Trustees Of H.e.h. The Nizam' S Pilgrimage Money Trust, Hyderabad v. Commissioner Of Income Tax, Andhrapradesh, Hyderabad

Case: TRUSTEES OF H.E.H. THE NIZAM' S PILGRIMAGE MONEY TRUST, HYDERABAD versus COMMISSIONER OF INCOME TAX... [[2000] 3 S.C.R. 179] (2000) > + TRUSTEES OF H.E.H. THE NIZAM' S PILGRIMAGE MONEY TRUST, HYDERABAD V. COMMISSIONER OF INCOME TAX, ANDHRAPRADESH, HYDERABAD APRIL 20, 2000 [D.P. WADHWAAND SYED SHAH MOHAMMED QUADRI, JJ.] Wealth Tax Act, 1957: Section 5( l)(i). Wealth Tax-Exemption of-Conditionsfor-AYs 1974-75 to 1977-78-Held : In order to obtain exemption the public purpose of a charitable or religious nature should be in India-The place of location of the trust property is irrelevant. Trusts Act, 1882 : Sections 9 and 34-Applicability of-Private trust-Creation of-With a corpus fund-Objects of-{ i) To meet expenses of pilgrimage of the settlor, (ii) for making religious offerings at certain holy places abroad and (iii) after death of the settlor for certain specified religious or charitable purposes at the same holy places-After death of the sett/or trustees could not incur expenditure due to restrictions in sending monies outside India-Therefore, trustees.filed appli-cation under S. 34 seeking permission to utilise trust fund within India for purposes specified in trust deed, which was allowed-Validity of-Held: Trusts Act applies only to private trusts-After death of the sett/or in view of the tenns of the deed, trust became a public trust and, therefore, the provisions of Trust Act not applicable-Hence, Court's permission does not alter objects of Trust. Section 34-Trust-Objects of-Application to alter-Held : Such an application cannot be treated as a suit und.er S. 92 CPC. Code of Civil Procedure; 1908 : Section 92. Doctrine of Cy pres-Invoking of-Held : In the circumstances of the case, the q·uestion of invoking the doctrine of Cy pres does not arise. Doctrines: Doctrine of Cy pres-applicability of A B c D E G t H A B D E F G H 180 SUPREME COURT REPORTS [2000] 3 S.C.R. The appellant-assessee created a trust with a corpus fund of a certain amount. The objects of the Trust were to meet the expenses of Haj pilgrim-age of the appellant during his lifetime and those of the members of his family accompanying in him on such pilgrimage outside India and also for making religious offerings at sucb places. After the death of the appellant th.e net income and the unspent accumulations of income, if any, were to be spent or utilised by the trustees for all or any of the religious or charitable purposes specified in the trust deed. After the death of the appellant the trust became a Public Charitable and Religious Trust. But the trustees could not spend the income in view of the restrictions imposed by the Government of India on sending monies outside India. Therefore, the trustees passed a resolution to spend the income of the Trust property including the accumulations thereof only on objects and purposes specified in the trust deed within the territory of India. Therefore, the trustees filed an application before the Chief Judge, City Civil Court seeking relief under Section 34 of the Indian Trusts Act, 1882, which was allowed. For the Assessment Years 197 4-75 to 1977-78 the trustees claimed exemption under Section 5(1)(i) of the Wealth Tax Act, 1957 on the ground that the properties/assets were held in Trust for public purposes of charitable and religious nature in India in view of the said order of the Chief Judge. However, the High Court disallowed the claim of the appellant. Hence this appeal. Case: TRUSTEES OF H.E.H. THE NIZAM' S PILGRIMAGE MONEY TRUST, HYDERABAD versus COMMISSIONER OF INCOME TAX... [[2000] 3 S.C.R. 179] (2000) ( इगजीत टकल�ख�त नायन�रयाचा मराठी अ�वाद) [२०००] ३ एस. सी. आर १७९ ट्रस्टी ऑफ एच. ई. एच. नि�झाम नि1खि2ग्रमेज म�ी ट्रस्ट हैद्राबाद निवरुद्ध कलिमश�र ऑफ इ�कम टॅक्स, आंध्र प्रदेश हैद्राबाद एनिप्र� २०, २००० [ न्यायमूनित� डी. 1ी. वाधवा आलिर्ण न्यायमूनित� सय्यद शाह मोहम्मद कादरी ]संपत्ती कर अधि�नि�यम, १९५७ : संपत्ती कर - कलम ५ (१) (i.- .- ची सूट - यासाठीच्या अटी - खाते वर्ष' १९७४-७५ तो १९७७-७८- असे मत व्यक्त करण्यात आले की : सूट धिमळनिवण्यासाठी �मा'दाय निकंवा �ाधिम'क स्वरूपाचा साव'जनि�क हेतू भारतात असावा - निवश्वस्त मालमत्तेचे निठकाण अप्रासंनि;क आहे. निवश्वस्तव्यवस्था अधि�नि�यम, १८८२. कलम ९ आधिण ३४ -ला;ू होणे - खाज;ी निवश्वस्तव्यवस्था -ची नि�धिम'ती - भांडवली नि��ीसह -(i).- ) न्यासकर्त्यंBचा तीर्थ'यात्रेचा खच' भा;निवण्यासाठी उनिFष्टे; (i).- i).- ) परदेशात काही पनिवत्र निठकाणी �ाधिम'क अप'ण करण्यासाठी आधिण (i).- i).- i.- र्त्यंच तीर्थ'क्षेत्रवर काही निवधिशष्ट �ाधिम'क निकंवा �मा'दाय हेतूंसाठी न्यासकर्त्यंBचा मृर्त्यांू झाल्या�ंतर - न्यासकर्त्यंBच्या मृर्त्यांू�ंतर निवश्वस्तां�ा भारताबाहेर पैसे पाठवण्याच्या नि�बB�ांमुळे खच' करता आला �ाही - र्त्यंमुळे निवश्वस्तां�ी कलम ३४ अंत;'त अज' दाखल करू� न्यासनिवलेखात निवनि�निद'ष्ट केलेल्या हेतूंसाठी भारतात निवश्वस्त नि�धि� वापरण्याची परवा�;ी मानि;तली, ज्याला मंजुरी देण्यात आली होती - ची वै�ता - असे मत व्यक्त करण्यात आले की : निवश्वस्तव्यवस्था अधि�नि�यम केवळ खाज;ी निवश्वस्तव्यवस्थां�ा ला;ू होतो - निवलेखातील अटी लक्षात घेऊ� न्यासकर्त्यंBच्या मृर्त्यांू�ंतर, निवश्वस्तव्यवस्था ही साव'जनि�क निवश्वस्तव्यवस्था ब�ली आधिण र्त्यंमुळे निवश्वस्तव्यवस्था अधि�नि�यमाच्या तरतुदी ला;ू होत �ाहीत -र्त्यंमुळे, न्यायालयाची परवा�;ी निवश्वस्तव्यवस्थेच्या उनिFष्टांमध्ये बदल करत �ाही. कलम ३४ - निवश्वस्तव्यवस्था - ची उनिFष्टे - फेरफार करण्यासाठी अज' - असे मत व्यक्त करण्यात आले की अशा अजा'ला सी. पी. सी. च्या कलम ९२ अंत;'त दावा मा�ले जाऊ शकत �ाही. निदवाणी प्रनिVया संनिहता; १९०८: कलम ९२. नि�कटप्रायचा धिसद्धांत- ला;ू करणे -असे मत व्यक्त करण्यात आले की : असे मत व्यक्त करण्यात आले की : या प्रकरणाच्या परिरस्थिस्थतीत, नि�कटप्रायचा धिसद्धांताचा अवलंब करण्याचा प्रश्न उद्भवत �ाही. धिसद्धांतः नि�कटप्रायचा धिसद्धांत - ला ला;ू करणे अ1ी�कता�-न�धा�रीती�े एका नवलशष रकमेचा न�धीसह एक नवशसमंडळाची सा1�ा के�ी. अ1ी�कर�चा आयुषाती� हज यातेचा �च� आलर भारताबाहेरी� अशा तीर�यातेवर रचासोबत अस�ेला रचा कुटुंबाती� सदसांचा �च� आलर अशा नठकारी धालम�क अ1�र कररे हे नवशसववसे उनVष होते. अ1ी�कर�चा मृरू�ंतर न�वळ उत1नआलर �च� � के�े�े उत1न , काही असलास, नवशसां�ी नासनव�े�ात न�नद�ष के�ेला सव� नकंवा कोररही धालम�क नकंवा धमा�दाय हेतूंसाठी �च� करावे नकंवा रचा वा1र करावा. अ1ी�कर�चा मृरू�ंतर नवशसववसा, साव�जन�क धमा�दाय आलर धालम�क नवशसववसा ब��ी. 