःसिविलअपील 1954 कासं. 161। मईकेफैसलेऔरआदेशकेखिलाफअपील 18 , 1953 , आय-करमेंकलकत्ताउच्चन्यायालय 1951 कासंदर्भसं. 72। एन. ए. पालखीवाला, पी. डी. हिम्मतसिंका, जे. बी. दादा चांजी, एस. एन. एंडले, रामेश्वरनाथऔरपी. एल. वोहरा, अपीलार्थीकेलिए। प्रतिवादीकीओरसेजी. एन. जोशीऔरआर. एच. ढेबर। मई।न्यायालयकानिर्णयथा 1957. 23 द्वारावितरितकियागया जे. कपूर-इसअपीलकोप्रमाणपत्रपरलायागया। उच्चन्यायालयनेएकदूरगामीमुद्दाउठायाहै एसएसकीव्याख्याकेरूपमेंपरिणाम।8 , 10 और भारतीयआय-करअधिनियम(इसकेबादअधिनियमकहाजाताहै)। 24 ( 2 ) निर्धारिती(जोहमारेसमक्षअपीलकर्ताहै) दावाकरताहै किसमीक्षाधीननिर्धारणवर्ष(1945-46) केलिएअपनेलाभोंकीगणनामें, वहएस. केतहतनिर्धारणवर्षकेलाभोंकेखिलाफपिछलेवर्षकेवहनकिएगएनुकसानकोचुकानेकाहकदारहै।24 ( 2 )अधिनियमसे।निर्धारितीएकऐसाबैंकहैजोबैंकिंगकरताहै।व्यवसाय।निर्धारणवर्षकेलिएइसकीआकलनयोग्यआयकीगणनाआयकरअधिकारीद्वारारु।14,95,826 " "इसकीआयको2 शीर्षों" प्रतिभूतियोंपरब्याज"और" व्यावसायिकआय"मेंविभाजितकरके।निर्धारणवर्षमेंप्रतिभूतिपरब्याजरु।23,62,815 और "व्यावसायिकआय" शीर्षकेतहतनुकसानहुआएस. सी. आर. सर्वोच्चन्यायालयरिपोर्ट 81 सेरु. 8,86,972 . आवश्यकसमायोजनकरनेकेबादव्यावसायिकनुकसानकीकटौतीकरना "ब्याज" से रु. 14,95,826 . पिछलेसालनुकसानहुआथा।गणनाबंदकरकेकीगईथी सेरु. 3,21,929 जिसकी Case: THE UNITED COMMERCIAL BANK LTD., CALCUTTA versus THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, WEST BENGAL [[1958] 1 S.C.R. 79] (1958) ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਰਰਪੋਰਟਾਂ 79 ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਮਰਸੀਅਲ ਬੈਂਕ ਟਲਮਟਿਡ, ਕਲਕੱਤਾ ਬਨਾਮ ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਟਮਸਨਰ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ (ਭਗਵਤੀ, ਵੈਂਕਿਰਾਮਾ ਅਈਅਰ ਅਤੇ ਜੇ.ਐਲ. ਕਪੂਰ, ਜੇ.ਜੇ.) 23 ਮਈ 1957 ਟਪਛਲੇ ਸਾਲ ਦਾ ਆਮਦਨ ਕਰ-ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਘਾਿਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ ਦੀ ਆਮਦਨ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ "ਸਰਕਓਰਰਟੀਜ਼(ਰਰਣ-ਪੱਤਰ) 'ਤੇ ਟਵਆਜ" ਤੋਂ ਆਮਦਨ- ਬੈਂਟਕੰਗ ਕਾਰੋਬਾਰ-ਸਟਕਓਟਰਿੀਜ਼, ਵਪਾਰਕ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਦਾ ਟ ੱਸਾ-ਭਾਰਤੀ ਆਮਦਨ ਿੈਕਸ ਐਕਿ, 1922 (1922 ਦਾ ਟਗਆਰਹਵਾਂ), ਧਾਰਾਵਾਂ 6, 8, 10, 24 (2). ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ (1945-46) ਲਈ, ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਬੈਂਕ ਦੀ ਮੁਲਾਂਕਣਯੋਗ ਆਮਦਨ ਦੀ ਗਣਨਾ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਟਧਕਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਉਸਦੀ ਆਮਦਨ ਨੂੰ "ਸਰਕਓਰਰਟੀਜ਼(ਰਰਣ-ਪੱਤਰ) 'ਤੇ ਟਵਆਜ" ਅਤੇ "ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਆਮਦਨ" ਟਵੱਚ ਵੰਡ ਕੇ ਅਤੇ ਸਰਕਓਰਰਟੀਜ਼(ਰਰਣ-ਪੱਤਰ) 'ਤੇ ਟਵਆਜ ਤੋਂ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਘਾਿੇ ਨੂੰ ਕੱਿ ਕੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਟਪਛਲੇ ਸਾਲ ਮੁਲਾਂਕਣ ਨੇ ਘਾਿਾ ਟਦਖਾਇਆ ਸੀ ਟਜਸ ਦੀ ਗਣਨਾ 'ਸਰਕਓਰਰਟੀਜ਼(ਰਰਣ-ਪੱਤਰ) 'ਤੇ ਟਵਆਜ' ਦੇ ਟਵਰੁੱਧ 'ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਘਾਿੇ' ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਕੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਟਕ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ ਲਈ ਆਪਣੇ ਮੁਨਾਫੇ ਦੀ ਗਣਨਾ ਟਵਚ ਉ ਭਾਰਤੀ ਆਮਦਨ ਿੈਕਸ ਐਕਿ, 1922 ਦੀ ਧਾਰਾ 24 (2) ਦੇ ਤਟ ਤ ਟਪਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਘਾਿੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ੱਕਦਾਰ ੈ। ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਟਧਕਾਰੀ ਨੇ ਇਸ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰ ਟਦੱਤਾ ਟਕ ਘਾਿਾ 'ਕਾਰੋਬਾਰ' ਟਸਰਲੇਖ ੇਠ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਐਕਿ ਦੀ ਧਾਰਾ 24 (2) ਦੇ ਤਟ ਤ ਸਰਕਓਰਰਟੀਜ਼(ਰਰਣ-ਪੱਤਰ) ਤੋਂ ੋਣ ਵਾਲੀ ਆਮਦਨ 'ਤੇ ਰੋਕ ਨ ੀਂ ਲਗਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਪੀਲ ਟਿਟਬਊਨਲ ਅਤੇ ਾਈ ਕੋਰਿ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਵਾਲੇ 'ਤੇ ਟਕ ਾ ਟਕ ਐਕਿ ਦੀ ਧਾਰਾਵਾਂ 6, 8 ਅਤੇ 10 ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ 'ਸਰਕਓਰਰਟੀਜ਼(ਰਰਣ-ਪੱਤਰ) 'ਤੇ ਟਵਆਜ' ਨੂੰ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਆਮਦਨ ਨ ੀਂ ਮੰਟਨਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਧਾਰਾ 24 (2) ਦੇ ਤਟ ਤ ਸਿ-ਆਫ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਨ ੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਿ ਟਵੱਚ ਅਪੀਲ ਕਰਨ 'ਤੇ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਲਈ ਇ ਦਲੀਲ ਟਦੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਟਕ ([1]) ਧਾਰਾਵਾਂ 8 ਅਤੇ 10 ਨੂੰ ਇਸ ਤਰਹਾਂ ਪਟਹਆ ਜਾਣਾ ਚਾ ੀਦਾ ੈ ਟਕ ਟਜੱਥੇ ਟਕਸੇ ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਦੇ ੱਥਾਂ ਟਵੱਚ ਸਰਕਓਰਰਟੀਜ਼(ਰਰਣ-ਪੱਤਰ) ਵਪਾਰਕ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਨ, ਧਾਰਾ 8 ਨੂੰ ਬਾ ਰ ਰੱਟਖਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਟਸਰਫ ਪੂੰਜੀ ਟਨਵੇਸਾਂ ਤੱਕ ਸੀਟਮਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਮਾਮਲਾ ਧਾਰਾ 10 ਦੇ ਅੰਦਰ "ਕਾਰੋਬਾਰ" ਟਸਰਲੇਖ ਅਧੀਨ ਆਵੇਗਾ, ਅਤੇ (2) ਟਕਸੇ ਵੀ ਸਟਥਤੀ ਟਵੱਚ, ਭਾਵੇਂ ਸਰਕਓਰਰਟੀਜ਼(ਰਰਣ-ਪੱਤਰ) ਤੋਂ ੋਣ ਵਾਲੀ ਿ-ਆਫ ਆਮਦਨ ਧਾਰਾ 8 ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦੀ ੈ, ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਧਾਰਾ 24 (2) ਦੇ ਤਟ ਤ ਸਦਾ ੱਕਦਾਰ ੋਵੇਗਾ, ਟਕਉਂਟਕ ਇਸਨੇ ਟਸਰਫ ਇੱਕ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕੀਤਾ, ਅਰਥਾਤ ਬੈਂਟਕੰਗ ਅਤੇ ਇਸ ਦੁਆਰਾ ਸਰਕਓਰਰਟੀਜ਼(ਰਰਣ-ਪੱਤਰ) ਰੱਖਣਾ ਉਕਤ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦਾ ਟ ੱਸਾ ਸੀ। ਇ ਮੰਟਨਆ ਜਾਂਦਾ ੈ ਟਕ ਭਾਰਤੀ ਆਮਦਨ ਕਰ ਐਕਿ, 1922 ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਇ ੈ ਟਕ ਧਾਰਾ 6 ਟਵੱਚ ਦਰਜ ਆਮਦਨ, ਮੁਨਾਫਾ ਅਤੇ ਲਾਭ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਟਸਰਲੇਖ ਆਪਸੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟਵਸੇਸ ਨ, ਰੇਕ ਮੁਖੀ ਟਕਸੇ ਟਵਸੇਸ ਸਰੋਤ ਤੋਂ ਉੱਤਪੰਨ ੋਣ ਵਾਲੀ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਨ ਲਈ ਟਵਸੇਸ ੈ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, "ਸਰਕਓਰਰਟੀਜ਼(ਰਰਣ-ਪੱਤਰ) 'ਤੇ ਟਵਆਜ" ਟਜਸ ਨੂੰ ਟਵਸੇਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਧਾਰਾ 8 ਦੇ ਤਟ ਤ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਟਸਰਲੇਖ ਵਜੋਂ ਿੈਕਸ ਯੋਗ ਬਣਾਇਆ ਟਗਆ ੈ, ਇ ਉਸ ਧਾਰਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਧਾਰਾ 10 ਦੇ ਅਧੀਨ ਨ ੀਂ ਟਲਆਂਦਾ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਚਾ ੇ ਸਰਕਓਰਰਟੀਜ਼(ਰਰਣ-ਪੱਤਰ) ਨੂੰ ਵਪਾਰਕ ਜਾਇਦਾਦ ਜਾਂ ਪੂੰਜੀ ਸੰਪਤੀ ਵਜੋਂ ਰੱਟਖਆ ਜਾਂਦਾ ੈ। M2SC-61-6 XXXXXX ਮਟ ਤਾ ਨੇ ਟਕ ਾ ਟਕ ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਟਮਸਨਰ ਬਨਾਮ ਚੁੰਨੀਲਾਲ ਬੀ ਮਟ ਤਾ, (1938) 6 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ 521, ਸੈਟਲਸਬਰੀ ਾਊਸ ਅਸਿੇਿ ਟਲਮਟਿਡ ਬਨਾਮ ਫਿਾਈ, (1930) 15 ਿੀ.ਸੀ 266, ਕਮਰਸੀਅਲ ਪਿਾਪਰਿੀਜ਼ ਟਲਮਟਿਡ ਬਨਾਮ ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਟਮਸਨਰ, ਬੰਗਾਲ (1928) 3 ਆਈ.ਟੀ.ਸੀ ਅਤੇ ਐਚ.ਸੀ ਕੋਠਾਰੀ ਬਨਾਮ ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਟਮਸਨਰ, ਮਦਰਾਸ, (1951) 20 ਆਈ.ਟੀ.