1रंतु भारत सरकार�े भारताबाहेर 1ैसे 1ाठवणावर घात�ेला न�ब]धांमुळे नवशसां�ा उतन �च� करता आ�े �ाही. रमुळे नवशसां�ी नवशस मा�मतेचे उतन , रती� संचय�ासह, केवळ भारताचा हVीती� नासनव�े�ात नवन�नद�ष के�ेला उनVषांवर आलर हेतूंवर �च� करणाचा ठराव मंजूर के�ा. रमुळे नवशसां�ी मुख नायाधीश, शहर नदवारी नाया�यासमोर अज� दा�� कर� भारतीय नवशसववसा अलधन�यम, १८८२ चा क�म ३४ अंतर�त अ�ुतोष मानरत�ा, जा�ा मंजूर करणात आ�े. १९७४-७५ ते १९७७-७८ या न�धा�रर वषा]साठी नवशसां�ी सं1ती कर अलधन�यम, १९५७ चा क�म ५ (१) (i अंतर�त या आधारावर सूट लमळणाचा दावा या आधारावर के�ा की मुख नायाधीशाचा उक आदेशाचा 1ाश�भूमीवर सं1ती /मा�मता भारताती� धमा�दाय आलर धालम�क सर1ाचा साव�जन�क हेतूंसाठी नवशसववसेमधे ठेवणात आला होर. मात, उच नाया�या�े अ1ी�कर�चा दावा फेटाळ�ा. रमुळे हे अ1ी� दा�� करणात आ�े आहे. अ1ी�कता�-न�धा�रीतीचा वती�े असा युखकवाद करणात आ�ा की नासाचा मा�मतेची जारा भारतात असला�े, मा�मतेचे उतन कोठे वा1र�े रे�े याची 1वा� � करता अलधन�यमाचा क�म ५ (१) (iअंतर�त नत�ा सूट देणात आ�ी होती; मुख नायाधीश, शहर नदवारी नाया�या�े नवशसमंडळाचा ठरावा�ा मानता नदला�ंतर ती मा�मता भारतात धमा�दाय नकंवा धालम�क हेतूंसाठी मा��ी रे�ी 1ानहजे; आलर नवशसववसा अलधन�यमाचा क�म ३४ चुकीचे घेणात आ�े आहे असे मा��े जाऊ शकते आलर नाया�या�े नद�े�ा आदेश, नवशसववसा अयशसी होणा1ासू� वाचवणासाठी न�कटपायचा लसदांत �ारू कर� नवशसववसचा उनVषांमधे बद� करणासाठी नदवारी पनqया संनहता, १९०८ चा क�म ९२ अंतर�त दावा /यालचकेवर नद�े�ा मा��ा जाऊ शकतो. अ1ी� फेटाळत, हा नाया�या�े असे मत वक के�े की : Case: TRUSTEES OF H.E.H. THE NIZAM' S PILGRIMAGE MONEY TRUST, HYDERABAD versus COMMISSIONER OF INCOME TAX... [[2000] 3 S.C.R. 179] (2000) ਸੁਪਰਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦਰੀਆ ਰਰਪਕੋਰਟਟਆ .ਈ.ਐਚ. , ਟਰੱਸਟਰੀ ਐਚਰਨਿਜਟਮਜ ਰਪਲਗਰੀਮੇਜ ਮਨਿਰੀ ਟਰੱਸਟਹੈਦਰਟਬਟਦ ਬਨਿਟਮ , ਇਨਿਕਮ ਟਹੈਕਸ ਕਰਮਸ਼ਨਿਰਆਧਰਟ ਪਗਦਮੇਸ਼ ਅਤਮੇ ਹੈਦਰਟਬਟਦ 20 2000ਅਪਗਹੈਲ , 1957: 5(l)(i)ਵਹੈਲਥ ਟਹੈਕਸ ਐਕਟਸਹੈਕਸ਼ਨਿ -1974-75 1977-78- ਤੋਂ ਲਈ ਵਮੇਲਥ ਟਹੈਕਸਸ਼ਰਤਟਆ ਦਰੀ ਛਕੋਟ : ਆਯਕੋਰਜਤਰਕਸਮੇ ਚਹੈਰਰੀਟਮੇਬਲ ਦਮੇ ਜਨਿਤਕ ਉਦਮੇਸ਼ ਜਟਆ ਛਕੋਟ ਪਗਟਪਤ ਕਰਨਿ ਲਈ-ਧਟਰਰਮਕ ਪਗਰਕਰਤਰੀ ਭਟਰਤ ਰਵਰੱਚ ਹਕੋਣਰੀ ਚਟਹਰੀਦਰੀ ਹੈਟਰੱਸਟ ਦਰੀ ਜਟਇਦਟਦ ਦਟ ਸਥਟਨਿਅਪਗਸਵੰਰਗਕ ਹੈ। , 1882:ਟਰੱਸਟ ਐਕਟ ----9 34-ਸਹੈਕਸ਼ਨਿ ਅਤਮੇ ਪਗਟਈਵਮੇਟ ਟਰੱਸਟਦਰੀਲਟਗੂਯਕੋਗਤਟਦਮੇ ਨਿਟਲਦਰੀ ਰਚਨਿਟ-(i) ਕਟਰਪਸ ਫਵੰਡਦਮੇ ਵਸਤਗੂਆ ਸਹੈਟਲਰ ਦਮੇ ਤਰੀਰਥ ਯਟਤਰਟ ਦਮੇ ਖਰਰਚਆ ਨਿਗੂਵੰ ਪਗੂਰਟ, (ii) 'ਕਰਨਿ ਲਈਰਵਦਮੇਸ਼ਟਆ ਰਵਰੱਚ ਕਸੁਝ ਪਰਵਰੱਤਰ ਸਥਟਨਿਟਆ ਤਮੇ ਧਟਰਰਮਕ ਭਮੇਟਟਆ ਕਰਨਿ(iii) 'ਲਈ ਅਤਮੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਟਅਦ ਉਸਮੇ ਤਮੇ ਕਸੁਝ ਖਟਸ ਧਟਰਰਮਕ ਜਟਆ ਚਹੈਰਰੀਟਮੇਬਲ-/ਉਦਮੇਸ਼ਟਆ ਲਈ ਸਹੈਟਲਰ ਦਟ ਪਰਵਰੱਤਰ ਸਥਟਨਿਸਹੈਟਜਟਆ ਟਰੱਸਟਰੀਆ ਦਰੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਟਅਦ'-ਬਕਟਇਆ ਖਰਚਟ ਨਿਹਹੀਂ ਹਕੋ ਸਕਦਟ ਭਟਰਤ ਤੋਂ ਬਟਹਰ ਪਹੈਸਮੇ ਭਮੇਜਣ ਤਮੇ ਪਟਬਵੰਦਰੀਆ ਇਸ ਲਈ, . S. 34 ਟਰੱਸਟਰੀਜਫਟਈਲ ਕਰੀਤਰੀ ਅਰਜਰੀ ਦਮੇ ਤਰਹਤ ਭਟਰਤ ਦਮੇਅਵੰਦਰ ਟਰੱਸਟ ਫਵੰਡ ਦਰੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਿ ਦਰੀ ਇਜਟਜਤ ਮਵੰਗਰੀ , -ਟਰੱਸਟ ਡਰੀਡ ਰਵਰੱਚ ਰਨਿਰਰਦਸ਼ਟ ਉਦਮੇਸ਼ਰਜਸ ਦਰੀ ਇਜਟਜਤ ਰਦਰੱਤਰੀ ਗਈ ਸਰੀਹਕੋਲਡ: ਦਰੀ ਵਹੈਧਤਟਟਰੱਸਟ '-/ਜਟਆਐਕਟ ਰਸਰਫ਼ ਪਗਟਈਵਮੇਟ ਟਰੱਸਟਟਆ ਤਮੇ ਲਟਗੂ ਹਸੁਵੰਦਟ ਹੈਸੈੱਟ ਦਰੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਟਅਦਟਹੈਨਿਰਟਆ ਦਮੇ ਮਰੱਦਮੇਨਿਜਰ , , ਇਸਲਈ, ਡਰੀਡ ਦਟਟਰੱਸਟ ਇਰੱਕ ਜਨਿਤਕ ਟਰੱਸਟ ਬਣ ਰਗਆ ਅਤਮੇਟਰੱਸਟ ਦਮੇਪਗਬਵੰਧ -ਇਸ ਲਈ, ਐਕਟ ਲਟਗੂ ਨਿਹਹੀਂ ਹੈਅਦਟਲਤ ਦਰੀ ਇਜਟਜਤ ਟਰੱਸਟ ਦਰੀਆ ਵਸਤਗੂਆਨਿਗੂਵੰ ਨਿਹਹੀਂ ਬਦਲਦਰੀ। --34-: ਅਰਜਹਟਸਹੈਕਸ਼ਨਿ ਰੱਰਖਆਬਦਲਣ ਲਈ ਅਰਜਰੀ ਦਮੇ ਟਰੱਸਟਆਬਜਹੈਕਟਸ S. 92 ਐਪਲਰੀਕਮੇਸ਼ਨਿ ਨਿਗੂਵੰ ਸਰੀਪਰੀਸਰੀ ਦਮੇ ਅਧਰੀਨਿ ਮਸੁਕਰੱਦਮੇ ਵਜਤੋਂ ਨਿਹਹੀਂ ਮਵੰਰਨਿਆ ਜਟਸਕਦਟ ਹੈ। ; 1908 : 92।ਰਸਵਲ ਪਗਰਕਰਰਆ ਦਟ ਕੋਡਸਹੈਕਸ਼ਨਿ --: ਸਰੀ ਪਗਰੀਇਨਿਵਕੋਰਕਵੰਗ ਆਫ਼ਹਕੋਲਡ ਦਟ ਰਸਧਟਆਤਦਮੇ ਹਟਲਟਤਟਆ ਰਵਰੱਚ , ਮਟਮਲਮੇ ਰਵਰੱਚਸਟਈ ਪਗਹੈਸ ਦਮੇ ਰਸਧਟਆਤ ਨਿਗੂਵੰ ਲਟਗੂ ਕਰਨਿ ਦਟ ਸਵਟਲ ਹਰੀ ਪਹੈਦਟ ਨਿਹਹੀਂ ਹਸੁਵੰਦਟ। ਰਸਧਟਆਤ: Cy pre-applicability ਦਟ ਰਸਧਟਆਤ ਦਰੀ ਅਨਿਸੁਵਟਦਕ ਸੁਖਪਟਲ ਕਮੌਰ -x ਅਪਰੀਲਕਰਤਟਮਸੁਲਟਆਕਣਕਰਤਟ ਨਿਮੇ ਇਰੱਕ ਰਨਿਸ਼ਰਚਤ ਦਮੇ ਕਟਰਪਸ ਫਵੰਡ ਨਿਟਲ ਇਰੱਕਟਰੱਸਟ ਬਣਟਇਆ . ਦਰੀ ਰਕਮਟਰੱਸਟ ਦਟ ਉਦਮੇਸ਼ ਹਰੱਜ ਯਟਤਰਟ ਦਮੇ ਖਰਰਚਆ ਨਿਗੂਵੰ ਪਗੂਰਟ ਕਰਨਿਟ ਸਰੀ ਅਪਰੀਲਕਰਤਟ ਦਮੇ ਆਪਣਮੇ ਜਰੀਵਨਿ ਕਟਲ ਦਮੌਰਟਨਿ ਅਤਮੇ ਉਸਦਮੇ ਮੈਂਬਰਟਆ ਦਮੇ 'ਪਰਰਵਟਰ ਵਰੀ ਭਟਰਤ ਤੋਂ ਬਟਹਰ ਅਰਜਹਰੀ ਤਰੀਰਥ ਯਟਤਰਟ ਤਮੇ ਉਸਦਮੇ ਨਿਟਲ ਹੈ 'ਧਟਰਰਮਕ ਸਥਟਨਿਟਆ ਤਮੇ ਚੜਟਵਟ ਚੜਟਉਣਟ। ਅਪਰੀਲਕਰਤਟ ਦਰੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਟਅਦ ਬਰੀ , ਯਟਨਿਰੀ ਸ਼ਸੁਰੱਧ ਆਮਦਨਿ ਅਤਮੇ ਆਮਦਨਿ ਦਟ ਖਰਚ ਨਿਟ ਕਰੀਤਟ ਰਗਆ ਸਵੰਗਰਹਜਮੇਕਰ, ਕੋਈ ਹਕੋਵਮੇਹਕੋਣਟ ਸਰੀ ਟਰੱਸਟਰੀਆ ਦਸੁਆਰਟ ਸਟਰਮੇ ਜਟਆ ਰਕਸਮੇ ਵਰੀ ਧਟਰਰਮਕ ਜਟਆ ਚਹੈਰਰੀਟਮੇਬਲ ਲਈ ਖਰਰਚਆ ਜਟਆਵਰਰਤਆ ਰਗਆ ਟਰੱਸਟ ਡਰੀਡ ਰਵਰੱਚ ਦਰਸਟਏ ਉਦਮੇਸ਼। ਅਪਰੀਲਕਰਤਟ ਦਰੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਟਅਦ ਡਰੀ ਟਰੱਸਟ ਇਰੱਕ ਪਬਰਲਕ ਚਹੈਰਰੀਟਮੇਬਲ ਅਤਮੇ ਧਟਰਰਮਕ ਟਰੱਸਟ ਬਣ ਰਗਆ। ਪਰ ਟਰੱਸਟਰੀ ਦਸੁਆਰਟ ਲਗਟਈਆ ਗਈਆ ਪਟਬਵੰਦਰੀਆ ਦਮੇ ਮਰੱਦਮੇਨਿਜਰ ਆਮਦਨਿ ਖਰਚ ਨਿਹਹੀਂ ਕਰ ਸਕਮੇ', ਦਭਟਰਤ ਤੋਂ ਬਟਹਰ ਪਹੈਸਟ ਭਮੇਜਣ ਤਮੇ ਭਟਰਤ ਸਰਕਟਰ। ਇਸ ਲਈ c ਟਰੱਸਟਰੀਆ ਨਿਮੇ ਟਰੱਸਟ ਦਰੀ ਜਟਇਦਟਦ ਦਰੀ ਆਮਦਨਿ ਨਿਗੂਵੰ ਖਰਚਣ ਦਟ ਮਤਟ ਪਟਸਕਰੀਤਟ ਅਨਿਸੁਵਟਦਕ ਸੁਖਪਟਲ ਕਮੌਰ 'ਕਮੇਵਲ ਰਨਿਰਰਦਸ਼ਟ ਵਸਤਗੂਆ ਅਤਮੇ ਉਦਮੇਸ਼ਟਆ ਤਮੇ ਇਸ ਦਮੇ ਸਵੰਗਰਹਆ ਸਮੇਤ .ਭਟਰਤ ਦਮੇ ਖਮੇਤਰ ਦਮੇ ਅਵੰਦਰ ਟਰੱਸਟ ਡਰੀਡ ਰਵਰੱਚ .ਇਸ ਲਈ ਟਰੱਸਟਰੀਆ ਨਿਮੇ ਮਸੁਰੱਖ ਜਰੱਜ ਦਮੇ ਸਟਹਮਣਮੇ ਅਰਜਰੀ ਦਟਇਰ ਕਰਕਮੇ ਸ ਡਰੀ 34 ਰਸਟਰੀ ਰਸਵਲ ਕੋਰਟ ਨਿਮੇ ਇਵੰਡਰੀਅਨਿ ਟਰੱਸਟ ਐਕਟ ਦਰੀ ਧਟਰਟ ਤਰਹਤ ਰਟਹਤ ਮਵੰਗਰੀ। 1882, . 197 4-75 ਰਜਸ ਦਰੀ ਇਜਟਜਤ ਰਦਰੱਤਰੀ ਗਈ ਸਰੀਮਸੁਲਟਆਕਣ ਸਟਲ ਤੋਂ1977-78 ਲਈ 5(1)(i) ਟਰੱਸਟਰੀਆ ਨਿਮੇ ਵਹੈਲਥ ਟਹੈਕਸ ਐਕਟ ਦਰੀ ਧਟਰਟ ਦਮੇ ਤਰਹਤ ਛਕੋਟ ਦਟ,ਦਟਅਵਟ ਕਰੀਤਟ '1957 ਇਸ ਆਧਟਰ /ਤਮੇ ਰਕ ਜਟਇਦਟਦਟਆਸਵੰਪਰੱਤਰੀਆ ਟਰੱਸਟ ਰਵਰੱਚ ਜਨਿਤਟ ਲਈਰੱਖਰੀਆ ਗਈਆ ਸਨਿ ਭਟਰਤ ਰਵਰੱਚ ਚਹੈਰਰੀਟਮੇਬਲ ਅਤਮੇ ਧਟਰਰਮਕ ਪਗਰਕਰਤਰੀ ਦਮੇ ਉਦਮੇਸ਼ਟਆ ਦਮੇ ਮਰੱਦਮੇਨਿਜਰ ਰਕਹਟਰਗਆ ਹੈ , + ਮਸੁਰੱਖ ਜਰੱਜ ਦਟ ਹਸੁਕਮ ਹਟਲਟਆਰਕਹਟਈ ਕੋਰਟ ਨਿਮੇ ਦਮੇ ਦਟਅਵਮੇ ਨਿਗੂਵੰ ਖਟਰਜ ਕਰ ਰਦਰੱਤਟ . .ਅਪਰੀਲਕਰਤਟ ਈਇਸ ਲਈ ਇਹ ਅਪਰੀਲ -ਅਪਰੀਲਕਰਤਟਮਸੁਲਟਆਕਣ ਦਰੀ ਤਰਫਤੋਂ ਇਹ ਦਲਰੀਲ ਰਦਰੱਤਰੀ ਗਈ ਸਰੀ ਰਕ ਇਸ ਦਰੀ ਸਰਥਤਰੀ ਵਜਤੋਂ , ਇਸ ਲਈ, ਟਰੱਸਟ ਦਰੀ ਜਟਇਦਟਦ ਭਟਰਤ ਰਵਰੱਚ ਸਰੀਜਟਇਦਟਦ ਨਿਗੂਵੰ ਛਕੋਟ ਰਦਰੱਤਰੀਗਈ ਸਰੀ 5(1)(i) ਐਕਟ ਦਰੀ ਧਟਰਟ ਦਮੇ ਤਰਹਤ ਭਟਵੇਂ ਇਸਦਰੀ ਆਮਦਨਿ ਰਕਰੱਥਮੇ ਵਰੀ ਹਕੋਵਮੇ ; ਵਰਰਤਆ ਰਗਆ ਸਰੀਰਕ ਬਕੋਰਡ ਦਮੇ ਮਤਮੇ ਦਰੀ ਪਗਵਟਨਿਗਰੀ ਤੋਂ ਬਟਅਦ F , ਚਰੀਫ਼ ਜਰੱਜਰਸਟਰੀ ਰਸਵਲ ਕੋਰਟ ਦਸੁਆਰਟ ਟਰੱਸਟਰੀਆ ਨਿਗੂਵੰ ਜਟਇਦਟਦ ਨਿਗੂਵੰ ਸਮਰਝਆਜਟਣਟ ਚਟਹਰੀਦਟ ਹੈ ; ਭਟਰਤ ਰਵਰੱਚ ਚਹੈਰਰੀਟਮੇਬਲ ਜਟਆ ਧਟਰਰਮਕ ਉਦਮੇਸ਼ਟਆ ਲਈ ਆਯਕੋਰਜਤ ਕਰੀਤਟ ਜਟਣਟਅਤਮੇਉਹ ਧਟਰਟ 34 ਟਰੱਸਟ ਐਕਟ ਦਮੇ ਗਲਤ ਰਜਕਰ ਅਤਮੇ ਆਦਮੇਸ਼ ਦਮੇ ਰਗੂਪ ਰਵਰੱਚ ਰਲਆ ਜਟ ਸਕਦਟ ਹੈ 92 /'ਦਰੀ ਧਟਰਟ ਦਮੇ ਤਰਹਤ ਅਦਟਲਤ ਦਸੁਆਰਟ ਪਟਸ ਕਰੀਤਮੇ ਗਏ ਮਸੁਕਰੱਦਮੇਪਟਰੀਸ਼ਨਿ ਤਮੇਮਵੰਰਨਿਆ ਜਟਵਮੇਗਟ ,ਦਸੁਆਰਟ ਟਰੱਸਟ ਦਰੀਆ ਵਸਤਗੂਆ ਨਿਗੂਵੰ ਬਦਲਣ ਲਈ ਰਸਵਲ ਪਗਰਕਰਰਆ ਦਟ ਕੋਡ1908 ਜਰੀ ਟਰੱਸਟ ਨਿਗੂਵੰ ਅਸਫਲ ਹਕੋਣ ਤੋਂ ਬਚਟਉਣ ਲਈ ਸਰੀ ਪਗਹੈਸ ਦਮੇ ਰਸਧਟਆਤ ਨਿਗੂਵੰ ਲਟਗੂ ਕਰਨਿਟ।, ਇਹ ਅਦਟਲਤ -+।ਅਪਰੀਲ ਨਿਗੂਵੰ ਖਟਰਜ ਕਰਦਮੇ ਹਕੋਏ : 1. 5(1)(i) ',ਆਯਕੋਜਤਵਹੈਲਥ ਟਹੈਕਸ ਐਕਟ ਦਰੀ ਧਟਰਟ ਦਮੇ ਸਟਦਮੇ ਰਰੀਰਡਵੰਗ ਤਮੇ Case: TRUSTEES OF H.E.H. THE NIZAM' S PILGRIMAGE MONEY TRUST, HYDERABAD versus COMMISSIONER OF INCOME TAX... [[2000] 3 S.C.R. 179] (2000) സപ്രീംകോടതിറിപ്പോർട്ടുകൾ 2000(3)SCR 179-187 1 ണപനിരാകരത്രം (Disclaimer) പ്രാദേശികഭാഷയില്‍ വിവര്‍ത്തനം ചെയ്ത വിധിന്യായം. ഇത് ഭാരതസര്‍ക്കാര്‍ സ്ഥാപനമായഎ.ഐ.സി.ടി.ഇ. യുടെ അനുവാദിനി“” എന്ന നിര്‍മ്മിത ബുദ്ധ്യാധിഷ്ഠിത വിവര്‍ത്തനഉപകരണത്തിന്‍റെ സഹായത്തോടെയും കേരള ഹൈക്കോടതിയിലെ ഐ.ടി ഡയറക്ടറേറ്റിന്‍റെസാധൂകരണത്തോടെയും തര്‍ജ്ജമ നടത്തിയിട്ടുള്ളതാണ്‌. എന്നിരുന്നാലും, ഇതിന്‍റെഉളളടക്കത്തില്‍ആശയപരമായോസാംഗത്യപരമായോവ്യാകരണപരമായോആഖ്യാനപരമായോ തെറ്റുകള്‍ കടന്നു കൂടാന്‍ സാധ്യതയുളളതാണ്. ഈ തര്‍ജ്ജമ കേവലംവ്യവഹാരകക്ഷികളുടെയുംപൊതുജനങ്ങളുടെയുംപൊതുവായഅറിവിലേക്ക്ഉപയോഗപ്പെടുത്തുവാന്‍വേണ്ടിമാത്രംഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ളതുമാണ്‌. ഔദ്യോഗികവുംപ്രായോഗികവുമായ എല്ലാ ആവശ്യങ്ങള്‍ക്കും വിധി നിര്‍വഹണ നടപ്പാക്കലുകള്‍ക്കും പ്രസ്വിധിന്യായത്തിന്‍റെ ഇംഗ്ലീഷ് പതിപ്പ് ആധികാരികവും അന്തിമവും ആയിരിക്കും. 2000(3)SCR 179-187 2 ട് ഓ എ്.ഇ.എ്. ദിംസ്പിൽ്മണി ടറ, ്രസ്റ്റീസഫ്ച്ചച്ചനൈസാഗ്രിമേജസ്ഹൈദരാബാദ്v. ഷണർ ഓ ഇൻകംടാക്‌സ, ആന്, കമ്മിഫ്പ്രദേശഹൈദരാബാദ് ഏപ്രിൽ 20, 2000 [ജസ്റ്റിസ് ഡി.പി. വാധ്വ, ജസ്റ്റിസ് സയ്യിദ് ഷാ മുഹമ്മദ് ക്വാദ്രി] സ്വത്ത് നികുതി നിയമം, 1957 : വകുപ്പ് 5(1)(1)സ്വത്ത് നികുതി-ഇളവ് -നിബന്ധനകൾ-1974-75 മുതൽ 1977-78 വരെയുള്ള മൂല്യനിർണ്ണയവർഷങ്ങൾ-വിധി : ഒഴിവാക്കൽ ലഭിക്കുന്നതിന് ഒരു ചാരിറ്റബിൾ അല്ലെങ്കിൽ മതപരമായപൊതു ഉദ്ദേശ്യം ഇന്ത്യയിൽ ആയിരിക്കണം-ട്രസ്റ്റ് സ്വത്തിന്റെ സ്ഥാനം അപ്രസക്തമാണ്.. ട്രസ്റ്റ് നിയമം, 1882: വകുപ്പുകൾ 9, 34-പ്രായോഗികത-സ്വകാര്യ ട്രസ്റ്-സൃഷ്ടിക്കൽ-ഒരു കോർപ്പസ് ഫണ്ട്ഉപയോഗിച്ച്-അവയുടെ ഉദ്ദേശ്യങ്ങൾ-(1) കുടിയേറ്റക്കാരന്റെ തീർത്ഥാടനച്ചെലവുകൾവഹിക്കാൻ, (2) വിദേശത്തുള്ള ചില പുണ്യസ്ഥലങ്ങളിൽ മതപരമായ ചടങ്ങുകൾനടത്തുന്നതിനും (3) ചില നിർദ്ദിഷ്ട മതപരമോ ജീവകാരുണ്യപരമോ ആയ ആവശ്യങ്ങൾക്കായിട്രസ്റ് രൂപീകരിക്കുന്ന വ്യക്തിയുടെ മരണശേഷം-ട്രസ്റ് രൂപീകരിച്ച വ്യക്തിയുടെമരണശേഷംഇന്ത്യയ്ക്ക് പുറത്ത് പണം അയയ്ക്കുന്നതിനുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങൾ കാരണം ട്രസ്റ്റികൾക്ക് ചെലവ്വഹിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല-അതിനാൽ, ട്രസ്റ്റ് പ്രമാണത്തിൽ വ്യക്തമാക്കിയ ആവശ്യങ്ങൾക്കായിഇന്ത്യയ്ക്കുള്ളിൽ ട്രസ്റ്റ് ഫണ്ട് ഉപയോഗിക്കാൻ അനുമതി തേടി ട്രസ്റ്റികൾ വകുപ്പ് 34 പ്രകാരംഅപേക്ഷ സമർപ്പിച്ചു-സാധുത-വിധി : ട്രസ്റ്റസ് നിയമം സ്വകാര്യ ട്രസ്റ്റുകൾക്ക് മാത്രമേബാധകമാകൂ-പ്രമാണത്തിൻറെ നിബന്ധനകൾ കണക്കിലെടുത്ത് ട്രസ്ററ് രൂപീകരിച്ചവ്യക്തിയുടെ മരണശേഷം ട്രസ്റ്റ് ഒരു പൊതു ട്രസ്റ്റായി മാറി, അതിനാൽ ട്രസ്റ്റ് നിയമത്തിലെ സപ്രീംകോടതിറിപ്പോർട്ടുകൾ 2000(3)SCR 179-187 3 വ്യവസ്ഥകൾ ബാധകമല്ല-അതിനാൽ, കോടതിയുടെ അനുമതി ട്രസ്റ്റിന്റെ ലക്ഷ്യങ്ങളിൽ മാറ്റം വരുത്തില്ല. വകുപ്പ് 34-ട്രസ്റ്റ്-ഉദ്ദേശ്യങ്ങൾ-മാറ്റം വരുത്താനുള്ള അപേക്ഷ-വിധി : അത്തരമൊരു അപേക്ഷയെവകുപ്പ് 92 സിപിസി പ്രകാരം ഒരു കേസായി കണക്കാക്കാൻ കഴിയില്ല. സിവിൽ നടപടി നിയമം; 1908: വകുപ്പ് 92.ഡോക്ട്രിൻ ഓഫ് സൈ പ്രെസ് (കഴിയുന്ന അത്ര അടുത്ത്)-ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു-കേസിന്റെസന്ദർഭങ്ങളിൽ, സൈ പ്രെസിന്റെ സിദ്ധാന്തം പ്രയോഗിക്കുന്ന പ്രശ്നം ഉയർന്നുവരുന്നില്ല. സിദ്ധാന്തങ്ങൾ : സൈ പ്രെസ് (കഴിയുന്ന അത്ര അടുത്ത്) സിദ്ധാന്തം-പ്രായോഗികത ഒര തയർപസ്് ഉപഗി് അപ്ീൽവാദി-കൻ ഒരനിശ്ചിതുകുടെകോ്പഫണ്ടയോച്ചനിുതിദായക ട്രസ്റ്റസഷ്ടിച. അപ്ീൽവാദിയുടെജീവിതകാലത്തെഹജ്ജ്തീർത്ഥാടനചെലവുകൾ വഹിക്,ഇ പതള അതരംതീർടിൽ അേപ്ംവരനന്ത്യയ്ക്ക്ുറത്ഥാനത്തദ്ദഹത്തോടൊകംുടുംബാഗങളുടെചെലവുകൾ വഹിക്, അതരംസ്ഥലങളിൽ മതപരമായചടങകൾനടതക എിന്നവയായിരന ട്രസ്റ്റിെന്റലക്ഷ്യങൾ. അപ്ീൽവാദിയുടെമരണശേഷംഅറ്റവരുമാനവുംചെലവഴിക്കാതവരുമാനശേഖരവും ട്രസ്റ്റപ്രമാണിത്തൽ യവ്കമാക്കിയിടളഎല്ലാമതപരമോജീവകാരുണ്യപരമോ ആയ ആവശ്യങൾക്കായി ടി്രസ്റ്റകൾ ഉപഗിം. അപ്ീൽവാദിയമരണം ഒരചെലവഴിക്ുയോയോക്ുയോവേണുടെശേഷ ട്രസ്റ്റപൊതജീവകാരുണ്യമതപരമായ ട്രസ്റ്റായിമാറി. എാന്നൽ ഇന്ത്യയ്ക്ക് പുറത്തേക്ക് പണംഅയയനതിന് ഇന്ത്യാ ഗവൺമെനറ് ഏർെപ്പടുത്തിയനിയനണങൾ കണിക്കലെടുത്ത്ടി്രസ്റ്റകൾ്ക്കവരുമാനംചെലവഴിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. അതിനാൽ, ടി്രസ്റ്റെന്റവസ്ിത്തെന്റവരുമാനം 2000(3)SCR 179-187 4 ഉൾെപ്പടെയളവരുമാനം ഇന്ത്യയുടെപ്രദേശതള ട്രസ്റ്റപ്രമാണിത്തൽ യവ്കമാക്കിയിരിക്കുനവസക്കൾക്കും ഉേദ്ദയശ്ങൾക്കുംമാത്രംചെലവഴിക്കാൻ ട്രസ്റ്റികൾ പ്രമേയംപാസാിക്ക. Case: TRUSTEES OF H.E.H. THE NIZAM' S PILGRIMAGE MONEY TRUST, HYDERABAD versus COMMISSIONER OF INCOME TAX... [[2000] 3 S.C.R. 179] (2000) एच.ई.एच. के. ट्रस्टी निजाम तीर्थयात्रा धन ट्रस्ट, हैदराबादबनाम , , हैदराबादआयकर आयुक्तआंध्रा प्रदेश20, 2000अप्रैल .न्यायमूर्ति डीपी वाद्यवा और न्यायमूर्ति सैयद शाह मोहम्मद कादरी , 1947:धारा 5(1)(i)सम्पत्ति कर अधिनियम 1974-75 से 1977-78 -- सम्पत्ति कर निर्धारण वर्ष के लिए शर्तों की छूटकिसी धर्मार्थ-या धार्मिक प्रकृति में छूट प्राप्त करने के लिए सार्वजनिक उद्देश्य भारत में होना चाहिएन्यास सम्पत्ति का स्थथान अप्रासांगिक है। 