ਆਰ 579 'ਤੇ ਟਨਰਭਰ ਕੀਤਾ। ਇ ਸਵਾਲ ਟਕ ਕੀ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਦੁਆਰਾ ਸਰਕਓਰਰਟੀਜ਼(ਰਰਣ-ਪੱਤਰ) ਨ ੰ ਰੱਖਣਾ ਧਾਰਾ 24 (2) ਦੇ ਅੰਦਰ ਉਸੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦਾ ਟ ੱਸਾ ਬਣਦੀ ੈ, ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਇਸ ਖੋਜ ਦੀ ਅਣ ੋਂਦ ਟਵੱਚ ਨ ੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਟਕ ਪਿਸਨ ਅਧੀਨ ਸਰਕਓਰਰਟੀਜ਼(ਰਰਣ-ਪੱਤਰ) ਇੱਕ ਬੈਂਕਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੌਰਾਨ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖੀਆਂ ਵਪਾਰਕ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਦਾ ਟ ੱਸਾ ਸਨ, ਅਤੇ ਟਿਟਬਊਨਲ ਤੋਂ ਤੱਥਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਟਬਆਨ ਪਿਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਵਾਲਾ 'ਤੇ ਨਵੇਂ ਫੈਸਲੇ ਲਈ ਕੇਸ ਨੂੰ ਾਈ ਕੋਰਿ ਨੂੰ ਭੇਟਜਆ ਟਗਆ ਸੀ। ਟਸਵਲ ਅਪੀਲ ਅਟਧਕਾਰ ਖੇਤਰ: 1954 ਦੀ ਟਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੰਬਰ 161. ਇਹ ਅਪੀਲ 1951 ਦੇ ਆਮਦਨ ਕਰ ਹਵਾਲਾ ਨੰਬਰ 72 ਟਵੱਚ 18.05.1953 ਦੇ ਕਲਕੱਤਾ ਾਈ ਕੋਰਿ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਅਤੇ ਆਦੇਸ ਤੋਂ। ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਵੱਲੋਂ ਐਨ.ਏ ਪਾਲਖੀਵਾਲਾ, ਪੀ.ਡੀ ਟ ੰਮਤਟਸੰਘਕਾ, ਜੇ.ਬੀ. ਦਾਦਾ-ਚੰਜੀ, ਐਸ. ਐਨ. ਐਡਲੇ, ਰਾਮੇਸਵਰ ਨਾਥ ਅਤੇ ਪੀ.ਐਲ. ਵੋ ਰਾ ਸਾਮਲ ਸਨ। ਉੱਤਰਦਾਤਾ ਵੱਲੋਂ ਜੀ.ਐਨ.ਜੋਸੀ ਅਤੇ ਆਰ. ਐਚ. ਢੇਬਰ। 23 ਮਈ 1957. ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਹੇਠ ਦੁਆਰਾ ਸੁਣਾਈਆ ਰਿਆ : ਕਪੂਰ ਜੇ. - ਾਈ ਕੋਰਿ ਦੇ ਸਰਿੀਟਫਕੇਿ 'ਤੇ ਟਲਆਂਦੀ ਗਈ ਇ ਅਪੀਲ ਭਾਰਤੀ ਆਮਦਨ ਕਰ ਐਕਿ ਦੀ ਧਾਰਾਵਾਂ 8, 10 ਅਤੇ 24 (2) ਦੀ ਟਵਆਟਖਆ (ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਐਕਿ ਟਕ ਾ ਜਾਂਦਾ ੈ) ਦੀ ਟਵਆਟਖਆ ਦੇ ਦ ਰਿਾਮੀ ਨਤੀਜੇ ਉਠਾਉਂਦੀ ੈ। Case: THE UNITED COMMERCIAL BANK LTD., CALCUTTA versus THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, WEST BENGAL [[1958] 1 S.C.R. 79] (1958) Section: CONCLUSION S.C.R. SUPREME COURT REPORTS THE UNITED COMMERCIAL BANK LTD., CALCUTTA v. THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, WEST BENGAL (BHAGW ATI, VENKATAAAMA AYYAR and J. L. KAPUR, JJ.j Income Tax-Business loss of Previous Year-Set-off against income of the Assessment Year-Income from "Interest on sec11-rities"-Banking business-Securities, part of trading assets-Indian Income-tax Act, 1922 (XI of 1922), ss. 6, 8, 10, 24(2). For the assessment year (1945-46) the assessable income of the appellant bank was computed by the Income-tax Officer by splitting up its income into two -heads "interest on securities" and "business income", and deducting the business loss from interest on-securities. In the previous year the assessment showed a loss which was computed by setting off the 'business loss" against "interest on securities". The appellant claimed that in the computation of its profits for the assessment year in question it was entitled to set off the carried over loss of the previous year under s. 24(2) of the Indian Income-tax Act, 1922. The Income-tax Officer rejected the claim on the ground that the loss was under the head "business" and so could not be set off against income from securities under s. 24(2) of the Act. Both the Income-tax Appellate Tribunal and the High Court, on reference, held that in view of ss. 6, 8 and 10 of the Act "interest <>n securities" could not be treated as business income and there-fore the appellant could not claim a set-off under s. 24(2). On appeal to the Supreme Court it was contended for the appellant that ([1]) ss. 8 and 10 should be so read that where the securities in the hands of an assessee are trading assets, s. 8 would be excluded, being restricted to capital investments only, and the matter would f~ under the head "business" within s. 10, and (2) in any case, even if the income from securities fell under s. 8, the appellant would be entitled to a set-off under s. 24(2) because it carried on only one business, namely banking, and the holding of secutiti.es by it was part of the said business. Held, that the scheme of the Indian Income tax Act, 1922, is that the various heads of income, profits and gains enumerated in s. 6 are mutually exclusive, each head being specific to cover the item arising from a particular source and, consequently, "interest on securities" which is specifically made chargeable to tax under s. 8 as a distinct head, falls under that section and cannot be brought under, s. 10, whether the securities are held as trading assets or capital asset. M2SC·61-6 1957 May23 80 SUPREME COURT REPORTS [1958J 1957 1957 Commissioner of Income Tax v. Chunni/a/ B. Mehto, (1938) 6 The United I.T.R. 521, Salisbury House Estate Ltd. v. Fry, (1930) 15 T.C. 266, Commercial Bank Con1mercial Properties Ltd. v. Commissioner of Income Tax, Bengal Ltd., Calcutta (1928) 3 l.T.C. and H.C. Kothari v. Commissioner of Income v. Tax, Madras, (1951) 20 I.T.R. 579, relied on. The Co1n1ni.ssioner The question whether the holding of securities by the appellant formed part of the same business within s. 24(2), could not be decided in the absonce of a finding that the securities in question were a part of the trading assets held by the appellant in the course of its business as a banker, and the case, was remit· ted to the High Court fo·r a fresh decision on the reference after getting from the Tribunal a fuller statement of facts. of Income-tax, West Bengal CIVIL APPELLATE JURISDICTION : Civil Appeal No. 161 of 1954. Appeal from the judgment and order dated May 18, 1953, of the Calcutta High Court in Income-tax Reference No. 72 of 195f. N.A. Palkhivala, P.D. Himatsingka, J. B. Dada- chanji, S. N. Andley, Rameshwar Nath and P. L. Vohra, for the appellant. G. N. Joshi and R. H. Dhebar, for the respondent_ 1957. May 23. The Judgment of the Court was delivered by KAPUR' J.-This appeal brought on a certificate Kapur J. Case: THE UNITED COMMERCIAL BANK LTD., CALCUTTA versus THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, WEST BENGAL [[1958] 1 S.C.R. 79] (1958) "व्यावसायिकआय" शीर्षकेतहतनुकसानहुआएस. सी. आर. सर्वोच्चन्यायालयरिपोर्ट 81 सेरु. 8,86,972 . आवश्यकसमायोजनकरनेकेबादव्यावसायिकनुकसानकीकटौतीकरना "ब्याज" से रु. 14,95,826 . पिछलेसालनुकसानहुआथा।गणनाबंदकरकेकीगईथी सेरु. 3,21,929 जिसकी "प्रतिभूतियोंपरब्याज" केविरुद्धव्यावसायिकहानि। आय-करअधिकारीसेपहलेनिर्धारितीनेअपनी इसआधारपरदावाकरेंकियहव्यवसायकाएकहिस्साथा प्रतिभूतियोंमेंसौदाकरनेकेलिएबैंकका" और"किउनकेबीचकोईअंतरनहींकियाजानाचाहिए प्रतिभूतियोंसेआयऔरव्यवसायसेआय एसकेतहतसेटट-ऑफकाउद्देश्य।24 " . यहभीदावाकियाकि यहकेवलएकव्यवसायचलाताथा, अर्थात्बैंकिंग एसद्वारापरिभाषित।277भारतीयकंपनीअधिनियमकाएफजिसपरबैंककोधनप्राप्तकरनाहोताहै। जमाकरेंऔरऐसीजमाओंकोप्रतिभूतियों, ऋणोंमेंनिवेशकरें। औरअग्रिम"औरइसलिएप्रतिभूतियोंकीहोल्डिंगद्वारा इसेइसकाअलगव्यवसायनहींमानाजासकताथा।द. आय- करअधिकारीकीरायथीकि "व्यवसाय" शीर्षककेतहतनुकसानथाजिसकादावाकियाजासकताथाइसेबनाएनहींरखाजासकताहैऔरइसलिएइसेबंदनहींकियाजासकताहै एस. 24 ( 2 ) अधिनियमसे। सहायकआयुक्तकोअपीलकरनेपर आय-करपरएकबारफिरयहतर्कदियागयाकिनिर्धारिती प्रतिभूतियोंमेंएकव्यापारीथाऔरदोनोंकेप्रमुख आय"प्रतिभूतियोंपरब्याज" और"लाभऔरबैंकिंगव्यवसायमें"लाभ" काइलाजनहींकियाजासका अलगसेऔरएकहीव्यवसायकाहिस्साथे एस. 24 ( 2 ) अधिनियमसे।लेकिनइसविवादकोखारिजकरदियागया।इसकेबादमामलेकोआयकरविभागकेपासलेजायागया। देरसेन्यायाधिकरणजहांफिरसेविवाददोहरायागयाथाकिनिर्धारितीकेव्यवसायकोविभाजितनहींकियाजासकताहै "प्रतिभूतियोंपरब्याज" केतहतदोशीर्षोंमेंऔर" बैंकिंगव्यवसाय"।