1882न्यास अधिनियमः धारा-9 और 34--एक corpus fund निजी न्यास की प्रयोज्यताके साथथ निर्माण(i) (ii) न्यासकर्ता की तीर्थयात्रा के खर्चों को पूरा करने के लिए विदेश में कुछ पवित्र(iii) स्थथानों पर धार्मिक प्रसाद चढ़ाने के लिए न्यासकर्ता की मृत्यु के बाद उन्हीं पवित्रस्थथानों पर कुछ निर्दिष्ट धार्मिक और धर्मार्थ उद्देश्यों के लिए न्यास की मृत्यु के बाद- न्यासी भारत के बाहर धन भेजने पर प्रतिबंध के कारण नहीं कर सकते थथेइसलिए-34 न्यासियों ने धाराके अंतर्गत आवेदन दायर कर न्यास विलेख में निर्दिष्ट उद्देश्यों केलिए भारत के भीतर न्यास निधि का उपयोग करने की अनुमति मांगी जिसकी अनुमतिदी गई थथी। --वैद्यताअभिनिर्धारितन्यास अधिनियम केवल निजी न्यासों पर लागू होता है।, विलेख के शर्तों के अनुसार न्यासकर्ता की मृत्यु के बादन्यास एक सार्वजनिक न्यास-बन गया है और इसलिए न्यास अधिनियम के प्रावधान लागू नहीं होते हैइसलिएन्यायालय की अनुमति न्यास के उद्देश्यों में परिवर्तन नहीं करती है। H-धारा 34-न्यास-उद्देश्य-संशोधन हेतु आवेदन-अभिनिर्धारित-ऐसे आवेदन कोधारा-92 सी.पी.सी. के अंतर्गत वाद के रूप में नहीं माना जा सकता।, 1908: धारा-92सिविल प्रक्रिया संहिता -साइप्रस का सिद्धान्त अभिनिर्धारितमामलों की परिस्थितियों में साम्प्रस केसिद्धान्त को लागू करने का प्रश्न उत्पन्न नहीं होता। -साइप्रस के सिद्धान्तप्रयोज्यता अपीलार्थी निर्धारिती ने एक निश्चित राशि के कोषष के साथथ एक न्यास बनाया।न्यास का उद्देश्य अपीलार्थी की उसके जीवनकाल के दौरान हज यात्रा और उसके साथथभारत के बाहर ऐसी तीर्थयात्रा पर गये उसके परिवार के सदस्यों के खर्चों को पूरा करनाऔर ऐसे स्थथानों पर धार्मिक चढ़ाना थथा। अपीलार्थी की मृत्यु पश्चात् शुद्ध आय और, , आय का अव्ययित संचययदि कोई होन्यासी द्वारा न्यास विलेख में निर्दिष्ट सभी याकिसी भी धार्मिक या धर्मार्थ उद्देश्यों के लिए खर्च या उपयोग किया जाना थथा। अपीलार्थी की मृत्यु के बाद न्यास एक सार्वजनिक धर्मार्थ और धार्मिक न्यास बन गया। लेकिन भारत सरकार द्वारा भारत से बाहर धन भेजने पर लगाए गये प्रतिबंधों के कारण, न्यासी आय खर्च नहीं कर सके। इसलिएन्यासियों ने न्यास की सम्पत्ति की आय कोकेवल भारत के क्षेत्र के भीतर न्यास विलेख में निर्दिष्ट वस्तुओं और उद्देश्यों पर खर्चकरने के लिए प्रस्ताव पारित किया। , 1882 की धारा-34 के तहतइसलिए न्यासियों ने भारतीय न्यास अधिनियम, , मुख्य न्यायाधीशसिटी सिविल कोर्ट के समक्ष एक आवेदन दायर कियाजिसको1974-75 से 1977-78 स्वीकृत किया गया। आकलन वर्ष के लिए न्यासियों ने सम्पत्ति, 1957 की धारा-5(1)(i) कर अधिनियमके तहत इस आधार पर छूट का दावा कियाassests कि सम्पत्तियों को भारत में धर्मार्थ और धार्मिक प्रकृति के सार्वजनिक उद्देश्योंके लिए ट्रस्ट में रखा गया थथा। , मुख्य न्यायाधीशसिटी सिविल कोर्ट के उक्त आदेश प्रकाश में अपीलार्थी द्वाराकिया गया आवेदन उच्च न्यायालय द्वारा अस्वीकार कर दिया गया। इसलिए यह अपीलकी गई। -अपीलकर्तानिर्धारिती की ओर से यह तर्क दिया गया कि चूंकि न्यास कीसम्पत्ति भारत में थथी, इसलिए सम्पत्ति को अधिनियम की धारा-5(1)(i) के तहत छूट दी, , गई थथीभले ही उसकी आय का उपयोग किया गया हो। मुख्य न्यायाधीशसिटी सिविलकोर्ट द्वारा न्यासियों को यह माना जाना चाहिए कि सम्पत्ति भारत में धर्मार्थ या धार्मिक-34 को गलत तरीके सेउद्देश्यों के लिए रखी गई है और न्यास अधिनियम की धारा.पी.सी. 1908 की धारा-92 केलिया जा सकता है और न्यायालय द्वारा पारित आदेश सी, अंतर्गत न्यास को विफल होने से बचाने के लिएसाइप्रस के सिद्धान्त को लागू करके/न्यास के उद्देश्यों को बदलने के लिए एक वादयाचिका के रूप में माना जाएगा।इस न्यायालय ने अपील को खारिज कर दिया। -न्यायालय ने अभिनिर्धारित किया Case: TRUSTEES OF H.E.H. THE NIZAM' S PILGRIMAGE MONEY TRUST, HYDERABAD versus COMMISSIONER OF INCOME TAX... [[2000] 3 S.C.R. 179] (2000) ಟಟಸಗಳಳಹಚ.ಇ.ಹಚ. ನಜಮರತತಥ೯ಯತಟಯಹಣದಟಟಸಹಹದಟಬದ. ವರಳದದ ಆದಯತರಗಆಯಳಕರಳ, , .ಆಆಧಟಪಟದತಶಹಹದಟಬದ20 ನತಏಪಟಲ, 2000(ಡ.ಪ. ವಧಮತಳಕಸಹಯದಶಮಹಮಮದಖದಟ, ಜ.ಜ.) ಸಆಪತಳಕತರಗಕಯ, 1957: ಕಲಆ5(1)(i). 1974-75 ರಆದ1977-78 ರವರಗಸಆಪತಳಕತರಗವನಯತ-ಷರತಳಕಗಳಳ: ವನಯತಯನಳನಪಡಯಲಳದತಕಅಥವ-. ಧಮ೯ಕಸಧರರಪದಸವ೯ಜನಕರಉದಶವಭರತದಲರಬತಕಳಟಟಸಆಸಕಯಸಸಳವಅಪಟಸಳಕತವಗಳತಕದ ಟಟಸಕಯ-1882: ಕಲಆ9 ಮತಳಕ34-ಖಸಗಟಟಸಸನಅನಧಯಕ-ಕಪರಸ‍ ನಧಯಯಆದಗ-ಆಬಕಸಗಳರಚನ-(i) ಹರಸಹಕಳಕದರತತಥರಯತಟಯವಚಚಗಳನಳನಪರಹಸಲಳ-(ii)ವದತಶದಲಕಲವಪವತತಸಸಳಗಳಲಧಮರಕಅಪರಣಗಳನಳನಮಡಲಳಮತಳಕ(iii)ಅದತಪವತತಸಸಳಗಳಲಕಲವನದರಷಸಧಮರಕಅಥವದತಕಉದಶಗಳಗಗವಸಹತಳದರನಮರಣದನಆತರ-ವಸಹತಳಟಟಸಗಳಮರಣದಭರತದಹರರಗಹಣವನಳನಕಳಳಹಸಳವಲನನಬ೯ಆಧನಗಳಆದಗವಚಚವನಳನಭರಸಲಗಲಲಲ-ಆದಯರಆದ,ಟಟಸಗಳಳಅನಳಮತಕರತರಕಲಆ34 ರಅಡಯಲಅಜ೯ಯನಳನಸಲಸದರಳಟಟಸಡತಡನಲನದ೯ಷಸಪಡಸದಉದಶಗಳಗಗಭರತದರಳಗಟಟಸನಧಯನಳನಬಳಸಲಳಅನಳಮತ/ಪತತ-ಹಡಯಳವಮನನತ: ಟಟಸಸಸಳಕಯಯಖಸಗಟಟಸಸಸಳಗಮತತ-, ಅನಧಯಸಳತಕದಪತತದನಮಯಗಳದದಷಸಯಆದವಸಹತಳಗರನಮರಣದನಆತರಟಟಸಸವ೯ಜನಕಟಟಸಆಗಮಪ೯ಟಸತಳ, -, ಮತಳಕಆದಯರಆದಟಟಸಕಯಯನಬಆಧನಗಳಳಅನಧಯಸಳವದಲಲಆದದರಆದನಯಲಯದಅನಳಮತಯಟಟಸಸನವಸಳಕಗಳನಳನ. ಬದಲಯಸಳವದಲಲ ಕಲಆ34 ಟಟಸ-ಬದಲವಣಯವಸಳಕಗಳಳ-ಹಡದದ-ಅಜರಯನಳನ92 ಸ.ಪ.ಸ. ಅಡಯಲದವಯಗ .ಪರಗಣಸಲಗಳವದಲಲ ದವಣಪಟಕಟಯಸಆಹತ; 1908: ಕಲಆ92. ಸಹಪಟಸ‍ ಸದಆತ-ಅನಧಯಸಳವಕ-ಹಡದದ-ಪಟಕರಣದಸಆದಆಭ೯ಗಳಲಸಹಪಟಸನಸದಆತವನಳನಅಹಧನಸಳವಪಟಶನಯಳ.ಉದದವಸಳವದಲಲ:ಸದಆತಗಳಳ -. ಸಹಪಟಸ‍ಸದಆತಅನಧಯತ 180 ಸಳಪಟತಆಕರತಟ೯ವರದಗಳಳ[2000] 3 ಎಸ.ಸ.ಆರ. -. ಮತಲಧನವಮಲನಮಪಕರಳನದ೯ಷಸಮತಕದಕಯನಧಯಯಆದಗಟಟಸಅನಳರಚಸದಯನಳಮತಲಮನವದರರಹಜಯತಟಯವಚಚವನಳಅವರಜತವತಅವಧಯಲಮತಳಕಅವರಕಳಟಳಆಬದಸದಸನರಳಭರತದಹರರಗನಅಆತಹತತಥ೯ಯತಟಯಲಅವರರಆದಗಹರತಗಳವದಳಮತಳಕಅಆತಹಸಸಳಗಳಲಧಮ೯ಕಕರಡಳಗಗಳನಳನನತಡಳವದಳಟಟಸಸನಉದಶವಗತಳಕ. ಮತಲಮನವದರನಮರಣದನಆತರನವಧಳಆದಯಮತಳಕಆದಯದಖಚಳ೯ಮಡದಕರಟಡತಕರಣಗಳಳಯವದದರರಇದಯರ, ನಸ‍ ಪತತದಲಎಲಅಥವಯವದತಧಮ೯ಕಅಥವದತಕ. ಉದಶಗಳಗಗನಸಧರಗಳಳಖಚಳ೯ಮಡಬತಕಳಅಥವಬಳಸಬತಕಳಮತಲಮನವದರರಮರಣದನಆತರಟಟಸಸವ೯ಜನಕದತಕಮತಳಕಧಮ೯ಕಟಟಸಆಯತಳ. ಆದರಭರತದಹರರಗಹಣವನಳನಕಳಳಹಸಲಳಭರತಸಕ೯ರವಧಸದನಬ೯ಆಧನಗಳದದಷಸಯಆದಟಟಸಗಳಳಆದಯವನಳಖಚಳ೯ಮಡಲಳಸಧನವಗಲಲಲ. ಆದಯರಆದ, ಟಟಸಗಳಳಟಟಸಆಸಕಯಆದಯವನಳಆದರಸಆಗಟಹಣಯನಳಒಳಗರಆಡಆತಭರತದಭರಪಟದತಶದರಳಗನಸಪತತದಲನದ೯ಷಸಪಡಸದವಸಳಕಗಳಳಮತಳಕಉದಶಗಳಗಗಮತತಖಚಳ೯ಮಡಲಳನಣ೯ಯವನಳನಅಆಗತಕರಸದರಳ. ಆದಯರಆದ, ಟಟಸಗಳಳಸಟಸವಲ‍ ನಯಲಯದಮಳಖನನಯಧತಶರಮಳಆದಭರತತಯಟಟಸಸಕಯ1882 ಕಲಆ34 ರಅಡಯಲಪರಹರವನಳಕರತರಸಲಸದಅಜರಅನಳಮತಸಲಗದ. 1974-75 ರಆದ1977-78ರವರಗನಮಲನಮಪನವಷ೯ಗಳವರಗಟಟಸಗಳಳಸಆಪತಳಕತರಗಕಯ, 1957 ರಕಲಆ5(1) (ಐ) ಅಡಯಲಆಸಕಗಳಳ/ಸಧತಳಕಗಳನಳದತಕಮತಳಕಧಮ೯ಕಸವ೯ಜನಕಉದಶಗಳಗಗಟಟಸಸನಲಇರಸಲಗದಎಆಬಆಧರದಮತಲಮಳಖನನಯಧತಶರಆದತಶದದದಷಸಯಆದತರಗವನಯತಯನಳನಕರತರದರಳ, ಆದರಉಚಚನಯಲಯವ. .ಮತಲಮನವದರರಈಕಲತಮನಳತರಸಕರಸತಳಹತಗಗಈಮತಲಮನವಸಲಸಲಗದ ಮತಲಮನವದರರ-ಮಲನಮಪಕರಪರವಗಸಟತಸಎಆದಳವದಸನಸದಆಸಕಯಸಸಳವಭರತದಲತಳಕಆದಯರಆದ,ಅದರಆದಯವನಳಎಲಬಳಸಲಗದಎಆಬಳದನಳನಲಕಕಸದಕಯಯಕಲಆ5(1) (ಐ) ಅಡಯಲವನಯತನತಡಲಗದ; ಮಳಖನನಯಧತಶರಳ, ಸಟಸವಲಕರತಟ೯ನಆದಟಟಸಗಳನಣ೯ಯದಅನಳಮತದನಯನಆತರಆಸಕಯನಳಭರತದಲದತಕಅಥವಧಮ೯ಕಉದಶಗಳಗಗಹಡದಟಳಕರಳಳಬತಕಳಎಆದಳಪರಗಣಸಬತಕಳ; ಮತಳಕಟಟಸಕಯಯಕಲಆ34 ಅನಳತಪಗಉಲಖಸದಆತತಗದಳಕರಳಳಬಹಳದಳಮತಳಕಆದತಶನತಡಬತಕಳ.ನಯಲಯವ1908 ದವಣಕಯಪಟಕಟಯಸಆಹತಕಲಆ92 ರಅಡಯಲಟಟಸಸನಳವಫಲವಗದಆತರಚಸಲಳಸಹಪಟಸ‍ಸದಆತವನಳಅನಧಯಸಳವಮರಲಕಟಟಸಸನವಸಳಕಗಳಬದಲವಣಗಗದವ/ಅಜರಯಆತಪರಗಣಸಲಗಳತಕದ. ಮನವಯನಳವಜಗರಳಸದಈನಯಲಯ, ಹಡತ.1. ಸಆಪತಳಕತರಗಕಯದ, 1957 ರಕಲಆ5 (1) (ಐ) ಅನಳಸರಳವಗಓದದಗಟಟಸಸನಲರಳವಆಸಕಯಸನವಅಪಟಸಳಕತವಗದಎಆಬಳದಳಸಪಷಸವಗದ; ವನಯತನತಡಳವದಕಸಆಬಆಧತವದದಳಸವರಜನಕಉದಶವಗದ. ನಜಮರತತಥರಯತತಮನಟಟಸಸವರಳದಯಸ.ಐ.ಟ.ಎ.ಪ. 181 .ಎ.ಹಚ. ಟಟಸಗಳಳಹಚ ಧಮರಥರಅಥವಧಮರಕಸಧಭವಭರತದಲರಬತಕಳ. ‘ಭರತದಲ’ ಎಆಬಪದಗಳಳಷರತಳಕ(ಐ) ನಲ ‘ಯವದತಆಸಕಪದಗಳನಆತರಅಲಲ’ , ಆದರ ‘ಫತರಪದಗಳನಆತರಬಳಸಲಗಳತಕದ-ದತಕಅಥವಧಮರಕಸಚರರಪದಯವದತಸವರಜನಕಉದಶ. ಇದಳಯವದತಜಗವನಳಬಡಳವದಲಲ. ಇದಳಮತಲಮನವದರರಮದಲವವದವಸಮಥರನತಯವಲಲಎಆಬಳದಕಯವದತಅವಕಶವನಳನನತಡಳವದಲಲ. [186]-ಬ-ಸ] 2. ನಗರಸವಲನಯಲಯದಮಳಖನನಯಧತಶರತತಪರನಅವಲರತಕನವಭರತತಯಟಟಸಸಕಯ, 1882ರಕಲಆ34 ರಅಡಯಲಅಆಗತಕರಸಲಪಟಸದಎಆಬಳದನಳತರತರಸಳತಕದ. ಟಟಸಸಆಕಸಖಸಗಟಟಸಸಸಳಗಮತತಅನಧಯಸಳತಕದಮತಳಕಅವರಮರಣದನಆತರಒಪಕರಳಳಲಗದಎಆದಳಯವದತಲಭವಲಲ. ವಸಹತಳಗರಟಟಸಸಸವರಜನಕದತಕಮತಳಕಧಮರಕಟಟಸಆಯತಳ, ಆದಯರಆದ, ಮಳಖನನಯಧತಶರತತರರಟಟಸಸನವಸಳಕವನಳಬದಲಯಸಳವಪರಣಮವನಳಹರಆದಲಲ. [186-ಡ-ಇ; 187-ಡ] 3. ಶತಖಆಬಳಲಖಯರಮಪಟಕರಣದಲಮತಳಕಬನಧರ‍ಅವರಪಟಕರಣದಲಸಪಸಲದತತಧಎಆದರಟಟಸಸಕಯಯನಭಆದನಗಳಲಸಆಯಯತಜತವದನಆಬಕಯಸಮನನತತಧಗಳನಳಸಮನತಮತಳಕಉತಕಮ, ಆತಮಸಕಯಸವರತಟಕನಯಮಗಳನಳಅನನಯಸಳವಮರಲಕಟಟಸಸಕಯಯನಭಆದನಗಳಳಪಟಪಟಯಯತವಗರರನಆದಕರಡ, , ಕನರನಗಅನಧಯಸಬಹಳದಳಆದರಸವರಜನಕಚರಟತಬಲ‍ ಟಟಸಸಗಳಗಅನಧಯಸಳವದಲಲನಆಬಕಯಸಮನನಹರಆದಕಆಗದಸದದಶನದಮರಲಕಆಮದಳಮಡಕರಳಳದಆತಎಚಚರಕವಹಸಬತಕಳಎಆಬಎಚಚರಕಯನಳಅದರಲಸತರಸಲಗದ. ತತಕಣದಸಆಧಆಭರದಲ, ಟಟಸಸಗಳಕನರನನಯವದತಸಮನನಸತಧವಟಟಸಸಗಳಕಯಯಕಲಆ34ರಲಸಕರಗರಆಡಲಲ, ಇದಳಟಟಸಸನನವರಹಣಯಲಸರಕಆದತಶವನಳಹರರಡಸಲಳನಯಲಯಗಳಗನಯವನಪಕಯನಳನತಡಳವವಶತಷನಭಆದನಯಗದ. ಇದಲಲದತಟಟಸಸಗಳಕಯಯಕಲಆ34 ರಅಡಯಲಅಜರಯನಳಒಆದಕಕಆತಹಚಳಕರಣಗಳಗಗದವಣಪಟಕಟಯಸಆಹತ, 1908 ರಕಲಆ92 ರಅಡಯಲದವಯಗಪರಗಣಸಲಗಳವದಲಲ. ಟಟಸಸಕಯಕಲಆ34 ರಅಡಯಲಎಆದಳಹತಳಲದಅಜರದವಣಪಟಕಟಯಸಆಹತ,1908, ಕಲಆ92 ರಅವಶನಕತಗಳನಳಪರಹಸಳವದಲಲಎಆದಳಹತಳಲಳಸಕಳ. [186-ಎಫ-ಹಚಚ187-ಎ-ಬ]ಹಚ.ಇ.ಹಚ.ನಟಟಸಗಳಳನಜಮಪಲಟಮತಜ‍ ಮನಟಟಸಸವರಳದದಸ.ಡಬರ.ಟ-171 ಐ.ಟ. 323 ಎ.ಪ.ಅನಳಮತದಸಲಗದ. ಶತಕ‍ಅಬಳಲ‍ಖಯಳಮ‍ವರಳದದಮಳಲಅಲಭಯ, (1963) 3 ಎಸ.ಸ.ಆರ.623 ಮತಳಕರಜನಯಳ.ಪ. ವರಳದದಬನಧರ‍, (1974) 1 ಎಸ.ಸ.ಸ. 446, ಅನಧಯಸಳವದಲಲ. Case: TRUSTEES OF H.E.H. THE NIZAM' S PILGRIMAGE MONEY TRUST, HYDERABAD versus COMMISSIONER OF INCOME TAX... [[2000] 3 S.C.R. 179] (2000) -न्यायालय ने अभिनिर्धारित किया 1. 5(1) (i) सम्पत्ति कर अधिनियम की धारा को पढ़ने से यह स्पष्ट है कि न्यास मेंनिहित सम्पत्ति की स्थिति अप्रसांगिक है। छूट देने के लिये प्रासंगिक यह है कि न्यासका सार्वजनिक उद्देश्य भारत में धर्मार्थ या धार्मिक प्रकृति होनी चाहिये। शब्द 'भारत में'का प्रयोग खण्ड (1) में किसी सम्पत्ति शब्द के बाद नहीं बल्कि 'धर्माथथ या धार्मिकप्रकृति के किसी भी सार्वजनिक उद्देश्य के लिये' शब्द के बाद किया गया है। इससे इसबात की कोई गुंजाइश नहीं रह जाती कि अपीलार्थी का पहला तर्क असमर्थनीय है।[186-बी-सी] 2. मुख्य न्यायाधीश, सिटि सिविल कोर्ट के निर्णय के अवलोकन से यह स्पष्ट होता हैकि यह भारतीय न्यास अधिनिय, 1882 की धारा 34 के अन्तर्गत पारित किया गयाहै। इसमें कोई दो राय नहीं है कि न्यास अधिनियम केवल निजी न्यासों पर लागू होता हैऔर किसी की मृत्यु के बाद स्वीकार किया जाता है। न्यासकर्ता न्यास एक सार्वजनिकधर्मार्थ और धार्मिक न्यास बन गया,इसलिये मुख्य न्यायाधीश के निर्णय से न्यास केउद्देश्य में परिवर्तन का प्रभाव नहीं पड़ात। [186-डी. ई., 187 डी.] 3 शेख अब्दुल कय्यूम के मामले और बंसीधर के मामले में प्रतिपादित सिद्धान्त यह हैकि न्यास अधिनियम के प्रावधानों में बताए गये न्यास के सामान्य सिद्धातों को न्यासअधिनियम के प्रावधानों के बावजूद समानता और सद्भावना के सार्वभौमिक नियमों को लागू करके लागू किया जा सकता है। प्रोप्रियो विगोर सार्वजनिक धर्मार्थ न्यासों पर लागूनहीं होते है। (3)शेख अब्दुल कय्यूम के मामले और बसीधर के मामले में निर्धारित सिद्धांत यहहै कि न्यास अधिनियिम के प्रावधानों में बताए गए विश्वास के सामान्य सिद्धान्तों कोन्यास अधिनियम के प्रावधानों के बावजूद समानता और अच्छे विवेक के सार्वभौमिकनियमों को लागू करके लागू किया जा सकता है। (प्रोप्रियो विगोर) सार्वजनिक धर्मार्थन्यासों पर लागू नहीं होता है। इसमें एक चेतावनी जोड़ी गई है कि निश्चित रूप से इसबात का ध्यान रखा जाना चाहिए कि जो न्यास के सामान्य कानून के लिए उपयुक्त नहींहै, उसे सादृश्य द्वारा आयात न करें। मौजूदा मामले में, न्यास अधिनियम की धारा 34 में न्यास के कानून का कोईसामान्य सिद्धान्त शामिल नहीं है, जो न्यास के प्रबंधन में उचित आदेश पारित करने केलिए अदालतों को अधिकार क्षेत्र प्रदान करने वाला एक विशेषष प्रवाधान है। इसकेअलावा न्यास अधिनियम की धारा 34 के तहत आवेदन को एक से अधिक कारणों सेनागरिक प्रक्रिया संहिता, 1908 की धारा 92 के तहत एक मुकदमें के रूप में नहीं मानाजा सकता है। यह कहना पर्याप्त है कि न्यास अधिनियम की धारा 34 के तहत कथितआवेदन सी.पी.सी. की धारा 92 की आवश्यकताओं को पूरा नहीं करता है।(186 एफ.एच.187 ए.बी) एच.ई.एच. के न्यासी निजाम पिल्ग्रिमेज मनी न्यास बनाम सी. डब्लयू.टी., 171आई.टी.आर. 323 (ए.पी)- अनुमोदित शेख अब्दुल कय्यूम बनाम मुल्ला अलीभाई (1963)3 एस.सी.आर. 623 औरयूपी.राज्य बनाम बंसीधर (1974)1 एस.सी.सी 446, अनुपयुक्त माना गया।4-इस बात पर विवाद नहीं किया जा सकता है कि जब किसी धर्मार्थ और धार्मिकन्यास को प्रभावी बनाना शुरू में असंभव या अव्यावहारिक हो या बाद में ऐसा हो जाए,तो न्यायालय साइप्रस सिद्धन्त को लागू करके न्यास को विफल होने से बचाएगी औरन्यास की संपत्ति का उपयोग कुछ के लिए करेगी। न्यासकर्ता द्वारा उल्लिखित न्यास केउद्देश्य को जितना ज्यादा हो सके अन्य धर्मार्थ और धार्मिक उद्देश्य अधिक हो ।लेकिनवर्तमान कार्यवाही की प्रकृति को ध्यान में रखते हुए साइप्रस के सिद्धान्त को लागू करनेका सवाल ही नहीं उठता। सिविल अपीलीय क्षेत्राधिकारी सिविल अपील संख्या -2328 एन.टी. ऑफ 1995आन्ध्र प्रदेश उच्च न्यायालय 1980 के.सी.आर. संख्या 192 निर्णय और आदेश दिनांक24.03.1987 सिविल अपील संख्या 9269-70/1995 आन्ध्र प्रदेश उच्च न्यायालय आर.सी.292/1992 आदेश एवं निर्णय दिनांक19.11.1987 के निर्णय में, देवी प्रसाद पाल, एक.एल.वर्मा, के.एन. शुक्ला, शुश्रीए.के.वर्मा, पी.डी. त्यागी, बी.ए. रंगानाथथन, श्रवण के. शर्मा, अनिल श्रीवास्तव,अरविंदकुमार शर्मा, पी.मुरली कृष्णन, सुश्री स्मृति मदान, सुश्री सुषषमा सूरी उपस्थित पक्षो केलिए। न्यायालय ने निर्णय दिया कि- न्यायमूर्ति सैयद शाह मौहम्मद कादरी-यह अपील आन्ध्र प्रदेश उच्च न्यायालयद्वारा तय किए गए संपत्ति कर अधिनियम,1957 की धारा 24(1) के तहत दो संदर्भमामले, से उत्पन्न हुई है, जो एक सामान्य प्रश्न को जन्म देती है। अपीलकर्ता करदाता Case: TRUSTEES OF H.E.H. THE NIZAM' S PILGRIMAGE MONEY TRUST, HYDERABAD versus COMMISSIONER OF INCOME TAX... [[2000] 3 S.C.R. 179] (2000) Section: CONCLUSION On behalf of the appellant-assessee it was contended that as situs of the Trust property was in India, therefore, the property was exempted under Section 5(1)(i) of the Act irrespective of where the income thereof was utilised; that after the approval of the resolution of the Board of Trustees by the Chief Judge, City Civil Court the property must be deemed to be held for charitable or religious purposes in India; and that Section 34 of the Trusts Act might be taken as wrongly mentioned and the order passed by the Court be treated as on a suit/petition under Section 92 of the Code of Civil Procedure, 1908 for change of the objects of the Trust by applying the doctrine of Cy pres to save the Trust from failing. Dismissing the appeal, this Court HELD : 1. On a plain reading of Section 5(1)(i) of the Wealth Tax Act, 1957 it is evident that the situs of the property held in Trust is irrelevant; what is relevant for granting exemption is that the public purpose of x + -+. ',.#. ~ + ; .... TRUSTEES OF H.E.H. THE NIZAM' S PILGRIMAGE MONEY TRUST v. C.l.T., A.P. charitable or religious nature should be in India. The words 'in India' are used in clause (i) not after the words 'any property' but after the words 'for . any public purpose of a charitable or religious nature'. This leaves no room that the appellant's first contention, is untenable. [186-B-C] 2. A perusal of the judgment of the Chief Judge, City Civil Court shows that it is passed under Section 34 of the Indian Trusts Act, 1882. There is no gainsaying that the Trusts Act applies only to private trusts and admittedly after the death of the settlor the Trust became a public charita-hie and religious Trust. Therefore, the judgment of the Chief Judge does not have the effect of altering the object of the Trust. [186-D-E; 187-D] 3. The principle laid down in Sheikh Abdul Kayum's case and Bansi Dhar' s case is that the general principles of trust adumbrated in the provisions of the Trusts Act can be applied by invoking the universal rules of equity and good conscience even though provisions of the Trusts Act proprio vigore do not apply to public charitable trusts. A caveat is added therein that care must certainly be exercised not to import by analogy wha:t is not germane to the general law of trust. In the instant case, no general principle of the law of trusts is embodied in Section 34 of the Trusts Act which is a special provision conferring jurisdiction on the courts to pass appropriate order in the management of the Trust. Further the application under Section 34 of the Trusts Act cannot be treated as a suit under Section 92 of the Code of Civil Procedure, 1908 for reasons more than one. Suffice it to say that the application purported to be under Section 34 of the Trust Act does not satisfy requirements of Section 92 CPC. [186-F-H; 187-A-B] Trustees of HEH the Nizam 's Pilgrimage Money Trust v. CWT, 171 ITR 323 (AP), approved. Sheikh Abdul Kayum v. Mulla Alibha4 [1963] 3 SCR 623 and State of U.P. v. Bansi Dhar, [1974] 1SCC446, held inapplicable. 4. It cannot be disputed that when to give effect to a charitable and religious trust is impossible or impracticable initially or becomes so subse-quently, the court will save the trust from failing by invoking the cy pres doctrine and utilise the Trust property for some other charitable and religious purpose as near as possible to the object of the trust mentioned by the settlor. But having regard to the nature of the present proceedings the question of invoking the doctrine of cy pres does not arise. [187-C] A B c D E F G H A B c D G H SUPREME COURT REPORTS CIVIL APPELLATE JURISDICTION : Civil Appeal No. 2328 (NT) of 1995. From the Judgment and Order dated 24.3.87 of the Andlua Pradesh High Court in C.R. No. 192 of 1980. WITH Civil Appeal Nos. 9269-70 of 1995. From the Judgment and Order dated 19.11.87 of the Andhra Pradesh High Court in RC. No. 292 of 1982. Case: TRUSTEES OF H.E.H. THE NIZAM' S PILGRIMAGE MONEY TRUST, HYDERABAD versus COMMISSIONER OF INCOME TAX... [[2000] 3 S.C.R. 179] (2000) अ1ी� फेटाळत, हा नाया�या�े असे मत वक के�े की : १. सं1ती कर अलधन�यम, १९५७ चा क�म ५ (१) (i चा साधा वाच�ात हे सषहोते की नवशसववसेत अस�ेला मा�मतेची खसती अपासंनरक आहे; सूट देणासाठी जे संबंलधत आहे ते मरजे धमा�दाय नकंवा धालम�क सर1ाचा साव�जन�क हेतू भारतात असावा. 'भारतात' हे शब �ंड (i मधे 'कोरतीही मा�मता' या शबां�ंतर �वे तर 'धमा�दाय नकंवा धालम�क सर1ाचा कोररही साव�जन�क हेतूसाठी' या शबां�ंतर वा1र�े जातात. यामुळे अ1ी�कर�चा 1नह�ा युखकवाद असमरीय आहे असे मरास वाव उर�ा �ाही. [ १८६ बी -सी ] २. मुख नायाधीश, शहर नदवारी नाया�या चा न�र�याचा अव�ोक�ा�े असे नदसू� येते की ते भारतीय नवशसववसा अलधन�यम, १८८२ चा क�म ३४ अंतर�त 1ाररत के�े रे�े आहे. नवशसववसा अलधन�यम केवळ �ाजरी नवशसववसां�ाच �ारू होतो आलर नासकर]चा मृरू�ंतर नवशसववसा ही साव�जन�क धमा�दाय आलर धालम�क नवशसववसा ब��ी हे मान आहे. रमुळे मुख नायाधीशाचा न�र�याचा नवशसववसेचा उनVषात बद� करणाचा 1ररराम होत �ाही. [ १८६ - डी-ई; १८७-डी] ३. शे� अबु� कयूमचा पकररात आलर बंसीधरचा पकररात �मूद के�े�े ततअसे आहे की नवशसववसा अलधन�यमाचा तरतुदींमधे जोड�ी रे�े�ी नवशासाची सव�साधारर तते, जरी नवशसववसा अलधन�यमाचा तरतुदी साव�जन�क धमा�दाय नवशसववसा�ा �ारू होत �सला, तरी समता आलर सदसद् नववेकबुलदचे साव�नतक न�यम �ारू कर�, �ारू के�ी जाऊ शकतात. रत सावधा�1त 1र जोड�े रे�े आहे की नवशसववसेचा सव�साधारर कायदा�ा धर� �स�ेला रोषींची तु��ा � करणाची काळजी न�ल~तच घेत�ी 1ानहजे. सधाचा पकररात, नवशसववसा अलधन�यमाचे कोरतेही सव�साधारर तत नवशसववसा अलधन�यमाचा क�म ३४ मधे समानवष के�े�े �ाही, जी नवशसववसेचा ववसा1�ात योग आदेश 1ाररत करणासाठी नाया�यां�ा अलधकारकेत पदा� कररारी एक नवशेष तरतूद आहे. 1ुढे नवशसववसा अलधन�यमाचा क�म ३४ अंतर�त के�े�ा अज� एका1ेका जास काररांमुळे नदवारी पनqया संनहता, १९०८ चा क�म ९२ अंतर�त दावा मरू� मा��ा जाऊ शकत �ाही. नवशसववसा अलधन�यमाचा क�म ३४ अंतर�त असलाचे अलभपेत अस�े�ा अज� सी. 1ी. सी. चा क�म ९२ चा आवशकता 1ूर� करत �ाही असे मररे 1ुरेसे आहे. [ १८६ - एफ-एच; १८७-ए-बी] ट्रस्टी ऑफ एच. ई. एच. द नि�झाम्स निपस्थिdeमेज म�ी ट्रस्ट -निवरुद्ध - सी. डब्ल्यू. टी.ात आ�ा., १७१ आय टी. आर. ३२३ (ए. 1ी.), मंजूर करण शेख अब्दुल कयूम -निवरुद्ध - मुल्ला अधिलभाई, [१९६३] ३ एस. सी. आर. ६२३ आलर स्े ऑफ उत्तर प्रदेश -निवरुद्ध - बंसी �र, [१९७४] १ एस. सी. सी. ४४६, �ारू � करणायोग. ४. धमा�दाय आलर धालम�क नवशसववसेची अंम�ात आररे जेवासुरवाती�ा अशक नकंवा अववहाय� असते नकंवा �ंतर तसे होते, तेवा नाया�य न�कटपायचा लसदांत �ारू कर� नवशसववसे�ा अ1यशी होणा1ासू� वाचवे� आलर नवशसववसेचा मा�मतेचा वा1र इतर काही धमा�दाय आलर धालम�क हेतूंसाठी करे�, यात वाद घा�ता येरार �ाही. 1रंतु सधाचा काय�वाहीचे सर1 �कात घेता न�कटपायचा लसदांताचा अव�ंब करणाचा पश उदवत �ाही. [१८७ -सी ] निदवार्णी अ1ी� अलिधकारिरता : निदवार्णी अ1ी� qमांक २३२८ (ए�. टी.)/१९९५. सी. आर. qमांक १९२/१९८० मधी� आंध्र प्रदेश उच्च न्याया�याच्या निद�ांक २४.३.८७ रोजीच्या नि�का� आलिर्ण आदेशावरू�. निदवार्णी अ1ी� q. ९२६९-७० / १९९५. आर. सी. qमांक २९२/१९८२ मधी� आंध्र प्रदेश उच्च न्याया�याच्या निद�ांक १९.११.८७ रोजीच्या नि�का� आलिर्ण आदेशावरू�. देवी प्रसाद 1ा�, एम. ए�. वमा�, के. ए�. शुक्ला, ए. के. वमा�, 1ी. डी. र्त्यर्गी, बी. ए. रंर्ग�ार्थ�, श्रवर्ण के. शमा�, अनि�� श्रीवास्तव, अरनिवंद कुमार शमा�, 1ी. मुर�ी कृष्ण�, सुश्री स्मृती मद� आलिर्ण सुश्री सुषमा सुरी उ1खिस्थत 1क्षकारांसाठी होते. न्याया�याचा नि�र्ण�य यांच्याद्वारे देण्यात आ�ा नायमूनत� . सयद शाह मोहमद कादरी,आंध्र प्रदेश उच्च न्याया�या�े नि�का�ी काढ�ेल्या सं1त्ती-कर अलिधनि�यम, १९५७ च्या क�म २७ (१) अंतर्ग�त दो� संदलिभ�त प्रकरर्णांमधू� हे अ1ी� उद्भवतात, ज्यामुळे कायद्याचा एक सव�सामान्य प्रश्न नि�मा�र्ण होतो. अ1ी�कत‹ हे नि�धा�रीती आहेत. नि�धा�रर्ण वष� १९७४-७५ आलिर्ण १९७५-७६ शी संबंलिधत निद�ांक २४ माच� १९८७ रोजीच्या आर. सी. qमांक १९२/१९८० मधी� [१७१ आयटीआर ३२३ मध्ये �ोंदव�ेल्या] उच्च न्याया�याच्या �ंड1ीठाच्या आदेशाच्या निवरोधात निदवार्णी अ1ी� q २३२८ / १९९५ आहे. या आदेशाचे अ�ुसरर्ण करू� , उच्च न्याया�या�े नि�धा�रर्ण वष� १९७६-७७ आलिर्ण १९७७-७८ साठी आर. सी. qमांक २९२/१९८२ नि�का�ी काढ�ा ज्यामुळे निदवार्णी अ1ी� q. ९२६९-९२७० हे उद्भव�े. हैदराबादच्या नि�जामा�े रु २२,२०,००० रु1यांच्या भांडव�ी नि�धीसह एक Case: TRUSTEES OF H.E.H. THE NIZAM' S PILGRIMAGE MONEY TRUST, HYDERABAD versus COMMISSIONER OF INCOME TAX... [[2000] 3 S.C.R. 179] (2000) ; ਭਟਰਤ ਰਵਰੱਚ ਚਹੈਰਰੀਟਮੇਬਲ ਜਟਆ ਧਟਰਰਮਕ ਉਦਮੇਸ਼ਟਆ ਲਈ ਆਯਕੋਰਜਤ ਕਰੀਤਟ ਜਟਣਟਅਤਮੇਉਹ ਧਟਰਟ 34 ਟਰੱਸਟ ਐਕਟ ਦਮੇ ਗਲਤ ਰਜਕਰ ਅਤਮੇ ਆਦਮੇਸ਼ ਦਮੇ ਰਗੂਪ ਰਵਰੱਚ ਰਲਆ ਜਟ ਸਕਦਟ ਹੈ 92 /'ਦਰੀ ਧਟਰਟ ਦਮੇ ਤਰਹਤ ਅਦਟਲਤ ਦਸੁਆਰਟ ਪਟਸ ਕਰੀਤਮੇ ਗਏ ਮਸੁਕਰੱਦਮੇਪਟਰੀਸ਼ਨਿ ਤਮੇਮਵੰਰਨਿਆ ਜਟਵਮੇਗਟ ,ਦਸੁਆਰਟ ਟਰੱਸਟ ਦਰੀਆ ਵਸਤਗੂਆ ਨਿਗੂਵੰ ਬਦਲਣ ਲਈ ਰਸਵਲ ਪਗਰਕਰਰਆ ਦਟ ਕੋਡ1908 ਜਰੀ ਟਰੱਸਟ ਨਿਗੂਵੰ ਅਸਫਲ ਹਕੋਣ ਤੋਂ ਬਚਟਉਣ ਲਈ ਸਰੀ ਪਗਹੈਸ ਦਮੇ ਰਸਧਟਆਤ ਨਿਗੂਵੰ ਲਟਗੂ ਕਰਨਿਟ।, ਇਹ ਅਦਟਲਤ -+।ਅਪਰੀਲ ਨਿਗੂਵੰ ਖਟਰਜ ਕਰਦਮੇ ਹਕੋਏ : 1. 5(1)(i) ',ਆਯਕੋਜਤਵਹੈਲਥ ਟਹੈਕਸ ਐਕਟ ਦਰੀ ਧਟਰਟ ਦਮੇ ਸਟਦਮੇ ਰਰੀਰਡਵੰਗ ਤਮੇ 1957 ਇਹ ਸਪਰੱਸ਼ਟ ਹੈ ਰਕ ਟਰੱਸਟ ਰਵਰੱਚ ਰੱਖਰੀ ਜਟਇਦਟਦ ਦਰੀ ਸਰਥਤਰੀ ਅਪਗਸਵੰਰਗਕ;ਹੈ ਅਨਿਸੁਵਟਦਕ ਸੁਖਪਟਲ ਕਮੌਰ ਐਚ ਜਕੋ ਛਕੋਟ ਦਮੇਣ ਲਈ ਢਸੁਕਵਟਆ ਹੈ ਉਹ ਇਹ ਹੈ ਰਕ ਜਨਿਤਕ ਉਦਮੇਸ਼ ਦਟਨਿਰੀ ਜਟਆ ਧਟਰਰਮਕ'ਭਟਰਤ ਰਵਚ' ਸੁਭਟਅ ਭਟਰਤ ਰਵਰੱਚ ਹਕੋਣਟ ਚਟਹਰੀਦਟ ਹੈ। ਸ਼ਬਦ ਏ ਧਟਰਟ (i) '' 'ਲਈ'ਰਵਰੱਚ ਰਕਸਮੇ ਵਰੀ ਜਟਇਦਟਦਸ਼ਬਦਟਆ ਦਮੇ ਬਟਅਦ ਨਿਹਹੀਂ ਬਲਰਕ ਸ਼ਬਦਟਆ ਦਮੇ ਬਟਅਦ ਵਰਰਤਆ ਰਗਆ ਹੈ . '। ਰਕਸਮੇ ਚਹੈਰਰੀਟਮੇਬਲ ਜਟਆ ਧਟਰਰਮਕ ਪਗਰਕਰਤਰੀ ਦਟ ਕੋਈ ਜਨਿਤਕ ਉਦਮੇਸ਼ਇਹ ਕੋਈ ਥਟਆਨਿਹਹੀਂ ਛਰੱਡਦਟ -[186-]ਰਕ ਅਪਰੀਲਕਰਤਟ ਦਰੀ ਪਰਹਲਰੀ ਦਲਰੀਲ ਅਸਮਰੱਥ ਹੈ। ਬਰੀਸਰੀ 2. , ਮਸੁਰੱਖ ਜਰੱਜਰਸਟਰੀ ਰਸਵਲ ਕੋਰਟ ਦਮੇ ਫਹੈਸਲਮੇ ਦਰੀ ਪੜਚਕੋਲ , 1882 34 ਦਰਸਟਉਆਦਟ ਹੈ ਰਕ ਇਹ ਭਟਰਤਰੀ ਟਰੱਸਟ ਐਕਟਦਰੀ ਧਟਰਟ ਅਧਰੀਨਿਪਟਸ ਕਰੀਤਟ ਰਗਆ ਹੈ। ਬਰੀ ਇਹ ਕਰਹਣ ਦਰੀ ਕੋਈ ਸਵੰਭਟਵਨਿਟ ਨਿਹਹੀਂ ਹੈ ਰਕ ਟਰੱਸਟ ਐਕਟ ਰਸਰਫ ਪਗਟਈਵਮੇਟ ਟਰੱਸਟਟਆ'ਤਮੇ ਲਟਗੂ ਹਸੁਵੰਦਟ ਹੈ ਅਤਮੇ ਮਵੰਰਨਿਆ ਰਕ ਸਹੈਟਲਰ ਦਰੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਟਅਦ ਟਰੱਸਟ ਇਰੱਕ ਜਨਿਤਕ ਚਹੈਰਰਟਰੀ ਬਣ ਰਗਆ , ਅਤਮੇ ਧਟਰਰਮਕ ਟਰੱਸਟ। ਇਸ ਲਈਮਸੁਰੱਖ ਜਰੱਜ ਦਟ ਫਹੈਸਲਟ ਕਰਦਟ ਹੈ -[186-ਈ; 187-]ਟਰੱਸਟ ਦਰੀ ਵਸਤਗੂ ਨਿਗੂਵੰ ਬਦਲਣ ਦਟ ਪਗਭਟਵ ਨਿਹਹੀਂ ਹੈ। ਡਰੀਡਰੀ c 3. ਸ਼ਮੇਖ ਅਬਦਸੁਲ ਕਯਗੂਮ ਦਮੇ ਕਮੇਸ ਅਤਮੇ ਬਵੰਸਰੀ ਰਵਰੱਚ ਰਨਿਰਧਟਰਤ ਰਸਧਟਆਤ ਧਰ ਦਟ ਮਟਮਲਟ ਇਹ ਹੈ ਰਕ ਟਰੱਸਟ ਦਮੇ ਆਮ ਰਸਧਟਆਤਟਆ ਰਵਰੱਚ ਸ਼ਟਮਲ ਹਨਿ ਟਰੱਸਟ ਐਕਟ ਦਮੇ ਉਪਬਵੰਧਟਆ ਨਿਗੂਵੰ ਸਰਵ ਰਵਆਪਕ ਰਨਿਯਮਟਆ ਦਰੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕਮੇ ਲਟਗੂ ਕਰੀਤਟਜਟ ਸਕਦਟ ਹੈ ~ ਇਕਸੁਇਟਰੀ ਅਤਮੇ ਚਵੰਗਰੀ ਜਮਰੀਰ ਦਰੀ ਭਟਵੇਂ ਟਰੱਸਟ ਐਕਟ ਦਮੇ ਉਪਬਵੰਧ ਹਨਿ proprio vigore 'ਜਨਿਤਕ ਚਹੈਰਰੀਟਮੇਬਲ ਟਰੱਸਟਟਆ ਤਮੇ ਲਟਗੂ ਨਿਹਹੀਂ ਹਸੁਵੰਦਟ। ਇਰੱਕਚਮੇਤਟਵਨਿਰੀ ਸ਼ਟਮਲ ਕਰੀਤਰੀ ਗਈ ਹੈ 'ਇਸ ਰਵਰੱਚ ਇਹ ਰਧਆਨਿ ਰੱਖਣਟ ਚਟਹਰੀਦਟ ਹੈ ਰਕ ਰਨਿਸ਼ਰਚਤ ਤਮੌਰ ਤਮੇ ਸਮਟਨਿਤਟ: ਦਸੁਆਰਟ ਆਯਟਤ ਨਿਟ ਕਰਨਿ ਦਰੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੀਤਰੀ ਜਟਵਮੇਡਰੀ , ਭਰਕੋਸਮੇ ਦਮੇ ਆਮ ਕਟਨਿਗੂਵੰਨਿ ਦਮੇ ਅਨਿਸੁਕਗੂਲ ਨਿਹਹੀਂ ਹੈ। ਤਸੁਰਵੰਤ ਮਟਮਲਮੇ ਰਵਰੱਚਕੋਈ ਜਨਿਰਲ 34 ਟਰੱਸਟ ਦਮੇ ਕਟਨਿਗੂਵੰਨਿ ਦਟ ਰਸਧਟਆਤ ਟਰੱਸਟ ਐਕਟ ਦਮੇ ਸਹੈਕਸ਼ਨਿ ਰਵਰੱਚ ਸ਼ਟਮਲ ਹੈਜਕੋ ਰਕ ਅਦਟਲਤਟਆ ਨਿਗੂਵੰ ਪਟਸ ਕਰਨਿ ਲਈ ਅਰਧਕਟਰ ਖਮੇਤਰ ਪਗਦਟਨਿ ਕਰਨਿ ਵਟਲਰੀ ਰਵਸ਼ਮੇਸ਼ਰਵਵਸਥਟ ਹੈ + ਟਰੱਸਟ ਦਮੇ ਪਗਬਵੰਧਨਿ ਰਵਰੱਚ ਉਰਚਤ ਆਦਮੇਸ਼। ਅਰੱਗਮੇ ਐਪਲਰੀਕਮੇਸ਼ਨਿ 34 ਟਰੱਸਟ ਐਕਟ ਦਰੀ ਧਟਰਟ ਅਧਰੀਨਿ ਧਟਰਟ ਈ ਦਮੇ ਤਰਹਤ ਮਸੁਕਰੱਦਮੇ ਵਜਤੋਂ ਨਿਹਹੀਂ ਮਵੰਰਨਿਆਜਟ ਸਕਦਟ , 1908 ਦਟ 92 ਕੋਡ ਆਫ ਰਸਵਲ ਪਗਕੋਸਰੀਜਰਇਰੱਕ ਤੋਂ ਵਰੱਧ ਕਟਰਨਿਟਆ ਕਰਕਮੇ। ਕਟਫਰੀ 34 ਇਹ ਕਰਹਣਟ ਹੈ ਰਕ ਅਰਜਰੀ ਟਰੱਸਟ ਦਰੀ ਧਟਰਟ ਦਮੇ ਅਧਰੀਨਿ ਹਕੋਣਰੀ ਚਟਹਰੀਦਰੀ ਹੈ 92 [186-F-H;ਐਕਟ ਸਹੈਕਸ਼ਨਿ ਸਰੀਪਰੀਸਰੀ ਦਰੀਆ ਲਕੋੜਟਆ ਨਿਗੂਵੰ ਪਗੂਰਟ ਨਿਹਹੀਂ ਕਰਦਟ ਹੈ। -187-ਏ]ਬਰੀ ਅਨਿਸੁਵਟਦਕ ਸੁਖਪਟਲ ਕਮੌਰ HEH CWT, 171 ITR ਰਨਿਜਟਮ ਦਮੇ ਤਰੀਰਥ ਯਟਤਰਟ ਧਨਿ ਟਰੱਸਟ ਬਨਿਟਮ ਦਮੇਟਰੱਸਟਰੀ 323 (), ਏਪਰੀਪਗਵਟਰਨਿਤ ਐਰੱਫ 4 [1963] 3 623ਸ਼ਮੇਖ ਅਬਦਸੁਲ ਕਯਗੂਮ ਬਨਿਟਮ ਮਸੁਰੱਲਟ ਅਲਰੀਭਟਐਸਸਰੀਆਰ ਅਤਮੇ ਰਟਜ .. v. , [1974] 1SCC446, ਯਗੂਪਰੀਬਵੰਸਰੀ ਧਰਲਟਗੂ ਨਿਹਹੀਂ ਹੈ। 4. ਇਹ ਰਵਵਟਦ ਨਿਹਹੀਂ ਕਰੀਤਟ ਜਟ ਸਕਦਟ ਹੈ ਰਕ ਰਕਸਮੇ ਚਹੈਰਰੀਟਮੇਬਲ ਨਿਗੂਵੰ ਕਦਤੋਂ ਪਗਭਟਵ ਦਮੇਣਟਹੈ ਅਤਮੇ ਜਰੀ ਧਟਰਰਮਕ ਰਵਸ਼ਵਟਸ ਸ਼ਸੁਰਗੂ ਰਵਰੱਚ ਅਸਵੰਭਵ ਜਟਆ ਅਰਵਵਹਟਰਕ ਹਸੁਵੰਦਟ ਹੈ ਜਟਆ ਇਸ ਤਰੜਟਆ ਹਕੋ- ਜਟਆਦਟ ਹੈ ਕਦਟਈਆ, ਅਦਟਲਤ cy ਪਗਹੈਸ ਨਿਗੂਵੰ ਬਸੁਲਟ ਕਮੇ ਟਰੱਸਟ ਨਿਗੂਵੰ ਫਮੇਲੜ ਹਕੋਣ ਤੋਂ ਬਚਟਏਗਰੀ ਟਰੱਸਟ ਦਰੀ ਜਟਇਦਟਦ ਨਿਗੂਵੰ ਕਸੁਝ ਹਕੋਰ ਚਹੈਰਰੀਟਮੇਬਲ ਲਈ ਰਸਧਟਆਤ ਅਤਮੇ ਵਰਤੋਂ ਦਸੁਆਰਟ ਦਰੱਸਮੇ ਗਏ ਟਰੱਸਟ ਦਮੇ ਉਦਮੇਸ਼ ਦਮੇ ਰਜਵੰਨਿਟ ਸਵੰਭਵ ਹਕੋ ਸਕਮੇ ਧਟਰਰਮਕ ਉਦਮੇਸ਼ . ਵਸਨਿਰੀਕਪਰ ਮੌਜਗੂਦਟ ਕਟਰਵਟਈ ਦਰੀ ਪਗਰਕਰਤਰੀ ਨਿਗੂਵੰ ਦਮੇਖਦਮੇ ਹਕੋਏ [187-]ਸਟਈ ਪਗਹੈਸ ਦਮੇ ਰਸਧਟਆਤ ਨਿਗੂਵੰ ਲਟਗੂ ਕਰਨਿ ਦਟ ਸਵਟਲ ਹਰੀ ਪਹੈਦਟ ਨਿਹਹੀਂ ਹਸੁਵੰਦਟ। ਸਰੀ : X 2328 (NT)ਰਸਵਲ ਅਪਰੀਲਰੀ ਅਰਧਕਟਰ ਖਮੇਤਰ ਦਰੀ ਰਸਵਲ ਅਪਰੀਲ ਨਿਵੰਬਰ ਬਰੀ c 1995 24.3.87 ਆਡਲਗੂਆ ਪਗਦਮੇਸ਼ ਦਮੇ ਦਮੇ ਰਨਿਰਣਮੇ ਅਤਮੇ ਆਦਮੇਸ਼ ਤੋਂ 1980 .ਆਰ. 192 ਹਟਈ ਕੋਰਟ ਨਿਮੇ ਦਰੀ ਸਰੀਨਿਵੰਬਰ ਰਵਰੱਚ ਨਿਟਲ 1995 . 