हालाँकि,न्यायाधिकरणनेअभिनिर्धारितकियाः " एस. एस. पढ़ना।6 , 8 और10 यहहमेंप्रतीतहोताहैकि विधायिकादोनोंस्रोतोंसेहोनेवालीआयकोअलगरखनाचाहतीथी।इसलिएहमारीरायहैकिआय-करअधिकारीनेअपीलार्थीकीआयकोदोभागोंमेंविभाजितकरकेऔरसामनेलाएगएव्यावसायिकनुकसानकाभुगतानकरनेसेइनकारकरकेसहीकियाथा। सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट[1958] इसवर्षअर्जितसरकारीप्रतिभूतियोंसेआयकेविरुद्धपिछलेवर्षसे। इसलिएइसनेपिछलेवर्षकेनुकसानकोनिर्धारणवर्षकेसंगणितलाभकेविरुद्धचुकानेकीअनुमतिनहींदी। ( 2 ) क्यानिर्धारितीपिछलेवर्षकेकैरीओवरलॉसकोइसकेविरुद्धचुकानेकाहकदारथा।निर्धारणवर्षकेदौरानआय। निर्धारितीनेतर्कदियाकियहचलरहाथा न्यायाधिकरणनेमामलेकोबतायाऔरनिम्नलिखिततीनप्रश्नोंपरउच्चन्यायालयकीरायमांगी;( 1 ) " क्याइसमामलेकेतथ्योंऔरदायरेमेंनिर्धारितीरुपयेकेव्यावसायिकनुकसानकोचुकानेकाहकदारथा।3,21,929 पूर्र्तीसेआगेलायागया।निर्धारितीद्वारारखीगईप्रतिभूतियोंपरब्याजसेइसवर्षकीआयकेविरुद्धवर्ष। ( 2 ) क्याइसमामलेकेतथ्योंऔरपरिस्थितियोंपरनिर्धारितीएसकेतहतहकदारथा।8 को प्रतिभूतियोंपरब्याजसेहोनेवालीआयमेंसेप्रशासनिकव्केकिसीभीहिस्सेकीकटौतीकरें। ( 3 ) क्याइसमामलेकीपरिस्थितियोंमें, निर्धारितीपहलेपरंतुककेतहतएसकाहकदारथा।8 कर-मुक्तप्रतिभूतियोंमेंनिवेशकेलिएउधारलिएगएऔरउपयोगकिएगएधनपरकिसीभीब्याजकीकटौतीकरनेकेलिएआयकरअधिनियम। उच्चन्यायालयनेसभीप्रश्नोंकाउत्तरनकारात्मकमेंदिया।विद्वानमुख्यन्यायाधीशनेअपनेफैसलेकेदौरानकहाः एस. सी. आर. सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट 83 " इसलिएमुझेऐसालगताहैकिक्योंकि द. एसकेनीचेकईसिर।6 भारतीयअधिनियममेंपारस्परिकरूपसेअनन्यहैंऔरक्योंकिकिसीभीआयकरकानूनकेतहत, एकअनन्यशीर्षकेतहतआनेवालीवस्तुकोकिसीभीपरिस्थितिमेंदूसरेशीर्षकेतहतनहींलियाजासकताहैऔरयहभीकिएकबैंकरकेहाथोंमेंप्रतिभूतियोंपरब्याजकोश्रीन्यायमूर्तिरॉलेटटद्वाराबताएगएसिद्धांतोंपरव्यावसायिकआयकेरूपमेंनहींमानाजासकताहै। निर्धारितीकेतर्ककोमानलें। अस्वीकारकियाजानाचाहिए।" . हमेंएकपूर्णऔरसक्षमतर्ककालाभमिला दोनोंतरफसेसलाह।अपीलार्थीकेवकीलनेतीनमुद्देउठाएहैंः ( 1 ) वहएसएस।8 औरअधिनियमके10 कोइसप्रकारपढ़ाजानाचाहिए कि"प्रतिभूतियोंपरब्याज", उनमामलोंमेंजहांसहीहैकेहाथोंमेंप्रतिभूतियोंकीप्रकृतिऔरचरित्र निर्धारितीव्यापारिकपरिसंपत्तियोंमेंसेएकहै, जिसेबाहररखाजाएगा। एसकेदायरेसे।8 और"व्यवसाय" शीर्षककेअंतर्गतआएगा।10 अधिनियमसे। औरवैकल्पिकरूपसेभलेहीएसएस।8 और10 केरूपमेंपढ़ाजाताहै विशिष्टशीर्षतबएस।10 , अधिकउपयुक्तहोनाचाहिएवर्तमानमामलेकेतथ्योंपरलागूकियाजाए; ( 2 ) यदिएसएस।8 और10 समानरूपसेलागूहोतेहैंनिर्धारितीकेपासउसशीर्षकेतहतकरलगानेकाविकल्पहोताहै। जोउसपरहल्काबोझडालताहै; और ( 3 ) अंतमेंउन्होंनेतर्कदियाकिभलेहीप्रमुख आयकोपारस्परिकरूपसेअनन्यमानाजानाथाताकि "प्रतिभूतियोंपरब्याज" एसकेअंतर्गतआताहै।8 और " व्यवसाय"एसकेतहत।10 अधिनियमकेअनुसार, निर्धारितीएसकेतहतएकसेटट-ऑफकाहकदारहोना।24 ( 2 ) क्योंकि"ब्याज" प्रतिभूतियोंऔरव्यवसायसे"लाभऔरलाभ" पर -दोनोंएकहीव्यवसायकेअलगअलगरूपहैंनिर्धारिती। अबहमअधिनियमकीयोजनाकीओररुखकरसकतेहैं।सेक. 2 (15) "कुलआय" को"कुलराशि" केरूपमेंपरिभाषितकरताहै। Case: THE UNITED COMMERCIAL BANK LTD., CALCUTTA versus THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, WEST BENGAL [[1958] 1 S.C.R. 79] (1958) ਇਹ ਅਪੀਲ 1951 ਦੇ ਆਮਦਨ ਕਰ ਹਵਾਲਾ ਨੰਬਰ 72 ਟਵੱਚ 18.05.1953 ਦੇ ਕਲਕੱਤਾ ਾਈ ਕੋਰਿ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਅਤੇ ਆਦੇਸ ਤੋਂ। ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਵੱਲੋਂ ਐਨ.ਏ ਪਾਲਖੀਵਾਲਾ, ਪੀ.ਡੀ ਟ ੰਮਤਟਸੰਘਕਾ, ਜੇ.ਬੀ. ਦਾਦਾ-ਚੰਜੀ, ਐਸ. ਐਨ. ਐਡਲੇ, ਰਾਮੇਸਵਰ ਨਾਥ ਅਤੇ ਪੀ.ਐਲ. ਵੋ ਰਾ ਸਾਮਲ ਸਨ। ਉੱਤਰਦਾਤਾ ਵੱਲੋਂ ਜੀ.ਐਨ.ਜੋਸੀ ਅਤੇ ਆਰ. ਐਚ. ਢੇਬਰ। 23 ਮਈ 1957. ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਹੇਠ ਦੁਆਰਾ ਸੁਣਾਈਆ ਰਿਆ : ਕਪੂਰ ਜੇ. - ਾਈ ਕੋਰਿ ਦੇ ਸਰਿੀਟਫਕੇਿ 'ਤੇ ਟਲਆਂਦੀ ਗਈ ਇ ਅਪੀਲ ਭਾਰਤੀ ਆਮਦਨ ਕਰ ਐਕਿ ਦੀ ਧਾਰਾਵਾਂ 8, 10 ਅਤੇ 24 (2) ਦੀ ਟਵਆਟਖਆ (ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਐਕਿ ਟਕ ਾ ਜਾਂਦਾ ੈ) ਦੀ ਟਵਆਟਖਆ ਦੇ ਦ ਰਿਾਮੀ ਨਤੀਜੇ ਉਠਾਉਂਦੀ ੈ। ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ (ਜੋ ਸਾਡੇ ਸਾ ਮਣੇ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ੈ) ਦਾ ਦਾਅਵਾ ੈ ਟਕ ਸਮੀਟਖਆ ਅਧੀਨ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ (1945-46) ਲਈ ਆਪਣੇ ਮੁਨਾਟ਼ਿਆਂ ਦੀ ਗਣਨਾ ਟਵੱਚ, ਉ ਐਕਿ ਦੀ ਧਾਰਾ 24 (2) ਦੇ ਤਟ ਤ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਨਾਟ਼ਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਟਪਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਘਾਿੇ ਨੂੰ ਘਿਾਉਣ ਦਾ ੱਕਦਾਰ ੈ। ਟਨਰਧਾਰਤ ਕਰਤਾ ਇੱਕ ਬੈਂਕ ੈ ਜੋ ਬੈਂਟਕੰਗ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਦਾ ੈ। ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ ਲਈ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਟਧਕਾਰੀ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਆਮਦਨ ਨੂੰ 2 ਟਸਰਲੇਖਾਂ ਟਵੱਚ ਵੰਡ ਕੇ 14,95,826 ਰੁਪਏ ਦੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਯੋਗ ਆਮਦਨ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ.............. "ਸਰਕਓਰਰਟੀਜ਼(ਰਰਣ-ਪੱਤਰ) 'ਤੇ ਟਵਆਜ" ਅਤੇ......."ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਆਮਦਨ"। ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੇ ਸਾਲ ਟਵੱਚ "ਸਰਕਓਰਰਟੀਜ਼(ਰਰਣ-ਪੱਤਰ) 'ਤੇ ਟਵਆਜ" 23,62,815 ਰੁਪਏ ਸੀ ਅਤੇ "ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਆਮਦਨ" ਟਸਰਲੇਖ ੇਠ 8,86,972 ਰੁਪਏ ਦਾ ਘਾਿਾ ੋਇਆ ਸੀ। ਲੋਹੀਂਦੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਕਰਨ ਅਤੇ "ਸਰਕਓਰਰਟੀਜ਼(ਰਰਣ-ਪੱਤਰ) 'ਤੇ ਟਵਆਜ" ਤੋਂ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਘਾਿੇ ਨੂੰ ਕੱਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੁੱਧ ਆਮਦਨ 14,95,826 ਰੁਪਏ ਟਨਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਟਪਛਲੇ ਸਾਲ 3,21,929 ਰੁਪਏ ਦਾ ਘਾਿਾ ੋਇਆ ਸੀ, ਟਜਸ ਦੀ ਗਣਨਾ 'ਸਰਕਓਰਰਟੀਜ਼(ਰਰਣ-ਪੱਤਰ) 'ਤੇ ਟਵਆਜ' ਦੇ ਟਵਰੁੱਧ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਘਾਿੇ ਨੂੰ ਸਿ ਕਰਕੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। XXXXXX ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਰਰਪੋਰਟਾਂ 81 ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਟਧਕਾਰੀ ਦੇ ਸਾ ਮਣੇ ਿੈਕਸਦਾਤਾ ਨੇ ਇਸ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਟਕ ਇ ਸਰਕਓਰਰਟੀਜ਼(ਰਰਣ-ਪੱਤਰ) ਦਾ ਸੌਦਾ ਕਰਨਾ ਬੈਂਕ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦਾ ਟ ੱਸਾ ੈ.................... ਅਤੇ "ਇ ਟਕ ਧਾਰਾ 24 ਦੇ ਤਟ ਤ ਸੈਿ-ਆਫ ਦੇ ਉਦੇਸ ਲਈ ਸਰਕਓਰਰਟੀਜ਼(ਰਰਣ-ਪੱਤਰ) ਤੋਂ ੋਣ ਵਾਲੀ ਆਮਦਨ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਤੋਂ ੋਣ ਵਾਲੀ ਆਮਦਨ ਟਵੱਚ ਕੋਈ ਅੰਤਰ ਨ ੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾ ੀਦਾ"। ਇਸ ਟਵਚ ਇ ਵੀ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਟਗਆ ੈ ਟਕ ਉਸ ਨੇ ਟਸਰਫ ਇਕ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕੀਤਾ, ਟਜਵੇਂ ਟਕ ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀ ਐਕਿ ਦੀ ਧਾਰਾ 277 ਐਫ ਦੁਆਰਾ ਪਟਰਭਾਟਸਤ ਕੀਤਾ ਟਗਆ ੈ, ਟਜਸ ਦੌਰਾਨ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਜਮਹਾਂ ਰਾਸੀ 'ਤੇ ਪੈਸਾ ਪਿਾਪਤ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ੈ ਅਤੇ ਅਟਜ ੀਆਂ ਜਮਹਾਂ ਰਾਸੀ ਨੂੰ ਸਟਕਓਟਰਿੀਜ਼, ਕਰਟਜ਼ਆਂ ਅਤੇ ਐਡਵਾਂਸ ਟਵਚ ਟਨਵੇਸ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਸਰਕਓਰਰਟੀਜ਼(ਰਰਣ-ਪੱਤਰ) ਨ ੰ ਰੱਖਣਾ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਵੱਖਰਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨ ੀਂ ਮੰਟਨਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਟਧਕਾਰੀ ਦੀ ਰਾਏ ਸੀ ਟਕ ਟਕਉਂਟਕ 'ਕਾਰੋਬਾਰ' ਟਸਰਲੇਖ ੇਠ ਘਾਿਾ ੋਇਆ ੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਾਇਮ ਨ ੀਂ ਰੱਟਖਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਐਕਿ ਦੀ ਧਾਰਾ 24 (2) ਦੇ ਤਟ ਤ ਰੱਦ ਨ ੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਆਮਦਨ ਕਰ ਦੇ ਸ ਾਇਕ ਕਟਮਸਨਰ ਕੋਲ ਅਪੀਲ ਕਰਨ 'ਤੇ ਇ ਦਲੀਲ ਟਦੱਤੀ ਗਈ ਟਕ ਿੈਕਸਦਾਤਾ ਸਰਕਓਰਰਟੀਜ਼(ਰਰਣ-ਪੱਤਰ) ਦਾ ਡੀਲਰ ੈ ਅਤੇ ਬੈਂਟਕੰਗ ਕਾਰੋਬਾਰ 'ਚ ਆਮਦਨ ਦੇ ਦੋ ਮੁਖੀਆਂ 'ਸਰਕਓਰਰਟੀਜ਼(ਰਰਣ-ਪੱਤਰ) 'ਤੇ ਟਵਆਜ' ਅਤੇ 'ਮੁਨਾਫਾ ਅਤੇ ਲਾਭ' ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨ ੀਂ ਮੰਟਨਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਉ ਿੈਕਸਦਾਤਾ ਦੇ ਇਕੋ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦਾ ਟ ੱਸਾ ਨ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਉ ਐਕਿ ਦੀ ਧਾਰਾ 24 (2) ਦੇ ਤਟ ਤ ਸਿ-ਆਫ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ੈ। ਪਰ ਇਸ ਦਲੀਲ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਟਦੱਤਾ ਟਗਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਪੀਲ ਟਿਟਬਊਨਲ 'ਚ ਟਲਜਾਇਆ ਟਗਆ, ਟਜੱਥੇ ਇਕ ਵਾਰ ਟਫਰ ਇ ਦਲੀਲ ਦੁ ਰਾਈ ਗਈ ਟਕ ਿੈਕਸਦਾਤਾ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ 'ਸਰਕਓਰਰਟੀਜ਼(ਰਰਣ-ਪੱਤਰ) 'ਤੇ ਟਵਆਜ' ਅਤੇ 'ਬੈਂਟਕੰਗ ਕਾਰੋਬਾਰ' ਦੇ ਤਟ ਤ ਦੋ ਟਸਟਰਆਂ 'ਚ ਨ ੀਂ ਵੰਟਡਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਾਲਾਂਟਕ, ਟਿਟਬਊਨਲ ਨੇ ਟਕ ਾ: 82 ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਰਰਪੋਰਟਾਂ [1958] "ਧਾਰਾਵਾਂ 6, 8 ਅਤੇ 10 ਨੂੰ ਪਹਕੇ ਸਾਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ੈ ਟਕ ਟਵਧਾਨ ਸਭਾ ਦੋਵਾਂ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ੋਣ ਵਾਲੀ ਆਮਦਨ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਰੱਖਣਾ ਚਾ ੁੰਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਸਾਡਾ ਮੰਨਣਾ ੈ ਟਕ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਟਧਕਾਰੀ ਨੇ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਦੀ ਆਮਦਨ ਨੂੰ ਦੋ ਟਸਟਰਆਂ 'ਚ ਵੰਡ ਕੇ ਅਤੇ ਟਪਛਲੇ ਸਾਲ ਤੋਂ ਇਸ ਸਾਲ ਕਮਾਈ ਗਈ ਸਰਕਾਰੀ ਸਰਕਓਰਰਟੀਜ਼(ਰਰਣ-ਪੱਤਰ) ਤੋਂ ੋਣ ਵਾਲੀ ਆਮਦਨ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਘਾਿੇ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨਾ ਸ ੀ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੇ ਟਪਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਘਾਿੇ ਨੂੰ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ ਦੇ ਗਟਣਤ ਮੁਨਾਫੇ ਦੇ ਟਵਰੁੱਧ ਸਿ ਕਰਨ ਦੀ ਆਟਗਆ ਨ ੀਂ ਟਦੱਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਿੈਕਸਦਾਤਾ ਨੇ ਾਈ ਕੋਰਿ ਟਵੱਚ ਇੱਕ ਕੇਸ ਦੱਸਣ ਲਈ ਟਕ ਾ ਅਤੇ ੋਰ ਗੱਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦੋ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ; (1) ਕੀ ਸਰਕਓਰਰਟੀਜ਼(ਰਰਣ-ਪੱਤਰ) 'ਤੇ ਟਵਆਜ ਬੈਂਕ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕਾਰੋਬਾਰ ਤੋਂ ੋਣ ਵਾਲੀ ਆਮਦਨ ਦਾ ਟ ੱਸਾ ਸੀ। (2) ਕੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਤਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਆਮਦਨ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਟਪਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਘਾਿੇ ਨੂੰ ਸਿ ਕਰਨ ਦਾ ੱਕਦਾਰ ਸੀ। ਿੈਕਸਦਾਤਾ ਨੇ ਦਲੀਲ ਟਦੱਤੀ ਟਕ ਉ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਸਟਬਆਂ ਟਵੱਚ ਬੈਂਟਕੰਗ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਟਰ ਾ ੈ, "ਆਪਣੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਆਮ ਕੋਰਸ ਟਵੱਚ ਉ ਸਰਕਓਰਰਟੀਜ਼(ਰਰਣ-ਪੱਤਰ) ਟਵੱਚ ਪੈਸਾ ਟਨਵੇਸ ਕਰਦਾ ੈ ਅਤੇ ਇਸ 'ਤੇ ਟਵਆਜ ਪਿਾਪਤ ਕਰਦਾ ੈ" ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਟਕ ਟਪਛਲੇ ਸਾਲ ਤੋਂ 3,21,929 ਰੁਪਏ ਦਾ ਘਾਿਾ ਐਕਿ ਦੀ ਧਾਰਾ 24 (2) ਦੇ ਤਟ ਤ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ੈ। ਟਿਟਬਊਨਲ ਨੇ ਕੇਸ ਦਾ ਟਜ਼ਕਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ੇਠ ਟਲਖੇ ਟਤੰਨ ਸਵਾਲਾਂ 'ਤੇ ਾਈ ਕੋਰਿ ਦੀ ਰਾਏ ਮੰਗੀ; Case: THE UNITED COMMERCIAL BANK LTD., CALCUTTA versus THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, WEST BENGAL [[1958] 1 S.C.R. 79] (1958) of Income-tax, West Bengal CIVIL APPELLATE JURISDICTION : Civil Appeal No. 161 of 1954. Appeal from the judgment and order dated May 18, 1953, of the Calcutta High Court in Income-tax Reference No. 72 of 195f. N.A. Palkhivala, P.D. Himatsingka, J. B. Dada- chanji, S. N. Andley, Rameshwar Nath and P. L. Vohra, for the appellant. G. N. Joshi and R. H. Dhebar, for the respondent_ 1957. May 23. The Judgment of the Court was delivered by KAPUR' J.-This appeal brought on a certificate Kapur J. of the High Court raises a point of far-reaching consequence as to the interpretation of ss. 8, IO and 24(2) of the Indian Income-tax Act (hereinafter termed the Act). The assessee (who is the appellant before us) claims that in the computation of its profits for the assess-ment year under review (1945-46), it is entitled to set off the carried over loss of the previous year against the profits of the year of assessment under s. 24(2) of the Act. The assessee is a Bank carrying on banking business. For the assessment year its assessable income was computed by the Income Tax Officer at Rs. 14,95,826 "by splitting up" its income into 2 heads .............. "interest on securities" and ......... . . . . . . . . . . . . . . . "b usmess mcome . . . '' ''I n eres on secu-t t rities" in the year of assessment was Rs. 23,62,815 and under the head "business income" there was a loss .,.. S.C.R. SUPREME COURT REPORTS of Rs. 8,86,972. After making the necessary adjust- 1957 ments and deducting the business loss from "Interest The United on securities", the net income was determined at Com~rciaJ Bank Rs. 14,95,826. In the previous year there was a loss Ltd., v~atcwa of Rs. 3,21,929 which was computed by setting off the "{~ommusioner business loss against "interest on securities". "wes:c&":!f• "wes:c&":!f• Kapur J. Before the Income-tax Officer the assessee made its claim on the basis that it was a part of "the business of the Bank to deal in securities" ................... . and "that no distinction should be made between income from securities and income from business for the purpose of set-off under s. 24". It also claimed that it carried on only one business, namely banking as defined by s. 277F of the Indian Companies Act in the course of which the "Bank has to receive money on deposits and invest such deposits in securities, loans and advances" and therefore holdings of securities by it could not be treated as its separate business. The Income-tax Officer was of the opinion that as there was a loss under the head "business" its claim could not be sustained and hence it could not be set off under s.24(2) of the Act. On .appeal to the Assistant Commissioner of Income-tax it was again contended that the assessee was a dealer in securities and that the two heads of income "Interest · on securities" and "profits and gains" in banking business could not be treated separately and were part of the same business of the assessee and therefore it could claim a set-off under s. 24{2) of the Act. But this contention was repelled. The matter was then taken to the Income-tax Appel-late Tribunal where again the contention was repeated that the business of the assessee could not be split up into two heads under "interest on securities" and "banking business". The Tribunal, however, held: "Reading ss. 6, 8 and 10 it appears to us that the legislature wanted to keep the income from the two sources as separate. We are therefore of the opinion that the Income-tax Officer was right in splitting up the income of the appellant into two heads and in refusing the set-off of the business loss brought forward 82 SUPREME COURT REPORTS [1958] from last year against income from Government 19s1 v.. United v. securities earned this year." v.. United c"£::Z:'tafc1::::' It therefore did not :iJJow the loss of the previous v. year to be set off agamst the computed profits of the Commissioner a t e of Income-tax, SSessmen y ar. Commissioner of Income-tax, w .. 