9269-70।ਦਰੀ ਰਸਵਲ ਅਪਰੀਲ ਨਿਵੰ 19.11.87 ਆਧਰਟ ਪਗਦਮੇਸ਼ ਦਮੇ ਦਮੇ ਰਨਿਰਣਮੇ ਅਤਮੇ ਆਦਮੇਸ਼ ਤੋਂ .. 1982 ਦਟ 292 .ਹਟਈਕੋਰਟ ਰਵਰੱਚ ਆਰਸਰੀਨਿਵੰ , ਐਮ.ਐਲ. , .. , ..ਦਮੇਵਰੀ ਪਗਸਟਦ ਪਟਲਵਮੇਨਿਟਕਮੇਐਨਿਸ਼ਸੁਕਲਟਸ਼ਗਰੀਮਤਰੀ ਏਕਮੇਵਰਮਟ, ..ਪਰੀਡਰੀ , .ਏ. , ., ,ਰਤਆਗਰੀਬਰੀਰਵੰਗਨਿਟਥਨਿਸ਼ਰਵਣ ਕਮੇਸ਼ਰਮਟਅਰਨਿਲ ਸ਼ਗਰੀਵਟਸਤਵ'ਅਰਰਵੰਦ ਕਸੁਮਟਰ , . , ਸ਼ਰਮਟਪਰੀਮਸੁਰਲਰੀ ਰਕ੍ਰਿਸ਼ਨਿਨਿਸ਼ਗਰੀਮਤਰੀ ਸਰਮਗਤਰੀ ਮਦਟਨਿ ਅਤਮੇ ਸ਼ਗਰੀਮਤਰੀ ਸੁਸ਼ਮਟਸਗੂਰਰੀ। ਰਦਖਟਈ ਦਮੇਣ ਵਟਲਰੀਆ ਪਟਰਟਰੀਆ ਡਰੀ ਵਰੱਲਤੋਂ ਅਦਟਲਤ ਦਟ ਫਹੈਸਲਟ ਸੁਣਟਇਆ ਰਗਆ , . ਸਈਦ ਸ਼ਟਹ ਮਸੁਹਵੰਮਦ ਕਟਦਰਰੀਜਮੇਇਹ ਅਪਰੀਲਟਆ ਰਵਚਤੋਂ ਪਹੈਦਟ ਹਕੋਈਆ ਹਨਿ ਅਨਿਸੁਵਟਦਕ ਸੁਖਪਟਲ ਕਮੌਰ -, 1957 27(1) ਵਹੈਲਥਟਹੈਕਸ ਐਕਟਦਰੀ ਧਟਰਟ ਅਧਰੀਨਿ ਦਕੋ ਹਵਟਲਟ ਕਮੇਸਟਆ ਦਟ Case: TRUSTEES OF H.E.H. THE NIZAM' S PILGRIMAGE MONEY TRUST, HYDERABAD versus COMMISSIONER OF INCOME TAX... [[2000] 3 S.C.R. 179] (2000) 2000(3)SCR 179-187 4 ഉൾെപ്പടെയളവരുമാനം ഇന്ത്യയുടെപ്രദേശതള ട്രസ്റ്റപ്രമാണിത്തൽ യവ്കമാക്കിയിരിക്കുനവസക്കൾക്കും ഉേദ്ദയശ്ങൾക്കുംമാത്രംചെലവഴിക്കാൻ ട്രസ്റ്റികൾ പ്രമേയംപാസാിക്ക. അതിനാൽ, 1882 ലെ ഇന്ത്യൻ ട്രസ്റ്റനിയമത്തിലെവകപ് 34 പ്രകാരം ഇളവ്തേടി ടി്രസ്റ്റകൾസിറ്റിസിവിൽ കോടതിചീഫ് ജഡജി്ക്ക മുമ്പാകെ അപേക്ഷനൽകി. 1974-75 മുതൽ 1977-78വരെയള മൂല്യനിർണയവർഷങളിൽ ചീഫ് ജഡജിയുടെപ്രസ ഉതരവ്കണിക്കലെട്ുത്തഇന്ത്യയിലെജീവകാരുണ്യപരവുംമതപരവുമായപൊത ആവശ്യങൾക്കായിവസ്തക്കൾ /ആസ്തികൾ ട്രസ്റ്റിൽ കൈവശംവച്ചിരിക്കുനതിനാൽ 1957 ലെവസ്്ത്തനികുതിനിയമത്തിലെവകപ് 5 (1) (1) പ്രകാരം ട്രസ്റ്റികൾ ഇളവ് അവകാശപ്പെട. എാന്നൽ അപ്ീൽവാദിയുടെവാദംോടി. അതാണ് ഈ അപ്ീൽ.ഹൈക്കതിതള്ളുകൊണ്ട ടി്രസ്റ്റെന്റവസ്ിത്തെന്റസ്ഥാനം ഇന്ത്യയിലായതിനാൽ, അതിന്റെവരുമാനം എവിടെയാണ്ഉപയോഗിച്ചതെന്ന് പരിഗണിക്കാതെനിയമത്തിലെവകപ് 5 (1) (1)പ്രകാരംവസ്്ത്തഒഴിവാിക്കയിട്ടുണ്ടെന്ന് അപ്ീൽവാദി-മയൂല്നിർണയക്കാരന്വേണ്ടിവാദിച.സിറ്റിസിവിൽകോടതിചീഫ് ജഡജി ട്രസ്റ്റിബോർഡിെന്റപ്രമേയംഅംഗീകരിച്ചശേഷംവസ്്ത്ത ഇന്ത്യയിലെജീവകാരയ അൽ മതപ ആയങൾംിനതാുണ്ല്ലെങ്കിരമായവശ്ക്കായികൈവശവച്ചിരക്കുയികണം;ി 34-വകപ് ാ പർാക്കാക്കണ ട്രസ്റ്റനിയമത്തലൊംതെറ്റയിരാമശിച്ചതയികണംടപാസാിയ ഉതരവ് 1908സിൽ നടപടിിക്കാക്ുയുകോതിക്കലെവിനിയമത്തലെവകപ് 92 പ്രകാരമള ഒരകേസായി / ഹർജിയായികണക്കാക്ുയുംചെയ്യാം. അപ്ീൽ ി് ഈ ടതള്ളക്കൊണ്ടകോതി സപ്രീംകോടതിറിപ്പോർട്ടുകൾ 2000(3)SCR 179-187 5 വിധി : 1. 1957-ലെവസ്്ത്തനികുതിനിയമത്തിലെവകപ് 5(1)(1) യവ്കമായിവായിച്ചാൽടി്രസ്റ്റൻറെകൈവശമളവസ്ിത്തെന്റ ഉടമസ്ഥാവകാശം അപ്രസകമാണെ്ന്നയവ്കമാണ്.ഇളവ്നൽകന്സക്ജീവകാരയപമതപ ആയതതിനപ്രമായതുണ്രമോരമോപൊഉേദ്ദംശ്യ ഇന്ത്യയിലായിരിക്കണം എനതാണ്. 'ഇന്ത്യയിൽ' എന പദംഖണ്ഡം (1) ൽഉപഗിത 'ഏവസ്്' എനവാൾ്ഷ,് 'കാരണം'യോക്കുന്തെങ്കിലുംത്തക്ക്കശേമല്ലമറിച്ചഎനവാക്ൾ്ക്കശേഷമാണ്ജീവകാരുണ്യപരമോമതപരമോ ആയവസ്ഭാവമളഏതെങ്കിലുംപൊത ഉേദ്ദംശ്യ." അപ്ീൽവാദിയുടെ ആയദ്വാദം അീസ്വകാര്യമാണെനതിന്ഇത് ഇടംനൽകി. [186-ബി-സി]ുന്നല്ല 2. 1882 ലെ ഇന്ത്യൻ ട്രസ്റ്റനിയമത്തിലെവകപ് 34 പ്രകാരമാണ് ഇത്പാസാിക്കയതെന്ന്സിസിൽ ട ജഡജിയായം പരിാൽ യകം.റ്റിവികോതിചീഫ്ുടെവിധിന്യശോധിച്ചവ്മാകുട്രസറ്റസനിയമംവസ്കാര്യ ടസകൾ്ക്കമാത്രമേബാധകമാക എനതിൽ ഒരനേട്ടവുമില്ല,ടസററ് രപീകരിനയിയമരണം ഒരതജീവകാരയ,ക്കുവ്ക്തുടെശേഷ ട്രസ്റ്റപൊുണ്മതപരമായ ട്രസ്റ്റായിമാറി. അതിനാൽ,ചീഫ് ജഡജിയുടെവിധിന്യായത്തിന് ട്രസ്റ്റിെന്റിൽ ംവരതനഫലമി. [186-ഡി-ഇ; 187-ഡി]ലക്ഷ്യത്തമാറ്റല്ല 3. ട്രസ്റ്റനിയമത്തിലെയവ്വസ്ഥകൾ പൊതജീവകാരുണ്യ ടസകൾ്ക്കബാധകമല്ലെങ്കിലും,ിയിൽ ഉൾെടിിനാസിെതട്രസ്റ്റനിയമത്തലെവ്വസ്ഥകളപ്പുത്തയിരക്കുവിശ്വത്തന്റപൊങൾ തയതയംയംസാർികങൾ ഉപഗി്തത്ത്വുല്ുടെയുനല്ലമനസ്സാക്ഷിുടെയുവത്രനിയമയോച്ചപ്രയോഗിക്കാൻ കഴിയുമെന്നാണ്ഷെയഖ് അബൽ കയൂമിെന്റകേസിലുംബൻസിധറിന്റെകേസിലുംപ്രതിപാദിച്ചിരിക്കുനതത്ത്വം.വിശ്വാസിത്തെന്റപൊതുനിയമവുമായിരതെടാതയങൾ ഇാിൻതീർാംപൊപ്പകാര്റക്കുമതിചെയ്യതിരക്കാച്ചയയുശിദ്ധക്കണമെന മനറിയിപ് അതിൽ ചേർിത്തരിക്കുന.പ്രസ്‌തുതകേസിൽ, ടസകളുടെനിയമത്തിെന്റ ഒരപൊതതത്ത്വം ട്രസ്റ്റനിയമത്തിലെവകപ് 34 ൽ ഉൾെപ്പടുത്തിയിട്ടില്ല, സപ്രീംകോടതിറിപ്പോർട്ടുകൾ 2000(3)SCR 179-187 6 ഇത് ട്രസ്റ്റിെന്റമാനേജ്മെന്റിൽ ഉചിതമായ ഉതരവ് പുറപ്പെടുവിക്കാൻ കോടതികൾ്ക്കഅിതനൽകന ഒരയാണ്.ിവകധികാരപ്രത്യേകവ്വസ്ഥയ ട്രസ്റ്റനിയമത്തലെപ് 34പ്രകാരമള അപേക്ഷ 1908ലെസിവിൽ നടപടിനിയമത്തിലെവകപ് 92പ്രകാരംഒികാരണങളാൽ ഒരകേസാകണൻ ിന്നലധികംയിക്കാക്കാകഴിയില്ല. ട്രസ്റ്റനിയമത്തലെവകപ് 34പ്രകാരമള അപേക്ഷവകപ് 92സിപിസിയുടെ ആവശ്യകതകൾനിറവേറി്റുന്നല്ലെന്ന് പറഞ്ഞാൽ മതിയാംകു. [186-എഫ്-എ്ച്ച; 187-എ-ബി] ട്രസ്റ്റീസ്‌ ഓഫ് എച്ച്ഇഎച്ച് ദി നൈസാംസ് പിൽഗ്രിമേജ് മണിയായി ട്രസ്ററ് v.സി.ഡബ്ള്യു.ടി., 171 ഐ.ടി.ആർ. 323 (എ.പി.) അംഗീകരിച. ഷെയ്ഖ് അബ്ദുൽ കായൂം v. മുല്ല അലിഭായ്, [1963] 3 എസ്സി ആർ 623 ഉംയു.പി. v.ബൻസി ധർ, [1974]1 എസ്സിസി 446, ബാധകമല്ലെന്ന്വിധിച. Case: TRUSTEES OF H.E.H. THE NIZAM' S PILGRIMAGE MONEY TRUST, HYDERABAD versus COMMISSIONER OF INCOME TAX... [[2000] 3 S.C.R. 179] (2000) ಶತಕ‍ಅಬಳಲ‍ಖಯಳಮ‍ವರಳದದಮಳಲಅಲಭಯ, (1963) 3 ಎಸ.ಸ.ಆರ.623 ಮತಳಕರಜನಯಳ.ಪ. ವರಳದದಬನಧರ‍, (1974) 1 ಎಸ.ಸ.ಸ. 446, ಅನಧಯಸಳವದಲಲ. 4. ದತಕಮತಳಕಧಮರಕಟಟಸಸಗಯವಗಕಯ೯ಗತಗರಳಸಳವದಳಅಸಧನಅಥವಅಪಟಯಗಕವಗದಎಆದಳವವದಸಲಗಳವದಲಲಅಥವನಆತರಅದಳಆಗಳತಕದ, ನಯಲಯವಸಹಪಟಸಸದಆತವನಳನಅಹಧನಸಳವಮರಲಕಟಟಸಅನಳವಫಲವಗದಆತಉಳಸಳತಕದಮತಳಕಕಲವರಗಟಟಸಸಆಸಕಯನಳಬಳಸಕರಳಳಳತಕದ. ವಸಹತಳಗರನಳಉಲಖಸರಳವಟಟಸಸನವಸಳಕವಗಸಧನವದಷಳಹತಕರಇರಳವಇತರದತಕಮತಳಕಧಮರಕಉದಶಗಳಳಆದರಪಟಸಳಕತಪಟಕಟಯಗಳಸಧರರಪವನಳಪರಗಣಸಸಹಪಟಸಸದಆತವನಳನಆಹಧನಸಳವಪಟಶನಉದದವಸಳವದಲಲ. (187-ಸ). 182 ಸಳಪಟತಆಕರತಟ೯ವರದಗಳಳ [2000]3 ಎಸ.ಸ.ಆರ. ಸವಲಮತಲಮನವನಯವನಪಕ: ಸವಲಮತಲಮನವಸಆಖನ2328/1995(ಎನ.ಟ). 1980 ರಸ.ಆರ. ಸಆಖನ192 ರಲಆಆಧಟಪಟದತಶಹಹಕರತಟ೯24.3.87 ರತತರ೯ಮತಳಕಆದತಶದಆದ. ಇದರರಆದಗ ಸವಲಮತಲಮನವಸಆಖನ1969-70/1995. ಆಆಧಟಪಟದತಶಹಹಕರತಟ೯ನಆರ.ಸ. ಸಆಖನ292/1982 ರಲದ. 19-11-87 ರತತರ೯ಮತಳಕಅದತಶದಆದ. ದತವಪಟಸದ‍ಪಲ‍, ಎಆ.ಎಲ. ವಮ೯, ಕ.ಎನ. ಶಳಕಲ, ಶಟತಮತ. ಎ.ಕ. ವಮ೯, ಪ.ಡ. ತನಗ, ಬ.ಎ. ರಆಗನಥನ,ಶಟವಣ.ಕ. ಶಮ೯, ಅನಲಶಟತನವಸಕವ, ಅರವಆದಕಳಮರಶಮ೯, ಪ. ಮಳರಳಕದಷಷನ, ಎಆ. ಸಮದತಮದನಮತಳಕಶಟತಮತ.. ಸಳಷಮಸರರಪಕಗರರಪರಹಜರಗದರ ನಯಲಯದತತರ೯ ಸಹಯದಶಮಹಮಮದಖದಟಜರವರಆದನತಡಲಯತಳ. ಈಮತಲಮನವಗಳಳಸಆಪತಳಕ-ತರಗಕಯ, 1957ಕಲಆ27(1) ಅಡಯಲಎರಡಳಉಲಖಪಟಕರಣಗಳಆದಉದದವಸಳತಕವ, ಆಆಧಟಪಟದತಶದಉಚಚನಯಲಯವನಧ೯ರಸದ,ಕನರನನಸಮನನಪಟಶನಯನಳನಹಳಟಳಸಹಕಳತಕದ. ಮತಲಮನವದರರಳಮಲನಮಪಕರಳ. 1995 ಸವಲಮತಲಮನವ2328 ರಹಹಕರತಟ೯ವಭಗತಯಪತಠದಆದತಶದವರಳದದಆರ.ಸ. 1980 ರಮಚ೯24, 1987 ರಸಆಖನ192 (171 ಐ.ಟ.ಆರ.323 ರಲವರದಯಗದ) 1974-75 ಮತಳಕ1975-76 ರಮಲನಮಪನವಷ೯ಗಳಗಸಆಬಆಧಸದ. ಈಆದತಶದನಆತರ,ಹಹಕರತಟ೯ಆರ.ಸ. 1976-77 ಮತಳಕ1977-78 ರಮಲನಮಪನವಷ೯ಗಳ1982 ರಸಆಖನ292 ಇದಳ1995 ರಸವಲಮತಲಮನವಸಆಖನ9269-9270 ಗಕರಣವಯತಳ. ಹಚ.ಈ.ಹಚ. ಹಹದಟಬದನನಜಮನಳರರ. 22,20,000 ಕಯನಧಯಆದಗಒಆದಳಟಟಸಅನಳನನವಆಬರ2,1950 ರಆದಳ"ಹಚ.ಇ.ಹಚ. ದ. ’ . , ಇತರನಜಮನಪಲಮಮತಜಮನಟಟಸಎಆಬಹಸರನಟಟಸಸರಚಸದನಳಟಟಸಸನವಸಳಕಗಳಳವಷಯಗಳಆದರ, ಹಚ.ಇ.ಹಚ. ಅವರಜತವತವಧಯಲ, ನಜಮನಳತನನಮತಳಕಅವರಕಳಟಳಆಬದಸದಸನರ