1 Bengal Kapur J. Case: THE UNITED COMMERCIAL BANK LTD., CALCUTTA versus THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, WEST BENGAL [[1958] 1 S.C.R. 79] (1958) जोउसपरहल्काबोझडालताहै; और ( 3 ) अंतमेंउन्होंनेतर्कदियाकिभलेहीप्रमुख आयकोपारस्परिकरूपसेअनन्यमानाजानाथाताकि "प्रतिभूतियोंपरब्याज" एसकेअंतर्गतआताहै।8 और " व्यवसाय"एसकेतहत।10 अधिनियमकेअनुसार, निर्धारितीएसकेतहतएकसेटट-ऑफकाहकदारहोना।24 ( 2 ) क्योंकि"ब्याज" प्रतिभूतियोंऔरव्यवसायसे"लाभऔरलाभ" पर -दोनोंएकहीव्यवसायकेअलगअलगरूपहैंनिर्धारिती। अबहमअधिनियमकीयोजनाकीओररुखकरसकतेहैं।सेक. 2 (15) "कुलआय" को"कुलराशि" केरूपमेंपरिभाषितकरताहै। मेंसंगणित आय, लाभऔरलाभ। "आय-करकाप्रभार" सेसंबंधितहै।इसमेंदोशामिलहैंखंड-3 और4. धारा3 मेंकहा गयाहैकि"आय-कर" किसीभीवर्षकेलिए84 मेंकिसीभीदरयादरोंपरप्रभारितकियाजाएगा। सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट [ 1958 ] इसकेप्रावधानोंकेअनुसारऔरउनकेअधीन अधिनियम"। धारा4 मेंकहागयाहैकि"किसीभीआयकीकुलआय" किसीभीव्यक्तिकेपिछलेवर्षमेंसभीआय, लाभऔरजोभीस्रोतोंसेप्राप्तलाभशामिलहैं। अध्याय3 "करयोग्यआय" सेसंबंधितहै।धारा6 आयकरकेलिएप्रभार्यआयकेशीर्षोंकीगणनाकरताहै।वहइसप्रकारकहताहैः धारा6 "इसअधिनियमद्वाराअन्यथाप्रदानकिएगएप्रावधानोंकोछोड़कर, आय, लाभऔरलाभकेनिम्नलिखितशीर्ष, इसकेबादकेतरीकेसेआय-करकेलिएप्रभार्यहोंगे।अर्थात्प्रकटटहोताहैः ( (i) वेतन। ( (ii) प्रतिभूतियोंपरब्याज। ( (iii) संपत्तिसेआय। ( (iv) व्यवसाय, व्यवसाययाव्यवसायकेलाभऔरलाभ। पेशा। अन्यस्रोतोंसेआय। ( (v) ( (vi) पूँजीगतलाभ। इसउद्देश्यकेलिएदोप्रासंगिकप्रमुख अपीलहैं(ii) और(iv), अर्थात, "प्रतिभूतियोंपरब्याज" और ' व्यवसायकेलाभऔरलाभ"जिनसेनिपटाजाताहै एसएसकेतहत।8 औरक्रमशःअधिनियमके10. धारा8 मेंकहागयाहैकि"करकाभुगतानएकनिर्धारितीद्वाराकियाजाएगा। किसीप्रतिभूतिपरउसकेद्वाराप्राप्यब्याजकेसंबंधमें"प्रतिभूतियोंपरब्याज" शीर्षकेतहत केंद्रसरकार। द. इसधाराकोस्वीकार्यकटौतीदीगईहै।1955 केअधिनियमद्वारापरंतुकमेंकियागयासंशोधनइसअपीलकेउद्देश्यकेलिएबहुतप्रासंगिकहैऔरहमबादकेचरणमेंइसकाविज्ञापनकरेंगे। धारा10 मेंकहागयाहैः " करकाभुगतानएकनिर्धारितीद्वाराकियाजाएगा "उसकेद्वाराचलाएगएकिसीभीव्यवसाय, पेशेयाव्यवसायकेलाभयालाभकेसंबंधमेंव्यवसाय, पेशेयाव्यवसायकेलाभऔरलाभ" शीर्ष।निर्धारितीकातर्कहैकिप्रतिभूतियाँउसकीव्यापारिकपरिसंपत्तियोंकाएकहिस्साहैंऔरइसस्थितिकोविभागद्वारापूरेसमयस्वीकारकियागयाहै, औरकोईभीआयजोब्याजकेरूपमेंइनपरिसंपत्तियोंकेसंबंधमेंउपार्जित85 एस. सी. आर. सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट "व्यवसाय" केलाभयालाभकेसमानविशेषषताएँहैंऔरइसलिएइसे"व्यवसाय" शीर्षकेतहतआनेवालीआयकेरूपमेंमानाजानाचाहिए।10 अधिनियमसे।दूसरेशब्दोंमें, निर्धारितीकीअपनेबैंकिंगव्यवसायसेआय, जिसमेंप्रतिभूतियोंमेंलेनदेनशामिलहै, वास्तवमेंउसीस्रोतसेआयहैऔरब्याजकेरूपमेंजोकुछभीजमाहोताहै, चाहेवहप्रतिभूतियोंसेहोयानिवेशकेकिसीअन्यस्रोतसे, वहएसकेअंतर्गतआएगा।10 औरएसनहीं।8 क्योंकिसाराब्याज निर्धारितीद्वाराचलाएजारहेव्यवसायसेअर्जितहोताहैऔरयहव्यवसायकेवलएकव्यवसायहै।तर्कइसप्रकारहै।वहएसएस।8 & 10 एकदूसरेकेसाथसामंजस्यस्थापितकरनेकेलिएइसतरहसेसमझाजानाचाहिएऔरएकमात्रतरीकाहैकिवेहोसकतेहैं सामंजस्यपूर्णयहहैकि केरूपमेंउपार्जितआय विधायिकाकाउद्देश्यब्याजसेहोनेवालीआयकोएकअलगऔरअनन्यपहचानदेनाथा।प्रतिभूतियाँ", इसनेएसकीभाषाबनादीहोगी।8 अधिनियमनेशेयरोंसेलाभांशसेहोनेवालीआयकेमामलेमेंजोआयउप-आयकोजोड़करकीहै, उतनीहीविशिष्टकरदीहै।( 1 - ए) सेएस।12 "अन्यस्रोत" शीर्षकेतहतएकविशिष्टस्थानहैऔरहै एसकेतहत"व्यवसाय" शीर्षकेभीतरनहींहै।10 अधिनियमऔरइसप्रकारकानूनद्वाराइसकीप्रकृतिऔरचरित्रमेंबदलावआयाहै।इससंबंधमेंआयआयुक्तकोसंदर्भदियागयाहै-करv. अहमुतीएंडकंपनीलिमिटेड(') जहांबॉम्बेउच्चन्यायालयद्वारायहअभिनिर्धारितकियागयाथाकिशेयरोंमेंएकव्यापारीद्वाराप्राप्तआयकोविभाजितकरनाधाराओंकेतहतप्रभार्यहै।10 औरएसकेतहतनहीं।12 अधिनियमसे।इसप्रकारयहतर्कदियाजाताहैकिसंरक्षणकेलिएनिर्धारितीकेव्यवसायकीएकताऔरएकताऔरउसकीव्यावसायिकआयकीएकताकोबनाएरखनेकेलिएएसकीअनुप्रयोगक्षमता।8 जबवेपरिसंपत्तियोंकाव्यापारनहींकररहेहोंतोउन्हें"प्रतिभूतियोंपरब्याज" तकसीमितकियाजानाचाहिए। मूल्यांकनकर्ता। ऊपरचर्चाकीगईअधिनियमकीयोजनाकेअनुसार आय-कुलकेसंबंधमेंकरलगायाजानाचाहिए। ( 1 ) [ 1955 ] 21 आई. टी. आर. 63 सुपर प्रत्येकनिर्धारितीकीपिछलेवर्षकीआयऔर " "कुलआय" कोएसकेतहतपरिभाषितकियागयाहै।2 ( 15 ) सभीकोआश्चर्यचकितकरना आय, लाभऔरकुछछूटोंकेअधीनकिसीभीस्रोतसेप्राप्तलाभ।अध्याय3 जोहै Case: THE UNITED COMMERCIAL BANK LTD., CALCUTTA versus THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, WEST BENGAL [[1958] 1 S.C.R. 79] (1958) (2) ਕੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਤਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਆਮਦਨ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਟਪਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਘਾਿੇ ਨੂੰ ਸਿ ਕਰਨ ਦਾ ੱਕਦਾਰ ਸੀ। ਿੈਕਸਦਾਤਾ ਨੇ ਦਲੀਲ ਟਦੱਤੀ ਟਕ ਉ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਸਟਬਆਂ ਟਵੱਚ ਬੈਂਟਕੰਗ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਟਰ ਾ ੈ, "ਆਪਣੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਆਮ ਕੋਰਸ ਟਵੱਚ ਉ ਸਰਕਓਰਰਟੀਜ਼(ਰਰਣ-ਪੱਤਰ) ਟਵੱਚ ਪੈਸਾ ਟਨਵੇਸ ਕਰਦਾ ੈ ਅਤੇ ਇਸ 'ਤੇ ਟਵਆਜ ਪਿਾਪਤ ਕਰਦਾ ੈ" ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਟਕ ਟਪਛਲੇ ਸਾਲ ਤੋਂ 3,21,929 ਰੁਪਏ ਦਾ ਘਾਿਾ ਐਕਿ ਦੀ ਧਾਰਾ 24 (2) ਦੇ ਤਟ ਤ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ੈ। ਟਿਟਬਊਨਲ ਨੇ ਕੇਸ ਦਾ ਟਜ਼ਕਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ੇਠ ਟਲਖੇ ਟਤੰਨ ਸਵਾਲਾਂ 'ਤੇ ਾਈ ਕੋਰਿ ਦੀ ਰਾਏ ਮੰਗੀ; (1) "ਤੱਥਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਅਤੇ ਇਸ ਕੇਸ ਦੇ ਾਲਾਤਾਂ ਟਵੱਚ ਕਰਦਾਤਾ ਟਪਛਲੇ ਸਾਲ ਤੋਂ 3,21,929 ਰੁਪਏ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਘਾਿੇ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਕਰਨ ਦਾ ੱਕਦਾਰ ਸੀ, ਜੋ ਇਸ ਸਾਲ ਦੀ ਆਮਦਨ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਰਦਾਤਾ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖੀਆਂ ਜਾਇਦਾਦਾਂ 'ਤੇ ਟਵਆਜ ਤੋਂ ਪਿਾਪਤ ੋਇਆ ਸੀ। (2) ਕੀ ਤੱਥਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਅਤੇ ਇਸ ਕੇਸ ਦੇ ਾਲਾਤਾਂ ਟਵੱਚ ਕਰਦਾਤਾ ਧਾਰਾ 8 ਅਧੀਨ ਸਰਕਓਰਰਟੀਜ਼(ਰਰਣ-ਪੱਤਰ) 'ਤੇ ਟਵਆਜ ਤੋਂ ੋਣ ਵਾਲੀ ਆਮਦਨ ਟਵੱਚੋਂ ਪਿਸਾਸਕੀ ਖਰਟਚਆਂ ਦਾ ਕੋਈ ਟ ੱਸਾ ਕੱਿਣ ਦਾ ੱਕਦਾਰ ਸੀ। (3) ਕੀ ਇਸ ਕੇਸ ਦੇ ਾਲਾਤਾਂ ਟਵੱਚ, ਕਰਦਾਤਾ ਆਮਦਨ ਕਰ ਐਕਿ ਦੀ ਧਾਰਾ 8 ਦੇ ਪਟ ਲੇ ਪਿਾਵਧਾਨ ਦੇ ਤਟ ਤ ਿੈਕਸ-ਮੁਕਤ ਸਰਕਓਰਰਟੀਜ਼(ਰਰਣ-ਪੱਤਰ) ਟਵੱਚ ਟਨਵੇਸ ਲਈ ਉਧਾਰ ਲਏ ਗਏ ਅਤੇ ਵਰਤੇ ਗਏ ਪੈਸੇ 'ਤੇ ਕੋਈ ਟਵਆਜ ਕੱਿਣ ਦਾ ੱਕਦਾਰ ਸੀ। ਾਈ ਕੋਰਿ ਨੇ ਸਾਰੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਟਵੱਚ ਟਦੱਤੇ। ਟਵਦਵਾਨ ਮੁੱਖ ਜੱਜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਼ਿੈਸਲੇ ਦੌਰਾਨ ਟਕ ਾ: XXXXXX ਇਸ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ੈ ਟਕ ਟਕਉਂਟਕ ਭਾਰਤੀ ਐਕਿ ਦੀ ਧਾਰਾ 6 ਦੇ ਤਟ ਤ ਕਈ ਟਸਰਲੇਖ ਆਪਸੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟਵਸੇਸ ਨ ਅਤੇ ਟਕਉਂਟਕ ਟਕਸੇ ਵੀ ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਤਟ ਤ, ਟਕਸੇ ਟਵਸੇਸ ਟਸਰਲੇਖ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਟਕਸੇ ਵੀ ਾਲਤ ਟਵੱਚ ਟਕਸੇ ੋਰ ਟਸਰਲੇਖ ਅਧੀਨ ਨ ੀਂ ਟਲਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਇ ਵੀ ਟਕਉਂਟਕ ਇੱਕ ਬੈਂਕਰ ਦੇ ੱਥਾਂ ਟਵੱਚ ਸਰਕਓਰਰਟੀਜ਼(ਰਰਣ-ਪੱਤਰ) 'ਤੇ ਟਵਆਜ ਨੂੰ ਜਸਟਿਸ ਰੌਲਿ ਦੁਆਰਾ ਦੱਸੇ ਟਸਧਾਂਤਾਂ 'ਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਆਮਦਨ ਨ ੀਂ ਮੰਟਨਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਮੈਂ ਇ ਜ਼ਰੂਰ ਮੰਨਦਾ ਾਂ ਟਕ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤੇ ਗਏ .......................... ਦੀ ਦਲੀਲ, ਇਸ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾ ੀਦਾ ੈ। ਸਾਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਟਧਰਾਂ ਦੇ ਵਕੀਲਾਂ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਅਤੇ ਯੋਗ ਦਲੀਲ ਦਾ ਲਾਭ ਟਮਟਲਆ। ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਦੇ ਵਕੀਲ ਨੇ ਟਤੰਨ ਨੁਕਤੇ ਉਠਾਏ ਨ: (1) ਐਕਿ ਦੀ ਧਾਰਾਵਾਂ 8 ਅਤੇ 10 ਨੂੰ ਇਸ ਤਰਹਾਂ ਪਟਹਆ ਜਾਣਾ ਚਾ ੀਦਾ ੈ ਟਕ ਅਟਜ ੇ ਮਾਮਟਲਆਂ ਟਵੱਚ "ਸਰਕਓਰਰਟੀਜ਼(ਰਰਣ-ਪੱਤਰ) 'ਤੇ ਟਵਆਜ" ਟਜੱਥੇ ਟਕਸੇ ਕਰਦਾਤਾ ਦੇ ੱਥਾਂ ਟਵੱਚ ਸਰਕਓਰਰਟੀਜ਼(ਰਰਣ-ਪੱਤਰ) ਦੀ ਅਸਲ ਪਿਟਕਰਤੀ ਅਤੇ ਚਟਰੱਤਰ ਵਪਾਰਕ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਟਵੱਚੋਂ ਇੱਕ ੈ, ਨੂੰ ਧਾਰਾ 8 ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਤੋਂ ਬਾ ਰ ਰੱਟਖਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਐਕਿ ਦੀ ਧਾਰਾ 10 ਟਵੱਚ "ਕਾਰੋਬਾਰ" ਟਸਰਲੇਖ ਅਧੀਨ ਆਵੇਗਾ। ਅਤੇ ਟਵਕਲਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਵੇਂ ਧਾਰਾਵਾਂ 8 ਅਤੇ 10 ਨੂੰ ਟਵਸੇਸ ਟਸਰਲੇਖਾਂ ਵਜੋਂ ਪਟਹਆ ਜਾਂਦਾ ੈ ਤਾਂ ਧਾਰਾ 10, ਵਧੇਰੇ ਉਟਚਤ ੋਣ ਕਰਕੇ, ਮੌਜੂਦਾ ਕੇਸ ਦੇ ਤੱਥਾਂ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾ ੀਦੀ ੈ; (2) ਜੇ ਧਾਰਾਵਾਂ 8 ਅਤੇ 10 ਬਰਾਬਰ ਲਾਗੂ ੁੰਦੇ ਨ ਤਾਂ ਟਨਰਧਾਰਕ ਕੋਲ ਿੈਕਸ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਟਵਕਲਪ ੁੰਦਾ ੈ। ਉ ਟਸਰ ਜੋ ਉਸ 'ਤੇ ਲਕਾ ਬੋਝ ਪਾਉਂਦਾ ੈ; ਅਤੇ (3) ਅੰਤ ਟਵੱਚ ਉਸਨੇ ਦਲੀਲ ਟਦੱਤੀ ਟਕ ਭਾਵੇਂ ਆਮਦਨ ਦੇ ਟਸਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਸੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟਵਸੇਸ ਮੰਟਨਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਜੋ "ਸਰਕਓਰਰਟੀਜ਼(ਰਰਣ-ਪੱਤਰ) 'ਤੇ ਟਵਆਜ" ਐਕਿ ਦੀ ਧਾਰਾ 8 ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਵੇ ਅਤੇ "ਕਾਰੋਬਾਰ" ਐਕਿ ਦੀ ਧਾਰਾ 10 ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਵੇ, ਿੈਕਸਦਾਤਾ ਧਾਰਾ 24 (2) ਦੇ ਤਟ ਤ ਸਿ-ਆਫ ਦਾ ੱਕਦਾਰ ੋਵੇਗਾ, ਟਕਉਂਟਕ "ਸਰਕਓਰਰਟੀਜ਼(ਰਰਣ-ਪੱਤਰ) 'ਤੇ ਟਵਆਜ" ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਤੋਂ "ਮੁਨਾਫਾ ਅਤੇ ਲਾਭ" ਇੱਕੋ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਰਜਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ੁੰਦੇ ਨ, ਦੋਵੇਂ ਟਨਰਧਾਰਕ ਦੇ ਇੱਕੋ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਰੂਪ ਨ। ਧਾਰਾ 2 (15) "ਕੁੱਲ ਆਮਦਨ" ਨੂੰ ਪਟਰਭਾਟਸਤ ਕਰਦੀ ੈ ਟਜਸਦਾ ਮਤਲਬ ੈ "ਆਮਦਨ, ਮੁਨਾਫਾ ਅਤੇ ਲਾਭ ਦੀ ਕੁੱਲ ਰਕਮ........ ਐਕਿ ਟਵੱਚ ਟਨਰਧਾਰਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਗਣਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ੈ" ਐਕਿ ਦਾ ਅਟਧਆਇ 1 "ਆਮਦਨ ਕਰ ਦੇ ਚਾਰਜ" ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ੈ। ਇਸ ਟਵੱਚ ਦੋ ਭਾਗ ਨ- 3 ਅਤੇ 4. ਧਾਰਾ 3 ਟਵੱਚ ਇ ਟਵਵਸਥਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ੈ ਟਕ "ਆਮਦਨ ਕਰ ਟਕਸੇ ਵੀ ਸਾਲ ਲਈ ਟਕਸੇ ਵੀ ਦਰ ਜਾਂ ਦਰਾਂ 'ਤੇ ਇਸ ਐਕਿ ਦੀਆਂ ਟਵਵਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਵਸੂਟਲਆ ਜਾਵੇਗਾ। XXXXXX 84 ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਰਰਪੋਰਟਾਂ [1958] ਧਾਰਾ 4 ਟਵੱਚ ਇ ਟਵਵਸਥਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ੈ ਟਕ "ਟਕਸੇ ਵੀ ਟਵਅਕਤੀ ਦੀ ਟਪਛਲੇ ਸਾਲ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਮਦਨ ਟਵੱਚ ਸਾਰੀ ਆਮਦਨ, ਮੁਨਾਫਾ ਅਤੇ ਟਕਸੇ ਵੀ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਪਿਾਪਤ ਲਾਭ ਸਾਮਲ ੁੰਦੇ ਨ"। ਅਟਧਆਇ 3 "ਿੈਕਸਯੋਗ ਆਮਦਨ" ਨਾਲ ਸੰਬੰਟਧਤ ੈ। ਸੈਕਸਨ 6 ਆਮਦਨ ਕਰ ਲਈ ਵਸੂਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਆਮਦਨ ਦੇ ਟਸਰਾਂ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਦਾ ੈ। ਇ ੇਠ ਟਲਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕਟ ੰਦਾ ੈ: ਧਾਰਾ 6 "ਇਸ ਐਕਿ ਦੁਆਰਾ ੋਰ ਪਿਦਾਨ ਕੀਤੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਮਦਨ, ਮੁਨਾਫਾ ਅਤੇ ਲਾਭ ਦੇ ੇਠ ਟਲਖੇ ਟਸਰਲੇਖ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟਦਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਆਮਦਨ-ਕਰ ਲਈ ਚਾਰਜ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ: (i) ਤਨਖਾ ਾਂ। (ii) ਸਰਕਓਰਰਟੀਜ਼(ਰਰਣ-ਪੱਤਰ) 'ਤੇ ਟਵਆਜ। (iii) ਜਾਇਦਾਦ ਤੋਂ ਆਮਦਨ। (iv) ਕਾਰੋਬਾਰ, ਪੇਸੇ ਜਾਂ ਟਕੱਤੇ ਦਾ ਮੁਨਾਫਾ ਅਤੇ ਲਾਭ। (v) ੋਰ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਆਮਦਨ। (vi) ਪੂੰਜੀਗਤ ਲਾਭ। Case: THE UNITED COMMERCIAL BANK LTD., CALCUTTA versus THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, WEST BENGAL [[1958] 1 S.C.R. 79] (1958) 82 SUPREME COURT REPORTS [1958] from last year against income from Government 19s1 v.. United v. securities earned this year." v.. United c"£::Z:'tafc1::::' It therefore did not :iJJow the loss of the previous v. year to be set off agamst the computed profits of the Commissioner a t e of Income-tax, SSessmen y ar. Commissioner of Income-tax, w .. 1 Bengal Kapur J. The assessee thereupon asked for a case to be stated to the High Court and inter alia raised two questions; (1) Whether interest on securities was a part of Bank's income from business carried on by it. (2) Whether the assessee was entitled to set off the carried over loss of the previous year against income during the assessment year. The assessee contended that it was carrying on banking business in various towns in India, that "in the usual course of its business it invests moneys in securities and receives interest thereon" and therefore it claimed that the loss of Rs. 3,21,929, carried forward from the previous year could be set off under s. 24(2)of the Act. The Tribunal stated the case and sought the opinion of the High Court on the following three questions; (I) "Whether on the facts and in the circums- tances of this case the assessee was entitled to set off the business loss of Rs. 3,21,929 brought forward from the preceding. year against this year's income from interest on securities held by the assessee. (2) Whether on the facts and in the circumstances of this case the assessee was entitled under s. 8 to deduct any part of the administrative expenses out of the income from interest on securities. (3) Whether in the circumstances of this case, the assessee was entitled under the first proviso to s. 8 of the Income-tax Act to deduct any interest on money borrowed and utilised for investment in tax-free securities." The High Court answered all the questions in the negative. The learned Chief Justice during the course of his judgment said: S.C.R. SUPREME COURT REPORTS 83 "It appears to me, therefore, that because the 1957 several heads under s. 6 in the Indian Act are mutually The United exclusive and because under any Income-tax Law, an ctT'~Bank item coming under an exclusive head cannot in any ' ·• v. cutta circumstances be charged under another head and also TM Commiuioner because the interest on ·securities in the hands of a 0~::,co;:~i;· banker cannot be treated as business income on the principles explained by Mr. Justice Rowlatt, I must Kapur J. hold that the contention of th~ asse~~~e ........... . . . . . . . . . • • . . . . . . . . must be rejected. We had the benefit of a full and able argument from counsel on both sides. Counsel for the appellant has raised three points: · (1) That ss. 8 and 10 of the Act should be so read that "interest on securities"' in cases where the true nature and character of the securities in the hands of an assessee is one of trading assets, would be excluded from the scope of s. 8 and would fall under the head "business" whithin s. 10 of the Act. and alternatively even if ss. 8 and 10 are read as specific heads then s. 10, being more appropriate, should be applied to the facts of the present case; · (2) If ss. 8 and 10 are equallly applicable the assessee has the option to be taxed under. that head which iinposes a lighter burden on him; and (3) Lastly he contended that even if the heads of income were to be taken as mutually exclusive so that the "interest on securities" falls under s. 8 and "business" under s. 10 of the Act, the assessee would be entitled to a set-off under s. 24(2) because "interest on securities" and "profits and gains" from business results from different operations of the same business, the two being different forms of the same business of the assessee. Case: THE UNITED COMMERCIAL BANK LTD., CALCUTTA versus THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, WEST BENGAL [[1958] 1 S.C.R. 79] (1958) मूल्यांकनकर्ता। ऊपरचर्चाकीगईअधिनियमकीयोजनाकेअनुसार आय-कुलकेसंबंधमेंकरलगायाजानाचाहिए। ( 1 ) [ 1955 ] 21 आई. टी. आर. 63 सुपर प्रत्येकनिर्धारितीकीपिछलेवर्षकीआयऔर " "कुलआय" कोएसकेतहतपरिभाषितकियागयाहै।2 ( 15 ) सभीकोआश्चर्यचकितकरना आय, लाभऔरकुछछूटोंकेअधीनकिसीभीस्रोतसेप्राप्तलाभ।अध्याय3 जोहै "करयोग्यआय" नामकउद्यमएस. एस. 6 17 तक(दोनोंखंडसम्मिलित)।धारा6 आय, लाभऔरलाभकेविभिन्नशीर्षोंकोसूचीबद्धकरतीहैजोआय-करकेलिएसक्षमहैं।आय, लाभऔरलाभकेइन-शीर्षोंमेंसेप्रत्येककोएकअलगधाराकेतहतनिपटायाजाताहैऔरयेखंडप्रत्येकअलगअलगशीर्षकेसंबंधमेंभत्तोंऔरछूटोंकाविवरणभीदेतेहैं।राजस्वकेवकीलद्वाराउठायागयातर्कयहहैकिप्रभातचंद्रबरुआबनाममेंप्रिवीकाउंसिलकेनिर्णयकेअनुसार।राजासम्राटट(') एस।6 चार्जिंगसेक्शनहैऔरएसएसकेशब्दहैं।7 12 सेपताचलताहैकिआयकेविभिन्नशीर्षपारस्परिकरूपसेअनन्यहैंऔरजोवस्तुएंविशेषषरूपसेइनविभिन्नशीर्षोंकेतहतआतीहैं, उन्हेंकेवलउसीशीर्षकेतहतप्रभारितकियाजानाचाहिएऔरइनकईमेंसेएककेतहतआतीहैं, लेकिनवेविशिष्टधाराओंकोमंजूरीदेतीहैं।यहसचहैकिप्रभातचंद्रबरुआबनाममेंप्रिवीकाउंसिल।राजासम्राटट(ऊपर) नेइंगितकियाकिएस।6 एकचार्जिंगसेक्शनथा,लेकिनयहएसएसकेकारणथा।3 और4 कोतबअलग-अलगशब्दोंमेंलिखागयाजैसाकिकनिया, जे.,नेबी. एम. मेंबतायाथा।43 औरचगला, जे. द्वारा, उसीमामलेमेंपी।57. चट्टूरामऔरअन्यमेंसंघीयन्यायालय वी. आयकरआयुक्त, बिहार(3) नेकहाः " करकाभुगतानकरनेकादायित्वएस. एस. परआधारितहै।3 औरआय-करअधिनियमकी4 जोप्रभारितकरनेवालीधाराएँहैं।वालाकब्रदर्समेंप्रिवीकाउंसिलकानिर्णय & कं. लिमिटेडबनाम।आय-करआयुक्त(*) भीएसदिखाताहै।3 चार्जिंगसेक्शनहोना। तबयहतर्कदियाजाताहैकिएस।6 अधिनियमकामंडाहोना आयकीसभीमदें, चाहेवेकिसीभीस्रोतसेउत्पन्नहों, केवलएसकेतहतगणनाकिएगएशीर्षोंमेंसेएककेतहतआतीहैं।6 औरइसलिएएसएसमेंसेएक।7 12 विशेषषरूपसेलागूहोगाऔरएस।8 जो"इंटटरस्टट" सेसंबंधितहै प्रतिभूतियोंपर"उसस्रोतसेआयपरलागूहोनेकेलिएआयोजितकियाजानाचाहिए।यहभीवकीलद्वारातर्कदियाजाताहै ( 33 ( ( ) 3 4 ) ) [ [ 1948 1947 ] ] 15 16 आई. टी. आर. आई. टी. आर. 303 240, 308 . ( 1 ) [ 1930 ] एल. आर. 57 आई. ए. 228,238 ( 2 ) [ 1946 ] 14 आई. टी. आर. 10 एस. सी. आर. सर्वोच्चन्यायालयकीरिपोर्ट . 87 राजस्वजोभलेहीएस. एस. केबीचकोईअतिव्यापीहो।8 और10 "प्रतिभूतियोंपरब्याज" चाहेवहपूंजीगतसंपत्तियाव्यापारकेरूपमेंरखीगईप्रतिभूतियोंसेउपार्जितहो।परिसंपत्तियाँएसकेअंतर्गतआतीहैं।8 अकेलेऔरएस।10 इसेइसतरहपढ़ाजानाचाहिएकिआयको"प्रतिभूतियोंपरब्याज" सेपूरीतरहसेबाहरकरदियाजाए। राजस्वकेवकीलनेहमेंफॉर्मदेनेकेलिएकहाहै एसकेतहतनिर्धारितवापसीका।22 ( 1 ) समीक्षाधीननिर्धारणकेसुसंगतसमयपरअधिनियम।वहाँदिखाएगएशीर्षहैं(1) वेतन, (2) प्रतिभूतियोंपरब्याज, (3) संपत्ति, (4) व्यवसाय, पेशायाव्यवसाय,(5) अन्यस्रोत, औरप्रत्येकस्रोतसेकुछअलगकॉलममेंदिखायाजानाहै। आयकेउसशीर्षसेसंबंधितकिसीविशेषषनोटटकेलिएकौनसासंदर्भदियागयाहै।"प्रतिभूतियोंपरब्याज" शीर्षककेतहतकॉलममेंनोटट9 कासंदर्भदियागयाहैजोनिम्नलिखितशब्दोंमेंहैः " प्रतिभूतियोंपरब्याजकाअर्थहैवचनपरब्याज। भारतसरकारयाकिसीअन्यराज्यसरकारद्वाराजारीकिएगएऋणपत्रयाबांडयाकिसीस्थानीयप्राधिकरणयाकंपनीद्वारायाउसकीओरसेजारीकिएगएडिबेंचरयाअन्यप्रतिभूतियोंपरब्याज।सकलराशिआय-करकीकटौतीसेपहलेदर्जकियाजानाचाहिए। इसशीर्षकेनीचेप्रविष्टियोंकेसाथहोनाचाहिए अधिनियमकीधारा18 (9) केतहतब्याजकाभुगतानकरनेवालेव्यक्ति।केसंबंधमेंकटौतीस्वीकार्यहै। ( क) एकबैंकरद्वारासंग्रहकेलिएप्रभारितकमीशनब्याज। ( ख) उधारलीगईराशिपरदेयब्याज कटौतीनहींकीगईहै(विवरणकेलिएअधिनियमकीधारा8 देखें)।दावाकीगईकिसीभीकटौतीकापूराविवरण(यदिआवश्यकहोतोएकअलगविवरणमें) दियाजानाचाहिए।यहएकसांविधिकप्रपत्रहैऔरयहबताताहैकि'प्रतिभूतियोंपरब्याज' काक्याअर्थहै, किसीनिर्धारितीकोधनवापसीकादावाकरनेकेलिएपात्रबनानेकेलिएविवरणीकेसाथकौनसेदस्तावेजहैंऔरक्याकटौतीकीजानीहै। एसकाअनिवार्यचरित्र।6 द्वाराइंगितकियाजाताहै उसखंडमेंप्रयुक्तभाषाऔरनिम्नलिखितसभीखंडोंकीवाक्यांश-रचना, i. ई. , 7 12 तक, "करसर्वोच्चन्यायालयरिपोर्ट[1958] केतहतदेयहोगा" शब्दोंकाउपयोगकरतेहुए 88 प्रमुख. "अलगऔरअलग" केसंबंधमें आय, लाभऔरलाभकेअलग-अलगशीर्ष, "वेतन" "प्रतिभूतियोंपरब्याज", और"संपत्ति", "व्यवसाय"-इसकास्रोतकभीभीएकविशेषषशीर्षकेअंतर्गतआएगाऔरआयकरकेप्रभारकेलिएआयकीगणनाकरनेकेउद्देश्यसेउसशीर्षसेसंबंधितविशेषषधाराकोदेखनाहोगा।आय, लाभऔरलाभकेविभिन्नस्रोतोंकोइसप्रकारवर्गीकृतकियागयाहैकियेमदेंउनशीर्षोंकेअंतर्गतआतीहैं।एस. एस. केतहतप्रभार्यहोजाताहै।7 12 केअनुसारक्योंकिवेआयहैंजिसकास्रोत"वेतन", "प्रतिभूतियोंपरब्याज","संपत्ति", "व्यवसाय, व्यवसाय" है। " अन्यस्रोत"या" पूंजीगतलाभ"। Case: THE UNITED COMMERCIAL BANK LTD., CALCUTTA versus THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, WEST BENGAL [[1958] 1 S.C.R. 79] (1958) ਅਟਧਆਇ 3 "ਿੈਕਸਯੋਗ ਆਮਦਨ" ਨਾਲ ਸੰਬੰਟਧਤ ੈ। ਸੈਕਸਨ 6 ਆਮਦਨ ਕਰ ਲਈ ਵਸੂਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਆਮਦਨ ਦੇ ਟਸਰਾਂ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਦਾ ੈ। ਇ ੇਠ ਟਲਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕਟ ੰਦਾ ੈ: ਧਾਰਾ 6 "ਇਸ ਐਕਿ ਦੁਆਰਾ ੋਰ ਪਿਦਾਨ ਕੀਤੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਮਦਨ, ਮੁਨਾਫਾ ਅਤੇ ਲਾਭ ਦੇ ੇਠ ਟਲਖੇ ਟਸਰਲੇਖ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟਦਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਆਮਦਨ-ਕਰ ਲਈ ਚਾਰਜ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ: (i) ਤਨਖਾ ਾਂ। (ii) ਸਰਕਓਰਰਟੀਜ਼(ਰਰਣ-ਪੱਤਰ) 'ਤੇ ਟਵਆਜ। (iii) ਜਾਇਦਾਦ ਤੋਂ ਆਮਦਨ। (iv) ਕਾਰੋਬਾਰ, ਪੇਸੇ ਜਾਂ ਟਕੱਤੇ ਦਾ ਮੁਨਾਫਾ ਅਤੇ ਲਾਭ। (v) ੋਰ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਆਮਦਨ। (vi) ਪੂੰਜੀਗਤ ਲਾਭ। ਇਸ ਅਪੀਲ ਦੇ ਉਦੇਸ ਲਈ ਦੋ ਸੰਬੰਟਧਤ ਟਸਰਲੇਖ ਨ (ii) ਅਤੇ (iv), ਅਰਥਾਤ "ਸਰਕਓਰਰਟੀਜ਼(ਰਰਣ-ਪੱਤਰ) 'ਤੇ ਟਵਆਜ" ਅਤੇ "ਕਾਰੋਬਾਰ ਦਾ ਮੁਨਾਫਾ ਅਤੇ ਲਾਭ" ਜੋ ਕਿਮਵਾਰ ਐਕਿ ਦੀ ਧਾਰਾਵਾਂ 8 ਅਤੇ 10 ਦੇ ਤਟ ਤ ਟਨਪਿਦੇ ਨ। ਧਾਰਾ 8 ਟਵੱਚ ਇ ਟਵਵਸਥਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ੈ ਟਕ "ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਟਕਸੇ ਵੀ ਸੁਰੱਟਖਆ 'ਤੇ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਪਿਾਪਤ ਟਵਆਜ ਦੇ ਸਬੰਧ ਟਵੱਚ "ਸਰਕਓਰਰਟੀਜ਼(ਰਰਣ-ਪੱਤਰ) 'ਤੇ ਟਵਆਜ" ਟਸਰਲੇਖ ੇਠ ਿੈਕਸ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ........ " ਅਤੇ ਇਸ ਸੈਕਸਨ ਦੇ ਪਿਾਵਧਾਨਾਂ ਟਵੱਚ ਸਵੀਕਾਰਯੋਗ ਕਿੌਤੀਆਂ ਟਦੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਨ। 1955 ਦੇ ਐਕਿ ਦੁਆਰਾ ਪਿਾਵਧਾਨ ਟਵੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੋਧ ਇਸ ਅਪੀਲ ਦੇ ਮਕਸਦ ਲਈ ਬ ੁਤ ਢੁਕਵੀਂ ੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਬਾਅਦ ਟਵੱਚ ਇਸ ਬਾਰੇ ਇਸਟਤ ਾਰ ਦੇਵਾਂਗੇ। XXXXXX ਐਸ.ਸੀ.ਆਰ. ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਰਰਪੋਰਟਾਂ 85 ਸੈਕਸਨ 10 ਇ ਪਿਦਾਨ ਕਰਦਾ ੈ: ਟਕਸੇ ਵੀ ਕਾਰੋਬਾਰ, ਪੇਸੇ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ ਜਾਂ ਲਾਭ ਦੇ ਸਬੰਧ ਟਵੱਚ "ਕਾਰੋਬਾਰ, ਪੇਸੇ ਜਾਂ ਟਕੱਤੇ ਦਾ ਮੁਨਾਫਾ ਅਤੇ ਲਾਭ" ਟਸਰਲੇਖ ੇਠ ਿੈਕਸ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਿੈਕਸਦਾਤਾ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਜਾਂ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਟਗਆ ਟਕੱਤਾ"। ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾ ਦਲੀਲ ਟਦੰਦਾ ੈ ਟਕ ਸਰਕਓਰਰਟੀਜ਼(ਰਰਣ-ਪੱਤਰ) ਉਸ ਦੀਆਂ ਵਪਾਰਕ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਟ ੱਸਾ ਨ ਅਤੇ ਇਸ ਸਟਥਤੀ ਨੂੰ ਟਵਭਾਗ ਦੁਆਰਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਟਲਆ ਟਗਆ ੈ, ਅਤੇ ਟਵਆਜ ਦੇ ਰੂਪ ਟਵੱਚ ਇਨਹਾਂ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਦੇ ਸਬੰਧ ਟਵੱਚ ਪਿਾਪਤ ੋਣ ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਵੀ ਆਮਦਨ ਟਵੱਚ "ਕਾਰੋਬਾਰ" ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ ਜਾਂ ਲਾਭ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਟਵਸੇਸਤਾਵਾਂ ਨ। ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਐਕਿ ਦੀ ਧਾਰਾ 10 ਦੇ ਤਟ ਤ "ਕਾਰੋਬਾਰ" ਟਸਰਲੇਖ ਅਧੀਨ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਆਮਦਨ ਵਜੋਂ ਮੰਟਨਆ ਜਾਣਾ ਚਾ ੀਦਾ ੈ। ਦੂਜੇ ਸਬਦਾਂ ਟਵੱਚ, ਟਨਰਧਾਰਕ ਦੀ ਆਪਣੇ ਬੈਂਟਕੰਗ ਕਾਰੋਬਾਰ ਤੋਂ ਆਮਦਨ, ਟਜਸ ਟਵੱਚ ਸਰਕਓਰਰਟੀਜ਼(ਰਰਣ-ਪੱਤਰ) ਦਾ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਸਾਮਲ ੈ, ਅਸਲ ਟਵੱਚ ਉਸੇ ਸਰੋਤ ਤੋਂ ਆਮਦਨ ੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਟਵਆਜ ਦੇ ਰੂਪ ਟਵੱਚ ਪਿਾਪਤ ੁੰਦਾ ੈ, ਚਾ ੇ ਉ ਸਰਕਓਰਰਟੀਜ਼(ਰਰਣ-ਪੱਤਰ) ਤੋਂ ੋਵੇ ਜਾਂ ਟਨਵੇਸ ਦੇ ਟਕਸੇ ੋਰ ਸਰੋਤ ਤੋਂ, ਧਾਰਾ 10 ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਵੇਗਾ ਨਾ ਟਕ ਧਾਰਾ 8 ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਵੇਗਾ ਟਕਉਂਟਕ ਸਾਰਾ ਟਵਆਜ ਟਨਰਧਾਰਕ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕਾਰੋਬਾਰ ਤੋਂ ਪਿਾਪਤ ੁੰਦਾ ੈ ਅਤੇ ਇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਟਸਰਫ ਇੱਕ ਕਾਰੋਬਾਰ ੈ। ਇਸ ਲਈ ਦਲੀਲ ਇ ੈ ਟਕ ਧਾਰਾਵਾਂ 8 ਅਤੇ 10 ਨੂੰ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੰਨਾ ਸਮਟਝਆ ਜਾਣਾ ਚਾ ੀਦਾ ੈ ਅਤੇ ਉਨਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕਸਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਇਕੋ ਇਕ ਤਰੀਕਾ ਇ ੈ ਟਕ "ਸਰਕਓਰਰਟੀਜ਼(ਰਰਣ-ਪੱਤਰ) 'ਤੇ ਟਵਆਜ" ਦੇ ਰੂਪ ਟਵੱਚ ਪਿਾਪਤ ੋਣ ਵਾਲੀ ਆਮਦਨ ਨੂੰ ਟਨਰਧਾਰਕ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਤੋਂ ਪਿਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾ ੀਦਾ ੈ ਟਕਉਂਟਕ ਸਰਕਓਰਰਟੀਜ਼(ਰਰਣ-ਪੱਤਰ) ਇਸ ਦੀ ਵਪਾਰਕ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਟ ੱਸਾ ਬਣਦੀਆਂ ਨ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰਹਾਂ ਧਾਰਾ 10 ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਨ ਨਾ ਟਕ ਧਾਰਾ 8, ਜੋ ਟਸਰਫ ਪੂੰਜੀ ਟਨਵੇਸਾਂ ਤੱਕ ਸੀਟਮਤ ੋਣਾ ਚਾ ੀਦਾ ੈ। ਇ ਵੀ ਦਲੀਲ ਟਦੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ੈ ਟਕ ਜੇ ਟਵਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਉਦੇਸ "ਸਰਕਓਰਰਟੀਜ਼(ਰਰਣ-ਪੱਤਰ) 'ਤੇ ਟਵਆਜ" ਤੋਂ ੋਣ ਵਾਲੀ ਆਮਦਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਅਤੇ ਟਵਸੇਸ ਪਛਾਣ ਦੇਣਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੇ ਐਕਿ ਦੀ ਧਾਰਾ 8 ਦੀ ਭਾਸਾ ਨੂੰ ਓਨਾ ੀ ਟਵਸੇਸ ਬਣਾ ਟਦੱਤਾ ੁੰਦਾ ਟਜੰਨਾ ਇਸ ਨੇ ਸੇਅਰਾਂ ਤੋਂ ਲਾਭਅੰਸ ਤੋਂ ੋਣ ਵਾਲੀ ਆਮਦਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਟਵੱਚ ਬਣਾਇਆ ੈ, ਟਜਸ ਦੀ ਉਪ-ਧਾਰਾ (1-ਏ) ਨੂੰ ਧਾਰਾ 12 ਟਵੱਚ ਜੋਹਨ ਨਾਲ ੋਣ ਵਾਲੀ ਆਮਦਨ ਦਾ ਟਸਰਲੇਖ ੇਠ ਇੱਕ ਟਵਸੇਸ ਸਥਾਨ ੋ ਟਗਆ ੈ। ੋਰ ਸਰੋਤ" ਅਤੇ ੁਣ ਐਕਿ ਦੀ ਧਾਰਾ 10 ਦੇ ਤਟ ਤ ਟਸਰਲੇਖ "ਕਾਰੋਬਾਰ" ਦੇ ਅੰਦਰ ਨ ੀਂ ੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰਹਾਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੁਆਰਾ ਇਸਦੀ ਪਿਟਕਰਤੀ ਅਤੇ ਚਟਰੱਤਰ ਟਵੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਆਈ ੈ। ਇਸ ਸਬੰਧ ਟਵੱਚ ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਟਮਸਨਰ ਬਨਾਮ ਅ ਮੂਤੀ ਐਡ ਕੰਪਨੀ ਟਲਮਟਿਡ (1) ਨੂੰ ਵਾਲਾ ਟਦੱਤਾ ਟਗਆ ੈ ਟਜੱਥੇ ਬੰਬਈ ਾਈ ਕੋਰਿ [ਂ]ਨੇ ਟਕ ਾ ਸੀ ਟਕ ਡੀਲਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਅਰਾਂ ਟਵੱਚ ਪਿਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਾਂ ਵੰਡੀ ੋਈ ਆਮਦਨ ਧਾਰਾ 10 ਦੇ ਤਟ ਤ ਵਸੂਲੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ੈ ਨਾ ਟਕ ਐਕਿ ਦੀ ਧਾਰਾ 12 ਦੇ ਤਟ ਤ। ਇਸ ਤਰਹਾਂ ਇ ਦਲੀਲ ਟਦੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ੈ ਟਕ ਗੱਧੇ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੀ ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਏਕਤਾ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਆਮਦਨ ਦੀ ਏਕਤਾ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਧਾਰਾ 8 ਦੀ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਨੂੰ "ਸਰਕਓਰਰਟੀਜ਼(ਰਰਣ-ਪੱਤਰ) 'ਤੇ ਟਵਆਜ" ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾ ੀਦਾ ੈ ਜਦੋਂ ਉ ਟਨਰਧਾਰਕ ਦੀ ਵਪਾਰਕ ਜਾਇਦਾਦ ਨ ੀਂ ਨ। XXXXXX Case: THE UNITED COMMERCIAL BANK LTD., CALCUTTA versus THE COMMISSIONER OF INCOME-TAX, WEST BENGAL [[1958] 1 S.C.R. 79] (1958) (3) Lastly he contended that even if the heads of income were to be taken as mutually exclusive so that the "interest on securities" falls under s. 8 and "business" under s. 10 of the Act, the assessee would be entitled to a set-off under s. 24(2) because "interest on securities" and "profits and gains" from business results from different operations of the same business, the two being different forms of the same business of the assessee. We may now tum to the scheme of the Act. Sec-tion 2(15) defines "total income" to mean "t~tal amount of income, profits and gains ........ computed in the manner laid down in the Act" Chapter I of the Act deals with "Charge of income-tax". It consists of two sections-3 & 4. Section 3 provides that "income-tax shall be charged for any year at any rate or rates in 84 accordance with and subject to the provisions of this 1957 Act." The United 01;::t'"/!:l,/:::::f' ' •· Section 4 provides that "the total income of any previous year of any person includes all income, profits 1111r and gains from whatever sources derived" • The Commiut.1111of lncolM'-tax, Well &.,a1 Kapur 1. Chapter 3 deals with "Taxable iticome". Section 6 enumerates the heads of i